en-gb	Existing ponds and their surrounding buffers should be managed to maximise their biodiversity value.
cy-gb	Dylid rheoli pyllau sy’n bodoli eisoes, ynghyd â’u lleiniau clustogi, mewn modd a fydd yn cynyddu eu gwerth i fioamrywiaeth.

en-gb	Ponds that are completely silted up with no open water and/or heavily vegetated or shaded by shrubs may be suitable for restoration as part of Optional Actions.
cy-gb	Yn achos pyllau sy’n llawn silt, heb ddim dŵr agored o gwbl, a / neu byllau sy’n cynnwys llawer iawn o lystyfiant neu a gysgodir gan lwyni, efallai y byddant yn addas i’w hadfer fel rhan o Weithred Opsiynol.

en-gb	Requirements
cy-gb	Gofynion:

en-gb	maintain a proportion of the pond as open water*, i.e. prevent the excessive build-up of silt, or drying out through vegetation establishment.
cy-gb	cynnal cyfran o’r pwll fel dŵr agored*, h.y. atal silt rhag cronni ynddo neu ei atal rhag sychu yn sgil gormod o lystyfiant.

en-gb	Any desilting work and tree / scrub clearance must be carried out between 15 October and 15 January to avoid damage to breeding invertebrates, amphibians and birds
cy-gb	Rhaid gwneud unrhyw waith dadsiltio a chlirio coed / prysgwydd rhwng 15 Hydref a 15 Ionawr rhag niweidio adar, amffibiaid ac infertebratau sy’n bridio

en-gb	when removing excessive silt or vegetation to maintain open water, clear a maximum of one third of the pond area in any one year.
cy-gb	wrth dynnu silt neu lystyfiant i gynnal dŵr agored, peidiwch â chlirio mwy na thraean o arwynebedd y pwll mewn blwyddyn.

en-gb	This to allow populations of invertebrates and amphibians that maybe present in the silt to survive
cy-gb	Hynny er mwyn i'r infertebratau a'r amffibiaid sy'n byw yn y silt allu goroesi

en-gb	where a pond is heavily shaded, coppice a proportion of young trees and / or scrub on the south side of the pond to allow light to reach the water surface.
cy-gb	pan fydd trwch o gysgod dros bwll, dylech fondocio cyfran o’r coed ifanc a / neu’r prysgwydd sy'n tyfu ar ochr ddeheuol y pwll er mwyn i olau allu cyrraedd wyneb y dŵr.

en-gb	If undertaking tree / shrub coppicing, ensure that felling cuts are 15cm above the ground level
cy-gb	Os ydych yn bondocio coed / prysgwydd, gofalwch eich bod yn eu torri o leiaf 15cm uwchlaw lefel y ddaear.

en-gb	maintain fenced out pond buffers in a stock-excluded condition
cy-gb	codi ffens o gwmpas y llain glustogi i gadw stoc allan

en-gb	ensure ponds and their banksides are not damaged through unfettered livestock trampling / poaching.
cy-gb	sicrhau nad yw da byw yn cael niweidio pyllau a’u glannau trwy stablad a sathru.

en-gb	The use of existing livestock drinking bays is acceptable
cy-gb	Mae'n dderbyniol parhau i ddefnyddio cilfachau yfed sy’n bodoli eisoes

en-gb	apply inputs of any kind within a 10m buffer of the pond’s bankside
cy-gb	gwasgaru mewnbynnau o unrhyw fath o fewn 10m i lan y pwll

en-gb	allow uncontrolled access to livestock resulting in excessive trampling of the pond banks.
cy-gb	caniatáu mynediad direolaeth i dda byw, all arwain at stablad/sathru glannau’r pwll.

en-gb	Drinking bays may be acceptable (see above)
cy-gb	Gall cilfachau yfed fod yn dderbyniol (gweler uchod).

en-gb	release fish or other animals into the pond
cy-gb	rhyddhau pysgod neu anifeiliaid eraill i’r pwll

en-gb	release any ornamental or aquatic plants into the pond, as many such plants are invasive
cy-gb	gollwng unrhyw blanhigion addurnol neu ddyfrol i’r pwll, gan fod nifer ohonyn nhw'n oresgynnol

en-gb	use machinery within 5m of water’s edge and avoid any damage to bank and riparian vegetation where water voles are present*
cy-gb	defnyddio peiriannau o fewn 5m i ymyl y dŵr. Hefyd, peidiwch â niweidio llystyfiant y glannau neu'r dorlan os oes llygod y dŵr yn bresennol*

en-gb	undertake any scrub removal or dredging if there is evidence of otters or a potential hotter holt present in the pond or bank*
cy-gb	cael gwared ar brysgwydd neu garthu gwaelod y pwll os ceir tystiolaeth bod dyfrgwn neu wâl dyfrgwn yn y pwll neu ar ei lan*

en-gb	over-deepen the pond or create steep banks.
cy-gb	dyfnhau gormod ar y pwll neu greu glannau serth.

en-gb	Wildlife ponds do not need to be any deeper than 1m and should have gently sloping banks
cy-gb	Nid oes yn rhaid i byllau bywyd gwyllt fod yn ddyfnach nag 1m a dylent gael glannau â llethr raddol

en-gb	sow any seed inside the pond’s fenced buffer area.
cy-gb	hau unrhyw hadau o fewn llain glustogi’r pwll.

en-gb	Allow any such area to vegetate through natural colonisation only
cy-gb	Dim ond trwy aildyfiant naturiol y dylech ganiatáu i lystyfiant dyfu mewn unrhyw ardal o’r fath

en-gb	where stock fencing is a component of a pond it may need to be maintained or repaired to prevent livestock having unfettered access to the pond’s bankside
cy-gb	pan fydd ffens atal stoc yn rhan o bwll, efallai y bydd angen cynnal neu drwsio'r ffens honno rhag i dda byw fynd at lannau’r pwll heb reolaeth.

en-gb	where maintaining fencing, consider the use of a four-season fencing arrangement
cy-gb	wrth gynnal a chadw ffens, dylid ystyried defnyddio trefniant ffensio pedwar tymor

en-gb	drinking bays may be used where they have been historically in place and still required
cy-gb	gellir defnyddio clifachau yfed os bu'n arfer eu defnyddio yn y gorffennol a bod eu hangen o hyd

en-gb	some ponds naturally dry up during summer months; such ponds do not require over-deepening
cy-gb	mae rhai pyllau yn sychu'n naturiol yn ystod misoedd yr haf; nid oes angen eu gor-ddyfnhau

en-gb	*Where evidence that water vole or otter holt are present, maintaining a proportion of the pond as open water will be relaxed to avoid disturbance by heavy machinery.
cy-gb	*Os ceir tystiolaeth bod twll llygod y dŵr neu wâl dyfrgwn yn y pwll, gallwn lacio'r gofyn i gynnal cyfran o’r pwll ar ffurf dŵr agored rhag i beiriannau trwm darfu ar yr anifeiliaid.

en-gb	Newly created habitat areas on improved land
cy-gb	Ardaloedd o gynefin sydd newydd eu creu ar dir wedi’i wella

en-gb	Work undertaken to establish positive management for habitat on agriculturally improved or formerly afforested land may initially not meet the habitat descriptions listed above i.e. the land is not identifiable as habitat.
cy-gb	Mae'n bosib na fydd y cynefin rydych wedi bod yn gweithio arno i’w sefydlu a’i reoli fel cynefin ar dir sydd wedi’i wella’n amaethyddol neu ar dir a oedd o dan goed yn y gorffennol yn cyfateb i'r disgrifiadau o gynefin a restrir uchod h.y. nid yw'n amlwg yn gynefin.

en-gb	We wish to recognise the positive actions taken so in these circumstances we will accept land being managed as habitat as equivalent and eligible for the related payment, and contribute to the scheme requirement for at least 10% habitat on each farm.
cy-gb	Gan ein bod am gydnabod y gwaith cadarnhaol y byddwch wedi’i wneud, o dan yr amgylchiadau hyn, byddwn yn derbyn bod y tir sy'n cael ei reoli fel cynefin yn gymwys i gael y taliad perthnasol, a’i fod yn cyfrannu at Ofyn y Cynllun bod o leiaf 10% o bob fferm yn gynefin.

en-gb	We expect this will change over time due to your actions, so as the habitat develops it will move from newly created habitat classification into the most appropriate habitat classification.
cy-gb	Bydd hyn yn newid dros amser oherwydd y camau a gymerwch; felly, wrth i’r cynefin ddatblygu, bydd ei ddosbarth fel ‘cynefin sydd newydd ei greu’ yn newid a bydd yn cael ei gategoreiddio fel y cynefin mwyaf priodol.

en-gb	This advice is split into different requirements depending upon the intention of the management.
cy-gb	Rhennir y cyngor hwn yn ofynion gwahanol, gan ddibynnu ar fwriad y gwaith rheoli.

en-gb	a) New streamside corridors
cy-gb	a) Coridorau glan nant newydd

en-gb	This can include any existing fenced out streamside corridors created under previous schemes, or otherwise, where the area is predominantly improved grassland and not yet reverted to a semi-natural habitat type.
cy-gb	Gall hyn gynnwys unrhyw goridor sydd wedi'i ffensio ar lan nant ac a gafodd ei greu o dan gynllun blaenorol, neu os yw’r rhan fwyaf o'r coridor yn laswelltir wedi’i wella ac nad yw wedi troi'n ôl i fod yn gynefin lled-naturiol eto.

en-gb	To allow the development of a diverse habitat and the growth of native trees and shrubs alongside stream sides.
cy-gb	Gadael i gynefin amrywiol ddatblygu ac i lwyni a choed brodorol dyfu ar hyd lan nant.

en-gb	This will provide cover for animal species which use the watercourse and enhance the quality of water by intercepting sediment and inputs from surrounding farmland.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnig cysgod/lloches i rywogaethau anifeiliaid sy’n defnyddio’r cwrs dŵr ac yn gwella ansawdd y dŵr trwy ddal gwaddodion a mewnbynnau sy’n dod o dir fferm cyfagos.

en-gb	assess the area annually and change the habitat classification on your SAF once it meets the criteria of the appropriate habitats, such as scrub
cy-gb	asesu’r ardal bob blwyddyn a newid dosbarth y cynefin ar eich SAF ar ôl iddo fodloni meini prawf y cynefin dan sylw e.e. prysgwydd

en-gb	maintain stock proof fencing
cy-gb	cynnal a chadw ffensys atal stoc

en-gb	allow natural dynamic river processes such as erosion and deposition to occur
cy-gb	gadael i brosesau afon dynamig naturiol ddigwydd, megis erydu a dyddodi

en-gb	graze the area
cy-gb	phori’r ardal.

en-gb	cut or top vegetation except to control injurious weed species
cy-gb	torri na thocio llystyfiant ac eithrio i reoli chwyn niweidiol

en-gb	remove fallen wood in or adjacent to the channel (unless there is a justified risk of the material causing a blockage)
cy-gb	symud pren sydd wedi syrthio yn neu wrth ymyl y sianel (oni bai y gellir cyfiawnhau gwneud hynny am fod risg y gall gau’r sianel)

en-gb	install bank protection unless required to protect essential infrastructure e.g. pipes, bridges, roads
cy-gb	gosod mesurau diogelu glannau oni bai bod eu hangen i amddiffyn seilwaith hanfodol e.e. peipiau, pontydd, ffyrdd

en-gb	use for vehicle activities or as a track.
cy-gb	defnyddio’r ardal ar gyfer gweithgareddau gyda cherbydau, neu fel trac.

en-gb	The use of existing crossing points for field activities is acceptable
cy-gb	Mae’n dderbyniol defnyddio mannau croesi presennol i weithio ar gaeau

en-gb	in areas prone to flooding, it is recommended that semi-permanent electric fencing may be more appropriate than permanent post and wire fencing
cy-gb	mewn ardaloedd sy’n dueddol i ddioddef llifogydd, argymhellir y gallai ffensys trydan lled-barhaol fod yn fwy addas na ffensys post a gwifren parhaol

en-gb	livestock could be allowed occasional or seasonal access to the riparian zone in situations where light grazing may be beneficial e.g. to manage Himalayan Balsam.
cy-gb	gellir caniatáu mynediad achlysurol neu dymhorol i dda byw at yr afon os ceir sefyllfa lle gallai pori ysgafn fod yn fuddiol e.e. er mwyn rheoli Jac y Neidiwr.

en-gb	The timing and extent of livestock access would require prior approval
cy-gb	Byddai’n rhaid cytuno ymlaen llaw ar amser a maint y mynediad hwnnw

en-gb	in areas that support water vole, extensive woody riparian vegetation is undesirable.
cy-gb	mewn ardaloedd sy’n cynnal llygod y dŵr, nid yw'n ddymunol cael llawer o goed ar lan yr afon.

en-gb	Management to prevent the development of extensive shrub and tree cover may be required, subject to the advice of an ecologist
cy-gb	Efallai y bydd angen gwneud gwaith rheoli i atal prysgwydd a choed rhag datblygu’n eang, yn amodol ar gyngor ecolegydd

en-gb	b) Newly restored peat
cy-gb	b) Mawn sydd newydd ei adfer

en-gb	This can include peatland restoration sites on improved land supported by initiatives such as the NRW administered National Peatland Action Plan (NPAP).
cy-gb	Gall hyn gynnwys safleoedd adfer mawn ar dir wedi’i wella a gefnogir gan fentrau fel y Rhaglen Weithredu Genedlaethol ar Fawndiroedd a weinyddir gan Cyfoeth Naturiol Cymru.

en-gb	To provide support and appropriate management for areas where peatland restoration has taken place on peatland modified to agriculturally improved land, or previously afforested land, which will result in protecting the peatland ecosystem and its developing biodiversity as well as supporting water retention and reducing carbon emissions form degraded peatland.
cy-gb	Darparu cymorth a rheolaeth briodol ar gyfer ardaloedd lle mae’r mawn wedi’i adfer ar fawnog a gafodd ei throi'n dir wedi’i wella’n amaethyddol, neu dir a oedd dan goed o'r blaen. Bydd hyn yn gwarchod ecosystem y fawnog a’r fioamrywiaeth sy’n datblygu, yn ogystal â helpu i ddal dŵr a lleihau allyriadau carbon.

en-gb	assess area annually and change the habitat classification once it meets the criteria of the appropriate habitats
cy-gb	asesu’r ardal bob blwyddyn a newid dosbarth y cynefin ar ôl iddo fodloni meini prawf y cynefin dan sylw

en-gb	manage land in newly created habitat according to the specific advice received from NPAP, or the expected long term habitat classifications, for example as enclosed wetland or upland open habitats
cy-gb	rheoli tir mewn cynefin sydd newydd ei greu yn unol â’r cyngor penodol a roddir gan y Rhaglen Weithredu Genedlaethol ar Fawndiroedd, neu ddosbarth y cynefin a ddisgwylir yn y pen draw, er enghraifft cynefinoedd agored yr ucheldir neu wlyptir wedi’i amgáu

en-gb	where the land is so waterlogged that it is not possible to safely graze the site, the measurable outcomes do not apply.
cy-gb	os yw’r tir mor ddwrlawn fel nad oes modd pori’r safle’n ddiogel, ni fydd y canlyniadau mesuradwy yn berthnasol.

en-gb	The restrictions would continue to apply to all areas of enclosed wetland, whether grazed or not
cy-gb	Byddai’r cyfyngiadau’n parhau i fod yn berthnasol i bob gwlyptir wedi’i amgáu, p’un a yw’n cael ei bori ai peidio

en-gb	where restoration activities have created significant areas of bare ground, restrictions on bare ground would not apply
cy-gb	os bydd y gwaith adfer wedi creu darnau mawr o dir moel, ni fyddai’r cyfyngiadau ar dir moel yn berthnasol

en-gb	c) No input grassland from previous schemes
cy-gb	c) Glaswelltir heb fewnbynnau o gynlluniau blaenorol

en-gb	This can include improved grassland ‘land managed as habitat’ (previously categorised under Option 15 in Glastir).
cy-gb	Gall hyn gynnwys ‘tir sy'n cael ei reoli fel cynefin’ ar laswelltir wedi’i wella (wedi'i gategoreiddio o dan Opsiwn 15 Glastir).

en-gb	This management will support the continuation of the grasslands as they develop into more species-rich habitats.
cy-gb	Bydd y gwaith rheoli hwn yn helpu i gadw'r glaswelltir wrth iddo ddatblygu’n gynefin sy'n fwy cyfoethog ei rywogaethau.

en-gb	assess the area annually and change the habitat classification on your SAF once it meets the criteria of the appropriate habitats
cy-gb	asesu’r ardal bob blwyddyn a newid dosbarth y cynefin ar eich SAF ar ôl iddo fodloni meini prawf y cynefin dan sylw

en-gb	manage land in newly created habitat according to the expected long term habitat classification with the additional requirement of no inputs, for example as Enclosed semi-natural dry grassland (grazed and hay meadow management options)
cy-gb	rheoli tir mewn cynefin sydd newydd ei greu yn unol â dosbarth y cynefin a ddisgwylir yn y pen draw, gyda’r gofyn ychwanegol na ddylid rhoi unrhyw fewnbynnau arno, er enghraifft glaswelltir sych lled-naturiol wedi’i amgáu (opsiynau rheoli tir pori a gweirglodd)

en-gb	d) Any other improved or previously afforested land which is under habitat creation management
cy-gb	d) Unrhyw dir arall sydd wedi’i wella neu a oedd dan goed o'r blaen ac sy'n cael ei reoli i greu cynefin

en-gb	This management will support the continuation of the development of semi-natural habitats.
cy-gb	Bydd y gwaith rheoli hwn yn helpu i barhau i ddatblygu cynefinoedd lled-naturiol.

en-gb	assess area annually and change the habitat classification on your SAF once it meets the criteria of the appropriate habitats
cy-gb	asesu’r ardal bob blwyddyn a newid dosbarth y cynefin ar eich SAF ar ôl iddo fodloni meini prawf y cynefin dan sylw

en-gb	manage land in newly created habitat according to the expected long term habitat classification with the additional requirement of no inputs
cy-gb	rheoli tir mewn cynefin sydd newydd ei greu yn unol â dosbarth y cynefin a ddisgwylir yn y pen draw, gyda’r gofyn ychwanegol na ddylid rhoi unrhyw fewnbynnau

en-gb	There could be additional derogations required here depending on the starting land cover and the target habitat.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen llacio'r rheolau yn y fan hon, gan ddibynnu ar y cynefin targed a’r gorchudd tir gwreiddiol.

en-gb	For example, the restrictions on bare ground would not be appropriate for previously afforested land.
cy-gb	Er enghraifft, ni fyddai’r cyfyngiadau ar dir moel yn briodol ar gyfer tir a oedd dan goed o'r blaen.

en-gb	Recommended stocking densities
cy-gb	Dyma’r lefelau stocio sy’n cael eu hargymell:

en-gb	This is a summary of the recommended stocking rates for each habitat category.
cy-gb	Dyma grynodeb o'r lefelau stocio a argymhellir ar gyfer pob categori cynefin.

en-gb	They are for guidance only and should be read in conjunction with the management aims, requirements and outcomes above.
cy-gb	Canllaw yn unig yw'r ffigurau hyn a dylech eu darllen ar y cyd â'r nodau, gofynion a'r canlyniadau rheoli uchod.

en-gb	See Table 3 below for habitat category 6 Upland open habitats.
cy-gb	Gweler Tabl 3 isod am gategori cynefin 6 Cynefinoedd agored yr ucheldir.

en-gb	Habitat classification
cy-gb	Dosbarth y Cynefin

en-gb	Specific habitats that can or will be present within the habitat classification
cy-gb	Cynefinoedd penodol a all fod neu a fydd yn bresennol o fewn dosbarth y cynefin

en-gb	Recommended maximum stocking rates
cy-gb	Y lefel stocio uchaf a argymhellir

en-gb	2a) Sand dune
cy-gb	2a) Twyni tywod

en-gb	2b) Shingle beach
cy-gb	2b) Traeth graean

en-gb	Enclosed wetland (bog, fen, flush / mire) and Marshy grassland
cy-gb	Gwlypdir wedi’i amgáu (cors, ffen, llac / mignen) a glaswelltir corsiog

en-gb	4a) Lowland bogs, fens and flush / mire
cy-gb	4a) Cyforgorsydd iseldir, ffeniau a llaciau / mignenni

en-gb	4b) Marshy grassland
cy-gb	4b) Glaswelltir corsiog

en-gb	Enclosed semi-natural dry grassland (acid, neutral, calcareous, calaminarian)
cy-gb	Glaswelltir sych lled-naturiol wedi'i amgáu (sur, niwtral, calchaidd, metelaidd)

en-gb	acid grassland
cy-gb	Glaswelltir sur

en-gb	calcareous grassland
cy-gb	Glaswelltir calchaidd

en-gb	neutral grassland
cy-gb	Glaswelltir niwtral

en-gb	calaminarian grassland
cy-gb	Glaswelltir metelaidd

en-gb	See Table 3 below
cy-gb	Gweler Tabl 3 isod

en-gb	Newly created habitat areas
cy-gb	Cynefinoedd newydd eu creu

en-gb	New streamside corridor
cy-gb	Coridor newydd ar lan nant

en-gb	Restored peat
cy-gb	Mawn wedi'i adfer

en-gb	No input grassland
cy-gb	Glaswelltir heb fewnbwn

en-gb	Other improved or previously afforested land under habitat creation management
cy-gb	Unrhyw dir arall sydd wedi’i wella neu a oedd dan goed o'r blaen ac sy'n cael ei reoli i greu cynefin

en-gb	Stocking guidance for Upland open habitats
cy-gb	Canllawiau stocio ar gyfer cynefinoedd agored yr ucheldir

en-gb	These are the recommended stocking rates for each habitat type that may be found within the upland open habitats.
cy-gb	Dyma'r lefelau stocio a argymhellir ar gyfer y mathau o gynefin a geir o fewn cynefinoedd agored yr ucheldir.

en-gb	They are for guidance only.
cy-gb	Canllaw yn unig yw'r ffigurau a roddir.

en-gb	You will need to comply with the minimum overall stocking rate of 0.04 LU/ha for 1 April – 30 September, and maximum overall stocking rate of 0.2 LU/ha for 1 October – 31 March, while ensuring there is no overgrazing of more sensitive habitat types.
cy-gb	Bydd angen i chi gydymffurfio â'r lefel stocio gyffredinol isaf o 0.04 UDB/ha ar gyfer 1 Ebrill – 30 Medi, a'r lefel stocio gyffredinol uchaf o 0.2 UDB/ha ar gyfer 1 Hydref – 31 Mawrth, gan sicrhau nad yw cynefinoedd mwy sensitif yn cael eu gorbori.

en-gb	Upland acid grassland
cy-gb	Glaswelltir sur yr ucheldir

en-gb	Montane heath
cy-gb	Rhos mynydd

en-gb	Wet heath
cy-gb	Rhos gwlyb

en-gb	Dry heath
cy-gb	Rhos sych

en-gb	Flush (wet hollows)
cy-gb	Llaciau (pantiau gwlyb)

en-gb	Peatland (can comprise one or more of blanket bog, wet heath and flush)
cy-gb	Mawndir (gall gynnwys un neu fwy o'r canlynol: gorgors, rhos gwlyb a llac)

en-gb	Calcareous grassland
cy-gb	Glaswelltir calchaidd

en-gb	Woodland
cy-gb	Coetir

en-gb	Standard Livestock Units (LUs)
cy-gb	Unedau Da Byw Safonol (UDB)

en-gb	These Livestock Units can be used to calculate stocking numbers for each habitat type based on the stocking rates in the tables above.
cy-gb	Gellir defnyddio'r Unedau Da Byw hyn i gyfrifo niferoedd stocio ar gyfer pob math o gynefin yn seiliedig ar y lefelau stocio yn y tablau uchod.

en-gb	Livestock
cy-gb	Da byw

en-gb	Livestock Units (LU)
cy-gb	Unedau Da Byw (UDB)

en-gb	Yearling
cy-gb	Oen blwydd

en-gb	Ewe / ram lamb
cy-gb	Oen benyw/gwryw

en-gb	Ewe with lamb at foot
cy-gb	Mamog ag oen

en-gb	Dry ewes (including in-lamb ewes)
cy-gb	Mamogiaid sych (gan gynnwys mamogiaid cyfoen)

en-gb	Rams
cy-gb	Hyrddod

en-gb	Cattle up to 6 months
cy-gb	Gwartheg hyd at 6 mis oed

en-gb	Cattle over 24 months
cy-gb	Gwartheg dros 24 mis oed

en-gb	Cattle 6 to 24 months
cy-gb	Gwartheg 6 i 24 mis oed

en-gb	Horses
cy-gb	Ceffylau

en-gb	Ponies
cy-gb	Merlod

en-gb	Foals
cy-gb	Ebolion

en-gb	Injurious weeds (Weeds Act (1959)e.g. creeping thistle, ragwort
cy-gb	Chwyn niweidiol (Deddf Chwyn (1959) e.e. ysgall y maes, llysiau'r gingroen

en-gb	Invasive non-native species (INNS) (e.g. Rhododendron ponticum)
cy-gb	Rhywogaethau estron goresgynnol (INNS) (e.e.Rhododendron ponticum)

en-gb	Topping or cutting, but not mowing
cy-gb	Tocio neu dorri, ond nid â pheiriant

en-gb	Universal Action 6: temporary habitat creation requirements
cy-gb	Gweithred Gyffredinol 6: gofynion creu cynefin dros dro

en-gb	See Chapter 4 for an explanation of this action which is designed to support you to create additional temporary habitat, if you do not have sufficient habitat to meet the scheme requirement for 10% habitat on each farm.
cy-gb	Gweler Pennod 4 i weld esboniad o’r weithred hon. Ei bwriad yw'ch helpu i greu cynefin dros dro ychwanegol os nad oes gennych ddigon o gynefin i fodloni gofyn y cynllun bod 10% o bob fferm yn gynefin.

en-gb	Chapter 4 includes the aims and benefits of the UA, along with a description of the activity you are being asked to undertake, the deadline for completion and the evidence you will be required to present as proof the UA has been completed.
cy-gb	Mae Pennod 4 yn cynnwys nodau a manteision y Weithred Gyffredinol, ynghyd â disgrifiad o’r gweithgarwch y gofynnir ichi ei wneud, y terfyn amser ar gyfer cwblhau’r gwaith a’r dystiolaeth y bydd angen ei chyflwyno fel prawf bod y Weithred Gyffredinol wedi’i chwblhau.

en-gb	This annex contains the technical detail for the different types of habitat you can choose to create depending on the nature of your farm.
cy-gb	Mae’r tudalennau canlynol yn cynnwys gwybodaeth dechnegol am y gwahanol fathau o gynefinoedd y gallwch ddewis eu creu gan ddibynnu ar natur eich fferm.

en-gb	You can choose one or more from the following list of temporary habitat types.
cy-gb	Gallwch ddewis un neu fwy o'r rhestr ganlynol o gynefinoedd dros dro.

en-gb	This list has been created to ensure there is a choice available for arable and pasture farms, and this list may be extended in future.
cy-gb	Lluniwyd y rhestr hon i sicrhau bod gan ffermydd âr a ffermwyr pori nifer o gynefinoedd i ddewis ohonyn nhw ac efallai y byddwn yn ychwanegu at y rhestr hon yn y dyfodol.

en-gb	The temporary habitat types to choose from are:
cy-gb	Dyma’r mathau o gynefinoedd dros dro y gallwch ddewis o’u plith:

en-gb	mixed leys on improved land (also referred to as multi-species or herbal leys).
cy-gb	gwyndynnydd cymysg ar dir wedi’i wella (mae gwyndynnydd amlrywogaeth neu flodeuog yn enwau eraill arnynt)

en-gb	late cut improved grasslands
cy-gb	glaswelltiroedd wedi’u gwella a gaiff eu torri’n hwyr

en-gb	Most of the actions will be based on a minimum width (metres) that can be placed adjacent to the field boundary, however, some have the flexibility to be placed as plots or the entire area within a parcel of land.
cy-gb	Bydd y rhan fwyaf o'r gweithredoedd yn seiliedig ar y lled gofynnol (metrau) y gellir ei roi wrth derfynau caeau, ond bydd yn bosib creu rhai cynefinoedd yn blotiau o dir neu'r holl dir o fewn parsel tir.

en-gb	Fallow crop margins
cy-gb	Ymylon o wyndwn

en-gb	Given suitable management, arable plants can reappear from the seed bank, even in places where they have not been seen for several years.
cy-gb	O'u rheoli'n briodol, gall planhigion tir âr ailymddangos o’r banc hadau, hyd yn oed os nad ydyn nhw wedi cael eu gweld ers sawl blwyddyn.

en-gb	Some of these arable plants are amongst the rarest of our native plant species, and can themselves be important food sources for insects and farmland birds.
cy-gb	Mae rhai o’r planhigion tir âr hyn yn brin iawn a gallant fod yn ffynonellau bwyd pwysig i bryfed ac adar tir fferm.

en-gb	Requirements:
cy-gb	Gofynion:

en-gb	available on improved land only
cy-gb	i’w gynnal ar dir wedi’i wella yn unig

en-gb	option can be rotated
cy-gb	caiff fod yn rhan o gylchdro

en-gb	this option must be situated next to cereals, oil seed rape, linseed or roots
cy-gb	rhaid lleoli’r opsiwn hwn wrth ymyl cnwd ŷd, rêp had olew, had llin neu wreiddgnwd

en-gb	establish a fallow margin annually at least three metres wide before 15 May (cereals, linseed and oil seed rape), or 1 July (roots).
cy-gb	sefydlwch ymyl o wyndwn bob blwyddyn, o leiaf 3m o led, cyn 15 Mai (wrth gnwd ŷd, had llin a rêp had olew), neu 1 Gorffennaf (gwreiddgnwd).

en-gb	This can apply to autumn and spring sown crops.
cy-gb	Gall y cnwd fod yn gnwd hydref neu gnwd gwanwyn.

en-gb	The requirements for the fallow crop margin finish when the adjoining crop is harvested or grazed
cy-gb	Bydd gofynion ar gyfer yr ymylon o wyndwn yn dod i ben pan gaiff y cnwd cyfagos ei gynaeafu neu ei bori

en-gb	cultivate a seed bed annually and allow the margin to regenerate naturally
cy-gb	bydd angen creu gwely hadau bob blwyddyn a gadael i’r ymyl aildyfu’n naturiol

en-gb	Do not:
cy-gb	Peidiwch â:

en-gb	graze or apply any nutrients.
cy-gb	phori’r tir na'i wrteithio

en-gb	use pesticides or mechanical weed control, except to spot treat and control injurious weeds or invasive non-native species such as spear thistle, creeping thistle, curled dock, broad–leaved dock, ragwort, Japanese knotweed, rhododendron, Himalayan balsam, giant hogweed.
cy-gb	defnyddio plaladdwyr na dulliau mecanyddol i reoli chwyn ac eithrio i sbot-chwynnu ac i reoli chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol fel marchysgall, ysgall y maes, tafol crych, tafol llydanddail, llysiau’r gingroen, clymog Japan, rhododendron, Jac y Neidiwr, efwr enfawr.

en-gb	Any herbicide you use should be recorded in your Integrated Pest Management (IPM) Plan
cy-gb	Dylech gofnodi unrhyw chwynladdwr a ddefnyddiwch yn eich Cynllun Rheolaeth Integredig ar Blâu.

en-gb	Unfertilised, unsprayed and unharvested cereal or linseed headlands
cy-gb	Talarau o ŷd a llin heb eu gwrteithio, eu chwistrellu na’u cynaeafu

en-gb	Cereal and linseed headlands left unharvested can provide valuable feed and shelter to insects, farmland birds and mammals such as hare.
cy-gb	Trwy adael talarau o ŷd a had llin heb eu cynaeafu, rhoddir lloches a bwyd gwerthfawr i bryfed, adar tir fferm a mamaliaid fel ysgyfarnogod.

en-gb	this option is available on a cereal crop which has been established by 15 May
cy-gb	mae'r opsiwn hwn ar gael ar gnwd ŷd fydd wedi cydio erbyn 15 Mai

en-gb	this headland can be located next to autumn and spring sown crops
cy-gb	gellir lleoli’r dalar wrth ymyl cnydau hydref a chnydau gwanwyn

en-gb	a minimum 3m wide cereal or linseed headland along the edge of the crop must be left unfertilised, unsprayed and unharvested
cy-gb	rhaid gadael o leiaf 3m o dalar ŷd neu had llin ar hyd ymyl y cnwd heb ei gwrteithio, ei chwistrellu na’i chynaeafu

en-gb	unharvested headland to be retained and un-grazed until 15 February in the following year
cy-gb	dylech gadw’r dalar heb ei chynaeafu na'i phori tan 15 Chwefror y flwyddyn ganlynol

en-gb	Fixed rough grass margin on arable land
cy-gb	Ymyl sefydlog o borfa arw ar dir âr

en-gb	Rough grass margins located next to arable crops can provide valuable shelter and breeding sites for invertebrates, farmland birds and small mammals.
cy-gb	Gall ymylon o borfa arw wrth ymyl cnydau âr gynnig lloches a safleoedd bridio gwerthfawr i infertebratau, adar tir fferm a mamaliaid bach.

en-gb	If located downslope from cultivated areas, these margins can also help intercept sediment.
cy-gb	O'u sefydlu ar lethr o dan y cae âr, gall yr ymylon hyn helpu i ddal gwaddodion hefyd.

en-gb	this option must be retained in the same location for a minimum of three continuous years or for the duration of your participation in the SFS if shorter.
cy-gb	rhaid cadw’r opsiwn hwn yn yr un lle am o leiaf dair blynedd o'r bron neu tra'ch bod yn cymryd rhan yn yr SFS, pa un bynnag sy fyrraf.

en-gb	Establish a grass margin at least three metres wide adjacent to a cereal, oil seed rape, linseed crop (by 15 May) or root crop (by 1 July) in the first relevant year
cy-gb	Sefydlwch ymyl o borfa o leiaf 3m o led wrth gnwd ŷd, rêp had olew neu had llin (erbyn 15 Mai) neu wreiddgnwd (erbyn 1 Gorffennaf) yn y flwyddyn berthnasol gyntaf

en-gb	this margin can be located next to autumn and spring sown crops
cy-gb	gallwch sefydlu'r ymyl wrth gnwd hydref a chnwd gwanwyn

en-gb	it is acceptable to have a grass ley as the adjacent crop for a maximum of two years in five as part of a crop rotation
cy-gb	bydd yn dderbyniol i'r cnwd sy'n ffinio fod yn wyndwn glaswellt am hyd at ddwy flynedd mewn cylchdro cnydau o bum mlynedd

en-gb	grass must be cut in the first year but not before 1 August.
cy-gb	rhaid torri’r glaswellt yn ystod y flwyddyn gyntaf, ond nid cyn 1 Awst.

en-gb	The date on which the margin is cut needs to be recorded in your activity diary and made available for inspection if requested
cy-gb	Bydd angen cofnodi dyddiad torri’r ymyl yn eich dyddiadur gweithgarwch a bydd angen sicrhau bod y dyddiadur ar gael i’w archwilio os gofynnir amdano

en-gb	after the first year, the area may be mowed (no more than 50% at any one time), but no more than once every three years
cy-gb	ar ôl y flwyddyn gyntaf, gallwch dorri'r ymyl (hyd at 50% yn unig bob tro), ond ddim amlach nag unwaith bob tair blynedd

en-gb	a mixture consisting of 15% tussock-forming grasses and the rest as fine-leaved grasses must be sown.
cy-gb	rhaid hau cymysgedd â 15% ohono'n laswellt sy’n ffurfio twmpathau, gyda’r gweddill yn laswellt meinddail.

en-gb	Grass must be sown at 15kg/ha in autumn or 21kg/ha in spring.
cy-gb	Bydd angen hau 15kg/ha o laswellt yn yr hydref neu 21kg/ha yn y gwanwyn.

en-gb	Tussock forming grasses include: cocksfoot, timothy, Yorkshire fog.
cy-gb	Mae glaswellt sy’n tyfu’n dwmpathau’n cynnwys: troed y ceiliog, rhonwellt, maswellt penwyn.

en-gb	Fine-leaved grasses include: red fescue, sheep’s fescue, creeping fescue, rough-stalked meadow grass, smooth-stalked meadow grass, common bent, creeping bent, velvet bent, sweet vernal grass, crested dog’s tail, meadow foxtail.
cy-gb	Mae glaswellt meinddail yn cynnwys: peiswellt coch, peiswellt y defaid, gweunwellt garw, gweunwellt llyfn, maeswellt cyffredin, maeswellt rhedegog, maeswellt y cŵn, perwellt y gwanwyn, rhonwellt y ci, cynffonwellt y maes.

en-gb	Rye grass must not be included
cy-gb	Ni ddylid cynnwys rhygwellt

en-gb	Do not;
cy-gb	Peidiwch â:

en-gb	graze or apply any nutrients
cy-gb	phori’r tir na'i wrteithio

en-gb	Use pesticides except to spot treat and control injurious weeds or invasive non-native species such as spear thistle, creeping thistle, curled dock, broad–leaved dock, ragwort, Japanese knotweed, rhododendron, Himalayan balsam, giant hogweed.
cy-gb	defnyddio plaladdwyr ac eithrio i sbot-chwynnu ac i reoli chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol fel marchysgall, ysgall y maes, tafol crych, tafol llydanddail, llysiau’r gingroen, clymog Japan, rhododendron, Jac y Neidiwr, efwr enfawr.

en-gb	Any herbicide you use should be recorded in your Integrated Pest Management (IPM) Plan
cy-gb	Dylech gofnodi unrhyw chwynladdwr a ddefnyddiwch yn eich Cynllun Rheolaeth Integredig ar Blâu

en-gb	Rotational rough grass margin on arable land
cy-gb	Ymyl o borfa arw mewn cylchdro ar dir âr

en-gb	establish a grass margin at least 3m wide adjacent to a cereal, oil seed rape, linseed crop (by 15 May) or root crop (by 1 July)
cy-gb	sefydlwch ymyl o borfa o leiaf 3m o led wrth gnwd ŷd, rêp had olew neu had llin (erbyn 15 Mai) neu wreiddgnwd (erbyn 1 Gorffennaf)

en-gb	if the margin is retained in the same location, grass must be cut in the first year but not before 1 August.
cy-gb	os ydy’r ymyl yn cael ei gadw yn yr un lle, rhaid torri'r borfa yn y flwyddyn gyntaf ond nid cyn 1 Awst.

en-gb	The date on which the margin is cut needs to be recorded in your Activity Diary and made available for inspection if requested
cy-gb	Bydd angen cofnodi dyddiad torri’r ymyl yn eich dyddiadur gweithgarwch a bydd angen sicrhau bod y dyddiadur ar gael i’w archwilio os gofynnir amdano

en-gb	if the margin is retained in the same location, after the first year, the area may be mowed (no more than 50% at any one time), but no more than once every three years
cy-gb	os byddwch yn cadw'r ymyl yn yr un lle ar ôl y flwyddyn gyntaf, gallwch dorri'r ymyl (hyd at 50% yn unig bob tro), ond ddim amlach nag unwaith bob tair blynedd

en-gb	if the margin is rotated no cutting / mowing is permitted
cy-gb	os ydy'r ymyl yn rhan o gylchdro, ni chewch ei dorri

en-gb	the requirements for the margin finish when the adjoining crop is harvested, but only if the margin is rotated
cy-gb	bydd y gofynion ar gyfer yr ymyl yn dod i ben pan gaiff y cnwd sy'n ffinio ei gynaeafu, ond dim ond os yw'r ymyl yn rhan o gylchdro

en-gb	use pesticides except to spot treat and control injurious weeds or invasive non-native species such as spear thistle, creeping thistle, curled dock, broad–leaved dock, ragwort, Japanese knotweed, rhododendron, Himalayan balsam, giant hogweed.
cy-gb	defnyddio plaladdwyr  ac eithrio i sbot-chwynnu ac i reoli chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol fel marchysgall, ysgall y maes, tafol crych, tafol llydanddail, llysiau’r gingroen, clymog Japan, rhododendron, Jac y Neidiwr, efwr enfawr.

en-gb	Unsprayed spring sown cereal and protein crop mix with stubbles retained
cy-gb	Cymysgedd o ydau gwanwyn a chnwd protein heb eu chwistrellu, gyda’r sofl wedi’i gadw

en-gb	An unsprayed cereal and protein mix can provide a valuable seed and nectar source for wildlife throughout the growing season, with the remaining stubbles still providing cover and foraging habitat throughout the winter
cy-gb	Gall cymysgedd o ydau gwanwyn a chnwd protein heb eu chwistrellu fod yn ffynhonnell hadau a neithdar werthfawr i fywyd gwyllt drwy gydol y tymor tyfu, a bydd y sofl yn gynefin sy'n cynnig cysgod a bwyd dros y gaeaf.

en-gb	establish an unsprayed, spring-sown cereal / protein crop mix with stubble retained until 15 February in the following year
cy-gb	sefydlu cnwd ŷd/protein heb ei chwistrellu, wedi’i hau yn y gwanwyn gan gadw’r sofl tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn

en-gb	eligible crops include barley, wheat, oats, triticale, rye / field beans, peas, lupins or vetches
cy-gb	mae cnydau cymwys yn cynnwys haidd, gwenith, ceirch, rhygwenith, rhyg / ffa maes, pys, bysedd y blaidd neu ffacbys

en-gb	seed mixture should comprise 50% cereal and 50% protein seed by weight
cy-gb	dylai’r cymysgedd hadau gynnwys 50% o hadau ŷd a 50% o hadau protein yn ôl pwysau

en-gb	only use certified seed at the recommended seed rate and retain labels / invoices as supporting evidence at inspection
cy-gb	defnyddiwch hadau ardystiedig yn unig, gan hau'r gyfradd a argymhellir. Cadwch labeli / anfonebau fel tystiolaeth i'w dangos yn ystod ymweliadau archwilio

en-gb	the utilisation of the crop and earliest harvest date must be considered when selecting the crops and varieties
cy-gb	wrth ddewis y cnydau a’r mathau, dylech ystyried sut y byddwch am i'r cnwd gael ei ddefnyddio a dyddiad cynharaf ei gynaeafu

en-gb	you may rectify any immediate deficiencies identified in P, K and pH levels prior to establishment
cy-gb	gallwch gywiro unrhyw ddiffygion o ran lefelau P, K a pH cyn sefydlu’r cnydau

en-gb	maintain a 1m grass buffer strip adjacent to a hedge, earth bank or watercourse
cy-gb	cynnal llain glustogi o 1m ar hyd perthi/gwrychoedd, cloddiau neu gyrsiau dŵr

en-gb	sow between 1 March and 15 May
cy-gb	hau rhwng 1 Mawrth a 15 Mai

en-gb	can be established through ploughing, traditional cultivations and drilling, minimum tillage or direct drilling
cy-gb	gellir sefydlu'r cnwd drwy aredig, drilio a dulliau trin traddodiadol, bras droi neu ddrilio uniongyrchol

en-gb	can be harvested as grain, crimped, and stored using an additive or ensiled as forage (within a silage pit or as baled silage)
cy-gb	gellir ei gynaeafu fel ydau, ei grimpio a'i storio gan ddefnyddio ychwanegyn neu ei gadw’n borthiant drwy ei silweirio (mewn pwll silwair neu mewn bêls silwair)

en-gb	plough or cultivate land before 1 March
cy-gb	aredig neu drin y tir cyn 1 Mawrth

en-gb	undersow the crop
cy-gb	hau unrhyw beth o dan y cnwd

en-gb	use pesticides or mechanical weeding once the crop is established.
cy-gb	defnyddio plaladdwyr neu ddulliau chwynnu mecanyddol ar ôl i’r cnwd gydio.

en-gb	Fungicides can be used if applied to the seed before sowing, and this should be recorded in your Integrated Pest Management (IPM) plan
cy-gb	Cewch ddefnyddio ffwngladdwyr cyn belled â'u bod yn cael eu rhoi ar yr hadau cyn eu hau. Cofnodwch hyn yn eich cynllun Rheolaeth Integredig ar Blâu

en-gb	desiccate the crop prior to harvesting
cy-gb	sychu'r cnwd â chemegolion cyn ei gynaeafu

en-gb	harvest before 1 August, or until 14 weeks after sowing, whichever is the latest
cy-gb	cynaeafu’r cnwd cyn 1 Awst, neu lai na 14 wythnos ar ôl ei hau, pa bynnag ddyddiad fydd hwyraf

en-gb	A record of all field activity, including sowing and harvesting date and fertiliser applications should be maintained in your activity diary and made available for inspection if requested.
cy-gb	Yn eich dyddiadur gweithgarwch, dylech gadw cofnod o’r holl waith a wneir yn y caeau, gan gynnwys y dyddiadau hau a chynaeafu a’r gwrteithiau a ddefnyddiwyd. Gofalwch fod y dyddiadur ar gael i’w archwilio os gofynnir amdano.

en-gb	Retain cereal winter stubbles
cy-gb	Cadw sofl ydau dros y gaeaf

en-gb	To provide a source of food for native seed-eating farmland birds to survive over the winter, such as tree sparrow, linnet, yellowhammer and grey partridge.
cy-gb	Bydd yn ffynhonnell fwyd i adar brodorol tir fferm sy’n bwyta hadau i oroesi’r gaeaf, fel colfannod y mynydd, llinosiaid, brasod melyn a phetrys.

en-gb	Winter stubbles will also increase structural diversity in the farmed landscape, supporting invertebrates and increasing water penetration.
cy-gb	Hefyd, bydd sofl dros y gaeaf yn cynyddu amrywiaeth strwythurol y dirwedd amaethyddol, gan gynnal infertebratau a helpu dŵr i dreiddio.

en-gb	must follow a cereal crop
cy-gb	rhaid iddo ddilyn cnwd ydau

en-gb	remove straw within 2 weeks of harvest and allow the natural regeneration of grasses and broadleaved plants
cy-gb	casglwch y gwellt o fewn 2 wythnos ar ôl y cynhaeaf a chaniatáu aildyfiant naturiol o laswellt a phlanhigion llydanddail

en-gb	maize, sorghum and undersown stubbles are not acceptable
cy-gb	ni fydd sofl indrawn, sofl sorgwm na sofl cnydau eraill gafodd eu hau oddi tanynt yn dderbyniol

en-gb	a record of cereal harvest, cutting, ploughing, cultivation or direct drilling under this option needs to be kept in the activity diary
cy-gb	yn y Dyddiadur Gweithgarwch, bydd angen cadw cofnod o waith cynaeafu, torri, aredig, trin neu ddrilio uniongyrchol o dan yr opsiwn hwn

en-gb	use pesticides unless to spot treat and control injurious weeds or invasive non-native species.
cy-gb	defnyddio chwynladdwyr ac eithrio i sbot-drin a rheoli chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol.

en-gb	Herbicides may be used from 15 February.
cy-gb	Gellir defnyddio chwynladdwyr o 15 Chwefror.

en-gb	Any herbicides you use should be recorded in your Integrated Pest Management (IPM) Plan
cy-gb	Dylech gofnodi unrhyw chwynladdwyr a ddefnyddiwch yn eich Cynllun Rheolaeth Integredig ar Blâu

en-gb	cut vegetation after harvest before the 15 February
cy-gb	torri llystyfiant ar ôl cynaeafu cyn 15 Chwefror

en-gb	apply slurry between harvest and 15 February
cy-gb	gwasgaru slyri rhwng cynaeafu'r cnwd a 15 Chwefror

en-gb	store manure on the area
cy-gb	storio tail ar y cae

en-gb	supplementary feed on the area
cy-gb	darparu porthiant atodol yn y cae

en-gb	plough, cultivate or direct drill before 1 March
cy-gb	ei aredig, ei drin na’i ddrilio cyn 1 Mawrth

en-gb	graze until 15 February
cy-gb	ei bori tan 15 Chwefror

en-gb	Wildlife cover crop on improved land
cy-gb	Cnwd gorchudd ar gyfer bywyd gwyllt ar dir wedi’i wella

en-gb	Cover crops can provide cover for a range of farmland birds and small mammals,  and provide an invaluable food source through autumn and winter.
cy-gb	Gall cnydau gorchudd ddarparu cysgod i amrywiaeth o adar tir fferm a mamaliaid bach, a chynnig ffynhonnell fwyd werthfawr trwy’r hydref a’r gaeaf.

en-gb	They also provide a valuable habitat for a range of invertebrates, particularly pollinating insects.
cy-gb	Maen nhw hefyd yn gynefin pwysig i amrywiaeth o infertebratau, yn enwedig pryfed peillio.

en-gb	option can be rotated or fixed as appropriate
cy-gb	gall yr opsiwn fod yn rhan o gylchdro neu gallwch ei gadw yn yr un lle, yn ôl y gofyn

en-gb	cultivate a seed bed at least three metres wide and establish a crop before 15 May
cy-gb	dylech drin gwely hadau o leiaf 3m o led a sefydlu cnwd cyn 15 Mai

en-gb	establish as a block in a field or margin along the edge of a field
cy-gb	gallwch ei sefydlu fel bloc mewn cae neu ar hyd ymyl cae

en-gb	the mix must be a commercially available multi-species wildlife / game cover crop suitable and appropriate for the location.
cy-gb	rhaid i’r cymysgedd fod yn gnwd gorchudd amlrywogaeth ar gyfer bywyd gwyllt / anifeiliaid hela.

en-gb	Retain labels and invoices as supporting evidence at inspection
cy-gb	Dylai fod ar gael yn fasnachol a dylai fod yn addas ar gyfer y lleoliad. Cadwch labeli ac anfonebau fel tystiolaeth ar gyfer ymweliadau archwilio

en-gb	if herbicide use is required as part of Integrated Pest Management, Desiccant may be used to spray off vegetation prior to sowing but otherwise there must be no use of herbicides except to spot treat notifiable weeds or invasive alien species such as spear thistle, creeping thistle, curled dock, broad–leaved dock, ragwort, Japanese knotweed or Himalayan balsam
cy-gb	os bydd angen defnyddio chwynladdwr fel rhan o Reolaeth Integredig ar Blâu, cewch chwistrellu’r llystyfiant â chemegyn sychu (desiccant) cyn ei hau; ond fel arall, ni ddylid defnyddio chwynladdwyr ac eithrio i sbot-drin chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol fel marchysgall, ysgall y maes, tafol crych, tafol llydanddail, llysiau’r gingroen, clymog Japan neu jac y neidiwr

en-gb	re-sow any area of failed crop
cy-gb	dylech ail-hau os gwelwch nad yw'r cnwd wedi cydio

en-gb	sow maize
cy-gb	hau indrawn

en-gb	graze or cut before 15 March in the following year
cy-gb	pori neu dorri’r cnwd cyn 15 Mawrth yn y flwyddyn ganlynol

en-gb	use insecticides
cy-gb	defnyddio pryfladdwyr

en-gb	apply fungicides after crop establishment
cy-gb	defnyddio ffwngladdwyr ar ôl i’r cnwd sefydlu

en-gb	apply molluscicides unless direct drilled along with the seed.
cy-gb	defnyddio molwsgladdwr oni bai'ch bod yn ei ddrilio gyda'r had.

en-gb	Any molluscicides you use should be recorded in your Integrated Pest Management (IPM) Plan
cy-gb	Dylech gofnodi unrhyw folwsgladdwyr a ddefnyddiwch yn eich Cynllun Rheolaeth Integredig ar Blâu

en-gb	Unsprayed, unfertilized and uncultivated buffer adjacent to existing habitat (including open water) on improved grassland
cy-gb	Clustogfa heb ei chwistrellu, heb ei gwrteithio a heb ei thrin wrth ymyl cynefin presennol (gan gynnwys dŵr agored) ar laswelltir wedi'i wella

en-gb	Wide grassland strips can provide valuable buffers between more intensively managed areas of the farm and adjacent habitats.
cy-gb	Gall lleiniau clustogi llydan ar laswelltir greu rhaniadau gwerthfawr rhwng rhannau'r fferm sy'n cael eu rheoli'n ddwys a chynefinoedd cyfagos.

en-gb	The buffer can intercept sediment, nutrient and sprays to reduce negative impacts on habitat areas, and can provide shelter and feeding opportunity for wildlife in the own right.
cy-gb	Gall lleiniau clustogi ddal gwaddodion, maethynnau a chemegion gan leihau eu heffeithiau negyddol ar gynefinoedd, a hefyd maen nhw eu hunain yn cynnig cysgod a mannau bwydo i fywyd gwyllt.

en-gb	provide a grass buffer of at least 12m, but width can be flexible thereafter
cy-gb	dylech greu llain glustogi o laswellt o leiaf 12m o led. Gall y lled fod yn hyblyg wedyn

en-gb	the buffer can be located next to any existing habitat, hedgerows or water courses
cy-gb	gallwch leoli’r llain glustogi wrth ymyl cynefin sy’n bodoli eisoes, perth/gwrych neu gwrs dŵr

en-gb	the buffer must be unfertilised, unsprayed (with herbicides or pesticides) and uncultivated
cy-gb	bydd y llain heb ei gwrteithio, ei chwistrellu (gyda phlaladdwyr) na'i thrin

en-gb	Mixed leys on improved land (also referred to as multi-species or herbal leys)
cy-gb	Gwyndynnydd cymysg ar dir wedi’i wella (mae gwyndynnydd amlrywogaeth neu flodeuog yn enwau eraill arnynt)

en-gb	Mixed leys provide multiple benefits.
cy-gb	Mae gwyndynnydd cymysg yn cynnig llawer o fanteision.

en-gb	They provide a valuable habitat for a range of invertebrates, particularly pollinating insects.
cy-gb	Maen nhw'n gynefin gwerthfawr i amrywiaeth o infertebratau, yn enwedig i bryfed peillio.

en-gb	They also provide a more resilient pasture with a range of deeper-rooted species able to reach moisture during dry periods, and providing mixed forage for livestock.
cy-gb	Maen nhw hefyd yn darparu tir pori gwytnach gydag amrywiaeth o rywogaethau sy’n gwreiddio’n ddyfnach ac sy’n gallu cyrraedd dwr yn ystod cyfnodau sych, ynghyd â darparu cnwd pori cymysg i dda byw.

en-gb	establish a mixed ley, comprising minimum five grass species, three legume species and three herb species
cy-gb	dylid sefydlu gwyndwn cymysg sy’n cynnwys o leiaf pum rhywogaeth gwahanol o laswellt, tair rhywogaeth o godlys a thair rhywogaeth flodeuog

en-gb	minimum seed rate 25 kg / ha
cy-gb	rhaid hau o leiaf 25kg/hectar

en-gb	maximum Ryegrass content 6 kg / ha
cy-gb	ni chewch hau mwy na 6kg/ha o rygwellt

en-gb	maximum other grass seed content 9 kg / ha (maximum total grass seed content 15 kg / ha)
cy-gb	hadau glaswellt eraill, dim mwy na 9kg/ha (yr holl hadau glaswellt, dim mwy na 15kg/ha)

en-gb	only use certified seed at the recommended seed rate and retain labels and invoices as supporting evidence at inspection
cy-gb	defnyddiwch dim ond hadau ardystiedig, gan hau'r gyfradd a argymhellir. Dylech gadw labeli ac anfonebau fel tystiolaeth ar gyfer ymweliadau archwilio

en-gb	it can be established as a whole field or as a margin along the edge of a field
cy-gb	gellir sefydlu’r gwyndwn ar ffurf cae cyfan neu fel ymyl cae

en-gb	mixed ley to be retained for three years, or for the duration of participation if shorter and / or to meet the scheme requirement for 10% habitat on each farm
cy-gb	rhaid cadw’r gwyndwn cymysg am dair blynedd neu tra byddwch yn cymryd rhan yn yr SFS, pa un bynnag sydd fyrraf a / neu i fodloni 10% y cynllun

en-gb	ensure there is a minimum area available for pollinating insects and other wildlife by allowing a six week continuous closed period from grazing or mowing between 1 May – 31 July (dated geolocated photographic evidence of areas and periods left uncut / ungrazed required to be retained and available at inspection to support compliance)
cy-gb	dylech sicrhau bod cyfran ofynnol ohono ar gael i bryfed peillio a bywyd gwyllt arall trwy beidio â’i bori na'i dorri am gyfnod di-dor o chwe wythnos rhwng 1 Mai – 31 Gorffennaf (dylid cadw tystiolaeth ffotograffig gyda geo-dag wedi’i dyddio bod y mannau hynny heb eu pori na'u torri yn y cyfnodau hynny a gofalu ei bod ar gael i'w harchwilio i brofi'ch bod yn cydymffurfio)

en-gb	sow between 15 April and 15 September
cy-gb	dylid hau rhwng 15 Ebrill a 15 Medi

en-gb	crop can be established through ploughing, traditional cultivations and drilling, minimum tillage or direct drilling
cy-gb	gallwch sefydlu'r cnwd drwy aredig, dulliau trin traddodiadol, bras droi neu ddrilio

en-gb	mix the seed in the hopper immediately before sowing a seed mix to stop an uneven spread of crops
cy-gb	cymysgwch yr hadau yn yr hopran yn syth cyn hau cymysgedd hadau er mwyn eu gwasgaru’n gyfartal

en-gb	seed can be broadcast or drilled, but no deeper than 1cm
cy-gb	hau hadau ar led neu drwy ddrilio, ond dim dyfnach nag 1cm

en-gb	roll after sowing to retain moisture
cy-gb	rowlio ar ôl hau i gadw'r lleithder

en-gb	if using minimum tillage or direct drilling, the use of an appropriate, approved herbicide to spray off an existing grass sward is required.
cy-gb	os ydych yn bras droi neu'n drilio'r tir, bydd angen defnyddio chwynladdwr priodol, cymeradwy i ladd y glaswellt sydd yno eisoes.

en-gb	(This requirement not applicable for farmers certified as organic)
cy-gb	Nid yw'r gofyn hwn yn berthnasol i ffermwyr sydd wedi cael eu hardystio'n organig

en-gb	maintain a 1m grass buffer strip adjacent to a hedge, earth bank or watercourse.
cy-gb	cynnal llain glustogi o 1m ar hyd perth/gwrych, clawdd neu gwrs dŵr

en-gb	established sward to be managed to maintain sward diversity, to encourage the flowering and seeding of the mixed ley and to avoid poaching
cy-gb	dylid rheoli’r gwyndwn cymysg mewn modd a fydd yn cynnal amrywiaeth y rhywogaethau ynddi a'u hannog i flodeuo a hadu, ac osgoi stablad (sathru) gan dda byw

en-gb	use Plant Protection Products (PPPs) once the ley is established, other than to spot treat or weed-wipe injurious weeds or invasive non-native species, soft and hard rush, nettles or bracken.
cy-gb	defnyddio Cynhyrchion Diogelu Planhigion ar ôl i’r gwyndwn sefydlu, ac eithrio i sbot-drin neu glwt-chwynnu chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol, brwyn pabwyr, brwyn caled, danadl neu redyn.

en-gb	use inorganic fertilisers containing nitrogen following establishment until the following spring.
cy-gb	defnyddio gwrteithiau anorganig sy’n cynnwys nitrogen ar ôl i’r gwyndwn sefydlu, tan y gwanwyn canlynol.

en-gb	We recommended that nitrogen fertiliser use is avoided to achieve maximum agronomic and environmental benefits from the mixed ley
cy-gb	Argymhellwn eich bod yn osgoi defnyddio gwrtaith nitrogen er mwyn sicrhau manteision agronomig ac amgylcheddol mwyaf posibl y gwyndwn cymysg

en-gb	A record of all field activity, including sowing date, fertiliser and pesticide applications, and grazing dates should be maintained in your activity diary and made available for inspection if requested.
cy-gb	Yn eich dyddiadur gweithgarwch, cadwch gofnod o’r holl waith a wneir yn y cae, gan gynnwys y dyddiad hau, y gwrteithiau a’r plaladdwyr a ddefnyddiwyd, a’r dyddiadau pori. Dylid sicrhau bod y dyddiadur ar gael i’w archwilio pan ofynnir amdano.

en-gb	Late cut improved grasslands
cy-gb	Glaswelltir wedi’i wella, a'i dorri’n hwyr

en-gb	When managed for a late cut, agriculturally improved grasslands can provide valuable nesting habitat for ground nesting birds, and shelter for other species such as hare.
cy-gb	Pan gaiff glaswelltiroedd wedi’u gwella’n amaethyddol eu rheoli ar gyfer eu torri’n hwyr, maen nhw'n gallu cynnig cynefin gwerthfawr i adar sy’n nythu ar y llawr, ynghyd â chysgod i anifeiliaid eraill, fel ysgyfarnogod.

en-gb	Cutting later in the year allows nesting birds time to complete brooding, and for chicks to fledge.
cy-gb	Trwy dorri’r glaswelltiroedd hyn yn ddiweddarach yn y flwyddyn, bydd adar sy’n nythu yn cael cyfle i orffen gori, a'r cywion i adael y nyth.

en-gb	This action is important for birds like curlew, which are threatened with extinction in Wales.
cy-gb	Mae’r weithred hon yn bwysig i adar fel gylfinirod, sydd mewn perygl o ddiflannu o Gymru.

en-gb	available on whole parcels that will be shut out for silage or hay only
cy-gb	ar gael ar barseli cyfan sy'n cael ei neilltuo ar gyfer silwair neu wair yn unig

en-gb	do not graze, cut, mow, harrow, roll, top or undertake any other mechanical operations between 6 May and 15 July
cy-gb	peidiwch â phori, lladd, torri, llyfnu, rholio, tocio na gwneud unrhyw waith mecanyddol arall rhwng 6 Mai a 15 Gorffennaf

en-gb	Improved grassland allowed to set seed
cy-gb	Glaswelltir wedi’i wella sydd wedi cael ei adael i hadu

en-gb	The main aim of these improved grasslands allowed to set seed and remain uncut or ungrazed over winter is to provide over winter food for seed eating birds.
cy-gb	Prif nod y glaswelltiroedd hyn – wedi’u gwella a'u gadael i hadu, ac a fydd heb eu torri na’u pori dros y gaeaf – yw darparu bwyd dros y gaeaf i adar sy’n bwyta hadau.

en-gb	The absence of a seed supply over winter is a major factor in rapidly declining farmland bird populations.
cy-gb	Mae diffyg hadau dros y gaeaf yn ffactor pwysig pam mae poblogaethau adar tir fferm yn dirywio’n gyflym.

en-gb	available on whole parcels, or part parcels with strips at least 12m wide
cy-gb	ar gael ar barseli cyfan, neu barseli rhannol gyda lleiniau o leiaf 12m o led

en-gb	do not cut or graze from 1 June to 28 February
cy-gb	peidiwch â'i dorri na'i bori’r rhwng 1 Mehefin a 28 Chwefror

en-gb	Universal Action 9: woodland maintenance requirements
cy-gb	Gweithred Gyffredinol 9: Gofynion cynnal coetir

en-gb	See UA9:
cy-gb	Gweler UA9:

en-gb	Woodland maintenance in Chapter 4 for the overall explanation of this action.
cy-gb	Cynnal Coetir ym Mhennod 4 i gael esboniad o'r Weithred hon.

en-gb	This includes the aims and benefits of the UA, along with a description of the specific activity you are being asked to undertake, the deadline for completion and the evidence you will be required to present as proof the UA has been completed.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys nodau a manteision y Weithred Gyffredinol (UA), ynghyd â disgrifiad o'r gweithgaredd penodol y gofynnir ichi eu cynnal, y dyddiad cau ar gyfer cwblhau a'r dystiolaeth y bydd angen ichi ei chyflwyno fel prawf bod y Weithred wedi cael ei chwblhau.

en-gb	This action applies to all existing farm woodlands where you have management control of the woodland.
cy-gb	Mae'r Weithred hon yn gymwys i'r holl goetiroedd fferm sydd eisoes yn bodoli lle rydych yn gyfrifol am reoli'r coetir.

en-gb	It can be broadleaf woodlands, conifer plantation, or a mixture with at least 0.1ha and a canopy of at least 20% or having the potential to achieve it.
cy-gb	Gall fod yn goetir llydanddail, yn blanhigfa conwydd, neu'n gymysgedd o 0.1ha o leiaf a chanopi o 20% o leiaf neu â'r potensial i gyflawni hynny.

en-gb	Orchards, wood pasture and parklands are not considered woodland and are covered by UA5:
cy-gb	Ni chaiff perllannau, coed pori a thir parc eu hystyried yn goetir a chânt eu cwmpasu gan UA5:

en-gb	Habitat maintenance.
cy-gb	Cynnal Cynefinoedd.

en-gb	This annex contains a more detailed description of the activities and outcomes you are required to deliver to meet this action.
cy-gb	Mae'r atodiad hwn yn cynnwys disgrifiad manylach o'r gweithgareddau a'r canlyniadau y mae disgwyl ichi eu cyflawni er mwyn bodloni'r Weithred hon.

en-gb	Guidance and support, for example through Farming Connect, will be available to help you understand and gain the maximum benefit from your woodlands.
cy-gb	Bydd canllawiau a chymorth, er enghraifft drwy Cyswllt Ffermio, ar gael i'ch helpu i ddeall a sicrhau'r budd mwyaf o'ch coetiroedd.

en-gb	Do not undertake any management works which are Potentially Damaging Operation (PDO) or Operation Likely to Damage the Special Interest (OLDSI) if the woodland is within a designated site.
cy-gb	Peidiwch â chynnal unrhyw waith rheoli sy’n Weithgaredd a Allai fod yn Niweidiol neu’n Weithgaredd sy’n Debygol o Niweidio’r Diddordeb Arbennig os yw’r coetir mewn safle dynodedig.

en-gb	Positive management options for your designated woodland will be considered as part of UA7:
cy-gb	Caiff opsiynau rheoli positif ar gyfer eich coetir dynodedig eu hystyried fel rhan o UA 7:

en-gb	Designated site management plans.
cy-gb	Cynlluniau Rheoli Safleoedd Dyndodig.

en-gb	Requirements for individual trees, or scattered groups of trees smaller than 0.1ha are included under Part 3 of the Universal Code (see Annex 2).
cy-gb	Caiff gofynion ar gyfer coed unigol, neu grwpiau gwasgaredig o goed sy'n llai na 0.1ha, eu cynnwys o dan Ran 3 o'r Cod i Bawb (gweler Atodiad 2).

en-gb	Requirements of the UA
cy-gb	Gofynion y Weithred Gyffredinol

en-gb	limit felling to between 1 September and 28 February.
cy-gb	cwympo coed yn y cyfnod rhwng 1 Medi a 28 Chwefror yn unig.

en-gb	Fell no more than 5m3 per quarter unless tree removal is necessary for safety reasons or is permitted under an exemption (See Exemptions list below).
cy-gb	Peidio â chwympo mwy na 5m3 fesul chwarter oni bai fod angen gwaredu coed am resymau diogelwch neu y caniateir hynny o dan eithriad (gweler y rhestr o eithriadau isod).

en-gb	Ensure felling within a woodland does not have a detrimental impact on the biodiversity interest of the woodland
cy-gb	Sicrhau nad yw gwaith cwympo coed mewn coetir yn cael effaith andwyol ar ddiddordeb bioamrywiaeth y coetir

en-gb	retain deadwood equating to at least 5% of the stand volume (1 in 20 canopy trees).
cy-gb	cadw coed marw sy'n cyfateb i o leiaf 5% o faint y celli (1 o bob 20 o goed y canopi).

en-gb	Felled tree stumps do not count towards this figure.
cy-gb	Nid yw bonion coed sydd wedi’u torri yn cyfrif tuag at y ffigur hwn.

en-gb	The 5% should include a mix of both standing and fallen deadwood.
cy-gb	Dylai'r 5% gynnwys cymysgedd o goed marw sy'n sefyll ac sydd wedi cwympo.

en-gb	Ideally deadwood will be made up of canopy sized trees of a range of species.
cy-gb	Yn ddelfrydol, bydd y coed marw yn cynnwys coed maint canopi o amrywiaeth o rywogaethau.

en-gb	Dead wood over the 5% can be removed
cy-gb	Gellir gwaredu coed marw dros y 5%

en-gb	monitor impact of grazing, grey squirrel damage and any deer browsing which can be detrimental to the survival of trees and woodland.
cy-gb	monitro effaith pori, difrod gan wiwerod llwyd ac unrhyw geirw sy'n deintio’r brigau a all fod yn effeithio‘n ddrwg ar allu coed a choetir i oroesi.

en-gb	Indicators of unacceptable impact can include debarking of trees, bare and heavily trampled soil (poaching) on more than 10% of the woodland floor, and a lack of flowers on the woodland floor during the spring and summer.
cy-gb	Gall dangosyddion effaith annerbyniol gynnwys dirisglo coed, pridd moel wedi’i stablad (sathru) ar fwy na 10% o lawr y coetir, a phrinder blodau ar lawr y coetir yn ystod y gwanwyn a'r haf.

en-gb	Avoid grazing woodlands in the spring and early summer if possible
cy-gb	Dylid osgoi pori mewn coetiroedd yn ystod y gwanwyn a dechrau'r haf os yw'n bosibl

en-gb	protect native ground flora, trees and their roots from direct or indirect damage due to cultivation, compaction, use of machinery or use of agrochemicals, including fertilisers
cy-gb	diogelu fflora daear, coed a'u gwreiddiau rhag difrod uniongyrchol neu anuniongyrchol yn sgil trin tir, cywasgu, defnyddio peiriannau neu agrocemegion, gan gynnwys gwrteithiau

en-gb	retain all intentional open spaces within the woodland such as rides and glades.
cy-gb	cadw'r holl fannau sy’n fwriadol agored yn y coetir, megis rhodfeydd neu lennyrch.

en-gb	Open space allows movement and access within the woodland and contributes to the ecological value.
cy-gb	Mae mannau agored yn caniatáu symudiad a mynediad drwy'r coetir ac yn cyfrannu at y gwerth ecolegol.

en-gb	Retaining open space requires regular maintenance to ensure they remain free from trees, this can include cutting, mowing and grazing.
cy-gb	Mae angen gwneud gwaith cynnal a chadw rheolaidd i gadw mannau agored er mwyn sicrhau nad oes coed yn tyfu ynddynt. Gall hyn gynnwys torri a phori.

en-gb	Intentional open space can occupy up to 20% of the woodland block
cy-gb	Gall mannau agored bwriadol gyfrif am hyd at 20% o’r coetir

en-gb	ensure pruning or lopping is undertaken appropriately with a clean cut and does not result in any deterioration in the tree condition
cy-gb	sicrhau bod gwaith tocio neu dorri yn cael ei wneud yn briodol â thoriad glân ac nad yw'n arwain at unrhyw ddirywiad yng nghyflwr y goeden

en-gb	support appropriate natural regeneration of trees within the woodland whilst retaining intentional open space.
cy-gb	cefnogi proses o aildyfiant naturiol priodol o goed yn y coetir wrth gadw mannau agored bwriadol.

en-gb	There should be seedlings and saplings of a range of young trees and shrubs to maintain a woodland canopy in the long term
cy-gb	Dylai fod eginblanhigion a glasbrennau amrywiaeth o goed a llwyni ifanc er mwyn cynnal canopi'r coetir yn yr hirdymor

en-gb	cut or fell trees between 1 March and 31 August (bird nesting season) and no more than 5m3 per quarter unless tree removal is necessary for safety reasons or is permitted under an exemption / derogation
cy-gb	torri neu gwympo coed rhwng 1 Mawrth a 31 Awst (tymor nythu adar) a dim mwy na 5m3 fesul chwarter oni bai fod angen gael gwared ar goed am resymau diogelwch neu y caniateir hynny o dan eithriadau/wrth lacio’r rheolau.

en-gb	supplementary feed livestock within the woodland unless permitted under an exemption.
cy-gb	rhoi porthiant atodol i dda byw yn y coetir oni bai y caniateir hynny o dan eithriad.

en-gb	Supplementary feeding is permitted if required specifically for the welfare of livestock.
cy-gb	Caniateir porthiant atodol er lles penodol y da byw.

en-gb	Supplementary feeding will only be permitted where access to forage is severely restricted during adverse weather conditions, provided it is supplied without causing environmental damage and the welfare of livestock is not compromised.
cy-gb	Caniateir rhoi porthiant atodol pan fydd tywydd garw yn cyfyngu ar allu da byw i fynd at dir pori, ar yr amod eich bod yn ei ddarparu heb niweidio’r amgylchedd nac yn peryglu lles y da byw.

en-gb	Adverse weather is defined as a period when the available vegetation is covered by snow or is subjected to continuous hard frost, prolonged drought, or prolonged heavy rainfall
cy-gb	Diffinnir tywydd garw fel cyfnod pan fydd y llystyfiant sydd ar gael wedi'i orchuddio gan eira neu os bydd yn rhewi'n galed, yn sych neu'n glawio'n drwm am gyfnod estynedig

en-gb	Supplementary feeding of gamebirds in line with the Game & Wildlife Conservation Trust (GWCT) ‘Sustainable Gamebird Releasing’ Guidelines is permitted where birds are lawfully released
cy-gb	Caniateir i adar hela gael porthiant atodol yn unol â Chanllawiau ‘Sustainable Gamebird Releasing’ yr Ymddiriedolaeth Gwarchod Anifeiliaid Hela a Bywyd Gwyllt lle caiff adar eu rhyddhau'n gyfreithlon

en-gb	use plant protection products except for the purposes of controlling invasive non-native species or managing notifiable tree pests and diseases.
cy-gb	defnyddio cynhyrchion diogelu planhigion ac eithrio at ddiben rheoli rhywogaethau estron goresgynnol neu reoli plâu a chlefydau coed hysbysadwy.

en-gb	Ensure you follow product guidance and have NRW approval if using them within or next to a watercourse or protected site
cy-gb	Sicrhewch eich bod yn dilyn canllawiau'r cynnyrch a'ch bod wedi cael cymeradwyaeth Cyfoeth Naturiol Cymru os byddwch yn eu defnyddio mewn neu wrth ymyl cwrs dŵr neu safle gwarchodedig

en-gb	carry out unapproved earth moving activities within the woodland
cy-gb	cynnal gweithgareddau symud pridd nad ydych wedi cael cymeradwyaeth i’w cynnal yn y coetir

en-gb	use the woodland for unapproved off-road vehicle activities
cy-gb	defnyddio'r coetir ar gyfer gweithgareddau mewn cerbydau maes nad ydych wedi cael cymeradwyaeth ar eu cyfer

en-gb	construct unauthorised new tracks, roads, yards, loading bays/stacking areas or any new structures within the woodland
cy-gb	adeiladu traciau, ffyrdd, buarthau, mannau llwytho / ardaloedd stacio newydd neu unrhyw strwythurau newydd yn y coetir heb awdurdod

en-gb	Exemptions
cy-gb	Eithriadau

en-gb	You must not cut trees between 1 March and 31 August unless for the following safety reasons:
cy-gb	Rhaid ichi beidio â thorri coed rhwng 1 Mawrth a 31 Awst oni bai fod y rhesymau diogelwch canlynol yn berthnasol:

en-gb	the tree overhangs a highway, road, buildings, track or footpath to which the public have access, and the work is necessary because the overhanging vegetation:
cy-gb	mae'r goeden yn hongian dros ffordd fawr, ffordd, trac neu lwybr troed a ddefnyddir gan y cyhoedd, ac mae'r gwaith yn angenrheidiol am fod y llystyfiant sy'n hongian drosodd:

en-gb	obstructs the passage of vehicles or pedestrians
cy-gb	yn rhwystro cerbydau neu gerddwyr rhag mynd heibio

en-gb	obstructs the view of drivers, or the light from a public lamp, or
cy-gb	yn rhwystro golwg gorwyr, neu'r golau o lamp gyhoeddus, neu

en-gb	is a danger to horse-riders
cy-gb	yn peri perygl i bobl ar geffylau

en-gb	the tree needs to be cut or trimmed because it is dead, diseased or damaged or insecurely rooted, and is therefore likely to cause danger by falling onto a highway, building, road or footpath
cy-gb	mae angen torri neu docio'r goeden am ei bod wedi marw, am fod ganddi glefyd, am ei bod wedi'i difrodi neu am fod ei gwreiddiau'n anniogel, ac felly mae'n debygol o achosi perygl drwy gwympo ar ffordd fawr, ffordd neu lwybr troed

en-gb	For the purposes of this Universal Action, an exemption refers to:
cy-gb	At ddibenion y Weithred Gyffredinol hon, mae esemptiad yn cyfeirio at y canlynol:

en-gb	Annex 8: Universal Action 11: historic feature requirements
cy-gb	Atodiad 8 Gweithred Gyffredinol 11: gofynion o ran nodweddion hanesyddol

en-gb	See UA11: Historic environment in Chapter 3 for an explanation of this action.
cy-gb	Gweler UA11 Yr Amgylchedd Hanesyddol ym Mhennod 3 i gael esboniad o'r Weithred hon.

en-gb	This includes the aims and benefits of the UA, along with a description of the specific activity you are being asked to undertake, the deadline for completion and the evidence you will be required to present as proof the UA has been completed.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys nodau a manteision y Weithred Gyffredinol (UA), ynghyd â disgrifiad o'r gweithgaredd penodol y gofynnir ichi ei gynnal a’r dyddiad cau ar gyfer cwblhau’r dystiolaeth y bydd angen ichi ei chyflwyno fel prawf bod y Weithred wedi cael ei chwblhau.

en-gb	This action applies to you if you have any of the four types of historic assets on your farm.
cy-gb	Mae'r weithred hon yn gymwys ichi os oes gennych unrhyw un o'r pedwar math o asedau hanesyddol ar eich fferm.

en-gb	RPW will provide the information we hold to help you identify any historic assets you may have.
cy-gb	Bydd Taliadau Gwledig Cymru (RPW) yn darparu'r wybodaeth sydd gennym i'ch helpu i nodi unrhyw asedau hanesyddol a all fod gennych.

en-gb	This annex contains a more detailed description of the actions and outcomes you are required to deliver to meet this action.
cy-gb	Mae'r atodiad hwn yn cynnwys disgrifiad manylach o'r gweithgareddau a'r canlyniadau y mae disgwyl ichi eu cyflawni er mwyn bodloni'r weithred hon.

en-gb	Generally, these requirements involve adopting a ‘do no damage’ approach to any historic assets on your land.
cy-gb	Yn gyffredinol, egwyddor y gofynion hyn yw ‘peidio â difrodi’ wrth ymdrin ag unrhyw asedau hanesyddol ar eich tir.

en-gb	Where these historic assets are also designated as a Site of Special Scientific Interest (SSSI) the historic feature interests should be considered as part of UA7:
cy-gb	Os bydd yr asedau hanesyddol hyn hefyd wedi'u dynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA), dylid ystyried y nodweddion hanesyddol fel rhan o UA7:

en-gb	Designated Site Management Plan.
cy-gb	Cynllun Rheoli Safle Dynodedig.

en-gb	Guidance and support will be available, for example through Cadw and Farming Connect, to help you understand and gain the maximum benefit from this action.
cy-gb	Bydd canllawiau a chymorth ar gael, er enghraifft drwy Cadw a Cyswllt Ffermio, i'ch helpu i ddeall a sicrhau'r budd mwyaf o'r weithred hon.

en-gb	The four categories of historic assets are:
cy-gb	Mae'r pedwar categori o asedau hanesyddol fel a ganlyn:

en-gb	scheduled monuments
cy-gb	Henebion cofrestredig

en-gb	historic environment features
cy-gb	Nodweddion amgylchedd hanesyddol

en-gb	registered parks and gardens
cy-gb	Parciau a gerddi cofrestredig

en-gb	traditional farm buildings
cy-gb	Adeiladau fferm traddodiadol

en-gb	Potential derogations may be appropriate to the requirements set out below, in the event of:
cy-gb	Gellir llacio’r rheolau ar gyfer y gofynion a nodir isod, os bydd:

en-gb	third party damage or as a result of natural forces eg. flood, landslide, coastal erosion, etc. or
cy-gb	difrod gan drydydd parti neu o ganlyniad i rymoedd naturiol, e.e. llifogydd, tirlithriad, erydu arfordirol ac ati

en-gb	if a derogation for a specific scenario to your business is not listed, you can still request one for your situation.
cy-gb	neu os na fydd rhanddirymiad ar gyfer senario sy'n benodol i'ch busnes wedi'i restru, gallwch wneud cais am un ar gyfer eich sefyllfa o hyd.

en-gb	Any derogation request must be made through your RPW Online account and will be considered on a case-by-case basis
cy-gb	Rhaid i unrhyw gais am randdirymiad gael ei wneud drwy eich cyfrif RPW Ar-lein a chaiff ceisiadau eu hystyried fesul achos

en-gb	Scheduled monuments
cy-gb	Henebion cofrestredig

en-gb	Monuments of national importance are classed as Scheduled monuments.
cy-gb	Caiff henebion sydd o bwys cenedlaethol eu dosbarthu'n Henebion cofrestredig.

en-gb	They are legally protected from damage, disturbance and unauthorised works under the Historic Environment (Wales) Act, 2023 (on legislation.gov.uk).
cy-gb	Mae’r gyfraith yn eu diogelu rhag difrod, achosion o aflonyddu a gwaith anawdurdodedig o dan Ddeddf yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru), 2023.

en-gb	There are around 4,200 scheduled monuments in Wales, many of which are earthworks or ruinous masonry structures dating from the early prehistoric period through to more recent 20th Century military remains.
cy-gb	Mae oddeutu 4,200 o henebion cofrestredig yng Nghymru. Adfeilion gwrthgloddiau neu strwythurau carreg yw llawer ohonynt sy'n dyddio o'r cyfnod cynhanesyddol, ond maent yn cynnwys gweddillion milwrol mwy diweddar o'r 20fed ganrif.

en-gb	you will need to inspect at least twice per year for deterioration and submit evidence (such as geo-tagged photos) where there is a marked change in condition.
cy-gb	bydd angen ichi ei harchwilio o leiaf ddwywaith y flwyddyn am ddirywiad a chyflwyno tystiolaeth (megis ffotograffau â geotag) lle bydd newid amlwg yng nghyflwr yr heneb.

en-gb	Retain evidence for a minimum of five years and make available on inspection if required
cy-gb	Dylech gadw tystiolaeth am o leiaf bum mlynedd a'i dangos i'w harchwilio pan ofynnir amdani

en-gb	where scrub has developed since you entered the scheme, you will need to carry out basic scrub and invasive vegetation removal (to include invasive non-native species).
cy-gb	os bydd prysgwydd wedi tyfu ers ichi ymuno â'r Cynllun, bydd angen ichi wneud gwaith sylfaenol i dynnu prysgwydd a llystyfiant goresgynnol (gan gynnwys rhywogaethau estron goresgynnol).

en-gb	Any vegetation management should avoid the bird nesting season: 1 March to 31 August
cy-gb	Dylai unrhyw waith i reoli llystyfiant osgoi tymor nythu adar, sef 1 Mawrth - 31 Awst

en-gb	where parts of the site are suffering from minor erosion since you entered the scheme, you will need to carry out basic erosion repair
cy-gb	os bydd mân erydiad yn effeithio ar rannau o'r safle ers ichi ymuno â'r cynllun, bydd angen ichi wneud gwaith sylfaenol i drwsio effeithiau’r erydiad

en-gb	keep vehicles away from upstanding remains and use lighter vehicles or vehicles fitted with low ground pressure tyres particularly at critical times of the year, when the ground is wet or saturated.
cy-gb	dylech gadw cerbydau oddi ar olion sy'n sefyll a defnyddio cerbydau ysgafnach neu gerbydau sydd â theiars isel eu pwysau yn enwedig ar adegau allweddol o'r flwyddyn, pan fydd y tir yn wlyb neu'n orlawn o ddŵr.

en-gb	Use an alternative route away from the scheduled monument
cy-gb	Defnyddiwch lwybr arall i osgoi’r heneb gofrestredig

en-gb	site feed and new water troughs outside of the scheduled area to avoid poaching and erosion from livestock
cy-gb	gosodwch fannau bwydo a chafnau dŵr newydd y tu allan i'r ardal gofrestredig rhag i dda byw stablad (sathru) y tir ac erydu

en-gb	Historic environment features
cy-gb	Nodweddion amgylchedd hanesyddol

en-gb	Historic Environment Features (HEFs) can be a single site or a group of sites.
cy-gb	Gall Nodweddion Amgylchedd Hanesyddol gyfeirio at un safle neu grŵp o safleoedd.

en-gb	Whilst not legally protected, they are important as sites of local or regional significance which contribute to the historic character of the countryside.
cy-gb	Er nad yw’r gyfraith yn eu diogelu, maent yn bwysig fel safleoedd o arwyddocâd lleol neu ranbarthol sy'n cyfrannu at gymeriad hanesyddol cefn gwlad.

en-gb	We ask you to adopt a ‘do no damage’ approach to any HEFs identified on your land.
cy-gb	Gofynnwn ichi ddilyn yr egwyddor o ‘beidio â difrodi’ wrth ymdrin ag unrhyw Nodweddion Amgylchedd Hanesyddol a nodir ar eich tir.

en-gb	Types of damage to avoid include any of the following:
cy-gb	Dyma’r mathau o ddifrod y dylech eu hosgoi:

en-gb	ground disturbance or excavation especially extending beneath topsoil
cy-gb	aflonyddu ar y tir neu gloddio'r tir, yn enwedig o dan uwchbridd

en-gb	dumping or storage of material, including temporary storage
cy-gb	taflu neu storio deunydd, gan gynnwys storio dros dro.

en-gb	removal of any material, including stones, soil or subsoil
cy-gb	tynnu unrhyw ddeunydd, gan gynnwys cerrig, pridd neu isbridd

en-gb	visible signs of active erosion (loss and disturbance of topsoil or subsoil) caused by livestock and vehicles or other agricultural practice
cy-gb	arwyddion gweladwy o erydu (colli uwchbridd neu isbridd ac aflonyddu arno) gan dda byw a cherbydau neu arfer amaethyddol arall.

en-gb	planting trees
cy-gb	plannu coed

en-gb	allowing scrub to develop (this is only applicable where scrub is not present when you enter the scheme)
cy-gb	caniatáu i brysgwydd ddatblygu (dim ond pan nad yw prysgwydd yn bresennol pan fyddwch yn ymuno â'r Cynllun y mae hyn yn gymwys)

en-gb	ploughing or reseeding uncultivated sites
cy-gb	aredig neu ailhau safleoedd heb eu trin

en-gb	displacing individual stone features
cy-gb	symud nodweddion carreg unigol

en-gb	deeper cultivation than in previous years
cy-gb	trin y tir yn ddyfnach nag mewn blynyddoedd blaenorol

en-gb	Registered parks and gardens
cy-gb	Parciau a gerddi cofrestredig

en-gb	Historic parks, gardens and designed landscapes can be found in a variety of forms, from deer parks and rural parkland around country houses to hospital grounds and public parks.
cy-gb	Mae parciau a gerddi hanesyddol a thirweddau hanesyddol wedi'u dylunio i'w cael mewn amrywiaeth o ffurfiau, o barciau ceirw a thir parc gwledig o amgylch plastai i dir ysbytai a pharciau cyhoeddus.

en-gb	There are nearly 400 registered historic parks and gardens in Wales, ranging in origin from the medieval period to the twentieth century.
cy-gb	Mae bron 400 o barciau a gerddi hanesyddol cofrestredig yng Nghymru, sy'n amrywio o ran tarddiad o'r cyfnod canoloesol i'r ugeinfed ganrif.

en-gb	They often cover large areas and may include archaeological remains and built structures, formal and informal planting, parkland, farmland, woodland, water features, and natural and artificial landforms.
cy-gb	Maent yn cwmpasu ardaloedd mawr yn aml a gallant gynnwys olion archaeolegol a strwythurau adeiledig, gwaith plannu ffurfiol ac anffurfiol, tir parc, tir amaeth, coetir, nodweddion dŵr a thirffurfiau naturiol ac artiffisial.

en-gb	These elements all contribute to the special historic interest of the site and gaining a good understanding of them, including historic layout and historic land-use, can help you make informed and sympathetic management decisions without compromising the historic significance.
cy-gb	Mae'r elfennau hyn oll yn cyfrannu at ddiddordeb hanesyddol arbennig y safle a gall meithrin dealltwriaeth dda ohonynt, gan gynnwys cynllun hanesyddol a defnydd tir hanesyddol, eich helpu i wneud penderfyniadau rheoli sympathetig ar sail gwybodaeth heb beryglu'r arwyddocâd hanesyddol.

en-gb	retain historic park and garden buildings and structures and undertake routine maintenance such as basic scrub removal
cy-gb	dylid cadw adeiladau a strwythurau parciau a gerddi hanesyddol a gwneud gwaith cynnal a chadw arferol, megis gwaith sylfaenol i dynnu prysgwydd

en-gb	site feed and new water troughs away from historic features to avoid poaching and erosion from livestock
cy-gb	dylid gosod mannau bwydo a chafnau dŵr newydd ymhell oddi wrth nodweddion hanesyddol rhag i dda byw sathru tir ac erydu

en-gb	site feed and new water troughs away from parkland trees to avoid root damage, soil compaction and bark stripping from livestock
cy-gb	dylid gosod mannau bwydo a chafnau dŵr newydd ymhell oddi wrth goed tir parc rhag i dda byw ddifrodi gwreiddiau, cywasgu pridd a thynnu rhisgl

en-gb	retain historic routes and avoid making additional routes which fragment parkland and alter historic layout
cy-gb	dylid cadw llwybrau hanesyddol ac osgoi creu llwybrau ychwanegol sy'n darnio’r tir parc ac yn newid y cynllun hanesyddol

en-gb	management of registered parks and gardens which are also designated as Sites of Special Scientific Interest (SSSI) should be done in accordance with the UA7 Designated Site Management Plan
cy-gb	dylai'r gwaith o reoli parciau a gerddi cofrestredig sydd hefyd wedi'u dynodi'n Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) gael ei wneud yn unol ag UA7: Cynllun Rheoli Safle Dynodedig

en-gb	allow stock to damage parkland / garden features
cy-gb	caniatáu i dda byw ddifrodi tir parc / nodweddion gerddi.

en-gb	damage historic routes through parkland
cy-gb	difrodi llwybrau hanesyddol drwy dir parc

en-gb	remove historic plantings
cy-gb	cael gwared ar blanhigion hanesyddol

en-gb	allow stock or machinery to damage parkland trees
cy-gb	caniatáu i dda byw neu beiriannau ddifrodi coed mewn tir parc

en-gb	remove or disturb structural or landscape features
cy-gb	tynnu nodweddion strwythurol neu dirweddol neu aflonyddu arnynt

en-gb	dump or store material, including temporary storage
cy-gb	taflu neu storio deunydd, gan gynnwys storio dros dro.

en-gb	remodel the landscape such as to significantly re-profile the topography
cy-gb	ailfodelu'r dirwedd mewn ffordd sy'n ailbroffilio'r topograffi yn sylweddol

en-gb	Traditional farm buildings
cy-gb	Adeiladau fferm traddodiadol

en-gb	Traditional farm buildings were usually constructed before 1919, with solid walls and built using locally sourced materials including slate, stone or wood.
cy-gb	Fel arfer, adeiladwyd adeiladau fferm traddodiadol cyn 1919, gyda waliau solet a chan ddefnyddio deunyddiau lleol, gan gynnwys llechi, carreg neu bren.

en-gb	They are generally functional and rugged and many still retain original external features.
cy-gb	Maen nhw fel arfer yn ddiaddurn ac wedi’u hadeiladu at ddiben ac mae gan lawer ohonynt y nodweddion allanol gwreiddiol o hyd.

en-gb	They provide important historical evidence of functional domestic construction and past farming practices, often undisturbed by modern intervention.
cy-gb	Maen nhw’n dystiolaeth hanesyddol bwysig o adeiladwaith domestig at ddiben ac arferion ffermio'r gorffennol, heb elfennau modern yn aml.

en-gb	They are a key part of the historic environment but are not necessarily legally protected.
cy-gb	Maen nhw’n rhan allweddol o'r amgylchedd hanesyddol ond nid ydynt wedi'u diogelu'n gyfreithiol o reidrwydd.

en-gb	Traditional farm buildings are worth maintaining as they contribute to the wider landscape, scenic beauty and our understanding of history, as well as being useful, functional structures.
cy-gb	Mae'n werth cadw adeiladau fferm traddodiadol gan eu bod yn cyfrannu at y dirwedd ehangach, golygfeydd a'n dealltwriaeth o hanes, ac maent hefyd yn strwythurau defnyddiol ac ymarferol.

en-gb	Traditional buildings and remnant structures must be retained, regardless of condition unless they cause a demonstrable hazard.
cy-gb	Rhaid cadw adeiladau traddodiadol ac olion strwythurau, waeth beth fo'u cyflwr oni bai eu bod yn achosi perygl amlwg.

en-gb	A demonstrable hazard for these purposes is defined as where it occurs close enough to a public or permissive right of way that falling material could obstruct the path or where it is close enough to another access route or building that falling masonry could cause damage.
cy-gb	Diffinnir perygl amlwg at y dibenion hyn fel rhywbeth sy'n ddigon agos at hawl tramwy cyhoeddus neu ganiataol fel y gallai deunydd sy'n cwympo rwystro'r llwybr neu rywbeth sy'n ddigon agos at lwybr mynediad arall neu adeilad fel y gallai cerrig sy'n cwympo achosi difrod.

en-gb	Where removing a traditional building or part of a traditional building you determine to be a hazard you will need to provide photographic evidence that it was a hazard.
cy-gb	Os byddwch yn gwaredu adeilad traddodiadol neu ran o adeilad traddodiadol sydd yn eich barn chi yn achosi perygl, bydd angen ichi ddarparu tystiolaeth ffotograffig ei fod yn achosi perygl.

en-gb	remove new vegetation from walls before it takes hold.
cy-gb	tynnwch lystyfiant newydd oddi ar waliau cyn i’r tyfiant gydio.

en-gb	Invasive growth that cannot be removed by hand without damaging masonry or pointing should be treated with a systemic herbicide, by stem injection, and left in place to die and fall away
cy-gb	Dylid trin tyfiant goresgynnol na ellir ei dynnu â llaw heb ddifrodi gwaith cerrig neu waith pwyntio â chwynladdwr systemig, drwy chwistrellu'r coesyn, a'i adael yn ei le i farw a chwympo i'r llawr

en-gb	remove vegetation growing against external walls, where doing so does not reduce the structural integrity of the remaining walls, and ensure that soil does not build up at the base of walls or above the level of underfloor ventilation grilles or air bricks.
cy-gb	tynnwch lystyfiant sy'n tyfu yn erbyn waliau allanol, lle nad yw gwneud hynny'n lleihau uniondeb strwythurol y waliau sy'n weddill, a sicrhewch nad yw pridd yn cronni wrth waelod waliau neu uwchben lefel rhwyllau awyru o dan y llawr neu frics aer.

en-gb	Check drainage channels and gullies for cracks and open joints, and seal if necessary.
cy-gb	Archwiliwch sianeli a gylïau draenio am graciau ac uniadau agored, a'u selio os oes angen.

en-gb	Avoid storing materials outside the building close to the walls
cy-gb	Dylech osgoi storio deunyddiau y tu allan i'r adeilad yn agos at y waliau

en-gb	re-bed isolated loose stones and replace small areas of pointing or render using hydraulic lime mortar.
cy-gb	ailosodwch gerrig rhydd unigol a gwneud gwaith pwyntio neu rendro ar ddarnau bach gan ddefnyddio morter calch hydrolig.

en-gb	Do not point any crevices at the wall top or seal gaps between walls and barge / facia / soffit boards.
cy-gb	Peidiwch â phwyntio unrhyw holltau ar grib y wal na selio bylchau rhwng waliau ag estyll talcen / tywydd / soffit.

en-gb	In addition, 10% of remaining crevices to be left unfilled.
cy-gb	Yn ogystal, dylech adael 10% o'r holltau sy'n weddill heb eu llenwi.

en-gb	Examine any crevice to be filled with a torch prior to any works and if any bats or bat droppings are seen, stop all pointing work and seek advice.
cy-gb	Archwiliwch unrhyw holltau rydych am eu llenwi â thortsh cyn dechrau unrhyw waith ac, os gwelwch unrhyw ystlumod neu faw ystlumod, rhowch y gorau i'r holl waith pwyntio a cheisio cyngor.

en-gb	Works should be undertaken between 15 March and 1 April and / or 1 September and 31 October
cy-gb	Dylech wneud y gwaith rhwng 15 Mawrth ac 1 Ebrill a/neu rhwng 1 Medi a 31 Hydref

en-gb	clear gutters of leaves and debris, especially during autumn and winter
cy-gb	cliriwch unrhyw ddail a gweddillion o landeri, yn enwedig yn ystod yr hydref a'r gaeaf

en-gb	when re-fixing downpipes install wooden spacers behind the brackets to improve ventilation and access for redecoration.
cy-gb	wrth ailosod pibellau dŵr, gosodwch ddarnau gwahanu pren y tu ôl i'r bracedau er mwyn gwella awyru a mynediad i ailaddurno.

en-gb	Where present, ensure that grilles and mesh covers are in place.
cy-gb	Os ydynt yn bresennol, sicrhewch fod rhwyllau a gorchuddion yn eu lle.

en-gb	Rod drains if necessary
cy-gb	Defnyddiwch rodenni i glirio draeniau os bydd angen

en-gb	Annex 9: membership of Ministerial Roundtable and stakeholder working groups
cy-gb	Atodiad 9: aelodau’r Ford Gron Gweinidogion a gweithgorau rhanddeiliaid

en-gb	Ministerial Roundtable Partners:
cy-gb	Partneriaid y Ford Gron:

en-gb	Agriculture and Horticulture Development Board
cy-gb	Bwrdd Datblygu Amaethyddiaeth a Garddwriaeth

en-gb	Animal Health and Welfare Framework Group
cy-gb	Grŵp Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid Cymru

en-gb	British Meat Processors Association
cy-gb	Cymdeithas Proseswyr Cig Prydain

en-gb	British Veterinary Association
cy-gb	Cymdeithas Milfeddygon Prydain

en-gb	Coed Cadw *
cy-gb	Coed Cadw *

en-gb	Country Land and Business Association
cy-gb	Cymdeithas Tir a Busnesau Cefn Gwlad

en-gb	Confor
cy-gb	Confor

en-gb	DPJ Foundation
cy-gb	DPJ Foundation

en-gb	Farmers' Union of Wales
cy-gb	Undeb Amaethwyr Cymru

en-gb	Hybu Cig Cymru
cy-gb	Hybu Cig Cymru

en-gb	National Farmers' Union Cymru
cy-gb	Undeb Cenedlaethol Amaethwyr Cymru

en-gb	Nature Friendly Farming Network
cy-gb	Rhwydwaith Ffermio Natur-Gyfeillgar

en-gb	Soil Association Cymru *
cy-gb	Cymdeithas Pridd Cymru *

en-gb	Tenant Farmer Association
cy-gb	Cymdeithas y Ffermwyr Tenant

en-gb	Wales Federation of Young Farmers Clubs
cy-gb	Ffederasiwn Clybiau Ffermwyr Ifanc Cymru

en-gb	Welsh Lamb and Beef Producers
cy-gb	Cynhyrchwyr Cig Oen ac Eidion Cymru

en-gb	Wildlife Trusts Wales *
cy-gb	Ymddiriedolaethau Natur Cymru

en-gb	World Wild Fund for Nature *
cy-gb	World Wild Fund for Nature

en-gb	* Also representing Wales Environment Link (WEL).
cy-gb	*Hefyd yn cynrychioli Cyswllt Amgylchedd Cymru (WEL).

en-gb	Officials group Partners:
cy-gb	Partneriaid grŵp swyddogion:

en-gb	Afonydd Cymru
cy-gb	Afonydd Cymru

en-gb	Coed Cadw
cy-gb	Coed Cadw *

en-gb	National Sheep Association
cy-gb	Cymdeithas Ddefaid Genedlaethol

en-gb	Welsh Language Commissioner
cy-gb	Comisiynydd y Gymraeg

en-gb	Welsh Local Government Association
cy-gb	Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

en-gb	Soil Association Cymru
cy-gb	Cymdeithas Pridd Cymru

en-gb	World Wild Fund for Nature
cy-gb	World Wild Fund for Nature

en-gb	Wildlife Trusts Wales
cy-gb	Ymddiriedolaethau Natur Cymru

en-gb	Trees and Hedges Stakeholder Delivery Group
cy-gb	Grŵp Cyflawni Rhanddeiliaid Coed a Pherthi/Gwrychoedd

en-gb	Partners:
cy-gb	Partneriaid:

en-gb	Dŵr Cymru Welsh Water
cy-gb	Dŵr Cymru

en-gb	Llais y Goedwig
cy-gb	Llais y Goedwig

en-gb	Annex 10: Glossary
cy-gb	Atodiad 10: geirfa

en-gb	Activity diary
cy-gb	Dyddiadur Gweithgarwch (Activity Diary)

en-gb	A record of various habitat management practices such as sowing dates or livestock movements on habitat which farmers in the scheme will be required to maintain as evidence towards delivery of habitat maintenance and creation actions.
cy-gb	Cofnod o’r gweithgareddau rheoli ar gynefin fel dyddiadau hau neu symud da byw. Bydd gofyn i ffermwyr ar y Cynllun ei gadw fel tystiolaeth eu bod yn cynnal ac yn creu cynefinoedd.

en-gb	Agriculture (Wales) Act 2023
cy-gb	Deddf Amaethyddiaeth (Cymru) 2023 (Agriculture (Wales) Act 2023)

en-gb	Also referred to as ‘the Agriculture Act’: new Welsh legislation which provides Welsh Ministers with the legal powers to support agricultural activities in Wales.
cy-gb	Cyfeirir ati hefyd fel ‘y Ddeddf Amaethyddiaeth’: deddf newydd Gymreig sy’n rhoi’r pwerau cyfreithiol i Weinidogion Cymru gefnogi gweithgareddau amaethyddol yng Nghymru.

en-gb	The act established the Sustainable Land Management objectives.
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn creu amcanion Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	Animal Health Improvement Cycle (AHIC)
cy-gb	Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid (AHIC) (Animal Health Improvement Cycle)

en-gb	An ongoing process by which each farm business will work with their vet to proactively improve animal health.
cy-gb	Proses y bydd pob busnes fferm yn gweithio trwyddi gyda’i filfeddyg i wella iechyd ei anifeiliaid.

en-gb	Basic Payment Scheme (BPS)
cy-gb	Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS) (Basic Payment Scheme)

en-gb	The main current agricultural support scheme providing financial support to the farming industry.
cy-gb	Y prif gynllun cymorth amaethyddol ar hyn o bryd i roi cymorth ariannol i’r diwydiant ffermio.

en-gb	Basic Payment Scheme taper
cy-gb	Cynllun y Taliad Sylfaenol - Tapro (Basic Payment Scheme taper)

en-gb	The reduced BPS payments throughout the transition period.
cy-gb	Y gostyngiadau i’r taliadau BPS dros y cyfnod pontio.

en-gb	Benchmarking
cy-gb	Meincnodi (Benchmarking)

en-gb	A mechanism for monitoring a set of Key Performance Indicators to enable farmers to make data driven management decisions.
cy-gb	Dull ar gyfer monitro set o Ddangosyddion Perfformiad Allweddol i roi data i ffermwyr allu gwneud penderfyniadau rheoli.

en-gb	Biodiversity
cy-gb	Bioamrywiaeth (Biodiversity)

en-gb	The wide variety of plant, animal and microbial life (including variety of genetics and ecosystems) found throughout our environment.
cy-gb	Yr amrywiaeth eang o blanhigion ac anifeiliaid (gan gynnwys yr eneteg ac ecosystemau) a geir ym mhob rhan o’n hamgylchedd.

en-gb	Carbon sequestration
cy-gb	Dal a storio (atafaelu) carbon (Carbon sequestration)

en-gb	The method through which natural systems extract carbon dioxide from the atmosphere and lock it up in soils or plant life, such as peatland.
cy-gb	Y broses y mae systemau naturiol yn ei defnyddio i dynnu carbon deuocsid o’r atmosffer a’i gloi mewn pridd a phlanhigion e.e. mawn.

en-gb	There are technological methods of sequestration outside the remit of this consultation.
cy-gb	Ceir dulliau technolegol o ddal a storio carbon sydd y tu allan i gwmpas y Cynllun hwn.

en-gb	Carbon Sequestration Evidence Review Panel
cy-gb	Panel Adolygu Tystiolaeth ar Atafaelu Carbon (Carbon Sequestration Evidence Review Panel)

en-gb	A stakeholder subgroup of the Ministerial Roundtable who undertook a review of available evidence.
cy-gb	Is-grŵp o randdeiliaid y Ford Gron Gweinidogion a edrychodd ar y dystiolaeth oedd ar gael o’r pethau ychwanegol y gellid eu cynnwys yn y Cynllun i ddal a storio carbon.

en-gb	Collaborative actions
cy-gb	Gweithred Gydweithredol (Collaborative Action)

en-gb	Collaborative Actions are where farmers can choose to work together and with others in a coordinated way to collectively deliver outcomes that cannot be delivered on a single farm scale, in exchange for being paid additional scheme payments.
cy-gb	Gweithredoedd Cydweithredol yw’r rheini y gall ffermwyr ddewis cydweithio â’i gilydd a chydag eraill i’w cynnal i sicrhau canlyniadau na all un fferm ar ei phen ei hun eu cynnal, hynny yn gyfnewid am daliad ychwanegol trwy’r Cynllun.

en-gb	Continuous Professional Development (CPD)
cy-gb	Datblygiad Proffesiynol Parhaus (DPP) (Continuous Professional Development (CPD))

en-gb	An ongoing learning and development process to build skills and knowledge.
cy-gb	Proses ddysgu a datblygu barhaus i feithrin sgiliau a gwybodaeth.

en-gb	Competent Control Authorities (CCA)
cy-gb	Awdurdodau Rheoli Cymwys (Competent Control Authorities)

en-gb	Bodies responsible for official controls systems to verify compliance with relevant standards and requirements on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Y cyrff sy’n gyfrifol am systemau rheoli swyddogol i gadarnhau ar ran Llywodraeth Cymru bod ffermwyr yn cydymffurfio â’r safonau a’r gofynion perthnasol.

en-gb	Customer Reference Number (CRN)
cy-gb	Cyfeirnod y Cwsmer (CRN) (Customer Reference Number)

en-gb	Unique identification number for each farm business used by Rural Payments Wales.
cy-gb	Rhif unigryw a ddefnyddir gan Taliadau Gwledig Cymru (RPW) i adnabod pob busnes fferm.

en-gb	Dashboard
cy-gb	Dangosfwrdd (Dashboard)

en-gb	An RPW Online view of the Universal Actions that will be applicable for each farm, together with the ability to update and confirm the completion of actions throughout the year.
cy-gb	Golwg RPW Ar-lein o’r Gweithredoedd Cyffredinol a fydd yn berthnasol ar bob fferm. Bydd modd ei ddiweddaru a chadarnhau bod Gweithred wedi’i chwblhau yn ystod y flwyddyn.

en-gb	Designated Site Management Plan
cy-gb	Cynllun Rheoli Safle Dynodedig (Designated Site Management Plan)

en-gb	A management plan agreed between the farmer and NRW to improve the condition of designated sites such as SSSIs.
cy-gb	Cynllun Rheoli y bydd y ffermwr ac CNC yn cytuno arno i wella cyflwr safle dynodedig fel SoDdGA

en-gb	Ecosystems
cy-gb	Ecosystemau (Ecosystems)

en-gb	The complex the complex relationships of plants, animals and micro-organisms within and between habitats, which support and regulate many environmental processes such as providing clean air, clean water, thriving biodiversity and the food we eat.
cy-gb	Y berthynas gymhleth o fewn a rhwng cynefinoedd, sy’n cynnal ac yn rheoli llawer o brosesau amgylcheddol, fel darparu aer glân, dŵr glân, bioamrywiaeth lewyrchus a’r bwyd rydyn ni’n ei fwyta.

en-gb	Environment and Rural Affairs Monitoring and Modelling Programme (ERAMMP)
cy-gb	Rhaglen Monitro a Modelu’r Amgylchedd a Materion Gwledig (ERAMMP) (Environment and Rural Affairs Monitoring and Modelling  Programme)

en-gb	A scientific evidence and research partnership lead by the UK Centre for Ecology & Hydrology on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Partneriaeth ymchwil a chasglu tystiolaeth wyddonol o dan arweiniad Canolfan Ecoleg a Hydroleg y DU ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	Environmental Impact Assessment (EIA) Regulations
cy-gb	Rheoliadau Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol (EIA) (Environmental Impact Assessment (EIA) Regulations

en-gb	Regulations which are used to consider the effects of projects on the environment.
cy-gb	Rheoliadau sy’n cael eu defnyddio i ystyried effeithiau prosiectau ar yr amgylchedd.

en-gb	FarmData+
cy-gb	FarmData+

en-gb	An online benchmarking tool delivered through Farming Connect.
cy-gb	Erfyn meincnodi ar-lein gan Cyswllt Ffermio.

en-gb	Farming Connect
cy-gb	Cyswllt Ffermio (Farming Connect)

en-gb	A consortium of providers delivering advice and training to farmers on behalf of Welsh Government.
cy-gb	Consortiwm o ddarparwyr sy’n rhoi cyngor a hyfforddiant i ffermwyr ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	Farm level carbon baseline
cy-gb	Llinell sylfaen carbon ar lefel y fferm (Farm level carbon baseline)

en-gb	A mechanism for measuring the carbon baseline (the amount of carbon sequestration and GHG emissions for each farm).
cy-gb	Ffordd i fesur y llinell sylfaen carbon ar bob fferm (faint o garbon sy’n cael ei ddal a’i storio a’i hallyriadau nwyon tŷ gwydr).

en-gb	This can provide help farmers identify opportunities for lowering carbon footprint and work towards net Zero.
cy-gb	Bydd yn dangos y cyfleoedd sydd gan ffermwyr i leihau eu hôl troed carbon a gweithio at fod yn Sero Net.

en-gb	Good Agricultural and Environmental Conditions (GAEC)
cy-gb	Cyflwr Amaethyddol ac Amgylcheddol Da (GAEC) (Good Agricultural and Environmental Conditions)

en-gb	Part of BPS Cross Compliance and now included within the SFS Regulatory Baseline and Universal Code.
cy-gb	Rhan o safon Trawsgydymffurfio’r BPS ond a fydd yn cael ei gynnwys yn Sylfaen Reoleiddio a Chod i Bawb yr SFS.

en-gb	Glastir/Habitat Scheme Wales (HSW)
cy-gb	Glastir / Cynllun Cynefin Cymru (Glastir/ Habitat Scheme Wales)

en-gb	Glastir is a now legacy agri-environment scheme which operated in parallel with the BPS until 2023, to fund actions such as habitat management and hedgerow creation.
cy-gb	Glastir yw’r hen gynllun amaeth-amgylcheddol, a gafodd ei redeg gyda’r BPS tan 2023, i dalu am waith rheoli cynefinoedd a chreu perthi/gwrychoedd.

en-gb	HSW started in 2024 and is designed as a scheme to support continuity of actions to maintain habitats between Glastir ending and the SFS becoming operational.
cy-gb	Dechreuwyd yr HSW yn 2024, fel cynllun i helpu ffermwyr i barhau â gweithgareddau cynnal cynefinoedd rhwng diwedd Glastir a dechrau’r SFS.

en-gb	The scheme consists of a farmland and Common land offer.
cy-gb	Mae’r cynllun yn cynnwys elfen tir fferm a thir comin.

en-gb	The farmland support under HWS will end in 2025.
cy-gb	Daw elfen gymorth yr HSW ar gyfer tir fferm i ben yn 2025.

en-gb	Green House Gas (GHG) Emissions
cy-gb	Allyriadau Nwyon Tŷ Gwydr (Green House Gas (GHG) Emissions)

en-gb	The measurement of gas emissions form livestock, farming systems and land inputs.
cy-gb	Mesur o’r nwyon tŷ gwydr a gynhyrchir gan dda byw, systemau ffermio a mewnbynnau tir.

en-gb	Habitat/Semi-natural Habitat
cy-gb	Cynefin / Cynefin Lled-naturiol (Habitat / Semi-natural Habitat)

en-gb	For the purposes of the scheme, habitat refers to the wide range of land types such as heathlands, flower rich meadows or wetlands.
cy-gb	At ddiben y Cynllun, mae cynefin yn cyfeirio at yr amrywiaeth o wahanol fathau o dir fel rhos, gweirglodd flodeuog a gwlyptir.

en-gb	They each comprise a different array of plants and animals that depend on that habitat for their survival.
cy-gb	Mae pob un yn gartref i gasgliad gwahanol o blanhigion ac anifeiliaid sy’n dibynnu ar y cynefin i oroesi.

en-gb	‘Semi-natural’ means habitats have been modified by human activity, but they still support plants and animals that occur naturally in the area.
cy-gb	Mae ‘lled-naturiol’ yn golygu cynefinoedd sydd wedi cael eu newid gan ddyn ond eu bod yn dal i gynnal planhigion ac anifeiliaid sydd i’w cael yn naturiol yn yr ardal.

en-gb	Integrated Pest Management (IPM)
cy-gb	Rheolaeth Integredig ar Blâu (IPM) (Integrated Pest Management)

en-gb	A holistic approach to managing pests and diseases.
cy-gb	Ffordd holistig o reoli plâu a chlefydau.

en-gb	Key Performance Indicators (KPIs)
cy-gb	Dangosyddion Perfformiad Allweddol (KPI) (Key Performance Indicators)

en-gb	A set of measurable targets (related to the business, livestock, environment or management practices) which can be used to make data driven management decisions.
cy-gb	Set o dargedau mesuradwy (yn ymwneud â busnes, da byw, amgylchedd a rheoli) sy’n darparu data all helpu ffermwyr i wneud penderfyniadau rheoli.

en-gb	Land Parcel Identification System (LPIS)
cy-gb	System Adnabod Parseli Tir (LPIS) (Land Parcel Identification System)

en-gb	The system used by Rural Payments Wales to store and analyse field parcel data.
cy-gb	Y system y mae Taliadau Gwledig Cymru yn ei defnyddio i storio a dadansoddi data caeau.

en-gb	Ministerial Roundtable
cy-gb	Ford Gron y Gweinidogion (Ministerial Roundtable)

en-gb	A stakeholder group established in 2025 representing farmers, food, the supply chain, nature, forestry and the veterinary sectors.
cy-gb	Grŵp rhanddeiliaid gafodd ei sefydlu yn 2025 i gynrychioli ffermwyr, cadwyni cyflenwi, natur, milfeddygon, bwyd a choedwigaeth.

en-gb	Multi-annual Support Plan
cy-gb	Cynllun Cymorth Amlflwydd (Multi-annual Support Plan)

en-gb	A five-year forward-looking plan of agricultural support schemes intended to be provided by the Welsh Government.
cy-gb	Rhag-gynllun sy'n nodi sut mae Gweinidogion Cymru yn bwriadu rhoi cymorth i amaethyddiaeth am y pum mlynedd nesaf.

en-gb	Natural Resources Wales (NRW)
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) (Natural Resources Wales (NRW))

en-gb	A Welsh Government sponsored organisation responsible for advice and regulation regarding the natural resources of Wales.
cy-gb	Corff a noddir gan Lywodraeth Cymru, sy’n gyfrifol am roi cyngor ynghylch adnoddau naturiol Cymru ac am eu rheoleiddio.

en-gb	Net zero
cy-gb	Sero Net (Net Zero)

en-gb	Achieving a balance between the greenhouse gases emitted into the atmosphere and those removed from it, for example through carbon sequestration.
cy-gb	Ceisio cydbwysedd rhwng y nwyon tŷ gwydr sy’n cael eu gollwng i’r atmosffer a’r rheini sy’n cael eu tynnu ohono, er enghraifft trwy ddal a storio carbon.

en-gb	Optional Actions
cy-gb	Gweithred Opsiynol (Optional Action)

en-gb	Optional actions are where farmers can choose actions above and beyond the Universal Actions depending on what suits their farm business and ambitions the most, in exchange for being paid additional scheme payments.
cy-gb	Gweithredoedd Opsiynol i’r rheini y mae ffermwyr yn cael dewis eu cynnal sy’n ychwanegol at y Gweithredoedd Cyffredinol, gan ddibynnu ar beth sy’ fwyaf addas i fusnes y fferm a’i amcanion. Bydd ffermwyr yn cael taliadau ychwanegol am eu cynnal.

en-gb	Plant protection products (PPPs)
cy-gb	Cynnyrch Diogelu Planhigion (PPP) (Plant Protection Products)

en-gb	A range of chemical-based products including herbicides, pesticides and plant growth regulators.
cy-gb	Cynhyrchion cemegol gan gynnwys chwynladdwyr, plaladdwyr a rheolyddion twf planhigion.

en-gb	Resilience
cy-gb	Gwytnwch (cadernid, y gallu i wrthsefyll) (Resilience)

en-gb	The ability to avoid and recover from disruptive shocks.
cy-gb	Y gallu i osgoi sioc all amharu ar system ac ymadfer ar ei ôl.

en-gb	For the purpose of the scheme, this refers mainly to the ability of a farm business to improve its resilience to potential negative shocks such as from market changes, climate change and animal and crop disease.
cy-gb	At ddiben y Cynllun, mae hyn yn cyfeirio’n bennaf at allu busnes fferm i wneud ei hun yn wytnach i allu gwrthsefyll ergydion negyddol posibl fel newidiadau yn y farchnad, y newid yn yr hinsawdd a chlefydau anifeiliaid a phlanhigion.

en-gb	Rural Inspectorate Wales (RIW)
cy-gb	Arolygaeth Wledig Cymru (RIW) (Rural Inspectorate Wales)

en-gb	A dedicated team within Rural Payments Wales responsible for compliance inspections.
cy-gb	Tîm o fewn Taliadau Gwledig Cymru sy’n gyfrifol am gynnal archwiliadau i sicrhau bod ffermwyr yn cydymffurfio.

en-gb	Scheme requirements
cy-gb	Gofynion y Cynllun (Scheme Requirements)

en-gb	A set of regulatory and non-regulatory standards which underpin the scheme.
cy-gb	Set o safonau - wedi’u rheoleiddio a heb eu rheoleiddio - sy’n sail i’r Cynllun.

en-gb	Sustainability
cy-gb	Cynaliadwyedd (Sustainability)

en-gb	Sustainability refers to the maintaining and conserving resources for future use, and to avoid depleting them.
cy-gb	Mae cynaliadwyedd yn golygu osgoi defnyddio’n holl adnoddau.

en-gb	For the purposes of the scheme sustainability includes economic, environmental, cultural and social aspects.
cy-gb	At ddiben y Cynllun, mae cynaliadwyedd yn golygu agweddau economaidd, amgylcheddol, diwylliannol a chymdeithasol.

en-gb	All of which needs to be balanced in order to protect future food production capacity.
cy-gb	Rhaid cadw cydbwysedd rhwng y cyfan er mwyn diogelu’n gallu i gynhyrchu bwyd yn y dyfodol.

en-gb	Single Application Form (SAF)
cy-gb	Ffurflen Cais Sengl (SAF) (Single Application Form)

en-gb	The annual application process through which farmers apply and claim payment for area-based schemes.
cy-gb	Y broses flynyddol y mae ffermwyr yn ei dilyn i ymgeisio am daliadau cynlluniau arwynebedd, a’u hawlio.

en-gb	Social value
cy-gb	Gwerth cymdeithasol (Social Value)

en-gb	Social value describes additional benefits which farmers deliver on behalf of society through the sustainable production of food.
cy-gb	Mae gwerth cymdeithasol yn golygu’r manteision ychwanegol y mae ffermwyr yn eu darparu er lles cymdeithas trwy gynhyrchu bwyd yn gynaliadwy.

en-gb	This can include, for example, improving biodiversity, sequestering carbon, improving water quality.
cy-gb	Gall hyn gynnwys, er enghraifft, mwy o fioamrywiaeth, dal a storio carbon, gwella ansawdd dŵr.

en-gb	Sustainable Farming Scheme (SFS), also referred to as the ‘Scheme’
cy-gb	Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) (neu yn y ddogfen hon ‘y Cynllun’) (Sustainable Farming Scheme)

en-gb	The main support scheme for Welsh farmers from the Welsh Government from 2026 onwards.
cy-gb	Y prif gynllun cymorth gan Lywodraeth Cymru i ffermwyr Cymru o 2026 ymlaen.

en-gb	Transition period
cy-gb	Cyfnod Pontio (Transition Period)

en-gb	The period between 2026 and 2029 where different elements of the Sustainable Farming Scheme are introduced, and the Basic Payment Scheme is tapered in value.
cy-gb	Y cyfnod rhwng 2026 a 2029 pan fydd elfennau gwahanol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy yn cael eu cyflwyno a gwerth Cynllun y Taliad Sylfaenol yn cael ei dapro.

en-gb	Tree and Hedgerow Planting Opportunity Plan
cy-gb	Cynllun Cyfle i Blannu Coed a Pherthi/ Gwrychoedd (Tree and Hedgerow Planting Opportunity Plan)

en-gb	A plan to capture opportunities for additional tree planting or hedgerow planting (or restoration) on each farm via RPW Online.
cy-gb	Cynllun i fanteisio ar gyfleoedd i blannu (neu adfer) mwy o goed a pherthi ar bob fferm trwy RPW Ar-lein.

en-gb	Universal Action (UA)
cy-gb	Gweithred Gyffredinol (UA) (Universal Action)

en-gb	The scheme is structured of three layers.
cy-gb	Mae’r Cynllun wedi’i rannu’n dair haen neu lefel.

en-gb	The foundation layer comprises of the Universal Actions which all farmers participating in the scheme will need to undertake, in exchange for being paid the Universal Baseline Payment.
cy-gb	Yr haen sylfaenol yw’r Gweithredoedd Cyffredinol y bydd angen i bob ffermwr sy’n cymryd rhan yn y Cynllun eu cynnal. Byddan nhw’n cael y Taliad Cyffredinol am wneud hynny.

en-gb	Universal Code
cy-gb	Cod i Bawb (Universal Code)

en-gb	This sits above regulation and comprises a series of non-regulatory requirements which apply to every farmer in the scheme.
cy-gb	Mae hwn yn drech na’r rheoliadau ac yn cynnwys cyfres o ofynion heb reoliadau sy’n berthnasol i bob ffermwr yn y cynllun.

en-gb	It includes requirements designed to protect soil cover, biodiversity and habitats, trees, and landscape features.
cy-gb	Mae’n cynnwys gofynion i ddiogelu’r pridd, bioamrywiaeth a chynefinoedd, coed a nodweddion y tirlun.

en-gb	Part of the scheme requirements.
cy-gb	Mae’n rhan o Ofynion y Cynllun.

en-gb	10% scheme requirement
cy-gb	Gofyn y Cynllun bod 10% yn Gynefin (10% Scheme Requirement)

en-gb	Farms entering the scheme must have 10% of their land managed as habitat for environmental and wildlife benefits.
cy-gb	Rhaid i ffermwyr sy’n ymuno â’r Cynllun reoli 10% o’u tir fel cynefin er lles yr amgylchedd a bywyd gwyllt.

en-gb	Additional temporary habitat can be created if there is insufficient permanent habitat.
cy-gb	Gallwch greu cynefin dros dro ychwanegol os nad oes gennych ddigon o gynefin parhaol.

en-gb	Rural Payments Wales (RPW)
cy-gb	Taliadau Gwledig Cymru (RPW) (Rural Payments Wales)

en-gb	The division with the Welsh Government responsible for administering information and payments in relation to farming and land management.
cy-gb	Yr isadran o fewn Llywodraeth Cymru sy’n gyfrifol am weinyddu gwybodaeth a thaliadau mewn cysylltiad â ffermio a rheoli tir.

en-gb	Schedule of works
cy-gb	Rhaglen Waith (Schedule of Works)

en-gb	Part of the Designated Site Management Plan which contains a set of consented management actions to improve the condition of designated sites such as SSSIs.
cy-gb	Rhan o Gynllun Rheoli Safle Dynodedig sy’n cynnwys set o weithgareddau rheoli y bydd ffermwyr yn cael eu gwneud i wella cyflwr safle dynodedig fel SoDdGA.

en-gb	Scheme level target for trees and hedge planting
cy-gb	Targed ar lefel y Cynllun ar gyfer plannu coed a pherthi/gwrychoedd (Scheme level target for trees and hedge planting)

en-gb	A national target for increasing tree cover and hedgerows on Welsh farms to meet climate change targets.
cy-gb	Targed cenedlaethol ar gyfer cynyddu’r gorchudd coed a pherthi ar ffermydd Cymru i daro’r targedau newid hinsawdd.

en-gb	This replaces a scheme requirement for 10% tree cover on each farm.
cy-gb	Mae hyn yn cymryd lle’r hen Ofyn bod 10% o bob fferm o dan goed.

en-gb	Site of Special Scientific Interest (SSSI)
cy-gb	Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) (Site of Special Scientific Interest (SSSI))

en-gb	A formal designation for areas of land or water considered to have special value for wildlife or geological features.
cy-gb	Dynodiad ffurfiol ar gyfer darn o dir neu ddŵr sydd o werth arbennig oherwydd ei fywyd gwyllt neu ei ddaeareg.

en-gb	SSSI are given statutory protection through specific legislation.
cy-gb	Mae SoDdGA yn cael ei amddiffyn trwy ddeddfwriaeth benodol.

en-gb	SFS Regulatory Baseline
cy-gb	Sylfaen Reoleiddio’r SFS (Regulatory Baseline)

en-gb	A set of existing regulations which apply specifically to the scheme.
cy-gb	Set o reoliadau sy’n ymdrin yn benodol â’r Cynllun.

en-gb	Part of the scheme requirements.
cy-gb	Rhan o Ofynion y Cynllun.

en-gb	Storfa sgiliau
cy-gb	Storfa sgiliau

en-gb	An online tool delivered through Farming Connect to administer and record ongoing learning.
cy-gb	Erfyn ar-lein gan Cyswllt Ffermio i weinyddu a chofnodi’r gwaith dysgu sy’n cael ei wneud.

en-gb	Sustainable Land Management (SLM)
cy-gb	Rheoli Tir yn Gynaliadwy (SLM) (Sustainable Land Management)

en-gb	A holistic approach established in the Act to incorporate environmental, economic, cultural and social resources in such a way that the needs of the current generation are balanced with our obligations to future generations.
cy-gb	Fordd holistig a bennir yn y Ddeddf o ddefnyddio adnoddau amgylcheddol, economaidd, diwylliannol a chymdeithasol mewn ffordd sy’n cadw’r cydbwysedd rhwng anghenion cenedlaethau heddiw a’n hymrwymiadau i genedlaethau’r dyfodol.

en-gb	UK Forestry Standard (UKFS)
cy-gb	Safon Goedwigaeth y DU (UKFS) (UK Forestry Standard)

en-gb	The reference standard for sustainable forest management across the UK.
cy-gb	Y safon ar gyfer rheoli coedwigoedd yn gynaliadwy yn y DU.

en-gb	It applies to all woodland, regardless of who owns or manages it.
cy-gb	Mae’n berthnasol i bob coetir, waeth pwy sy’n ei reoli neu’n berchen arno.

en-gb	Universal Baseline Payment
cy-gb	Taliad Cyffredinol (Universal Payment)

en-gb	The annual payment each farmer will receive from the Welsh Government in exchange for completing the Universal Actions.
cy-gb	Y taliad blynyddol i bydd pob ffermwr yn ei gael oddi wrth Lywodraeth Cymru am gynnal y Gweithredoedd Cyffredinol.