en-gb	(b)to an election agent of an individual candidate, in respect of any failure to deliver the return and declaration as to election expenses which the agent was required to deliver, or any part of them or in respect of any error or false statement in them, or
cy-gb	(b)i asiant etholiad ymgeisydd unigol, mewn cysylltiad ag unrhyw fethiant i ddanfon y ffurflen a’r datganiad ynghylch treuliau etholiad yr oedd yn ofynnol i’r asiant eu danfon, neu unrhyw ran ohonynt neu mewn cysylltiad ag unrhyw wall neu ddatganiad anwir ynddynt, neu

en-gb	(c)to a party list candidate, in respect of any failure to deliver the declaration as to personal expenses which the candidate is required to deliver, or in respect of any error or false statement in the declaration.
cy-gb	(c)i ymgeisydd rhestr plaid, mewn cysylltiad ag unrhyw fethiant i ddanfon y datganiad ynghylch treuliau personol y mae’n ofynnol i’r ymgeisydd ei ddanfon, neu mewn cysylltiad ag unrhyw wall neu ddatganiad anwir yn y datganiad.

en-gb	(4) The application for relief may be made on the ground that the failure, error or false statement arose—
cy-gb	(4) Caniateir i’r cais am ryddhad gael ei wneud ar y sail bod y methiant, y gwall neu’r datganiad anwir wedi codi—

en-gb	(a)by reason of the applicant’s illness;
cy-gb	(a)oherwydd salwch y ceisydd;

en-gb	(b)where the applicant is an individual candidate, by reason of the absence, death, illness or misconduct—
cy-gb	(b)pan fo’r ceisydd yn ymgeisydd unigol, oherwydd absenoldeb, marwolaeth, salwch neu gamymddygiad—

en-gb	(i)of the applicant’s election agent or sub-agent, or
cy-gb	(i)asiant etholiad neu is-asiant y ceisydd, neu

en-gb	(ii)of any clerk or officer of the applicant’s election agent or sub-agent;
cy-gb	(ii)unrhyw glerc neu swyddog i asiant etholiad neu is-asiant y ceisydd;

en-gb	(c)where the applicant is an election agent—
cy-gb	(c)pan fo’r ceisydd yn asiant etholiad—

en-gb	(i)by reason of the death or illness of any prior election agent of the candidate, or
cy-gb	(i)oherwydd marwolaeth neu salwch unrhyw asiant etholiad blaenorol i’r ymgeisydd, neu

en-gb	(ii)by reason of the absence, death, illness or misconduct of any sub-agent, clerk or officer of any election agent of the candidate;
cy-gb	(ii)oherwydd absenoldeb, marwolaeth, salwch neu gamymddygiad unrhyw is-asiant, clerc neu swyddog i unrhyw asiant etholiad i’r ymgeisydd;

en-gb	(d)by reason of inadvertence or any reasonable cause of a like nature,
cy-gb	(d)oherwydd amryfusedd neu unrhyw achos rhesymol o natur debyg,

en-gb	and not by reason of any want of good faith on the applicant’s part.
cy-gb	ac nid oherwydd unrhyw ddiffyg ewyllys da ar ran y ceisydd.

en-gb	(5) Subject to paragraph (6), the court may make such order for allowing an authorised excuse for the failure, error or false statement as it considers just.
cy-gb	(5) Yn ddarostyngedig i baragraff (6), caiff y llys wneud unrhyw orchymyn i ganiatáu esgus awdurdodedig dros y methiant, y gwall neu’r datganiad anwir y mae o’r farn ei fod yn deg.

en-gb	(6) The court may only make an order under paragraph (5)—
cy-gb	(6) Ni chaiff y llys ond gwneud gorchymyn o dan baragraff (5)—

en-gb	(a)after the giving of such notice of the application in the Senedd constituency for which the election was held, as it considers fit, and
cy-gb	(a)ar ôl rhoi unrhyw hysbysiad o’r cais a wêl yn dda yn etholaeth y Senedd y cynhaliwyd yr etholiad ar ei chyfer, a

en-gb	(b)on production of such evidence of the grounds stated in the application and of the good faith of the application, and otherwise, as it considers fit.
cy-gb	(b)ar ôl dangos unrhyw dystiolaeth o’r seiliau a nodir yn y cais ac o ddidwylledd y cais, ac unrhyw dystiolaeth arall a wêl yn dda.

en-gb	(7) The court must relieve the candidate from the consequences of the act or omission of the candidate’s election agent where it is proved to the court by a candidate—
cy-gb	(7) Rhaid i’r llys ryddhau’r ymgeisydd o ganlyniadau gweithred neu anweithred asiant etholiad yr ymgeisydd pan fydd ymgeisydd yn profi i’r llys—

en-gb	(a)that any act or omission of the election agent in relation to the return or declarations was without the consent or connivance of the candidate, and
cy-gb	(a)bod unrhyw weithred neu anweithred gan yr asiant etholiad mewn perthynas â’r ffurflen neu’r datganiadau wedi eu cyflawni heb gydsyniad nac ymoddefiad yr ymgeisydd, a

en-gb	(b)that the candidate took all reasonable means for preventing the act or omission.
cy-gb	(b)bod yr ymgeisydd wedi defnyddio pob modd rhesymol i atal y weithred neu’r anweithred.

en-gb	(8) An order under paragraph (5) may make the allowance conditional on the making of the return and declaration in a modified form or within an extended time, and upon the compliance with such other terms as the court considers most likely to give effect to the requirements of this Part.
cy-gb	(8) Caiff gorchymyn o dan baragraff (5) wneud y caniatâd yn amodol ar gwblhau’r ffurflen a’r datganiad ar ffurf wedi ei haddasu neu o fewn amser estynedig, ac ar ôl cydymffurfio ag unrhyw delerau eraill y mae’r llys o’r farn eu bod yn fwyaf tebygol o roi effaith i ofynion y Rhan hon.

en-gb	(9) An order under paragraph (5) will relieve the applicant for the order from any liability or consequences under this Order in respect of the matter excused by the order.
cy-gb	(9) Bydd gorchymyn o dan baragraff (5) yn rhyddhau’r ceisydd am y gorchymyn o unrhyw atebolrwydd neu ganlyniadau o dan y Gorchymyn hwn mewn cysylltiad â’r mater a esgusodir gan y gorchymyn.

en-gb	(10) The date of the order, or if conditions and terms are to be complied with, the date at which the applicant fully complies with them, is referred to in this Order as “the date of the allowance of an authorised excuse”.
cy-gb	(10) Cyfeirir yn y Gorchymyn hwn at ddyddiad y gorchymyn, neu os oes rhaid cydymffurfio ag amodau a thelerau, at y dyddiad y mae’r ceisydd yn cydymffurfio’n llawn â hwy, fel “dyddiad caniatáu esgus awdurdodedig”.

en-gb	Court’s power to require information from election agent or sub-agent
cy-gb	Pŵer y llys i wneud gwybodaeth gan asiant etholiad neu is-asiant yn ofynnol

en-gb	61.—(1) Where on an application under article 60 it appears to the court that any person who is or has been an election agent or sub-agent has—
cy-gb	61.—(1) Pan wneir cais o dan erthygl 60 a phan fydd yn ymddangos i’r llys bod unrhyw berson sydd neu sydd wedi bod yn asiant etholiad neu’n is-asiant—

en-gb	(a)refused or failed to make a return or declaration as to election expenses, or
cy-gb	(a)wedi gwrthod gwneud neu wedi methu â gwneud ffurflen neu ddatganiad ynghylch treuliau etholiad, neu

en-gb	(b)refused or failed to supply the particulars that would enable a person to comply with the provisions of this Order as to the return or declarations as to election expenses,
cy-gb	(b)wedi gwrthod neu wedi methu â darparu’r manylion a fyddai’n galluogi person i gydymffurfio â darpariaethau’r Gorchymyn hwn o ran y ffurflen neu’r datganiadau ynghylch treuliau etholiad,

en-gb	the court must, before making an order under that article, order that person to attend before the court.
cy-gb	rhaid i’r llys, cyn gwneud gorchymyn o dan yr erthygl honno, orchymyn i’r person hwnnw fod yn bresennol gerbron y llys.

en-gb	(2) The court must on the attendance of that person, unless that person shows cause to the contrary, order that person—
cy-gb	(2) Pan fydd y person hwnnw’n bresennol, oni bai bod y person hwnnw’n dangos achos i’r gwrthwyneb, rhaid i’r llys orchymyn i’r person hwnnw—

en-gb	(a)to make the return and declaration, or
cy-gb	(a)gwneud y ffurflen a’r datganiad, neu

en-gb	(b)to deliver a statement of the particulars required to be contained in the return,
cy-gb	(b)danfon datganiad o’r manylion y mae’n ofynnol eu cynnwys yn y ffurflen,

en-gb	as the court considers just, within a timeframe, to any person and in the manner as it may direct, or may order that person to be examined with respect to the particulars.
cy-gb	fel y mae’r llys o’r farn sy’n deg, o fewn cyfnod amser, i unrhyw berson ac yn y dull y mae’n ei gyfarwyddo, neu caiff orchymyn i’r person hwnnw gael ei holi mewn cysylltiad â’r manylion.

en-gb	(3) If a person fails to comply with any order of the court under this article, the court may order that person to pay a fine.
cy-gb	(3) Os bydd person yn methu â chydymffurfio ag unrhyw orchymyn gan y llys o dan yr erthygl hon, caiff y llys orchymyn i’r person hwnnw dalu dirwy.

en-gb	Duty of returning officer to forward returns and declarations to the Electoral Commission
cy-gb	Dyletswydd y swyddog canlyniadau i anfon ffurflenni a datganiadau i’r Comisiwn Etholiadol

en-gb	Where the returning officer receives any return or declaration under article 47, 54, 55 or 56, the returning officer must as soon as reasonably practicable after receiving the return or declaration, deliver a copy of it to the Electoral Commission and, if so requested by the Electoral Commission, the returning officer must also deliver to them a copy of any accompanying documents.
cy-gb	Pan fo’r swyddog canlyniadau yn cael unrhyw ffurflen neu ddatganiad o dan erthygl 47, 54, 55 neu 56, rhaid i’r swyddog canlyniadau cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl cael y ffurflen neu’r datganiad, ddanfon copi ohonynt i’r Comisiwn Etholiadol ac, os gofynnir am hynny gan y Comisiwn Etholiadol, rhaid i’r swyddog canlyniadau ddanfon copi o unrhyw ddogfennau cysylltiedig iddo hefyd.

en-gb	Publication of time and place of inspection of returns and declarations
cy-gb	Cyhoeddi amser a lle ar gyfer edrych ar ffurflenni a datganiadau

en-gb	63.—(1) At a Senedd election, within 10 days after the end of the time allowed for delivering to the returning officer returns and declarations as to election expenses, the returning officer must—
cy-gb	63.—(1) Mewn etholiad i’r Senedd, o fewn 10 niwrnod ar ôl diwedd yr amser a ganiateir ar gyfer danfon ffurflenni a datganiadau ynghylch treuliau etholiad at y swyddog canlyniadau, rhaid i’r swyddog canlyniadau—

en-gb	(a)publish in a manner that the returning officer thinks fit, and
cy-gb	(a)cyhoeddi mewn dull a wêl yn dda, a

en-gb	(b)send to each of the election agents,
cy-gb	(b)anfon at bob un o’r asiantiaid etholiad,

en-gb	a notice of the time and place at which the returns and declarations, including the accompanying documents, can be inspected.
cy-gb	hysbysiad o’r amser a’r lle y gellir edrych ar y ffurflenni a’r datganiadau, gan gynnwys y dogfennau cysylltiedig.

en-gb	(2) If any return or declaration has not been received by the returning officer before the notice under paragraph (1) is despatched for publication, the notice must so state.
cy-gb	(2) Os oes unrhyw ffurflen neu ddatganiad nad yw wedi dod i law’r swyddog canlyniadau cyn i’r hysbysiad o dan baragraff (1) gael ei anfon i’w gyhoeddi, rhaid i’r hysbysiad ddatgan hynny.

en-gb	(3) If, following the publication of any notice containing the information required by paragraph (2), the returning officer receives a return or declaration, the returning officer must, within 10 days of the receipt of that return or declaration—
cy-gb	(3) Os yw’r swyddog canlyniadau yn cael ffurflen neu ddatganiad ar ôl cyhoeddi unrhyw hysbysiad sy’n cynnwys yr wybodaeth sy’n ofynnol o dan baragraff (2), rhaid i’r swyddog canlyniadau, o fewn 10 niwrnod ar ôl cael y ffurflen honno neu’r datganiad hwnnw—

en-gb	(a)publish a notice that complies with paragraph (1) about that return and declaration, and
cy-gb	(a)cyhoeddi hysbysiad sy’n cydymffurfio â pharagraff (1) ynghylch y ffurflen honno a’r datganiad hwnnw, a

en-gb	(b)send the notice to the persons to whom the first notice was sent, other than an election agent who is in default or an election agent for a candidate who is in default.
cy-gb	(b)anfon yr hysbysiad at y personau yr anfonwyd yr hysbysiad cyntaf atynt, ac eithrio asiant etholiad sydd wedi methu â chydymffurfio neu asiant etholiad i ymgeisydd sydd wedi methu â chydymffurfio.

en-gb	Inspection of returns and declarations
cy-gb	Edrych ar ffurflenni a datganiadau

en-gb	64.—(1) Where the returning officer receives any return or declaration under article 47, 54, 55 or 56, the returning officer must—
cy-gb	64.—(1) Pan fo’r swyddog canlyniadau yn cael unrhyw ffurflen neu ddatganiad o dan erthygl 47, 54, 55 neu 56, rhaid i’r swyddog canlyniadau—

en-gb	(a)as soon as reasonably practicable after receiving the return or declaration, make a copy of it and any accompanying documents available for public inspection at the returning officer’s office, or some other convenient place chosen by the returning officer, for a period of two years beginning with the date when the return or declaration is received, and
cy-gb	(a)cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl cael y ffurflen neu’r datganiad, drefnu bod copi ohonynt ac o unrhyw ddogfennau sy’n mynd gyda hwy ar gael i’r cyhoedd edrych arnynt yn swyddfa’r swyddog canlyniadau, neu ryw le cyfleus arall a ddewisir gan y swyddog canlyniadau, am gyfnod o ddwy flynedd sy’n dechrau â’r dyddiad y daw’r ffurflen neu’r datganiad i law, a

en-gb	(b)if requested to do so by any person, and on payment of the fee set out in paragraph (3), supply that person with a copy of the return or declaration and any accompanying documents.
cy-gb	(b)os bydd unrhyw berson yn gofyn iddo wneud hynny, ac ar ôl i’r ffi a nodir ym mharagraff (3) gael ei thalu, gyflenwi i’r person hwnnw gopi o’r ffurflen neu’r datganiad ac o unrhyw ddogfennau sy’n mynd gyda hwy.

en-gb	(2) Where a return contains a statement of donations in accordance with paragraph 10 of Schedule 6 (statement of relevant donations), the returning officer must take steps to ensure that the address of any individual donor is not included in the copy of the statement—
cy-gb	(2) Pan fo ffurflen yn cynnwys datganiad o roddion yn unol â pharagraff 10 o Atodlen 6 (datganiad o roddion perthnasol), rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd camau i sicrhau nad yw cyfeiriad unrhyw roddwr unigol wedi ei gynnwys yn y copi o’r datganiad—

en-gb	(a)made available for public inspection under paragraph (1)(a), or
cy-gb	(a)y trefnir ei fod ar gael i’r cyhoedd edrych arno o dan baragraff (1)(a), na

en-gb	(b)supplied under paragraph (1)(b).
cy-gb	(b)a gyflenwir o dan baragraff (1)(b).

en-gb	(3) The fee payable for a copy of a return, declaration or any accompanying document is 20p for each side of each page.
cy-gb	(3) Y ffi sy’n daladwy am gopi o ffurflen, datganiad neu unrhyw ddogfen sy’n mynd gyda hwy yw 20c am bob ochr o bob dalen.

en-gb	(4) After the expiry of the two year period set out in paragraph (1)(a), the returning officer—
cy-gb	(4) Ar ôl i’r cyfnod o ddwy flynedd a nodir ym mharagraff (1)(a) ddod i ben, o ran y swyddog canlyniadau—

en-gb	(a)may cause those returns and declarations (including the accompanying documents) to be destroyed, or
cy-gb	(a)caiff achosi i’r ffurflenni a’r datganiadau hynny (gan gynnwys y dogfennau sy’n mynd gyda hwy) gael eu dinistrio, neu

en-gb	(b)if the candidate or where appropriate, the candidate’s election agent so requires, must return them to the candidate.
cy-gb	(b)os yw’r ymgeisydd neu, pan fo hynny’n briodol, asiant etholiad yr ymgeisydd yn gofyn, rhaid iddo eu dychwelyd i’r ymgeisydd.

en-gb	(5) Any returns or declarations delivered under article 47(6) by a person (“P”) other than a candidate or the candidate’s agent, must be returned to P and not the candidate or the candidate’s agent, if P so requires.
cy-gb	(5) Rhaid i unrhyw ffurflenni neu ddatganiadau a ddanfonir o dan erthygl 47(6) gan berson (“P”) ac eithrio ymgeisydd neu asiant yr ymgeisydd, gael eu dychwelyd i P ac nid i’r ymgeisydd neu asiant yr ymgeisydd, os yw P yn gofyn am hynny.

en-gb	(6) The Welsh Ministers may by order vary the amount of the fee payable under paragraph (3).
cy-gb	(6) Caiff Gweinidogion Cymru drwy orchymyn amrywio swm y ffi sy’n daladwy o dan baragraff (3).

en-gb	(7) The power to make orders under paragraph (6) is exercisable by statutory instrument, and for the purpose of section 1 of the Statutory Instruments Act 1946 this provision has effect as if contained in an Act of the Senedd.
cy-gb	(7) Mae’r pŵer i wneud gorchmynion o dan baragraff (6) yn arferadwy drwy offeryn statudol, ac at ddiben adran 1 o Ddeddf Offerynnau Statudol 1946 mae’r ddarpariaeth hon yn cael effaith fel pe bai wedi ei chynnwys yn un o Ddeddfau’r Senedd.

en-gb	Meaning of “election expenses”
cy-gb	Ystyr “treuliau etholiad”

en-gb	65.—(1) In this Part “election expenses”, in relation to an individual candidate, means, subject to the definition of “for the purposes of a candidate’s election” in article 37(1), and articles 48(2) and 66, any expenses incurred during the regulated period in respect of any matter specified in Part 1 of Schedule 7 which are used for the purposes of the candidate’s election.
cy-gb	65.—(1) Yn y Rhan hon ystyr “treuliau etholiad”, mewn perthynas ag ymgeisydd unigol, yn ddarostyngedig i ddiffiniad “at ddibenion ethol yr ymgeisydd” yn erthygl 37(1), ac erthyglau 48(2) a 66, yw unrhyw dreuliau yr eir iddynt yn ystod y cyfnod rheoleiddiedig mewn cysylltiad ag unrhyw fater a bennir yn Rhan 1 o Atodlen 7 ac a ddefnyddir at ddibenion ethol yr ymgeisydd.

en-gb	(2) No election expenses are to be regarded as incurred by virtue of paragraph (1) or article 66 in respect of any matter specified in Part 2 of Schedule 7.
cy-gb	(2) Nid oes dim treuliau etholiad i’w hystyried fel rhai yr aed iddynt yn rhinwedd paragraff (1) neu erthygl 66 mewn cysylltiad ag unrhyw fater a bennir yn Rhan 2 o Atodlen 7.

en-gb	(3) For the purposes of this Part, election expenses are incurred by or on behalf of a candidate at a Senedd election if they are incurred—
cy-gb	(3) At ddibenion y Rhan hon, eir i dreuliau etholiad gan ymgeisydd mewn etholiad i’r Senedd neu ar ei ran os eir iddynt—

en-gb	(a)by the candidate or the candidate’s election agent, or
cy-gb	(a)gan yr ymgeisydd neu asiant etholiad yr ymgeisydd, neu

en-gb	(b)by any person authorised by the candidate or the candidate’s election agent to incur the expenses.
cy-gb	(b)gan unrhyw berson a awdurdodir gan yr ymgeisydd neu gan asiant etholiad yr ymgeisydd i fynd iddynt.

en-gb	(4) In this Part and in Part 4, any reference to promoting or procuring a candidate’s election at an election includes doing so by prejudicing the electoral prospects of another candidate or registered political party at the election.
cy-gb	(4) Yn y Rhan hon ac yn Rhan 4, mae unrhyw gyfeiriad at hyrwyddo neu beri ethol ymgeisydd mewn etholiad yn cynnwys gwneud hynny drwy niweidio rhagolygon etholiadol ymgeisydd arall neu blaid wleidyddol gofrestredig arall yn yr etholiad.

en-gb	(5) Schedule 7 makes further provision about the election expenses of individual candidates at a Senedd election.
cy-gb	(5) Mae Atodlen 7 yn gwneud darpariaeth bellach ynghylch treuliau etholiad ymgeiswyr unigol mewn etholiad i’r Senedd.

en-gb	Property, goods, services etc. provided free of charge or at a discount
cy-gb	Eiddo, nwyddau, gwasanaethau etc. a ddarperir am ddim neu am ddisgownt

en-gb	66.—(1) This article applies where, in the case of an individual candidate at a Senedd election, for the purposes of the candidate’s election—
cy-gb	66.—(1) Mae’r erthygl hon yn gymwys, yn achos ymgeisydd unigol mewn etholiad i’r Senedd, at ddibenion ethol yr ymgeisydd—

en-gb	(a)either—
cy-gb	(a)naill ai—

en-gb	(i)property or goods is or are transferred to the candidate or the candidate’s election agent free of charge or at a discount of more than 10% of the market value of the property or goods, or
cy-gb	(i)pan fo eiddo neu nwyddau yn cael ei drosglwyddo neu eu trosglwyddo i’r ymgeisydd neu i asiant etholiad yr ymgeisydd am ddim neu am ddisgownt o fwy na 10% o werth marchnadol yr eiddo neu’r nwyddau, neu

en-gb	(ii)property, goods, services or facilities is or are provided for the use or benefit of the candidate free of charge or at a discount of more than 10% of the commercial rate for the use of the property or for the provision of the goods, services or facilities, and
cy-gb	(ii)pan fo eiddo, nwyddau, gwasanaethau neu gyfleusterau yn cael ei ddarparu neu eu darparu ar gyfer defnydd neu fudd yr ymgeisydd am ddim neu am ddisgownt o fwy na 10% o’r gyfradd fasnachol ar gyfer defnyddio’r eiddo neu ar gyfer darparu’r nwyddau, y gwasanaethau neu’r cyfleusterau, a

en-gb	(b)the property, goods, services or facilities is or are made use of by or on behalf of the candidate in circumstances in which, if any expenses were to be, or are actually, incurred by or on behalf of the candidate in respect of that use, they would be, or are, election expenses incurred by or on behalf of the candidate.
cy-gb	(b)pan fo’r eiddo, y nwyddau, y gwasanaethau neu’r cyfleusterau’n cael ei ddefnyddio neu eu defnyddio gan yr ymgeisydd neu ar ei ran mewn amgylchiadau a fyddai, ped eid, neu os aed mewn gwirionedd, i unrhyw dreuliau gan yr ymgeisydd neu ar ei ran mewn cysylltiad â’r defnydd hwnnw, yn golygu y byddent neu eu bod yn dreuliau etholiad yr aed iddynt gan yr ymgeisydd neu ar ei ran.

en-gb	(2) For the purposes of paragraph (1)(b), property, goods, services or facilities are made use of on behalf of a candidate only if their use on behalf of the candidate is directed, authorised or encouraged by the candidate or the candidate’s election agent.
cy-gb	(2) At ddibenion paragraff (1)(b), mae eiddo, nwyddau, gwasanaethau neu gyfleusterau yn cael ei ddefnyddio neu eu defnyddio ar ran ymgeisydd dim ond os yw eu defnydd ar ran yr ymgeisydd yn cael ei gyfarwyddo, ei awdurdodi neu ei annog gan yr ymgeisydd neu gan asiant etholiad yr ymgeisydd.

en-gb	(3) Where this article applies, and subject to Part 2 of Schedule 7—
cy-gb	(3) Pan fo’r erthygl hon yn gymwys, ac yn ddarostyngedig i Ran 2 o Atodlen 7—

en-gb	(a)an amount of election expenses determined in accordance with this article (“the appropriate amount”) must be treated, for the purposes of this Part, as incurred by the candidate, and
cy-gb	(a)rhaid i swm o dreuliau etholiad a bennir yn unol â’r erthygl hon (“y swm priodol”) gael ei drin at ddibenion y Rhan hon fel swm yr aed iddo gan yr ymgeisydd, a

en-gb	(b)the candidate or the candidate’s election agent must make a declaration of that amount,
cy-gb	(b)rhaid i’r ymgeisydd neu asiant etholiad yr ymgeisydd wneud datganiad o’r swm hwnnw,

en-gb	unless that amount is not more than £50.
cy-gb	oni bai nad yw’r swm hwnnw’n fwy na £50.

en-gb	(4) Where paragraph (1)(a)(i) applies, the appropriate amount is the proportion of either—
cy-gb	(4) Pan fo paragraff (1)(a)(i) yn gymwys, y swm priodol yw’r gyfran o naill ai—

en-gb	(a)the market value of the property or goods, where the property or goods is or are transferred free of charge, or
cy-gb	(a)gwerth marchnadol yr eiddo neu’r nwyddau, pan fo’r eiddo neu’r nwyddau yn cael ei drosglwyddo neu eu trosglwyddo am ddim, neu

en-gb	(b)the difference between the market value of the property or goods and the amount of expenses actually incurred by or on behalf of the candidate in respect of the property or goods, where the property or goods is or are transferred at a discount,
cy-gb	(b)y gwahaniaeth rhwng gwerth marchnadol yr eiddo neu’r nwyddau a swm y treuliau yr aed iddynt mewn gwirionedd gan yr ymgeisydd neu ar ei ran mewn cysylltiad â’r eiddo neu’r nwyddau, pan fo’r eiddo neu’r nwyddau yn cael ei drosglwyddo neu eu trosglwyddo am ddisgownt,

en-gb	that is reasonably attributable to the use made of the property or goods as mentioned in paragraph (1)(b).
cy-gb	y mae’n rhesymol ei phriodoli i’r defnydd a wneir ar yr eiddo neu’r nwyddau fel y’i crybwyllir ym mharagraff (1)(b).

en-gb	(5) Where paragraph (1)(a)(ii) applies, the appropriate amount is the proportion of either—
cy-gb	(5) Pan fo paragraff (1)(a)(ii) yn gymwys, y swm priodol yw’r gyfran o naill ai—

en-gb	(a)the commercial rate for the use of the property or the provision of the goods, services or facilities, where the property, goods, services or facilities is or are provided free of charge, or
cy-gb	(a)y gyfradd fasnachol am ddefnyddio’r eiddo neu ddarparu’r nwyddau, y gwasanaethau neu’r cyfleusterau, pan fo’r eiddo, y nwyddau, y gwasanaethau neu’r cyfleusterau yn cael ei ddarparu neu eu darparu am ddim, neu

en-gb	(b)the difference between that commercial rate and the amount of expenses actually incurred by or on behalf of the candidate in respect of the use of the property or the provision of the services or facilities, where the property, goods, services or facilities is or are provided at a discount,
cy-gb	(b)y gwahaniaeth rhwng y gyfradd fasnachol honno a swm y treuliau yr aed iddynt mewn gwirionedd gan yr ymgeisydd neu ar ei ran mewn cysylltiad â defnyddio’r eiddo neu ddarparu’r gwasanaethau neu’r cyfleusterau, pan fo’r eiddo, y nwyddau, y gwasanaethau neu’r cyfleusterau yn cael ei ddarparu neu eu darparu am ddisgownt,

en-gb	that is reasonably attributable to the use made of the property, goods, services or facilities as mentioned in paragraph (1)(b).
cy-gb	y mae’n rhesymol ei phriodoli i’r defnydd a wneir ar yr eiddo, y nwyddau, y gwasanaethau neu’r cyfleusterau fel y’i crybwyllir ym mharagraff (1)(b).

en-gb	(6) Where the services of an employee are made available by the employee’s employer for the use or benefit of a candidate for the purposes of the candidate’s election, then for the purposes of this article the commercial rate for the provision of those services will be—
cy-gb	(6) Pan drefnir bod gwasanaethau cyflogai ar gael gan gyflogwr y cyflogai at ddefnydd neu fudd ymgeisydd at ddibenion ethol yr ymgeisydd, yna at ddibenion yr erthygl hon, y gyfradd fasnachol am ddarparu’r gwasanaethau hynny fydd—

en-gb	(a)the amount of the remuneration and allowances payable to the employee by the employer in respect of the period for which the employee’s services are so made available, but
cy-gb	(a)swm y gydnabyddiaeth ariannol a’r lwfansau sy’n daladwy i’r cyflogai gan y cyflogwr mewn cysylltiad â’r cyfnod y trefnir bod gwasanaethau’r cyflogai ar gael felly, ond

en-gb	(b)that amount will not include any amount in respect of any contributions or other payments for which the employer is liable in respect of the employee.
cy-gb	(b)ni fydd y swm hwnnw’n cynnwys unrhyw swm mewn cysylltiad ag unrhyw gyfraniadau neu daliadau eraill y mae’r cyflogwr yn atebol amdanynt mewn cysylltiad â’r cyflogai.

en-gb	(7) In this article, “market value”, in relation to any property or goods, means the price which might reasonably be expected to be paid for the property or goods on a sale in the open market, and paragraph 2(7)(a) of Schedule 6 will apply with any necessary modifications for the purpose of determining, for the purposes of paragraph (1), whether property or goods is or are transferred to a candidate or the candidate’s election agent.
cy-gb	(7) Yn yr erthygl hon, ystyr “gwerth marchnadol”, mewn perthynas ag unrhyw eiddo neu nwyddau, yw’r pris y gellid disgwyl yn rhesymol iddo gael ei dalu am yr eiddo neu’r nwyddau o’u gwerthu yn y farchnad agored, a bydd paragraff 2(7)(a) o Atodlen 6 yn gymwys gydag unrhyw addasiadau angenrheidiol er mwyn penderfynu, at ddibenion paragraff (1), a yw eiddo neu nwyddau yn cael eu trosglwyddo i ymgeisydd neu i asiant etholiad yr ymgeisydd.

en-gb	(8) In this article, any reference to anything being transferred or provided to a candidate or the candidate’s election agent includes a reference to its being given or transferred either directly or indirectly through any third person.
cy-gb	(8) Yn yr erthygl hon, mae unrhyw gyfeiriad at drosglwyddo neu ddarparu unrhyw beth i ymgeisydd neu i asiant etholiad yr ymgeisydd yn cynnwys cyfeiriad at ei roi neu ei drosglwyddo naill ai’n uniongyrchol neu’n anuniongyrchol drwy unrhyw drydydd person.

en-gb	Publicity at Senedd elections
cy-gb	Cyhoeddusrwydd mewn etholiadau i’r Senedd

en-gb	Right to send election address post free
cy-gb	Hawl i anfon anerchiad etholiadol heb dalu i’w bostio

en-gb	67.—(1) At a Senedd election, each individual candidate or registered nominating officer of a registered political party which has submitted a party list at that election, subject to any reasonable terms and conditions as the universal service provider concerned may specify, is entitled to send a maximum of two election communications free of any charge for postage which would otherwise be made by a universal service provider.
cy-gb	67.—(1) Mewn etholiad i’r Senedd, mae gan bob ymgeisydd unigol neu swyddog enwebu cofrestredig i blaid wleidyddol gofrestredig sydd wedi cyflwyno rhestr plaid yn yr etholiad hwnnw, yn ddarostyngedig i unrhyw delerau ac amodau rhesymol y caniateir i’r darparwr gwasanaeth cyffredinol o dan sylw eu pennu, hawlogaeth i anfon uchafswm o ddau gyfathrebiad etholiadol heb dalu’r costau postio a fyddai fel arall yn cael ei godi gan ddarparwr gwasanaeth cyffredinol.

en-gb	(2) The election communications sent under paragraph (1) may be a postal communication which—
cy-gb	(2) Caniateir i’r cyfathrebiadau etholiadol a anfonir o dan baragraff (1) fod yn gyfathrebiad post—

en-gb	(a)contains only matter relating to the election, and
cy-gb	(a)sy’n cynnwys mater sy’n ymwneud â’r etholiad yn unig, a

en-gb	(b)does not exceed 60 grammes.
cy-gb	(b)nad yw’n fwy na 60 gram.

en-gb	(3) The election communications sent under paragraph (1) may be sent—
cy-gb	(3) Caniateir i’r cyfathrebiadau etholiadol a anfonir o dan baragraff (1) gael eu hanfon—

en-gb	(a)unaddressed to each place in the Senedd constituency for which the election is being held and in which the candidates stand nominated which, in accordance with the terms and conditions of the universal service provider, constitutes a delivery point for the purposes of this article, or
cy-gb	(a)heb eu cyfeirio i bob lle yn etholaeth y Senedd y cynhelir yr etholiad ar ei chyfer ac y mae’r ymgeiswyr yn dal wedi eu henwebu ynddi sydd, yn unol â thelerau ac amodau’r darparwr gwasanaeth cyffredinol, yn gyfystyr â phwynt danfon at ddibenion yr erthygl hon, neu

en-gb	(b)addressed to each elector.
cy-gb	(b)wedi eu cyfeirio at bob etholwr.

en-gb	(4) Any individual candidate or registered nominating officer is also, subject to the condition in paragraph (2), entitled to send, free of any charge for postage as is mentioned in paragraph (1), to each person entered in the list of proxies for the election, two communications for each appointment in respect of which that person is so entered.
cy-gb	(4) Mae gan unrhyw ymgeisydd unigol neu swyddog enwebu cofrestredig hawlogaeth hefyd, yn ddarostyngedig i’r amod ym mharagraff (2), i anfon dau gyfathrebiad at bob person a gofnodir yn y rhestr dirprwyon ar gyfer yr etholiad, ar gyfer pob penodiad y mae’r person hwnnw wedi ei gofnodi mewn cysylltiad ag ef, heb dalu unrhyw gostau postio fel a grybwyllir ym mharagraff (1).

en-gb	(5) Any individual candidate or registered nominating officer may require the returning officer to make arrangements with the universal service provider for communications under paragraph (3)(b) to be sent to persons who have anonymous entries in the register.
cy-gb	(5) Caiff unrhyw ymgeisydd unigol neu swyddog enwebu cofrestredig ei gwneud yn ofynnol i’r swyddog canlyniadau wneud trefniadau â’r darparwr gwasanaeth cyffredinol i gyfathrebiadau o dan baragraff (3)(b) gael eu hanfon at bersonau sydd â chofnodion dienw yn y gofrestr.

en-gb	(6) Arrangements under paragraph (5) must ensure that it is not disclosed to any other person that the addressee of such a communication has an anonymous entry.
cy-gb	(6) Rhaid i drefniadau o dan baragraff (5) sicrhau na ddatgelir i unrhyw berson arall fod gan dderbynnydd cyfathrebiad o’r fath gofnod dienw.

en-gb	(7) Subject to paragraph (8), in relation to an individual candidate, a person will not be deemed to be a candidate for the purposes of this article unless that person is shown as standing nominated in the statement of parties and persons nominated (see rule 17 of Schedule 5).
cy-gb	(7) Yn ddarostyngedig i baragraff (8), mewn perthynas ag ymgeisydd unigol, ni fernir bod person yn ymgeisydd at ddibenion yr erthygl hon oni ddangosir bod y person hwnnw yn dal wedi ei enwebu yn y datganiad o’r pleidiau a’r personau a enwebwyd (gweler rheol 17 o Atodlen 5).

en-gb	(8) Until the publication of the statement of parties and persons nominated, any person who declares themself to be an individual candidate will be entitled to exercise the right of free postage conferred by this article, if that person gives any security as may be required by the universal service provider concerned for the payment of postage, should that person not be shown as standing nominated as mentioned above.
cy-gb	(8) Hyd nes y cyhoeddir y datganiad o’r pleidiau a’r personau a enwebwyd, bydd gan unrhyw berson sy’n datgan ei fod yn ymgeisydd unigol hawlogaeth i arfer yr hawl i bostio am ddim a roddir gan yr erthygl hon, os yw’r person hwnnw’n rhoi unrhyw sicrhad sy’n ofynnol gan y darparwr gwasanaeth cyffredinol o dan sylw i dalu am gost postio, pe na dangosid bod y person hwnnw yn dal wedi ei enwebu fel a grybwyllir uchod.

en-gb	(9) Subject to paragraph (10), a registered political party will not be deemed to have submitted a party list for the purposes of this article, unless the party is shown as standing nominated in the statement of parties and persons nominated.
cy-gb	(9) Yn ddarostyngedig i baragraff (10), ni fernir bod plaid wleidyddol gofrestredig wedi cyflwyno rhestr plaid at ddibenion yr erthygl hon, oni ddangosir bod y blaid yn dal wedi ei henwebu yn y datganiad o’r pleidiau a’r personau a enwebwyd.

en-gb	(10) Until the publication of the statement of parties and persons nominated, the registered nominating officer of a party which has submitted a party list will be entitled to exercise the right of free postage conferred by this article, if that registered nominating officer gives any security as may be required by the universal service provider, should the party not be shown as standing nominated as mentioned above.
cy-gb	(10) Hyd nes y cyhoeddir y datganiad o’r pleidiau a’r personau a enwebwyd, bydd gan swyddog enwebu cofrestredig plaid sydd wedi cyflwyno rhestr plaid hawlogaeth i arfer yr hawl i bostio am ddim a roddir gan yr erthygl hon, os yw’r swyddog enwebu cofrestredig hwnnw yn rhoi unrhyw sicrhad sy’n ofynnol gan y darparwr gwasanaeth cyffredinol, pe na dangosid bod y blaid yn dal wedi ei henwebu fel a grybwyllir uchod.

en-gb	(11) The returning officer is entitled to treat any purported exercise by the registered nominating officer of a registered political party of the right of free postage conferred by this article through the party election agent, as a valid exercise of that right.
cy-gb	(11) Mae gan y swyddog canlyniadau hawlogaeth i drin unrhyw honiad gan swyddog enwebu cofrestredig i blaid wleidyddol gofrestredig ei fod wedi arfer yr hawl i bostio am ddim a roddir gan yr erthygl hon drwy asiant etholiad y blaid, fel achos dilys o arfer yr hawl honno.

en-gb	(12) A universal service provider who provides a postal service free of charge pursuant to this article is entitled to be remunerated for that service at the rate determined by or in accordance with a scheme made under section 89 of the Postal Services Act 2000(55), and the amount of that remuneration must be paid by the Welsh Ministers.
cy-gb	(12) Mae gan ddarparwr gwasanaeth cyffredinol sy’n darparu gwasanaeth post am ddim yn unol â’r erthygl hon hawlogaeth i gael ei dalu am y gwasanaeth hwnnw ar y gyfradd a bennir gan gynllun neu yn unol â chynllun a wneir o dan adran 89 o Ddeddf Gwasanaethau Post 2000(55), a rhaid i swm y gydnabyddiaeth ariannol honno gael ei dalu gan Weinidogion Cymru.

en-gb	(13) The sums payable by the Welsh Ministers under paragraph (12) must be charged on the Welsh Consolidated Fund.
cy-gb	(13) Rhaid i’r symiau sy’n daladwy gan Weinidogion Cymru o dan baragraff (12) gael eu codi ar Gronfa Gyfunol Cymru.

en-gb	(14) For the purposes of this article, “elector”—
cy-gb	(14) At ddibenion yr erthygl hon—

en-gb	(a)means a person who is registered in the register of electors for the Senedd constituency on the last day for publication of notice of the election, and
cy-gb	(a)ystyr “etholwr” yw person sydd wedi ei gofrestru ar y gofrestr etholwyr ar gyfer etholaeth y Senedd ar y diwrnod olaf ar gyfer cyhoeddi hysbysiad o’r etholiad, a

en-gb	(b)includes a person then shown in that register or, in the case of a person who has an anonymous entry in the register, in the record of anonymous entries, as below voting age if, but only if, it appears from the register, or from the record, that that person will be of voting age on the day fixed for the poll.
cy-gb	(b)mae “etholwr” yn cynnwys person a ddangosir y pryd hwnnw yn y gofrestr honno neu, yn achos person sydd â chofnod dienw yn y gofrestr, yn y cofnod o gofnodion dienw, fel un sydd o dan oedran pleidleisio os, ond dim ond os, yw’n ymddangos o’r gofrestr, neu o’r cofnod, y bydd y person hwnnw o oedran pleidleisio ar y diwrnod penodedig ar gyfer y pôl.

en-gb	Broadcasting from outside United Kingdom
cy-gb	Darlledu o’r tu allan i’r Deyrnas Unedig

en-gb	68.—(1) No person may, with intent to influence persons to give or refrain from giving their vote at a Senedd election, include, or aid, abet, counsel or procure the inclusion of, any matter relating to the election in any programme service (within the meaning of the Broadcasting Act 1990) provided from a place outside the United Kingdom, otherwise than in pursuance of arrangements made with—
cy-gb	68.—(1) Ni chaiff neb, gan fwriadu dylanwadu ar bersonau i roi neu ymatal rhag rhoi eu pleidlais mewn etholiad i’r Senedd, gynnwys unrhyw fater sy’n ymwneud â’r etholiad na helpu, annog, cwnsela neu beri cynnwys, unrhyw fater sy’n ymwneud â’r etholiad mewn unrhyw wasanaeth rhaglenni (o fewn ystyr “programme service” yn Neddf Darlledu 1990) a ddarperir o le y tu allan i’r Deyrnas Unedig, ac eithrio yn unol â threfniadau a wneir gyda’r canlynol—

en-gb	(a)the British Broadcasting Corporation,
cy-gb	(a)y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig,

en-gb	(b)Sianel Pedwar Cymru, or
cy-gb	(b)Sianel Pedwar Cymru, neu

en-gb	(c)the holder of any licence granted by the Office of Communications,
cy-gb	(c)deiliad unrhyw drwydded a roddir gan y Swyddfa Gyfathrebiadau,

en-gb	for the reception and re-transmission of that matter by that body or the holder of that licence.
cy-gb	ar gyfer derbyn ac aildrawsyrru’r mater hwnnw gan y corff hwnnw neu gan ddeiliad y drwydded honno.

en-gb	(2) An offence under this article is an illegal practice, but the court before whom a person is convicted of an offence under this article may, if they think it just in the special circumstances of the case, mitigate or entirely remit any incapacity imposed by virtue of article 124.
cy-gb	(2) Mae trosedd o dan yr erthygl hon yn arfer anghyfreithlon, ond caiff y llys y mae person wedi ei euogfarnu o drosedd o dan yr erthygl hon ger ei fron, os yw’n meddwl bod hynny’n deg o dan amgylchiadau arbennig yr achos, liniaru neu ddileu yn llwyr unrhyw anghymhwyster a osodir yn rhinwedd erthygl 124.

en-gb	(3) Where any act or omission of an association or body of persons, corporate or unincorporate, is an illegal practice under this article, any person (“P”) who at the time of the act or omission was a director, general manager, secretary or other similar officer of the association or body, or was purporting to act in that capacity, will be deemed to be guilty of the illegal practice, unless P proves—
cy-gb	(3) Pan fo unrhyw weithred neu anweithred gan gymdeithas neu gorff o bersonau, corfforedig neu anghorfforedig, yn arfer anghyfreithlon o dan yr erthygl hon, bernir bod unrhyw berson (“P”) a oedd, adeg y weithred neu’r anweithred, yn gyfarwyddwr, rheolwr cyffredinol, ysgrifennydd neu swyddog tebyg arall i’r gymdeithas neu’r corff, neu a oedd yn honni gweithredu yn rhinwedd y swydd honno, yn euog o’r arfer anghyfreithlon, oni bai bod P yn profi—

en-gb	(b)that P exercised all such diligence to prevent the commission of the illegal practice as P ought to have exercised, having regard to the nature of P’s functions in that capacity and to all the circumstances.
cy-gb	(b)bod P wedi arfer pob diwydrwydd i atal cyflawni’r arfer anghyfreithlon y dylai P fod wedi ei arfer, gan roi sylw i natur swyddogaethau P yn rhinwedd y swydd honno ac i’r holl amgylchiadau.

en-gb	Broadcasting of local items during election period
cy-gb	Darlledu eitemau lleol yn ystod cyfnod yr etholiad

en-gb	69.—(1) Each broadcasting authority must adopt a code of practice with respect to the participation of candidates at a Senedd election in items about the constituency in question which are included in relevant services during the election period.
cy-gb	69.—(1) Rhaid i bob awdurdod darlledu fabwysiadu cod ymarfer mewn cysylltiad â chyfranogiad ymgeiswyr mewn etholiad i’r Senedd mewn eitemau am yr etholaeth o dan sylw a gynhwysir mewn gwasanaethau perthnasol yn ystod cyfnod yr etholiad.

en-gb	(2) The code for the time being adopted by a broadcasting authority under this article must be either—
cy-gb	(2) Rhaid i’r cod sydd am y tro yn cael ei fabwysiadu gan awdurdod darlledu o dan yr erthygl hon fod naill ai—

en-gb	(a)a code drawn up by that authority, whether on their own or jointly with one or more other broadcasting authorities, or
cy-gb	(a)yn god a lunnir gan yr awdurdod hwnnw, ar ei ben ei hun neu ar y cyd ag un neu fwy o awdurdodau darlledu eraill, neu

en-gb	(b)a code drawn up by one or more other such authorities.
cy-gb	(b)yn god a lunnir gan un neu fwy o awdurdodau eraill o’r fath.

en-gb	(3) A broadcasting authority must from time to time consider whether the code for the time being adopted by them should be replaced by a further code falling within paragraph (2).
cy-gb	(3) Rhaid i awdurdod darlledu ystyried o bryd i’w gilydd a ddylai’r cod a fabwysiadwyd ganddynt am y tro gael ei ddisodli gan god pellach sy’n dod o fewn paragraff (2).

en-gb	(4) Before drawing up a code under this article a broadcasting authority must have regard to any views expressed by the Electoral Commission, and any such code may make different provision for different cases.
cy-gb	(4) Cyn llunio cod o dan yr erthygl hon, rhaid i awdurdod darlledu roi sylw i unrhyw farn a fynegir gan y Comisiwn Etholiadol, a chaiff unrhyw god o’r fath wneud darpariaeth wahanol ar gyfer achosion gwahanol.

en-gb	(5) The Office of Communications(56) must do all that they can to ensure that the code for the time being adopted by them under this article is observed in the provision of relevant services, and the British Broadcasting Corporation and Sianel Pedwar Cymru must each observe the code so adopted when providing relevant services.
cy-gb	(5) Rhaid i’r Swyddfa Gyfathrebiadau(56) wneud popeth a all i sicrhau y cedwir at y cod a fabwysiedir ganddi am y tro o dan yr erthygl hon wrth i wasanaethau perthnasol gael eu darparu, a rhaid i’r Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig a Sianel Pedwar Cymru gadw at y cod a fabwysiedir felly wrth ddarparu gwasanaethau perthnasol.

en-gb	(6) For the purpose of paragraph (1) “the election period” in relation to a Senedd general election, means the period beginning with the date of dissolution of the Senedd and ending with the close of the poll.
cy-gb	(6) At ddiben paragraff (1) ystyr “cyfnod yr etholiad” mewn perthynas ag etholiad cyffredinol i’r Senedd, yw’r cyfnod sy’n dechrau â dyddiad diddymu’r Senedd ac sy’n dod i ben wrth i’r pôl gau.

en-gb	“broadcasting authority” (“awdurdod darlledu”) means the British Broadcasting Corporation, the Office of Communications or Sianel Pedwar Cymru;
cy-gb	ystyr “awdurdod darlledu” (“broadcasting authority”) yw’r Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig, y Swyddfa Gyfathrebiadau neu Sianel Pedwar Cymru;

en-gb	“candidate” (“ymgeisydd”) means any individual or party list candidate standing nominated;
cy-gb	ystyr “gwasanaethau perthnasol” (“relevant services”)—

en-gb	“relevant services” (“gwasanaethau perthnasol”)—
cy-gb	(a)

en-gb	(a)
cy-gb	mewn perthynas â’r Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig neu Sianel Pedwar Cymru, yw gwasanaethau sy’n cael eu darlledu gan y corff hwnnw, a

en-gb	in relation to the British Broadcasting Corporation or Sianel Pedwar Cymru, means services broadcast by that body, and
cy-gb	(b)

en-gb	(b)
cy-gb	mewn perthynas â’r Swyddfa Gyfathrebiadau, yw gwasanaethau sydd wedi eu trwyddedu o dan Ran 1 neu 3 o Ddeddf Darlledu 1990 neu Ran 1 neu 2 o Ddeddf Darlledu 1996;

en-gb	in relation to the Office of Communications, means services licensed under Part 1 or 3 of the Broadcasting Act 1990 or Part 1 or 2 of the Broadcasting Act 1996.
cy-gb	ystyr “ymgeisydd” (“candidate”) yw unrhyw ymgeisydd unigol neu ymgeisydd rhestr plaid sy’n dal wedi ei enwebu.

en-gb	Imitation poll cards and notifications
cy-gb	Cardiau a hysbysiadau pleidleisio ffug

en-gb	70.—(1) A person is guilty of an offence if that person, for the purpose of promoting or procuring a particular result at a Senedd election, issues any poll card or notification or other documents so closely resembling an official poll card or notification as to be calculated to deceive.
cy-gb	70.—(1) Mae person yn euog o drosedd os yw’r person hwnnw, er mwyn hyrwyddo neu beri canlyniad penodol mewn etholiad i’r Senedd, yn dosbarthu unrhyw gerdyn neu hysbysiad pleidleisio neu ddogfennau eraill sydd mor debyg i gerdyn neu hysbysiad pleidleisio swyddogol fel mai twyllo yw ei fwriad.

en-gb	(2) Article 68(2) and (3) applies as if an offence under this article were an offence under that article.
cy-gb	(2) Mae erthygl 68(2) a (3) yn gymwys fel pe bai trosedd o dan yr erthygl hon yn drosedd o dan yr erthygl honno.

en-gb	Election meetings
cy-gb	Cyfarfodydd etholiad

en-gb	Schools and rooms for Senedd election meetings
cy-gb	Ysgolion ac ystafelloedd ar gyfer cyfarfodydd etholiadau’r Senedd

en-gb	71.—(1) Subject to the other provisions of this article, an individual or party list candidate at a Senedd election is entitled to the use of, free of charge, and at reasonable times between the last day on which notice of the election may be published in accordance with the table in rule 1(1) of Schedule 5 and the day preceding the date of the poll—
cy-gb	71.—(1) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau eraill yr erthygl hon, mae gan ymgeisydd unigol neu ymgeisydd rhestr plaid mewn etholiad i’r Senedd hawlogaeth i ddefnyddio, am ddim, ac ar adegau rhesymol rhwng y diwrnod olaf y caniateir cyhoeddi hysbysiad o’r etholiad yn unol â’r tabl yn rheol 1(1) o Atodlen 5 a’r diwrnod cyn dyddiad y pôl—

en-gb	(a)a suitable room in the premises of a school to which this article applies, or
cy-gb	(a)ystafell addas ar fangre ysgol y mae’r erthygl hon yn gymwys iddi, neu

en-gb	(b)any meeting room to which this article applies.
cy-gb	(b)unrhyw ystafell gyfarfod y mae’r erthygl hon yn gymwys iddi.

en-gb	(2) The purpose for which an individual candidate may use a room in accordance with paragraph (1) is to hold public meetings to promote or procure the giving of votes at that election to that candidate.
cy-gb	(2) Y diben y caniateir i ymgeisydd unigol ddefnyddio ystafell ar ei gyfer yn unol â pharagraff (1) yw cynnal cyfarfodydd cyhoeddus i hyrwyddo neu beri rhoi pleidleisiau yn yr etholiad hwnnw i’r ymgeisydd hwnnw.

en-gb	(3) The purpose for which a party list candidate may use a room in accordance with paragraph (1) is to hold public meetings to promote or procure votes at that election for the registered political party on whose party list the candidate is included.
cy-gb	(3) Y diben y caniateir i ymgeisydd rhestr plaid ddefnyddio ystafell ar ei gyfer yn unol â pharagraff (1) yw cynnal cyfarfodydd cyhoeddus i hyrwyddo neu beri rhoi pleidleisiau yn yr etholiad hwnnw i’r blaid wleidyddol gofrestredig y mae’r ymgeisydd wedi ei gynnwys ar ei rhestr plaid.

en-gb	(4) Subject to paragraph (5), this article applies to—
cy-gb	(4) Yn ddarostyngedig i baragraff (5), mae’r erthygl hon yn gymwys—

en-gb	(a)a community, foundation or voluntary aided school the premises of which are situated in the Senedd constituency for which the election is held, or an adjoining Senedd constituency, and
cy-gb	(a)i ysgol gymunedol, ysgol sefydledig neu ysgol wirfoddol a gynorthwyir, y lleolir ei mangre yn etholaeth y Senedd y cynhelir yr etholiad ar ei chyfer, neu yn un o etholaethau cyffiniol y Senedd, a

en-gb	(b)a meeting room situated in the Senedd constituency for which the election is held, or an adjoining Senedd constituency, the expense of maintaining which is payable wholly or mainly out of public funds or by a body whose expenses are so payable.
cy-gb	(b)i ystafell gyfarfod a leolir yn etholaeth y Senedd y cynhelir yr etholiad ar ei chyfer, neu yn un o etholaethau cyffiniol y Senedd, y mae’r gost o’i chynnal yn daladwy yn gyfan gwbl neu’n bennaf o arian cyhoeddus neu gan gorff y mae ei dreuliau’n daladwy felly.

en-gb	(5) A candidate is not entitled under this article to the use of a room in school premises or a meeting room located outside the Senedd constituency if—
cy-gb	(5) Nid oes gan ymgeisydd hawlogaeth o dan yr erthygl hon i ddefnyddio ystafell ar fangre ysgol nac ystafell gyfarfod y tu allan i etholaeth y Senedd—

en-gb	(a)there is a suitable room in premises within the constituency which are reasonably accessible from the same parts of the constituency as those rooms in premises located outside the constituency, and
cy-gb	(a)os oes ystafell addas mewn mangre o fewn yr etholaeth sy’n rhesymol hygyrch o’r un rhannau o’r etholaeth â’r ystafelloedd hynny mewn mangre a leolir y tu allan i’r etholaeth, a

en-gb	(b)those premises are ones to which this article applies.
cy-gb	(b)os yw’r fangre honno’n fangre y mae’r erthygl hon yn gymwys iddi.

en-gb	(6) Where a room is used for a meeting in pursuance of the rights conferred by this article, the person by whom or on whose behalf the meeting is convened—
cy-gb	(6) Pan ddefnyddir ystafell ar gyfer cyfarfod yn unol â’r hawliau a roddir gan yr erthygl hon, rhaid i’r person y mae’r cyfarfod wedi ei gynnull ganddo neu ar ei ran—

en-gb	(a)must defray any expenses incurred in preparing, warming, lighting and cleaning the room and providing attendance for the meeting and restoring the room to its usual condition after the meeting, and
cy-gb	(a)talu unrhyw dreuliau yr eir iddynt wrth baratoi, cynhesu, goleuo a glanhau’r ystafell a darparu presenoldeb ar gyfer y cyfarfod ac adfer yr ystafell i’w chyflwr arferol ar ôl y cyfarfod, a

en-gb	(b)must defray any damage done to the room or the premises in which it is situated, or the furniture, fittings or apparatus in the room or premises.
cy-gb	(b)talu am unrhyw ddifrod a wneir i’r ystafell neu’r fangre y mae wedi ei lleoli ynddi, neu i’r dodrefn, y ffitiadau neu’r cyfarpar yn yr ystafell neu’r fangre.

en-gb	(7) A candidate is not entitled to exercise the rights conferred by this article except on reasonable notice, and this article does not authorise any interference with the hours during which a room in school premises is used for education purposes, or any interference with the use of a meeting room either for the purposes of the person maintaining it or under a prior agreement for its letting for any purpose.
cy-gb	(7) Nid oes gan ymgeisydd hawlogaeth i arfer yr hawliau a roddir gan yr erthygl hon ac eithrio drwy hysbysiad rhesymol, ac nid yw’r erthygl hon yn awdurdodi unrhyw ymyrraeth â’r oriau pryd y defnyddir ystafell ar fangre ysgol at ddibenion addysg, nac unrhyw ymyrraeth â’r defnydd o ystafell gyfarfod naill ai at ddibenion y person sy’n ei chynnal neu o dan gytundeb blaenorol i’w gosod at unrhyw ddiben.

en-gb	(8) Schedule 8 makes further provision with respect to the rights conferred by this article and the arrangements to be made for their exercise.
cy-gb	(8) Mae Atodlen 8 yn gwneud darpariaeth bellach mewn cysylltiad â’r hawliau a roddir gan yr erthygl hon a’r trefniadau sydd i’w gwneud ar gyfer eu harfer.

en-gb	(9) For the purposes of this article, except those of paragraph (6)(b), the premises of a school does not include any private dwelling, and in this article—
cy-gb	(9) At ddibenion yr erthygl hon, ac eithrio dibenion paragraff (6)(b), nid yw mangre ysgol yn cynnwys unrhyw annedd breifat, ac yn yr erthygl hon—

en-gb	(a)“dwelling” includes any part of a building which is occupied separately as a dwelling,
cy-gb	(a)mae “annedd” yn cynnwys unrhyw ran o adeilad sy’n cael ei feddiannu ar wahân fel annedd;

en-gb	(b)“meeting room” means any room which it is the practice to let for public meetings, and
cy-gb	(b)ystyr “ystafell gyfarfod” yw unrhyw ystafell yr arferir ei gosod ar gyfer cyfarfodydd cyhoeddus, ac

en-gb	(c)“room” includes a hall, gallery or gymnasium.
cy-gb	(c)mae “ystafell” yn cynnwys neuadd, oriel neu gampfa.

en-gb	Disturbances at Senedd election meetings
cy-gb	Aflonyddwch mewn cyfarfodydd etholiadau’r Senedd

en-gb	72.—(1) A person who at a lawful public meeting to which this article applies acts, or incites others to act, in a disorderly manner for the purpose of preventing the transaction of the business for which the meeting was called together, is guilty of an illegal practice.
cy-gb	72.—(1) Mae person sydd, mewn cyfarfod cyhoeddus cyfreithlon y mae’r erthygl hon yn gymwys iddo, yn gweithredu neu’n annog eraill i weithredu, mewn dull afreolus er mwyn atal trafod y busnes y galwyd y cyfarfod ar ei gyfer, yn euog o arfer anghyfreithlon.

en-gb	(2) This article applies to a political meeting held in relation to the return of individual or party list candidates in any Senedd constituency during the period beginning with the last day on which notice of election may be published in accordance with the table set out in rule 1(1) of Schedule 5 and ending with the day of the poll.
cy-gb	(2) Mae’r erthygl hon yn gymwys i gyfarfod gwleidyddol a gynhelir mewn perthynas â dychwelyd ymgeiswyr unigol neu ymgeiswyr rhestr plaid yn unrhyw un o etholaethau’r Senedd yn ystod y cyfnod sy’n dechrau â’r diwrnod olaf y caniateir cyhoeddi hysbysiad etholiad yn unol â’r tabl a nodir yn rheol 1(1) o Atodlen 5 ac sy’n dod i ben â diwrnod y pôl.

en-gb	(3) If a constable reasonably suspects any person (“P”) of committing an offence under paragraph (1), the constable may, if requested so to do by the chairperson of the meeting, require P to immediately declare P’s name and address to the constable and, if P refuses or fails do so, or gives a false name and address, P is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 1 on the standard scale.
cy-gb	(3) Os bydd cwnstabl yn amau yn rhesymol fod unrhyw berson (“P”) wedi cyflawni trosedd o dan baragraff (1), caiff y cwnstabl, os gofynnir iddo wneud hynny gan gadeirydd y cyfarfod, ei gwneud yn ofynnol i P ddatgan enw a chyfeiriad P i’r cwnstabl ar unwaith ac, os bydd P yn gwrthod neu’n methu â gwneud hynny, neu’n rhoi enw a chyfeiriad ffug, mae P yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy nad yw’n fwy na lefel 1 ar y raddfa safonol.

en-gb	Agency by election officials and canvassing by police officers
cy-gb	Swyddogion etholiadau yn gweithredu fel asiantiaid a chanfasio gan swyddogion heddlu

en-gb	Officials not to act for candidates
cy-gb	Swyddogion i beidio â gweithredu ar ran ymgeiswyr

en-gb	73.—(1) This article applies to any person who is—
cy-gb	73.—(1) Mae’r erthygl hon yn gymwys i unrhyw berson sydd—

en-gb	(a)a returning officer,
cy-gb	(a)yn swyddog canlyniadau,

en-gb	(b)a person appointed under article 20 (returning officers: discharge of functions),
cy-gb	(b)yn berson a benodir o dan erthygl 20 (swyddogion canlyniadau: cyflawni swyddogaethau),

en-gb	(c)an officer or clerk appointed under Schedule 5, or
cy-gb	(c)yn swyddog neu’n glerc a benodir o dan Atodlen 5, neu

en-gb	(d)any partner or clerk of any such person,
cy-gb	(d)yn unrhyw bartner neu glerc i unrhyw berson o’r fath,

en-gb	unless that person is a candidate.
cy-gb	oni bai bod y person hwnnw’n ymgeisydd.

en-gb	(2) Any person to whom this article applies who acts as an agent for a candidate or a registered political party in the conduct or management of a Senedd election, is guilty of an offence.
cy-gb	(2) Mae unrhyw berson y mae’r erthygl hon yn gymwys iddo sy’n gweithredu fel asiant i ymgeisydd neu i blaid wleidyddol gofrestredig wrth gynnal neu reoli etholiad i’r Senedd, yn euog o drosedd.

en-gb	(3) A person guilty of an offence under this article is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 4 on the standard scale.
cy-gb	(3) Mae person sy’n euog o drosedd o dan yr erthygl hon yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy nad yw’n fwy na lefel 4 ar y raddfa safonol.

en-gb	Illegal canvassing by police officers
cy-gb	Canfasio anghyfreithlon gan swyddogion heddlu

en-gb	74.—(1) Subject to paragraph (3), it is an offence for a member of a police force to, by word, message, writing or in any other manner, endeavour to—
cy-gb	74.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), mae’n drosedd i aelod o heddlu geisio gwneud y canlynol, ar lafar, drwy neges neu mewn unrhyw ddull arall—

en-gb	(a)persuade any person to give their vote, or
cy-gb	(a)darbwyllo unrhyw berson i roi ei bleidlais, neu

en-gb	(b)dissuade any person from giving their vote,
cy-gb	(b)darbwyllo unrhyw berson i beidio â rhoi ei bleidlais,

en-gb	whether as an elector or a proxy at a Senedd election for a constituency, which falls wholly or partly in the police area.
cy-gb	pa un ai fel etholwr neu ddirprwy mewn etholiad i’r Senedd ar gyfer etholaeth sy’n syrthio yn gyfan gwbl neu’n rhannol yn ardal yr heddlu.

en-gb	(2) A person guilty of an offence under paragraph (1) is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 3 on the standard scale.
cy-gb	(2) Mae person sy’n euog o drosedd o dan baragraff (1) yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy nad yw’n fwy na lefel 3 ar y raddfa safonol.

en-gb	(3) Nothing in paragraph (1) will subject a member of a police force to any penalty for anything done in the discharge of their duty as a member of the force.
cy-gb	(3) Ni fydd dim ym mharagraff (1) yn gwneud aelod o heddlu yn agored i unrhyw gosb am unrhyw beth a wneir wrth gyflawni ei ddyletswydd fel aelod o’r heddlu.

en-gb	False statements as to candidates
cy-gb	Datganiadau anwir ynghylch ymgeiswyr

en-gb	75.—(1) Subject to paragraph (2), a person (“P”), or any director of any body or association corporate, is guilty of an illegal practice if P, or that director, makes or publishes any false statement of fact in relation to the personal character or conduct of any candidate—
cy-gb	75.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (2), mae person (“P”), neu unrhyw gyfarwyddwr i unrhyw gorff neu gymdeithas gorfforedig, yn euog o arfer anghyfreithlon os bydd P, neu’r cyfarwyddwr hwnnw, yn gwneud neu’n cyhoeddi unrhyw ddatganiad ffeithiol anwir mewn perthynas â chymeriad personol neu ymddygiad unrhyw ymgeisydd—

en-gb	(a)before or during a Senedd election, and
cy-gb	(a)cyn neu yn ystod etholiad i’r Senedd, a

en-gb	(b)for the purpose of affecting how a vote is given at the election.
cy-gb	(b)er mwyn effeithio ar sut y rhoddir pleidlais yn yr etholiad.

en-gb	(2) P or any director will not be guilty of an illegal practice under paragraph (1) if they can show that they had reasonable grounds for believing, and did believe, the statement to be true.
cy-gb	(2) Ni fydd P neu unrhyw gyfarwyddwr yn euog o arfer anghyfreithlon o dan baragraff (1) os gall ddangos bod ganddo sail resymol dros gredu, a’i fod wedi credu, fod y datganiad yn wir.

en-gb	(3) Except in a case to which paragraph (4) applies, a candidate is not liable, nor will that candidate’s election be avoided, for any illegal practice under paragraph (1) committed—
cy-gb	(3) Ac eithrio mewn achos y mae paragraff (4) yn gymwys iddo, nid yw ymgeisydd yn atebol, ac ni chaiff etholiad yr ymgeisydd hwnnw ei ddirymu, am unrhyw arfer anghyfreithlon o dan baragraff (1) a gyflawnir—

en-gb	(a)in the case of an individual candidate, by the candidate’s agent other than the candidate’s election agent;
cy-gb	(a)yn achos ymgeisydd unigol, gan asiant i’r ymgeisydd ac eithrio asiant etholiad yr ymgeisydd;

en-gb	(b)in the case of a party list candidate, by the agent of that party other than its election agent.
cy-gb	(b)yn achos ymgeisydd rhestr plaid, gan asiant i’r blaid honno ac eithrio ei hasiant etholiad.

en-gb	(4) This paragraph applies where—
cy-gb	(4) Mae’r paragraff hwn yn gymwys—

en-gb	(a)it can be shown that the candidate, including, in the case of a party list candidate, another candidate on the list, or the election agent has authorised or consented to the committing of the illegal practice by the other agent or has paid for the circulation of the false statement constituting the illegal practice, or
cy-gb	(a)pan fo modd dangos bod yr ymgeisydd, gan gynnwys, yn achos ymgeisydd rhestr plaid, ymgeisydd arall ar y rhestr, neu’r asiant etholiad wedi awdurdodi’r asiant arall i gyflawni’r arfer anghyfreithlon neu wedi cydsynio â’r arfer anghyfreithlon gael ei chyflawni gan yr asiant arall neu wedi talu am gylchredeg y datganiad anwir sy’n ffurfio’r arfer anghyfreithlon, neu

en-gb	(b)an election court finds and reports that the election of the candidate was procured or materially assisted in consequence of the making or publishing of such false statements.
cy-gb	(b)pan fo llys etholiadol yn dyfarnu ac yn adrodd bod etholiad yr ymgeisydd wedi ei beri neu wedi cael cymorth sylweddol o ganlyniad i wneud neu gyhoeddi datganiadau anwir o’r fath.

en-gb	(5) A person making or publishing any false statement of fact as mentioned in this article may be restrained by interim or perpetual injunction by the High Court or county court from any repetition of that false statement or of a false statement of a similar character in relation to the candidate or candidates and, for the purpose of granting an interim injunction, prima facie proof of the falsity of the statement will be sufficient.
cy-gb	(5) Caniateir i berson sy’n gwneud neu’n cyhoeddi unrhyw ddatganiad ffeithiol anwir fel y’i crybwyllir yn yr erthygl hon gael ei ffrwyno drwy waharddeb interim neu barhaol gan yr Uchel Lys neu’r llys sirol rhag unrhyw ailadrodd ar y datganiad anwir hwnnw neu ddatganiad anwir o natur debyg mewn perthynas â’r ymgeisydd neu’r ymgeiswyr ac, at ddiben caniatáu gwaharddeb interim, bydd prawf prima facie bod y datganiad yn ffug yn ddigonol.

en-gb	(6) Any person who, before or during a Senedd election, knowingly publishes a false statement of the withdrawal of any candidate at the election for the purpose of promoting or procuring a particular result at the election is guilty of an illegal practice.
cy-gb	(6) Mae unrhyw berson sydd, cyn neu yn ystod etholiad i’r Senedd, yn cyhoeddi datganiad y mae’n gwybod ei fod yn ffug fod unrhyw ymgeisydd yn yr etholiad wedi tynnu’n ôl at ddiben hyrwyddo neu beri canlyniad penodol yn yr etholiad yn euog o arfer anghyfreithlon.

en-gb	(7) A candidate will not be liable, nor will that candidate’s election be avoided, for any illegal practice under paragraph (6) committed—
cy-gb	(7) Ni fydd ymgeisydd yn atebol, ac ni chaiff etholiad yr ymgeisydd hwnnw ei ddirymu, am unrhyw arfer anghyfreithlon o dan baragraff (6) a gyflawnir—

en-gb	(b)in the case of a party list candidate, by the agent of that party, other than its election agent.
cy-gb	(b)yn achos ymgeisydd rhestr plaid, gan asiant i’r blaid honno ac eithrio ei hasiant etholiad.

en-gb	Corrupt withdrawal from candidature
cy-gb	Tynnu’n ôl o fod yn ymgeisydd mewn modd llwgr

en-gb	Any person who corruptly induces or procures any other person to withdraw from being a candidate at a Senedd election, in consideration of any payment or promise of payment, and any person withdrawing in pursuance of the inducement or procurement, is guilty of an illegal payment.
cy-gb	Mae unrhyw berson sy’n cymell unrhyw berson arall mewn modd llwgr i dynnu’n ôl o fod yn ymgeisydd mewn etholiad i’r Senedd neu’n peri mewn modd llwgr fod unrhyw berson arall yn tynnu’n ôl o fod yn ymgeisydd mewn etholiad i’r Senedd, yn gydnabyddiaeth am unrhyw daliad neu addewid o daliad, ac unrhyw berson sy’n tynnu’n ôl yn unol â’r cymell neu’r peri, yn euog o daliad anghyfreithlon.

en-gb	Payments for exhibition of election notices
cy-gb	Taliadau am arddangos hysbysiadau etholiad

en-gb	77.—(1) No payment or contract for payment for the purpose of promoting or procuring a particular result at a Senedd election may be made to an elector or the elector’s proxy on account of the exhibition of, or the use of any house, land, building or premises for the exhibition of any address, bill or notice, unless—
cy-gb	77.—(1) Ni chaniateir gwneud taliad na chontract ar gyfer taliad at ddiben hyrwyddo neu beri canlyniad penodol mewn etholiad i’r Senedd i etholwr nac i ddirprwy’r etholwr am arddangos unrhyw anerchiad, bil neu hysbysiad, neu am ddefnyddio unrhyw dŷ, tir, adeilad neu fangre i arddangos unrhyw anerchiad, bil neu hysbysiad, oni bai—

en-gb	(a)it is the ordinary business of the elector or proxy as an advertising agent to exhibit for payment bills and advertisements, and
cy-gb	(a)mai arddangos biliau a hysbysebion am dâl fel asiant hysbysebu yw busnes cyffredin yr etholwr neu’r dirprwy, a

en-gb	(b)the payment or contract is made in the ordinary course of that business.
cy-gb	(b)bod y taliad neu’r contract yn cael ei wneud yng nghwrs arferol y busnes hwnnw.

en-gb	(2) If any payment or contract for payment is knowingly made in contravention of this article either before, during or after an election—
cy-gb	(2) Os bydd unrhyw daliad neu gontract am daliad yn cael ei wneud naill ai cyn, yn ystod neu ar ôl etholiad, gan wybod y bydd yr erthygl hon yn cael ei thorri—

en-gb	(a)the person making the payment or contract, and
cy-gb	(a)mae’r person sy’n gwneud y taliad neu’r contract, a

en-gb	(b)if that person knew it to be in contravention of this Order, any person receiving the payment or being a party to the contract,
cy-gb	(b)os oedd y person hwnnw’n gwybod ei fod yn torri’r Gorchymyn hwn, mae unrhyw berson sy’n derbyn y taliad neu’n barti i’r contract,

en-gb	is guilty of an illegal practice.
cy-gb	yn euog o arfer anghyfreithlon.

en-gb	Printer’s name and address on election publications
cy-gb	Enw a chyfeiriad yr argraffydd ar gyhoeddiadau etholiad

en-gb	78.—(1) Subject to paragraph (2), this article applies to any material which can reasonably be regarded as intended to promote or procure a particular result at a Senedd election, whether or not it can be regarded as intended to achieve any other purpose as well.
cy-gb	78.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (2), mae’r erthygl hon yn gymwys i unrhyw ddeunydd y mae’n rhesymol ystyried ei fod wedi ei fwriadu i hyrwyddo neu beri canlyniad penodol mewn etholiad i’r Senedd, pa un a ellir ystyried ei fod wedi ei fwriadu i gyflawni unrhyw ddiben arall hefyd ai peidio.

en-gb	(2) This article does not apply to material to which section 143 of the 2000 Political Parties Act(57) (details to appear on election material) applies.
cy-gb	(2) Nid yw’r erthygl hon yn gymwys i ddeunydd y mae adran 143 o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol 2000(57) (manylion sydd i ymddangos ar ddeunydd etholiad) yn gymwys iddo.

en-gb	(3) Material to which this article applies may only be published—
cy-gb	(3) Ni chaniateir cyhoeddi deunydd y mae’r erthygl hon yn gymwys iddo ond—

en-gb	(a)in the case of material which is, or is contained in, a document mentioned in paragraph (5), (6) or (7), if it complies with the requirements of the relevant paragraph, or
cy-gb	(a)yn achos deunydd sy’n ddogfen, neu sydd wedi ei gynnwys mewn dogfen, a grybwyllir ym mharagraff (5), (6) neu (7), os yw’n cydymffurfio â gofynion y paragraff perthnasol, neu

en-gb	(b)in the case of any other material, if it complies with any requirements which must be complied with in relation to the material by virtue of regulations under paragraph (8).
cy-gb	(b)yn achos unrhyw ddeunydd arall, os yw’n cydymffurfio ag unrhyw ofynion y mae rhaid cydymffurfio â hwy mewn perthynas â’r deunydd yn rhinwedd rheoliadau o dan baragraff (8).

en-gb	(4) For the purposes of paragraphs (5) to (7), the following details are “the relevant details” in the case of any material falling within paragraph (3)(a)—
cy-gb	(4) At ddibenion paragraffau (5) i (7), “y manylion perthnasol” yn achos unrhyw ddeunydd sy’n dod o fewn paragraff (3)(a) yw’r manylion a ganlyn—

en-gb	(a)the name and address of the printer of the document,
cy-gb	(a)enw a chyfeiriad argraffydd y ddogfen,

en-gb	(b)the name and address of the promoter of the material, and
cy-gb	(b)enw a chyfeiriad hyrwyddwr y deunydd, ac

en-gb	(c)the name and address of any person on behalf of whom the material is being published, and who is not the promoter.
cy-gb	(c)enw a chyfeiriad unrhyw berson y cyhoeddir y deunydd ar ei ran, pan nad yr hyrwyddwr yw’r person hwnnw.

en-gb	(5) Where the material is a document consisting, or consisting principally, of a single side of printed matter, the relevant details must appear on the face of the document.
cy-gb	(5) Pan fo’r deunydd yn ddogfen sydd wedi ei ffurfio, neu sydd wedi ei ffurfio’n bennaf, o un ochr o ddeunydd wedi ei argraffu, rhaid i’r manylion perthnasol ymddangos ar wyneb y ddogfen.

en-gb	(6) Where the material is a printed document other than one to which paragraph (5) applies, the relevant details must appear either on the first or the last page of the document.
cy-gb	(6) Pan fo’r deunydd yn ddogfen wedi ei hargraffu ac eithrio un y mae paragraff (5) yn gymwys iddi, rhaid i’r manylion perthnasol ymddangos naill ai ar dudalen gyntaf neu ar dudalen olaf y ddogfen.

en-gb	(7) Where the material is an advertisement contained in a newspaper or periodical—
cy-gb	(7) Pan fo’r deunydd yn hysbyseb sydd wedi ei chynnwys mewn papur newydd neu gyfnodolyn—

en-gb	(a)the name and address of the printer of the newspaper or periodical must appear either on its first or last page, and
cy-gb	(a)rhaid i enw a chyfeiriad argraffydd y papur newydd neu’r cyfnodolyn ymddangos naill ai ar ei dudalen gyntaf neu ar ei dudalen olaf, a

en-gb	(b)the relevant details specified in paragraph (4)(b) and (c) must be included in the advertisement.
cy-gb	(b)rhaid i’r manylion perthnasol a bennir ym mharagraff (4)(b) ac (c) gael eu cynnwys yn yr hysbyseb.

en-gb	(8) After consulting the Electoral Commission, the Welsh Ministers may make provision by regulations for and in connection with the imposition of requirements as to the inclusion in material falling within paragraph (3)(b) of the following details, namely—
cy-gb	(8) Ar ôl ymgynghori â’r Comisiwn Etholiadol, caiff Gweinidogion Cymru wneud darpariaeth drwy reoliadau ar gyfer gosod ac mewn cysylltiad â gosod gofynion ynghylch cynnwys y manylion a ganlyn mewn deunydd sy’n dod o fewn paragraff (3)(b), sef—

en-gb	(a)the name and address of the promoter of the material, and
cy-gb	(a)enw a chyfeiriad hyrwyddwr y deunydd, a

en-gb	(b)the name and address of any person on behalf of whom the material is being published, and who is not the promoter.
cy-gb	(b)enw a chyfeiriad unrhyw berson y cyhoeddir y deunydd ar ei ran, pan nad yr hyrwyddwr yw’r person hwnnw.

en-gb	(9) Regulations under paragraph (8) may in particular specify—
cy-gb	(9) Yn benodol, caiff rheoliadau o dan baragraff (8) bennu—

en-gb	(a)the manner and form in which such details must be included in any such material for the purpose of complying with any such requirement;
cy-gb	(a)ym mha ddull ac ar ba ffurf y mae’n rhaid cynnwys y manylion hyn yn y deunydd hwn er mwyn cydymffurfio ag unrhyw un neu ragor o’r gofynion hyn;

en-gb	(b)circumstances in which—
cy-gb	(b)amgylchiadau—

en-gb	(i)any such requirement does not have to be complied with by any person of any description specified in the regulations, or
cy-gb	(i)lle nad oes rhaid i unrhyw berson o unrhyw ddisgrifiad a bennir yn y rheoliadau gydymffurfio ag unrhyw un neu ragor o’r gofynion hyn, neu

en-gb	(ii)a breach of any such requirement by a person of any description so specified is not to result in the commission of an offence under this article by that person or by a person of any other description;
cy-gb	(ii)lle nad yw torri unrhyw un neu ragor o’r gofynion hyn gan berson o unrhyw ddisgrifiad a bennir felly i arwain at gyflawni trosedd o dan yr erthygl hon gan y person hwnnw neu gan berson o unrhyw ddisgrifiad arall;

en-gb	(c)circumstances in which material is, or is not, to be taken for the purposes of the regulations to be published, or published by a person of any description so specified.
cy-gb	(c)amgylchiadau lle mae deunydd, neu lle nad yw deunydd, i’w gymryd at ddibenion y rheoliadau fel pe bai i’w gyhoeddi neu wedi ei gyhoeddi gan berson o unrhyw ddisgrifiad a bennir felly.

en-gb	(10) Where any material within paragraph (3)(a) is published in contravention of paragraph (3), then, subject to paragraphs (12) and (13)—
cy-gb	(10) Pan gyhoeddir unrhyw ddeunydd o fewn paragraff (3)(a) gan dorri paragraff (3), yna, yn ddarostyngedig i baragraffau (12) a (13), mae—

en-gb	(a)the promoter of the material,
cy-gb	(a)hyrwyddwr y deunydd,

en-gb	(b)any other person by whom the material is so published, and
cy-gb	(b)unrhyw berson arall y cyhoeddir y deunydd ganddo felly, ac

en-gb	(c)the printer of the document,
cy-gb	(c)argraffydd y ddogfen,

en-gb	is guilty of an offence and liable on summary conviction to a fine not exceeding level 5 on the standard scale.
cy-gb	yn euog o drosedd ac yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol.

en-gb	(11) Where any material falling within paragraph (3)(b) is published in contravention of paragraph (3), then, subject to regulations made by virtue of paragraph (9)(b) and paragraphs (12) and (13)—
cy-gb	(11) Pan gyhoeddir unrhyw ddeunydd sy’n dod o fewn paragraff (3)(b) gan dorri paragraff (3), yna, yn ddarostyngedig i reoliadau a wneir yn rhinwedd paragraff (9)(b) a pharagraffau (12) a (13), mae—

en-gb	(a)the promoter of the material, and
cy-gb	(a)hyrwyddwr y deunydd, a

en-gb	(b)any other person by whom the material is so published,
cy-gb	(b)unrhyw berson arall y cyhoeddir y deunydd ganddo felly,

en-gb	(12) It will be a defence for a person charged with an offence under this article to prove that—
cy-gb	(12) Bydd yn amddiffyniad i berson sydd wedi ei gyhuddo o drosedd o dan yr erthygl hon brofi—

en-gb	(a)the contravention of paragraph (3) arose from circumstances beyond that person’s reasonable control, and
cy-gb	(a)bod paragraff (3) wedi ei dorri yn sgil amgylchiadau y tu hwnt i reolaeth resymol y person hwnnw, a

en-gb	(b)that person took all reasonable steps, and exercised due diligence, to ensure that the contravention would not arise.
cy-gb	(b)bod y person hwnnw wedi cymryd pob cam rhesymol, ac wedi arfer diwydrwydd dyladwy, i sicrhau na fyddai’r torri yn digwydd.

en-gb	(13) Where—
cy-gb	(13) Pan fyddai—

en-gb	(a)an individual candidate or the candidate’s election agent, or
cy-gb	(a)ymgeisydd unigol neu asiant etholiad yr ymgeisydd, neu

en-gb	(b)a party list candidate or the election agent of the registered political party in relation to that party’s list,
cy-gb	(b)ymgeisydd rhestr plaid neu asiant etholiad y blaid wleidyddol gofrestredig mewn perthynas â rhestr y blaid honno,

en-gb	would, apart from this paragraph, be guilty of an offence under paragraph (10) or (11), that candidate or agent is instead guilty of an illegal practice.
cy-gb	oni bai am y paragraff hwn, yn euog o drosedd o dan baragraff (10) neu (11), mae’r ymgeisydd neu’r asiant hwnnw yn euog yn hytrach o arfer anghyfreithlon.

en-gb	(14) The power to make regulations under paragraph (8) is—
cy-gb	(14) Mae’r pŵer i wneud rheoliadau o dan baragraff (8)—

en-gb	(a)exercisable by statutory instrument, and
cy-gb	(a)yn arferadwy drwy offeryn statudol, a

en-gb	(b)subject to annulment in pursuance of a resolution of the Senedd.
cy-gb	(b)yn ddarostyngedig i’w ddiddymu yn unol â phenderfyniad gan y Senedd.

en-gb	(15) For the purposes of section 1 of the Statutory Instruments Act 1946, paragraph (14) has effect as if contained in an Act of the Senedd.
cy-gb	(15) At ddibenion adran 1 o Ddeddf Offerynnau Statudol 1946, mae paragraff (14) yn cael effaith fel pe bai wedi ei gynnwys yn un o Ddeddfau’r Senedd.

en-gb	(16) For the purpose of determining whether any material constitutes material falling within the remit of paragraph (1), it is immaterial that it does not expressly mention the name of any candidate.
cy-gb	(16) At ddiben penderfynu a yw unrhyw ddeunydd yn gyfystyr â deunydd sy’n dod o fewn cwmpas paragraff (1), nid yw’n berthnasol nad yw’n sôn yn benodol am enw unrhyw ymgeisydd.

en-gb	“print” (“argraffu”) means print by whatever means;
cy-gb	ystyr “argraffu” (“print”) yw argraffu ym mha fodd bynnag;

en-gb	“the promoter” (“yr hyrwyddwr”) in relation to any material to which this article applies, means the person causing the material to be published;
cy-gb	ystyr “yr hyrwyddwr” (“the promoter”) mewn perthynas ag unrhyw ddeunydd y mae’r erthygl hon yn gymwys iddo, yw’r person sy’n peri i’r deunydd gael ei gyhoeddi.

en-gb	“publish” (“cyhoeddi”) means to make available to the public at large, or any section of the public, in whatever form and by whatever means.
cy-gb	ystyr “cyhoeddi” (“publish”) yw rhoi ar gael i’r cyhoedd yn gyffredinol, neu unrhyw ran o’r cyhoedd, ar ba ffurf bynnag a thrwy ba fodd bynnag;

en-gb	Prohibition of paid canvassers
cy-gb	Gwahardd canfaswyr sy’n cael eu talu

en-gb	If, either before, during or after a Senedd election, a person (“P”) is engaged or employed for payment or promise of payment as a canvasser for the purpose of promoting or procuring a particular result at the election, both P and the person engaging or employing P are guilty of illegal employment.
cy-gb	Os bydd person (“P”), naill ai cyn, yn ystod neu ar ôl etholiad i’r Senedd, yn cael ei gymryd ymlaen neu ei gyflogi am daliad neu addewid o daliad fel canfasiwr at ddiben hyrwyddo neu beri canlyniad penodol yn yr etholiad, mae P a’r person sy’n ei gymryd ymlaen neu’n ei gyflogi yn euog o gyflogaeth anghyfreithlon.

en-gb	Providing money for illegal purposes
cy-gb	Darparu arian at ddibenion anghyfreithlon

en-gb	80.—(1) Subject to paragraph (2), a person is guilty of an illegal payment where that person knowingly provides money—
cy-gb	80.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (2), mae person yn euog o daliad anghyfreithlon pan fo’r person hwnnw gan wybod ei fod yn gwneud hynny yn darparu arian—

en-gb	(a)for any payment which is contrary to the provisions of this Order,
cy-gb	(a)ar gyfer unrhyw daliad sy’n groes i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn,

en-gb	(b)for any expenses incurred in excess of the maximum amount allowed by this Order, or
cy-gb	(b)ar gyfer unrhyw dreuliau yr eir iddynt uwchlaw’r uchafswm a ganiateir gan y Gorchymyn hwn, neu

en-gb	(c)for replacing any money expended in any such payment or expenses.
cy-gb	(c)ar gyfer amnewid unrhyw arian sy’n cael ei wario mewn unrhyw daliad neu dreuliau o’r fath.

en-gb	(2) Paragraph (1) does not apply where the payment or the incurring of the expenses may have been previously allowed in pursuance of article 120 (application for relief).
cy-gb	(2) Nid yw paragraff (1) yn gymwys pan fo’n bosibl bod y taliad neu’r treuliau wedi cael eu caniatáu o’r blaen yn unol ag erthygl 120 (cais am ryddhad).

en-gb	Bribery
cy-gb	Llwgrwobrwyo

en-gb	81.—(1) A person is guilty of a corrupt practice if that person is guilty of bribery.
cy-gb	81.—(1) Mae person yn euog o arfer lwgr os yw’r person hwnnw yn euog o lwgrwobrwyo.

en-gb	(2) A person (“P1”) is guilty of bribery if P1, directly or indirectly—
cy-gb	(2) Mae person (“P1”) yn euog o lwgrwobrwyo os bydd P1, yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol—

en-gb	(a)gives any money or procures any office—
cy-gb	(a)yn rhoi unrhyw arian neu’n caffael unrhyw swydd—

en-gb	(i)to or for any voter,
cy-gb	(i)i neu ar gyfer unrhyw bleidleisiwr,

en-gb	(ii)to or for any other person on behalf of any voter, or
cy-gb	(ii)i neu ar gyfer unrhyw berson arall ar ran unrhyw bleidleisiwr, neu

en-gb	(iii)to or for any other person,
cy-gb	(iii)i neu ar gyfer unrhyw berson arall,

en-gb	in order to induce any voter to vote or refrain from voting,
cy-gb	er mwyn cymell unrhyw bleidleisiwr i bleidleisio neu i ymatal rhag pleidleisio,

en-gb	(b)corruptly does any act mentioned in sub-paragraph (a) on account of any voter having voted or refrained from voting, or
cy-gb	(b)yn cyflawni unrhyw weithred a grybwyllir yn is-baragraff (a) mewn modd llwgr am fod unrhyw bleidleisiwr wedi pleidleisio neu wedi ymatal rhag pleidleisio, neu

en-gb	(c)makes any gift or procures any office as mentioned in sub-paragraph (a) to or for any person in order to induce that person to procure, or endeavour to procure, a particular result at a Senedd election or the vote of any voter.
cy-gb	(c)yn rhoi unrhyw anrheg neu’n caffael unrhyw swydd fel a grybwyllir yn is-baragraff (a) i neu ar gyfer unrhyw berson er mwyn cymell y person hwnnw i beri, neu ymdrechu i beri, canlyniad penodol mewn etholiad i’r Senedd neu bleidlais unrhyw bleidleisiwr.

en-gb	(3) A person (“P2”) is also guilty of bribery if upon, or in consequence of, a gift or the procurement of any office as mentioned in paragraph (2), P2 procures or engages, promises or endeavours to procure a particular result at a Senedd election or the vote of any voter.
cy-gb	(3) Mae person (“P2”) hefyd yn euog o lwgrwobrwyo os bydd P2 ar ôl i anrheg gael ei rhoi neu i unrhyw swydd gael ei chaffael fel a grybwyllir ym mharagraff (2), neu o ganlyniad i hynny, yn peri neu’n gwarantu, yn addo neu’n ceisio peri canlyniad penodol mewn etholiad i’r Senedd neu bleidlais unrhyw bleidleisiwr.

en-gb	(a)references to giving money include references to giving, lending, agreeing to give or lend, offering, promising, or promising to procure or endeavour to procure any money or valuable consideration, and
cy-gb	(a)mae cyfeiriadau at roi arian yn cynnwys cyfeiriadau at roi, benthyca, cytuno i roi neu fenthyca, cynnig, addo, neu addo caffael neu ymdrechu i gaffael unrhyw arian neu gydnabyddiaeth werthfawr, a

en-gb	(b)references to procuring any office include references to giving, procuring, agreeing to give or procure, offering, promising, or promising to procure or to endeavour to procure any office, place or employment.
cy-gb	(b)mae cyfeiriadau at gaffael unrhyw swydd yn cynnwys cyfeiriadau at roi, caffael, cytuno i roi neu gaffael, cynnig, addo, neu addo caffael neu ymdrechu i gaffael unrhyw swydd, lle neu gyflogaeth.

en-gb	(5) A person (“P3”) is guilty of bribery if P3—
cy-gb	(5) Mae person (“P3”) yn euog o lwgrwobrwyo os bydd P3—

en-gb	(a)advances or pays or causes to be paid any money to or for the use of any other person with the intent that that money or any part of it will be expended in bribery at a Senedd election, or
cy-gb	(a)yn blaendalu neu’n talu neu’n achosi talu unrhyw arian i unrhyw berson arall neu i’w ddefnyddio gan unrhyw berson arall â’r bwriad y bydd yr arian hwnnw neu unrhyw ran ohono yn cael ei wario er mwyn llwgrwobrwyo mewn etholiad i’r Senedd, neu

en-gb	(b)knowingly pays or causes to be paid any money to any person in discharge or repayment of any money wholly or in part expended in bribery at a Senedd election.
cy-gb	(b)gan wybod ei fod yn gwneud hynny yn talu neu’n achosi talu unrhyw arian i unrhyw berson wrth ollwng neu ad-dalu unrhyw arian a wariwyd yn gyfan gwbl neu’n rhannol er mwyn llwgrwobrwyo mewn etholiad i’r Senedd.

en-gb	(6) Paragraphs (2) to (5) will not extend or be construed to extend to any money paid or agreed to be paid for or on account of any legal expenses incurred in good faith at or concerning a Senedd election.
cy-gb	(6) Ni fydd paragraffau (2) i (5) yn ymestyn i unrhyw arian a delir neu y cytunir i’w dalu am neu oherwydd unrhyw dreuliau cyfreithiol yr eir iddynt yn ddidwyll mewn etholiad i’r Senedd neu ynglŷn ag etholiad i’r Senedd, nac yn cael eu dehongli fel pe baent yn ymestyn i arian o’r fath.

en-gb	(7) A voter is guilty of bribery if before or during a Senedd election that voter, directly or indirectly, receives, agrees, or contracts for any money, gift, loan or valuable consideration, office, place or employment for that voter or for any other person, for voting or agreeing to vote or for refraining or agreeing to refrain from voting.
cy-gb	(7) Mae pleidleisiwr yn euog o lwgrwobrwyo os bydd y pleidleisiwr hwnnw, cyn neu yn ystod etholiad i’r Senedd, yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol, yn derbyn unrhyw arian, rhodd, benthyciad neu gydnabyddiaeth werthfawr, swydd, lle neu gyflogaeth i’r pleidleisiwr hwnnw neu i unrhyw berson arall, am bleidleisio neu gytuno i bleidleisio neu am ymatal neu gytuno i ymatal rhag pleidleisio, neu’n cytuno neu’n contractio i wneud hynny.

en-gb	(8) A person (“P4”) is guilty of bribery if after a Senedd election P4, directly or indirectly, receives any money or valuable consideration on account of any person having voted or refrained from voting or having induced any other person to vote or refrain from voting.
cy-gb	(8) Mae person (“P4”) yn euog o lwgrwobrwyo os bydd P4, ar ôl etholiad i’r Senedd, yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol, yn derbyn unrhyw arian neu gydnabyddiaeth werthfawr oherwydd bod unrhyw berson wedi pleidleisio neu wedi ymatal rhag pleidleisio neu wedi cymell unrhyw berson arall i bleidleisio neu ymatal rhag pleidleisio.

en-gb	(9) In this article the expression “voter” includes any person who has or claims to have a right to vote.
cy-gb	(9) Yn yr erthygl hon, mae’r ymadrodd “pleidleisiwr” yn cynnwys unrhyw berson sydd â hawl i bleidleisio neu sy’n honni bod ganddo hawl i bleidleisio.

en-gb	Treating
cy-gb	Tretio

en-gb	82.—(1) A person is guilty of a corrupt practice if that person is guilty of treating.
cy-gb	82.—(1) Mae person yn euog o arfer lwgr os yw’r person hwnnw yn euog o dretio.

en-gb	(2) A person is guilty of treating if that person corruptly either before, during or after a Senedd election, directly or indirectly gives or provides, or pays wholly or in part the expense of giving or providing, any food, drink, entertainment or provision to or for any person—
cy-gb	(2) Mae person yn euog o dretio os bydd y person hwnnw mewn modd llwgr naill ai cyn, yn ystod neu ar ôl etholiad i’r Senedd, yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol yn rhoi neu’n darparu, neu’n talu’n gyfan gwbl neu’n rhannol y gost o roi neu ddarparu, unrhyw fwyd, diod, adloniant neu ddarpariaeth i unrhyw berson arall—

en-gb	(a)for the purpose of corruptly influencing that person or any other person to vote or refrain from voting, or
cy-gb	(a)er mwyn dylanwadu’n llwgr ar y person hwnnw neu unrhyw berson arall i bleidleisio neu i ymatal rhag pleidleisio, neu

en-gb	(b)on account of that person or any other person having voted or refrained from voting, or being about to vote or refrain from voting.
cy-gb	(b)oherwydd bod y person hwnnw neu unrhyw berson arall wedi pleidleisio neu wedi ymatal rhag pleidleisio, neu ar fin pleidleisio neu ymatal rhag pleidleisio.

en-gb	(3) Every elector or proxy who corruptly accepts or takes any such food, drink, entertainment or provision is also guilty of treating.
cy-gb	(3) Mae pob etholwr neu ddirprwy sy’n derbyn neu’n cymryd mewn modd llwgr unrhyw fwyd, diod, adloniant neu ddarpariaeth o’r fath hefyd yn euog o dretio.

en-gb	(4) In this article a reference to a thing being done by a person includes a reference to a thing being done by or on behalf of that person.
cy-gb	(4) Yn yr erthygl hon, mae cyfeiriad at rywbeth yn cael ei wneud gan berson yn cynnwys cyfeiriad at rywbeth yn cael ei wneud gan y person hwnnw neu ar ei ran.

en-gb	Undue influence
cy-gb	Dylanwad amhriodol

en-gb	83.—(1) A person is guilty of a corrupt practice if the person is guilty of undue influence.
cy-gb	83.—(1) Mae person yn euog o arfer lwgr os yw’r person yn euog o ddylanwad amhriodol.

en-gb	(2) A person (“P”) is guilty of undue influence if P carries out an activity falling within paragraph (4) for the purpose of—
cy-gb	(2) Mae person (“P”) yn euog o ddylanwad amhriodol os bydd P yn cyflawni gweithgaredd sy’n dod o fewn paragraff (4) at ddiben—

en-gb	(a)inducing or compelling a person to vote in a particular way or to refrain from voting, or
cy-gb	(a)cymell neu orfodi person i bleidleisio mewn ffordd benodol neu i ymatal rhag pleidleisio, neu

en-gb	(b)otherwise impeding or preventing the free exercise of the franchise of an elector or of a proxy for an elector.
cy-gb	(b)atal neu lesteirio etholwr neu ddirprwy ar ran etholwr fel arall rhag arfer yr etholfraint yn ddirwystr.

en-gb	(3) A person (“P”) is also guilty of undue influence if P carries out an activity falling within any of sub-paragraphs (a) to (f) of paragraph (4) on account of—
cy-gb	(3) Mae person (“P”) hefyd yn euog o ddylanwad amhriodol os bydd P yn cyflawni gweithgaredd sy’n dod o fewn unrhyw un neu ragor o is-baragraffau (a) i (f) o baragraff (4)—

en-gb	(a)a person having voted in a particular way or refrained from voting, or
cy-gb	(a)oherwydd bod person wedi pleidleisio mewn ffordd benodol neu wedi ymatal rhag pleidleisio, neu

en-gb	(b)P assuming a person to have voted in a particular way or to have refrained from voting.
cy-gb	(b)oherwydd bod P yn cymryd yn ganiataol fod person wedi pleidleisio mewn ffordd benodol neu wedi ymatal rhag pleidleisio.

en-gb	(4) The following activities fall within this paragraph—
cy-gb	(4) Mae’r gweithgareddau a ganlyn yn dod o fewn y paragraff hwn—

en-gb	(a)using or threatening to use violence against a person;
cy-gb	(a)defnyddio trais neu fygwth defnyddio trais yn erbyn person;

en-gb	(b)damaging or destroying, or threatening to damage or destroy, a person’s property;
cy-gb	(b)difrodi neu ddinistrio eiddo person, neu fygwth ei ddifrodi neu ei ddinistrio;

en-gb	(c)damaging or threatening to damage a person’s reputation;
cy-gb	(c)niweidio enw da person neu fygwth ei niweidio;

en-gb	(d)causing or threatening to cause financial loss to a person;
cy-gb	(d)achosi colled ariannol i berson neu fygwth ei achosi;

en-gb	(e)causing spiritual injury to, or placing undue spiritual pressure on, a person;
cy-gb	(e)achosi anaf ysbrydol i berson, neu roi pwysau ysbrydol amhriodol arno;

en-gb	(f)doing any other act designed to intimidate a person;
cy-gb	(f)gwneud unrhyw weithred arall a gynlluniwyd i fygylu person;

en-gb	(g)doing any act designed to deceive a person in relation to the administration of an election.
cy-gb	(g)gwneud unrhyw weithred a gynlluniwyd i dwyllo person mewn perthynas â gweinyddu etholiad.

en-gb	(5) For the purposes of paragraphs (2) and (3) an activity is carried out by a person (“P”) if it is carried out—
cy-gb	(5) At ddibenion paragraffau (2) a (3) mae gweithgaredd yn cael ei gyflawni gan berson (“P”) os cyflawnir y gweithgaredd—

en-gb	(a)by P,
cy-gb	(a)gan P,

en-gb	(b)by P jointly with one or more other persons, or
cy-gb	(b)gan P ar y cyd ag un neu fwy o bersonau eraill, neu

en-gb	(c)by one or more other persons on behalf of P and with P’s authority or consent.
cy-gb	(c)gan un neu fwy o bersonau eraill ar ran P a chydag awdurdod neu gydsyniad P.

en-gb	(6) In paragraph (4)(f) and (g) “act” includes an omission, and references to the doing of an act are to be read accordingly.
cy-gb	(6) Ym mharagraff (4)(f) ac (g) mae “gweithred” yn cynnwys anweithred, ac mae cyfeiriadau at wneud gweithred i’w darllen yn unol â hynny.

en-gb	Rights of creditors
cy-gb	Hawliau credydwyr

en-gb	The provisions of this Part prohibiting—
cy-gb	Nid yw’r darpariaethau yn y Rhan hon sy’n gwahardd—

en-gb	(a)payments and contracts for payments,
cy-gb	(a)taliadau a chontractau ar gyfer taliadau,

en-gb	(b)the payment or incurring of election expenses in excess of the maximum amount allowed by this Order, or
cy-gb	(b)talu treuliau etholiad neu fynd i dreuliau etholiad sydd uwchlaw’r uchafswm a ganiateir gan y Gorchymyn hwn, nac

en-gb	(c)the incurring of expenses not authorised by an election agent,
cy-gb	(c)mynd i dreuliau sydd heb eu hawdurdodi gan asiant etholiad,

en-gb	do not affect the right of any creditor who, when the contract was made or the expense was incurred, was ignorant of that contract or expense being in contravention of this Order.
cy-gb	yn effeithio ar hawl unrhyw gredydwr nad oedd, pan wnaed y contract neu pan aed i’r draul, yn gwybod bod y contract hwnnw neu’r draul honno yn torri’r Gorchymyn hwn.

en-gb	Savings as to Senedd election
cy-gb	Darpariaethau arbed ynghylch etholiad i’r Senedd

en-gb	85.—(1) Where a person has been declared by others to be a candidate at a Senedd election without that person’s consent, nothing in this Part is to be construed to impose any liability on that person, unless that person has afterwards given assent to the declaration or has been nominated.
cy-gb	85.—(1) Pan fo person wedi ei ddatgan gan bobl eraill yn ymgeisydd mewn etholiad i’r Senedd heb gydsyniad y person hwnnw, nid oes dim yn y Rhan hon i’w ddehongli fel pe bai’n gosod unrhyw atebolrwydd ar y person hwnnw, oni bai bod y person hwnnw wedi hynny wedi rhoi cydsyniad i’r datganiad neu wedi ei enwebu.

en-gb	(2) Subject to paragraph (3), nothing in this Part makes it illegal for an employer to permit electors at Senedd elections or their proxies to absent themselves from the employer’s employment for a reasonable time for the purpose of voting at the poll at a Senedd election without having any deduction from their salaries or wage on account of their absence, if the permission—
cy-gb	(2) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), nid oes dim yn y Rhan hon yn ei gwneud yn anghyfreithlon i gyflogwr ganiatáu i etholwyr mewn etholiad i’r Senedd neu eu dirprwyon fod yn absennol o gyflogaeth y cyflogwr am gyfnod rhesymol er mwyn pleidleisio yn y pôl mewn etholiad i’r Senedd heb gael unrhyw ddidyniad o’u tâl neu eu cyflog oherwydd yr absenoldeb—

en-gb	(a)is, so far as practicable without injury to the employer’s business, given equally to all persons alike who are at the time in the employer’s employment,
cy-gb	(a)os yw’r caniatâd, i’r graddau y bo’n ymarferol heb niwed i fusnes y cyflogwr, yn cael ei roi yn gyfartal i bawb fel ei gilydd sydd ar y pryd yng nghyflogaeth y cyflogwr,

en-gb	(b)is not given with a view to inducing any person to vote in a particular way at the election, and
cy-gb	(b)os nad yw’r caniatâd yn cael ei roi gyda golwg ar gymell unrhyw berson i bleidleisio mewn ffordd benodol yn yr etholiad, ac

en-gb	(c)is not refused to any person for the purpose of preventing that person from voting in a particular way at the election.
cy-gb	(c)os nad yw’r caniatâd yn cael ei wrthod i unrhyw berson er mwyn atal y person hwnnw rhag pleidleisio mewn ffordd benodol yn yr etholiad.

en-gb	(3) Paragraph (2) is not to be construed as making illegal any act which would not be illegal apart from that paragraph.
cy-gb	(3) Nid yw paragraff (2) i’w ddehongli fel pe bai’n gwneud unrhyw weithred yn anghyfreithlon na fyddai’n anghyfreithlon oni bai am y paragraff hwnnw.

en-gb	PART 4Legal Proceedings
cy-gb	RHAN 4Achosion Cyfreithiol

en-gb	In this Part—
cy-gb	Yn y Rhan hon—

en-gb	“the 1960 Rules” (“Rheolau 1960”) means the Election Petition Rules 1960(58) as modified by Schedule 9 to this Order.
cy-gb	ystyr “Rheolau 1960” (“the 1960 Rules”) yw Rheolau Deisebau Etholiad 1960(60) fel y’u haddesir gan Atodlen 9 i’r Gorchymyn hwn.

en-gb	The rules prescribe the process that must be followed in relation to an election petition;
cy-gb	Mae’r rheolau yn rhagnodi’r broses y mae rhaid ei dilyn mewn perthynas â deiseb etholiad;

en-gb	Go to footnote 58
cy-gb	Go to footnote 60

en-gb	f00058
cy-gb	f00060

en-gb	“authorised person” (“person awdurdodedig”) means a person (other than a barrister or solicitor) who, for the purposes of the Legal Services Act 2007(59), is an authorised person in relation to an activity which constitutes the exercise of a right of audience (within the meaning of that Act);
cy-gb	ystyr “person awdurdodedig” (“authorised person”) yw person (ac eithrio bargyfreithiwr neu gyfreithiwr) sydd, at ddibenion Deddf Gwasanaethau Cyfreithiol 2007(59), yn berson awdurdodedig mewn perthynas â gweithgaredd sy’n gyfystyr ag arfer hawl i ymddangos yn y llys (o fewn ystyr y Ddeddf honno);

en-gb	“candidate” (“ymgeisydd”) has the same meaning as in Part 3 of this Order and the saving provision in article 85(1) applies in relation to this Part as in relation to Part 3;
cy-gb	mae i “ymgeisydd” (“candidate”) yr un ystyr ag yn Rhan 3 o’r Gorchymyn hwn ac mae’r ddarpariaeth arbed yn erthygl 85(1) yn gymwys mewn perthynas â’r Rhan hon fel ag y mae mewn perthynas â Rhan 3.

en-gb	“costs” (“costau”) include charges and expenses;
cy-gb	mae “costau” (“costs”) yn cynnwys taliadau a threuliau;

en-gb	“Licensing Acts” (“Deddfau Trwyddedu”) means the Licensing Act 2003(60) and the acts amending that Act, or the corresponding enactments forming part of the law of Scotland or Northern Ireland;
cy-gb	ystyr “Deddfau Trwyddedu” (“Licensing Acts”) yw Deddf Trwyddedu 2003(58) a’r deddfau sy’n diwygio’r Ddeddf honno, neu’r deddfiadau cyfatebol sy’n ffurfio rhan o gyfraith yr Alban neu Ogledd Iwerddon;

en-gb	Go to footnote 60
cy-gb	Go to footnote 58

en-gb	f00060
cy-gb	f00058

en-gb	“parliamentary election petition” (“deiseb etholiad seneddol”) means a petition presented in pursuance of Part 3 of the 1983 Act;
cy-gb	ystyr “deiseb etholiad seneddol” (“parliamentary election petition”) yw deiseb a gyflwynir yn unol â Rhan 3 o Ddeddf 1983;

en-gb	“prescribed” (“rhagnodedig”) means prescribed by rules of court, in particular the 1960 Rules as modified by Schedule 9 to this Order;
cy-gb	ystyr “rhagnodedig” (“prescribed”) yw rhagnodedig gan reolau’r llys, yn benodol Rheolau 1960 fel y’u haddesir gan Atodlen 9 i’r Gorchymyn hwn;

en-gb	“prescribed officer” (“swyddog rhagnodedig”) means the master of the Kings Bench Division who is nominated under section 157(4) of the 1983 Act(61) and will be the prescribed officer in relation to elections under Part 1 of the 2006 Act;
cy-gb	ystyr “swyddog rhagnodedig” (“prescribed officer”) yw meistr Is-adran Mainc y Brenin a enwebir o dan adran 157(4) o Ddeddf 1983(62) ac ef fydd y swyddog rhagnodedig mewn perthynas ag etholiadau o dan Ran 1 o Ddeddf 2006;

en-gb	Go to footnote 61
cy-gb	Go to footnote 62

en-gb	f00061
cy-gb	f00062

en-gb	“relevant vacancy” (“sedd wag berthnasol”) means when a seat of a member of the Senedd returned from a list submitted by a registered political party is vacant within the circumstances described in section 11 of the 2006 Act(62);
cy-gb	ystyr “sedd wag berthnasol” (“relevant vacancy”) yw pan fo sedd aelod o’r Senedd a ddychwelir o restr a gyflwynir gan blaid wleidyddol gofrestredig yn wag o fewn yr amgylchiadau a ddisgrifir yn adran 11 o Ddeddf 2006(61);

en-gb	Go to footnote 62
cy-gb	Go to footnote 61

en-gb	f00062
cy-gb	f00061

en-gb	“return” (“dychwelyd”) means the return of a member of the Senedd.
cy-gb	ystyr “dychwelyd” (“return”) yw dychwelyd aelod o’r Senedd;

en-gb	Method of questioning Senedd election
cy-gb	Dull cwestiynu etholiad i’r Senedd

en-gb	87.—(1) A Senedd election or return may be questioned only by presenting a petition (“a Senedd election petition”) in accordance with this Part.
cy-gb	87.—(1) Dim ond drwy gyflwyno deiseb (“deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd”) yn unol â’r Rhan hon y caniateir cwestiynu etholiad neu achos o ddychwelyd i’r Senedd.

en-gb	(2) A Senedd election petition may complain of an—
cy-gb	(2) Caiff deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd gwyno am—

en-gb	(a)undue election, or
cy-gb	(a)etholiad amhriodol, neu

en-gb	(b)undue return.
cy-gb	(b)dychweliad amhriodol.

en-gb	(3) A complaint relating to a relevant vacancy in a constituency falls within the remit of paragraph (2)(b).
cy-gb	(3) Mae cwyn sy’n ymwneud â sedd wag berthnasol mewn etholaeth yn dod o fewn cwmpas paragraff (2)(b).

en-gb	(4) A Senedd election petition complaining of no return will be considered by the High Court which may—
cy-gb	(4) Bydd deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd sy’n cwyno am ddiffyg dychwelyd yn cael ei hystyried gan yr Uchel Lys a gaiff—

en-gb	(a)make such order on the petition as they think appropriate for compelling a return to be made, or
cy-gb	(a)gwneud gorchymyn ar y ddeiseb y mae’n meddwl sy’n briodol ar gyfer gorfodi dychweliad i gael ei wneud, neu

en-gb	(b)allow the petition to be heard by an election court.
cy-gb	(b)caniatáu i’r ddeiseb gael ei chlywed gan lys etholiadol.

en-gb	Rules of procedure
cy-gb	Rheolau gweithdrefnol

en-gb	88.—(1) Subject to any rules made under paragraph (2), the 1960 Rules have effect in relation to a Senedd election petition, subject to any modifications set out in Schedule 9, as if those rules were made in exercise of the power conferred by paragraph (2).
cy-gb	88.—(1) Yn ddarostyngedig i unrhyw reolau a wneir o dan baragraff (2), mae Rheolau 1960 yn cael effaith mewn perthynas â deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd, yn ddarostyngedig i unrhyw addasiadau a nodir yn Atodlen 9, fel pe bai’r rheolau hynny yn cael eu gwneud drwy arfer y pŵer a roddir gan baragraff (2).

en-gb	(2) The authority(63) having the power to make rules for the senior courts of England and Wales may make rules for the purposes of this Part and Part 3 of this Order.
cy-gb	(2) Caiff yr awdurdod(63) sydd â’r pŵer i wneud rheolau ar gyfer uwchlysoedd Cymru a Lloegr wneud rheolau at ddibenion y Rhan hon a Rhan 3 o’r Gorchymyn hwn.

en-gb	(3) The power to make rules is exercisable by statutory instrument, and for the purpose of section 1 of the Statutory Instruments Act 1946 is to be treated as if contained in an Act of Parliament.
cy-gb	(3) Mae’r pŵer i wneud rheolau yn arferadwy drwy offeryn statudol, ac at ddibenion adran 1 o Ddeddf Offerynnau Statudol 1946, mae i’w drin fel pe bai wedi ei gynnwys mewn Deddf gan Senedd y Deyrnas Unedig.

en-gb	(4) A statutory instrument made under this article is subject to annulment in pursuance of a resolution of either House of Parliament.
cy-gb	(4) Mae offeryn statudol a wneir o dan yr erthygl hon yn ddarostyngedig i’w ddiddymu yn unol â phenderfyniad gan unrhyw un o ddau dŷ Senedd y Deyrnas Unedig.

en-gb	Presentation and service of Senedd election petition
cy-gb	Cynnig a chyflwyno deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd

en-gb	89.—(1) A Senedd election petition may be presented by one or more of the following persons—
cy-gb	89.—(1) Caiff deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd gael ei chynnig gan un neu fwy o’r personau a ganlyn—

en-gb	(a)a person who voted as an elector at the election or who had a right to vote,
cy-gb	(a)person a bleidleisiodd fel etholwr yn yr etholiad neu a oedd â hawl i bleidleisio,

en-gb	(b)a person claiming to have had a right to be elected or returned at the election,
cy-gb	(b)person sy’n honni iddo fod â’r hawl i gael ei ethol neu ei ddychwelyd yn yr etholiad,

en-gb	(c)a person alleging to have been a candidate at the election, or
cy-gb	(c)person sy’n honni iddo fod yn ymgeisydd yn yr etholiad, neu

en-gb	(d)a person claiming to have had a right to be returned in respect of a relevant vacancy.
cy-gb	(d)person sy’n honni iddo fod â’r hawl i gael ei ddychwelyd mewn cysylltiad â sedd wag berthnasol.

en-gb	(2) Paragraph (1)(a) does not include a person who had an anonymous entry in the register of electors.
cy-gb	(2) Nid yw paragraff (1)(a) yn cynnwys person a oedd â chofnod dienw yn y gofrestr etholwyr.

en-gb	(3) The respondent to a Senedd election petition is—
cy-gb	(3) Yr ymatebydd i ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yw—

en-gb	(a)the member of the Senedd whose election or return is complained of, or
cy-gb	(a)yr aelod o’r Senedd y mae ei ethol neu ei ddychwelyd yn destun y gŵyn, neu

en-gb	(b)the returning officer where the petition complains of the returning officer’s conduct.
cy-gb	(b)y swyddog canlyniadau pan fo’r ddeiseb yn cwyno am ymddygiad y swyddog canlyniadau.

en-gb	(4) The petition must—
cy-gb	(4) Rhaid i’r ddeiseb—

en-gb	(a)be in the prescribed format,
cy-gb	(a)bod yn y fformat rhagnodedig,

en-gb	(b)state the prescribed matters, and
cy-gb	(b)datgan y materion rhagnodedig, ac

en-gb	(c)be signed by all petitioners.
cy-gb	(c)cael ei llofnodi gan yr holl ddeisebwyr.

en-gb	(5) The petition must be presented to the High Court by delivering it to the prescribed officer, or otherwise dealing with it in the prescribed manner.
cy-gb	(5) Rhaid cynnig y ddeiseb i’r Uchel Lys drwy ei danfon at y swyddog rhagnodedig, neu ymdrin â hi fel arall yn y dull rhagnodedig.

en-gb	(6) The prescribed officer must send a copy of the petition to the returning officer for the Senedd constituency to which the petition relates.
cy-gb	(6) Rhaid i’r swyddog rhagnodedig anfon copi o’r ddeiseb at y swyddog canlyniadau ar gyfer etholaeth y Senedd y mae’r ddeiseb yn ymwneud â hi.

en-gb	(7) The returning officer must immediately publish the petition in that constituency.
cy-gb	(7) Rhaid i’r swyddog canlyniadau gyhoeddi’r ddeiseb yn yr etholaeth honno ar unwaith.

en-gb	(8) The petition must be served in the prescribed manner.
cy-gb	(8) Rhaid cyflwyno’r ddeiseb yn y dull rhagnodedig.

en-gb	Time for presentation or amendment of Senedd election petition
cy-gb	Amser ar gyfer cynnig neu ddiwygio deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd

en-gb	90.—(1) Subject to the provisions of this article, a Senedd election petition must be presented within 21 days after the day on which the name of any member, whose election or return the petition relates to, has been returned to the Clerk in accordance with Schedule 5 (Senedd election rules).
cy-gb	90.—(1) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r erthygl hon, rhaid i ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd gael ei chynnig o fewn 21 diwrnod ar ôl y diwrnod y dychwelir enw unrhyw aelod, y mae’r ddeiseb yn ymwneud â’i ethol neu ei ddychwelyd, at y Clerc yn unol ag Atodlen 5 (rheolau etholiadau’r Senedd).

en-gb	(2) When a petition questions the election or return due to an allegation of corrupt practice and specifically alleges that, since the time of the return, in pursuance or furtherance of the alleged corrupt practice, a payment of money or other reward has been made—
cy-gb	(2) Pan fydd deiseb yn cwestiynu’r ethol neu’r dychwelyd oherwydd honiad o arfer lwgr a’i bod yn honni yn benodol fod taliad o arian neu wobr arall, ers amser y dychwelyd, yn unol â’r arfer lwgr honedig neu wrth hybu’r arfer lwgr honedig, wedi ei wneud—

en-gb	(a)by the member whose election or return is being challenged in the petition,
cy-gb	(a)gan yr aelod y mae ei ethol neu ei ddychwelyd yn cael ei herio yn y ddeiseb,

en-gb	(b)on the member’s behalf, or
cy-gb	(b)ar ran yr aelod, neu

en-gb	(c)with the member’s knowledge,
cy-gb	(c)drwy wybod i’r aelod,

en-gb	the petition may be presented within 28 days after the date of the payment.
cy-gb	caniateir cynnig y ddeiseb o fewn 28 diwrnod ar ôl dyddiad y taliad.

en-gb	(3) When a petition questions the election or return due to an allegation of an illegal practice, it may be presented in connection with that illegal practice—
cy-gb	(3) Pan fydd deiseb yn cwestiynu’r ethol neu’r dychwelyd oherwydd honiad o arfer anghyfreithlon, caniateir ei chynnig mewn cysylltiad â’r arfer anghyfreithlon honno—

en-gb	(a)within 21 days after the day specified in paragraph (4), or
cy-gb	(a)o fewn 21 diwrnod ar ôl y diwrnod a bennir ym mharagraff (4), neu

en-gb	(b)if the petition specifically alleges that in pursuance or furtherance of the alleged illegal practice, a payment of money or other act has taken place—
cy-gb	(b)os yw’r ddeiseb yn honni’n benodol fod taliad o arian neu weithred arall wedi digwydd yn unol â’r arfer anghyfreithlon honedig neu wrth hybu’r arfer anghyfreithlon honedig—

en-gb	(i)by the member whose election or return is being challenged in the petition,
cy-gb	(i)gan yr aelod y mae ei ethol neu ei ddychwelyd yn cael ei herio yn y ddeiseb,

en-gb	(ii)by that member’s agent, or
cy-gb	(ii)gan asiant yr aelod hwnnw, neu

en-gb	(iii)with the knowledge of that member or the member’s election agent,
cy-gb	(iii)drwy wybod i’r aelod hwnnw neu i asiant etholiad yr aelod,

en-gb	within 28 days after the date of the payment or other act.
cy-gb	o fewn 28 diwrnod ar ôl dyddiad y taliad neu’r weithred arall.

en-gb	(4) The day referred to in paragraph (3)(a) is the tenth day after the end of the time allowed for delivering returns as to election expenses at the election or, if later—
cy-gb	(4) Y diwrnod y cyfeirir ato ym mharagraff (3)(a) yw’r degfed diwrnod ar ôl diwedd yr amser a ganiateir ar gyfer cyflwyno ffurflenni ynghylch treuliau etholiad yn yr etholiad neu, os yw’n ddiweddarach—

en-gb	(a)where that member was an individual candidate, the day on which the returning officer receives the return and declarations as to election expenses by that member and the election agent,
cy-gb	(a)pan oedd yr aelod hwnnw’n ymgeisydd unigol, y diwrnod y mae’r swyddog canlyniadau yn cael y ffurflen a’r datganiadau ynghylch treuliau etholiad gan yr aelod hwnnw a’r asiant etholiad,

en-gb	(b)where that member was a party list candidate, the day on which—
cy-gb	(b)pan oedd yr aelod hwnnw’n ymgeisydd rhestr plaid, y diwrnod y mae—

en-gb	(i)the Electoral Commission receives the return and declaration as to election expenses by the treasurer of the registered political party, and
cy-gb	(i)y Comisiwn Etholiadol yn cael y ffurflen a’r datganiad ynghylch treuliau etholiad gan drysorydd y blaid wleidyddol gofrestredig, a

en-gb	(ii)the returning officer receives the declaration as to personal expenses by that member,
cy-gb	(ii)y swyddog canlyniadau yn cael y datganiad ynghylch treuliau personol gan yr aelod hwnnw,

en-gb	(c)where the return and declarations are received on different days, the last of those days, or
cy-gb	(c)pan fo’r ffurflen a’r datganiadau yn dod i law ar ddiwrnodau gwahanol, yr olaf o’r diwrnodau hynny, neu

en-gb	(d)where there is an authorised excuse for failing to make the return and declarations, the date of the allowance of the authorised excuse, or if there was a failure as regards two or more of them, and the excuse was allowed at different times, the date of the allowance of the last authorised excuse.
cy-gb	(d)pan fo esgus awdurdodedig dros fethu â chwblhau’r ffurflen a’r datganiadau, dyddiad caniatáu’r esgus awdurdodedig, neu os oedd methiant o ran dau neu ragor ohonynt, a bod yr esgus wedi ei ganiatáu ar wahanol adegau, dyddiad caniatáu’r esgus awdurdodedig olaf.

en-gb	(5) A Senedd election petition presented within the time limited by paragraph (1) or (2) may, for the purpose of questioning the election or return upon an allegation of an illegal practice, be amended with the leave of the High Court within the time which a petition may be presented under paragraph (3).
cy-gb	(5) Caiff deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd a gynigir o fewn yr amser a gyfyngir gan baragraff (1) neu (2), at ddiben cwestiynu’r ethol neu’r dychwelyd ar sail honiad o arfer anghyfreithlon, gael ei diwygio gyda chaniatâd yr Uchel Lys o fewn yr amser y caniateir cynnig deiseb o dan baragraff (3).

en-gb	(6) Paragraphs (3) to (5) apply—
cy-gb	(6) Mae paragraffau (3) i (5) yn gymwys—

en-gb	(a)notwithstanding that the act constituting the alleged illegal practice amounted to a corrupt practice, and
cy-gb	(a)er gwaethaf y ffaith bod y weithred sy’n ffurfio’r arfer anghyfreithlon honedig yn gyfystyr ag arfer lwgr, a

en-gb	(b)to a corrupt practice under article 47 (individual candidates: prohibition of expenses not authorised by election agent etc), as if it were an illegal practice.
cy-gb	(b)i arfer lwgr o dan erthygl 47 (ymgeiswyr unigol: gwahardd treuliau nad ydynt wedi eu hawdurdodi gan asiant etholiad etc.), fel pe bai’n arfer anghyfreithlon.

en-gb	(7) For the purposes of this article, an allegation that an election is avoided under article 117 is to be deemed to be an allegation of corrupt practice, notwithstanding that the offences alleged are or include offences other than corrupt practices.
cy-gb	(7) At ddibenion yr erthygl hon, mae honiad bod etholiad yn cael ei ddirymu o dan erthygl 117 i’w farnu’n honiad o arfer lwgr, er gwaethaf y ffaith bod y troseddau honedig yn droseddau ac eithrio arferion llwgr neu’n cynnwys troseddau ac eithrio arferion llwgr.

en-gb	Constitution of election court and place of trial
cy-gb	Cyfansoddiad y llys etholiadol a man treial

en-gb	91.—(1) A Senedd election petition must be tried by an election court consisting of two judges on the rota for the trial of parliamentary election petitions.
cy-gb	91.—(1) Rhaid i ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd gael ei rhoi ar brawf gan lys etholiadol sy’n cynnwys dau farnwr ar y rota ar gyfer rhoi deisebau etholiadau seneddol ar brawf.

en-gb	(2) The judges on the rota must, unless they agree otherwise, try any Senedd election petitions standing for trial according to their seniority.
cy-gb	(2) Oni bai eu bod yn cytuno fel arall, rhaid i’r barnwyr ar y rota roi ar brawf unrhyw ddeisebau etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd sydd i sefyll prawf yn ôl lefel y barnwyr.

en-gb	(3) Subject to the provisions of this Order, the election court has the same powers, jurisdiction and authority as a judge of the High Court and is a court of record.
cy-gb	(3) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, mae gan y llys etholiadol yr un pwerau, yr un awdurdodaeth a’r un awdurdod â barnwr i’r Uchel Lys ac mae’n goflys.

en-gb	(4) The place of trial must be within the Senedd constituency for which the election was held, but the High Court may appoint an alternative place for the trial if it is satisfied that special circumstances render it desirable for the Senedd election petition to be tried elsewhere.
cy-gb	(4) Rhaid i’r man treial fod o fewn etholaeth y Senedd y cynhaliwyd yr etholiad ar ei chyfer, ond caiff yr Uchel Lys benodi man arall ar gyfer y treial os yw’n fodlon bod amgylchiadau arbennig yn ei gwneud yn ddymunol i’r ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd gael ei rhoi ar brawf yn rhywle arall.

en-gb	(5) The election court may adjourn the trial from one place to another within the Senedd constituency.
cy-gb	(5) Caiff y llys etholiadol ohirio’r achos o un lle i le arall o fewn etholaeth y Senedd.

en-gb	Judges’ expenses and reception
cy-gb	Treuliau barnwyr a chroesawu barnwyr

en-gb	In relation to the trial of a Senedd election petition the following expenses are to be paid out of the Welsh Consolidated Fund—
cy-gb	Mewn perthynas â threial deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd mae’r treuliau a ganlyn i’w talu o Gronfa Gyfunol Cymru—

en-gb	(a)the travelling and other expenses of the judges, and
cy-gb	(a)treuliau teithio a threuliau eraill y barnwyr, a

en-gb	(b)all expenses properly incurred in providing them with necessary accommodation and with a proper court.
cy-gb	(b)yr holl dreuliau yr eir iddynt yn briodol wrth ddarparu llety angenrheidiol a llys priodol iddynt.

en-gb	Attendance of shorthand writer
cy-gb	Presenoldeb ysgrifennwr llaw-fer

en-gb	93.—(1) The Senedd must require a shorthand writer to attend the trial of a Senedd election petition.
cy-gb	93.—(1) Rhaid i’r Senedd ei gwneud yn ofynnol i ysgrifennwr llaw-fer fod yn bresennol yn nhreial deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd.

en-gb	(2) The shorthand writer must be sworn in by one of the judges of the election court to take down the evidence given at the trial and to transcribe that evidence, or cause it to be transcribed.
cy-gb	(2) Rhaid i un o farnwyr y llys etholiadol weinyddu llw yr ysgrifennwr llaw-fer i gofnodi’r dystiolaeth a roddir yn y treial a thrawsgrifio’r dystiolaeth honno, neu achosi iddi gael ei thrawsgrifio.

en-gb	(3) The shorthand writer must take down the evidence and transcribe or cause it to be transcribed.
cy-gb	(3) Rhaid i’r ysgrifennwr llaw-fer gofnodi’r dystiolaeth a’i thrawsgrifio neu achosi iddi gael ei thrawsgrifio.

en-gb	(4) A copy of the evidence must accompany the certificate given by the election court to inform the Senedd.
cy-gb	(4) Rhaid i gopi o’r dystiolaeth fynd gyda’r dystysgrif a roddir gan y llys etholiadol i hysbysu’r Senedd.

en-gb	Security for costs
cy-gb	Sicrhad ar gyfer costau

en-gb	94.—(1) The petitioner must, at the time of presenting or within 3 days after presenting the Senedd election petition, give security for all costs which may become payable by them to—
cy-gb	94.—(1) Rhaid i’r deisebydd, adeg cynnig y ddeiseb etholiad neu o fewn tridiau ar ôl cynnig y ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd, roi sicrhad am yr holl gostau a allai ddod yn daladwy ganddo—

en-gb	(a)any witness summoned by the petitioner, or
cy-gb	(a)i unrhyw dyst a wysir gan y deisebydd, neu

en-gb	(b)any respondent.
cy-gb	(b)i unrhyw ymatebydd.

en-gb	(2) On an application by the petitioner, the security must be of the amount directed by the High Court, or a judge of the High Court, and must not exceed £5,000.
cy-gb	(2) Ar gais gan y deisebydd, rhaid i’r sicrhad fod y swm a gyfarwyddir gan yr Uchel Lys, neu gan un o farnwyr yr Uchel Lys, ac ni chaiff fod yn fwy na £5,000.

en-gb	(3) The security must be given in the prescribed manner by—
cy-gb	(3) Rhaid rhoi’r sicrhad yn y dull rhagnodedig drwy—

en-gb	(a)recognizance entered into by not more than four sureties,
cy-gb	(a)ymrwymiad yr ymrwymir iddo gan ddim mwy na phedwar mechnïwr,

en-gb	(b)a deposit of money, or
cy-gb	(b)adnau arian, neu

en-gb	(c)a combination of sub-paragraphs (a) and (b).
cy-gb	(c)cyfuniad o is-baragraffau (a) a (b).

en-gb	(4) After giving the security, the petitioner must, within the prescribed time and manner, serve on the respondent and any other prescribed party—
cy-gb	(4) Ar ôl rhoi’r sicrhad, rhaid i’r deisebydd, o fewn yr amser rhagnodedig ac yn y dull rhagnodedig, gyflwyno i’r ymatebydd ac unrhyw barti rhagnodedig arall—

en-gb	(a)notice of the petition,
cy-gb	(a)hysbysiad o’r ddeiseb,

en-gb	(b)notice of the amount and nature of the security,
cy-gb	(b)hysbysiad o swm a natur y sicrhad,

en-gb	(c)a copy of the petition, and
cy-gb	(c)copi o’r ddeiseb, a

en-gb	(d)any affidavit accompanying any recognizance.
cy-gb	(d)unrhyw affidafid sy’n mynd gydag unrhyw ymrwymiad.

en-gb	(5) The respondent may object in writing, in the prescribed manner, to any recognizance on the ground that—
cy-gb	(5) Caiff yr ymatebydd wrthwynebu’n ysgrifenedig, yn y dull rhagnodedig, unrhyw ymrwymiad ar y sail—

en-gb	(a)any surety—
cy-gb	(a)o ran unrhyw fechnïwr—

en-gb	(i)is unable to meet the recognizance they have entered into,
cy-gb	(i)na all fodloni’r ymrwymiad y mae wedi ymrwymo iddo,

en-gb	(ii)is deceased, or
cy-gb	(ii)ei fod wedi marw, neu

en-gb	(iii)cannot be found or identified due to an insufficient description in the recognizance, or
cy-gb	(iii)nad oes modd dod o hyd iddo na’i adnabod oherwydd disgrifiad annigonol yn yr ymrwymiad, neu

en-gb	(b)that a person named in the recognizance has not acknowledged the recognizance.
cy-gb	(b)bod person a enwir yn yr ymrwymiad heb gydnabod yr ymrwymiad.

en-gb	(6) Any objection to a recognizance must be decided in the prescribed manner by the court or prescribed officer.
cy-gb	(6) Rhaid i unrhyw wrthwynebiad i ymrwymiad gael ei benderfynu yn y dull rhagnodedig gan y llys neu’r swyddog rhagnodedig.

en-gb	(7) If the objection is allowed, the petitioner may remove it by depositing, in the prescribed manner, a sum of money that will, in the opinion of the court or the prescribed officer, make the security sufficient.
cy-gb	(7) Os caniateir y gwrthwynebiad, caiff y deisebydd ei ddileu drwy adneuo, yn y dull rhagnodedig, swm o arian a fydd, ym marn y llys neu’r swyddog rhagnodedig, yn gwneud y sicrhad yn ddigonol.

en-gb	(8) If no security is given, or if any objection is allowed and not removed as set out in paragraph (7), the petition must not proceed.
cy-gb	(8) Os na roddir sicrhad, neu os caniateir unrhyw wrthwynebiad ac na chaiff ei ddileu fel a nodir ym mharagraff (7), ni chaniateir i’r ddeiseb fynd yn ei blaen.

en-gb	Petition at issue
cy-gb	Deiseb yn bwnc dadl

en-gb	The Senedd election petition will be at issue—
cy-gb	Bydd deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn bwnc dadl—

en-gb	(a)when the petitioner gives the security for costs by a deposit of money equal to the amount of the security required, the time when the security is given, and
cy-gb	(a)pan fydd y deisebydd yn rhoi’r sicrhad am gostau drwy adneuo arian sy’n hafal i swm y sicrhad sy’n ofynnol, yr adeg y rhoddir y sicrhad, a

en-gb	(b)in any other case, whichever of the following happens later—
cy-gb	(b)mewn unrhyw achos arall, pa un bynnag o’r canlynol sy’n digwydd ddiweddaraf—

en-gb	(i)when the time prescribed for the making of objections under article 94(5) expires, or
cy-gb	(i)pan fydd yr amser rhagnodedig ar gyfer gwneud gwrthwynebiadau o dan erthygl 94(5) yn dod i ben, neu

en-gb	(ii)when an objection is made, the time that objection is disallowed or removed.
cy-gb	(ii)pan fydd gwrthwynebiad yn cael ei wneud, yr adeg y gwrthodir neu y dilëir y gwrthwynebiad hwnnw.

en-gb	List of petitions
cy-gb	Rhestr o ddeisebau

en-gb	96.—(1) The prescribed officer must—
cy-gb	96.—(1) Rhaid i’r swyddog rhagnodedig—

en-gb	(a)as soon as practicable, make a list of all Senedd election petitions at issue placing them in the order in which they were presented, and
cy-gb	(a)cyn gynted ag y bo’n ymarferol, wneud rhestr o’r holl ddeisebau etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd sy’n bwnc dadl, gan eu gosod yn y drefn y cawsant eu cynnig, a

en-gb	(b)keep the list of petitions at their office, which must be open for inspection in the prescribed manner.
cy-gb	(b)cadw yn ei swyddfa y rhestr o ddeisebau, y mae rhaid iddi fod ar gael i edrych arni yn y dull rhagnodedig.

en-gb	(2) The petitions must, so far as convenient, be tried in the order in which they stand in the list.
cy-gb	(2) Rhaid i’r deisebau, i’r graddau y bo’n gyfleus, gael eu rhoi ar brawf yn y drefn y maent yn ymddangos yn y rhestr.

en-gb	(3) Where more than one petition is presented relating to the same Senedd election, the petitions must—
cy-gb	(3) Pan gynigir mwy nag un ddeiseb yn ymwneud â’r un etholiad i’r Senedd, rhaid i’r deisebau—

en-gb	(a)be listed together in the election court list unless otherwise directed by the High Court, and
cy-gb	(a)cael eu rhestru gyda’i gilydd yn rhestr y llys etholiadol oni bai bod yr Uchel Lys yn cyfarwyddo fel arall, a

en-gb	(b)be dealt with as one petition standing in the place where the last of them would have stood in the election court list if it had been the only petition presented.
cy-gb	(b)cael eu trin fel un ddeiseb yn y safle y byddai’r olaf ohonynt wedi ymddangos yn rhestr y llys etholiadol pe bai dim ond un ddeiseb wedi ei chynnig.

en-gb	Trial of petition
cy-gb	Treial deiseb

en-gb	97.—(1) A Senedd election petition must be tried in open court without a jury.
cy-gb	97.—(1) Rhaid i ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd gael ei rhoi ar brawf mewn llys agored heb reithgor.

en-gb	(2) The prescribed officer must give notice of the time and place of the trial in the prescribed manner, and not less than 14 days before the day of trial.
cy-gb	(2) Rhaid i’r swyddog rhagnodedig roi hysbysiad o amser a man y treial yn y dull rhagnodedig, a dim llai na 14 diwrnod cyn diwrnod y treial.

en-gb	(3) The trial must, as far as is practicable, be heard on every lawful day until its conclusion, but the election court may adjourn the trial if it is in the interests of justice to do so.
cy-gb	(3) Rhaid i’r treial, cyn belled ag y bo’n ymarferol, gael ei glywed ar bob diwrnod cyfreithlon nes iddo ddod i ben, ond caiff y llys etholiadol ohirio’r treial os yw er budd cyfiawnder i wneud hynny.

en-gb	(4) The trial must proceed, notwithstanding a respondent resigning their seat or becoming disqualified from being a Senedd member, such that the seat is vacant.
cy-gb	(4) Rhaid i’r treial barhau, hyd yn oed os bydd ymatebydd yn ymddiswyddo o’i sedd neu’n cael ei anghymhwyso rhag bod yn aelod o’r Senedd, fel bod y sedd yn wag.

en-gb	(5) Unless the court otherwise directs, any charge of corrupt practice may be examined, and evidence in relation to it received, before proof has been provided of agency on behalf of any candidate in respect of the corrupt practice.
cy-gb	(5) Oni bai bod y llys yn cyfarwyddo fel arall, caniateir archwilio unrhyw gyhuddiad o arfer lwgr, a chael tystiolaeth mewn perthynas â’r arfer honno, cyn bod prawf wedi ei ddarparu o alluogedd ar ran unrhyw ymgeisydd mewn cysylltiad â’r arfer lwgr.

en-gb	(6) When a petition complains of an undue election or return and claims a seat for a person, the respondent may give evidence to prove that person was not duly elected or was incapable of being duly returned in the same manner as if the respondent had presented a petition against the election or return of that person.
cy-gb	(6) Pan fydd deiseb yn cwyno am etholiad neu ddychweliad amhriodol ac yn hawlio sedd i berson, caiff yr ymatebydd roi tystiolaeth i brofi na chafodd y person hwnnw ei ethol yn briodol neu ei fod yn anghymwys i gael ei ddychwelyd yn briodol yn yr un dull â phe bai’r ymatebydd wedi cynnig deiseb yn erbyn ethol neu ddychwelyd y person hwnnw.

en-gb	(7) When, in relation to a Senedd election petition, it appears that two or more individual candidates or registered political parties have the same seat allocation figure, and that the addition of a vote would entitle any of those individual candidates or any party list candidate of those parties to be declared elected, as provided for in the Senedd election rules, then—
cy-gb	(7) Pan fydd yn ymddangos, mewn perthynas â deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd, fod gan ddau neu ragor o ymgeiswyr unigol neu o bleidiau gwleidyddol cofrestredig yr un ffigur dyrannu seddi, ac y byddai ychwanegu pleidlais yn rhoi hawlogaeth i unrhyw un o’r ymgeiswyr unigol hynny neu unrhyw un o ymgeiswyr rhestr plaid y pleidiau hynny gael ei ddatgan ei fod wedi ei ethol, fel y darperir ar ei gyfer yn rheolau etholiadau’r Senedd, yna—

en-gb	(a)any decision under the provisions in rule 63 of Schedule 5 will, in so far as it determines the question as to who is elected, be effective also for the purposes of the petition, and
cy-gb	(a)bydd unrhyw benderfyniad o dan y darpariaethau yn rheol 63 o Atodlen 5, i’r graddau y mae’n penderfynu’r cwestiwn ynghylch pwy sy’n cael ei ethol, yn effeithiol hefyd at ddibenion y ddeiseb, a

en-gb	(b)in so far as that question is not determined by such a decision, the court must decide between the individual candidates or registered political parties by lot, and proceed as if the one on whom the lot then falls had received an additional vote.
cy-gb	(b)i’r graddau nad yw’r cwestiwn hwnnw’n cael ei benderfynu gan benderfyniad o’r fath, rhaid i’r llys benderfynu rhwng yr ymgeiswyr unigol neu’r pleidiau gwleidyddol cofrestredig drwy fwrw coelbren, a bwrw ymlaen fel pe bai’r un y mae’r coelbren yn mynd o’i blaid wedi cael pleidlais ychwanegol.

en-gb	(8) For the purposes of this article, “seat allocation figure” is the figure determined in accordance with section 8 of the 2006 Act(64).
cy-gb	(8) At ddibenion yr erthygl hon, y “ffigur dyrannu seddi” yw’r ffigur a benderfynir yn unol ag adran 8 o Ddeddf 2006(64).

en-gb	Witnesses
cy-gb	Tystion

en-gb	98.—(1) Witnesses at the trial of a Senedd election petition must be summoned and sworn in at the trial in the same manner as other actions tried in the High Court.
cy-gb	98.—(1) Rhaid i dystion yn nhreial deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd gael eu gwysio a thyngu llw yn y treial yn yr un dull ag achosion eraill sy’n cael eu rhoi ar brawf yn yr Uchel Lys.

en-gb	(2) The election court may, by order, require any person involved in the Senedd election or return to a relevant vacancy to attend the trial as a witness.
cy-gb	(2) Caiff y llys etholiadol, drwy orchymyn, ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson sy’n ymwneud ag etholiad i’r Senedd neu ddychweliad i sedd wag berthnasol fod yn bresennol yn y treial fel tyst.

en-gb	(3) Any person refusing to comply with an order issued under paragraph (2) is guilty of contempt of court.
cy-gb	(3) Mae unrhyw berson sy’n gwrthod cydymffurfio â gorchymyn a ddyroddir o dan baragraff (2) yn euog o ddirmyg llys.

en-gb	(4) The election court may examine any person required to attend as a witness or who is in court despite that person not being called and examined by any party to the petition.
cy-gb	(4) Caiff y llys etholiadol holi unrhyw berson y mae’n ofynnol iddo fod yn bresennol fel tyst neu sydd yn y llys er nad yw’r person hwnnw wedi cael ei alw a’i holi gan unrhyw barti i’r ddeiseb.

en-gb	(5) A witness may, after examination by the court, be cross-examined by or on behalf of the petitioner and a respondent, or either of them.
cy-gb	(5) Caniateir i dyst, ar ôl iddo gael ei holi gan y llys, gael ei groesholi gan neu ar ran y deisebydd a’r ymatebydd, neu’r naill neu’r llall ohonynt.

en-gb	(6) The Director of Public Prosecutions may—
cy-gb	(6) Caiff y Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus—

en-gb	(a)without direction from the court, cause any person able to give material evidence to attend the trial, and
cy-gb	(a)heb gyfarwyddyd gan y llys, achosi i unrhyw berson sy’n gallu rhoi tystiolaeth berthnasol fod yn bresennol yn y treial, a

en-gb	(b)with leave of the court, examine that person as a witness.
cy-gb	(b)gyda chaniatâd y llys, holi’r person hwnnw fel tyst.

en-gb	Duty to answer relevant questions
cy-gb	Dyletswydd i ateb cwestiynau perthnasol

en-gb	99.—(1) A person called as a witness before an election court will not be excused from answering any question relating to any offence connected with the Senedd election or return on the grounds—
cy-gb	99.—(1) Ni fydd person sy’n cael ei alw fel tyst gerbron llys etholiadol yn cael ei esgusodi rhag ateb unrhyw gwestiwn sy’n ymwneud ag unrhyw drosedd sy’n gysylltiedig â’r etholiad i’r Senedd neu’r dychweliad—

en-gb	(a)that the answer to it may incriminate that person or that person’s spouse or civil partner, or
cy-gb	(a)ar y sail y gall yr ateb iddo argyhuddo’r person hwnnw neu briod neu bartner sifil y person hwnnw, neu

en-gb	(b)of privilege.
cy-gb	(b)ar sail braint.

en-gb	(2) An answer by a person to a question put by or before an election court will not, except in the case of any criminal proceedings for perjury, be admissible in evidence against that person or that person’s spouse or civil partner.
cy-gb	(2) Ac eithrio o ran unrhyw achos troseddol am anudoniaeth, ni fydd ateb gan berson i gwestiwn a ofynnir gan lys etholiadol neu gerbron llys etholiadol yn dderbyniol mewn tystiolaeth yn erbyn y person hwnnw na phriod neu bartner sifil y person hwnnw.

en-gb	Expenses of witnesses
cy-gb	Treuliau tystion

en-gb	100.—(1) The reasonable expenses incurred by a person in connection with their attendance to give evidence at the trial may be allowed by a certificate of the election court or prescribed officer.
cy-gb	100.—(1) Caiff y treuliau rhesymol yr eir iddynt gan berson mewn cysylltiad â’i bresenoldeb i roi tystiolaeth yn y treial gael eu caniatáu drwy dystysgrif y llys etholiadol neu swyddog rhagnodedig.

en-gb	(2) The amount of expenses allowed under paragraph (1) must be in accordance with allowances given to a person who attends a trial of a civil action.
cy-gb	(2) Rhaid i swm y treuliau a ganiateir o dan baragraff (1) fod yn unol â lwfansau a roddir i berson sy’n bresennol mewn treial achos sifil.

en-gb	(3) If the witness was called and examined by virtue of article 98(2), the expenses referred to in paragraph (1) must be deemed part of the expenses of providing a court, but otherwise they are deemed costs of the petition.
cy-gb	(3) Os cafodd y tyst ei alw a’i holi yn rhinwedd erthygl 98(2), rhaid barnu bod y treuliau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) yn rhan o dreuliau darparu llys, ond fel arall bernir eu bod yn gostau’r ddeiseb.

en-gb	Conclusion of trial of Senedd election petition
cy-gb	Treial deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn dod i ben

en-gb	101.—(1) At the conclusion of the trial, the election court must determine whether—
cy-gb	101.—(1) Pan ddaw’r treial i ben, rhaid i’r llys etholiadol ddyfarnu—

en-gb	(a)the Senedd member or members whose election or return is complained of was or were duly elected or returned,
cy-gb	(a)a gafodd yr aelod neu’r aelodau o’r Senedd, y mae ei ethol neu ei ddychwelyd neu eu hethol neu eu dychwelyd yn destun cwyn, ei ethol neu eu hethol neu ei ddychwelyd neu eu dychwelyd yn briodol,

en-gb	(b)some other person or persons should have been declared to be elected or returned, or
cy-gb	(b)a ddylai person arall neu bersonau eraill fod wedi cael ei ddatgan wedi ei ethol neu ei ddychwelyd neu eu datgan wedi eu hethol neu eu dychwelyd, neu

en-gb	(c)the election of all members for that constituency was void.
cy-gb	(c)a yw ethol yr holl aelodau ar gyfer yr etholaeth honno yn ddi-rym.

en-gb	(2) The determination of the election court will be final as to the matters at issue on the Senedd election petition.
cy-gb	(2) Bydd dyfarniad y llys etholiadol yn derfynol ynghylch y materion sy’n bwnc dadl ar y ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd.

en-gb	(3) The election court must, immediately, certify in writing the determination to the Presiding Officer of the Senedd.
cy-gb	(3) Rhaid i’r llys etholiadol, ar unwaith, dystio’r dyfarniad mewn ysgrifen i Lywydd y Senedd.

en-gb	(4) If the judges constituting the election court differ as to any matter which they are required to determine, they must certify that difference and, except to the extent that the judges are agreed otherwise, the result of the election will stand.
cy-gb	(4) Os yw’r barnwyr sy’n ffurfio’r llys etholiadol yn anghytuno ynghylch unrhyw fater y mae’n ofynnol iddynt ddyfarnu yn ei gylch, rhaid iddynt dystio’r anghytuno hwnnw ac, ac eithrio i’r graddau y bo’r barnwyr yn gytûn fel arall, bydd canlyniad yr etholiad yn sefyll.

en-gb	(5) The election court must make a report to the Presiding Officer of the Senedd when a Senedd election petition claims any corrupt or illegal practice has been committed at a Senedd election as required by articles 110 and 111.
cy-gb	(5) Rhaid i’r llys etholiadol roi adroddiad i Lywydd y Senedd pan fydd deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn honni bod unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon wedi ei chyflawni mewn etholiad i’r Senedd fel sy’n ofynnol gan erthyglau 110 a 111.

en-gb	(6) A report required by paragraph (5) must—
cy-gb	(6) Rhaid i adroddiad sy’n ofynnol gan baragraff (5)—

en-gb	(a)state whether corrupt or illegal practices have, or whether there is reason to believe that such have, extensively prevailed at the election, and
cy-gb	(a)datgan a oes arferion llwgr neu anghyfreithlon wedi bodoli’n helaeth yn yr etholiad, neu a oes rheswm i gredu bod arferion o’r fath wedi bodoli’n helaeth yn yr etholiad, a

en-gb	(b)be sent to the Presiding Officer of the Senedd at the same time as the written determination of trial.
cy-gb	(b)cael ei anfon at Lywydd y Senedd ar yr un pryd âr dyfarniad ysgrifenedig o’r treial.

en-gb	(7) The election court may at the same time make a special report to the Presiding Officer of the Senedd detailing matters that arose during the trial which, in the court’s judgement, should be submitted to the Senedd.
cy-gb	(7) Caiff y llys etholiadol ar yr un pryd wneud adroddiad arbennig i Lywydd y Senedd yn manylu ar faterion a gododd yn ystod y treial ac a ddylai, ym marn y llys, gael eu cyflwyno i’r Senedd.

en-gb	(8) Every report sent to the Presiding Officer of the Senedd under this article must be signed by both judges of the election court, and if the judges differ as to the subject of the report, they must certify that difference and make no report on the subject on which they differ.
cy-gb	(8) Rhaid i bob adroddiad a anfonir at Lywydd y Senedd o dan yr erthygl hon gael ei lofnodi gan ddau farnwr y llys etholiadol, ac os yw’r barnwyr yn anghytuno ynghylch pwnc yr adroddiad, rhaid iddynt dystio’r gwahaniaeth hwnnw ac ni chaniateir iddynt wneud unrhyw adroddiad ar y pwnc y maent yn anghytuno arno.

en-gb	(9) A certificate or report of an election court provided under this article must be published by the Presiding Officer of the Senedd.
cy-gb	(9) Rhaid i dystysgrif neu adroddiad llys etholiadol a ddarperir o dan yr erthygl hon gael ei chyhoeddi neu ei gyhoeddi gan Lywydd y Senedd.

en-gb	Election determined to be void by election court
cy-gb	Dyfarnu etholiad yn ddi-rym gan y llys etholiadol

en-gb	102.—(1) When the election court determines the election void, subject to paragraph (3), the Presiding Officer of the Senedd must immediately after receipt of the certificate from the election court—
cy-gb	102.—(1) Pan fydd y llys etholiadol yn dyfarnu bod yr etholiad yn ddi-rym, yn ddarostyngedig i baragraff (3), rhaid i Lywydd y Senedd yn union ar ôl i’r dystysgrif ddod i law gan y llys etholiadol—

en-gb	(a)fix a date in accordance with paragraph (2) for a poll to be held at another election in the Senedd constituency for which the election is determined to be void, and
cy-gb	(a)pennu dyddiad yn unol â pharagraff (2) i gynnal pôl mewn etholiad arall yn etholaeth y Senedd y dyfernir bod yr etholiad ar ei chyfer yn ddi-rym, a

en-gb	(b)send a notice in accordance with paragraph (4) to the returning officer for the Senedd constituency in which the election was held.
cy-gb	(b)anfon hysbysiad yn unol â pharagraff (4) at y swyddog canlyniadau ar gyfer etholaeth y Senedd lle y cynhaliwyd yr etholiad.

en-gb	(2) The date fixed must not be later than 3 months after receipt of the certificate from the election court.
cy-gb	(2) Ni chaiff y dyddiad a bennir fod yn hwyrach na 3 mis ar ôl i’r dystysgrif ddod i law gan y llys etholiadol.

en-gb	(3) An election must not be held if it appears to the Presiding Officer of the Senedd that the latest date which may be fixed for the poll would fall within the period of 3 months preceding a Senedd general election.
cy-gb	(3) Ni chaniateir cynnal etholiad os yw’n ymddangos i Lywydd y Senedd y byddai’r dyddiad hwyraf y caniateir ei bennu ar gyfer y pôl yn dod o fewn y cyfnod o 3 mis cyn etholiad cyffredinol i’r Senedd.

en-gb	(4) A notice under paragraph (1)(b) must—
cy-gb	(4) Rhaid i hysbysiad o dan baragraff (1)(b)—

en-gb	(a)state that the election has been determined to be void,
cy-gb	(a)datgan bod yr etholiad wedi ei ddyfarnu yn ddi-rym,

en-gb	(b)require that the election is held again for the purpose of returning the members for that Senedd constituency, and
cy-gb	(b)ei gwneud yn ofynnol i’r etholiad gael ei gynnal eto er mwyn dychwelyd yr aelodau ar gyfer yr etholaeth honno o’r Senedd, ac

en-gb	(c)state the date fixed for the poll at the election.
cy-gb	(c)datgan y dyddiad sydd wedi ei bennu ar gyfer y pôl yn yr etholiad.

en-gb	Special case for determination of High Court
cy-gb	Achos arbennig i’w ddyfarnu gan yr Uchel Lys

en-gb	103.—(1) If any party to a Senedd election petition makes an application as prescribed to the High Court, and it appears to the court that the petition can be conveniently stated as a special case, the court may direct the case to be stated as such.
cy-gb	103.—(1) Os bydd unrhyw barti i ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn gwneud cais fel a ragnodir i’r Uchel Lys, a’i bod yn ymddangos i’r llys y gellir datgan yn gyfleus fod y ddeiseb yn achos arbennig, caiff y llys gyfarwyddo i’r achos gael ei ddatgan felly.

en-gb	(2) A special case must be heard by the High Court.
cy-gb	(2) Rhaid i achos arbennig gael ei glywed gan yr Uchel Lys.

en-gb	(3) The High Court must certify its decision on the special case to the Presiding Officer of the Senedd, who must publish any such certificate received.
cy-gb	(3) Rhaid i’r Uchel Lys dystio ei benderfyniad ar yr achos arbennig i Lywydd y Senedd, a rhaid i Lywydd y Senedd gyhoeddi unrhyw dystysgrif o’r fath a ddaw i’w law.

en-gb	(4) If it appears to the election court on the trial of a Senedd election petition that any question of law as to the admissibility of evidence or otherwise requires further consideration by the High Court, the election court may postpone the granting of a certificate until the question has been determined by the High Court, and for this purpose may reserve the question by stating a case for the decision of the High Court.
cy-gb	(4) Os yw’n ymddangos i’r llys etholiadol adeg treial deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd fod ystyriaeth bellach gan yr Uchel Lys yn ofynnol ar gyfer unrhyw gwestiwn cyfreithiol ynghylch derbynioldeb tystiolaeth neu fel arall, caiff y llys etholiadol ohirio rhoi tystysgrif nes bod yr Uchel Lys wedi dyfarnu ar y cwestiwn, ac at y diben hwn caiff gadw’r cwestiwn yn ôl drwy ddatgan achos i gael penderfyniad yr Uchel Lys.

en-gb	Withdrawal of petition
cy-gb	Tynnu deiseb yn ôl

en-gb	104.—(1) A Senedd election petition may only be withdrawn with leave of the election court or High Court on special application.
cy-gb	104.—(1) Dim ond gyda chaniatâd y llys etholiadol neu’r Uchel Lys drwy gais arbennig y caniateir tynnu deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn ôl.

en-gb	(2) An application for leave under paragraph (1) must be made in the prescribed manner and at the prescribed time and place.
cy-gb	(2) Rhaid gwneud cais am ganiatâd o dan baragraff (1) yn y dull rhagnodedig, ar yr amser rhagnodedig ac yn y lle rhagnodedig.

en-gb	(3) Where there is more than one petitioner, the application must not be made without the consent of all the petitioners.
cy-gb	(3) Pan fo mwy nag un deisebydd, ni chaniateir gwneud y cais heb gydsyniad yr holl ddeisebwyr.

en-gb	(4) If a petition is withdrawn, the petitioner will be liable to pay the costs of a respondent.
cy-gb	(4) Os caiff deiseb ei thynnu’n ôl, bydd y deisebydd yn atebol i dalu costau ymatebydd.

en-gb	Costs of petition
cy-gb	Costau deiseb

en-gb	105.—(1) All costs of and incidental to a Senedd election petition and the proceedings consequent on it, except as otherwise provided for by this Order, must be met by the parties to the petition as determined by the election court or High Court.
cy-gb	105.—(1) Rhaid i holl gostau deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd a’r achos a gynhelir o ganlyniad iddi, a holl gostau sy’n deillio o ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd a’r achos a gynhelir o ganlyniad iddi, ac eithrio fel y darperir ar ei gyfer fel arall gan y Gorchymyn hwn, gael eu talu gan y partïon i’r ddeiseb fel a ddyfernir gan y llys etholiadol neu’r Uchel Lys.

en-gb	(2) Costs may be ordered to be paid by the parties who incurred or caused those costs, whether or not they are on the whole successful, when—
cy-gb	(2) Caniateir gorchymyn i’r costau gael eu talu gan y partïon a aeth i’r costau hynny neu a achosodd y costau hynny, pa un a ydynt ar y cyfan yn llwyddiannus ai peidio, pan fydd—

en-gb	(a)any costs are, in the opinion of the court, caused by vexatious conduct, unfounded allegations, or unfounded objections on the part of either a petitioner or respondent, and
cy-gb	(a)unrhyw gostau, ym marn y llys, yn cael eu hachosi gan ymddygiad blinderus, honiadau di-sail, neu wrthwynebiadau di-sail ar ran naill ai deisebydd neu ymatebydd, a

en-gb	(b)any unnecessary expenses are incurred or caused on the part of a petitioner or respondent.
cy-gb	(b)unrhyw dreuliau diangen wedi digwydd neu wedi eu hachosi ar ran deisebydd neu ymatebydd.

en-gb	Neglect or refusal to pay costs
cy-gb	Esgeuluso neu wrthod talu costau

en-gb	106.—(1) The High Court may hold in default any person who entered into a recognizance relating to a Senedd election petition where paragraph (2) applies.
cy-gb	106.—(1) Caiff yr Uchel Lys ystyried yn ddiffygdalwr unrhyw berson a ymrwymodd i ymrwymiad yn ymwneud â deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd pan fo paragraff (2) yn gymwys.

en-gb	(2) This paragraph applies where—
cy-gb	(2) Mae’r paragraff hwn yn gymwys pan fo—

en-gb	(a)a petitioner has neglected or refused to pay any costs certified to be paid by the petitioner to—
cy-gb	(a)deisebydd wedi esgeuluso neu wedi gwrthod talu unrhyw gostau sydd wedi eu hardystio i’w talu gan y deisebydd i—

en-gb	(i)a witness who was summonsed by the petitioner, or
cy-gb	(i)tyst a gafodd ei wysio gan y deisebydd, neu

en-gb	(ii)the respondent, and
cy-gb	(ii)yr ymatebydd, a

en-gb	(b)the neglect or refusal—
cy-gb	(b)yr esgeuluso neu’r gwrthod—

en-gb	(i)has continued for a period of 6 months after the demand, and
cy-gb	(i)wedi parhau am gyfnod o 6 mis ar ôl galw am dalu, a

en-gb	(ii)has been proved to the satisfaction of the High Court within one year after the demand.
cy-gb	(ii)wedi ei brofi i foddhad yr Uchel Lys o fewn blwyddyn ar ôl galw am dalu.

en-gb	(3) Where this article applies—
cy-gb	(3) Pan fo’r erthygl hon yn gymwys—

en-gb	(a)the prescribed officer must immediately certify the recognizance to be forfeited, and
cy-gb	(a)rhaid i’r swyddog rhagnodedig dystio ar unwaith yr ymrwymiad sydd i’w fforffedu, a

en-gb	(b)the matter must be dealt with as if forfeited by the Crown Court.
cy-gb	(b)rhaid i’r mater gael ei drin fel pe bai wedi ei fforffedu gan Lys y Goron.

en-gb	Further provision as to costs
cy-gb	Darpariaeth bellach o ran costau

en-gb	107.—(1) The election court may, subject to paragraph (2), make an order as to the whole or part of the costs in connection with the trial of a Senedd election petition when it appears—
cy-gb	107.—(1) Caiff y llys etholiadol, yn ddarostyngedig i baragraff (2), wneud gorchymyn ynghylch y cyfan neu ran o’r costau mewn cysylltiad â threial deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd pan fydd yn ymddangos—

en-gb	(a)that a corrupt practice has not been proved to have been committed in relation to a Senedd election by or with the knowledge and consent of the respondent to the petition, and
cy-gb	(a)na phrofwyd bod arfer lwgr wedi ei chyflawni mewn perthynas ag etholiad i’r Senedd gan yr ymatebydd i’r ddeiseb neu drwy wybod iddo a chyda’i gydsyniad, a

en-gb	(b)the respondent took all reasonable steps to prevent corrupt practices being committed on the respondent’s behalf.
cy-gb	(b)bod yr ymatebydd wedi cymryd pob cam rhesymol i atal arferion llwgr rhag cael eu cyflawni ar ran yr ymatebydd.

en-gb	(2) If it is proved that any person or persons, whether by providing money or otherwise, have been extensively engaged in corrupt practices, or have encouraged or promoted extensive corrupt practices in relation to the Senedd election, the court may—
cy-gb	(2) Os profir bod unrhyw berson neu bersonau, pa un ai drwy ddarparu arian neu fel arall, wedi cymryd rhan helaeth mewn arferion llwgr, neu wedi annog neu hybu arferion llwgr helaeth mewn perthynas ag etholiad i’r Senedd, caiff y llys—

en-gb	(a)order the whole or part of the costs to be paid by that person or persons, and
cy-gb	(a)gorchymyn i’r cyfan neu ran o’r costau gael eu talu gan y person hwnnw neu’r personau hynny, a

en-gb	(b)order that, if the costs cannot be recovered from one or more of those persons, the costs must be paid by some other of those persons or either of the parties to the petition.
cy-gb	(b)gorchymyn, os na ellir adennill y costau gan un neu ragor o’r personau hynny, bod rhaid i’r costau gael eu talu gan rywrai eraill o’r personau hynny neu’r naill neu’r llall o’r partïon i’r ddeiseb.

en-gb	(3) Where paragraph (2) applies, a person must be given the opportunity to show cause as to why the costs order should not be made by—
cy-gb	(3) Pan fo paragraff (2) yn gymwys, rhaid rhoi cyfle i berson ddangos rheswm pam na ddylai’r gorchymyn costau gael ei wneud drwy—

en-gb	(a)being legally represented, and
cy-gb	(a)cael ei gynrychioli yn gyfreithiol, a

en-gb	(b)examining and cross-examining witnesses.
cy-gb	(b)holi a chroesholi tystion.

en-gb	(4) Where any person appears to the election court to have been guilty of a corrupt or illegal practice, the court may order the whole or any part of the costs relating to any proceedings before the court in relation to that offence or to that person, be paid by that person as directed by the court.
cy-gb	(4) Pan fo’n ymddangos i’r llys etholiadol fod unrhyw berson wedi bod yn euog o arfer lwgr neu anghyfreithlon, caiff y llys orchymyn i’r cyfan neu unrhyw ran o’r costau sy’n ymwneud ag unrhyw achos gerbron y llys mewn perthynas â’r drosedd honno neu mewn perthynas â’r person hwnnw, gael eu talu gan y person hwnnw fel y’i cyfarwyddir gan y llys.

en-gb	(5) Where paragraph (4) applies, a person must be given the opportunity of making a statement to show why the order should not be made.
cy-gb	(5) Pan fo paragraff (4) yn gymwys, rhaid rhoi cyfle i berson wneud datganiad i ddangos pam na ddylai’r gorchymyn gael ei wneud.

en-gb	Appeals
cy-gb	Apelau

en-gb	108.—(1) Special leave of the High Court is required before an application may be made to appeal a decision of that court on any question of law, whether on appeal or otherwise, under the previous provisions of this Part.
cy-gb	108.—(1) Mae’n ofynnol cael caniatâd arbennig yr Uchel Lys cyn y caniateir gwneud cais i apelio yn erbyn penderfyniad gan y llys hwnnw ar unrhyw gwestiwn cyfreithiol, ar apêl neu fel arall, o dan ddarpariaethau blaenorol y Rhan hon.

en-gb	(2) Where leave to appeal is granted, a decision made by the Court of Appeal will be final and conclusive.
cy-gb	(2) Pan fo caniatâd i apelio yn cael ei roi, bydd penderfyniad a wneir gan y Llys Apêl yn derfynol ac yn ddiwrthbrawf.

en-gb	Jurisdiction
cy-gb	Awdurdodaeth

en-gb	109.—(1) Subject to the provisions of this Order, the principles, practice, and rules on which election courts act in dealing with parliamentary election petitions must be observed by the High Court and election court in the case of Senedd election petitions so far as appropriate having regard to the different system of election.
cy-gb	109.—(1) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, rhaid i’r Uchel Lys a’r llys etholiadol yn achos deisebau etholiad ar gyfer etholiadau’r Senedd gadw at yr egwyddorion, yr arferion, a’r rheolau y mae llysoedd etholiad yn gweithredu arnynt wrth ymdrin â deisebau etholiadau seneddol i’r graddau y bo’n briodol gan roi sylw i’r gwahanol system ethol.

en-gb	(2) The High Court has, subject to the provisions of this Order, the same powers, jurisdiction, and authority with respect to a Senedd election petition and the proceedings on it as if the petition were an ordinary action within its jurisdiction.
cy-gb	(2) Mae gan yr Uchel Lys, yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, yr un pwerau, yr un awdurdodaeth a’r un awdurdod mewn cysylltiad â deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd a’r achos yn ei gylch fel pe bai’r ddeiseb yn achos cyffredin o fewn ei awdurdodaeth.

en-gb	(3) The duties to be performed in relation to Senedd elections by the prescribed officer under this Part will be performed by one or more of the masters of the Senior Court (King’s Bench Division) as the Lord Chief Justice may determine.
cy-gb	(3) Bydd y dyletswyddau sydd i’w cyflawni mewn perthynas ag etholiadau’r Senedd gan y swyddog rhagnodedig o dan y Rhan hon yn cael eu cyflawni gan un neu ragor o feistri’r Uwch Lys (Is-adran Mainc y Brenin) fel y caiff yr Arglwydd Brif Ustus ei bennu.

en-gb	Report as to a person’s guilt of corrupt or illegal practice
cy-gb	Adroddiad ar euogrwydd person o arfer lwgr neu anghyfreithlon

en-gb	110.—(1) Subject to paragraphs (2) and (3), the report of the election court under article 101 must state the names of all persons who have been proved at the trial to have been guilty of any corrupt or illegal practice.
cy-gb	110.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3), rhaid i adroddiad y llys etholiadol o dan erthygl 101 ddatgan enwau pob person y profwyd yn y treial ei fod wedi bod yn euog o unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon.

en-gb	(2) The election court must cause notice to be given to the following persons before they are proved guilty of any corrupt or illegal practice, and their details included in the report in accordance with paragraph (1)—
cy-gb	(2) Rhaid i’r llys etholiadol achosi i hysbysiad gael ei roi i’r personau a ganlyn cyn iddynt gael eu profi’n euog o unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon, a rhaid cynnwys eu manylion yn yr adroddiad yn unol â pharagraff (1)—

en-gb	(a)a person who is not a party to the Senedd election petition, or
cy-gb	(a)person nad yw’n barti i’r ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd, neu

en-gb	(b)a person who is not a candidate on behalf of whom the seat is claimed by the Senedd election petition.
cy-gb	(b)person nad yw’n ymgeisydd y mae’r ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn hawlio’r sedd ar ei ran.

en-gb	(3) When a person appears in pursuance of the notice in accordance with paragraph (2), the election court must provide an opportunity for that person to be heard and allow that person to call evidence to defend why they should not be reported guilty.
cy-gb	(3) Pan fydd person yn ymddangos yn unol â’r hysbysiad yn unol â pharagraff (2), rhaid i’r llys etholiadol roi cyfle i’r person hwnnw gael ei glywed a chaniatáu i’r person hwnnw alw tystiolaeth i amddiffyn pam na ddylai gael ei adrodd yn euog.

en-gb	(4) The report must be sent to the Director of Public Prosecutions.
cy-gb	(4) Rhaid anfon yr adroddiad at y Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus.

en-gb	(5) This article does not apply where a Senedd election petition relates to a relevant vacancy return.
cy-gb	(5) Nid yw’r erthygl hon yn gymwys pan fo deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn ymwneud â dychweliad sedd wag berthnasol.

en-gb	Report as to candidate’s guilt of corrupt or illegal practice
cy-gb	Adroddiad ar euogrwydd ymgeisydd o arfer lwgr neu anghyfreithlon

en-gb	111.—(1) A report of an election court under article 101 must state—
cy-gb	111.—(1) Rhaid i adroddiad llys etholiadol o dan erthygl 101 ddatgan—

en-gb	(a)whether any corrupt or illegal practice has or has not been proved to have been committed by, or with the knowledge and consent of, any candidate at the Senedd election,
cy-gb	(a)pa un a brofwyd neu na phrofwyd bod unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon wedi ei chyflawni gan unrhyw ymgeisydd yn yr etholiad i’r Senedd, neu drwy wybod i unrhyw ymgeisydd yn yr etholiad i’r Senedd a chyda’i gydsyniad,

en-gb	(b)whether any of the candidates have at the Senedd election been guilty, due to the actions of their agents, of any corrupt or illegal practice in relation to the election, and
cy-gb	(b)pa un a yw unrhyw un neu ragor o’r ymgeiswyr yn yr etholiad i’r Senedd wedi bod yn euog, oherwydd gweithredoedd eu hasiantiaid, o unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon mewn perthynas â’r etholiad, ac

en-gb	(c)the nature of the corrupt or illegal practice.
cy-gb	(c)natur yr arfer lwgr neu anghyfreithlon.

en-gb	(2) For the purposes of articles 112 and 113—
cy-gb	(2) At ddibenion erthyglau 112 a 113—

en-gb	(a)if it is reported that a corrupt practice, other than treating or undue influence, was committed with the knowledge and consent of a candidate, the candidate must be treated as being reported personally guilty of that corrupt practice, and
cy-gb	(a)os adroddir bod arfer lwgr, ac eithrio tretio neu ddylanwad amhriodol, wedi ei chyflawni drwy wybod i’r ymgeisydd a chyda’i gydsyniad, rhaid trin yr ymgeisydd fel pe adroddir ei fod yn euog yn bersonol o’r arfer lwgr honno, a

en-gb	(b)if it is reported that an illegal practice was committed with the knowledge and consent of a candidate, the candidate must be treated as being reported personally guilty of that illegal practice.
cy-gb	(b)os adroddir bod arfer anghyfreithlon wedi ei chyflawni drwy wybod i’r ymgeisydd a chyda’i gydsyniad, rhaid trin yr ymgeisydd fel pe adroddir ei fod yn euog yn bersonol o’r arfer anghyfreithlon honno.

en-gb	(3) Where a candidate is reported by the election court of being guilty of treating, undue influence or any illegal practice due to the actions of their agents, that candidate must not be treated for the purposes of article 112 as having been reported guilty of the offences mentioned in the report if the election court reports that the candidate has proved—
cy-gb	(3) Pan adroddir gan y llys etholiadol fod ymgeisydd yn euog o dretio, dylanwad amhriodol neu unrhyw arfer anghyfreithlon oherwydd gweithredoedd ei asiantiaid, ni chaniateir trin yr ymgeisydd hwnnw at ddibenion erthygl 112 fel ped adroddir ei fod yn euog o’r troseddau a grybwyllir yn yr adroddiad os yw’r llys etholiadol yn adrodd bod yr ymgeisydd wedi profi—

en-gb	(a)that no corrupt or illegal practice was committed at the election by the candidate or the candidate’s election agent, and the offences mentioned in the report were committed contrary to the orders and without the consent or connivance of the candidate or the candidate’s election agent,
cy-gb	(a)na chyflawnwyd unrhyw arfer lwgr nac anghyfreithlon yn yr etholiad gan yr ymgeisydd nac asiant etholiad yr ymgeisydd, a bod y troseddau a grybwyllir yn yr adroddiad wedi eu cyflawni yn groes i orchmynion yr ymgeisydd ac asiant etholiad yr ymgeisydd a heb gydsyniad nac ymoddefiad yr ymgeisydd nac asiant etholiad yr ymgeisydd,

en-gb	(b)that the candidate and the candidate’s election agent took all reasonable steps for preventing the commission of corrupt and illegal practices at the election,
cy-gb	(b)bod yr ymgeisydd ac asiant etholiad yr ymgeisydd wedi cymryd pob cam rhesymol i atal cyflawni arferion llwgr ac anghyfreithlon yn yr etholiad,

en-gb	(c)that the offences mentioned in the report were of a trivial, unimportant and limited character, and
cy-gb	(c)bod y troseddau a grybwyllir yn yr adroddiad yn fân-droseddau, yn ddibwys, ac yn gyfyngedig eu natur, a

en-gb	(d)that in all other respects the election was free from any corrupt or illegal practice on the part of the candidate and of the candidate’s agents.
cy-gb	(d)bod yr etholiad ym mhob ffordd arall yn rhydd rhag unrhyw arferion llwgr neu anghyfreithlon ar ran yr ymgeisydd ac asiantiaid yr ymgeisydd.

en-gb	(4) References in this article to a candidate, the candidate’s agents or the candidate’s election agent, will, as appropriate, apply to a party list candidate and the agent or election agent of the registered political party in relation to the list submitted by that party and on which that party list candidate is included.
cy-gb	(4) Bydd cyfeiriadau yn yr erthygl hon at ymgeisydd, asiantiaid yr ymgeisydd neu asiant etholiad yr ymgeisydd, fel y bo’n briodol, yn gymwys i ymgeisydd rhestr plaid ac asiant neu asiant etholiad y blaid wleidyddol gofrestredig mewn perthynas â’r rhestr a gyflwynir gan y blaid honno ac y mae’r ymgeisydd rhestr plaid hwnnw wedi ei gynnwys arni.

en-gb	Consequence of a candidate being reported guilty of corrupt or illegal practice
cy-gb	Canlyniad adrodd bod ymgeisydd yn euog o arfer lwgr neu anghyfreithlon

en-gb	When an elected candidate is reported by an election court to be personally guilty or guilty by their agents of any corrupt or illegal practice, that candidate’s election will be void.
cy-gb	Pan fydd llys etholiadol yn adrodd bod ymgeisydd etholedig yn euog yn bersonol neu’n euog drwy ei asiantiaid o unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon, bydd etholiad yr ymgeisydd hwnnw’n ddi-rym.

en-gb	Incapacities of being reported personally guilty of corrupt or illegal practice
cy-gb	Anghymwysterau yn sgil adrodd yn euog yn bersonol o arfer lwgr neu anghyfreithlon

en-gb	113.—(1) Subject to the provisions of paragraph (2) and article 125, a candidate or other person reported by an election court to be personally guilty of corrupt or illegal practice under this Order will, during the relevant period specified in paragraph (3), be incapable—
cy-gb	113.—(1) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau paragraff (2) ac erthygl 125, bydd ymgeisydd neu berson arall yr adroddir gan lys etholiadol ei fod yn euog yn bersonol o arfer lwgr neu anghyfreithlon o dan y Gorchymyn hwn, yn ystod y cyfnod perthnasol a bennir ym mharagraff (3), yn anghymwys i—

en-gb	(a)of being registered as an elector or voting at any Senedd or local government election in Wales, or
cy-gb	(a)cael ei gofrestru fel etholwr neu bleidleisio mewn unrhyw etholiad i’r Senedd neu etholiad llywodraeth leol yng Nghymru, na

en-gb	(b)of being elected to the Senedd or as a member of a local authority in Wales, and if already elected to a seat in the Senedd or as a member of a local authority in Wales, must vacate the seat or office as from the date of the report.
cy-gb	(b)cael ei ethol i’r Senedd neu yn aelod o awdurdod lleol yng Nghymru, ac os yw eisoes wedi ei ethol i sedd yn y Senedd neu yn aelod o awdurdod lleol yng Nghymru, rhaid iddo adael y sedd neu’r swydd o ddyddiad yr adroddiad.

en-gb	(2) The incapacities imposed by paragraph (1)(a) apply only to a candidate or other person reported personally guilty of a corrupt practice under article 13(5) or 30 or of an illegal practice under article 31.
cy-gb	(2) Nid yw’r anghymwysterau a osodir gan baragraff (1)(a) yn gymwys ond i ymgeisydd neu berson arall yr adroddir ei fod yn euog yn bersonol o arfer lwgr o dan erthygl 13(5) neu 30 neu arfer anghyfreithlon o dan erthygl 31.

en-gb	(3) For the purpose of paragraph (1), the relevant period is the period beginning with the date of the report and ending—
cy-gb	(3) At ddiben paragraff (1), y cyfnod perthnasol yw’r cyfnod sy’n dechrau â dyddiad yr adroddiad ac yn dod i ben—

en-gb	(a)in the case of a person reported personally guilty of a corrupt practice, five years after that date, and
cy-gb	(a)yn achos person yr adroddir ei fod yn euog yn bersonol o arfer lwgr, bum mlynedd ar ôl y dyddiad hwnnw, a

en-gb	(b)in the case of a person reported personally guilty of an illegal practice, three years after that date.
cy-gb	(b)yn achos person yr adroddir ei fod yn euog yn bersonol o arfer anghyfreithlon, dair blynedd ar ôl y dyddiad hwnnw.

en-gb	(4) The provisions of this article as to the consequences of the report that a candidate was guilty by the candidate’s agents of a corrupt or illegal practice, have effect subject to the express provisions of this Order relating to particular acts which are declared to be corrupt or illegal practices.
cy-gb	(4) Mae darpariaethau’r erthygl hon ynghylch canlyniadau’r adroddiad bod ymgeisydd yn euog drwy asiantiaid yr ymgeisydd o arfer lwgr neu anghyfreithlon, yn cael effaith yn ddarostyngedig i ddarpariaethau datganedig y Gorchymyn hwn sy’n ymwneud â gweithredoedd penodol y datgenir eu bod yn arferion llwgr neu anghyfreithlon.

en-gb	Justice of the peace
cy-gb	Ynad heddwch

en-gb	Where a justice of the peace is reported by an election court to be guilty of any corrupt practice in relation to a Senedd election, the court must report the case, together with such evidence as may have been given of the corrupt practice, to—
cy-gb	Pan fo llys etholiadol yn adrodd bod ynad heddwch yn euog o unrhyw arfer lwgr mewn perthynas ag etholiad i’r Senedd, rhaid i’r llys adrodd am yr achos, ynghyd ag unrhyw dystiolaeth sydd wedi ei rhoi o’r arfer lwgr, i—

en-gb	(a)the Lord Chancellor and the Lord Chief Justice, or
cy-gb	(a)yr Arglwydd Ganghellor a’r Arglwydd Brif Ustus, neu

en-gb	(b)in the case of a justice of the peace for any area in Scotland, to the Secretary of State.
cy-gb	(b)yn achos ynad heddwch i unrhyw ardal yn yr Alban, yr Ysgrifennydd Gwladol.

en-gb	Members of legal and certain other professions
cy-gb	Aelodau’r proffesiwn cyfreithiol a phroffesiynau penodol eraill

en-gb	Where a barrister, advocate, solicitor, authorised person or any person who belongs to any profession the admission to which is regulated by law, is reported by an election court to have been guilty of any corrupt practice in relation to a Senedd election—
cy-gb	Pan fo llys etholiadol yn adrodd bod bargyfreithiwr, adfocad, cyfreithiwr, person awdurdodedig neu unrhyw berson sy’n perthyn i unrhyw broffesiwn y mae mynediad iddo yn cael ei reoleiddio gan y gyfraith, yn euog o unrhyw arfer lwgr mewn perthynas ag etholiad i’r Senedd—

en-gb	(a)the court must bring the matter before the Inn of Court, Faculty of Advocates, High Court, tribunal, or other body having power to act upon any misconduct of the person in that profession, and
cy-gb	(a)rhaid i’r llys ddod â’r mater gerbron Ysbyty’r Brawdlys, y Gymdeithas Adfocadau, yr Uchel Lys, y tribiwnlys, neu gorff arall sydd â’r pŵer i weithredu ar unrhyw gamymddwyn gan y person yn y proffesiwn hwnnw, a

en-gb	(b)the Inn of Court, Faculty of Advocates, High Court, tribunal, or other body may deal with that person as if the corrupt practice were misconduct in that profession.
cy-gb	(b)caiff Ysbytai’r Brawdlys, y Gymdeithas Adfocadau, yr Uchel Lys, y tribiwnlys neu gorff arall ymdrin â’r person hwnnw fel pe bai’r arfer lwgr yn gamymddwyn yn y proffesiwn hwnnw.

en-gb	Holder of licence or certificated under Licensing Acts
cy-gb	Deiliad trwydded neu dystysgrif o dan Ddeddfau Trwyddedu

en-gb	116.—(1) If it appears to an election court that a person (“P”), holding a licence or certificate under the Licensing Acts, has knowingly permitted any bribery or treating in relation to any Senedd election to take place on P’s licensed premises, the court must—
cy-gb	116.—(1) Os yw’n ymddangos i lys etholiadol fod person (“P”), sy’n dal trwydded neu dystysgrif o dan y Deddfau Trwyddedu, wedi caniatáu i unrhyw lwgrwobrwyo neu dretio mewn perthynas ag unrhyw etholiad i’r Senedd ddigwydd ar safle trwyddedig P, gan wybod ei fod yn gwneud hynny, rhaid i’r llys—

en-gb	(a)report the fact, after affording P the same rights as are conferred on those about to be reported under article 110(2), and
cy-gb	(a)adrodd am y ffaith, ar ôl rhoi i P yr un hawliau ag a roddir i’r rhai sydd ar fin bod yn destun adroddiad o dan erthygl 110(2), a

en-gb	(b)bring the report before the licensing authority from whom, or on whose authority, P obtained the licence, and the licensing authority must enter the report in the appropriate register of licences.
cy-gb	(b)dwyn yr adroddiad gerbron yr awdurdod trwyddedu y cafodd P ei drwydded ganddo neu ar sail ei awdurdod, a rhaid i’r awdurdod trwyddedu gofnodi’r adroddiad yn y gofrestr briodol o drwyddedau.

en-gb	(2) The entry of the report in that register must be taken into consideration by the licensing authority when determining whether to grant a renewal of P’s licence or certificate and may be a ground for refusing renewal if the authority thinks fit.
cy-gb	(2) Rhaid i’r awdurdod trwyddedu ystyried y ffaith bod yr adroddiad wedi ei gofnodi yn y gofrestr honno wrth benderfynu a ddylid adnewyddu trwydded neu dystysgrif P a chaiff fod yn sail dros wrthod adnewyddu os yw’r awdurdod yn meddwl bod hynny’n briodol.

en-gb	Avoidance of election for general corruption
cy-gb	Dirymu etholiad am lygredigaeth gyffredinol

en-gb	117.—(1) A person’s election is void, and that person is incapable of being elected to fill any vacancies for which the election was held if it is shown that—
cy-gb	117.—(1) Mae etholiad person yn ddi-rym, ac mae’r person hwnnw’n anghymwys i gael ei ethol i lenwi unrhyw seddi gwag y cynhaliwyd yr etholiad ar eu cyfer os dangosir—

en-gb	(a)an act of corrupt or illegal practice or illegal payment or employment was committed for the purpose of promoting or procuring the election of that person, and
cy-gb	(a)bod gweithred o arfer lwgr neu anghyfreithlon neu daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon wedi ei chyflawni at ddibenion hyrwyddo neu beri etholiad y person hwnnw, a

en-gb	(b)that act may have affected the election result.
cy-gb	(b)y gallai’r weithred honno fod wedi effeithio ar ganlyniad yr etholiad.

en-gb	(2) If it is shown that an act referred to in paragraph (1)(a) affects the votes for a registered political party, that act will be treated as having occurred for the purpose of promoting or procuring the election of each candidate on that party’s list, resulting in each candidate’s election being void and rendering them incapable of standing to fill any vacancies for which the election was held.
cy-gb	(2) Os dangosir bod gweithred y cyfeirir ati ym mharagraff (1)(a) yn effeithio ar y pleidleisiau ar gyfer plaid wleidyddol gofrestredig, ymdrinnir â’r weithred honno fel pe bai wedi digwydd at ddiben hyrwyddo neu beri etholiad pob ymgeisydd ar restr y blaid honno, gan arwain at wneud etholiad pob ymgeisydd yn ddi-rym a pheri fod pob ymgeisydd yn anghymwys i sefyll i lenwi unrhyw seddi gwag y cynhaliwyd yr etholiad ar eu cyfer.

en-gb	(3) An election is not liable to be avoided otherwise than under this article by reason of general corruption, bribery, treating or intimidation.
cy-gb	(3) Nid yw etholiad yn agored i gael ei ddirymu ac eithrio o dan yr erthygl hon oherwydd llygredigaeth gyffredinol, llwgrwobrwyo, tretio neu fygylu.

en-gb	Avoidance of election for employing corrupt agent
cy-gb	Dirymu etholiad am gyflogi asiant llwgr

en-gb	118.—(1) A candidate is incapable of being elected to fill the vacancy for which the election is held if that candidate, or the election agent—
cy-gb	118.—(1) Mae ymgeisydd yn anghymwys i gael ei ethol i lenwi’r sedd wag y cynhelir yr etholiad ar ei chyfer os yw’r ymgeisydd hwnnw, neu’r asiant etholiad—

en-gb	(a)personally engages as a canvasser or agent, for the conduct or management of the election, another person who has an incapacity to vote at the election, and
cy-gb	(a)yn cymryd ymlaen yn bersonol fel canfasiwr neu asiant, ar gyfer cynnal neu reoli’r etholiad, berson arall sy’n anghymwys i bleidleisio yn yr etholiad, a

en-gb	(b)knows, or has reasonable grounds to suspect, that person to have an incapacity to vote at the election.
cy-gb	(b)yn gwybod, neu os oes ganddo sail resymol i amau, bod y person hwnnw yn anghymwys i bleidleisio yn yr etholiad.

en-gb	(2) Paragraph (1) applies to the election agent for an individual candidate and the election agent of the registered political party on whose party list the candidate’s name appeared.
cy-gb	(2) Mae paragraff (1) yn gymwys i’r asiant etholiad ar gyfer ymgeisydd unigol ac asiant etholiad y blaid wleidyddol gofrestredig yr ymddangosodd enw’r ymgeisydd ar ei rhestr plaid.

en-gb	(3) For the purpose of paragraph (1), a person is subject to an incapacity to vote if that person is convicted or reported for any corrupt or illegal practice within the meaning of—
cy-gb	(3) At ddibenion paragraff (1), mae person yn ddarostyngedig i anghymhwyster i bleidleisio os yw’r person hwnnw’n cael ei euogfarnu am unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon, neu os adroddir ei fod wedi cyflawni unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon, o fewn ystyr—

en-gb	(a)this Order,
cy-gb	(a)y Gorchymyn hwn,

en-gb	(b)the 1983 Act,
cy-gb	(b)Deddf 1983,

en-gb	(c)any enactment relating to elections in the Northern Ireland Assembly or the Scottish Parliament, or
cy-gb	(c)unrhyw ddeddfiad sy’n ymwneud ag etholiadau yng Nghynulliad Gogledd Iwerddon neu Senedd yr Alban, neu

en-gb	(d)the Electoral Law Act (Northern Ireland) 1962(65).
cy-gb	(d)Deddf Cyfraith Etholiadol (Gogledd Iwerddon) 1962(65).

en-gb	(4) In relation to party list candidates, the incapacity imposed by paragraph (1) applies when—
cy-gb	(4) Mewn perthynas ag ymgeiswyr rhestr plaid, mae’r anghymhwyster a osodir gan baragraff (1) yn gymwys—

en-gb	(a)the election agent engages the canvasser or agent to each candidate on the party list, or
cy-gb	(a)pan fo’r asiant etholiad yn cymryd ymlaen y canfasiwr neu’r asiant ar gyfer pob ymgeisydd ar y rhestr plaid, neu

en-gb	(b)the party list candidate engages the canvasser or agent only to that candidate.
cy-gb	(b)pan fo ymgeisydd rhestr plaid yn cymryd ymlaen y canfasiwr neu’r asiant ar gyfer yr ymgeisydd hwnnw yn unig.

en-gb	(5) Subject to paragraph (6), a vote is not deemed to be thrown away so as to entitle another candidate to be declared elected if a vote is given for—
cy-gb	(5) Yn ddarostyngedig i baragraff (6), ni fernir bod pleidlais wedi ei thaflu ymaith er mwyn rhoi hawlogaeth i ymgeisydd arall gael ei ddatgan wedi ei ethol os rhoddir pleidlais ar gyfer—

en-gb	(a)an individual candidate, who at the time of the election was incapable of being elected by virtue of this article, or
cy-gb	(a)ymgeisydd unigol, a oedd ar adeg yr etholiad yn anghymwys i gael ei ethol yn rhinwedd yr erthygl hon, neu

en-gb	(b)a registered political party, where at the time of the election each candidate included on the party’s list was incapable of being elected by virtue of this article.
cy-gb	(b)plaid wleidyddol gofrestredig, pan oedd pob ymgeisydd a gynhwyswyd ar restr y blaid adeg yr etholiad yn anghymwys i gael ei ethol yn rhinwedd yr erthygl hon.

en-gb	(6) A vote in paragraph (5) will be deemed to be thrown away when it is given at a poll consequent on the decision of an election court that the candidate was so incapable.
cy-gb	(6) Bernir bod pleidlais ym mharagraff (5) wedi ei thaflu ymaith pan gaiff ei rhoi mewn pôl o ganlyniad i benderfyniad llys etholiadol bod yr ymgeisydd yn anghymwys yn y fath fodd.

en-gb	Votes to be struck off for corrupt or illegal practices
cy-gb	Pleidleisiau i’w dileu am arferion llwgr neu anghyfreithlon

en-gb	119.—(1) When a Senedd election petition is claiming the seat for any person, and it is proved that a candidate by themselves, or by any person on their behalf, is guilty of bribery, treating or undue influence in respect of any person who voted at the election, there must, on a scrutiny, be one vote struck off in accordance with paragraph (2) for each person who voted at the election and who is proved to have been so bribed, treated or unduly influenced.
cy-gb	119.—(1) Pan fydd deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn hawlio’r sedd ar gyfer unrhyw berson, a phan brofir bod ymgeisydd ar ei ben ei hun, neu drwy unrhyw berson ar ei ran, yn euog o lwgrwobrwyo, tretio neu ddylanwad amhriodol mewn cysylltiad ag unrhyw berson a bleidleisiodd yn yr etholiad, rhaid, ar ôl craffu, dileu un bleidlais yn unol â pharagraff (2) ar gyfer pob person a bleidleisiodd yn yr etholiad ac y profir ei fod wedi cael ei lwgrwobrwyo neu ei dretio neu y dylanwadwyd arno yn amhriodol.

en-gb	(2) The vote referred to in paragraph (1) will be struck off from the number of votes appearing to have been given to—
cy-gb	(2) Bydd y bleidlais y cyfeirir ati ym mharagraff (1) yn cael ei dileu o nifer y pleidleisiau yr ymddengys eu bod wedi cael eu rhoi i—

en-gb	(a)the individual candidate, or
cy-gb	(a)yr ymgeisydd unigol, neu

en-gb	(b)the registered political party on whose party list the party list candidate appears.
cy-gb	(b)y blaid wleidyddol gofrestredig y mae’r ymgeisydd rhestr plaid yn ymddangos ar ei rhestr plaid.

en-gb	(3) A vote by a person at a Senedd election will be void if that person is guilty of a corrupt or illegal practice or of illegal payment, employment or hiring.
cy-gb	(3) Bydd pleidlais gan berson mewn etholiad i’r Senedd yn ddi-rym os yw’r person hwnnw yn euog o arfer lwgr neu anghyfreithlon neu o wneud taliad anghyfreithlon, neu o gyflogi neu hurio yn anghyfreithlon.

en-gb	(4) A vote by a person at a Senedd election will be void if that person is subject to an incapacity to vote due to corrupt or illegal practices under any enactment at—
cy-gb	(4) Bydd pleidlais gan berson mewn etholiad i’r Senedd yn ddi-rym os yw’r person hwnnw yn ddarostyngedig i anghymhwyster i bleidleisio oherwydd arferion llwgr neu anghyfreithlon o dan unrhyw ddeddfiad mewn—

en-gb	(a)a Senedd election,
cy-gb	(a)etholiad i’r Senedd,

en-gb	(b)an election to the House of Commons,
cy-gb	(b)etholiad i Dŷ’r Cyffredin,

en-gb	(c)an election to the Scottish Parliament,
cy-gb	(c)etholiad i Senedd yr Alban,

en-gb	(d)an election to the Northern Ireland Assembly,
cy-gb	(d)etholiad i Gynulliad Gogledd Iwerddon,

en-gb	(e)a local government election, or
cy-gb	(e)etholiad llywodraeth leol, neu

en-gb	(f)an election for a Police and Crime Commissioner.
cy-gb	(f)etholiad ar gyfer Comisiynydd Heddlu a Throseddu.

en-gb	Application for relief
cy-gb	Cais am ryddhad

en-gb	120.—(1) An application for relief under this article may be made to—
cy-gb	120.—(1) Caniateir gwneud cais am ryddhad o dan yr erthygl hon i—

en-gb	(a)the High Court,
cy-gb	(a)yr Uchel Lys,

en-gb	(b)an election court, or
cy-gb	(b)llys etholiadol, neu

en-gb	(c)a county court when in relation to a payment made in contravention of article 51(1) or (2) (time for sending in and paying claims).
cy-gb	(c)llys sirol pan fydd mewn perthynas â thaliad a wneir gan dorri erthygl 51(1) neu (2) (amser i anfon hawliadau i mewn a’u talu).

en-gb	(2) An applicant must notify the Director of Public Prosecutions of the application.
cy-gb	(2) Rhaid i ymgeisydd hysbysu’r Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus am y cais.

en-gb	(3) The Director of Public Prosecutions, or an assistant or representative of the Director may attend the hearing and make representations in respect of the application.
cy-gb	(3) Caiff y Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus, neu gynorthwyydd neu gynrychiolydd i’r Cyfarwyddwr, fod yn bresennol yn y gwrandawiad a chyflwyno sylwadau mewn cysylltiad â’r cais.

en-gb	(4) The court may make an order to exempt an act or omission that would otherwise, under the provisions of this Order, be an illegal practice, payment, employment or hiring, if—
cy-gb	(4) Caiff y llys wneud gorchymyn i esemptio gweithred neu anweithred a fyddai fel arall, o dan ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, yn arfer neu’n daliad anghyfreithlon, neu yn gyflogi neu’n hurio anghyfreithlon—

en-gb	(a)there is sufficient evidence that—
cy-gb	(a)os oes digon o dystiolaeth—

en-gb	(i)the act or omission by any person would, if not for this article, be an illegal practice, payment, employment or hiring,
cy-gb	(i)y byddai’r weithred neu’r anweithred gan unrhyw berson, oni bai am yr erthygl hon, yn arfer neu’n daliad anghyfreithlon, neu yn gyflogi neu’n hurio anghyfreithlon,

en-gb	(ii)the act or omission that arose was unintentional or inadvertent, and in any case did not arise in bad faith, and
cy-gb	(ii)bod y weithred neu’r anweithred a gododd wedi digwydd yn anfwriadol neu drwy amryfusedd, a heb ddigwydd drwy annidwylledd sut bynnag, a

en-gb	(iii)notice of the application has been given, as to the court seems fit, in the Senedd constituency for which the election was held, and
cy-gb	(iii)bod hysbysiad o’r cais wedi ei roi, fel y gwêl y llys yn dda, yn etholaeth y Senedd y cynhaliwyd yr etholiad ar ei chyfer, a

en-gb	(b)it seems to the court to be just, under the circumstances, that no person should be subject to any of the consequences under this Order for the act or omission.
cy-gb	(b)os yw’n ymddangos i’r llys ei bod yn gyfiawn, o dan yr amgylchiadau, na ddylai unrhyw berson fod yn ddarostyngedig i unrhyw un neu ragor o’r canlyniadau o dan y Gorchymyn hwn am y weithred neu’r anweithred.

en-gb	(5) When the court grants an order under paragraph (4), no person will be subject to any consequences under this Order for the act or omission.
cy-gb	(5) Pan fydd y llys yn rhoi gorchymyn o dan baragraff (4), ni fydd unrhyw berson yn ddarostyngedig i unrhyw ganlyniadau o dan y Gorchymyn hwn am y weithred neu’r anweithred.

en-gb	Prosecutions for corrupt practices
cy-gb	Erlyniadau am arferion llwgr

en-gb	121.—(1) A person guilty of a corrupt practice is liable—
cy-gb	121.—(1) Mae person sy’n euog o arfer lwgr yn agored—

en-gb	(a)on conviction on indictment—
cy-gb	(a)ar euogfarn ar dditiad—

en-gb	(i)for a corrupt practice under article 13(5) or 30, to imprisonment for a term not exceeding 2 years or a fine, or both;
cy-gb	(i)am arfer lwgr o dan erthygl 13(5) neu 30, i’w garcharu am gyfnod nad yw’n hwy na 2 flynedd neu i ddirwy, neu’r ddau;

en-gb	(ii)in any other case, to imprisonment for a term not exceeding 1 year or a fine, or both;
cy-gb	(ii)mewn unrhyw achos arall, i’w garcharu am gyfnod nad yw’n hwy na blwyddyn neu i ddirwy, neu’r ddau;

en-gb	(b)on summary conviction, to imprisonment for a term not exceeding 6 months or a fine not exceeding the statutory maximum, or both.
cy-gb	(b)ar euogfarn ddiannod, i’w garcharu am gyfnod nad yw’n hwy na 6 mis neu i ddirwy nad yw’n fwy na’r uchafswm statudol, neu’r ddau.

en-gb	(2) When an offence is committed after the commencement of section 281(5) of the Criminal Justice Act 2003(66), the reference in paragraph (1)(b) to 6 months is to be taken to be 51 weeks.
cy-gb	(2) Pan gyflawnir trosedd ar ôl cychwyn adran 281(5) o Ddeddf Cyfiawnder Troseddol 2003(66), mae’r cyfeiriad ym mharagraff (1)(b) at 6 mis i’w gymryd fel cyfeiriad at 51 wythnos.

en-gb	(3) When a person holding a licence or certificate under the Licensing Acts is convicted of the offence of bribery or treating, and that offence was committed on that person’s licensed premises, the court must direct the conviction to be entered in the proper register of licences.
cy-gb	(3) Pan fydd person sy’n dal trwydded neu dystysgrif o dan y Deddfau Trwyddedu yn cael euogfarn am drosedd llwgrwobrwyo neu dretio, a bod y drosedd honno wedi ei chyflawni ar safle trwyddedig y person hwnnw, rhaid i’r llys gyfarwyddo i’r euogfarn gael ei chofnodi yn y gofrestr briodol o drwyddedau.

en-gb	(4) After the conviction is entered in the proper register of licences, that entry must be taken into consideration by the licensing authority when determining whether or not to grant a renewal of the licence or certificate and may be a ground for refusing its renewal.
cy-gb	(4) Ar ôl i’r euogfarn gael ei chofnodi yn y gofrestr briodol o drwyddedau, rhaid i’r awdurdod trwyddedu ystyried y cofnod hwnnw wrth ddyfarnu a ddylid adnewyddu’r drwydded neu’r dystysgrif ai peidio, a chaiff fod yn sail i wrthod ei hadnewyddu.

en-gb	Prosecutions for illegal practices
cy-gb	Erlyniadau am arferion anghyfreithlon

en-gb	122.—(1) A person guilty of an illegal practice is liable, on summary conviction, to a fine not exceeding level 5 on the standard scale.
cy-gb	122.—(1) Mae person sy’n euog o arfer anghyfreithlon yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol.

en-gb	(2) On a prosecution for an illegal practice, it will be sufficient to allege that the person charged is guilty of an illegal practice.
cy-gb	(2) Wrth erlyn am arfer anghyfreithlon, bydd yn ddigon honni bod y person a gyhuddir yn euog o arfer anghyfreithlon.

en-gb	Conviction of illegal practice on charge of corrupt practice
cy-gb	Euogfarn am arfer anghyfreithlon ar gyhuddiad o arfer lwgr

en-gb	123.—(1) A person charged with a corrupt practice may be found guilty of an illegal practice, if the circumstances warrant such a finding.
cy-gb	123.—(1) Caniateir cael person sydd wedi ei gyhuddo o arfer lwgr yn euog o arfer anghyfreithlon, os yw’r amgylchiadau’n cyfiawnhau canfyddiad o’r fath.

en-gb	(2) A conviction for an offence under paragraph (1) is, for that purpose, an indictable offence.
cy-gb	(2) Mae euogfarn am drosedd o dan baragraff (1), at y diben hwnnw, yn drosedd dditiadwy.

en-gb	(3) A person charged with an illegal practice may be found guilty of that offence notwithstanding that the act constituting the offence amounted to a corrupt practice.
cy-gb	(3) Caniateir cael person sydd wedi ei gyhuddo o arfer anghyfreithlon yn euog o’r drosedd honno er bod y weithred a oedd yn drosedd yn gyfystyr ag arfer lwgr.

en-gb	Incapacities on conviction of corrupt or illegal practice at a Senedd election
cy-gb	Anghymwysterau ar euogfarn am arfer lwgr neu anghyfreithlon mewn etholiad i’r Senedd

en-gb	124.—(1) Subject to paragraph (3), a person (“P”) convicted of a corrupt or illegal practice will be incapable during the relevant period of being—
cy-gb	124.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), bydd person (“P”) sydd wedi ei euogfarnu o arfer lwgr neu anghyfreithlon yn anghymwys yn ystod y cyfnod perthnasol i gael—

en-gb	(a)registered as an elector or voting at any Senedd or local government election in Wales, or
cy-gb	(a)ei gofrestru fel etholwr neu bleidleisio mewn unrhyw etholiad i’r Senedd neu etholiad llywodraeth leol yng Nghymru, neu

en-gb	(b)elected to the Senedd or a local authority in Wales, and if already elected to a seat in the Senedd or as a member of a local authority in Wales, P must vacate the seat or office in accordance with paragraphs (5) and (6).
cy-gb	(b)ei ethol i’r Senedd neu i awdurdod lleol yng Nghymru, ac os yw eisoes wedi ei ethol i sedd yn y Senedd neu yn aelod o awdurdod lleol yng Nghymru, rhaid i P adael y sedd neu’r swydd yn unol â pharagraffau (5) a (6).

en-gb	(2) Where paragraph (1)(b) applies to P and at the time of P’s conviction, P is already elected to a seat in the Senedd or is a member of a local authority in Wales, P must–—
cy-gb	(2) Pan fydd paragraff (1)(b) yn gymwys i P ac adeg euogfarn P, fod P eisoes wedi ei ethol i sedd yn y Senedd neu ei fod yn aelod o awdurdod lleol yng Nghymru, rhaid i P–—

en-gb	(a)vacate the seat or office in accordance with paragraphs (5) and (6), and
cy-gb	(a)gadael y sedd neu’r swydd yn unol â pharagraffau (5) a (6), a

en-gb	(b)be suspended from performing any of P’s functions as a Senedd member, or any of the functions of the office to which P was elected, during the period specified in paragraph (8).
cy-gb	(b)cael ei atal dros dro rhag cyflawni unrhyw un neu ragor o swyddogaethau P fel aelod o’r Senedd, neu unrhyw un neu ragor o swyddogaethau’r swydd y cafodd P ei ethol iddi, yn ystod y cyfnod a bennir ym mharagraff (8).

en-gb	(3) The incapacity imposed by paragraph (1)(a) applies only to a person convicted of—
cy-gb	(3) Nid yw’r anghymhwyster a osodir gan baragraff (1)(a) yn gymwys ond i berson sydd wedi ei euogfarnu o—

en-gb	(a)a corrupt practice under article 13(5) or 30, or
cy-gb	(a)arfer lwgr o dan erthygl 13(5) neu 30, neu

en-gb	(b)an illegal practice under article 31.
cy-gb	(b)arfer anghyfreithlon o dan erthygl 31.

en-gb	(4) For the purpose of paragraph (1), the relevant period is the period beginning with the date of conviction and ending—
cy-gb	(4) At ddiben paragraff (1), y cyfnod perthnasol yw’r cyfnod sy’n dechrau â dyddiad yr euogfarn ac yn dod i ben—

en-gb	(a)in the case of a person convicted of a corrupt practice, five years after that date,
cy-gb	(a)yn achos person sydd wedi ei euogfarnu o arfer lwgr, bum mlynedd ar ôl y dyddiad hwnnw,

en-gb	(b)in the case of a person convicted of an illegal practice, three years after that date, or
cy-gb	(b)yn achos person sydd wedi ei euogfarnu o arfer anghyfreithlon, dair blynedd ar ôl y dyddiad hwnnw, neu

en-gb	(c)in the event that a court determines on appeal that the conviction should not be upheld, that date instead.
cy-gb	(c)os bydd llys yn dyfarnu ar apêl na ddylid cadarnhau’r euogfarn, y dyddiad hwnnw yn lle hynny.

en-gb	(5) Where paragraph (2)(a) applies, P must vacate the seat or office in question—
cy-gb	(5) Pan fo paragraff (2)(a) yn gymwys, rhaid i P adael y sedd neu’r swydd dan sylw—

en-gb	(a)at the end of the prescribed period during which notice of appeal may be given, or an application for leave to appeal may be made, in respect of the conviction, or
cy-gb	(a)ar ddiwedd y cyfnod rhagnodedig y caniateir rhoi hysbysiad apêl ynddo, neu y caniateir gwneud cais am ganiatâd i apelio ynddo, mewn cysylltiad â’r euogfarn, neu

en-gb	(b)if that period is extended, the earlier of—
cy-gb	(b)os estynnir y cyfnod hwnnw, y cynharaf o—

en-gb	(i)the end of the extended period, or
cy-gb	(i)diwedd y cyfnod estynedig, neu

en-gb	(ii)the end of 3 months beginning with the date of the conviction.
cy-gb	(ii)diwedd 3 mis sy’n dechrau â dyddiad yr euogfarn.

en-gb	(6) If, before the end of the period referred to in paragraph (5), notice of appeal is given or an application for leave to appeal is made, P must vacate the seat or office 3 months after the date of conviction unless—
cy-gb	(6) Os rhoddir hysbysiad apêl neu os gwneir cais am ganiatâd i apelio cyn diwedd y cyfnod y cyfeirir ato ym mharagraff (5), rhaid i P adael y sedd neu’r swydd 3 mis ar ôl dyddiad yr euogfarn oni bai—

en-gb	(a)an appeal is dismissed or abandoned on any earlier date, in which case the person must vacate the seat or office on the date that the appeal is dismissed or abandoned, or
cy-gb	(a)y gwrthodir neu y rhoddir y gorau i apêl ar unrhyw ddyddiad cynharach, ac os felly rhaid i’r person adael y sedd neu’r swydd ar y dyddiad y gwrthodir neu y rhoddir y gorau i’r apêl, neu

en-gb	(b)during the 3-month period the court determines the conviction should not be upheld, then the seat or office will not be vacated by that person.
cy-gb	(b)bod y llys, yn ystod y cyfnod o 3 mis, yn penderfynu na ddylid cadarnhau’r euogfarn, yna ni fydd y sedd neu’r swydd yn cael ei gadael gan y person hwnnw.

en-gb	(7) Where P vacates a seat or office in accordance with paragraph (5) or (6), P cannot resume the seat or office if a subsequent determination of the court finds the conviction should not be upheld.
cy-gb	(7) Pan fo P yn gadael sedd neu swydd yn unol â pharagraff (5) neu (6), ni all P ailgymryd y sedd neu’r swydd os yw dyfarniad dilynol y llys yn canfod na ddylid cadarnhau’r euogfarn.

en-gb	(8) The period for which P will be suspended, for the purpose of paragraph (2)(b), begins on the date of conviction and ends on—
cy-gb	(8) Mae’r cyfnod y bydd P wedi ei atal dros dro ar ei gyfer, at ddiben paragraff (2)(b), yn dechrau ar ddyddiad yr euogfarn ac yn dod i ben ar—

en-gb	(a)the date which the seat or office is vacated in accordance with paragraph (5) or (6), or
cy-gb	(a)y dyddiad y daw’r sedd neu’r swydd yn wag yn unol â pharagraff (5) neu (6), neu

en-gb	(b)where paragraph (6)(b) applies, the date on which the court determines the conviction should not be upheld.
cy-gb	(b)pan fo paragraff (6)(b) yn gymwys, y dyddiad y mae’r llys yn dyfarnu na ddylid cadarnhau’r euogfarn.

en-gb	(9) Any incapacity or other requirement applying to a person by virtue of paragraphs (1), (2) and (8) applies in addition to any sentence or penalty imposed under article 121 or 122, subject to article 125.
cy-gb	(9) Mae unrhyw anghymhwyster neu ofyniad arall sy’n gymwys i berson yn rhinwedd paragraffau (1), (2) ac (8) yn gymwys yn ychwanegol at unrhyw ddedfryd neu gosb a osodir o dan erthygl 121 neu 122, yn ddarostyngedig i erthygl 125.

en-gb	Mitigation and remission of incapacities
cy-gb	Lliniaru a dileu anghymwysterau

en-gb	125.—(1) The court may order an incapacity under article 124 to cease where—
cy-gb	125.—(1) Caiff y llys orchymyn bod anghymhwyster o dan erthygl 124 yn dod i ben pan fo—

en-gb	(a)a person (“P”) is subject to the incapacity by virtue of a report of an election court, and
cy-gb	(a)person (“P”) yn ddarostyngedig i’r anghymhwyster yn rhinwedd adroddiad gan lys etholiadol, a

en-gb	(b)P, or another person in respect of whose acts the incapacity was imposed, is subject to prosecution but is acquitted of any matters that led to the incapacity being imposed.
cy-gb	(b)P, neu berson arall y gosodwyd yr anghymhwyster mewn cysylltiad â’i weithredoedd, yn agored i erlyniad ond yn cael ei ryddfarnu am unrhyw faterion a arweiniodd at osod yr anghymhwyster.

en-gb	(2) When P is already subject to an incapacity by virtue of a report of the election court, and on prosecution P is convicted of any matters in relation to which the incapacity was imposed—
cy-gb	(2) Pan fydd P eisoes yn ddarostyngedig i anghymhwyster yn rhinwedd adroddiad gan y llys etholiadol, ac o’i erlyn bod P yn cael ei euogfarnu o unrhyw faterion y gosodwyd yr anghymhwyster mewn perthynas â hwy—

en-gb	(a)no further incapacity may be imposed by reason of the conviction, and
cy-gb	(a)ni chaniateir gosod unrhyw anghymhwyster pellach oherwydd yr euogfarn, a

en-gb	(b)the court has like power to mitigate or remit the incapacity for the future, so far as it is imposed by article 113 in respect of the matters of which P is convicted, as if the incapacity had been imposed by reason of the conviction.
cy-gb	(b)mae gan y llys bŵer cyffelyb i liniaru neu ddileu’r anghymhwyster ar gyfer y dyfodol, i’r graddau y mae wedi ei osod gan erthygl 113 mewn cysylltiad â’r materion y mae P wedi ei euogfarnu ohonynt, fel pe bai’r anghymhwyster wedi ei osod oherwydd yr euogfarn.

en-gb	(3) When exercising the powers conferred by paragraphs (1) and (2), a court must make an order declaring how the incapacities imposed by virtue of the report of the election court remain unaffected by the exercise of those powers.
cy-gb	(3) Wrth arfer y pwerau a roddir gan baragraffau (1) a (2), rhaid i lys wneud gorchymyn yn datgan sut mae’r anghymwysterau a osodir yn rhinwedd adroddiad y llys etholiadol yn parhau heb eu heffeithio gan y broses o arfer y pwerau hynny.

en-gb	(4) An order made under paragraph (3) will be conclusive for all purposes.
cy-gb	(4) Bydd gorchymyn a wneir o dan baragraff (3) yn ddiwrthbrawf at bob diben.

en-gb	(5) When P is convicted of a corrupt or illegal practice and is subsequently reported by the election court to be guilty of that practice, no further incapacity may be imposed on P under article 113 by reason of the report.
cy-gb	(5) Pan fydd P wedi ei euogfarnu o arfer lwgr neu anghyfreithlon a phan fydd y llys etholiadol wedi hynny yn adrodd ei fod yn euog o’r arfer honno, ni chaniateir gosod unrhyw anghymhwyster pellach ar P o dan erthygl 113 oherwydd yr adroddiad.

en-gb	(6) When P is subject to any incapacity by virtue of a report by the election court or a conviction, and a witness who gave evidence against P in the proceedings is convicted of perjury in respect of that evidence—
cy-gb	(6) Pan fydd P yn ddarostyngedig i unrhyw anghymhwyster yn rhinwedd adroddiad gan y llys etholiadol neu euogfarn, a bod tyst a roddodd dystiolaeth yn erbyn P yn yr achos yn cael ei euogfarnu o anudoniaeth mewn cysylltiad â’r dystiolaeth honno—

en-gb	(a)P may apply to the High Court, and
cy-gb	(a)caiff P wneud cais i’r Uchel Lys, a

en-gb	(b)the court may order the incapacity to cease immediately if it is satisfied the report of the election court or the conviction was based upon perjury.
cy-gb	(b)caiff y llys orchymyn i’r anghymhwyster ddod i ben ar unwaith os yw’n fodlon bod adroddiad y llys etholiadol neu’r euogfarn yn seiliedig ar anudoniaeth.

en-gb	Illegal payments or employments
cy-gb	Taliadau neu gyflogaeth anghyfreithlon

en-gb	126.—(1) A candidate or election agent who is personally guilty of an offence of illegal payment or employment is guilty of an illegal practice.
cy-gb	126.—(1) Mae ymgeisydd neu asiant etholiad sy’n euog yn bersonol o drosedd o daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon yn euog o arfer anghyfreithlon.

en-gb	(2) A person guilty of an offence of illegal payment or employment is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 5 on the standard scale.
cy-gb	(2) Mae person sy’n euog o drosedd o daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol.

en-gb	(3) On prosecution of such an offence, it is sufficient to allege that the person charged was guilty of an illegal payment or employment.
cy-gb	(3) Wrth erlyn trosedd o’r fath, mae’n ddigonol i honni bod y person a gyhuddir yn euog o daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon.

en-gb	(4) Any person charged with an offence of illegal payment or employment may be found guilty of that offence, notwithstanding that the act constituting the offence amounted to a corrupt or illegal practice.
cy-gb	(4) Caniateir cael unrhyw berson sydd wedi ei gyhuddo o drosedd o daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon yn euog o’r drosedd honno, er bod y weithred a oedd yn drosedd yn gyfystyr ag arfer lwgr neu anghyfreithlon.

en-gb	Time limit for prosecutions
cy-gb	Terfyn amser ar gyfer erlyniadau

en-gb	127.—(1) Proceedings in respect of an offence under any provision in this Order must commence within 12 months after the offence was committed.
cy-gb	127.—(1) Rhaid i achosion mewn cysylltiad â throsedd o dan unrhyw ddarpariaeth yn y Gorchymyn hwn gychwyn o fewn 12 mis ar ôl cyflawni’r drosedd.

en-gb	(2) In the case of any proceedings under the Magistrates’ Courts Act 1980(67), in connection with offences under this Order, the time limit specified in paragraph (1) is substituted for any time limitation under that Act.
cy-gb	(2) O ran unrhyw achos o dan Ddeddf Llysoedd Ynadon 1980(67), mewn cysylltiad â throseddau o dan y Gorchymyn hwn, mae’r terfyn amser a bennir ym mharagraff (1) yn cael ei amnewid am unrhyw gyfyngiad amser o dan y Ddeddf honno.

en-gb	(3) For the purpose of this article, the laying of an information is deemed to be the commencement of proceedings.
cy-gb	(3) At ddiben yr erthygl hon, bernir bod yr achos yn cychwyn adeg cyflwyno hysbysiaeth.

en-gb	(4) A magistrates’ court may extend the time limit under paragraph (1) but not exceeding 24 months after the offence was committed if it is satisfied, on application by a constable or Crown Prosecutor, that—
cy-gb	(4) Caiff llys ynadon ymestyn y terfyn amser o dan baragraff (1) ond heb fod yn fwy na 24 mis ar ôl cyflawni’r drosedd os yw wedi ei fodloni, ar gais gan gwnstabl neu Erlynydd y Goron—

en-gb	(a)there are exceptional circumstances which justify the granting of the application, and
cy-gb	(a)bod amgylchiadau eithriadol sy’n cyfiawnhau caniatáu’r cais, a

en-gb	(b)there has been no undue delay in the investigation of the offence to which the application relates.
cy-gb	(b)na fu unrhyw oedi amhriodol wrth ymchwilio i’r drosedd y mae’r cais yn ymwneud â hi.

en-gb	(5) If a magistrates’ court acts under paragraph (4), it may also make an order under paragraph (6) if it is satisfied, on an application by a constable or Crown Prosecutor, that documents retained by the registration officer in pursuance of rule 70 of Schedule 5 (retention and destruction of documents forwarded to relevant registration officer) may provide evidence relating to the offence.
cy-gb	(5) Os yw llys ynadon yn gweithredu o dan baragraff (4), caiff hefyd wneud gorchymyn o dan baragraff (6) os yw wedi ei fodloni, ar gais gan gwnstabl neu Erlynydd y Goron, y gall dogfennau sydd wedi eu cadw gan y swyddog cofrestru yn unol â rheol 70 o Atodlen 5 (cadw a dinistrio dogfennau a anfonir at swyddog cofrestru perthnasol) ddarparu tystiolaeth yn ymwneud â’r drosedd.

en-gb	(6) An order under this paragraph is an order—
cy-gb	(6) Mae gorchymyn o dan y paragraff hwn yn orchymyn sy’n—

en-gb	(a)directing the registration officer not to cause the documents to be destroyed at the expiry of the period of 1 year mentioned in rule 70 of Schedule 5, and
cy-gb	(a)cyfarwyddo’r swyddog cofrestru na chaiff achosi i’r dogfennau gael eu dinistrio pan ddaw’r cyfnod o flwyddyn a grybwyllir yn rheol 70 o Atodlen 5 i ben, a

en-gb	(b)extending the period of retention by a further period not exceeding 12 months, as specified in the order.
cy-gb	(b)ymestyn y cyfnod cadw am gyfnod pellach heb fod yn hwy na 12 mis, fel a bennir yn y gorchymyn.

en-gb	(7) The making of an order under paragraph (6) does not affect any other power to require the retention of the documents.
cy-gb	(7) Nid yw gwneud gorchymyn o dan baragraff (6) yn effeithio ar unrhyw bŵer arall i’w gwneud yn ofynnol cadw’r dogfennau.

en-gb	(8) An application under this article must be made no later than 12 months after the offence was committed.
cy-gb	(8) Rhaid gwneud cais o dan yr erthygl hon dim hwyrach na 12 mis ar ôl cyflawni’r drosedd.

en-gb	(9) A party to an application under paragraph (4) or (5) who is aggrieved by the refusal of the magistrates’ court to act or make an order, may appeal to the Crown Court.
cy-gb	(9) Caiff parti i gais o dan baragraff (4) neu (5) sydd wedi ei dramgwyddo gan wrthodiad y llys ynadon i weithredu neu wneud gorchymyn, apelio i Lys y Goron.

en-gb	Prosecution of offences committed outside the United Kingdom
cy-gb	Erlyn troseddau a gyflawnir y tu allan i’r Deyrnas Unedig

en-gb	Proceedings in respect of an offence under this Order that are alleged to have been committed outside the United Kingdom by a Commonwealth citizen or a citizen of the Republic of Ireland or a relevant citizen of the Union may be taken, and the offence may for all incidental purposes be treated as having been committed in any place in the United Kingdom.
cy-gb	Caniateir dwyn achos mewn cysylltiad â throsedd o dan y Gorchymyn hwn yr honnir iddi gael ei chyflawni y tu allan i’r Deyrnas Unedig gan un o ddinasyddion y Gymanwlad neu un o ddinasyddion Gweriniaeth Iwerddon neu un o ddinasyddion perthnasol yr Undeb, a chaniateir ymdrin â’r drosedd at bob diben sy’n deillio o hynny fel pe bai wedi ei chyflawni mewn unrhyw le yn y Deyrnas Unedig.

en-gb	Offences by associations or body of persons
cy-gb	Troseddau gan gymdeithasau neu gorff o bersonau

en-gb	129.—(1) Where an offence specified in paragraph (2) is committed by any association or body of persons, corporate or unincorporate, then the members of the association or body who have taken part in the commission of the offence are liable to any fine or punishment imposed by this Order.
cy-gb	129.—(1) Pan fo trosedd a bennir ym mharagraff (2) wedi ei chyflawni gan unrhyw gymdeithas neu gorff o bersonau, yn gorfforedig neu’n anghorfforedig, yna mae aelodau’r gymdeithas neu’r corff sydd wedi cymryd rhan yng nghyflawni’r drosedd yn agored i unrhyw ddirwy neu gosb a osodir gan y Gorchymyn hwn.

en-gb	(2) The offences referred to in paragraph (1) are—
cy-gb	(2) Y troseddau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) yw—

en-gb	(a)any corrupt or illegal practice or any illegal payment or employment, or
cy-gb	(a)unrhyw arfer lwgr neu anghyfreithlon neu unrhyw daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon, neu

en-gb	(b)any offence under article 78 (printer’s name and address on election publications).
cy-gb	(b)unrhyw drosedd o dan erthygl 78 (enw a chyfeiriad yr argraffydd ar gyhoeddiadau etholiad).

en-gb	Evidence by certificate of returning officer
cy-gb	Tystiolaeth drwy dystysgrif swyddog canlyniadau

en-gb	130.—(1) A certificate of the returning officer at a Senedd election specified in paragraph (2), will be sufficient evidence of the facts stated in it for the following purposes—
cy-gb	130.—(1) Bydd tystysgrif gan y swyddog canlyniadau mewn etholiad i’r Senedd a bennir ym mharagraff (2), yn dystiolaeth ddigonol o’r ffeithiau a nodir ynddi at y dibenion a ganlyn—

en-gb	(a)any prosecution for a corrupt or illegal practice, or for any illegal payment or employment, and
cy-gb	(a)unrhyw erlyniad am arfer lwgr neu anghyfreithlon, neu am unrhyw daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon, a

en-gb	(b)any proceedings for a penalty under article 59 (penalty for sitting or voting where no return and declarations are delivered etc.).
cy-gb	(b)unrhyw achos am gosb o dan erthygl 59 (cosb am eistedd neu bleidleisio pan na ddanfonwyd ffurflen a datganiadau etc.).

en-gb	(2) The certificates are those that certify—
cy-gb	(2) Y tystysgrifau yw’r rhai sy’n tystio—

en-gb	(a)that the election mentioned in the certificate was duly held, and
cy-gb	(a)bod yr etholiad a grybwyllir yn y dystysgrif wedi ei gynnal yn briodol, a

en-gb	(b)that the person named in the certificate was a candidate at the election.
cy-gb	(b)bod y person a enwir yn y dystysgrif yn ymgeisydd yn yr etholiad.

en-gb	Evidence by certificate of electoral registration
cy-gb	Tystiolaeth drwy dystysgrif cofrestru etholiadol

en-gb	131.—(1) The certificate of a registration officer that a person is or is not, or was or was not, duly registered in the officer’s register in respect of any address, will be sufficient evidence of the facts stated in it.
cy-gb	131.—(1) Bydd tystysgrif swyddog cofrestru bod person wedi ei gofrestru’n briodol neu heb ei gofrestru’n briodol, neu y bu wedi ei gofrestru’n briodol neu na fu wedi ei gofrestru’n briodol yng nghofrestr y swyddog mewn cysylltiad ag unrhyw gyfeiriad, yn dystiolaeth ddigonol o’r ffeithiau a nodir ynddi.

en-gb	(2) A document purporting to be such a certificate will be received in evidence and presumed to be such a certificate unless the contrary is proved.
cy-gb	(2) Bydd dogfen sy’n honni ei bod yn dystysgrif o’r fath yn cael ei derbyn fel tystiolaeth a rhagdybir ei bod yn dystysgrif o’r fath oni phrofir i’r gwrthwyneb.

en-gb	Director of Public Prosecutions
cy-gb	Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus

en-gb	132.—(1) When in receipt of information that an offence under this Order has been committed, the Director of Public Prosecutions must make inquires and institute any prosecutions as the circumstances of the case may require.
cy-gb	132.—(1) Pan fydd yn cael gwybodaeth bod trosedd o dan y Gorchymyn hwn wedi ei chyflawni, rhaid i’r Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus wneud ymholiadau a chychwyn unrhyw erlyniadau fel sy’n ofynnol yn ôl amgylchiadau’r achos.

en-gb	(2) The Director may attend the trial of every Senedd election petition, and must do so when so requested by the election court.
cy-gb	(2) Caiff y Cyfarwyddwr fod yn bresennol yn nhreial pob deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd, a rhaid iddo fod yn bresennol pan ofynnir felly gan y llys etholiadol.

en-gb	(3) For the purpose of paragraph (2), the Director may attend the trial either in person or via an assistant or representative as nominated under paragraph (4).
cy-gb	(3) At ddiben paragraff (2), caiff y Cyfarwyddwr fod yn bresennol yn y treial naill ai’n bersonol neu drwy gynorthwyydd neu gynrychiolydd fel y’i henwebir o dan baragraff (4).

en-gb	(4) The Director may nominate a barrister, solicitor, or an authorised person to be a representative for the purposes of this Part.
cy-gb	(4) Caiff y Cyfarwyddwr enwebu bargyfreithiwr, cyfreithiwr, neu berson awdurdodedig i fod yn gynrychiolydd at ddibenion y Rhan hon.

en-gb	(5) The Director, assistant or representative are to receive such allowances for expenses as the Treasury may approve for the purpose of this Part, other than for general duties under paragraph (1).
cy-gb	(5) Mae’r Cyfarwyddwr, y cynorthwyydd neu’r cynrychiolydd i gael unrhyw lwfansau ar gyfer treuliau y caiff y Trysorlys eu cymeradwyo at ddiben y Rhan hon, ac eithrio ar gyfer dyletswyddau cyffredinol o dan baragraff (1).

en-gb	(6) Subject to paragraph (7), the costs incurred in meeting the expenses referred to in paragraph (5) will be paid by the Treasury and be deemed to be expenses of the election court.
cy-gb	(6) Yn ddarostyngedig i baragraff (7), bydd y costau yr eir iddynt i dalu’r treuliau y cyfeirir atynt ym mharagraff (5) yn cael eu talu gan y Trysorlys a bernir eu bod yn dreuliau’r llys etholiadol.

en-gb	(7) If for any reasonable cause it seems just to the court so to do, the court may order all or part of the costs incurred in meeting the expenses referred to in paragraph (5), to be repaid to the Treasury by the parties to the petition, or such of them as the court may direct.
cy-gb	(7) Os yw’n ymddangos i’r llys ei bod yn gyfiawn gwneud hynny am unrhyw achos rhesymol, caiff y llys orchymyn i’r holl gostau yr eir iddynt i dalu’r treuliau y cyfeirir atynt ym mharagraff (5), neu ran ohonynt, gael eu had-dalu i’r Trysorlys gan y partïon i’r ddeiseb, neu unrhyw rai ohonynt a gyfarwyddir gan y llys.

en-gb	Costs
cy-gb	Costau

en-gb	133.—(1) The rules of the Senior Courts of England and Wales in respect of costs to be allowed in actions, causes and matters in the High Court will, so far as is practicable, apply to the costs of a Senedd election petition and other proceedings under this Part.
cy-gb	133.—(1) Bydd rheolau Uwchlysoedd Cymru a Lloegr mewn cysylltiad â chostau sydd i’w caniatáu mewn achosion a materion yn yr Uchel Lys, i’r graddau y bo’n ymarferol, yn gymwys i gostau deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd ac achosion eraill o dan y Rhan hon.

en-gb	(2) The costs allowed in respect of a Senedd election petition may not be higher than the costs that would be allowed in any action, cause or matter in the High Court on a standard basis.
cy-gb	(2) Ni chaiff y costau a ganiateir mewn cysylltiad ag unrhyw ddeiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd fod yn uwch na’r costau a fyddai’n cael eu caniatáu mewn unrhyw achos neu fater yn yr Uchel Lys ar sail safonol.

en-gb	(3) Where any costs or sums are ordered by an election court or otherwise under this Part to be paid by any person, those costs or sums may be recovered accordingly and—
cy-gb	(3) Pan orchmynnir gan lys etholiadol neu fel arall o dan y Rhan hon i unrhyw gostau neu symiau gael eu talu gan unrhyw berson, caniateir adennill y costau neu’r symiau hynny yn unol â hynny ac—

en-gb	(a)will be payable from that person to the person to whom they are to be paid, or
cy-gb	(a)byddant yn daladwy gan y person hwnnw i’r person y maent i’w talu iddo, neu

en-gb	(b)if payable to the Treasury, will be a debt due to His Majesty.
cy-gb	(b)os ydynt yn daladwy i’r Trysorlys, byddant yn ddyled sy’n ddyledus i’w Fawrhydi.

en-gb	Service of notices
cy-gb	Cyflwyno hysbysiadau

en-gb	134.—(1) Any notice, legal process or other document required to be served on any person for the purposes of this Part, may be served—
cy-gb	134.—(1) Caniateir cyflwyno unrhyw hysbysiad, unrhyw broses gyfreithiol neu unrhyw ddogfen arall y mae’n ofynnol ei gyflwyno neu ei chyflwyno i unrhyw berson at ddibenion y Rhan hon—

en-gb	(a)by delivering it to that person,
cy-gb	(a)drwy ei ddanfon neu ei danfon at y person hwnnw,

en-gb	(b)by leaving it at that person’s last known address in the Senedd constituency for which the election was held,
cy-gb	(b)drwy ei adael neu ei gadael yng nghyfeiriad hysbys diwethaf y person hwnnw yn etholaeth y Senedd y cynhaliwyd yr etholiad ar ei chyfer,

en-gb	(c)by sending it by post via a registered letter or recorded delivery service to that person’s last known address in the Senedd constituency for which the election was held, or
cy-gb	(c)drwy ei anfon neu ei hanfon drwy’r post drwy lythyr cofrestredig neu wasanaeth danfon cofnodedig i gyfeiriad hysbys diwethaf y person hwnnw yn etholaeth y Senedd y cynhaliwyd yr etholiad ar ei chyfer, neu

en-gb	(d)if it relates to proceedings before any court, in such manner as the court may direct.
cy-gb	(d)os yw’n ymwneud ag achos gerbron unrhyw lys, yn y dull a gyfarwyddir gan y llys.

en-gb	(2) In proving service by post under this article, it will be sufficient to prove that the letter was prepaid, properly addressed, and registered or recorded with the postal operator (within the meaning of Part 3 of the Postal Services Act 2011(68)).
cy-gb	(2) Wrth brofi y cyflwynwyd drwy’r post o dan yr erthygl hon, bydd yn ddigonol profi bod y llythyr wedi ei ragdalu, wedi ei gyfeirio’n briodol, ac wedi ei gofrestru neu ei gofnodi gyda’r gweithredwr post (o fewn ystyr “postal operator” yn Rhan 3 o Ddeddf Gwasanaethau Post 2011(68)).

en-gb	Computation of time for purposes of Part 4
cy-gb	Cyfrifo amser at ddibenion Rhan 4

en-gb	Article 38 (computation of time for purposes of Part 3) applies in computing any period of time for the purposes of this Part as it applies for the purposes of Part 3.
cy-gb	Mae erthygl 38 (cyfrifo amser at ddibenion Rhan 3) yn gymwys wrth gyfrifo unrhyw gyfnod o amser at ddibenion y Rhan hon fel y mae’n gymwys at ddibenion Rhan 3.

en-gb	PART 5Miscellaneous and supplemental
cy-gb	RHAN 5Amrywiol ac atodol

en-gb	Advertisements
cy-gb	Hysbysebion

en-gb	The Town and Country Planning (Control of Advertisements) Regulations 1992(69) have effect in relation to the display, on any site in Wales, of an advertisement relating specifically to a Senedd election as those Regulations have effect in relation to the display of an advertisement relating specifically to a parliamentary election.
cy-gb	Mae Rheoliadau Cynllunio Gwlad a Thref (Rheoli Hysbysebion) 1992(69) yn cael effaith mewn perthynas ag arddangos, ar unrhyw safle yng Nghymru, hysbyseb sy’n ymwneud yn benodol ag etholiad i’r Senedd fel y mae’r Rheoliadau hynny’n cael effaith mewn perthynas ag arddangos hysbyseb sy’n ymwneud yn benodol ag etholiad seneddol.

en-gb	Senedd constituencies not wholly within a county or county borough
cy-gb	Etholaethau’r Senedd nad ydynt yn gyfan gwbl o fewn sir neu fwrdeistref sirol

en-gb	137.—(1) Subject to paragraph (4), paragraphs (2) and (3) apply where a Senedd constituency is not conterminous with, or wholly situated in, a county or county borough.
cy-gb	137.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (4), mae paragraffau (2) a (3) yn gymwys pan na fo etholaeth Senedd yn gyd-derfynol â sir neu fwrdeistref sirol, neu pan na fo’n gyfan gwbl o fewn sir neu fwrdeistref sirol.

en-gb	(2) The registration officer for any part of a Senedd constituency must consult the returning officer for that constituency as to the form of—
cy-gb	(2) Rhaid i’r swyddog cofrestru ar gyfer unrhyw ran o etholaeth Senedd ymgynghori â’r swyddog canlyniadau ar gyfer yr etholaeth honno ynghylch ffurf—

en-gb	(a)the register,
cy-gb	(a)y gofrestr,

en-gb	(b)the electors lists, or
cy-gb	(b)y rhestrau etholwyr, neu

en-gb	(c)the postal voters list, list of proxies or proxy postal voters list,
cy-gb	(c)y rhestr o bleidleiswyr drwy’r post, y rhestr o ddirprwyon neu’r rhestr o bleidleiswyr drwy’r post drwy ddirprwy,

en-gb	to ensure they are in a form similar to those used elsewhere in the constituency.
cy-gb	er mwyn sicrhau eu bod ar ffurf debyg i’r rhai a ddefnyddir mewn lleoedd eraill yn yr etholaeth.

en-gb	(3) The registration officer for any part of a Senedd constituency must supply the returning officer for that constituency with a copy of the lists compiled under articles 8 and 10(8) upon their completion.
cy-gb	(3) Rhaid i’r swyddog cofrestru ar gyfer unrhyw ran o etholaeth Senedd gyflenwi i’r swyddog canlyniadau, ar ôl eu cwblhau, gopi o’r rhestrau a luniwyd o dan erthyglau 8 a 10(8).

en-gb	(4) Paragraphs (2) and (3) do not apply when the registration officer and the returning officer for the constituency is the same person.
cy-gb	(4) Nid yw paragraffau (2) a (3) yn gymwys pan yw’r swyddog cofrestru ar gyfer yr etholaeth yr un person â’r swyddog canlyniadau ar ei chyfer.

en-gb	Accessibility of certain documents
cy-gb	Hygyrchedd dogfennau penodol

en-gb	138.—(1) Paragraph (2) applies to any document, apart from the nomination paper and the ballot paper, which is required or authorised by this Order to be given to voters or displayed in any place for the purpose of a Senedd election.
cy-gb	138.—(1) Mae paragraff (2) yn gymwys i unrhyw ddogfen, ar wahân i’r papur enwebu a’r papur pleidleisio, y mae’n ofynnol ei rhoi neu yr awdurdodir ei rhoi i bleidleiswyr, neu ei harddangos mewn unrhyw le at ddiben etholiad i’r Senedd, gan y Gorchymyn hwn.

en-gb	(2) The person who is required or authorised to give or display the document must give, display or otherwise make available in such form as may be appropriate—
cy-gb	(2) O ran person y mae’n ofynnol iddo roi neu arddangos y ddogfen neu yr awdurdodir iddo roi neu arddangos y ddogfen, rhaid iddo roi, arddangos neu roi ar gael fel arall ar unrhyw ffurf briodol—

en-gb	(a)the document in Braille;
cy-gb	(a)y ddogfen mewn Braille;

en-gb	(b)the document in languages other than Welsh and English;
cy-gb	(b)y ddogfen mewn ieithoedd heblaw Cymraeg a Saesneg;

en-gb	(c)graphical and audio representations of the information contained in the document;
cy-gb	(c)dulliau graffig a chlywedol o gynrychioli’r wybodaeth sydd wedi ei chynnwys yn y ddogfen;

en-gb	(d)other means of making the information contained in the document accessible to persons who might not otherwise have reasonable access to the information.
cy-gb	(d)moddau eraill o wneud yr wybodaeth sydd wedi ei chynnwys yn y ddogfen yn hygyrch i bersonau y mae’n bosibl na fyddai ganddynt fynediad rhesymol at yr wybodaeth fel arall.

en-gb	(3) The returning officer at a Senedd election must cause to be displayed at every polling station in the election an enlarged sample copy of the ballot paper.
cy-gb	(3) Rhaid i’r swyddog canlyniadau mewn etholiad i’r Senedd achosi i gopi sampl wedi ei ehangu o’r papur pleidleisio gael ei arddangos ym mhob gorsaf bleidleisio yn yr etholiad.

en-gb	(4) The sample copy mentioned in paragraph (3)—
cy-gb	(4) O ran y copi sampl a grybwyllir ym mharagraff (3)—

en-gb	(a)must have printed, both at the top and immediately below the list of candidates, the words “PLEIDLEISIWCH UNWAITH YN UNIG AR Y PAPUR PLEIDLEISIO.
cy-gb	(a)rhaid i’r geiriau a ganlyn fod wedi eu hargraffu, ar y brig ac yn union o dan y rhestr o ymgeiswyr, “PLEIDLEISIWCH UNWAITH YN UNIG AR Y PAPUR PLEIDLEISIO.

en-gb	PEIDIWCH Â RHOI UNRHYW FARC ARALL AR Y PAPUR PLEIDLEISIO NEU MAE’N BOSIBL NA CHAIFF EICH PLEIDLAIS EI CHYFRIF” and “VOTE ONLY ONCE ON THE BALLOT PAPER.
cy-gb	PEIDIWCH Â RHOI UNRHYW FARC ARALL AR Y PAPUR PLEIDLEISIO NEU MAE’N BOSIBL NA CHAIFF EICH PLEIDLAIS EI CHYFRIF” a “VOTE ONLY ONCE ON THE BALLOT PAPER.

en-gb	PUT NO OTHER MARK ON THE BALLOT PAPER OR YOUR VOTE MAY NOT BE COUNTED”;
cy-gb	PUT NO OTHER MARK ON THE BALLOT PAPER OR YOUR VOTE MAY NOT BE COUNTED”;

en-gb	(b)may include a translation, below the second occurrence of the words referred to in sub-paragraph (a), of those words into such other languages as the returning officer considers appropriate.
cy-gb	(b)caiff gynnwys, islaw’r ail dro y mae’r geiriau y cyfeirir atynt yn is-baragraff (a) yn digwydd, gyfieithiad o’r geiriau hynny i unrhyw ieithoedd eraill y mae swyddog canlyniadau’r etholaeth yn ystyried ei bod yn briodol.

en-gb	(5) The returning officer at a Senedd election must provide at the polling station for which they are responsible, an enlarged hand-held sample copy of the ballot paper for the assistance of voters who are partially sighted.
cy-gb	(5) Rhaid i’r swyddog canlyniadau mewn etholiad i’r Senedd ddarparu, yn yr orsaf bleidleisio y mae’n gyfrifol amdani, gopi sampl wedi ei ehangu o’r papur pleidleisio i’w ddal yn y llaw er mwyn cynorthwyo pleidleiswyr sy’n gweld yn rhannol.

en-gb	(6) The sample copy mentioned in paragraphs (3) and (5) must be clearly marked as a specimen provided only for the guidance of voters.
cy-gb	(6) Rhaid i’r copi sampl a grybwyllir ym mharagraffau (3) a (5) gael ei farcio’n glir fel sbesimen na ddarperir ond i roi arweiniad i bleidleiswyr.

en-gb	Forms: general
cy-gb	Ffurfiau: cyffredinol

en-gb	139.—(1) The forms set out in this Order, apart from the ballot paper to be used at elections set out in Schedule 10, may be used with such variations as the circumstances may require.
cy-gb	139.—(1) Caniateir defnyddio’r ffurfiau a nodir yn y Gorchymyn hwn, ar wahân i’r papur pleidleisio sydd i’w ddefnyddio mewn etholiadau a nodir yn Atodlen 10, gydag unrhyw amrywiadau y gall fod eu hangen o dan yr amgylchiadau.

en-gb	(2) Without prejudice to the power conferred by paragraph (1), where any form to which that paragraph applies is set out in English first and then in Welsh, that form may be varied so that—
cy-gb	(2) Heb ragfarnu’r pŵer a roddir gan baragraff (1), pan fo unrhyw ffurf y mae’r paragraff hwnnw yn gymwys iddi wedi ei nodi yn Saesneg yn gyntaf ac yna yn Gymraeg, caniateir amrywio’r ffurflen honno—

en-gb	(a)the Welsh and English parts are combined, or
cy-gb	(a)fel bod y rhannau Cymraeg a Saesneg wedi eu cyfuno, neu

en-gb	(b)it is set out in Welsh first and then in English.
cy-gb	(b)fel ei bod wedi ei nodi yn Gymraeg yn gyntaf ac yna yn Saesneg.

en-gb	(3) Where any person is required to complete a form referred to in paragraph (2), such form may be validly completed in either the Welsh or English parts.
cy-gb	(3) Pan fo’n ofynnol i unrhyw berson gwblhau ffurf y cyfeirir ati ym mharagraff (2), caniateir cwblhau ffurf o’r fath yn ddilys naill ai yn y rhannau Cymraeg neu yn y rhannau Saesneg.

en-gb	Public notices and declarations
cy-gb	Hysbysiadau cyhoeddus a datganiadau

en-gb	140.—(1) Subject to paragraph (2), a public notice required by or under this Order to be given by a returning officer at a Senedd election must be given by posting the notice—
cy-gb	140.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (2), o ran hysbysiad cyhoeddus y mae’n ofynnol gan neu o dan y Gorchymyn hwn ei roi gan swyddog canlyniadau mewn etholiad i’r Senedd, rhaid ei roi drwy gyhoeddi’r hysbysiad—

en-gb	(a)online, and
cy-gb	(a)ar-lein, a

en-gb	(b)in such other ways as the returning officer considers appropriate.
cy-gb	(b)mewn unrhyw ffyrdd eraill y mae’r swyddog canlyniadau yn ystyried eu bod yn briodol.

en-gb	(2) In giving public notice in accordance with paragraph (1), the returning officer must take reasonable steps to ensure that the contents of the document are brought to the attention of the public.
cy-gb	(2) Wrth roi hysbysiad cyhoeddus yn unol â pharagraff (1), rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd camau rhesymol i sicrhau bod cynnwys y ddogfen yn cael ei ddwyn i sylw’r cyhoedd.

en-gb	(3) Where this Order authorises a declaration to be made before a person, that person may take that declaration.
cy-gb	(3) Pan fo’r Gorchymyn hwn yn awdurdodi gwneud datganiad gerbron person, caniateir i’r person hwnnw gymryd y datganiad hwnnw.

en-gb	Electronic applications, notices and signatures
cy-gb	Ceisiadau, hysbysiadau a llofnodion electronig

en-gb	141.—(1) The requirement in this Order that any application, notice, certificate, representation or objection must be in writing is satisfied where, apart from the usual meaning of that expression, the text of it is—
cy-gb	141.—(1) Mae’r gofyniad yn y Gorchymyn hwn fod rhaid i unrhyw gais, hysbysiad, tystysgrif, sylw neu wrthwynebiad fod mewn ysgrifen wedi ei fodloni, ar wahân i ystyr arferol yr ymadrodd hwnnw,—

en-gb	(a)transmitted by electronic means,
cy-gb	(a)pan fo’r testun ynddo wedi ei drosglwyddo drwy ddulliau electronig,

en-gb	(b)received in legible form, and
cy-gb	(b)pan fo’r testun ynddo wedi dod i law ar ffurf ddarllenadwy, ac

en-gb	(c)capable of being used for future reference.
cy-gb	(c)pan fo modd defnyddio’r testun ynddo ar gyfer cyfeirio ato yn y dyfodol.

en-gb	(2) The requirement in this Order for an application, notice, certificate, representation or objection to be signed is satisfied, as an alternative to a signature given by hand, where there is—
cy-gb	(2) Mae’r gofyniad yn y Gorchymyn hwn i gais, hysbysiad, tystysgrif, sylw neu wrthwynebiad gael ei lofnodi wedi ei fodloni, fel dewis arall i lofnod a roddir â llaw,—

en-gb	(a)an electronic signature incorporated into, or logically associated with, a particular electronic communication, and
cy-gb	(a)pan fo llofnod electronig wedi ei ymgorffori mewn cyfathrebiad electronig penodol, neu wedi ei gysylltu yn rhesymegol ag ef, a

en-gb	(b)the certification by any person of such a signature.
cy-gb	(b)pan fo llofnod o’r fath wedi ei ardystio gan unrhyw berson.

en-gb	(3) For the purposes of this Order, an electronic signature includes anything in electronic form that purports to be so incorporated or associated for the purpose of being used in establishing the authenticity of the communication, the integrity of the communication, or both.
cy-gb	(3) At ddibenion y Gorchymyn hwn, mae llofnod electronig yn cynnwys unrhyw beth ar ffurf electronig sy’n honni ei fod wedi ei ymgorffori neu wedi ei gysylltu felly at ddiben cael ei ddefnyddio i sefydlu bod y cyfathrebiad yn wir, bod y cyfathrebiad yn gyflawn, neu’r ddau.

en-gb	(4) An electronic signature made in accordance with paragraphs (2) and (3) is certified by any person if that person, whether before or after the making of the communication, has made a statement confirming that—
cy-gb	(4) Mae llofnod electronig a wneir yn unol â pharagraffau (2) a (3) wedi ei ardystio gan unrhyw berson os yw’r person hwnnw, pa un ai cyn neu ar ôl i’r cyfathrebiad gael ei wneud, wedi gwneud datganiad yn cadarnhau bod—

en-gb	(a)the signature,
cy-gb	(a)y llofnod,

en-gb	(b)a means of producing, communicating or verifying the signature, or
cy-gb	(b)modd o lunio, cyfleu neu wirhau’r llofnod, neu

en-gb	(c)a procedure applied to the signature,
cy-gb	(c)gweithdrefn a gymhwysir i’r llofnod,

en-gb	is, either alone or in combination with other factors, a valid means of establishing the authenticity of the communication, the integrity of the communication, or both.
cy-gb	naill ai yn unigol neu ar y cyd â ffactorau eraill, yn fodd dilys o sefydlu bod y cyfathrebiad yn wir, bod y cyfathrebiad yn gyflawn, neu’r ddau.

en-gb	Publication of and inspection of documents
cy-gb	Cyhoeddi ac edrych ar ddogfennau

en-gb	142.—(1) Any failure to publish a document in accordance with this Order does not invalidate the document, but this provision does not relieve any person from any penalty for such a failure.
cy-gb	142.—(1) Nid yw unrhyw fethiant i gyhoeddi dogfen yn unol â’r Gorchymyn hwn yn annilysu’r ddogfen, ond nid yw’r ddarpariaeth hon yn rhyddhau unrhyw berson o unrhyw gosb am fethiant o’r fath.

en-gb	(2) Where a document is made available for inspection, unless any provision of this Order provides otherwise, any person may make a copy, whether in handwriting or by other means, of the whole or any part of such a document.
cy-gb	(2) Pan fo dogfen wedi ei rhoi ar gael i edrych arni, oni bai bod unrhyw ddarpariaeth yn y Gorchymyn hwn yn darparu fel arall, caiff unrhyw berson wneud copi, pa un ai mewn llawysgrifen neu drwy foddau eraill, o’r ddogfen gyfan neu unrhyw ran ohoni.

en-gb	Interference with notices etc.
cy-gb	Ymyrryd â hysbysiadau etc.

en-gb	Any person who without lawful authority destroys, mutilates, defaces or removes any notice published by a registration officer in connection with their registration duties under this Order, or any copies of a document which have been made available for inspection in pursuance of those duties, is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 3 on the standard scale.
cy-gb	Mae unrhyw berson sydd, heb awdurdod cyfreithlon, yn dinistrio, yn anffurfio, yn difwyno neu’n tynnu ymaith unrhyw hysbysiad sydd wedi ei gyhoeddi gan swyddog cofrestru mewn cysylltiad â’i ddyletswyddau cofrestru o dan y Gorchymyn hwn, neu unrhyw gopïau o ddogfen sydd wedi eu rhoi ar gael i edrych arnynt yn unol â’r dyletswyddau hynny, yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 3 ar y raddfa safonol.

en-gb	Premises used for election purposes
cy-gb	Mangreoedd a ddefnyddir at ddibenion etholiad

en-gb	In relation to premises in Wales, section 65(6) of the Local Government Finance Act 1988(70) has effect as if—
cy-gb	Mewn perthynas â mangreoedd yng Nghymru, mae adran 65(6) o Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1988(70) yn cael effaith—

en-gb	(a)the reference to public meetings in furtherance of a person’s candidature at a parliamentary or local government election included a reference to public meetings promoting a particular result at a Senedd election, and
cy-gb	(a)fel pe bai’r cyfeiriad at gyfarfodydd cyhoeddus i hybu ymgeisyddiaeth person mewn etholiad seneddol neu etholiad llywodraeth leol yn cynnwys cyfeiriad at gyfarfodydd cyhoeddus sy’n hyrwyddo canlyniad penodol mewn etholiad i’r Senedd, a

en-gb	(b)the reference to use of a room by a returning officer for the purpose of taking the poll in a parliamentary or local government election included a reference to use of a room by a returning officer for the purpose of taking the poll in a Senedd election in accordance with Schedule 5 to this Order.
cy-gb	(b)fel pe bai’r cyfeiriad at ddefnyddio ystafell gan swyddog canlyniadau at ddiben cynnal y pôl mewn etholiad seneddol neu etholiad llywodraeth leol yn cynnwys cyfeiriad at ddefnyddio ystafell gan swyddog canlyniadau at ddiben cynnal y pôl mewn etholiad i’r Senedd yn unol ag Atodlen 5 i’r Gorchymyn hwn.

en-gb	Dissolution of the Senedd
cy-gb	Diddymu’r Senedd

en-gb	The “minimum period” for the purpose of section 3(2)(a) of the 2006 Act is a period of 21 days, calculated in accordance with rule 2 of Schedule 5.
cy-gb	Yr isafswm cyfnod at ddiben cyfrifo’r “minimum period” yn adran 3(2)(a) o Ddeddf 2006 yw cyfnod o 21 o ddiwrnodau, a gyfrifir yn unol â rheol 2 o Atodlen 5.

en-gb	Consequential amendments
cy-gb	Diwygiadau canlyniadol

en-gb	Schedule 11 makes consequential amendments relating to this Order.
cy-gb	Mae Atodlen 11 yn gwneud diwygiadau canlyniadol mewn perthynas â’r Gorchymyn hwn.

en-gb	Jayne Bryant
cy-gb	Jayne Bryant

en-gb	Cabinet Secretary for Housing and Local Government, one of the Welsh Ministers
cy-gb	Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai, un o Weinidogion Cymru

en-gb	Article 14(2)
cy-gb	Erthygl 14(2)

en-gb	SCHEDULE 1Absent voting at Senedd elections
cy-gb	ATODLEN 1Pleidleisio absennol yn etholiadau’r Senedd

en-gb	General requirements for applications for an absent vote
cy-gb	Gofynion cyffredinol ar gyfer ceisiadau am bleidlais absennol

en-gb	1.—(1) Applications under article 6 (absent vote at Senedd elections for a particular or an indefinite period), 7 (absent vote at a particular Senedd election), 9 (proxies at Senedd elections) or 10 (voting as proxy at Senedd elections) must state—
cy-gb	1.—(1) Rhaid i geisiadau o dan erthygl 6 (pleidlais absennol yn etholiadau’r Senedd ar gyfer cyfnod penodol neu amhenodol), 7 (pleidlais absennol mewn etholiad penodol i’r Senedd), 9 (dirprwyon yn etholiadau’r Senedd) neu 10 (pleidleisio fel dirprwy yn etholiadau’r Senedd) ddatgan—

en-gb	(a)the applicant’s full name,
cy-gb	(a)enw llawn y ceisydd,

en-gb	(b)except in the case of an application under article 10(4) (an application to vote by post as proxy) and (7) (application for ballot paper to be sent to a different address from that shown in the record), the address in respect of which the applicant is registered or has applied to be, or is treated as having applied to be, registered in the register of electors,
cy-gb	(b)ac eithrio yn achos cais o dan erthygl 10(4) (cais i bleidleisio drwy’r post fel dirprwy) a (7) (cais i bapur pleidleisio gael ei anfon i gyfeiriad gwahanol i’r hyn a ddangosir yn y cofnod), y cyfeiriad y mae’r ceisydd wedi ei gofrestru mewn cysylltiad ag ef, neu y mae wedi gwneud cais i gael ei gofrestru mewn cysylltiad ag ef, neu y mae’n cael ei drin fel pe bai wedi gwneud cais i gael ei gofrestru mewn cysylltiad ag ef, yn y gofrestr etholwyr,

en-gb	(c)in the case of an application under article 10, the proxy’s address, together with the name of the elector for whom the proxy will act as proxy, and the elector’s address for the purposes of paragraph (b),
cy-gb	(c)yn achos cais o dan erthygl 10, cyfeiriad y dirprwy, ynghyd ag enw’r etholwr y bydd y dirprwy yn gweithredu ar ei ran fel dirprwy, a chyfeiriad yr etholwr at ddibenion paragraff (b),

en-gb	(d)in the case of an application to vote by post, the address to which the ballot paper is to be sent,
cy-gb	(d)yn achos cais i bleidleisio drwy’r post, y cyfeiriad y mae’r papur pleidleisio i’w anfon iddo,

en-gb	(e)in the case of an application to vote by proxy, the grounds on which the elector claims to be entitled to an absent vote,
cy-gb	(e)yn achos cais i bleidleisio drwy ddirprwy, ar ba sail y mae’r etholwr yn honni bod ganddo hawlogaeth i bleidlais absennol,

en-gb	(f)in the case of a person who is unable to provide a signature, the reasons for the applicant’s request for a waiver of any requirement under article 6, 7, 8 or 10 to provide a signature, and the name and address of any person who has assisted with the completion of the application, and
cy-gb	(f)yn achos person nad yw’n gallu darparu llofnod, y rhesymau dros gais y ceisydd i hepgor unrhyw ofyniad o dan erthygl 6, 7, 8 neu 10 i ddarparu llofnod, ac enw a chyfeiriad unrhyw berson sydd wedi cynorthwyo i gwblhau’r cais, ac

en-gb	(g)where the applicant has, or has applied for, an anonymous entry, that fact.
cy-gb	(g)pan fo gan y ceisydd gofnod dienw, neu pan fo wedi gwneud cais am gofnod dienw, y ffaith honno.

en-gb	(2) The application must be made in writing and be dated.
cy-gb	(2) Rhaid i’r cais gael ei wneud mewn ysgrifen a rhaid iddo fod yn ddyddiedig.

en-gb	(3) Where an application is required to contain a signature and date of birth, in order to be capable of electronic scanning into the record, this information must be configured as follows—
cy-gb	(3) Pan fo’n ofynnol i gais gynnwys llofnod a dyddiad geni, er mwyn gallu ei sganio’n electronig i’r cofnod, rhaid ffurfweddu’r wybodaeth hon fel a ganlyn—

en-gb	(a)the signature must appear against a background of white unlined paper of at least five centimetres long and two centimetres high, and
cy-gb	(a)rhaid i’r llofnod ymddangos yn erbyn cefndir o bapur gwyn heb linellau, sy’n bum centimetr o hyd ac yn ddau gentimetr o uchder o leiaf, a

en-gb	(b)the applicant’s date of birth must be set out numerically configured in the sequence of date, month, year, namely [d][d] [m][m] [y][y][y][y].
cy-gb	(b)rhaid nodi dyddiad geni’r ceisydd mewn rhifau, wedi ei ffurfweddu yn y drefn: dyddiad, mis, blwyddyn, sef [d][d] [m][m] [b][b][b][b].

en-gb	(4) Where the application contains a request that the registration officer dispense with a requirement for a signature, sub-paragraph (3)(a) will not apply.
cy-gb	(4) Pan fo’r cais yn gofyn bod y swyddog cofrestru yn hepgor gofyniad ynglŷn â llofnod, ni fydd is-baragraff (3)(a) yn gymwys.

en-gb	(5) An application which is made—
cy-gb	(5) O ran cais a wneir—

en-gb	(a)under article 6(1), 9(6) or 10(4)(a), either for an indefinite period or for the period specified in the application, or
cy-gb	(a)o dan erthygl 6(1), 9(6) neu 10(4)(a), naill ai am gyfnod amhenodol neu am y cyfnod a bennir yn y cais, neu

en-gb	(b)under article 7(1), (2), (3), (4), 9(7) or 10(7), for a particular Senedd election,
cy-gb	(b)o dan erthygl 7(1), (2), (3), (4), 9(7) neu 10(7), ar gyfer etholiad penodol i’r Senedd,

en-gb	must state the period for which it is made, but where the poll for a Senedd election falls on the same day as the poll at another election, the same application may be used for both elections.
cy-gb	rhaid iddo ddatgan ar gyfer pa gyfnod y mae’n cael ei wneud, ond pan fo’r pôl ar gyfer etholiad i’r Senedd yn syrthio ar yr un diwrnod â’r pôl mewn etholiad arall, caniateir defnyddio’r un cais ar gyfer y ddau etholiad.

en-gb	(6) Where an application is made to vote by proxy, it must include an application for the appointment of a proxy which meets the requirements of paragraph 6.
cy-gb	(6) Pan wneir cais i bleidleisio drwy ddirprwy, rhaid i’r cais hwnnw gynnwys cais i benodi dirprwy sy’n bodloni gofynion paragraff 6.

en-gb	(7) A registration officer may satisfy themselves—
cy-gb	(7) Caiff swyddog cofrestru ei fodloni ei hun—

en-gb	(a)that an application under article 6, 7, 9 or 10 meets any requirement that it has been signed by the applicant and states the applicant’s date of birth by referring to any signature and date of birth—
cy-gb	(a)bod cais o dan erthygl 6, 7, 9 neu 10 yn bodloni unrhyw ofyniad bod y cais wedi ei lofnodi gan y ceisydd a’i fod yn datgan dyddiad geni’r ceisydd drwy gyfeirio at unrhyw lofnod a dyddiad geni—

en-gb	(i)previously provided by the applicant to the registration officer or the returning officer, or
cy-gb	(i)a ddarparwyd yn flaenorol gan y ceisydd i’r swyddog cofrestru neu i’r swyddog canlyniadau, neu

en-gb	(ii)previously provided by the applicant to the county or county borough council, or registrar of births and deaths, which the registration officer is authorised to inspect for the purposes of their registration duties, or
cy-gb	(ii)a ddarparwyd yn flaenorol gan y ceisydd i’r cyngor sir neu i’r cyngor bwrdeistref sirol, neu i gofrestrydd genedigaethau a marwolaethau, y mae’r swyddog cofrestru wedi ei awdurdodi i edrych arnynt at ddibenion ei ddyletswyddau cofrestru, neu

en-gb	(b)as to whether the applicant is unable to provide a signature or a consistent and distinctive signature due to disability or inability to read or write.
cy-gb	(b)ynghylch a yw’r ceisydd yn analluog i ddarparu llofnod, neu lofnod cyson ac unigryw, oherwydd anabledd neu anallu i ddarllen neu ysgrifennu.

en-gb	(8) For the purposes of sub-paragraph (1)(b), the address in respect of which the applicant is or has applied to be, or is treated as having applied to be, registered includes—
cy-gb	(8) At ddibenion is-baragraff (1)(b), mae’r cyfeiriad y mae’r ceisydd wedi ei gofrestru mewn cysylltiad ag ef, neu y mae wedi gwneud cais i fod yn gofrestredig mewn cysylltiad ag ef neu’n cael ei drin fel pe bai wedi gwneud cais i fod yn gofrestredig mewn cysylltiad ag ef, yn cynnwys—

en-gb	(a)in the case of a service voter, the address given in the service declaration in accordance with section 16(1)(d) of the 1983 Act(71),
cy-gb	(a)yn achos pleidleisiwr gwasanaeth, y cyfeiriad a roddir yn y datganiad o wasanaeth yn unol ag adran 16(1)(d) o Ddeddf 1983(71),

en-gb	(b)in the case of a person to whom section 7 of the 1983 Act(72) applies (patients in mental hospitals who are not detained offenders or on remand), the address of the mental hospital or the address shown on the declaration of local connection in accordance with section 7B(3)(d) of the 1983 Act(73) (notional residence: declarations of local connection),
cy-gb	(b)yn achos person y mae adran 7 o Ddeddf 1983(72) yn gymwys iddo (cleifion mewn ysbytai meddwl nad ydynt yn droseddwyr a gedwir yn gaeth neu ar remánd), cyfeiriad yr ysbyty meddwl neu’r cyfeiriad a ddangosir yn y datganiad o gysylltiad lleol yn unol ag adran 7B(3)(d) o Ddeddf 1983(73) (preswylfa dybiannol: datganiadau o gysylltiad lleol),

en-gb	(c)in the case of a person to whom section 7A of the 1983 Act(74) applies (persons remanded in custody etc.), the address of the place at which that person is detained or the address shown on the declaration of local connection in accordance with section 7B(3)(d) of the 1983 Act,
cy-gb	(c)yn achos person y mae adran 7A o Ddeddf 1983(74) yn gymwys iddo (personau sydd ar remánd yn y ddalfa etc.), cyfeiriad y lle y mae’r person hwnnw’n cael ei gadw’n gaeth neu’r cyfeiriad a ddangosir yn y datganiad o gysylltiad lleol yn unol ag adran 7B(3)(d) o Ddeddf 1983,

en-gb	(d)in the case of a homeless person within the meaning of section 7B(2)(c) of the 1983 Act, the address shown on the declaration of local connection in accordance with section 7B(3)(d) of the 1983 Act, and
cy-gb	(d)yn achos person digartref o fewn ystyr “homeless person” yn adran 7B(2)(c) o Ddeddf 1983, y cyfeiriad a ddangosir yn y datganiad o gysylltiad lleol yn unol ag adran 7B(3)(d) o Ddeddf 1983, ac

en-gb	(e)in the case of a person who is, or has been, a child looked after by a local authority, the address at which they are resident, or the address shown on the declaration of local connection in accordance with section 7B(3)(d) of the 1983 Act.
cy-gb	(e)yn achos person sydd, neu sydd wedi bod, yn blentyn sy’n derbyn gofal gan awdurdod lleol, y cyfeiriad y mae’n preswylio ynddo neu’r cyfeiriad a ddangosir yn y datganiad o gysylltiad lleol yn unol ag adran 7B(3)(d) o Ddeddf 1983.

en-gb	Additional requirements for applications for ballot papers to be sent to different address from that stated in application
cy-gb	Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau i bapurau pleidleisio gael eu hanfon i gyfeiriad gwahanol i’r hyn a ddatgenir yn y cais

en-gb	2.—(1) Sub-paragraph (2) applies where—
cy-gb	2.—(1) Mae is-baragraff (2) yn gymwys—

en-gb	(a)in the case of an application to vote by post under article 6(1) or (8) or 7(1), the addresses stated in accordance with paragraph 1(1)(b) and (d) are different, or
cy-gb	(a)yn achos cais i bleidleisio drwy’r post o dan erthygl 6(1) neu (8) neu 7(1), pan fo’r cyfeiriadau a ddatgenir yn unol â pharagraff 1(1)(b) a (d) yn wahanol, neu

en-gb	(b)in the case of an application by a proxy to vote by post under article 10(4), the proxy’s address stated in accordance with paragraph 1(1)(c) and the address stated in accordance with paragraph 1(1)(d) are different.
cy-gb	(b)yn achos cais gan ddirprwy i bleidleisio drwy’r post o dan erthygl 10(4), pan fo cyfeiriad y dirprwy a ddatgenir yn unol â pharagraff 1(1)(c) a’r cyfeiriad a ddatgenir yn unol â pharagraff 1(1)(d) yn wahanol.

en-gb	(2) The application must set out why the applicant’s circumstances will be or are likely to be such that the applicant requires the ballot paper to be sent to the address stated in accordance with paragraph 1(1)(d).
cy-gb	(2) Rhaid i’r cais nodi pam y bydd amgylchiadau’r ceisydd yn peri, neu’n debygol o beri, fod ar y ceisydd angen i’r papur pleidleisio gael ei anfon i’r cyfeiriad a ddatgenir yn unol â pharagraff 1(1)(d).

en-gb	(3) This paragraph does not apply where an applicant has, or has applied for, an anonymous entry.
cy-gb	(3) Nid yw’r paragraff hwn yn gymwys pan fo gan ymgeisydd gofnod dienw, neu pan fo wedi gwneud cais am gofnod dienw.

en-gb	Additional requirements for applications for ballot papers to be sent to different address from that shown in the record kept under article 6 or 10
cy-gb	Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau i bapurau pleidleisio gael eu hanfon i gyfeiriad gwahanol i’r un a ddangosir yn y cofnod a gedwir o dan erthygl 6 neu 10

en-gb	3.—(1) Sub-paragraph (2) applies to an application for a person’s ballot paper to be sent to a different address from that shown in the record under—
cy-gb	3.—(1) Mae is-baragraff (2) yn gymwys i gais i bapur pleidleisio person gael ei anfon i gyfeiriad gwahanol i’r cyfeiriad a ddangosir yn y cofnod o dan—

en-gb	(a)article 7(4)(a) by a person shown as voting by post in the record kept under article 6(4), or
cy-gb	(a)erthygl 7(4)(a) gan berson y dangosir ei fod yn pleidleisio drwy’r post yn y cofnod a gedwir o dan erthygl 6(4), neu

en-gb	(b)article 10(7) by a person shown as voting by post in the record kept under article 10(6).
cy-gb	(b)erthygl 10(7) gan berson y dangosir ei fod yn pleidleisio drwy’r post yn y cofnod a gedwir o dan erthygl 10(6).

en-gb	(2) The application must set out why the person’s circumstances will be or are likely to be such that they require the ballot paper to be sent to the alternative address.
cy-gb	(2) Rhaid i’r cais nodi pam y bydd amgylchiadau’r person yn peri, neu’n debygol o beri, fod ar y person angen i’r papur pleidleisio gael ei anfon i’r cyfeiriad arall.

en-gb	(3) This paragraph does not apply where an applicant has, or has applied for, an anonymous entry.
cy-gb	(3) Nid yw’r paragraff hwn yn gymwys pan fo gan geisydd gofnod dienw, neu pan fo wedi gwneud cais am gofnod dienw.

en-gb	The personal identifiers record
cy-gb	Y cofnod dynodyddion personol

en-gb	4.—(1) The registration officer must maintain a record (“the personal identifiers record”) of the signatures and dates of birth provided by persons whose applications under article 6(1), 7(1) or 10(4)(a) or (b) have been granted.
cy-gb	4.—(1) Rhaid i’r swyddog cofrestru gynnal cofnod (“y cofnod dynodyddion personol”) o’r llofnodion a’r dyddiadau geni a ddarperir gan bersonau y caniatawyd eu ceisiadau o dan erthygl 6(1), 7(1) neu 10(4)(a) neu (b).

en-gb	(2) The personal identifiers record must be kept until the expiry of 12 months from—
cy-gb	(2) Rhaid cadw’r cofnod dynodyddion personol hyd nes y daw cyfnod o 12 mis o’r dyddiadau a ganlyn i ben—

en-gb	(a)the date on which a person is removed from the record kept pursuant to article 6(4) or 10(6), or
cy-gb	(a)y dyddiad y tynnir person oddi ar y cofnod a gedwir yn unol ag erthygl 6(4) neu 10(6), neu

en-gb	(b)the date of the poll for the purposes of which the person’s application for an absent vote was granted under article 7(1) or 10(4)(b).
cy-gb	(b)dyddiad y pôl y caniatawyd cais y person am bleidlais absennol ar ei chyfer o dan erthygl 7(1) neu 10(4)(b).

en-gb	(3) The personal identifiers record must be kept apart from the other records and lists which the registration officer is required to keep under this Order.
cy-gb	(3) Rhaid cadw’r cofnod dynodyddion personol ar wahân i’r cofnodion a’r rhestrau eraill y mae’n ofynnol i’r swyddog cofrestru eu cadw o dan y Gorchymyn hwn.

en-gb	(4) The personal identifiers record must contain the following information in respect of each absent voter on the postal voters list, list of proxies or proxy postal voters list—
cy-gb	(4) Rhaid i’r cofnod dynodyddion personol gynnwys yr wybodaeth a ganlyn mewn cysylltiad â phob pleidleisiwr absennol ar y rhestr pleidleiswyr drwy’r post, y rhestr dirprwyon neu’r rhestr pleidleiswyr drwy’r post drwy ddirprwy—

en-gb	(a)the absent voter’s name,
cy-gb	(a)enw’r pleidleisiwr absennol,

en-gb	(b)the absent voter’s date of birth, and
cy-gb	(b)dyddiad geni’r pleidleisiwr absennol, ac

en-gb	(c)the absent voter’s signature, or a record of waiver by the registration officer of the requirement for the signature.
cy-gb	(c)llofnod y pleidleisiwr absennol, neu gofnod bod y swyddog cofrestru wedi hepgor y gofyniad ynglŷn â’r llofnod.

en-gb	(5) The registration officer may disclose information held in the personal identifiers record to—
cy-gb	(5) Caiff y swyddog cofrestru ddatgelu gwybodaeth a ddelir yn y cofnod dynodyddion personol i—

en-gb	(a)any candidate, or agent appointed under paragraph 6 of Schedule 2, attending proceedings on receipt of postal ballot papers, in accordance with and for the purposes referred to in paragraphs 23, 26 and 27 of that Schedule;
cy-gb	(a)unrhyw ymgeisydd, neu asiant a benodir o dan baragraff 6 o Atodlen 2, sy’n bresennol mewn gweithdrefnau ynghylch derbyn papurau pleidleisio drwy’r post, yn unol â pharagraffau 23, 26 a 27 o’r Atodlen honno, ac at y dibenion y cyfeirir atynt yn y paragraffau hynny;

en-gb	(b)any person attending proceedings on receipt of postal ballot papers, who is entitled to do so by virtue of any of sections 6A to 6D of the 2000 Political Parties Act(75), but only to the extent required to permit them to observe the proceedings.
cy-gb	(b)unrhyw berson sy’n bresennol mewn gweithdrefnau ynghylch derbyn papurau pleidleisio drwy’r post, sydd â hawlogaeth i wneud hynny yn rhinwedd unrhyw un neu ragor o adrannau 6A i 6D o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol 2000(75), ond dim ond i’r graddau sy’n ofynnol i ganiatáu iddynt arsylwi ar y gweithdrefnau.

en-gb	Notification of rejected postal voting statement
cy-gb	Hysbysiad ynghylch datganiad pleidlais drwy’r post a wrthodwyd

en-gb	5.—(1) Where an absent voter, whether an elector or a proxy, appears on the list created under paragraph 26(4) of Schedule 2 (lists of rejected postal ballot papers)—
cy-gb	5.—(1) Pan fo pleidleisiwr absennol, pa un a yw’n etholwr ynteu’n ddirprwy, yn ymddangos ar y rhestr a grëwyd o dan baragraff 26(4) o Atodlen 2 (rhestrau o bapurau pleidleisio drwy’r post a wrthodwyd)—

en-gb	(a)the registration officer responsible for the personal identifiers record that contains information in respect of the absent voter must, subject to sub-paragraph (2), notify that person, and the elector if the absent voter is a proxy, that the ballot paper concerned was rejected because the returning officer was not satisfied that the postal voting statement was duly completed,
cy-gb	(a)rhaid i’r swyddog cofrestru sy’n gyfrifol am y cofnod dynodyddion personol sy’n cynnwys gwybodaeth mewn cysylltiad â’r pleidleisiwr absennol, yn ddarostyngedig i is-baragraff (2), hysbysu’r person hwnnw, a’r etholwr os dirprwy yw’r pleidleisiwr absennol, fod y papur pleidleisio o dan sylw wedi ei wrthod gan nad oedd y swyddog canlyniadau wedi ei fodloni bod y datganiad pleidlais drwy’r post wedi ei gwblhau’n briodol,

en-gb	(b)the registration officer must send the notification within the period of 3 months beginning with the date of the poll at which the ballot paper was rejected, and
cy-gb	(b)rhaid i’r swyddog cofrestru anfon yr hysbysiad o fewn y cyfnod o 3 mis sy’n dechrau â dyddiad y pôl pan wrthodwyd y papur pleidleisio, ac

en-gb	(c)the notification must include information as to which of the specified reasons referred to in paragraph 26(5) of Schedule 2 applied to the absent voter’s postal voting statement.
cy-gb	(c)rhaid i’r hysbysiad gynnwys gwybodaeth ynghylch pa un o’r rhesymau penodedig y cyfeirir atynt ym mharagraff 26(5) o Atodlen 2 a oedd yn gymwys i ddatganiad pleidlais drwy’r post y pleidleisiwr absennol.

en-gb	(2) The registration officer is not obliged to send a notification—
cy-gb	(2) Nid oes rhwymedigaeth ar y swyddog cofrestru i anfon hysbysiad—

en-gb	(a)to any person who is no longer shown as voting by post in the relevant record at the time the registration officer proposes to send out the notification, or
cy-gb	(a)at unrhyw berson na ddangosir bellach ei fod yn pleidleisio drwy’r post yn y cofnod perthnasol ar yr adeg y mae’r swyddog cofrestru yn bwriadu anfon yr hysbysiad, na

en-gb	(b)where the registration officer suspects that an offence may have been committed in relation to the ballot paper, postal voting statement or the absent voter’s registration as an elector.
cy-gb	(b)pan fo’r swyddog cofrestru yn amau y gallai trosedd fod wedi ei chyflawni mewn perthynas â’r papur pleidleisio, y datganiad pleidlais drwy’r post neu â chofrestriad y pleidleisiwr absennol fel etholwr.

en-gb	(3) A notification issued under sub-paragraph (1) may also include any other information that the registration officer considers appropriate, but save for the elector’s, or the proxy’s, name, a notification must not include any information held on the personal identifiers record.
cy-gb	(3) Caiff hysbysiad a ddyroddir o dan is-baragraff (1) hefyd gynnwys unrhyw wybodaeth arall y mae’r swyddog cofrestru yn ystyried ei bod yn briodol, ond ac eithrio enw’r etholwr neu’r dirprwy, ni chaiff hysbysiad gynnwys unrhyw wybodaeth a ddelir ar y cofnod dynodyddion personol.

en-gb	Additional requirements for applications for appointment of a proxy
cy-gb	Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau i benodi dirprwy