en-gb	Learners who receive additional communication support in the classroom to access learning should have access to the same support, in line with standard classroom practice for each learner, when taking online assessments.
cy-gb	Dylai dysgwyr sydd yn derbyn cymorth cyfathrebu ychwanegol yn yr ystafell ddosbarth i ddysgu gael mynediad at yr un cymorth, yn unol â’r arferion safonol yn yr ystafell ddosbarth ar gyfer pob dysgwr, pan fyddan nhw’n gwneud asesiadau ar-lein.

en-gb	Changing the assessment starting point
cy-gb	Newid man cychwyn yr asesiad

en-gb	The first question presented in an assessment is determined by the learner’s current national curriculum year group.
cy-gb	Pennir y cwestiwn cyntaf a gaiff ei gyflwyno mewn asesiad yn ôl grwp blwyddyn cwricwlwm cenedlaethol presennol y dysgwr.

en-gb	It is possible for teachers to change the starting question difficulty, by selecting a different curriculum year group to the group they are currently taught in. The override is available to teachers in the assessment website when scheduling an assessment for a learner.
cy-gb	Mae’n bosibl i athrawon newid lefel anhawster y cwestiwn cychwynnol drwy ddewis grŵp blwyddyn cwricwlwm gwahanol na'r grŵp y maen nhw’n cael ei addysgu ynddo ar y pryd. Mae’r gallu i wneud hyn ar gael i athrawon ar wefan yr asesiadau wrth drefnu asesiad i ddysgwr.

en-gb	For further information see section 6.13 in the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth yn adran 6.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Note that for learners in Year 2 the starting point in the Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning) personalised assessments is one of the easiest questions in the bank.
cy-gb	Noder, ar gyfer dysgwyr ym Mlwyddyn 2, y man cychwyn yn yr asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu) yw un o’r cwestiynau hawsaf yn y gronfa.

en-gb	For the Reading personalised assessments there are a number of easy texts and questions in the bank aimed at learners who are finding it difficult to access Year 2 reading skills in the LNF.
cy-gb	Ar gyfer asesiadau personol Darllen, mae nifer o destunau a chwestiynau hawdd yn y gronfa wedi’u hanelu at ddysgwyr sy’n ei chael yn anodd ateb sgiliau darllen Blwyddyn 2 yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol.

en-gb	Personalised assessments have been designed to allow as many learners as possible to have access to them and there is an expectation that nearly all learners will take them.
cy-gb	Mae’r asesiadau personol wedi cael eu cynllunio i’w gwneud yn bosibl i gynifer o ddysgwyr â phosibl eu gwneud ac mae disgwyliad y bydd bron pob dysgwr yn gwneud hynny.

en-gb	Staff can change the level of difficulty for the start of each assessment (see section 6.13 of the user guide), where they consider it appropriate.
cy-gb	Gall staff newid y lefel anhawster ar gyfer dechrau pob asesiad (gweler adran 6.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr) lle y maen nhw’n ystyried bod hynny'n briodol.

en-gb	There may, however, be a small number of learners who are unable to access the assessments, even with modifications in place.
cy-gb	Fodd bynnag, efallai y bydd nifer bach o ddysgwyr yn methu â gwneud yr asesiadau, hyd yn oed gydag addasiadau yn eu lle.

en-gb	There may be some learners, mainly but not exclusively in Year 2, who are not yet working at the level of the easiest questions in the bank for one or more of the personalised assessments.
cy-gb	Efallai y bydd rhai dysgwyr, yn bennaf ond nid yn unig ym Mlwyddyn 2, nad ydyn nhw eto’n gweithio ar lefel y cwestiynau hawsaf yn y banc ar gyfer un neu fwy o’r asesiadau personol.

en-gb	Schools have responsibility to identify learners who they consider are unable to:
cy-gb	Mae cyfrifoldeb ar ysgolion i adnabod dysgwyr y maen nhw’n ystyried na allan nhw:

en-gb	work at the level of the easiest questions in the personalised assessments question bank
cy-gb	weithio ar lefel y cwestiynau hawsaf yng nghronfa gwestiynau’r asesiadau personol

en-gb	access the assessments with modifications in place
cy-gb	gwneud yr asesiadau gydag addasiadau ar waith

en-gb	The decision that a learner should not take the personalised assessments is for the head teacher to make.
cy-gb	Mater i’r pennaeth yw penderfynu p’un a ddylai dysgwr wneud asesiadau personol ai peidio.

en-gb	When deciding the head teacher must:
cy-gb	Wrth wneud penderfyniad, rhaid i’r pennaeth:

en-gb	have regard to the disapplication guidance
cy-gb	ystyried y canllawiau ar ddatgymhwyso

en-gb	consider whether any of the access arrangements would support the learner to access the personalised assessments
cy-gb	bod wedi ystyried p’un a fyddai unrhyw rai o’r trefniadau mynediad sydd ar gael yn helpu’r dysgwr i wneud yr asesiadau personol

en-gb	It is not necessary for head teachers to disapply or modify parts or all of the curriculum in order to do this.
cy-gb	Nid oes angen i benaethiaid ddatgymhwyso neu addasu rhannau o’r cwricwlwm neu’r cwricwlwm cyfan er mwyn gwneud hyn.

en-gb	All disapplication decisions must be made for each individual learner.
cy-gb	Rhaid gwneud pob penderfyniad datgymhwyso ar gyfer pob dysgwr unigol.

en-gb	For example, a learner disapplied from the Numeracy (Procedural) personalised assessment is not automatically disapplied from either the Numeracy (Reasoning) personalised assessment or the Reading personalised assessment.
cy-gb	Er enghraifft, nid yw dysgwr sydd wedi'i ddatgymhwyso o'r asesiad personol Rhifedd (Gweithdrefnol) yn cael ei ddatgymhwyso'n awtomatig o'r asesiad personol Rhifedd (Rhesymu) na'r asesiad personol Darllen.

en-gb	To minimise any administrative burden for schools, there is no longer a requirement for head teachers to maintain a list of disapplications.
cy-gb	I leihau unrhyw faich gweinyddol i ysgolion, nid yw’n ofyniad bellach i benaethiaid gynnal rhestr o ddatgymwysiadau.

en-gb	However, if requested by their consortia or local authority, head teachers should be able to explain the grounds for the number of disapplications in their school, with regard to this handbook.
cy-gb	Fodd bynnag, os gofynnir iddyn nhw gan eu consortia neu eu hawdurdod lleol, dylai penaethiaid allu esbonio'r seiliau dros nifer y datgymwysiadau yn eu hysgol, ar sail y llawlyfr hwn.

en-gb	Disapplication on well-being grounds
cy-gb	Datgymhwyso ar sail llesiant

en-gb	Taking a personalised assessment should not be a cause of anxiety for any learner.
cy-gb	Ni ddylai gwneud asesiad personol fod yn destun pryder i unrhyw ddysgwr.

en-gb	Teachers may decide that there are instances where they believe a learner’s well-being would be adversely affected.
cy-gb	Efallai y bydd athrawon yn penderfynu bod achosion lle maen nhw’n credu y byddai lles dysgwr yn cael ei effeithio'n andwyol.

en-gb	In this academic year, head teachers may continue to make decisions for disapplication on well-being grounds, if they judge them appropriate.
cy-gb	Yn y flwyddyn academaidd hon, gall benaethiaid barhau i wneud penderfyniadau i ddatgymhwyso ar sail llesiant, os ydyn nhw yn barnu eu bod yn briodol.

en-gb	The decision should be made on an individual learner basis, and not for whole classes or year groups.
cy-gb	Dylid gwneud y penderfyniad ar sail dysgwr unigol, ac nid ar gyfer dosbarthiadau cyfan neu grwpiau blwyddyn.

en-gb	Learners who cannot access the personalised assessments even with modifications
cy-gb	Dysgwyr na allan nhw gael mynediad at yr asesiadau personol hyd yn oed gydag addasiadau

en-gb	Some learners’ additional learning or other needs will be sufficiently significant or severe that, in the view of the head teacher, they will not be able to access the personalised assessments even with full use of the modified personalised assessments and the access arrangements available.
cy-gb	Bydd anghenion dysgu ychwanegol neu anghenion eraill rhai dysgwyr yn ddigon sylweddol neu ddifrifol fel na allan nhw, ym marn y pennaeth, wneud yr asesiadau personol hyd yn oed gyda defnydd llawn o'r asesiadau personol wedi'u haddasu a'r trefniadau mynediad sydd ar gael.

en-gb	Head teachers may therefore determine that such learners are not required to take the personalised assessments.
cy-gb	Felly, gall penaethiaid benderfynu nad yw’n ofynnol i ddysgwyr o’r fath wneud yr asesiadau personol.

en-gb	Learners who have an SEN statement or an IDP and for whom relevant sections of the curriculum have been disapplied
cy-gb	Dysgwyr sydd â datganiad AAA neu gynllun datblygu unigol (CDU) ac y mae adrannau perthnasol o’r cwricwlwm wedi cael eu datgymhwyso mewn perthynas â nhw

en-gb	Some learners may have a statement of SEN (as provided for in section 113 of the Education Act 2002) or an individual development plan (IDP, as provided for in section 41 of the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018) which may modify or disapply some or all of the curriculum.
cy-gb	Efallai y bydd gan rai dysgwyr ddatganiad AAA (fel y darperir ar ei gyfer yn adran 113 o Ddeddf Addysg 2002) neu gynllun datblygu unigol (CDU, fel y darperir ar ei gyfer yn adran 41 o Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018) a allai addasu neu ddatgymhwyso rhywfaint o'r cwricwlwm neu bob rhan ohono.

en-gb	In addition, under section 113 of the Education Act 2002 for the outgoing curriculum or under section 41 of the Curriculum and Assessment (Wales) Act 2021 for the new Curriculum for Wales, head teachers may temporarily disapply or modify the curriculum for a particular learner if, for the time being, it is inappropriate to offer the curriculum as it currently applies to them.
cy-gb	Hefyd, o dan adran 113 o Ddeddf Addysg 2002 ar gyfer yr hen gwricwlwm neu o dan adran 41 o Ddeddf Cwricwlwm ac Asesu (Cymru) 2021 ar gyfer y newydd, gall penaethiaid ddatgymhwyso neu addasu’r cwricwlwm dros dro i ddysgwr penodol os yw’n amhriodol, am y tro, gynnig y cwricwlwm fel y mae’n gymwys i’r dysgwr ar y pryd.

en-gb	Where such a disapplication has an effect on the literacy or numeracy elements of the curriculum such that the learner’s ability to access the personalised assessments would be adversely affected, the head teacher may determine that that learner need not take them.
cy-gb	Os bydd datgymhwyso o’r fath yn cael effaith ar yr elfennau o’r cwricwlwm sy’n ymwneud â llythrennedd neu rifedd fel y byddai effaith andwyol ar allu’r dysgwr i wneud yr asesiadau personol, gall y pennaeth benderfynu nad oes angen i’r dysgwr hwnnw eu gwneud.

en-gb	Learners entering from different education systems and whose ability to access the personalised assessments cannot be established
cy-gb	Dysgwyr sy’n dod o systemau addysg gwahanol ac na ellir cadarnhau eu gallu i wneud yr asesiadau personol

en-gb	Due to the facility to adjust the starting question of the assessments, and their year-round availability, it is unlikely that a school would consider disapplication on this basis.
cy-gb	Oherwydd y cyfleuster i addasu cwestiwn cychwynnol yr asesiadau, a'r ffaith eu bod ar gael drwy gydol y flwyddyn, mae'n annhebygol y byddai ysgol yn ystyried datgymhwyso ar y sail hon.

en-gb	However, if a school does not have time to determine a learner’s ability to access the personalised assessments before the end of the school year, for example because they have recently arrived from a different education system, the head teacher may determine that a learner need not take personalised assessments during that school year.
cy-gb	Fodd bynnag, os nad oes digon o amser i ysgol gadarnhau gallu dysgwr i wneud yr asesiadau personol cyn diwedd y flwyddyn ysgol, er enghraifft am ei fod wedi cyrraedd o system addysg wahanol yn ddiweddar, gall y pennaeth benderfynu nad oes angen i’r dysgwr hwnnw wneud asesiadau personol yn ystod y flwyddyn ysgol honno.

en-gb	This provision applies for that year’s personalised assessments only.
cy-gb	Dim ond i asesiadau personol y flwyddyn honno y bydd y ddarpariaeth hon yn gymwys.

en-gb	Disapplication in relation to learners with English as an additional language (EAL) or Welsh as an additional language (WAL)
cy-gb	Datgymhwyso mewn perthynas â dysgwyr sy'n dysgu Cymraeg fel iaith ychwanegol neu Saesneg fel iaith ychwanegol

en-gb	Disapplication would be appropriate for relatively few EAL or WAL learners.
cy-gb	Byddai datgymhwyso yn briodol dim ond ar gyfer nifer cymharol fach o ddysgwyr sy’n dysgu Cymraeg neu Saesneg fel iaith ychwanegol.

en-gb	Head teachers who take this option must be willing and able to explain their decision to their regional consortium or local authority and to the learner’s parents or carers.
cy-gb	Mae rhaid i benaethiaid sy’n dewis yr opsiwn hwn fod yn barod i esbonio eu penderfyniad i'w consortiwm rhanbarthol neu awdurdod lleol a rhieni neu ofalwyr y dysgwr.

en-gb	When deciding the head teacher must have:
cy-gb	Wrth wneud penderfyniad, mae’n rhaid i’r pennaeth wneud y canlynol:

en-gb	regard to the disapplication guidance
cy-gb	rhoi sylw i’r canllawiau ar ddatgymhwyso

en-gb	consider whether any of the access arrangements would support the learner to access the personalised assessments
cy-gb	ystyried p’un a fyddai unrhyw un o’r trefniadau mynediad yn helpu’r dysgwr i wneud yr asesiadau personol

en-gb	Learners who are new to the UK education system
cy-gb	Dysgwyr sy’n newydd i system addysg y DU

en-gb	Learners from a non-English-based or non-Welsh-based education system (NEWBES) may not be disapplied from the personalised assessments solely for this reason.
cy-gb	Ni ellir datgymhwyso dysgwyr sy'n newydd i system addysg sy'n seiliedig ar y Gymraeg neu'r Saesneg o'r asesiadau personol am y rheswm hwn yn unig.

en-gb	The personalised assessments are for formative use and therefore all learners must take them unless they cannot access them, or the school cannot assess their ability to do so.
cy-gb	At ddefnydd ffurfiannol mae’r asesiadau personol ac felly mae’n rhaid i bob dysgwr eu gwneud oni phenderfynir na allan nhw eu gwneud, neu na all yr ysgol asesu eu gallu i wneud hynny.

en-gb	To consider a learner as NEWBES, the following criteria must be satisfied:
cy-gb	I ystyried dysgwr yn ddisgybl sy'n newydd i system addysg sy’n seiliedig ar y Gymraeg neu’r Saesneg, mae'n rhaid bodloni'r meini prawf canlynol:

en-gb	the learner’s first language is not English or Welsh
cy-gb	nid Cymraeg na Saesneg yw iaith gyntaf y dysgwr

en-gb	the learner has arrived from a non-English-based or non-Welsh-based education system
cy-gb	mae'r dysgwr wedi cyrraedd o system addysg nad yw'n seiliedig ar y Gymraeg na'r Saesneg

en-gb	the learner entered a United Kingdom (UK) education system on or after the start of the 2023 to 2024 school year (1 September 2023)
cy-gb	mae’r dysgwr wedi ymuno â system addysg y Deyrnas Unedig (DU) ar neu ar ôl dechrau blwyddyn ysgol 2023 i 2024 (1 Medi 2023)

en-gb	GUIDANCE, DOCUMENT
cy-gb	CYHOEDDIAD, DOGFENNU

en-gb	Play Sufficiency Assessment toolkit
cy-gb	Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae: pecyn cymorth asesu

en-gb	Guidance for local authorities to help them provide sufficient play opportunities for children in their area.
cy-gb	Canllawiau i helpu awdurdodau lleol i ddarparu digon o gyfleoedd chwarae i blant yn eu hardaloedd.

en-gb	About the Play Sufficiency Assessment
cy-gb	Yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	Stage 1:
cy-gb	Cam 1:

en-gb	Preparing for the Play Sufficiency Assessment
cy-gb	Paratoi ar gyfer yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	Tool 1:
cy-gb	Adnodd 1:

en-gb	Focus on play briefing for local councillors
cy-gb	Papur briffio 'Ffocws ar chwarae' ar gyfer cynghorwyr lleol

en-gb	Play Sufficiency Assessment options analysis
cy-gb	Dadansoddiad o'r opsiynau ar gyfer yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	Play Monitoring Group terms of reference
cy-gb	Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) - Cylch gorchwyl

en-gb	Play Monitoring Group (or equivalent) - Information audit
cy-gb	Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) - Archwiliad gwybodaeth

en-gb	Understanding Play Sufficiency - Training resource pack
cy-gb	Deall Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae – Pecyn o adnoddau hyfforddi

en-gb	Being a play champion
cy-gb	Bod yn Hyrwyddwr Chwarae

en-gb	Conducting the Play Sufficiency Assessment
cy-gb	Cynnal yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	The Play Satisfaction Survey
cy-gb	Yr Arolwg Boddlonrwydd Chwarae

en-gb	Children as auditors
cy-gb	Plant fel archwilwyr

en-gb	Right to Play workshop
cy-gb	Gweithdy hawl i chwarae

en-gb	Focus group monitoring form
cy-gb	Ffurflen fonitro ar gyfer grŵp ffocws

en-gb	Surveying parents
cy-gb	Cynnal arolwg ymhlith rhieni

en-gb	School playtime questions for children
cy-gb	Cwestiynau i blant ynghylch amseroedd chwarae yn yr ysgol

en-gb	School playtime survey for schools
cy-gb	Arolwg i ysgolion ar amseroedd chwarae yn yr ysgol

en-gb	Assessing spaces to play
cy-gb	Asesu mannau i chwarae

en-gb	Workforce development training needs analysis
cy-gb	Dadansoddi anghenion hyfforddiant ar gyfer datblygu'r gweithlu

en-gb	Employer/setting questionnaire template
cy-gb	Templed ar gyfer holiadur i gyflogwyr/lleoliadau

en-gb	Play Action Plan
cy-gb	Cynllun Gweithredu Chwarae

en-gb	Play Action Plan prioritisation tool
cy-gb	Adnodd blaenoriaethu ar gyfer y Cynllun Gweithredu Chwarae

en-gb	Additional resources
cy-gb	Adnoddau ychwanegol

en-gb	The purpose of the toolkit
cy-gb	Diben y pecyn cymorth

en-gb	This toolkit has been prepared to provide support to local authorities in fulfilling their duties, as set out in The Play Sufficiency Assessment (Wales) Regulations 2012.
cy-gb	Mae'r pecyn cymorth hwn wedi'i baratoi i helpu awdurdodau lleol i gyflawni eu dyletswyddau, fel y nodir yn Rheoliadau Asesu Digonolrwydd Chwarae (Cymru) 2012

en-gb	The toolkit is to be read in conjunction with The Play Sufficiency Assessment (Wales) Regulations 2012 and associated Statutory Guidance, Wales - a Play Friendly Country. These set out the details of the assessment and action plan that each local authority needs to undertake, every three years, under the Children and Families (Wales) Measure 2010. The statutory guidance sets out the nine Matters local authorities must take into account in assessing play opportunities in their local areas.
cy-gb	Dylid darllen y pecyn cymorth ar y cyd â Rheoliadau Asesu Digonolrwydd Chwarae (Cymru) 2012 a'r canllawiau statudol cysylltiedig Cymru - gwlad lle mae cyfle i chwarae Mae’r rhain yn nodi manylion yr asesiad y mae angen i bob awdurdod lleol ei gynnal, a’r cynllun gweithredu y mae angen iddynt ei gyhoeddi bob tair blynedd o dan Fesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010 Mae'r canllawiau statudol yn nodi'r naw mater y mae'n rhaid i awdurdodau lleol eu hystyried wrth asesu cyfleoedd chwarae yn eu hardaloedd lleol.

en-gb	The tools provided within this document include templates based on the Matters that need to be considered, as set out within the Statutory Guidance.
cy-gb	Mae’r adnoddau a ddarperir yn y ddogfen hon yn cynnwys templedi sy'n seiliedig ar y materion y mae angen eu hystyried, fel y nodir yn y canllawiau statudol.

en-gb	The templates are helpful guides to assist with the Play Sufficiency Assessment process.
cy-gb	Gellir defnyddio’r templedi fel canllaw defnyddiol i helpu gyda'r broses o gynnal Asesiad Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae.

en-gb	They are intended to support local authorities in completing the sufficiency assessment and production of the Play Sufficiency Assessment Executive Summary:
cy-gb	Eu bwriad yw cefnogi awdurdodau lleol i gwblhau'r asesiad a llunio Crynodeb Gweithredol o'r Asesiad Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae:

en-gb	The State of Play Report and Action Plan.
cy-gb	Adroddiad Chwarae ein Rhan a Chynllun Gweithredu.

en-gb	How this toolkit was developed
cy-gb	Sut y datblygwyd y pecyn cymorth hwn

en-gb	The original Play Sufficiency Assessment (PSA) Toolkit was prepared by Play Wales, funded by and in conjunction with the Welsh Government.
cy-gb	Cafodd y Pecyn Cymorth Asesu Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae gwreiddiol ei gynhyrchu gan Chwarae Cymru, a'i ariannu gan ac ar y cyd â Llywodraeth Cymru.

en-gb	The toolkit was developed in liaison with play providers across Wales to provide support to all local authorities in fulfilling their duties, as set out in The Play Sufficiency Assessment (Wales) Regulations 2012.
cy-gb	Datblygwyd y pecyn cymorth mewn cydweithrediad â darparwyr chwarae ledled Cymru i helpu pob awdurdod lleol i gyflawni eu dyletswyddau, fel y nodir yn Rheoliadau Asesu Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae (Cymru) 2012.

en-gb	In its response to the Ministerial Review of Play Steering Group Report the Welsh Government committed to refresh the Play Sufficiency Assessment Toolkit.
cy-gb	Yn ei hymateb i Adroddiad Grŵp Llywio'r Adolygiad Gweinidogol o Gyfleoedd Chwarae, ymrwymodd Llywodraeth Cymru i adnewyddu'r Pecyn Cymorth Asesu Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae.

en-gb	As part of this process in 2023, the original PSA Toolkit was reviewed by Play Wales and the Play Sufficiency Network, which is comprised of local authority play leads.
cy-gb	Fel rhan o'r broses hon yn 2023, adolygwyd y Pecyn Cymorth gwreiddiol gan Chwarae Cymru a'r Rhwydwaith Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae, sy'n cynnwys arweinwyr chwarae'r awdurdodau lleol.

en-gb	A survey and subsequent engagement workshops were held with local authorities to determine the tools and templates required to support the collection and analysis of appropriate data.
cy-gb	Cynhaliwyd arolwg a gweithdai ymgysylltu dilynol gydag awdurdodau lleol i bennu'r adnoddau a'r templedi sydd eu hangen i gefnogi'r gwaith o gasglu a dadansoddi data priodol.

en-gb	This toolkit aims to provide a range of resources for local authorities and their partners to use to capture the range of factors affecting children and young people’s opportunities to play and inform planning for sufficiency as part of meeting the play sufficiency duties.
cy-gb	Nod y pecyn cymorth hwn yw darparu ystod o adnoddau i awdurdodau lleol a'u partneriaid eu defnyddio i nodi'r ystod o ffactorau sy'n effeithio ar gyfleoedd plant a phobl ifanc i chwarae a llywio'r gwaith cynllunio fel rhan o gyflawni'r dyletswyddau i sicrhau cyfleoedd chwarae digonol.

en-gb	A well conducted Play Sufficiency Assessment provides the evidence needed to identify gaps in provision and support the development of action plans to address any shortcomings.
cy-gb	Mae Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae a gynhelir yn dda yn darparu’r dystiolaeth sydd ei hangen i nodi bylchau mewn darpariaeth a chefnogi’r gwaith o ddatblygu cynlluniau gweithredu i fynd i’r afael ag unrhyw ddiffygion.

en-gb	Local authorities must assess the sufficiency of play opportunities in their areas in accordance with regulations and develop plans to achieve sufficiency.
cy-gb	Rhaid i awdurdodau lleol asesu a oes digon o gyfleoedd chwarae yn eu hardaloedd yn unol â rheoliadau a datblygu cynlluniau i sicrhau cyfleoedd digonol.

en-gb	Each local authority is responsible for managing the Play Sufficiency Assessment and Play Action Plan.
cy-gb	Mae pob awdurdod lleol yn gyfrifol am reoli'r Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae a'r Cynllun Gweithredu Chwarae.

en-gb	This includes engagement with a range of partners, data collection and analysis to help inform the assessment.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys ymgysylltu ag ystod o bartneriaid, a chasglu a dadansoddi data i helpu i lywio'r asesiad.

en-gb	Partnership working, collaboration and participation are core elements of conducting the Play Sufficiency Assessment against the criteria outlined within the Statutory Guidance.
cy-gb	Mae gweithio mewn partneriaeth, cydweithredu a chyfranogi yn elfennau craidd o'r broses o gynnal yr Asesiad Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae yn erbyn y meini prawf a amlinellir yn y canllawiau statudol.

en-gb	Wales – a Play Friendly Country, the statutory guidance for local authorities indicates that consideration must be given to these Matters:
cy-gb	Mae Cymru – gwlad lle mae cyfle i chwarae, sef y canllawiau statudol ar gyfer awdurdodau lleol, yn nodi bod yn rhaid ystyried y materion canlynol:

en-gb	Matter A:
cy-gb	Mater A:

en-gb	Providing for diverse needs
cy-gb	Diwallu anghenion amrywiol

en-gb	Space available for children to play (open spaces, outdoor unstaffed designated play spaces, playing fields)
cy-gb	Y lle sydd ar gael i blant chwarae (mannau agored, mannau chwarae dynodedig yn yr awyr agored lle nad oes staff, caeau chwarae)

en-gb	Matter D:
cy-gb	Mater Ch:

en-gb	Supervised provision (playwork provision, structured recreational activities)
cy-gb	Darparu cyfleoedd i chwarae dan oruchwyliaeth (darpariaeth gwaith chwarae, gweithgareddau hamdden strwythuredig)

en-gb	Matter E:
cy-gb	Mater D:

en-gb	Charges for play provision
cy-gb	Codi tâl am ddarpariaeth chwarae

en-gb	Matter F:
cy-gb	Mater Dd:

en-gb	Access to space and provision, including road safety measures, transport, information and publicity
cy-gb	Mynediad i le a darpariaeth, gan gynnwys mesurau diogelwch ar y ffyrdd, trafnidiaeth, gwybodaeth a chyhoeddusrwydd

en-gb	Matter G:
cy-gb	Mater E:

en-gb	Securing and developing the play workforce
cy-gb	Sicrhau a datblygu’r gweithlu chwarae

en-gb	Matter H:
cy-gb	Mater F:

en-gb	Community engagement and participation
cy-gb	Ymgysylltu â'r gymuned a'i chynnwys

en-gb	Matter I:
cy-gb	Mater Ff:

en-gb	Play within all relevant policy and implementation agendas.
cy-gb	Chwarae ym mhob polisi perthnasol ac agenda weithredu berthnasol.

en-gb	The Play Sufficiency Assessment Form is structured under ‘themes’ to assist local authorities working in partnership with other local departments and organisations in identifying factors impacting on children’s opportunities to play:
cy-gb	Mae'r Ffurflen Asesu Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae wedi'i strwythuro o dan 'themâu' i helpu awdurdodau lleol i weithio mewn partneriaeth ag adrannau a sefydliadau lleol eraill i nodi ffactorau sy'n effeithio ar gyfleoedd plant i chwarae:

en-gb	Population [Matters A, B, E].
cy-gb	Poblogaeth [Materion A, B, D].

en-gb	Places where children play [Matters C, F and I]
cy-gb	Lleoedd lle mae plant yn chwarae [Materion C, Dd ac Ff]

en-gb	Supervised provision [Matters D and G]
cy-gb	Darpariaeth dan oruchwyliaeth [Materion Ch a E]

en-gb	Policy, engagement, advocacy and information [Matters F, G, H, I]
cy-gb	Polisi, ymgysylltu, eiriolaeth a gwybodaeth [Materion Dd, E, F, Ff]

en-gb	Who should be involved in a Play Sufficiency Assessment
cy-gb	Pwy ddylai fod yn rhan o Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	The Play Sufficiency Assessment will need to demonstrate consideration of the range of factors that affect children’s opportunities to play.
cy-gb	Bydd angen i’r Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae ystyried yr amrywiaeth o ffactorau sy’n effeithio ar gyfleoedd plant i chwarae.

en-gb	The data collection and analysis will require input from a range of partners with specific functions including:
cy-gb	Bydd y gwaith o gasglu a dadansoddi data yn gofyn am fewnbwn gan amrywiaeth o bartneriaid sydd â swyddogaethau penodol gan gynnwys:

en-gb	Local authority officers from:
cy-gb	Swyddogion yr awdurdod lleol:

en-gb	planning
cy-gb	cynllunio

en-gb	housing
cy-gb	tai

en-gb	transport
cy-gb	trafnidiaeth

en-gb	education
cy-gb	addysg

en-gb	children and family services
cy-gb	gwasanaethau plant a theuluoedd

en-gb	childcare
cy-gb	gofal plant

en-gb	playwork service
cy-gb	y gwasanaeth gwaith chwarae

en-gb	early years
cy-gb	y blynyddoedd cynnar

en-gb	youth work
cy-gb	gwaith ieuenctid

en-gb	parks and playgrounds
cy-gb	parciau a meysydd chwarae

en-gb	community development
cy-gb	datblygu’r gymuned

en-gb	community safety
cy-gb	diogelwch cymunedol

en-gb	active travel
cy-gb	teithio llesol

en-gb	information services/communication teams
cy-gb	y gwasanaethau gwybodaeth/timau cyfathrebu

en-gb	research
cy-gb	ymchwil

en-gb	specialist services
cy-gb	gwasanaethau arbenigol

en-gb	Wider partner organisations:
cy-gb	Sefydliadau partner ehangach:

en-gb	Regional Voluntary Play Associations
cy-gb	Cymdeithasau Chwarae Gwirfoddol Rhanbarthol

en-gb	County Voluntary Councils
cy-gb	Cynghorau Gwirfoddol Sirol

en-gb	Town and Community Councils
cy-gb	Cynghorau Tref a Chymuned

en-gb	Housing Associations
cy-gb	Cymdeithasau Tai

en-gb	Local Health Board
cy-gb	Byrddau Iechyd Lleol

en-gb	Police and Fire Services
cy-gb	Gwasanaethau Tân ac Achub

en-gb	Play Sufficiency Assessment process
cy-gb	Proses yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	The Play Sufficiency Assessment (PSA) process involves nine key steps. These are:
cy-gb	Mae proses yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae yn cynnwys naw cam allweddol, sef:

en-gb	Preparing for the PSA
cy-gb	Paratoi ar gyfer yr asesiad

en-gb	Conducting the PSA
cy-gb	Cynnal yr asesiad

en-gb	Producing the PSA and PSA Executive Summary
cy-gb	Llunio'r asesiad a chrynodeb gweithredol

en-gb	Producing the Annual Play Action Plan
cy-gb	Llunio'r Cynllun Gweithredu Chwarae Blynyddol

en-gb	Submission of PSA form, PSA Executive Summary and Annual Play Action Plan to Welsh Government
cy-gb	Cyflwyno'r ffurflen asesu, y crynodeb gweithredol a'r Cynllun Gweithredu Chwarae Blynyddol i Lywodraeth Cymru

en-gb	Share PSA Executive Summary with Public Service Boards
cy-gb	Rhannu'r crynodeb gweithredol gyda'r Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus

en-gb	Publish Executive Summary on local authority website
cy-gb	Cyhoeddi'r crynodeb gweithredol ar wefan yr awdurdod lleol

en-gb	PSA ongoing review via Play Monitoring Group
cy-gb	Adolygu'r asesiad yn barhaus trwy Grŵp Monitro Chwarae

en-gb	Submit Annual Play Action Plan Progress Report to Welsh Government
cy-gb	Cyflwyno adroddiad cynnydd ar y Cynllun Gweithredu Chwarae Blynyddol i Lywodraeth Cymru

en-gb	* For the years when a full Play Sufficiency Assessment is not undertaken, local authorities are required to submit an annual Play Action Plan and Progress Report in line with the Statutory Guidance.
cy-gb	* Ar gyfer y blynyddoedd lle na chynhelir asesiad llawn o ddigonolrwydd cyfleoedd chwarae, mae'n ofynnol i awdurdodau lleol gyflwyno Cynllun Gweithredu Chwarae Blynyddol ac adroddiad cynnydd yn unol â'r canllawiau statudol.

en-gb	Required forms for the Play Sufficiency
cy-gb	Ffurflenni gofynnol ar gyfer yr Asesiad o

en-gb	Assessment process
cy-gb	Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	The Welsh Government has provided templates to be used by local authorities to enable the analysis of the PSAs and action plans. It also supports the development of a clear national pan-Wales picture of play sufficiency:
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu templedi i'w defnyddio gan awdurdodau lleol er mwyn ei galluogi i ddadansoddi'r asesiadau a'r cynlluniau gweithredu a datblygu darlun cenedlaethol clir o gyfleoedd chwarae ar draws Cymru:

en-gb	Play Sufficiency Assessment Form
cy-gb	Ffurflen Asesu Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	Play Sufficiency Assessment Executive Summary:
cy-gb	Crynodeb Gweithredol o'r Asesiad Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae:

en-gb	The State of Play Report
cy-gb	Adroddiad Chwarae ein Rhan

en-gb	Annual Play Action Plan
cy-gb	Cynllun Gweithredu Chwarae Blynyddol

en-gb	Annual Play Action Plan Progress Report
cy-gb	Adroddiad Cynnydd ar y Cynllun Gweithredu Chwarae Blynyddol

en-gb	The Play Sufficiency Assessment stages
cy-gb	Camau'r Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	To support the play sufficiency assessment process, this toolkit includes information and tools separated into three stages.
cy-gb	Er mwyn cefnogi'r broses o asesu digonolrwydd cyfleoedd chwarae, mae'r pecyn cymorth hwn yn cynnwys gwybodaeth ac adnoddau sydd wedi'u rhannu'n dri cham.

en-gb	Stage 1 - Preparing for the Play Sufficiency Assessment
cy-gb	Cam 1 - Paratoi ar gyfer yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	Stage 2 - Assessing against the Play Sufficiency Assessment themes:
cy-gb	Cam 2 - Asesu yn erbyn themâu'r Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae:

en-gb	Places where children play
cy-gb	Lleoedd lle mae plant yn chwarae

en-gb	Supervised provision
cy-gb	Darparu cyfleoedd dan oruchwyliaeth

en-gb	Policy synergy, engagement, advocacy and information
cy-gb	Synergedd polisi, ymgysylltu, eiriolaeth a gwybodaeth

en-gb	Stage 3 - Preparing the Play Action Plan
cy-gb	Cam 3 - Llunio’r Cynllun Gweithredu Chwarae

en-gb	Key tasks when preparing for the Play Sufficiency Assessment:
cy-gb	Tasgau allweddol wrth baratoi ar gyfer yr Asesiad Digonolrwydd Chwarae:

en-gb	Liaise with the Lead Member for Children and Young People/Cabinet
cy-gb	Gweithio gyda’r Aelod Arweiniol dros Blant a Phobl Ifanc/Cabinet

en-gb	Engage with elected members
cy-gb	Ymgysylltu ag aelodau etholedig

en-gb	Agree the assessment methodology
cy-gb	Cytuno ar y fethodoleg asesu

en-gb	Decide who will lead the assessment
cy-gb	Penderfynu pwy fydd yn arwain yr asesiad

en-gb	Identify contributors
cy-gb	Nodi pwy fydd yn cyfrannu at yr asesiad

en-gb	Identify membership and establish a Play Monitoring Group or equivalent
cy-gb	Nodi aelodaeth a sefydlu Grŵp Monitro Chwarae neu grŵp tebyg

en-gb	Establish partnership roles and responsibilities and timeline
cy-gb	Pennu rolau a chyfrifoldebau ar gyfer gweithio mewn partneriaeth ac amserlen

en-gb	Identify and recruit key partners
cy-gb	Nodi a recriwtio partneriaid allweddol

en-gb	Agree principles
cy-gb	Cytuno ar egwyddorion

en-gb	Identify financial resources/support
cy-gb	Nodi adnoddau/cymorth ariannol

en-gb	Tools to support:
cy-gb	Adnoddau ategol:

en-gb	Tool 1 Focus on play briefing for local councillors
cy-gb	Adnodd 1 Papur briffio 'Ffocws ar chwarae' ar gyfer cynghorwyr lleol

en-gb	Tool 2 PSA Options analysis
cy-gb	Adnodd 2 Dadansoddiad o'r opsiynau ar gyfer yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	Tool 3 Play Monitoring Group (or equivalent) - Terms of reference
cy-gb	Adnodd 3 Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) - Cylch gorchwyl

en-gb	Tool 4 Play Monitoring Group (or equivalent) - Information audit
cy-gb	Adnodd 4 Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) - Archwiliad gwybodaeth

en-gb	Tool 5 Understanding Play Sufficiency - Training resource pack
cy-gb	Adnodd 5 Deall digonolrwydd cyfleoedd chwarae - Pecyn o adnoddau hyfforddi

en-gb	The briefing for local councillors provides information about statutory duties on local authorities to assess and secure sufficient play opportunities for children in their area.
cy-gb	Mae'r papur briffio hwn ar gyfer cynghorwyr lleol yn darparu gwybodaeth am ddyletswyddau statudol yr awdurdodau lleol i asesu a sicrhau cyfleoedd chwarae digonol i blant yn eu hardal.

en-gb	See:
cy-gb	Ewch i:

en-gb	Focus on play – Play and county councillors | Play Wales
cy-gb	Ffocws ar chwarae – Chwarae a chynghorwyr sir | Chwarae Cymru

en-gb	Undertaking a Play Sufficiency Assessment options analysis is helpful at the preparation stage and will assist with agreeing the assessment methodology.
cy-gb	Mae cynnal dadansoddiad o'r opsiynau ar gyfer Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae yn ddefnyddiol yn ystod y cam paratoi a bydd yn helpu i gytuno ar y fethodoleg ar gyfer yr asesiad.

en-gb	This tool sets out areas to consider when analysing available options for conducting a Play Sufficiency Assessment.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn nodi meysydd i'w hystyried wrth ddadansoddi'r opsiynau sydd ar gael ar gyfer cynnal Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae.

en-gb	See: Tool 2:
cy-gb	Ewch i Adnodd 2:

en-gb	Play Sufficiency Assessment Options Analysis | GOV.WALES
cy-gb	Dadansoddiad o'r opsiynau ar gyfer yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae | LLYW.CYMRU

en-gb	Tool 3 is an exemplar template of a terms for reference document which may be used when establishing a Play Monitoring Group or equivalent.
cy-gb	Mae adnodd 3 yn dempled ar gyfer dogfen cylch gorchwyl y gellir ei defnyddio wrth sefydlu Grŵp Monitro Chwarae neu grŵp tebyg.

en-gb	Play Monitoring Group terms of reference | GOV.WALES
cy-gb	Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) - Cylch gorchwyl | LLYW.CYMRU

en-gb	Play Monitoring Group (or equivalent) Information audit
cy-gb	Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) - Archwiliad gwybodaeth

en-gb	This is an audit tool to assist Play Monitoring Group (or equivalent) members during the preparation stage in identifying and collating information relating to each theme when considering each of the Matters:
cy-gb	Dyma adnodd archwilio i helpu aelodau'r Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) yn ystod y cam paratoi i nodi a chasglu gwybodaeth yn ymwneud â phob thema wrth ystyried pob un o'r materion:

en-gb	Space available for children to play (open spaces, outdoor unstaffed designated play spaces, playing fields)
cy-gb	Y lle sydd ar gael i blant chwarae (mannau agored, mannau chwarae dynodedig yn yr awyr agored lle nad oes staff, caeau chwarae

en-gb	Charges for play provision
cy-gb	Codi tâl ar gyfer darpariaeth chwarae

en-gb	Play Monitoring Group (or equivalent) - Information audit | GOV.WALES
cy-gb	Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) - Archwiliad gwybodaeth | LLYW.CYMRU

en-gb	This training course aims to help promote the importance of play sufficiency to local authority partners.
cy-gb	Nod y cwrs hyfforddi hwn yw helpu i hyrwyddo pwysigrwydd digonolrwydd chwarae ymhlith partneriaid awdurdodau lleol.

en-gb	It provides policy makers and practitioners with opportunities to work together, exploring their collective responsibilities in respect of the Play Sufficiency Duty.
cy-gb	Mae'n gyfle i lunwyr polisi ac ymarferwyr gydweithio gan archwilio eu cyfrifoldebau cyfunol mewn perthynas â'r Ddyletswydd Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae.

en-gb	The course will be of value to anyone involved in the play sufficiency process.
cy-gb	Bydd y cwrs yn werthfawr i unrhyw un sy'n ymwneud â'r broses digonolrwydd cyfleoedd chwarae.

en-gb	It has been designed with a particular focus on developing strategic partnerships that can support the assessing and securing elements of the Duty.
cy-gb	Fe'i cynlluniwyd i ganolbwyntio'n benodol ar ddatblygu partneriaethau strategol a all gefnogi'r gwaith o asesu a sicrhau elfennau o'r Ddyletswydd.

en-gb	The course is therefore targeted at people working at a strategic level, in policy lead roles and those with the ability to influence local government policy and decision-making processes.
cy-gb	Felly, mae'r cwrs wedi'i dargedu at bobl sy'n gweithio ar lefel strategol, mewn rolau polisi arweiniol a'r rhai sydd â'r gallu i ddylanwadu ar brosesau polisi a gwneud penderfyniadau llywodraeth leol.

en-gb	The course aims to enable strategic stakeholders to recognise their responsibilities in respect of the Play Sufficiency Duty and to engage in professional conversations about how the local authority’s response to the Duty can be improved and further developed.
cy-gb	Nod y cwrs yw helpu rhanddeiliaid strategol i ddeall eu cyfrifoldebau mewn perthynas â'r Ddyletswydd Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae a chymryd rhan mewn sgyrsiau proffesiynol ynghylch sut y gellir gwella ymateb yr awdurdod lleol i'r Ddyletswydd a'i ddatblygu ymhellach.

en-gb	Qualifications and training | Play Wales
cy-gb	Cymwysterau a hyfforddiant | Chwarae Cymru

en-gb	This tool provides tips on developing skills in being a play champion and advocating for play within your local authority area.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn rhoi awgrymiadau ar ddatblygu sgiliau ar gyfer bod yn Hyrwyddwr Chwarae ac eirioli dros chwarae yn ardal eich awdurdod lleol.

en-gb	Being a play champion | GOV.WALES
cy-gb	Bod yn Hyrwyddwr Chwarae | LLYW.CYMRU

en-gb	Key tasks of the Play Sufficiency Assessment include:
cy-gb	Mae tasgau allweddol yr Asesiad Digonolrwydd Chwarae yn cynnwys:

en-gb	Audit and map existing spaces and provision for playing
cy-gb	Archwilio a mapio mannau chwarae a darpariaeth chwarae sy'n bodoli eisoes

en-gb	Survey children and parents
cy-gb	Cynnal arolwg ymhlith plant a rhieni

en-gb	Identify and agree strengths and shortfalls in provision
cy-gb	Nodi a chytuno ar gryfderau a gwendidau mewn darpariaeth

en-gb	Undertake assessment and identifying options for actions, using the Play Sufficiency Assessment Form
cy-gb	Cynnal asesiad a nodi opsiynau gweithredu, gan ddefnyddio’r Ffurflen Asesu Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	Tool 7 Play Satisfaction Survey - Information sheet (a guide to using it locally)
cy-gb	Adnodd 7 Arolwg Bodlonrwydd Chwarae - Taflen wybodaeth (canllaw i'w ddefnyddio'n lleol)

en-gb	Tool 8 Children as auditors - Information sheet (focus group tips)
cy-gb	Adnodd 8 Plant fel archwilwyr - Taflen wybodaeth (awgrymiadau ar gyfer grŵp ffocws)

en-gb	Tool 9 Right to play workshop
cy-gb	Adnodd 9 Gweithdy hawl i chwarae

en-gb	Tool 10 Focus group monitoring form
cy-gb	Adnodd 10 Ffurflen fonitro ar gyfer grŵp ffocws

en-gb	Tool 11 Surveying parents
cy-gb	Adnodd 11 Cynnal arolwg ymhlith rhieni

en-gb	Tool 12 School playtime questions for children
cy-gb	Adnodd 12 Cwestiynau i blant ynghylch amseroedd chwarae yn yr ysgol

en-gb	Tool 13 School Playtime Survey for schools
cy-gb	Adnodd 13 Arolwg ymhlith ysgolion ar amseroedd chwarae yn yr ysgol

en-gb	The Play Satisfaction Survey - Information sheet (guide to using it locally)
cy-gb	Yr Arolwg Boddlonrwydd Chwarae Taflen wybodaeth (canllaw i'w ddefnyddio'n lleol)

en-gb	This information sheet is aimed at local authority officers carrying out surveys of children’s play satisfaction.
cy-gb	Mae'r daflen wybodaeth hon ar gyfer swyddogion yr awdurdodau lleol sy'n cynnal arolygon bodlonrwydd chwarae.

en-gb	It includes survey questions for local and national analysis.
cy-gb	Mae'n cynnwys cwestiynau ar gyfer dadansoddiadau lleol a chenedlaethol.

en-gb	This tool supports local authorities when consulting with children as part of their Play Sufficiency Duty.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn cynorthwyo awdurdodau lleol wrth iddynt ymgynghori â phlant fel rhan o'u Dyletswydd Digonolrwydd Cyfleoedd Chwarae.

en-gb	It provides good practice for planning, preparing and using the survey, as well as guidance on collecting, processing and carrying out basic analysis of the data.
cy-gb	Mae'n darparu arferion da ar gyfer cynllunio, paratoi a defnyddio'r arolwg, yn ogystal â chanllawiau ar gasglu, prosesu a chynnal dadansoddiadau syml o'r data.

en-gb	The survey focuses on ‘experiences’ rather than ‘things’, particularly the more obvious and superficially exciting elements of provision.
cy-gb	Mae'r arolwg yn canolbwyntio ar ‘brofiadau’ yn hytrach na ‘phethau’, yn enwedig elfennau mwy amlwg ac arwynebol gyffrous y ddarpariaeth.

en-gb	As part of consultation or engagement activity, children may be asked to envisage their ideal play area or play setting.
cy-gb	Fel rhan o'r gweithgarwch ymgynghori neu ymgysylltu, mae'n bosibl y bydd gofyn i blant ddychmygu eu ‘hoff’ fan chwarae neu leoliad chwarae.

en-gb	However, their limited experience – limited both by their age and the existing poverty of provision – may prompt them to want what they already know.
cy-gb	Fodd bynnag, gall eu profiad cyfyngedig - oherwydd eu hoedran a’r diffyg presennol mewn darpariaeth – wneud iddynt ddymuno’r hyn y maent eisoes yn gyfarwydd ag ef.

en-gb	The Play Satisfaction Survey - a guide to using it locally | Play Wales
cy-gb	Yr Arolwg Bodlonrwydd Chwarae: Canllaw i’w ddefnyddio’n lleol | Chwarae Cymru

en-gb	Children as auditors - Information sheet (focus group tips)
cy-gb	Plant fel archwilwyr - Taflen wybodaeth (awgrymiadau ar gyfer grŵp ffocws)

en-gb	This tool provides tips for involving children when conducting the Play Sufficiency Assessment and auditing play spaces.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn darparu awgrymiadau ar gyfer cynnwys plant wrth gynnal yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae ac archwilio mannau chwarae.

en-gb	Children as auditors | GOV.WALES
cy-gb	Plant fel archwilwyr - Taflen wybodaeth (awgrymiadau ar gyfer grŵp ffocws) | LLYW.CYMRU

en-gb	This tool is designed for playworkers, participation workers, youth workers and other staff to assist in running a right to play workshop with children and young people in schools and other structured settings.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn wedi'i gynllunio ar gyfer gweithwyr chwarae, gweithwyr cyfranogi, gweithwyr ieuenctid a staff eraill i'w helpu i gynnal gweithdy hawl i chwarae gyda phlant a phobl ifanc mewn ysgolion a lleoliadau strwythuredig eraill.

en-gb	The workshop aims to raise awareness about the right to play.
cy-gb	Nod y gweithdy yw codi ymwybyddiaeth am yr hawl i chwarae.

en-gb	It also aims to empower children and young people so they can make the case for better opportunities for them to play and meet up with their friends.
cy-gb	Mae hefyd yn ceisio grymuso plant a phobl ifanc fel eu bod yn gallu cyflwyno'r achos dros ddarparu gwell cyfleoedd iddynt chwarae a chwrdd â'u ffrindiau.

en-gb	Right to play workshop | Play Wales
cy-gb	Gweithdy hawl i chwarae | Chwarae Cymru

en-gb	This is a monitoring form to support the person who is facilitating a survey focus group.
cy-gb	Dyma ffurflen fonitro i gefnogi'r person sy'n hwyluso grŵp ffocws ar gyfer arolwg.

en-gb	The tool will assist in ensuring an inclusive approach when involving children and young people in play sufficiency assessment activities.
cy-gb	Bydd yr adnodd yn helpu i sicrhau dull cynhwysol wrth gynnwys plant a phobl ifanc mewn gweithgareddau i asesu digonolrwydd cyfleoedd chwarae.

en-gb	Focus group monitoring form | GOV.WALES
cy-gb	Ffurflen fonitro ar gyfer grŵp ffocws | LLYW.CYMRU

en-gb	This tool provides a list of questions which may be used to gather information and views of parents on play opportunities.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn darparu rhestr o gwestiynau y gellir eu defnyddio i gasglu gwybodaeth a barn rhieni am gyfleoedd chwarae.

en-gb	Surveying parents | GOV.WALES
cy-gb	Cynnal arolwg ymhlith rhieni | LLYW.CYMRU

en-gb	This tool provides a list of questions which may be used when seeking children’s views on school play / break times.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn darparu rhestr o gwestiynau y gellir eu defnyddio i ofyn barn plant am gyfleoedd chwarae/amseroedd egwyl yn yr ysgol.

en-gb	School playtime questions for children | GOV.WALES
cy-gb	Cwestiynau i blant ynghylch amseroedd chwarae yn yr ysgol | LLYW.CYMRU

en-gb	This tool is a template of survey questions which may be used by schools to gather information on children’s school play times.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn dempled o gwestiynau arolwg y gellir eu defnyddio gan ysgolion i gasglu gwybodaeth am amseroedd chwarae plant yn yr ysgol.

en-gb	Finding out more about opportunities to play in school is part of the statutory work when conducting a Play Sufficiency Assessment
cy-gb	Mae dysgu mwy am gyfleoedd i chwarae yn yr ysgol yn rhan o'r gwaith statudol wrth gynnal Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae

en-gb	School playtime survey for schools | GOV.WALES
cy-gb	Arolwg i ysgolion ar amseroedd chwarae yn yr ysgol | LLYW.CYMRU

en-gb	A range of templates can be found in Creating accessible play spaces:
cy-gb	Gellir dod o hyd i amrywiaeth o dempledi yn Creu mannau chwarae hygyrch:

en-gb	A toolkit:
cy-gb	pecyn cymorth:

en-gb	Play space audit
cy-gb	Archwiliad o fan chwarae

en-gb	Play space access assessment
cy-gb	Asesiad o fynediad i fannau chwarae

en-gb	Play value checklist
cy-gb	Rhestr wirio o werth chwarae

en-gb	Creating accessible play spaces | Play Wales
cy-gb	Creu mannau chwarae hygyrch | Chwarae Cymru

en-gb	This tool provides an employee workforce questionnaire template to support an analysis of workforce development training needs when conducting a Play Sufficiency Assessment.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn darparu templed o holiadur i weithwyr i gefnogi dadansoddiad o anghenion hyfforddi'r gweithlu wrth gynnal Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae.

en-gb	Workforce development training needs analysis | GOV.WALES
cy-gb	Dadansoddi anghenion hyfforddiant ar gyfer datblygu'r gweithlu | LLYW.CYMRU

en-gb	This tool provides an exemplar template which may be used to gather information from settings / employers in respect of the playwork provision and workforce.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn darparu templed enghreifftiol y gellir ei ddefnyddio i gasglu gwybodaeth gan leoliadau / cyflogwyr am y ddarpariaeth gwaith chwarae a'r gweithlu chwarae.

en-gb	Employer/setting questionnaire template | GOV.WALES
cy-gb	Templed ar gyfer holiadur i gyflogwyr/lleoliadau | LLYW.CYMRU

en-gb	The Play Sufficiency Assessment will help inform a Play Action Plan which identifies actions to take forward to achieve sufficiency.
cy-gb	Bydd yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae yn helpu i lywio Cynllun Gweithredu Chwarae sy'n nodi’r camau i'w cymryd i sicrhau cyfleoedd chwarae digonol.

en-gb	As part of the planning stage:
cy-gb	Fel rhan o'r broses gynllunio:

en-gb	Analyse and prioritise future actions
cy-gb	Dadansoddi a blaenoriaethu camau gweithredu ar gyfer y dyfodol

en-gb	Review and sign-off of the Play Action Plan Form by the Play Monitoring Group (or equivalent)
cy-gb	Y Grŵp Monitro Chwarae (neu grŵp tebyg) i adolygu a chymeradwyo’r ffurflen y Cynllun Gweithredu Chwarae

en-gb	Play Action Plan agreed by elected members
cy-gb	Aelodau etholedig i gytuno ar y Cynllun Gweithredu Chwarae

en-gb	Tools to support:
cy-gb	Adnoddau i gefnogi:

en-gb	The Play Sufficiency Assessment will have identified a range of actions to inform the Play Action Plan.
cy-gb	Bydd yr Asesiad o Ddigonolrwydd Cyfleoedd Chwarae wedi nodi amrywiaeth o gamau gweithredu i lywio’r Cynllun Gweithredu Chwarae.

en-gb	This tool will assist in prioritising the actions listed to achieve good outcomes for children, in planning for sufficient opportunities to play.
cy-gb	Bydd yr adnodd hwn yn helpu i flaenoriaethu'r camau gweithredu a restrir i gyflawni canlyniadau da i blant, wrth gynllunio ar gyfer cyfleoedd digonol i chwarae.

en-gb	It will be necessary to agree the priorities as part of the Play Action Plan development.
cy-gb	Bydd angen cytuno ar y blaenoriaethau fel rhan o’r broses o lunio’r Cynllun Gweithredu.

en-gb	This tool provides suggested factors to consider when identifying and agreeing the criteria for prioritising actions.
cy-gb	Mae'r adnodd hwn yn awgrymu ffactorau i'w hystyried wrth nodi a chytuno ar y meini prawf ar gyfer blaenoriaethu’r camau gweithredu.

en-gb	Play Action Plan prioritisation tool | GOV.WALES
cy-gb	Adnodd blaenoriaethu ar gyfer y Cynllun Gweithredu Chwarae | LLYW.CYMRU

en-gb	Including Disabled Children in Play Provision position statement
cy-gb	Datganiad sefyllfa ar gynnwys plant anabl mewn darpariaeth chwarae

en-gb	Including Disabled Children in Play Provision, is a joint position statement from the Children’s Play Policy Forum and UK Play Safety Forum.
cy-gb	Mae Cynnwys plant anabl mewn darpariaeth chwarae, yn ddatganiad sefyllfa ar y cyd gan y Fforwm Polisi Chwarae Plant a Fforwm Diogelwch Chwarae'r DU.

en-gb	The statement sets out that all playgrounds and spaces should meet the accessible definition, to meet the needs of as many children, of as many varying abilities, as possible.
cy-gb	Mae'r datganiad yn nodi y dylai pob maes chwarae a man chwarae fodloni'r diffiniad hygyrch, er mwyn diwallu anghenion cymaint o blant o alluoedd amrywiol â phosibl.

en-gb	Play Sufficiency report cards
cy-gb	Cardiau adrodd ar gyfer digonolrwydd cyfleoedd chwarae

en-gb	Play Wales has worked with local authorities and their partners to compile ‘report cards’ of actions taken locally to support children’s play.
cy-gb	Mae Chwarae Cymru wedi gweithio gydag awdurdodau lleol a'u partneriaid i lunio 'cardiau adrodd' o'r camau a gymerwyd yn lleol i gefnogi chwarae plant.

en-gb	Each example aims to show the unique contexts, processes and people involved in a particular project.
cy-gb	Nod pob enghraifft yw dangos y cyd-destunau, y prosesau a'r bobl sy'n rhan o brosiect penodol.

en-gb	They may offer adaptable ideas for those working to support children’s play:
cy-gb	Efallai y byddant yn cynnig syniadau addasadwy i'r rhai sy'n gweithio i gefnogi chwarae plant:

en-gb	Examples of Play Sufficiency (on Play Wales)
cy-gb	Enghreifftiau o ddigonolrwydd chwarae - Chwarae Cymru

en-gb	The report cards are inspired by play sufficiency research undertaken by Wendy Russell, Mike Barclay, Ben Tawil and Charlotte Derry.
cy-gb	Mae'r cardiau adrodd wedi'u hysbrydoli gan ymchwil i ddigonolrwydd cyfleoedd chwarae a wnaed gan Wendy Russell, Mike Barclay, Ben Tawil a Charlotte Derry.

en-gb	In this research, information from projects provided by local authorities and desk-based research resulted in 26 report cards.
cy-gb	Yn yr ymchwil honno, defnyddiwyd gwybodaeth am brosiectau a ddarparwyd gan awdurdodau lleol ac ymchwil desg i greu 26 o gardiau adrodd.

en-gb	These can be found in the 2020 report Making it possible to do Play Sufficiency:
cy-gb	Gellir dod o hyd i'r rhain yn yr adroddiad Making it possible to do Play Sufficiency:

en-gb	Exploring the conditions that support local authorities to secure sufficient opportunities for children in Wales to play executive summary:
cy-gb	Exploring the conditions that support local authorities to secure sufficient opportunities for children in Wales to play a gyhoeddwyd yn 2020.

en-gb	Anti-racist training
cy-gb	Hyfforddiant gwrth-hiliol

en-gb	The anti-racist training resource is available on the DARPL website along with the Creating an Anti-racist Culture in settings toolkit (which gives practical advice to settings on how to be anti-racist).
cy-gb	Mae adnodd hyfforddiant gwrth-hiliol ar gael ar wefan DARPL ynghyd â’r pecyn cymorth Creu Diwylliant Gwrth-hiliol mewn lleoliadau  (sy'n rhoi cyngor ymarferol i leoliadau ar sut i fod yn wrthhiliol).

en-gb	National Participation Standards
cy-gb	Safonau Cyfranogiad Cenedlaethol

en-gb	The National Participation Standards act as a guide to what good quality engagement with children and young people should look like.
cy-gb	Mae'r Safonau Cyfranogiad Cenedlaethol yn ganllaw ar sut i sicrhau ymgysylltu o ansawdd da gyda phlant a phobl ifanc.

en-gb	They identify the key issues workers should be aware of when working with children and young people in Wales, setting out the operational steps that can be taken to ensure participation is meaningful, safe and inclusive.
cy-gb	Maent yn nodi'r materion allweddol y dylai gweithwyr fod yn ymwybodol ohonynt wrth weithio gyda phlant a phobl ifanc yng Nghymru, gan nodi'r camau gweithredol y gellir eu cymryd i sicrhau bod cyfranogiad yn ystyrlon, yn ddiogel ac yn gynhwysol.

en-gb	Examples of good participation practice can be found in Welsh Government’s good practice guide.
cy-gb	Ceir enghreifftiau o arferion cyfranogi da yng nghanllaw arferion da  Llywodraeth Cymru.

en-gb	Additionally, The Right Way is a framework, developed by the Children’s Commissioner for Wales and Wales Observatory on Human Rights of Children and Young People, for working with children, grounded in the UNCRC to help public bodies integrate children’s rights into every aspect of decision-making, policy and practice.
cy-gb	Yn ogystal, mae’r Y Ffordd Gywir yn fframwaith ar gyfer gweithio gyda phlant a ddatblygwyd gan Gomisiynydd Plant Cymru ac Arsyllfa Cymru ar Hawliau Dynol Plant a Phobl Ifanc, yn seiliedig ar y CCUHP, i helpu cyrff cyhoeddus i integreiddio hawliau plant ym mhob agwedd ar benderfyniadau, polisi ac arferion.

en-gb	The Right Way embeds the National Participation Standards, and each of the Right Way guides provide useful practical examples of what good quality participation looks like, including in early years guide and when working with children with additional learning needs.
cy-gb	Mae'r fframwaith yn ymgorffori'r Safonau Cyfranogiad Cenedlaethol, ac mae pob un o'r canllawiau'n darparu enghreifftiau ymarferol defnyddiol o sut beth yw cyfranogiad o ansawdd da, gan gynnwys yn y blynyddoedd cynnar ac wrth weithio gyda phlant ag anghenion dysgu ychwanegol

en-gb	Talk with Me:
cy-gb	Siarad Gyda Fi:

en-gb	Speech, Language and Communication
cy-gb	Lleferydd, Iaith a Chyfathrebu

en-gb	The Talk With Me :
cy-gb	Mae Siarad Gyda Fi:

en-gb	Speech, Language and Communication (SLC) Delivery Plan seeks to drive improvement in the way in which children in Wales are supported to develop their SLC skills.
cy-gb	Cynllun Cyflawni ar gyfer Lleferydd, Iaith a Chyfathrebu yn ceisio ysgogi gwelliant yn y ffordd y caiff plant yng Nghymru eu cefnogi i ddatblygu eu sgiliau iaith, lleferydd a chyfathrebu.

en-gb	The Early Childhood Play, Learning and Care (ECPLC) Plan sets out how childcare, playwork and nursery education settings prior to statutory school age (0-5 year olds), can support the development of babies and young children’s social, emotional, cognitive and physical needs.
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn nodi sut y gall lleoliadau gofal plant, gwaith chwarae ac addysg feithrin cyn oed ysgol statudol (0-5 oed) helpu i feithrin sgiliau cymdeithasol, emosiynol, gwybyddol a chorfforol babanod a phlant bach.

en-gb	Keeping Children Safe
cy-gb	Cadw plant yn ddiogel

en-gb	The Welsh Government expects all individuals, groups and organisations offering activities or services to children and young people in Wales, to follow the advice provided in the Working together to safeguard people: Code of Safeguarding Practice.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn annog pob unigolyn, grŵp a sefydliad sy’n cynnig gweithgareddau neu wasanaethau i blant ac oedolion yng Nghymru i ddilyn y cyngor a ddarperir yn Gweithio gyda’n gilydd i ddiogelu pobl: cod ymarfer Diogelu.

en-gb	This code is intended to assist in understanding the safeguarding arrangements that should be in place to operate safely and to safeguard all participants.
cy-gb	Bwriad y cod hwn yw helpu pobl i ddeall y trefniadau diogelu a ddylai fod ar waith i weithredu'n ddiogel ac i ddiogelu'r holl gyfranogwyr.

en-gb	The Social Care Wales Group A online module for safeguarding is a free resource for all those whose roles bring them into contact with children and young people.
cy-gb	Mae Modiwl ar-lein ar gyfer diogelu Grŵp Gofal Cymdeithasol Cymru yn adnodd am ddim i bawb sy’n dod i gysylltiad â phlant a phobl ifanc wrth wneud eu gwaith.

en-gb	When undertaking play sufficiency activities involving children, refer to the Wales Safeguarding Procedures which help people to understand their responsibilities to safeguard children and young people in Wales.
cy-gb	Wrth ymgymryd â gweithgareddau digonolrwydd chwarae sy'n cynnwys plant, dylid cyfeirio at Weithdrefnau Diogelu Cymru sy'n helpu pobl i ddeall eu cyfrifoldebau i ddiogelu plant a phobl ifanc yng Nghymru.

en-gb	Play Wales resources
cy-gb	Adnoddau Chwarae Cymru

en-gb	Play Wales has published a range of resources for schools to support children’s play, including a briefing for Regional Partnership Boards and Public Service Boards:
cy-gb	Mae Chwarae Cymruwedi cyhoeddi amrywiaeth o adnoddau i ysgolion i gefnogi chwarae plant, gan gynnwys papur briffio ar gyfer Byrddau Partneriaeth Rhanbarthol a Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus:

en-gb	Focus on play – How play supports children’s mental health - Play Wales
cy-gb	Ffocws ar chwarae – Sut mae chwarae'n cefnogi iechyd meddwl plant - Chwarae Cymru

en-gb	Tool 6 Top tips to be a play champion
cy-gb	Adnodd 6 Bod yn Hyrwyddwr Chwarae

en-gb	Play action plan prioritisation tool
cy-gb	Adnodd blaenoriaethu ar gyfer y Cynllun Gweithredu Chwarae

en-gb	Play in schools - Play Wales
cy-gb	Chwarae mewn ysgolion - Chwarae Cymru

en-gb	Children’s Commissioner for Wales Resources
cy-gb	Adnoddau Comisiynydd Plant Cymru

en-gb	A Children’s Rights Approach to Additional Learning Needs - Children’s
cy-gb	Dull Gweithredu ar sail Hawliau Plant tuag at Anghenion Dysgu Ychwanegol – Comisiynydd Plant Cymru

en-gb	• This document was downloaded from GOV.WALES and may not be the latest version.
cy-gb	Cafodd y ddogfen hon ei lawrlwytho o LLYW.CYMRU, efallai nad dyma'r fersiwn mwyaf diweddar.

en-gb	Go to https://www.gov.wales/sustainable-farming-scheme-outline-proposals-co-design-response-html for the latest version.
cy-gb	Ewch i https://www.llyw.cymru/cynigion-bras-cynllun-ffermio-cynaliadwy-ymateb-cyd-ddylunio-html i weld y fersiwn ddiweddaraf.

en-gb	Get information on copyright.
cy-gb	Gwybodaeth am hawlfraint.

en-gb	Get information on copyright. This document was downloaded from GOV.WALES and may not be the latest version.
cy-gb	Cafodd y ddogfen hon ei lawrlwytho o LLYW.CYMRU, efallai nad dyma'r fersiwn mwyaf diweddar.

en-gb	Go to https://www.gov.wales/sustainable-farming-scheme-outline-proposals-co-design-response-html for the latest version. Get information on copyright.
cy-gb	Ewch i https://www.llyw.cymru/cynigion-bras-cynllun-ffermio-cynaliadwy-ymateb-cyd-ddylunio-html i weld y fersiwn ddiweddaraf.

en-gb	This document was downloaded from GOV.WALES and may not be the latest version. Go to https://www.gov.wales/sustainable-farming-scheme-outline-proposals-co-design-response-html for the latest version.
cy-gb	Gwybodaeth am hawlfraint.

en-gb	REPORT
cy-gb	ADRODDIAD

en-gb	Sustainable Farming Scheme Outline Proposals: co-design response
cy-gb	Cynigion Bras Cynllun Ffermio Cynaliadwy: ymateb cyd-ddylunio

en-gb	Our response to the Sustainable Farming Scheme Co-design: final report and the Sustainable Farming Scheme: analysis of feedback to the outline scheme proposals.
cy-gb	Ein hymateb i Gyd-ddylunio'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy: adroddiad terfynol a'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy: dadansoddiad o’r adborth i gynigion bras y cynllun.

en-gb	Acknowledgements
cy-gb	Diolchiadau

en-gb	Findings and response to Co-Design programme
cy-gb	Canfyddiadau ac ymateb i'r rhaglen Gydlunio

en-gb	Clarification of scheme objectives
cy-gb	Egluro amcanion y cynllun

en-gb	Rewarding existing work/earned recognition:
cy-gb	Gwobrwyo gwaith sy’n cael ei wneud eisoes / cydnabyddiaeth ar sailperfformiad:

en-gb	'One-size-fits-all' approach
cy-gb	Dull ‘un ateb sy'n addas i bawb’

en-gb	Support for the industry:
cy-gb	Cymorth i'r diwydiant:

en-gb	Readiness of the industry / supply chains
cy-gb	Parodrwydd y diwydiant / cadwyni cyflenwi

en-gb	Farmers under pressure:
cy-gb	Ffermwyr dan bwysau:

en-gb	Key areas of action
cy-gb	Meysydd gweithredu allweddol

en-gb	Next steps
cy-gb	Camau nesaf

en-gb	In July 2022 we published an outline of the proposed Sustainable Farming Scheme (SFS).
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2022, gwnaethom gyhoeddi gynigion bras ar gyfer y Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS).

en-gb	In it we set out our vision for the structure of the future scheme alongside the type of actions farmers may be asked to carry out.
cy-gb	Mae’r ddogfen yn nodi ein gweledigaeth ar gyfer strwythur y cynllun i'r dyfodol ochr yn ochr â'r math o weithredoedd y gellid gofyn i ffermwyr eu cwblhau.

en-gb	We used the second phase of co-design to explore farmers capability, opportunity and motivation for carrying out actions proposed in the outline scheme.
cy-gb	Gwnaethom ddefnyddio ail gam y cydlunio i archwilio gallu, cyfle a chymhelliant ffermwyr i gyflawni'r gweithredoedd a gynigiwyd yn y cynllun bras.

en-gb	Farmers know what works on their farm, so this was a hugely valuable exercise which allowed us to gather their ideas and suggestions for improving, altering and adding to the proposals.
cy-gb	Mae ffermwyr yn gwybod beth sy'n gweithio ar eu fferm, felly roedd hwn yn ymarfer hynod werthfawr a oedd yn ein galluogi i gasglu eu syniadau a'u hawgrymiadau ar gyfer gwella, newid ac ychwanegu at y cynigion.

en-gb	We used a variety of methods to allow farmers, stakeholders and others to provide feedback and make suggestions.
cy-gb	Gwnaethom ddefnyddio amrywiaeth o ddulliau i ganiatáu i ffermwyr, rhanddeiliaid ac eraill roi adborth a gwneud awgrymiadau.

en-gb	Central to this were the farmers who took part in workshops, surveys and interviews delivered by our independent contractors.
cy-gb	Yn ganolog i hyn roedd y ffermwyr a gymerodd ran mewn gweithdai, arolygon a chyfweliadau a gyflawnwyd gan ein contractwyr annibynnol.

en-gb	We also gathered feedback from stakeholders through established working groups to consider specific themes such as tenancy.
cy-gb	Gwnaethom hefyd gasglu adborth gan randdeiliaid drwy weithgorau sefydledig i ystyried themâu penodol megis tenantiaeth.

en-gb	Feedback from farmers highlighted six common themes.
cy-gb	Daeth chwe thema gyffredin i’r amlwg yn yr adborth gan ffermwyr.

en-gb	This feedback suggests farmers are generally supportive of the principles of the scheme and recognise the importance of delivering many of the Universal Actions.
cy-gb	Mae'r adborth hwn yn awgrymu bod ffermwyr yn gefnogol ar y cyfan i egwyddorion y cynllun ac yn cydnabod pwysigrwydd cymryd llawer o'r Gweithredoedd Sylfaenol.

en-gb	In the main, farmers are comfortable with the layered structure of the scheme but would rather greater flexibility to choose actions they feel will best suit their land and farming approach.
cy-gb	Ar y cyfan, mae ffermwyr yn gyfforddus â strwythur haenog y cynllun, ond byddai'n well ganddynt gael mwy o hyblygrwydd i ddewis y gweithredoedd y teimlant fydd fwyaf addas ar gyfer eu tir a'u dull ffermio.

en-gb	This was reflected specifically in comments on the proposed Universal Actions and the perception this would be a one size fits all approach.
cy-gb	Adlewyrchwyd hyn yn benodol mewn sylwadau ar y Gweithredoedd Sylfaenol sydd mewn golwg a'r canfyddiad y byddai hyn yn un dull sy'n addas i bawb.

en-gb	The feedback reflects our views that the scheme, wherever possible, should:
cy-gb	Mae'r adborth yn adlewyrchu ein barn ni y dylai'r cynllun, lle bynnag y bo'n bosibl, wneud y canlynol:

en-gb	reward maintenance of existing good practice as well as the establishment of new practices
cy-gb	gwobrwyo ffermwyr am barhau ag arferion da presennol, yn ogystal â sefydlu arferion newydd

en-gb	offer an incentive and give farmers the tools they need to improve
cy-gb	cynnig cymhelliant a rhoi'r offer sydd eu hangen ar ffermwyr i wella

en-gb	offer more flexibility and be less prescriptive than previous schemes
cy-gb	cynnig mwy o hyblygrwydd a bod yn llai rhagnodol na chynlluniau blaenorol

en-gb	take an outcome focused approach
cy-gb	• defnyddio dull sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau

en-gb	be adaptable to different farms and landscapes.
cy-gb	gallu addasu i wahanol ffermydd a thirweddau.

en-gb	Responses were also received from organisations representing multiple sectors and interests.
cy-gb	Cafwyd ymatebion hefyd gan sefydliadau a oedd yn cynrychioli llawer o sectorau a buddiannau gwahanol.

en-gb	The feedback provided was very wide ranging, reflecting the array of different stakeholders which took part.
cy-gb	Roedd yr adborth a ddarparwyd yn eang iawn, gan adlewyrchu'r amrywiaeth o randdeiliaid a gymerodd ran.

en-gb	Stakeholder feedback relating to the objectives of the scheme was generally positive but stakeholders wanted to see further detail on areas such as eligibility, support (administrative, technical and financial) and structure (layers, funding and monitoring).
cy-gb	Roedd adborth rhanddeiliaid yn ymwneud ag amcanion y cynllun yn gadarnhaol ar y cyfan, ond roedd rhanddeiliaid eisiau gweld rhagor o fanylion am feysydd megis cymhwysedd, cymorth (gweinyddol, technegol ac ariannol) a strwythur (haenau, cyllid a monitro).

en-gb	The outputs from the Working Groups and evidence from co-design are being combined with ongoing policy development to help shape the next iteration of proposals to be included in the public consultation towards end of this year.
cy-gb	Mae allbynnau’r Gweithgorau a thystiolaeth o’r gwaith cydlunio yn cael eu cyfuno â gwaith datblygu polisi parhaus i helpu i lunio’r fersiwn nesaf o’r cynigion i’w cynnwys yn yr ymgynghoriad cyhoeddus tuag at ddiwedd y flwyddyn.

en-gb	Officials will continue to work with stakeholders to continue to evolve and test the scheme details in advance of this consultation.
cy-gb	Bydd swyddogion yn parhau i esblygu a phrofi manylion y cynllun cyn yr ymgynghoriad hwn.

en-gb	A final decision on the Scheme details including important details such as payment rate will not be made until we have consulted on our detailed proposals and the economic analysis has been presented.
cy-gb	Ni fydd penderfyniad terfynol ar fanylion y cynllun yn cynnwys manylion pwysig fel cyfraddau taliadau yn cael ei wneud nes ein bod wedi ymgynghori ar ein cynigion manwl a bod y dadansoddiad economaidd wedi’i gyflwyno.

en-gb	The final scheme will be published in 2024 with farmers being able to transition to the SFS from 2025.
cy-gb	Bydd y cynllun terfynol yn cael ei gyhoeddi yn 2024, gyda ffermwyr yn gallu symud i’r cynllun o 2025.

en-gb	Throughout its development, the scheme has been designed with input from farmers and we want to thank everyone who has given their time to work constructively with us.
cy-gb	Ar hyd y gwaith o’i ddatblygu, mae'r cynllun wedi'i lunio gyda mewnbwn gan ffermwyr ac rydym am ddiolch i bawb sydd wedi rhoi o'u hamser i weithio'n adeiladol gyda ni.

en-gb	We appreciate a lack of detail can be frustrating but we are grateful for those who embraced the opportunity to contribute.
cy-gb	Rydym yn gwerthfawrogi bod y diffyg manylion yn gallu achosi rhwystredigaeth ond rydym yn ddiolchgar i’r rheini a fachodd ar y cyfle i gyfrannu.

en-gb	Co-design is an ongoing process and it continues through our work with the SFS Working Groups and our ongoing engagement with the industry and others, whether it be to develop KPIs or explore earned recognition.
cy-gb	Mae cydlunio yn broses barhaus ac mae’n parhau drwy ein gwaith gyda’r Gweithgorau SFS a’n gwaith ymgysylltu parhaus gyda’r diwydiant ac eraill, boed i ddatblygu Dangosyddion Perfformiad Allweddol neu edrych ar gydnabyddiaeth ar sail perfformiad.

en-gb	Through taking this more collaborative approach we can make sure the scheme works for Welsh farmers and helps them lower their carbon footprint, deliver for nature and produce food sustainably.
cy-gb	Trwy fabwysiadu dull mwy cydweithredol fel hyn, gallwn sicrhau bod y cynllun yn gweithio i ffermwyr Cymru ac yn eu helpu i leihau eu hôl troed carbon, cyflawni dros natur a chynhyrchu bwyd yn gynaliadwy.

en-gb	Agriculture Wales Bill
cy-gb	Bil Amaethyddiaeth (Cymru)

en-gb	This Bill is the first ever Agriculture Bill for Wales.
cy-gb	Y Bil hwn yw'r Bil Amaethyddiaeth cyntaf erioed i Gymru.

en-gb	The Bill adopts Sustainable Land Management (SLM) as the framework for future agricultural support and regulation within Wales, contributing to our obligations under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 and the Environment (Wales) Act 2016.
cy-gb	Mae'r Bil yn mabwysiadu Rheoli Tir yn Gynaliadwy (SLM) fel y fframwaith ar gyfer cymorth a rheoleiddio amaethyddol yng Nghymru yn y dyfodol, gan gyfrannu at ein rhwymedigaethau o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016.

en-gb	The ‘made in Wales’ framework allows us to support Welsh farmers to produce food sustainably and help tackle the climate and nature emergencies.
cy-gb	Mae'r fframwaith 'a wnaed yng Nghymru' yn ein galluogi i gefnogi ffermwyr Cymru i gynhyrchu bwyd yn gynaliadwy a helpu i fynd i'r afael â'r argyfyngau hinsawdd a natur.

en-gb	SLM incorporates the economic, environmental and social contribution of farmers to society in Wales.
cy-gb	Mae SLM yn ymgorffori cyfraniad economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol ffermwyr at gymdeithas yng Nghymru.

en-gb	It is an internationally recognised concept which encourages the use of land resources in such a way the needs of the current generation are balanced with our obligations to the next.
cy-gb	Mae'n gysyniad a gydnabyddir yn rhyngwladol sy'n annog defnyddio adnoddau tir yn y fath fodd fel bod anghenion y cenedlaethau presennol yn cael eu cydbwyso â'n rhwymedigaethau i'r genhedlaeth nesaf.

en-gb	The framework of the Bill is based on four SLM objectives:
cy-gb	Mae fframwaith y Bil yn seiliedig ar bedwar amcan SLM:

en-gb	to produce food and other goods in a sustainable manner
cy-gb	cynhyrchu bwyd a nwyddau eraill mewn modd cynaliadwy

en-gb	to mitigate and adapt to climate change
cy-gb	lliniaru’r newid yn yr hinsawdd ac addasu iddo

en-gb	to maintain and enhance the resilience of ecosystems and the benefits they provide
cy-gb	cynnal a gwella gwydnwch ecosystemau a’r manteision y maent yn eu darparu

en-gb	to conserve and enhance the countryside and cultural resources and to promote public access and engagement with them and to sustain the Welsh language and promote and facilitate its use.
cy-gb	gwarchod a gwella cefn gwlad ac adnoddau diwylliannol a hyrwyddo mynediad y cyhoedd iddynt ac ymgysylltiad y cyhoedd â nhw, a chynnal y Gymraeg a hyrwyddo a hwyluso'r defnydd ohoni.

en-gb	The Bill provides the legislative framework to introduce the Sustainable Farming Scheme (SFS) which is being designed to support Welsh farmers to thrive by doing what they can do best – sustainable farming, producing food in harmony with nature.
cy-gb	Mae'r Bil yn darparu'r fframwaith deddfwriaethol i gyflwyno'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) sy'n cael ei lunio i gefnogi ffermwyr Cymru i ffynnu drwy wneud yr hyn y gallant ei wneud orau – ffermio'n gynaliadwy, sef cynhyrchu bwyd mewn cytgord â natur.

en-gb	This support will recognise the environmental and social outcomes farmers deliver alongside their core role of producing food, helping to create a sustainable and resilient agriculture sector for future generations.
cy-gb	Bydd y cymorth hwn yn cydnabod y canlyniadau amgylcheddol a chymdeithasol y mae ffermwyr yn eu cyflawni ochr yn ochr â'u rôl graidd o gynhyrchu bwyd, gan helpu i greu sector amaethyddiaeth cynaliadwy a gwydn ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

en-gb	The four SLM objectives are reflected in the way the SFS is structured, with the actions in the scheme contributing to one or more of the objectives.
cy-gb	Adlewyrchir y pedwar amcan SLM yn y ffordd mae'r Cynllun wedi'i strwythuro, gyda'r gweithredoedd ynddo yn cyfrannu at un neu fwy o'r amcanion.

en-gb	Outline Scheme and Co-design
cy-gb	Cynllun Bras a Chydlunio

en-gb	In July 2022, we published ‘Sustainable Farming Scheme Outline Proposals for 2025’.
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2022, gwnaethom gyhoeddi 'Cynllun Ffermio Cynaliadwy: Cynigion Bras ar gyfer 2025’.

en-gb	These proposals were shaped by the feedback we received from farmers and the wider industry over three consultations and the first phase of codesign:
cy-gb	Cafodd y cynigion hyn eu llywio gan yr adborth a gawsom gan ffermwyr a'r diwydiant ehangach dros dri ymgynghoriad a cham cyntaf y cydlunio:

en-gb	1,043 unique responses were submitted to Brexit and our Land, our consultation on how we initially proposed to continue to support farmers after leaving the EU
cy-gb	cawsom 1,043 o ymatebion unigryw i Brexit a'n Tir, ein hymgynghoriad ar sut roeddem yn cynnig mynd ati i barhau i gefnogi ffermwyr ar ôl ymadael â'r UE

en-gb	we received 508 unique responses to our Sustainable Farming and our Land consultation, which set out our revised proposals for supporting farmers
cy-gb	cawsom 508 o ymatebion unigryw i'n hymgynghoriad Ffermio Cynaliadwy a'n Tir, a oedd yn nodi ein cynigion diwygiedig ar gyfer cefnogi ffermwyr.

en-gb	we received 232 responses from individuals and organisations on our proposals for the legislative framework to support Welsh agriculture
cy-gb	cawsom 232 o ymatebion gan unigolion a sefydliadau i'n cynigion ar gyfer y fframwaith deddfwriaethol i gefnogi amaethyddiaeth yng Nghymru.

en-gb	1,941 farmers participated in our first phase of co-design.
cy-gb	cymerodd 1,941 o ffermwyr ran yng ngham cyntaf y gwaith cydlunio.

en-gb	Our continued engagement has allowed farmers, along with groups and organisations representing farming and wider land management, to help us shape the scheme.
cy-gb	Mae ein hymgysylltiad parhaus wedi galluogi ffermwyr, ynghyd â grwpiau a sefydliadau sy'n cynrychioli ffermio a rheoli tir yn ehangach, i'n helpu i lywio'r cynllun.

en-gb	We have listened to farmers and refined our thinking to help ensure it works for them.
cy-gb	Rydym wedi gwrando ar ffermwyr ac wedi mireinio ein syniadau i helpu i sicrhau ei fod yn gweithio iddyn nhw.

en-gb	The constructive feedback has directly influenced the design of the scheme, such as
cy-gb	Mae'r adborth adeiladol wedi dylanwadu'n uniongyrchol ar ddyluniad y cynllun, megis:

en-gb	the design of a Baseline Payment for carrying out a set of Universal Actions which can be delivered by farms across Wales and go above and beyond what is required by legislation
cy-gb	dylunio Taliad Sylfaenol am gyflawni cyfres o Weithredoedd Sylfaenol y gellir eu cyflawni gan ffermydd ledled Cymru ac sy'n mynd y tu hwnt i'r hyn sy'n ofynnol gan ddeddfwriaeth

en-gb	development of additional payment for those who choose to carry out extra Optional and/or Collaborative Actions.
cy-gb	datblygu taliad ychwanegol ar gyfer y rhai sy'n dewis cymryd Gweithredoedd Opsiynol a/neu Gydweithredol ychwanegol.

en-gb	‘Sustainable Farming Scheme Outline Proposals for 2025’ was our most detailed proposal published to date.
cy-gb	‘Cynllun Ffermio Cynaliadwy: Cynigion Bras ar gyfer 2025' oedd ein cynnig mwyaf manwl a gyhoeddwyd hyd yma.

en-gb	This framework of actions was kept deliberately high level to allow farmers an opportunity to contribute to the development of the detail, in a way not possible under previous schemes.
cy-gb	Cadwyd y fframwaith hwn o weithredoedd ar lefel uchel yn fwriadol er mwyn rhoi cyfle i ffermwyr gyfrannu at ddatblygu'r manylion mewn ffordd nad oedd yn bosibl o dan gynlluniau blaenorol.

en-gb	It is against this backdrop we launched the latest phase of co-design to seek the views of farmers, as well as farming and other organisations, on the outline proposals.
cy-gb	Yn erbyn y cefndir hwn, gwnaethom lansio cam diweddaraf y cydlunio i geisio barn ffermwyr, yn ogystal â sefydliadau ffermio a sefydliadau eraill, ar y cynigion bras.

en-gb	This second phase of co-design explored farmers capability, opportunity and motivation for carrying out actions proposed in the SFS and their ideas and suggestions for improving, altering and adding to the proposals.
cy-gb	Roedd ail gam y cydlunio yn archwilio gallu, cyfle a chymhelliant ffermwyr i gyflawni’r gweithredoedd a gynigir yn yr SFS a'u syniadau a'u hawgrymiadau ar gyfer gwella, newid ac ychwanegu at y cynigion.

en-gb	The co-design programme contained three distinct workstreams:
cy-gb	Roedd y rhaglen gydlunio yn cynnwys tair ffrwd waith wahanol:

en-gb	Co-design phase 2 with farmers
cy-gb	Cam 2 y cydlunio gyda ffermwyr

en-gb	Stakeholder feedback
cy-gb	Adborth rhanddeiliaid

en-gb	Specialist Working Groups
cy-gb	Gweithgorau arbenigol

en-gb	Co-Design Phase 2 with farmers
cy-gb	Cam 2 y cydlunio gyda ffermwyr

en-gb	Farmers insights on the SFS were explored through surveys, workshops and interviews to understand whether they can carry out what is proposed in the scheme, what support may be needed and what potential changes to the SFS could be made.
cy-gb	Archwiliwyd safbwyntiau ffermwyr ar yr SFS drwy arolygon, gweithdai a chyfweliadau i ddeall a allant gyflawni'r hyn a gynigir yn y cynllun, pa gymorth y gallai fod ei angen a pha newidiadau posibl y gellid eu gwneud i'r SFS.

en-gb	A mixture of communication channels were used to raise awareness and encourage participation.
cy-gb	Defnyddiwyd cymysgedd o sianeli cyfathrebu i godi ymwybyddiaeth ac annog cyfranogiad.

en-gb	These included:
cy-gb	Roedd y rhain yn cynnwys:

en-gb	attendance at agricultural shows, markets, events and groups
cy-gb	ymweld â sioeau amaethyddol, marchnadoedd, digwyddiadau a grwpiau

en-gb	emails and telephone calls to the farmers who formally submitted Expressions of Interest in co-design, to invite them to the workshops
cy-gb	negeseuon e-bost a galwadau ffôn i'r ffermwyr a gyflwynodd yn ffurfiol Ddatganiadau o Ddiddordeb yn y cydlunio, i'w gwahodd i'r gweithdai

en-gb	promotion through Rural Payment Wales (RPW) Online
cy-gb	hyrwyddo drwy Daliadau Gwledig Cymru (RPW) Ar-lein

en-gb	sharing the survey link through stakeholder networks and social media.
cy-gb	rhannu dolen yr arolwg drwy rwydweithiau rhanddeiliaid a'r cyfryngau cymdeithasol.

en-gb	The online survey received 1,445 responses.
cy-gb	Cafwyd 1,445 o ymatebion i'r arolwg ar-lein.

en-gb	It focussed on farmer willingness to carry out the proposed actions, reflecting on factors which may prevent or enable them to do so in the context of their own farm business.
cy-gb	Roedd yn canolbwyntio ar barodrwydd ffermwyr i gymryd y gweithredoedd dan sylw, gan fyfyrio ar ffactorau a allai eu hatal neu eu galluogi i wneud hynny yng nghyd-destun eu busnes fferm eu hunain.

en-gb	Feedback was also captured from 194 attendees across 26 workshops and interviews.
cy-gb	Casglwyd adborth hefyd gan 194 o’r rhai a gymerodd rhan mewn 26 o weithdai a chyfweliadau.

en-gb	More detail on this process and the findings from the work, are set out in the Sustainable Farming Scheme Co-design Final Report.
cy-gb	Nodir rhagor o fanylion am y broses hon a chanfyddiadau'r gwaith yn 'Adroddiad Terfynol Cydlunio'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy’.

en-gb	A feedback form was available for stakeholder groups and organisations to complement the outputs from the Co-design Phase 2 with farmers.
cy-gb	Roedd ffurflen adborth ar gael i grwpiau a sefydliadau rhanddeiliaid i ategu allbynnau Cam 2 y Cydlunio gyda ffermwyr.

en-gb	The feedback form was structured to reflect the content of the proposed outline scheme.
cy-gb	Roedd y ffurflen adborth wedi'i strwythuro i adlewyrchu cynnwys y cynllun amlinellol arfaethedig.

en-gb	Stakeholders were able to give both specific and thematic responses to each section of the proposals.
cy-gb	Roedd rhanddeiliaid yn gallu rhoi ymatebion penodol a thematig i bob rhan o'r cynigion.

en-gb	We analysed 100 stakeholder responses from organisations and groups which sit across the broad spectrum of those who have an interest in the agricultural sector.
cy-gb	Dadansoddom ni 100 o ymatebion gan sefydliadau a grwpiau o fewn y sbectrwm eang o'r rhai sydd â diddordeb yn y sector amaethyddol.

en-gb	The responses were independently analysed and published ‘Sustainable Farming Scheme - Analysis of feedback to the outline scheme proposals’.
cy-gb	Cafodd yr ymatebion eu dadansoddi'n annibynnol a'u cyhoeddi - 'Cynllun Ffermio Cynaliadwy Dadansoddiad o'r adborth i gynigion bras y cynllun’.

en-gb	The findings have been used to inform this response and our continued development of the scheme proposals.
cy-gb	Defnyddiwyd y canfyddiadau i lywio'r ymateb hwn a'n gwaith parhaus i ddatblygu cynigion y cynllun.

en-gb	The scheme is being designed to ensure it is accessible and appropriate for all farmers.
cy-gb	Mae'r cynllun yn cael ei ddylunio i sicrhau ei fod yn hygyrch ac yn briodol i bob ffermwr.

en-gb	There are some elements of scheme design which require further investigation beyond the co-design reports.
cy-gb	Mae rhai elfennau o ddyluniad y cynllun sy'n gofyn am ymchwiliad pellach y tu hwnt i'r adroddiadau cydlunio.

en-gb	We established three working groups to explore the SFS proposals from the perspective of:
cy-gb	Gwnaethom sefydlu tri gweithgor i archwilio cynigion yr SFS o safbwynt:

en-gb	tenant farmers
cy-gb	Ffermwyr tenant

en-gb	common land rights holders
cy-gb	Deiliaid hawliau tir comin

en-gb	new entrants
cy-gb	Newydd-ddyfodiaid

en-gb	The importance of tenancy, common land and new entrants has been considered throughout the development of the SFS.
cy-gb	Mae pwysigrwydd tenantiaeth, tir comin a newydd-ddyfodiaid wedi cael ei ystyried ar hyd y broses o ddatblygu’r SFS.

en-gb	However, now proposed actions and processes have been explored in more detail we can collectively consider the relevant risks, barriers and opportunities in relation to the scheme proposals.
cy-gb	Fodd bynnag, gan fod camau a phrosesau arfaethedig bellach wedi'u harchwilio'n fanylach, gallwn ystyried ar y cyd y risgiau, y rhwystrau a'r cyfleoedd perthnasol mewn perthynas â chynigion y cynllun.

en-gb	The Working Groups are made up of organisations and individuals who have experience in these areas.
cy-gb	Mae'r Gweithgorau'n cynnwys sefydliadau ac unigolion sydd â phrofiad yn y meysydd hyn.

en-gb	We appreciate their contributions so far, which is summarised below, as well as the input we have received from numerous others, including the Animal Health and Framework Group and groups of farmers and vets.
cy-gb	Rydym yn gwerthfawrogi eu cyfraniadau hyd yma, sydd wedi’u crynhoi isod, yn ogystal â'r mewnbwn a gawsom gan nifer o sefydliadau eraill, gan gynnwys Grŵp Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid Cymru a grwpiau o ffermwyr a milfeddygon.

en-gb	We will continue to work with these and other groups and use the outputs to support the continued evolution of the proposals.
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio gyda'r rhain a grwpiau eraill ac yn defnyddio'r allbynnau i gefnogi esblygiad parhaus y cynigion.

en-gb	We established the three Working g-Groups primarily to consider the proposals through the lens of their specialist area.
cy-gb	Gwnaethom sefydlu'r tri Gweithgor yn bennaf i ystyried y cynigion drwy lens eu maes arbenigol.

en-gb	The groups were not asked to endorse a final set of recommendations, rather to present a range of risks, barriers and opportunities we should consider as we continue into the next stages of scheme development.
cy-gb	Ni ofynnwyd i'r grwpiau gymeradwyo set derfynol o argymhellion; yn hytrach, gofynnwyd iddynt gyflwyno ystod o risgiau, rhwystrau a chyfleoedd y dylem eu hystyried wrth i ni symud ymlaen i gamau nesaf datblygu’r cynllun.

en-gb	The Working Groups were also asked to explore non-scheme issues where these could impact farmers’ ability to participate in the SFS.
cy-gb	Gofynnwyd hefyd i'r Gweithgorau archwilio materion nad ydynt yn ymwneud â'r cynllun lle gallai'r rhain yn effeithio ar allu ffermwyr i gymryd rhan yn yr SFS.

en-gb	The role of these Working Groups is ongoing.
cy-gb	Mae rôl y Gweithgorau hyn yn parhau.

en-gb	The following is a summary of some of the main issues considered so far.
cy-gb	Mae'r canlynol yn grynodeb o rai o'r prif faterion a ystyriwyd hyd yma.

en-gb	Tenancy Working Group
cy-gb	Gweithgor Tenantiaeth

en-gb	The Tenancy Working Group is made up of:
cy-gb	Mae'r Gweithgor Tenantiaeth yn cynnwys:

en-gb	Agricultural Law Association (ALA)
cy-gb	Cymdeithas y Gyfraith Amaethyddol (ALA)

en-gb	Central Association for Agricultural Valuers (CAAV)
cy-gb	Cymdeithas Ganolog y Priswyr Amaethyddol (CAAV)

en-gb	Country and Land Business Association Cymru (CLA)
cy-gb	Cymdeithas Tir a Busnesau Cefn Gwlad Cymru (CLA)

en-gb	Farmers’ Union of Wales (FUW)
cy-gb	Undeb Amaethwyr Cymru (FUW)

en-gb	National Trust Cymru
cy-gb	Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol

en-gb	Natural Resources Wales (NRW)
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC)

en-gb	National Farmers Union (NFU Cymru)
cy-gb	Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr (NFU Cymru)

en-gb	Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS) • Tenant Farmers Association Cymru (TFA)
cy-gb	Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig (RICS) Cymdeithas Ffermwyr Tenant Cymru (TFA)

en-gb	Other independent specialist experts.
cy-gb	Arbenigwyr annibynnol eraill

en-gb	The backdrop to the Working Group’s considerations has been the scheme design principles of keeping farmers on the land as well as supporting the ‘active’ farmer.
cy-gb	Y cefndir i ystyriaethau'r Gweithgor oedd egwyddorion dylunio'r cynllun o gadw ffermwyr ar y tir, yn ogystal â chefnogi'r ffermwr 'gweithredol'.

en-gb	We have been clear, if the SFS does not work for tenant farmers, then it does not work at all.
cy-gb	Rydym wedi bod yn glir, os nad yw'r SFS yn gweithio i ffermwyr tenantiaid, yna nid yw'n gweithio o gwbl.

en-gb	The Working Group has highlighted the need to remember there is a wide variation in tenancy agreement conditions and durations.
cy-gb	Mae'r Gweithgor wedi tynnu sylw at yr angen i gofio bod amrywiad eang o ran amodau a hydoedd cytundebau tenantiaeth.

en-gb	Along with this, some individuals may hold multiple tenancies on different land parcels.
cy-gb	Ynghyd â hyn, efallai y bydd gan rai unigolion nifer o denantiaethau ar barseli tir gwahanol.

en-gb	The tenant sector is also an important entry route for new entrants.
cy-gb	Mae'r sector tenantiaid hefyd yn llwybr mynediad pwysig i newydd-ddyfodiaid.

en-gb	The Working Group studied the SFS proposals to explore what unique challenges a tenant farmer may face in delivering them.
cy-gb	Astudiodd y Gweithgor gynigion yr SFS i archwilio pa heriau unigryw y gallai ffermwr tenant eu hwynebu wrth eu cyflawni.

en-gb	The majority of Universal Actions including soil testing, measuring performance or working with the vet through the Animal Health Improvement Cycle do not in themselves pose any unique challenges for tenant farmers.
cy-gb	Nid yw’r mwyafrif o’r Gweithredoedd Sylfaenol, gan gynnwys profi pridd, mesur perfformiad neu weithio gyda'r milfeddyg drwy'r Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid, yn peri unrhyw heriau unigryw ynddynt eu hunain i ffermwyr tenant.

en-gb	However, there may be limitations on the tenants’ ability to implement any actions as a result of them if, for example, there is a need to alter farm infrastructure.
cy-gb	Fodd bynnag, efallai y bydd cyfyngiadau ar allu'r tenantiaid i gyflawni unrhyw weithredoedd o ganlyniad iddynt, er enghraifft, os oes angen newid seilwaith y fferm.

en-gb	Overall, the Working Group found a relatively small number of the Universal Actions could present unique challenges for tenant farmers, however, this small group of actions do create multiple challenges, such as:
cy-gb	Ar y cyfan, canfu'r Gweithgor y gallai nifer gymharol fach o'r Gweithredoedd Sylfaenol gyflwyno heriau unigryw i ffermwyr tenant, ond mae'r grŵp bach hwn o weithredoedd yn creu heriau lluosog, megis:

en-gb	The most likely barriers relate to how some of the scheme’s actions may interact with the tenancy requirements to farm the land in accordance with the rules of good husbandry, which are set out in the Agriculture Act 1947.
cy-gb	Mae'r rhwystrau mwyaf tebygol yn ymwneud â sut y gallai rhai o weithredoedd y cynllun ryngweithio â'r gofynion tenantiaeth i ffermio'r tir yn unol â rheolau hwsmonaeth dda, a nodir yn Neddf Amaethyddiaeth 1947.

en-gb	This may prevent some activities which are not deemed to be maintaining a ‘reasonable standard of efficient production’.
cy-gb	Gall hyn atal rhai gweithgareddau yr ystyrir nad ydynt yn cynnal 'safon resymol o gynhyrchu effeithlon’.

en-gb	Trees and woodland cover:
cy-gb	Coed a gorchudd coetir:

en-gb	In many instances, existing trees and woodland have been retained as the responsibility of the landowner.
cy-gb	Mewn llawer o achosion, mae coed a choetir sy'n bodoli eisoes wedi'u cadw fel cyfrifoldeb y tirfeddiannwr.

en-gb	This coupled with the rules of good husbandry, potentially prevent additional trees from being planted, will mean some tenants will likely find it more challenging to meet a specific level of tree cover.
cy-gb	Bydd hyn, ynghyd â rheolau hwsmonaeth dda a allai atal coed ychwanegol rhag cael eu plannu, yn golygu y bydd rhai tenantiaid yn debygol o'i chael hi'n fwy heriol bodloni lefel benodol orchudd coed.

en-gb	Tenants may be similarly limited in their ability to create or manage ponds or to create new habitat features.
cy-gb	Gall tenantiaid fod yn gyfyngedig yn yr un modd yn eu gallu i greu neu reoli pyllau neu i greu nodweddion cynefin newydd.

en-gb	In the outline of the SFS we proposed scheme agreements would be up to five years in length, however, we did acknowledge the need to offer some flexibility around this for tenants with shorter tenures.
cy-gb	Yn yr SFS bras, gwnaethom gynnig y dylai cytundebau cynllun bara hyd at bum mlynedd, ond roeddem yn cydnabod yr angen i gynnig rhywfaint o hyblygrwydd o ran hyn i denantiaid sydd â deiliadaethau byrrach.

en-gb	On balance therefore, the Working Group considers the opportunity for a set of Universal Actions which could be delivered annually would offer maximum flexibility for the tenanted sector.
cy-gb	Ar y cyfan felly, mae'r Gweithgor o'r farn y byddai'r cyfle am gyfres o Weithredoedd Sylfaenol y gellid eu cyflawni'n flynyddol yn cynnig yr hyblygrwydd mwyaf posibl i'r sector tenantiaid.

en-gb	The Working Group acknowledged multi-year agreements may still be necessary for Optional and Collaborative Actions.
cy-gb	Cydnabu'r Gweithgor y gallai cytundebau amlflwyddyn fod yn angenrheidiol o hyd ar gyfer Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol.

en-gb	New Entrants Working Group
cy-gb	Gweithgor Newydd-ddyfodiaid

en-gb	The New Entrants Working Group is made up of:
cy-gb	Mae'r Gweithgor Newydd-ddyfodiaid yn cynnwys:

en-gb	Bridgend College
cy-gb	Coleg Penybont

en-gb	Grŵp Llandrillo Menai
cy-gb	Grŵp Llandrillo Menai

en-gb	Farming Community Network Cymru (FCN)
cy-gb	Rhwydwaith Cymuned Ffermio Cymru (FCN)

en-gb	Future Farmers of Wales
cy-gb	Ffermwyr Dyfodol Cymru

en-gb	Menter a Busnes
cy-gb	Menter a Busnes

en-gb	National Sheep Association (NSA)
cy-gb	Y Gymdeithas Ddefaid Genedlaethol (NSA)

en-gb	Royal Welsh Agricultural Society (RWAS) Rural Leadership Programme
cy-gb	Rhaglen Arweinyddiaeth Wledig Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru (RWAS)

en-gb	Wales Federation of Young Farmers Clubs (YFC)
cy-gb	Ffederasiwn Clybiau Ffermwyr Ifanc (CFfI) Cymru

en-gb	It is important to enable new entrants into farming to bring new ideas, energy and entrepreneurial vigour.
cy-gb	Mae'n bwysig galluogi newydd-ddyfodiaid i fyd ffermio er mwyn cyflwyno syniadau, egni a brwdfrydedd entrepreneuraidd.

en-gb	New entrants can be the enablers of change in the industry.
cy-gb	Gall newydd-ddyfodiaid fod yn alluogwyr newid yn y diwydiant.

en-gb	However, new entrants face the multiple challenges of access to land, finance and, for some, skills and training.
cy-gb	Fodd bynnag, mae newydd-ddyfodiaid yn wynebu heriau lluosog o ran cael mynediad at dir, cyllid ac, i rai, sgiliau a hyfforddiant.

en-gb	One area which will help accessibility for new entrants is the removal of eligibility criteria and other requirements which presented barriers in some previous and current schemes.
cy-gb	Un maes a fydd yn helpu hygyrchedd i newydd-ddyfodiaid yw cael gwared ar feini prawf cymhwystra a gofynion eraill a oedd yn cyflwyno rhwystrau mewn rhai cynlluniau blaenorol a chyfredol.

en-gb	For example, there are no proposals to base SFS payments on quotas or entitlements based on payments received during previous reference periods.
cy-gb	Er enghraifft, nid oes unrhyw gynigion i seilio taliadau SFS ar gwotâu, na hawliau yn seiliedig ar daliadau a dderbyniwyd yn ystod cyfnodau cyfeirio blaenorol.

en-gb	There is some crossover between the focus of the New Entrants and Tenancy Working Groups as a large proportion of new entrants are likely to start their farming career on rented land, potentially operating on short term or informal tenancies.
cy-gb	Mae rhywfaint o orgyffwrdd rhwng meysydd ffocws y Gweithgorau Newyddddyfodiaid a Thenantiaeth gan fod cyfran fawr o newydd-ddyfodiaid yn debygol o ddechrau ar eu gyrfa ffermio ar dir rhent, o bosibl yn gweithredu ar denantiaethau tymor byr neu anffurfiol.

en-gb	They are also potentially farming fragmented or poorer agricultural quality land.
cy-gb	Maent hefyd o bosibl yn ffermio darnau tameidiog o dir neu dir sydd ddim o ansawdd amaethyddol cystal.

en-gb	The Working Group has identified challenges for new entrants from previous and existing capital grant programmes such as the difficulty of meeting the investment threshold required to qualify for grants and the value for money associated with purchasing only new equipment.
cy-gb	Mae'r Gweithgor wedi nodi heriau i newydd-ddyfodiaid o raglenni grant cyfalaf blaenorol a phresennol, megis anhawster bodloni'r trothwy buddsoddiad sydd ei angen i fod yn gymwys am grantiau, a'r gwerth am arian sy'n gysylltiedig â phrynu offer newydd yn unig.

en-gb	These are areas we will consider as scheme design continues.
cy-gb	Mae'r rhain yn feysydd y byddwn yn eu hystyried wrth i ddyluniad y cynllun barhau.

en-gb	The development of some of the scheme actions such as to spread soil testing and hedgerow management over multiple years would reduce up front time and capital investment needed to enter the scheme.
cy-gb	Byddai datblygu rhai o weithredoedd y cynllun, megis ymestyn profi pridd a rheoli gwrychoedd dros nifer o flynyddoedd, yn lleihau'r buddsoddiad amser a chyfalaf ymlaen llaw sydd ei angen i ymuno â’r cynllun.

en-gb	This could potentially improve accessibility for all farmers, especially new entrants.
cy-gb	Gallai hyn wella hygyrchedd i bob ffermwr, yn enwedig newydd-ddyfodiaid.

en-gb	Many of the responses to the challenges of entering the industry lay outside of the core SFS actions.
cy-gb	Roedd llawer o'r ymatebion i'r heriau o ymuno â'r diwydiant y tu allan i weithredoedd craidd yr SFS.

en-gb	The Working Group has explored a number of support mechanisms which could be made available through Farming Connect such as the current ‘Start to Farm’ package (previously known as Venture), with the possibility of promoting the benefits through the SFS to boost the number of established farmers willing to enter a business partnership with a new entrant.
cy-gb	Mae'r Gweithgor wedi archwilio nifer o fecanweithiau cymorth y gellid eu darparu drwy Cyswllt Ffermio, megis y pecyn 'Dechrau Ffermio' presennol (a elwid gynt yn Mentro) gyda'r posibilrwydd o hyrwyddo'r manteision drwy'r SFS i roi hwb i nifer y ffermwyr sefydledig sy'n barod i fynd i mewn i bartneriaeth fusnes gyda newydd-ddyfodiad.

en-gb	This is an example of how we may be able to help some new entrants overcome the challenge of access to land, however, consideration will be needed in terms of SFS payments being made to the ‘active’ farmer.
cy-gb	Dyma enghraifft o sut y gallwn helpu rhai newydd-ddyfodiaid i oresgyn yr her o gael gafael ar dir, ond bydd angen ystyried gwneud taliadau SFS i'r ffermwr 'gweithredol'.

en-gb	The Working Group has also explored other Farming Connect support such as adapting the skills and training offer, as well as support which could be offered directly through the SFS, such as the qualifying conditions and thresholds for awarding grants.
cy-gb	Mae'r Gweithgor hefyd wedi archwilio cymorth Cyswllt Ffermio arall, megis addasu'r cynnig sgiliau a hyfforddiant, yn ogystal â chymorth y gellid ei gynnig yn uniongyrchol drwy'r SFS, megis yr amodau cymhwyso a'r trothwyon ar gyfer dyfarnu grantiau.

en-gb	Common Land Working Group
cy-gb	Gweithgor Tir Comin

en-gb	The Common Land Working Group is made up of:
cy-gb	Mae'r Gweithgor Tir Comin yn cynnwys:

en-gb	Central Association of Agricultural Valuers (CAAV)
cy-gb	Cymdeithas Ganolog y Priswyr Amaethyddol (CAAV)

en-gb	Tenant Farmers Association Cymru (TFA)
cy-gb	Cymdeithas Ffermwyr Tenant Cymru (TFA)

en-gb	The Crown Estate
cy-gb	Ystâd y Goron

en-gb	Tirweddau Cymru / Landscapes Wales
cy-gb	Tirweddau Cymru / Landscapes Wales

en-gb	Welsh Commons Forum
cy-gb	Fforwm Tiroedd Comin Cymru

en-gb	The Working Group also contains other independent specialist experts in the field including representatives of individual Commons Associations.
cy-gb	Mae'r Gweithgor hefyd yn cynnwys arbenigwyr annibynnol eraill yn y maes, gan gynnwys cynrychiolwyr Cymdeithasau Tir Comin unigol.

en-gb	Common Land is important for many economic, ecological and cultural reasons.
cy-gb	Mae Tir Comin yn bwysig am lawer o resymau economaidd, ecolegol a diwylliannol.

en-gb	From the important forage value for livestock, to the large areas of peatland locking up carbon and slowing down water flow.
cy-gb	O'r gwerth porthiant pwysig ar gyfer da byw, i'r ardaloedd mawr o fawndir sy'n cloi carbon ac arafu llif dŵr.

en-gb	Common land can also contain internationally important habitat for wildlife and a wealth of archaeological sites.
cy-gb	Gall tir comin hefyd gynnwys cynefin o bwysigrwydd rhyngwladol i fywyd gwyllt, a chyfoeth o safleoedd archeolegol.

en-gb	The Common Land Working Group has been exploring if it is appropriate and practical to apply the scheme’s three layers (Universal, Optional and Collaborative) to common land or whether a separate approach is needed.
cy-gb	Mae'r Gweithgor Tir Comin wedi bod yn archwilio a yw'n briodol ac yn ymarferol cymhwyso tair haen y cynllun (Sylfaenol, Opsiynol a Chydweithredol) i dir comin, neu a oes angen dull gweithredu ar wahân.

en-gb	The nature of an individual’s common land rights means many of the current proposed actions cannot be carried by the individual rights holder on the common.
cy-gb	Mae natur hawliau tir comin unigolyn yn golygu na all llawer o'r gweithredoedd arfaethedig presennol gael eu cymryd gan ddeiliad hawliau unigol y tir comin.

en-gb	It is clear there are complexities surrounding the grazing of common land and the Working Group is exploring options in relation to these.
cy-gb	Mae'n amlwg bod cymhlethdodau yn ymwneud â phori tir comin, ac mae'r Gweithgor yn archwilio opsiynau mewn perthynas â’r rhain.

en-gb	The individual business and economic needs of common land rights holders are being considered and the Working Group is exploring how they can deliver actions, as part of the farm business, which relate to common land management.
cy-gb	Mae anghenion busnes ac economaidd unigol deiliaid hawliau tir comin yn cael eu hystyried, ac mae'r Gweithgor yn archwilio sut y gallant gyflawni gweithredoedd, fel rhan o'r busnes fferm, sy'n ymwneud â rheoli tir comin.

en-gb	For example, actions on animal health, biosecurity and grazing patterns to manage habitat.
cy-gb	Er enghraifft, gweithredoedd ar iechyd anifeiliaid, bioddiogelwch a phatrymau pori i reoli cynefin.

en-gb	The Working Group is positive and keen to see commons being supported as part of the Collaborative Layer of SFS and will explore what is needed to enable this.
cy-gb	Mae’r Gweithgor yn gadarnhaol ac yn awyddus i weld tiroedd comin yn cael eu cefnogi fel rhan o Haen Gydweithredol yr SFS a bydd yn archwilio'r hyn sydd ei angen i alluogi hyn.

en-gb	The Working Group is also keen to maintain and continue to support Common Land Associations and we will work with the Working Group to explore how we continue to support common land management through existing and new associations.
cy-gb	Roedd y Gweithgor yn awyddus i gynnal a pharhau i gefnogi Cymdeithasau Tir Comin a byddwn yn gweithio gyda'r Gweithgor i archwilio sut rydym yn parhau i gefnogi rheoli tir comin drwy gymdeithasau hen a newydd.

en-gb	The feedback provided was both comprehensive and wide ranging, reflecting the diversity of contributing stakeholders.
cy-gb	Roedd yr adborth a ddarparwyd yn gynhwysfawr ac yn eang, gan adlewyrchu amrywiaeth y rhanddeiliaid a gyfrannodd.

en-gb	Due to this, feedback relating to the scheme often considered the issues from different perspectives and has made summarising it difficult.
cy-gb	Oherwydd hyn, roedd adborth yn ymwneud â'r cynllun yn aml yn ystyried y materion o wahanol safbwyntiau, gan ei gwneud yn anodd ei grynhoi.

en-gb	The most prevalent contribution related to the 10% of tree coverage and 10% of farmland to be managed as habitat, with as many respondents suggesting these should be combined or reduced as those who felt that these should remain as proposed.
cy-gb	Roedd y cyfraniad mwyaf cyffredin yn ymwneud â'r 10% o orchudd coed a 10% o dir fferm i'w reoli fel cynefin, gyda'r un faint o ymatebwyr yn awgrymu y dylid cyfuno'r rhain neu eu lleihau ag a ddywedodd y dylai'r rhain aros fel y'u cynigiwyd.

en-gb	One aspect, however, for which there was commonality was the need for further clarification on themes such as:
cy-gb	Fodd bynnag, un agwedd y cafwyd barn gyffredin yn ei chylch oedd yr angen am eglurhad pellach ar themâu megis:

en-gb	eligibility
cy-gb	cymhwystra

en-gb	support (administrative, technical and financial)
cy-gb	cymorth (gweinyddol, technegol ac ariannol)

en-gb	structure (layers, funding and monitoring)
cy-gb	strwythur (haenau, cyllid a monitro)

en-gb	proposed actions (including risk and trade-offs).
cy-gb	gweithredoedd arfaethedig (gan gynnwys risg a chyfnewidiadau).

en-gb	Stakeholder feedback relating to the objectives of the scheme was generally positive, however, respondents queried the alignment of the SLM objectives with current legislation and concerns were raised regarding the timeframe for implementing the National Minimum Standards (NMS).
cy-gb	Roedd adborth rhanddeiliaid ar amcanion y cynllun yn gadarnhaol ar y cyfan, ond cwestiynodd yr ymatebwyr sut roedd yr amcanion SLM yn cyd-fynd â deddfwriaeth bresennol a mynegwyd pryderon ynghylch yr amserlen ar gyfer gweithredu'r Safonau Gofynnol Cenedlaethol (NMS).

en-gb	On the whole, respondents agreed the scheme should be made more flexible to ensure no farmers are excluded from participation (e.g. reduce the 3ha threshold and provide shorter agreement terms to enable tenants to participate).
cy-gb	Ar y cyfan, roedd yr ymatebwyr yn cytuno y dylid gwneud y cynllun yn fwy hyblyg i sicrhau nad yw unrhyw ffermwyr yn cael ei eithrio rhag cymryd rhan (e.e. lleihau'r trothwy 3 hectar a darparu telerau cytundeb byrrach i alluogi tenantiaid i gymryd rhan).

en-gb	One other area of commonality among stakeholders was to shorten the transition period as the current length does not reflect the urgent need to improve the sustainability of farming practices and address the climate emergency.
cy-gb	Un maes arall o le cafwyd cytundeb barn ymhlith rhanddeiliaid oedd cwtogi'r cyfnod pontio gan nad yw'r hyd presennol yn adlewyrchu'r angen brys i wella cynaliadwyedd arferion ffermio a mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd.

en-gb	Comments relating to the structure and framework of the scheme suggested a few changes which could be made either to the scheme layers or suggested actions to be added or moved to a specific layer.
cy-gb	Roedd sylwadau yn ymwneud â strwythur a fframwaith y cynllun yn awgrymu ambell i newid y gellid eu gwneud i haenau’r cynllun neu’n awgrymu gweithredoedd y gellid eu hychwanegu at haen benodol neu eu symud i haen benodol.

en-gb	However, comments were largely supportive of the collaborative approach taken to develop a scheme built of layers comprising the Universal, Optional and Collaborative Actions.
cy-gb	Serch hynny, roedd y sylwadau’n gefnogol i raddau helaeth i'r dull cydweithredol a ddefnyddiwyd i ddatblygu cynllun wedi’i wneud o haenau gyda’r Gweithredoedd Sylfaenol, Opsiynol a Chydweithredol.

en-gb	Levels of funding, advice and administrative support, were frequently raised as both a point of concern and requiring further clarification.
cy-gb	Codwyd lefelau cyllid, cyngor a chymorth gweinyddol yn aml fel pwyntiau pryder a meysydd yr oedd angen eglurhad pellach yn eu cylch.

en-gb	Integration with the new Farming Connect was welcomed.
cy-gb	Croesawyd integreiddio â'r Cyswllt Ffermio newydd.

en-gb	It was queried, however, whether there would be sufficient scheme advisors with the requisite skills to support farmers.
cy-gb	Fodd bynnag, cwestiynwyd a fyddai digon o gynghorwyr cynllun sydd â'r sgiliau angenrheidiol i gynorthwyo ffermwyr.

en-gb	Funding in general was an area of concern for stakeholders, with the rate of payment, payment mechanism and funding for the different layers all generating a considerable amount of feedback.
cy-gb	Roedd cyllid yn gyffredinol yn destun pryder i randdeiliaid, gyda chyfradd y taliadau, y mecanwaith talu a chyllid ar gyfer y gwahanol haenau i gyd yn ennyn cryn dipyn o adborth.

en-gb	The administration of the scheme, including the monitoring and compliance processes, was also an area where respondents wanted assurance there would be sufficient support and that the monitoring processes would be robust and thorough.
cy-gb	Roedd gweinyddu'r cynllun, gan gynnwys y prosesau monitro a chydymffurfio, hefyd yn faes lle’r oedd ymatebwyr eisiau sicrwydd y byddai digon o gymorth ac y byddai'r prosesau monitro yn gadarn ac yn drylwyr.

en-gb	Some respondents also suggested data, plans and documents from non-government schemes, such as farm assurance, should be recognised by the SFS to reduce bureaucracy for farmers.
cy-gb	Awgrymodd rhai ymatebwyr hefyd y dylai'r SFS gydnabod data, cynlluniau a dogfennau o gynlluniau anllywodraethol, megis gwarant fferm, er mwyn lleihau biwrocratiaeth i ffermwyr.

en-gb	The penalties to ensure compliance with the scheme also generated feedback, as respondents wanted to make sure they would prevent major non-compliance but would be applied proportionately so minor infractions or failure to complete actions due to external or unforeseeable actions do not result in unfair penalties.
cy-gb	Cafwyd adborth hefyd ar y cosbau i sicrhau cydymffurfiaeth â'r cynllun, gan fod ymatebwyr eisiau sicrhau y byddent yn atal achosion mawr o ddiffyg cydymffurfiaeth ond yn cael eu cymhwyso'n gymesur fel nad yw mân droseddau neu fethiant i gwblhau gweithredoedd oherwydd ffactorau allanol neu annisgwyl yn arwain at gosbau annheg.

en-gb	Proposed actions also generated a great deal of comment.
cy-gb	Cafwyd llawer o sylwadau am y gweithredoedd arfaethedig hefyd.

en-gb	There was a high level of attention paid to actions relating to public access, woodland and habitats with respondents’ opinions often conflicting.
cy-gb	Rhoddwyd llawer o sylw i weithredoedd yn ymwneud â mynediad i'r cyhoedd, coetir a chynefinoedd, gyda barn ymatebwyr yn aml yn gwrthdaro.

en-gb	Although this means it is difficult to summarise responses, it does show consideration is required to make sure the proposed actions consider all stakeholders’ opinions at the next stage.
cy-gb	Er bod hyn yn golygu ei bod yn anodd crynhoi ymatebion, mae'n dangos bod angen ystyried sicrhau bod y gweithredoedd arfaethedig yn ystyried barn yr holl randdeiliaid yn y cam nesaf.

en-gb	The feedback suggests farmers are generally supportive of the principles of the scheme and recognise the importance of delivering many of the Universal Actions.
cy-gb	Mae'r adborth yn awgrymu bod ffermwyr yn gefnogol ar y cyfan i egwyddorion y cynllun ac yn cydnabod pwysigrwydd cyflawni llawer o'r Gweithredoedd Sylfaenol.

en-gb	Most participants recognised the importance of the SFS being underpinned by principles of sustainability despite having some differences of opinion on how best this would be achieved.
cy-gb	Roedd y rhan fwyaf o'r cyfranogwyr yn cydnabod pwysigrwydd bod yr SFS yn cael ei ategu gan egwyddorion cynaliadwyedd, er gwaethaf rhai gwahaniaethau barn ar y ffordd orau o gyflawni hyn.

en-gb	Workshop participants liked the different layers within the scheme.
cy-gb	Roedd cyfranogwyr y gweithdai yn hoffi'r gwahanol haenau o fewn y cynllun.

en-gb	Overall, across the Optional and Collaborative Actions, there was positive feedback and participants were keen to be able to choose actions which they felt could work well and bring benefits to their farm.
cy-gb	Ar y cyfan, ar draws y Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol, cafwyd adborth cadarnhaol ac roedd y cyfranogwyr yn awyddus i allu dewis gweithredoedd y teimlent a allai weithio'n dda a chyflwyno manteision i'w fferm.

en-gb	Some participants were supportive of the idea of a Universal Layer of actions which would help to bring all participating farms across Wales up to a similar standard, although some participants wanted to see some Universal Actions simplified.
cy-gb	Roedd rhai cyfranogwyr yn cefnogi'r syniad o Haen Sylfaenol o weithredoedd a fyddai'n helpu i ddod â'r holl ffermydd sy'n cymryd rhan ledled Cymru i safon debyg, er bod rhai cyfranogwyr eisiau gweld rhai Gweithredoedd Sylfaenol yn cael eu symleiddio.

en-gb	In the main, farmers are comfortable with the layered structure of the scheme but would rather greater flexibility to choose actions they feel will best reflect their land and farming approach.
cy-gb	Ar y cyfan, mae ffermwyr yn gyfforddus â strwythur haenog y cynllun, ond byddai'n well ganddynt gael mwy o hyblygrwydd i ddewis y gweithredoedd y teimlant fydd yn adlewyrchu orau eu tir a'u dull ffermio.

en-gb	Feedback on the proposals highlighted six common themes which were reflected across the three co-design workstreams:
cy-gb	Amlygodd yr adborth ar y cynigion chwe thema gyffredin a adlewyrchwyd ar draws y tair ffrwd waith cydlunio:

en-gb	lack of clarity around the objectives of the scheme
cy-gb	diffyg eglurder ynghylch amcanion y cynllun

en-gb	rewarding existing work and earned recognition
cy-gb	gwobrwyo gwaith presennol a chydnabyddiaeth ar sail perfformiad

en-gb	concern with the one size fits all approach and Universal Actions
cy-gb	pryder o ran y dull un ateb sy'n addas i bawb a Gweithredoedd Sylfaenol

en-gb	support for the industry
cy-gb	cymorth i'r diwydiant

en-gb	readiness of the industry and supply chains to support actions
cy-gb	parodrwydd y diwydiant a chadwyni cyflenwi i gefnogi gweithredoedd

en-gb	farmers under pressure.
cy-gb	ffermwyr dan bwysau.

en-gb	The feedback in full is set out in out in ‘Sustainable Farming Scheme Co-design Final Report’.
cy-gb	Nodir yr adborth yn llawn yn 'Adroddiad Terfynol Cydlunio'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy’.

en-gb	On the following pages we consider the response from Co-Design Phase 2 with farmers, along with the stakeholder feedback and some early considerations of the Working Groups, and how we intend to act on this ahead of our consultation on the final design.
cy-gb	Ar y tudalennau canlynol, rydym yn ystyried yr ymateb o Gam 2 y Cydlunio gyda ffermwyr, ynghyd ag adborth rhanddeiliaid a rhai o ystyriaethau cynnar y Gweithgorau, a sut rydym yn bwriadu gweithredu ar hyn cyn ein hymgynghoriad ar y dyluniad terfynol.

en-gb	Feedback
cy-gb	Adborth

en-gb	In the main, respondents to co-design wanted more detail on the requirements of each of the actions and a greater understanding of what evidence would be required.
cy-gb	Ar y cyfan, roedd ymatebwyr y cydlunio eisiau mwy o fanylion am ofynion pob un o'r gweithredoedd a gwell dealltwriaeth o ba dystiolaeth fyddai ei hangen.

en-gb	Alongside this, many wanted information on payment rates for each action as well as detailed plans for the transition from the Common Agriculture Policy schemes.
cy-gb	Ochr yn ochr â hyn, roedd llawer eisiau gwybodaeth am gyfraddau’r taliadau ar gyfer pob gweithred, yn ogystal â chynlluniau manwl ar gyfer y pontio o gynlluniau'r Polisi Amaethyddol Cyffredin.

en-gb	Some also felt the scheme’s actions and objectives contradicted each other.
cy-gb	Roedd rhai hefyd yn teimlo bod gweithredoedd ac amcanion y cynllun yn gwrth-ddweud ei gilydd.

en-gb	Stakeholders were also keen for more detail on the proposed actions, including how any potential trade-offs would be managed to prevent unintended consequences.
cy-gb	Roedd rhanddeiliaid hefyd yn awyddus i gael mwy o fanylion am y gweithredoedd arfaethedig, gan gynnwys sut y byddai unrhyw gyfnewidiadau posibl yn cael eu rheoli i atal canlyniadau anfwriadol.

en-gb	There was confusion around some of the objectives and actions in the SFS.
cy-gb	Roedd dryswch ynghylch rhai o'r amcanion a'r gweithredoedd yn yr SFS.

en-gb	This was particularly relevant for the Key Performance Indicator (KPI) Universal Action where, although participants recognised the value in monitoring their own farm performance, they were confused as to why this action was included.
cy-gb	Roedd hyn yn arbennig o berthnasol i'r Weithred Sylfaenol ar gyfer Dangosyddion Perfformiad Allweddol (DPA) lle, er bod cyfranogwyr yn cydnabod gwerth monitro perfformiad eu fferm eu hunain, roeddent wedi drysu ynghylch pam y cafodd y weithred hon ei chynnwys.

en-gb	They also felt there were contradictions behind the objectives of a KPI action which seemed to be aimed at improving productivity compared to tree cover and habitat related actions which were perceived to reduce productivity.
cy-gb	Roeddent yn teimlo hefyd fod cyferbyniad ynghylch amcanion y weithred DPA a oedd yn ymddangos fel pe baent yn ceisio gwella cynhyrchiant o gymharu â gweithredoedd gorchudd coed a chysylltiedig â chynefinoedd y tybiwyd eu bod yn lleihau cynhyrchiant.

en-gb	Participants wanted clarity on the aims of the scheme and how it will achieve its objectives.
cy-gb	Roedd y cyfranogwyr eisiau eglurder ynghylch nodau'r cynllun a sut y bydd yn cyflawni ei amcanion.

en-gb	Our response
cy-gb	Ein hymateb

en-gb	The scheme is being designed to deliver against the four SLM objectives through sustainable farming practices.
cy-gb	Mae'r cynllun yn cael ei ddylunio i gyflawni yn erbyn y pedwar amcan SLM drwy arferion ffermio cynaliadwy.

en-gb	The actions in the scheme are designed to work together, supporting Welsh farmers to do what they can do best – producing food in harmony with the environment.
cy-gb	Mae'r gweithredoedd yn y cynllun wedi'u dylunio i weithio gyda'i gilydd, gan gefnogi ffermwyr Cymru i wneud yr hyn y maent yn ei wneud orau - cynhyrchu bwyd mewn cytgord â'r amgylchedd.

en-gb	This ‘Welsh Way’ of farming, which is integrated within rural communities, in tune with the landscape and which makes careful use of the resources freely available from nature, is also the best way to lower costs to help make farms more profitable.
cy-gb	Y 'Ffordd Gymreig' hon o ffermio, sydd wedi'i hintegreiddio o fewn cymunedau gwledig, sy'n gweithio gyda'r dirwedd ac sy'n gwneud defnydd gofalus o'r adnoddau sydd ar gael ym myd natur, yw'r ffordd orau hefyd o leihau costau i helpu i wneud ffermydd yn fwy proffidiol.

en-gb	The scheme embraces this approach, which can be described as regenerative or agroecological, because it delivers multiple benefits and is well suited to our climate and land.
cy-gb	Mae'r cynllun yn mabwysiadu'r dull hwn, y gellir ei ddisgrifio fel dull atgynhyrchiol neu amaeth-ecolegol, gan ei fod yn darparu manteision lluosog ac yn addas iawn i'n hinsawdd a'n tir.

en-gb	These are some examples of actions in the scheme which can help to save farmers money, lower their carbon footprint, improve the environment and become more resilient:
cy-gb	Dyma rai enghreifftiau o weithredoedd yn y cynllun sy'n gallu helpu ffermwyr i arbed arian, lleihau eu hôl troed carbon, gwella'r amgylchedd a dod yn fwy gwydn:

en-gb	soil testing helps farmers have a greater understanding of their soils enabling them to target nutrient use to better meet the needs of the crop, saving them money and minimising nutrients lost to the air or water
cy-gb	mae profion pridd yn helpu ffermwyr i gael gwell dealltwriaeth o'u priddoedd, gan eu galluogi i dargedu'r defnydd o faethynnau i ddiwallu anghenion y cnwd yn well, gan arbed arian iddynt a lleihau'r maethynnau a gollir i'r aer neu'r dŵr

en-gb	good grassland management can lead to improved animal performance, animal health and soil health, with sustainably managed grass the cheapest feed for livestock
cy-gb	gall rheoli glaswelltir yn dda arwain at wella perfformiad anifeiliaid, iechyd anifeiliaid ac iechyd pridd, gan mai glaswellt a reolir yn gynaliadwy yw'r porthiant rhataf ar gyfer da byw

en-gb	improving animal health with a focus on the prevention of issues rather than treating problems will mean more productive animals, better animal welfare and lower costs.
cy-gb	bydd gwella iechyd anifeiliaid gyda ffocws ar atal problemau yn hytrach na thrin problemau yn golygu anifeiliaid mwy cynhyrchiol, gwell lles anifeiliaid a chostau is.

en-gb	These are complemented by other actions which may seem to offer environmental benefits only but also benefit food production and farm businesses.
cy-gb	Ategir y rhain gan gamau gweithredu eraill a allai ymddangos fel pe baent yn cynnig manteision amgylcheddol yn unig, ond sydd hefyd o fudd i fusnesau fferm a chynhyrchu bwyd.

en-gb	For example, trees and hedges offer shade and shelter for livestock which will be important as we face more extreme weather due to climate change.
cy-gb	Er enghraifft, mae coed a gwrychoedd yn cynnig cysgod a lloches i dda byw, a fydd yn bwysig wrth i ni wynebu tywydd mwy eithafol oherwydd y newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Studies have shown, by providing shelter, lamb losses can by reduced by up to 30% and daily liveweight gain can increase by 10-21%.
cy-gb	Mae astudiaethau wedi dangos, drwy ddarparu lloches, y gall colledion cig oen leihau hyd at 30% a gall y cynnydd dyddiol mewn pwysau byw gynyddu 10-21%.

en-gb	Hedges also improve biosecurity and trees can offer an alternative income stream.
cy-gb	Mae gwrychoedd hefyd yn gwella bioddiogelwch a gall coed gynnig ffrwd incwm amgen.

en-gb	It is a combination of all the scheme’s actions which will help farmers to farm sustainably.
cy-gb	Mae'n gyfuniad o holl gamau gweithredu'r cynllun a fydd yn helpu ffermwyr i ffermio'n gynaliadwy.

en-gb	Sustainable farming is part of the solution to the climate and nature emergencies and will help make sure we have a resilient agriculture sector which can continue to produce food for future generations.
cy-gb	Mae ffermio cynaliadwy yn rhan o'r ateb i'r argyfyngau hinsawdd a natur a bydd yn helpu i sicrhau bod gennym sector amaeth gwydn a all barhau i gynhyrchu bwyd ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

en-gb	Taking the feedback on board, we will strive to better communicate the objectives of the scheme and how it intends to achieve them through support for sustainable farming which delivers for nature, helps fight climate change and produces food in a sustainable way.
cy-gb	Gan ystyried yr adborth, byddwn yn ymdrechu i gyfleu amcanion y cynllun yn well a sut y mae'n bwriadu eu cyflawni drwy gefnogaeth i ffermio cynaliadwy sy'n darparu ar gyfer natur, yn helpu i frwydro yn erbyn y newid yn yr hinsawdd ac yn cynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy.

en-gb	In the main, farmers and stakeholders wanted to have greater detail on the requirements of each of the proposed actions and a greater understanding of what evidence will be needed as part of the scheme’s monitoring requirements.
cy-gb	Ar y cyfan, roedd ffermwyr a rhanddeiliaid am gael mwy o fanylion am ofynion pob un o'r gweithredoedd arfaethedig a gwell dealltwriaeth o ba dystiolaeth fydd ei hangen fel rhan o ofynion monitro'r cynllun.

en-gb	We have taken a collaborative approach to developing the scheme by sharing our thinking at each stage to allow farmers and the wider industry to feed in. For these reasons, the actions presented in the outline scheme document necessarily lacked some detail.
cy-gb	Rydym wedi mynd ati’n gydweithredol i ddatblygu'r cynllun drwy rannu ein syniadau ar bob cam i ganiatáu i ffermwyr a'r diwydiant ehangach gyfrannu. Am y rhesymau hyn, roedd y gweithredoedd a gyflwynwyd yn nogfen y cynllun bras o reidrwydd yn brin o fanylion.

en-gb	They also represented current policy thinking and were not an exhaustive list of actions.
cy-gb	Roeddent hefyd yn cynrychioli syniadau polisi presennol ac nid oeddent yn rhestr gynhwysfawr o weithredoedd.

en-gb	The feedback, based on farmer’s knowledge and experience, will now help us shape the next level of detail which will be set out in the consultation.
cy-gb	Bydd yr adborth, yn seiliedig ar wybodaeth a phrofiad y ffermwr, yn ein helpu’n awr i lunio'r lefel nesaf o fanylder a nodir yn yr ymgynghoriad.

en-gb	We appreciate there was some disappointment we were not able to include payment rates.
cy-gb	Rydym yn gwerthfawrogi bod rhywfaint o siom nad oeddem wedi gallu cynnwys cyfraddau taliadau.

en-gb	We understand how crucial this is in helping farmers understand how the scheme will affect their business.
cy-gb	Rydym yn deall pa mor hanfodol yw’r rhain o ran helpu ffermwyr i ddeall sut y bydd y cynllun yn effeithio ar eu busnes.

en-gb	We also understand why farmers want to see more detail on the timeline for transition, which will begin on 1 April 2025 and end on 31 March 2029, as we phase out the BPS.
cy-gb	Rydym hefyd yn deall pam mae ffermwyr eisiau gweld mwy o fanylion am yr amserlen ar gyfer pontio, a fydd yn dechrau ar 1 Ebrill 2025 ac yn dod i ben ar 31 Mawrth 2029, wrth i ni ddileu Cynllun y Taliad Sylfaenol yn raddol.

en-gb	These are complex areas which are related to the design of the final scheme.
cy-gb	Mae'r rhain yn feysydd cymhleth sy'n gysylltiedig â dyluniad y cynllun terfynol.

en-gb	In the scheme outline we stated the payment rates will consider factors beyond costs incurred and income foregone, recognising the social value provided by the outcomes being delivered.
cy-gb	Yn y cynllun bras, gwnaethom nodi y bydd y cyfraddau taliadau yn ystyried ffactorau y tu hwnt i gostau yr eir iddynt ac incwm a gollir, gan gydnabod y gwerth cymdeithasol a ddarperir gan y canlyniadau sy'n cael eu cyflawni.

en-gb	This payment aims to give farmers a fair and stable income for the work they do alongside the sustainable production of food.
cy-gb	Nod y taliad hwn yw rhoi incwm teg a sefydlog i ffermwyr am y gwaith y maent yn ei wneud ochr yn ochr â chynhyrchu bwyd yn gynaliadwy.

en-gb	We are now progressing with the detail of the final scheme using this feedback.
cy-gb	Rydym bellach yn bwrw ymlaen â manylion y cynllun terfynol, gan ddefnyddio'r adborth hwn.

en-gb	This will mean we can progress shaping the payment methodology and transition proposals and we will provide more detail alongside the final scheme design when we consult towards the end of the year.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu y gallwn fwrw ymlaen â llunio'r fethodoleg talu a'r cynigion pontio, a byddwn yn darparu mwy o fanylion ochr yn ochr â dyluniad y cynllun terfynol pan fyddwn yn ymgynghori tuag at ddiwedd y flwyddyn.

en-gb	What we will do
cy-gb	Yr hyn y byddwn yn ei wneud

en-gb	To provide clarity on the aims of the scheme, we will strive to better communicate the objectives of the scheme, including setting out how the scheme actions meet the requirements of the four SLM objectives.
cy-gb	Er mwyn rhoi eglurder ar nodau'r cynllun, byddwn yn ymdrechu i gyfleu’n well amcanion y cynllun, yn cynnwys nodi sut y mae gweithredoedd y cynllun yn bodloni gofynion y pedwar amcan SLM.

en-gb	To help farmers understand the impacts to their businesses, we will include detail on scheme payment methodology and will consider the options for setting payment rates alongside the final scheme design and transition proposals in the final consultation.
cy-gb	Er mwyn helpu ffermwyr i ddeall yr effeithiau ar eu busnesau, byddwn yn cynnwys manylion am fethodoleg taliadau'r cynllun ac yn ystyried yr opsiynau ar gyfer pennu cyfraddau taliadau ochr yn ochr â chynigion dylunio a phontio terfynol y cynllun yn yr ymgynghoriad terfynol.

en-gb	We will continue to refine the scheme details, highlighting where alterations have been made following co-design feedback.
cy-gb	Byddwn yn parhau i fireinio manylion y cynllun, gan dynnu sylw at ble mae newidiadau wedi'u gwneud yn dilyn adborth cydlunio

en-gb	We will continue to work with the Working Groups and use the outputs from each to refine our proposals.
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio gyda'r Gweithgorau ac yn defnyddio'r allbynnau o bob un ohonynt i fireinio ein cynigion.

en-gb	Further groups will be established to support the continued evolution of the proposals, including a group to help us identify KPIs which are most useful to help farmers identify where to make improvements.
cy-gb	Bydd grwpiau pellach yn cael eu sefydlu i gefnogi esblygiad parhaus y cynigion, gan gynnwys grŵp i'n helpu i nodi’r DPA sydd fwyaf defnyddiol i helpu ffermwyr i weld ble i wneud gwelliannau.

en-gb	Rewarding existing work/earned recognition:
cy-gb	Gwobrwyo gwaith sy’n cael ei wneud eisoes / cydnabyddiaeth ar sail perfformiad:

en-gb	Participants stated they would appreciate a system of earned recognition and payment for those who are already carrying out actions.
cy-gb	Dywedodd y cyfranogwyr y byddent yn gwerthfawrogi system o gydnabyddiaeth a thâl ar sail perfformiad i'r rhai sydd eisoes yn cyflawni gweithredoedd.

en-gb	Where participants were part of other initiatives, they were keen to remove duplication of effort.
cy-gb	Lle'r oedd cyfranogwyr yn rhan o fentrau eraill, roeddent yn awyddus i osgoi dyblygu ymdrech.

en-gb	Farmers were keen to see earned recognition used to reduce potential administrative burden which was also reflected in some of the stakeholder responses.
cy-gb	Roedd ffermwyr yn awyddus i weld cydnabyddiaeth ar sail perfformiad yn cael ei defnyddio i leihau baich gweinyddol posibl, a gafodd ei adlewyrchu hefyd yn rhai o'r ymatebion gan randdeiliaid.

en-gb	Examples given in the workshops of where earned recognition would be possible included:
cy-gb	Roedd enghreifftiau a roddwyd yn y gweithdai o ble y byddai cydnabyddiaeth ar sail perfformiad yn bosibl yn cynnwys:

en-gb	biosecurity standards already embedded in some farm assurance schemes
cy-gb	safonau bioddiogelwch sydd eisoes wedi'u hymgorffori mewn rhai cynlluniau gwarant fferm

en-gb	reporting of antibiotic use already being done through some farm assurance schemes
cy-gb	adrodd ar y defnydd o wrthfiotigau sydd eisoes ar waith drwy rai cynlluniau gwarant ffermydd

en-gb	learning related to health and safety and other farming topics required in some farm assurance schemes.
cy-gb	dysgu sy'n ymwneud ag iechyd a diogelwch a phynciau ffermio eraill eisoes yn ofynion mewn rhai cynlluniau gwarant fferm.

en-gb	There was also concern from some that payments and recognition would not be given to those who are already completing sustainable actions or continuing the maintenance of features on farm such as woodland and habitat.
cy-gb	Roedd rhai yn poeni hefyd na fyddai taliadau a chydnabyddiaeth yn cael eu rhoi i'r rhai sydd eisoes yn cwblhau gweithredoedd cynaliadwy neu'n parhau i gynnal a chadw nodweddion ar fferm fel coetiroedd a chynefinoedd.

en-gb	Removing duplication of effort was a common theme in the co-design workshops.
cy-gb	Roedd osgoi dyblygu ymdrech yn thema gyffredin yn y gweithdai cydlunio.

en-gb	We want to reward good farming practice and we know many farmers are already carrying out many of the scheme’s actions, including as part of an assurance scheme.
cy-gb	Rydym am wobrwyo arferion ffermio da a gwyddom fod llawer o ffermwyr eisoes yn cyflawni llawer o weithredoedd y cynllun, gan gynnwys fel rhan o gynllun gwarant.

en-gb	Our intention is to keep the administrative requirements of the SFS to a minimum, whilst balancing this with a level of detail necessary to ensure scheme funds are being spent properly.
cy-gb	Ein bwriad yw sicrhau bod yr SFS yn cyflwyno cyn lleied o ofynion gweinyddol â phosibl, a chydbwyso hyn â lefel y manylder sy’n angenrheidiol i sicrhau bod cyllid y cynllun yn cael ei wario’n briodol.

en-gb	We do not want to ask farmers to duplicate their effort if they are already carrying out actions and capturing data as part of other initiatives or as part of their normal farming practice.
cy-gb	Nid ydym am ofyn i ffermwyr ddyblygu eu hymdrech os ydynt eisoes yn cyflawni gweithredoedd ac yn cofnodi data fel rhan o fentrau eraill neu fel rhan o'u harferion ffermio arferol.

en-gb	We are exploring how an earned recognition approach to allow a farmer achieving a certifiable standard, which is equivalent to the SFS, to use this as evidence they are delivering SFS actions.
cy-gb	Rydym yn edrych ar ddull cydnabyddiaeth ar sail perfformiad i ganiatáu i ffermwr sy'n cyflawni safon ardystiedig, sy'n gyfwerth â'r SFS, ddefnyddio hyn fel tystiolaeth eu bod yn cyflawni gweithredoedd yr SFS.

en-gb	Some stakeholders suggested plans and documents from other assurance schemes should be accepted by the SFS to reduce unnecessary bureaucracy for farmers.
cy-gb	Awgrymodd rhai rhanddeiliaid y dylai'r SFS dderbyn cynlluniau a dogfennau gan gynlluniau gwarant eraill er mwyn lleihau biwrocratiaeth ddiangen i ffermwyr.

en-gb	Whilst there are many risks and issues with using third party data, we do recognise the benefits of doing so and are exploring how it is possible to embed earned recognition in the scheme approach.
cy-gb	Er bod llawer o risgiau a phroblemau yn gysylltiedig â defnyddio data trydydd parti, rydym yn cydnabod manteision gwneud hynny ac yn archwilio sut y mae modd ymgorffori cydnabyddiaeth ar sail perfformiad yn null y cynllun.

en-gb	We are also exploring the potential use of a Payments for Results (PfR) approach in the scheme.
cy-gb	Rydym hefyd yn archwilio'r posibilrwydd o ddefnyddio dull Taliadau am Ganlyniadau (PfR) yn y cynllun.

en-gb	Results-based schemes reward farmers by linking payments to the quality of the outcomes delivered, rather than being rewarded for carrying out actions.
cy-gb	Mae cynlluniau sy'n seiliedig ar ganlyniadau yn gwobrwyo ffermwyr drwy gysylltu taliadau ag ansawdd y canlyniadau a gyflwynwyd, yn hytrach na chael eu gwobrwyo am gyflawni gweithredoedd.

en-gb	Our intention is for scheme payments to support the continuation of sustainable farming practices with payment for both maintenance and creation.
cy-gb	Ein bwriad yw i daliadau'r cynllun gefnogi parhad arferion ffermio cynaliadwy gyda thaliad am gynnal a chadw a chreu.

en-gb	We want to build on this so, in the future, we can adopt more of a payment for result approach.
cy-gb	Rydym am adeiladu ar hyn fel y gallwn fabwysiadu dull mwy seiliedig ar daliadau am ganlyniadau yn y dyfodol.

en-gb	A results-based approach can offer many benefits which fit in with the aims of the SFS, such as:
cy-gb	Gall dull seiliedig ar ganlyniadau gynnig llawer o fanteision sy'n cyd-fynd â nodau'r SFS, megis:

en-gb	offer a less prescriptive approach with fewer rules
cy-gb	cynnig dull llai rhagnodol gyda llai o reolau

en-gb	rewarding maintenance of existing good practice as well as the establishment of new practices
cy-gb	gwobrwyo cynnal arferion da presennol, yn ogystal â sefydlu arferion newydd

en-gb	offer an incentive for improvement
cy-gb	cynnig cymhelliant i wella

en-gb	encourage a greater focus on delivering outcomes.
cy-gb	annog mwy o ffocws ar gyflawni canlyniadau.

en-gb	Farmers seem to prefer this approach because it gives them the freedom to innovate as well as the ability to use their knowledge on what works best for their farm.
cy-gb	Mae'n ymddangos bod ffermwyr yn ffafrio'r dull hwn gan ei fod yn rhoi'r rhyddid iddynt arloesi, yn ogystal â'r gallu i ddefnyddio eu gwybodaeth am yr hyn sy'n gweithio orau i'w fferm.

en-gb	However, this is a new approach which has not been tried in Wales on a widescale or to deliver some of the outcomes we seek to achieve through the SFS.
cy-gb	Fodd bynnag, mae hwn yn ddull newydd nad yw wedi'i roi ar brawf yng Nghymru ar raddfa eang nac i gyflawni rhai o'r canlyniadau rydym yn ceisio eu cyflawni drwy'r SFS.

en-gb	We need time to understand its advantages and disadvantages as well as learn lessons as the scheme develops.
cy-gb	Rydym ni angen amser i ddeall ei fanteision a'i anfanteision, yn ogystal â dysgu gwersi wrth i'r cynllun ddatblygu.

en-gb	This is an example of how we intend for the SFS to evolve over time, responding to new evidence and technology.
cy-gb	Dyma enghraifft o sut rydym yn bwriadu i'r SFS esblygu dros amser, gan ymateb i dystiolaeth a thechnoleg newydd.

en-gb	We will set out more detail in the final scheme consultation.
cy-gb	Byddwn yn nodi mwy o fanylion yn yr ymgynghoriad ar y cynllun terfynol.

en-gb	We will continue to explore opportunities to establish an earned recognition approach to allow a farmer achieving a certifiable standard equivalent to the SFS, to use this as evidence of delivering SFS actions.
cy-gb	Byddwn yn parhau i archwilio cyfleoedd i sefydlu dull cydnabyddiaeth ar sail perfformiad i ganiatáu i ffermwr sy'n cyflawni safon ardystiedig, sy'n gyfwerth â'r SFS, ddefnyddio hyn fel tystiolaeth eu bod yn cyflawni gweithredoedd yr SFS.

en-gb	We will make use of suitable and available data, with the authority of the relevant parties, to reduce bureaucracy and the administrative requirements for farmers and government
cy-gb	Byddwn yn defnyddio data addas sydd ar gael, gydag awdurdod y partïon perthnasol, i leihau biwrocratiaeth a'r gofynion gweinyddol ar ffermwyr a'r llywodraeth

en-gb	We will continue to develop a results-based approach as part of the SFS.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ddatblygu dull seiliedig ar ganlyniadau fel rhan o'r SFS.

en-gb	Farmers emphasised the need for flexibility, particularly in the Universal Layer of the scheme so a ‘one-size-fits-all’ approach does not pose a barrier to entry.
cy-gb	Pwysleisiodd ffermwyr yr angen am hyblygrwydd, yn enwedig yn haen Sylfaenol y cynllun fel nad yw dull ‘un ateb sy'n addas i bawb’ yn rhwystr i fynediad.

en-gb	Each farm is unique, and farmers felt this needs to be recognised within the scheme.
cy-gb	Mae pob fferm yn unigryw ac roedd ffermwyr yn teimlo bod angen cydnabod hyn yn y cynllun.

en-gb	For example, it was felt activities such as soil testing needed to be farm specific to be of value to the farmer.
cy-gb	Er enghraifft, teimlwyd bod angen i weithgareddau megis profi pridd fod yn benodol i fferm er mwyn bod o werth i'r ffermwr.

en-gb	Overall, stakeholders also agreed the scheme should be flexible to make sure no farmers are excluded from participation.
cy-gb	At ei gilydd, cytunodd rhanddeiliaid hefyd y dylai'r cynllun fod yn hyblyg i sicrhau nad oes unrhyw ffermwyr wedi'u heithrio rhag cymryd rhan.

en-gb	The flexibility of the Optional Actions was welcomed, with farmers wanting to engage with the actions in a way which best benefits their farm and farming practice.
cy-gb	Croesawyd hyblygrwydd y Gweithredoedd Opsiynol, gyda ffermwyr eisiau ymwneud â'r gweithredoedd mewn ffordd sydd o fudd i'w fferm a'u harferion ffermio.

en-gb	The scheme will offer a Baseline Payment to farmers for carrying out a set of Universal Actions which can be delivered by farms across Wales.
cy-gb	Bydd y cynllun yn cynnig Taliad Sylfaenol i ffermwyr am gyflawni set o Weithredoedd Sylfaenol y gall ffermydd ledled Cymru eu cyflawni.

en-gb	This is something farmers asked for and is something we are committed to as it offers farm businesses certainty of actions and income.
cy-gb	Mae hyn yn rhywbeth y gofynnodd ffermwyr amdano ac mae'n rhywbeth rydym wedi ymrwymo iddo gan ei fod yn cynnig sicrwydd i fusnesau fferm o ran gweithredoedd ac incwm.

en-gb	The success of any sustainable and adaptable farm business is based on the universal foundations of healthy soils, healthy livestock and functioning ecosystems.
cy-gb	Mae llwyddiant unrhyw fusnes fferm cynaliadwy ac addasadwy yn seiliedig ar sylfeini cyffredinol priddoedd iach, da byw iach ac ecosystemau gweithredol.

en-gb	The SFS Universal Actions are designed to set a good agricultural, environmental and animal health and welfare standard.
cy-gb	Mae Gweithredoedd Sylfaenol yr SFS wedi'u dylunio i osod safon amaethyddol, amgylcheddol ac iechyd a lles anifeiliaid dda.

en-gb	The way farmers respond to these actions is flexible and can vary from farm to farm, sector to sector.
cy-gb	Mae'r ffordd y mae ffermwyr yn ymateb i'r gweithredoedd hyn yn hyblyg a gall amrywio o fferm i fferm, o sector i sector.

en-gb	The Universal Actions are also designed to give farmers the building blocks to go further and do more, including by taking up Optional and Collaborative Actions within the scheme.
cy-gb	Mae'r Gweithredoedd Sylfaenol hefyd wedi'u dylunio i roi'r blociau adeiladu i ffermwyr fynd ymhellach a gwneud mwy, gan gynnwys drwy gyflawni Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol o fewn y cynllun.

en-gb	The need to have healthy soils and minimise the nutrients lost to the environment is universal to all farms.
cy-gb	Mae'r angen i gael pridd iach a lleihau'r maethynnau a gollir i'r amgylchedd yn gyffredin i bob fferm.

en-gb	Soil testing and nutrient management planning will give farmers the information they need to take action to lower costs by making better use of nutrients and to improve soil health.
cy-gb	Bydd profion pridd a chynlluniau rheoli maethynnau yn darparu'r wybodaeth sydd ei hangen ar ffermwyr i gymryd camau i leihau costau drwy wneud defnydd gwell o faethynnau ac i wella iechyd pridd.

en-gb	The action each farmer will take based on this information is different and depends on the needs of their individual farm, from building organic matter, targeting inputs to more accurately match crop demand or using more legumes.
cy-gb	Mae'r gweithredoedd y bydd pob ffermwr yn eu cymryd yn seiliedig ar yr wybodaeth hon yn wahanol ac yn dibynnu ar anghenion eu fferm unigol, o adeiladu deunydd organig, targedu mewnbynnau i gyd-fynd â galw cnydau’n fwy cywir, neu ddefnyddio mwy o godlysiau.

en-gb	The Animal Health Improvement Cycle (AHIC) will help livestock farmers identify actions to improve animal health and welfare.
cy-gb	Bydd y Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid (AHIC) yn helpu ffermwyr da byw i nodi camau i wella iechyd a lles anifeiliaid.

en-gb	This will vary depending on the issues they have identified and may vary from targeting reduced anthelmintic use or changes to housing and infrastructure.
cy-gb	Bydd hyn yn amrywio yn dibynnu ar y materion y maent wedi'u nodi a gall amrywio o dargedu defnyddio llai o feddyginiaethau gwrthlyngyr, neu newidiadau i lety a seilwaith.

en-gb	The Integrated Pest Management (IPM) assessment will help farmers who use plant protection products to identify actions which will help them grow crops productively while benefiting soil health and saving money on reduced chemical usage.
cy-gb	Bydd yr asesiad Rheoli Plâu yn Integredig (IPM) yn helpu ffermwyr sy'n defnyddio cynhyrchion diogelu planhigion i nodi gweithredoedd a fydd yn eu helpu i dyfu cnydau'n gynhyrchiol mewn ffordd a fydd o fudd i iechyd pridd ac arbed arian drwy ddefnyddio llai o gemegau.

en-gb	This might result in increased use of companion crops or changes to seed choice and cropping cycles.
cy-gb	Gallai hyn arwain at fwy o ddefnydd o gnydau cydymaith, neu newidiadau i'r dewis o hadau a chylchoedd cnydio.

en-gb	The scheme is designed to support a farmer-led approach to drive on-farm improvements by offering a Baseline Payment to all, associated with Universal Actions, at the same time as allowing them the flexibility to choose Optional and Collaborative Actions which benefit their farm and suits their farming practice.
cy-gb	Mae'r cynllun wedi'i ddylunio i gefnogi dull dan arweiniad ffermwyr i sbarduno gwelliannau ar y fferm drwy gynnig Taliad Sylfaenol i bawb, sy'n gysylltiedig â Gweithredoedd Sylfaenol, ar yr un pryd â chaniatáu hyblygrwydd iddynt ddewis Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol sydd o fudd i'w fferm ac sy'n gweddu i'w harferion ffermio.

en-gb	Universal Actions are a set of consistent actions, but we recognise they are not applicable to all farm types, so we would expect farms to apply them only where they are applicable, for example:
cy-gb	Mae’r Gweithredoedd Sylfaenol yn set o weithredoedd cyson, ond rydym yn cydnabod nad ydynt yn berthnasol i bob math o fferm, felly ni fyddem yn disgwyl i ffermydd eu cymhwyso oni bai eu bod yn berthnasol, er enghraifft:

en-gb	farms specialising in arable or horticultural production with no livestock do not need to carry out the Animal Health Improvement Cycle
cy-gb	nid oes angen i ffermydd sy'n arbenigo mewn cynnyrch âr neu arddwriaethol heb unrhyw dda byw gyflawni'r Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid

en-gb	only farms which use Plant Protection Products will need to complete an IPM assessment
cy-gb	dim ond ffermydd sy'n defnyddio Cynhyrchion Diogelu Planhigion fydd angen cwblhau asesiad IPM

en-gb	any requirement for a minimum amount of tree cover will take into account the areas of the land which cannot be planted on, for example because of the terms of a tenancy or the land is priority habitat.
cy-gb	bydd unrhyw ofyniad am isafswm gorchudd coed yn ystyried yr ardaloedd o'r tir na ellir plannu arnynt, er enghraifft, oherwydd telerau tenantiaeth neu oherwydd bod y tir yn gynefin â blaenoriaeth.

en-gb	Farms will still have to carry out all applicable Universal Actions which allows us to offer a standard and consistent Baseline Payment at the same time as making sure the scheme is accessible to all types of farms.
cy-gb	Bydd rhaid i ffermydd barhau i gyflawni'r holl Weithredoedd Sylfaenol perthnasol sy'n ein galluogi i gynnig Taliad Sylfaenol safonol a chyson ar yr un pryd â sicrhau bod y cynllun yn hygyrch i bob math o fferm.

en-gb	We received some feedback proposing farmers should have the ability to select which Universal Actions suit them.
cy-gb	Cawsom rywfaint o adborth yn cynnig y dylai ffermwyr allu dewis pa Weithredoedd Sylfaenol sy'n addas iddynt.

en-gb	Whilst this may appear to offer more flexibility, it could result in increased complexity and would mean we would be unable to offer a standard Baseline Payment to everyone.
cy-gb	Er ei bod yn ymddangos bod hyn yn cynnig mwy o hyblygrwydd, gallai arwain at fwy o gymhlethdod a byddai'n golygu na fyddem yn gallu cynnig Taliad Sylfaenol safonol i bawb.

en-gb	This would:
cy-gb	Byddai hyn:

en-gb	not meet our objective of providing certainty for farm businesses
cy-gb	yn golygu na fyddai ein nod o ddarparu sicrwydd i fusnesau fferm yn cael ei fodloni

en-gb	make the Universal Layer more complicated (farmers told us they prefer simplicity)
cy-gb	yn gwneud yr Haen Sylfaenol yn fwy cymhleth (dywedodd ffermwyr wrthym fod yn well ganddynt symlrwydd)

en-gb	be a different approach to the one which most farmers told us they want in previous consultations.
cy-gb	yn ddull gwahanol i'r un y dywedodd y rhan fwyaf o ffermwyr wrthym eu bod ei eisiau mewn ymgynghoriadau blaenorol.

en-gb	Our intention is to make sure the suite of Universal Actions is designed so they can be carried out (where appropriate) by all farmers.
cy-gb	Ein bwriad yw sicrhau bod y gyfres o Weithredoedd Sylfaenol wedi'i dylunio fel y gall pob ffermwr eu cyflawni (lle bo hynny'n briodol).

en-gb	However, we will use the co-design feedback to review the Universal Actions and make sure there is enough flexibility in the way farmers are able to complete them.
cy-gb	Fodd bynnag, byddwn yn defnyddio'r adborth cydlunio i adolygu'r Gweithredoedd Sylfaenol a sicrhau bod digon o hyblygrwydd yn y ffordd y gall ffermwyr eu cwblhau.

en-gb	An example of this is the flexibility intended in the proposed woodland management Universal Action where we are not expecting to prescribe all woodlands must be stock excluded, as we have in previous schemes, but instead allow farmers to continue to use their woodlands to be grazed by livestock at the same time as ensuring grazing levels do not damage the trees.
cy-gb	Enghraifft o hyn yw'r hyblygrwydd a fwriadwyd yn y Weithred Sylfaenol arfaethedig ar gyfer rheoli coetir lle nad ydym yn disgwyl rhagnodi bod rhaid cadw stoc allan o bob coetir, fel rydym wedi'i wneud mewn cynlluniau blaenorol; yn hytrach, byddwn yn caniatáu i ffermwyr barhau i ddefnyddio eu coetiroedd fel tir pori i’w da byw ar yr un pryd â sicrhau nad yw lefelau pori yn difrodi'r coed.

en-gb	The Optional Action is where we will support farmers to develop and implement bespoke woodland management plans to actively manage their woodlands to achieve more for their farm and the environment.
cy-gb	Y Weithred Opsiynol yw lle byddwn yn cefnogi ffermwyr i ddatblygu a gweithredu cynlluniau rheoli coetir pwrpasol i reoli eu coetiroedd yn weithredol er mwyn cyflawni mwy ar gyfer eu fferm a'r amgylchedd.

en-gb	This is an example of where we have listened to farmer feedback to take a consistent but flexible approach to allow farmers to continue to benefit from their woodlands at the same time as making sure they are taking action to protect them.
cy-gb	Dyma enghraifft o ble rydym wedi gwrando ar adborth ffermwyr i arfer dull cyson ond hyblyg i ganiatáu i ffermwyr barhau i elwa ar eu coetiroedd ar yr un pryd â sicrhau eu bod yn cymryd camau i'w diogelu.

en-gb	There was broad support in the co-design feedback for further Optional Actions which offer more actions for farmers, to choose which best suit their farm and circumstances.
cy-gb	Cafwyd cefnogaeth eang yn yr adborth cydlunio i Weithredoedd Opsiynol pellach sy'n cynnig mwy o weithredoedd i ffermwyr i ddewis y rhai sy'n gweddu orau i'w fferm a'u hamgylchiadau.

en-gb	We will continue to develop Optional Actions to make sure there are sufficient options in this layer to suit all types of farms and to make sure the Universal Actions gives farms the information they need to help them choose which Optional Actions to take-up to help them achieve their objectives.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ddatblygu Gweithredoedd Opsiynol i sicrhau bod digon o opsiynau yn yr haen hon i weddu i bob math o ffermydd ac i sicrhau bod y Gweithredoedd Sylfaenol yn rhoi'r wybodaeth sydd ei hangen ar ffermydd i'w helpu i ddewis pa Weithredoedd Opsiynol i'w cymryd i'w helpu i gyflawni eu hamcanion.

en-gb	We will use the feedback to review the Universal Actions to make sure there is enough flexibility in the way farmers are able to complete them.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r adborth i adolygu'r Gweithredoedd Sylfaenol i sicrhau bod digon o hyblygrwydd yn y ffordd y gall ffermwyr eu cwblhau.

en-gb	We will continue to develop Optional Actions using co-design feedback to make sure there are enough options in this layer to suit all types of farms and differing ambitions.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ddatblygu Gweithredoedd Opsiynol gan ddefnyddio adborth cydlunio i sicrhau bod digon o opsiynau yn yr haen hon i weddu i bob math o fferm ac uchelgeisiau gwahanol.

en-gb	Co-design participants had a number of concerns around how the SFS will support the agricultural industry both in terms of financial support and supporting food production.
cy-gb	Roedd gan gyfranogwyr y broses gydlunio nifer o bryderon ynghylch sut y bydd yr SFS yn cefnogi'r diwydiant amaethyddol o ran cymorth ariannol a chefnogi cynhyrchu bwyd.

en-gb	Farmers want to make sure there is sufficient funding to support them to carry out actions and sustain a viable farm business.
cy-gb	Mae ffermwyr eisiau sicrhau bod digon o gyllid i'w cefnogi i gymryd gweithredoedd a chynnal busnes fferm hyfyw.

en-gb	They also wanted reassurance the budget for farmers is not compromised by the requirement to use consultants and advisors to complete actions.
cy-gb	Roeddent hefyd eisiau sicrwydd nad yw'r gyllideb i ffermwyr yn cael ei pheryglu gan y gofyniad i ddefnyddio ymgynghorwyr a chynghorwyr i gwblhau gweithredoedd.

en-gb	Funding was an area of concern for stakeholders, with the rate of payment, payment mechanism and funding for the different layers all generating a considerable amount of feedback.
cy-gb	Roedd cyllid yn faes a oedd yn peri pryder i randdeiliaid, gyda'r gyfradd daliadau, y mecanwaith talu a chyllid ar gyfer y gwahanol haenau i gyd yn destun cryn dipyn o adborth.

en-gb	For example, there was some concern the Universal Actions could take up a large portion of the budget and stakeholders wanted more detail on the funding available for training and upskilling.
cy-gb	Er enghraifft, roedd rhywfaint o bryder y gallai'r Gweithredoedd Sylfaenol gymryd cyfran fawr o'r gyllideb ac roedd rhanddeiliaid eisiau mwy o fanylion am y cyllid a oedd ar gael ar gyfer hyfforddiant ac uwchsgilio.

en-gb	One of the objectives of the Agriculture (Wales) Bill is to produce food and other goods in a sustainable manner.
cy-gb	Un o amcanion Bil Amaethyddiaeth (Cymru) yw cynhyrchu bwyd a nwyddau eraill mewn modd cynaliadwy.

en-gb	The way the scheme aims to deliver this alongside the other SLM objectives, is through supporting sustainable farming.
cy-gb	Y ffordd mae'r cynllun yn bwriadu cyflawni hyn ochr yn ochr â'r amcanion SLM eraill yw drwy gefnogi ffermio cynaliadwy.

en-gb	Sustainable farming delivers for nature, helps mitigate and adapt to climate change and, importantly, means producing food in a sustainable way.
cy-gb	Mae ffermio cynaliadwy yn darparu ar gyfer natur, yn helpu i liniaru’r newid yn yr hinsawdd ac addasu iddo, ac, yn bwysig, mae'n golygu cynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy.

en-gb	For these reasons, food production is at the heart of the scheme and the actions within it are designed to support the industry become more resilient so they can continue to produce food for future generations by helping farmers to:
cy-gb	Am y rhesymau hyn, mae cynhyrchu bwyd wrth wraidd y cynllun ac mae'r gweithredoedd ynddo wedi'u llunio i gefnogi'r diwydiant i ddod yn fwy gwydn fel y gallant barhau i gynhyrchu bwyd ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol drwy helpu ffermwyr i:

en-gb	take action to adapt to more extreme weather, such as drought and flooding, and, in doing so, contribute to future proofing their farm against the impacts of climate change
cy-gb	gymryd camau i addasu i dywydd mwy eithafol, megis sychder a llifogydd, ac, wrth wneud hynny, cyfrannu at ddiogelu eu fferm at y dyfodol rhag effeithiau'r newid yn yr hinsawdd

en-gb	lower costs and become more resilient by making best use of their natural resources, and less reliant on external inputs
cy-gb	costau is a dod yn fwy gwydn drwy wneud y defnydd gorau o'u hadnoddau naturiol, ac yn llai dibynnol ar fewnbynnau allanol

en-gb	diversify their farming business, where suitable, helping them become more resilient to the changes brought about by climate change and to produce more of the food we eat in Wales.
cy-gb	arallgyfeirio eu busnes ffermio, lle y bo'n addas, gan eu helpu i wrthsefyll yn well y newidiadau a ddaw yn sgil y newid yn yr hinsawdd ac i gynhyrchu mwy o'r bwyd rydym yn ei fwyta yng Nghymru.

en-gb	From our previous consultations and co-design activity, we know farmers appreciated the advisory support, which was available through schemes such as Tir Gofal, because they felt it helped make sure the actions were tailored for their farm and they had a known point of contact.
cy-gb	O'n hymgynghoriadau blaenorol a'n gweithgarwch cydlunio, rydym yn gwybod bod ffermwyr yn gwerthfawrogi'r cymorth cynghorwyr, a oedd ar gael drwy gynlluniau, megis Tir Gofal, gan eu bod yn teimlo ei fod wedi helpu i sicrhau bod y gweithredoedd wedi'u teilwra ar gyfer eu fferm a bod ganddynt bwynt cyswllt hysbys.

en-gb	However, this advisory support comes at a cost.
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r cymorth cynghorwyr hwn yn costio.

en-gb	The Universal Actions are being designed to be as clear and accessible as possible, to be carried out by following guidance.
cy-gb	Mae'r Gweithredoedd Sylfaenol yn cael eu dylunio i fod mor glir a hygyrch â phosibl i'w cyflawni drwy ddilyn canllawiau.

en-gb	It means most farmers should be able to complete the application process and apply the Universal Actions themselves or with third party support, which is not expected to be of a technical nature.
cy-gb	Mae'n golygu y dylai’r rhan fwyaf o ffermwyr yn gallu cwblhau'r broses ymgeisio a chymhwyso'r Gweithredoedd Sylfaenol eu hunain neu gyda chymorth trydydd parti, na ddisgwylir iddo fod o natur dechnegol.

en-gb	Instead, we will focus advisory support on the Optional and Collaborative Actions which offer more flexibility but, in doing so, may be more complex to deliver and need to be more tailored to each farm or specific area.
cy-gb	Yn hytrach, byddwn yn canolbwyntio cymorth cynghorwyr ar y Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol sy'n cynnig mwy o hyblygrwydd ond, wrth wneud hynny, gallant fod yn fwy cymhleth i'w cyflawni ac efallai y bydd angen eu teilwra fwy i bob fferm neu ardal benodol.

en-gb	This helps us make sure most of the budget goes straight to farmers.
cy-gb	Mae hyn yn ein helpu i sicrhau bod y rhan fwyaf o'r gyllideb yn mynd yn syth i ffermwyr.

en-gb	It also means any scheme advisory support is limited to where it is needed and offers the most benefit to farmers.
cy-gb	Mae'n golygu hefyd bod unrhyw gymorth cynghorwyr ar y cynllun wedi'i gyfyngu i ble mae ei angen ac yn cynnig y budd mwyaf i ffermwyr.

en-gb	The new Farming Connect will continue to offer a programme of training, farmerto-farmer knowledge sharing and a redesigned advisory service.
cy-gb	Bydd y Cyswllt Ffermio newydd yn parhau i gynnig rhaglen o hyfforddiant, rhannu gwybodaeth o ffermwr i ffermwr a gwasanaeth cynghorwyr ar ei newydd wedd.

en-gb	It will also offer and signpost farmers to trusted quality assured advisors, contractors and farmer mentors to further extend the advice, guidance and technical expertise available.
cy-gb	Bydd hefyd yn cynnig ac yn cyfeirio ffermwyr at gynghorwyr, contractwyr a mentoriaid ffermwyr dibynadwy gyda sicrwydd ansawdd i ymestyn ymhellach y cyngor, yr arweiniad a'r arbenigedd technegol sydd ar gael.

en-gb	We will learn from and adapt the current Farming Connect model to make sure farmers can be confident they will receive the advice, guidance and support they need to transition to, and make the most of, the scheme.
cy-gb	Byddwn yn dysgu o'r model Cyswllt Ffermio presennol ac yn ei addasu er mwyn sicrhau y gall ffermwyr fod yn hyderus y byddant yn derbyn y cyngor, yr arweiniad a'r cymorth sydd eu hangen arnynt i symud i’r cynllun a manteisio'n llawn arno.

en-gb	We are committed to continuing to support sustainable farming which is part of the solution to the climate and nature emergencies, but we do not currently have budget certainty beyond the financial year 2024/25.
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i barhau i gefnogi ffermio cynaliadwy sy'n rhan o'r ateb i'r argyfyngau hinsawdd a natur, ond nid oes gennym sicrwydd cyllidebol y tu hwnt i flwyddyn ariannol 2024/25 ar hyn o bryd.

en-gb	We also know how crucial the detail on payment rates is to help farmers understand how the scheme will affect their business.
cy-gb	Rydym hefyd yn gwybod pa mor hanfodol yw'r manylion ar gyfraddau’r taliadau er mwyn helpu ffermwyr i ddeall sut y bydd y cynllun yn effeithio ar eu busnes.

en-gb	We will now progress with the detail of the final scheme and the associated payment methodology and provide more detail alongside the final scheme design.
cy-gb	Byddwn nawr yn symud ymlaen gyda manylion y cynllun terfynol a’r fethodoleg taliadau gysylltiedig ac yn darparu mwy o fanylion ochr yn ochr â dyluniad y cynllun terfynol.

en-gb	We will continue to make sure the SFS is designed to help farmers become more resilient so they can continue to produce food for future generations.
cy-gb	Byddwn yn parhau i sicrhau bod yr SFS wedi'i ddylunio i helpu ffermwyr i ddod yn fwy gwydn fel y gallant barhau i gynhyrchu bwyd ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

en-gb	We will use the feedback from co-design to make sure the Universal Actions have the fewest barriers to being adopted, with most advisory support focused on the Optional and Collaborative Actions.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r adborth o'r cydlunio i sicrhau bod cyn lleied â phosibl o rwystrau i fabwysiadu’r Gweithredoedd Sylfaenol, gyda'r rhan fwyaf o'r cymorth cynghorwyr yn canolbwyntio ar y Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol.

en-gb	This will help make sure most of the schemes’ budget goes straight to farmers.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i sicrhau bod y rhan fwyaf o gyllideb y cynllun yn mynd yn syth i ffermwyr.

en-gb	We will learn from and adapt the current Farming Connect model to make sure farmers can be confident they will receive the advice, guidance and support they need.
cy-gb	Byddwn yn dysgu o'r model Cyswllt Ffermio presennol ac yn ei addasu i sicrhau y gall ffermwyr fod yn hyderus y byddant yn derbyn y cyngor, yr arweiniad a'r cymorth sydd eu hangen arnynt.

en-gb	Participants raised concerns about the resource capacity of advisors, contractors, inspectors and parts of the supply chain (providing resource for conducting actions) to cope with the increase of farmers conducting new actions as part of the scheme.
cy-gb	Cododd y cyfranogwyr bryderon ynghylch gallu adnoddau cynghorwyr, contractwyr, arolygwyr a rhannau o'r gadwyn gyflenwi (darparu adnoddau ar gyfer cyflawni gweithredoedd) i ymdopi â'r cynnydd yn nifer y ffermwyr sy'n gwneud gweithredoedd newydd fel rhan o'r cynllun.

en-gb	Similarly, stakeholders welcomed the integration with Farming Connect but asked if there are sufficient skilled advisors available to support farmers with the scheme.
cy-gb	Yn yr un modd, croesawodd rhanddeiliaid yr integreiddio â Cyswllt Ffermio ond gofynnwyd a oes digon o gynghorwyr medrus ar gael i gefnogi ffermwyr gyda'r cynllun.

en-gb	The farmers’ concerns also related to, for example, actions such as tree cover or soil testing where assistance could be needed from consultants, laboratories, contractors and plant nurseries.
cy-gb	Roedd pryderon y ffermwyr hefyd yn ymwneud ag, er enghraifft, gweithredoedd megis gorchudd coed neu brofion pridd lle gallai fod angen cymorth gan ymgynghorwyr, labordai, contractwyr a meithrinfeydd planhigion.

en-gb	The Universal Actions will help make sure all participating farms across Wales meet the same standard above the regulatory baseline and provide the important foundation to go on and do more.
cy-gb	Bydd y Gweithredoedd Sylfaenol yn helpu i sicrhau bod pob fferm sy'n cymryd rhan ledled Cymru yn bodloni'r un safon uwchben y llinell sylfaen reoleiddiol ac yn darparu'r sylfaen bwysig i fynd ymlaen a gwneud mwy.

en-gb	Our intention for the Universal Actions is, wherever possible, they have the fewest barriers to being adopted.
cy-gb	Ein bwriad ar gyfer y Gweithredoedd Sylfaenol, lle bynnag y bo modd, yw bod ganddynt y lleiaf o rwystrau i'w mabwysiadu.

en-gb	This helps us make sure the scheme is accessible to all types of farms.
cy-gb	Mae hyn yn ein helpu i sicrhau bod y cynllun yn hygyrch i bob math o ffermydd.

en-gb	We will use the evidence from co-design to refine the Universal Actions to make sure each:
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r dystiolaeth o'r cydlunio i fireinio'r Gweithredoedd Sylfaenol i sicrhau:

en-gb	can be rolled out relatively quickly, including whether it is easy to obtain the necessary equipment and services
cy-gb	y gallant gael eu cyflwyno'n gymharol gyflym, gan gynnwys a yw'n hawdd cael yr offer a'r gwasanaethau angenrheidiol

en-gb	is easy to learn or obtain the skills and knowledge needed 3. is low cost and/or does not need high up-front investment
cy-gb	eu bod yn hawdd eu dysgu neu gael y sgiliau a'r wybodaeth sydd eu hangen 3. eu bod yn gost isel ac/neu nad oes angen buddsoddiad mawr ymlaen llaw

en-gb	4. does not require major farm system changes.
cy-gb	4. nad oes angen newidiadau mawr i system y fferm.

en-gb	We intend to carry out a capacity assessment to make sure farmers will have access to the technical support they need to implement all the scheme actions.
cy-gb	Rydym yn bwriadu cynnal asesiad capasiti i sicrhau y bydd gan ffermwyr fynediad at yr holl gymorth technegol sydd ei angen arnynt i weithredu'r holl gamau gweithredu.

en-gb	This can also cover the availability of goods and equipment such as tree saplings, as well as expertise like vets and other advisors.
cy-gb	Gall hyn gynnwys hefyd argaeledd nwyddau ac offer megis glasbrennau coed, yn ogystal ag arbenigedd megis milfeddygon a chynghorwyr eraill.

en-gb	To help lower the time burden for farmers and make the scheme more accessible on its introduction, the Universal Actions will not need to be completed before entering the scheme.
cy-gb	Er mwyn helpu i ostwng y baich amser ar ffermwyr a gwneud y cynllun yn fwy hygyrch adeg ei gyflwyno, ni fydd angen cwblhau'r Gweithredoedd Sylfaenol cyn ymuno â'r cynllun.

en-gb	Instead, farmers will have time to complete them within the year or even longer where necessary.
cy-gb	Yn hytrach, bydd gan ffermwyr amser i'w cwblhau o fewn y flwyddyn neu hyd yn oed yn hirach lle bo angen.

en-gb	We will also use the time before the scheme starts in 2025 to offer capital grants, as well as support through Farming Connect, to help farmers prepare for and transition to the SFS.
cy-gb	Byddwn hefyd yn defnyddio'r amser cyn i'r cynllun ddechrau yn 2025 i gynnig grantiau cyfalaf, yn ogystal â chymorth drwy Cyswllt Ffermio, i helpu ffermwyr i baratoi ar gyfer yr SFS.

en-gb	£30m is available over the next two years for support to plant trees.
cy-gb	Mae £30m ar gael dros y ddwy flynedd nesaf ar gyfer cymorth i blannu coed.

en-gb	The Small Grants – Woodland Creation Scheme supports small areas of tree planting under 2 hectares.
cy-gb	Mae'r Cynllun Grantiau Bach – Creu Coetir yn cefnogi ardaloedd bach o blannu coed o dan 2 hectar.

en-gb	The Woodland Creation Grant supports larger areas of planting and those not suitable for the small grants scheme.
cy-gb	Mae'r Grant Creu Coetir yn cefnogi ardaloedd plannu mwy o faint a'r rhai nad ydynt yn addas ar gyfer y cynllun grantiau bach.

en-gb	There is also funding available through the Woodland Creation Planning Scheme to help fund the development of plans.
cy-gb	Mae cyllid hefyd ar gael drwy'r Cynllun Cynllunio Creu Coetir i helpu i ariannu datblygiad cynlluniau.

en-gb	Trees planted through these schemes will count towards the SFS actions.
cy-gb	Bydd coed a blannir drwy'r cynlluniau hyn yn cyfrif tuag at weithredoedd yr SFS.

en-gb	The National Peatland Action Programme (NPAP) offers support to farmers to restore peatland.
cy-gb	Mae'r Rhaglen Weithredu Genedlaethol ar Fawndiroedd (NPAP) yn cynnig cymorth i ffermwyr i adfer mawndir.

en-gb	Peatland restored in advance of SFS, or maintained in good condition, will be eligible for inclusion in SFS under maintenance payments.
cy-gb	Bydd mawndir a adferir cyn yr SFS, neu sy'n cael ei gadw mewn cyflwr da, yn gymwys i'w gynnwys yn yr SFS o dan daliadau cynhaliaeth.

en-gb	Farming Connect offers support to help farm businesses record and measure how well they are performing against a range of key performance indicators.
cy-gb	Mae Cyswllt Ffermio yn cynnig cymorth i helpu busnesau fferm i gofnodi a mesur pa mor dda y maent yn perfformio yn erbyn ystod o ddangosyddion perfformiad allweddol.

en-gb	It also offers support for soil testing, which is 70% funded on an individual basis, or 90% funded if undertaking the work as part of a group.
cy-gb	Mae hefyd yn cynnig cymorth ar gyfer profion pridd, gan ariannu 70% o’r gost i unigolion, neu 90% os yw’r gwaith yn cael ei wneud fel rhan o grŵp.

en-gb	We will test parts of the scheme with farmers, where appropriate, for example the Habitat Baseline Review (HBR).
cy-gb	Byddwn yn profi rhannau o'r cynllun gyda ffermwyr, lle bo’n briodol, er enghraifft, yr Adolygiad Sylfaenol o Gynefinoedd (HBR).

en-gb	This will help us identify any other support we may need to offer and what changes will help make the scheme easier for farmers to deliver.
cy-gb	Bydd hyn yn ein helpu i nodi unrhyw gymorth arall y gallai fod angen i ni ei gynnig a pha newidiadau fydd yn helpu i wneud y cynllun yn haws i ffermwyr ei gyflawni.

en-gb	This will be a process of evolution rather than revolution, building on the tried and tested mechanism of RPW Online, which farmers are familiar with.
cy-gb	Bydd hon yn broses o esblygu yn hytrach na chwyldro, gan adeiladu ar fecanwaith RPW Ar-lein sydd wedi ennill ei blwyf ac y mae ffermwyr yn gyfarwydd ag ef.

en-gb	We will use the feedback from the final consultation to complete a capacity assessment to ensure farmers have access to the technical support needed.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio’r adborth o’r ymgynghoriad terfynol i gwblhau asesiad gallu i sicrhau bod ffermwyr yn gallu cael y cymorth technegol sydd ei angen arnynt.

en-gb	We will not require all Universal Actions to be completed before entering the scheme to make sure time burden and resource constraints are more manageable.
cy-gb	Ni fyddwn yn ei gwneud hi’n ofynnol i gwblhau’r holl Weithredoedd Sylfaenol cyn cael ymuno â’r cynllun er mwyn sicrhau bod y baich amser ac unrhyw gyfyngiadau ar adnoddau yn fwy dichonadwy.

en-gb	We will use the feedback from co-design to review the Universal Actions to reduce any barriers to being adopted and make sure the scheme is accessible to all farmers.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r adborth o'r cydlunio i adolygu'r Gweithredoedd Sylfaenol i leihau unrhyw rwystrau i'w mabwysiadu a sicrhau bod y cynllun yn hygyrch i bob ffermwr

en-gb	We will offer support through Farming Connect and grants to help farmers prepare for the SFS and its evolution through the transition period.
cy-gb	Byddwn yn cynnig cymorth drwy Cyswllt Ffermio a grantiau i helpu ffermwyr i baratoi ar gyfer yr SFS a’i esblygiad drwy’r cyfnod pontio.

en-gb	Farmers raised concerns about the potential administrative burden of carrying out the proposed actions.
cy-gb	Cododd ffermwyr bryderon am y baich gweinyddol posibl sy’n gysylltiedig â chyflawni’r gweithredoedd arfaethedig.

en-gb	There is a concern the introduction of the scheme will add to the current workloads, increasing the pressure on farmers.
cy-gb	Mae pryder y bydd cyflwyno'r cynllun yn ychwanegu at y llwythi gwaith presennol, gan gynyddu'r pwysau ar ffermwyr.

en-gb	For example, concerns regarding actions which require the use of data.
cy-gb	Er enghraifft, pryderon ynghylch gweithredoedd sy'n gofyn am ddefnyddio data.

en-gb	The administration of the scheme, including the monitoring and compliance processes, was also an area where stakeholder wanted assurance there would be sufficient support and that the monitoring processes would be robust and thorough.
cy-gb	Roedd gweinyddu'r cynllun, gan gynnwys y prosesau monitro a chydymffurfio, hefyd yn faes lle’r oedd rhanddeiliaid eisiau sicrwydd y byddai digon o gymorth ac y byddai'r prosesau monitro yn gadarn ac yn drylwyr.

en-gb	The penalties in response to non-compliance with the scheme also generated feedback from stakeholders, with respondents wanting to make sure they were substantive for major non-compliance but would be applied fairly so minor infractions or failure to complete actions due to external or unforeseeable actions do not result in unfair penalties.
cy-gb	Arweiniodd y cosbau mewn ymateb i ddiffyg cydymffurfiaeth â'r cynllun at adborth gan randdeiliaid hefyd, gydag ymatebwyr eisiau sicrhau eu bod yn ddigonol ar gyfer achosion mawr o ddiffyg cydymffurfiaeth ond yn cael eu cymhwyso'n deg, fel nad yw mân droseddau neu fethiant i gwblhau gweithredoedd oherwydd gweithredoedd allanol neu annisgwyl yn arwain at gosbau annheg.

en-gb	The SFS represents the biggest change in farming support for decades.
cy-gb	Yr SFS yw'r newid mwyaf mewn cymorth ffermio ers degawdau.

en-gb	This change is necessary, however it can cause anxiety and we have an important duty of care for the welfare of farmers and their families.
cy-gb	Mae’r newid hwn yn angenrheidiol ond gall achosi pryder ac mae gennym ddyletswydd gofal bwysig ar gyfer lles ffermwyr a'u teuluoedd.

en-gb	We intend to make this period of change as easy as possible for farmers through:
cy-gb	Rydym yn bwriadu gwneud y cyfnod hwn o newid mor hawdd â phosibl i ffermwyr drwy:

en-gb	offering a fair transition over several years, giving farmers time to prepare
cy-gb	gynnig pontio teg dros gyfnod o sawl blwyddyn, gan roi amser i ffermwyr baratoi

en-gb	testing new approaches to make sure they work before removing existing support
cy-gb	profi dulliau newydd i sicrhau eu bod yn gweithio cyn dileu'r cymorth presennol

en-gb	winding-down existing support payments in an orderly way, making sure there is no cliff edge in funding.
cy-gb	dirwyn y taliadau cymorth presennol i ben mewn modd trefnus, gan sicrhau nad oes ymyl dibyn mewn cyllid.

en-gb	We will continue to support farmers through the transition period (1 April 2025 to 31 March 2029) by phasing out BPS at the same time as gradually introducing the SFS.
cy-gb	Byddwn yn parhau i gefnogi ffermwyr drwy'r cyfnod pontio (1 Ebrill 2025 tan 31 Mawrth 2029) drwy ddiddymu Cynllun y Taliad Sylfaenol ar yr un pryd â chyflwyno'r SFS yn raddol.

en-gb	This will be a process of evolution rather than revolution to maximise take up of SFS.
cy-gb	Bydd hon yn broses o esblygiad yn hytrach na chwyldro er mwyn sicrhau bod cymaint o ffermwyr â phosibl yn ymuno â'r SFS.

en-gb	During this time, we will offer farmers certainty through the SFS Baseline Payment.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod hwn, byddwn yn cynnig sicrwydd i ffermwyr drwy Daliad Sylfaenol yr SFS.

en-gb	As SFS will operate over a multi-year programme, the scheme will also offer farmers the consistent and longer-term income they asked for in previous consultations.
cy-gb	Gan y bydd yr SFS yn gweithredu dros raglen amlflwyddyn, bydd y cynllun hefyd yn cynnig i ffermwyr yr incwm cyson a thymor hwy y gwnaethant ofyn amdano mewn ymgynghoriadau blaenorol.

en-gb	Recognising our duty of care, after the scheme has launched, we will continue to work collaboratively with farmers, representative organisations and rural charities to seek their feedback on how to continue to provide appropriate support.
cy-gb	Gan gydnabod ein dyletswydd gofal, ar ôl lansio'r cynllun, byddwn yn parhau i gydweithio â ffermwyr, sefydliadau cynrychiadol ac elusennau gwledig i ofyn am eu hadborth ar sut i barhau i ddarparu cymorth priodol.

en-gb	Controls and accountability are a necessary part of the process of receiving public funds.
cy-gb	Mae mesurau rheoli ac atebolrwydd yn rhan angenrheidiol o'r broses o dderbyn cyllid cyhoeddus.

en-gb	However, this does not mean the process has to be complex, present an obstacle to business management or cause undue stress to anyone receiving support through the scheme.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw hyn yn golygu bod rhaid i'r broses fod yn gymhleth, cyflwyno rhwystr i reoli busnes neu achosi straen diangen i unrhyw un sy'n derbyn cymorth drwy'r cynllun.

en-gb	Instead, our intended approach is to be as simple and clear as possible with an emphasis on shared responsibility.
cy-gb	Yn hytrach, ein dull gweithredu bwriedig yw bod mor syml a chlir â phosibl gyda phwyslais ar gyfrifoldeb a rennir.

en-gb	If, through our monitoring, we find the rules of the scheme and the conditions of funding have been broken we will take proportionate action.
cy-gb	Os byddwn, drwy ein gwaith monitro, yn teimlo bod rheolau'r cynllun a'r amodau ariannu wedi'u torri, byddwn yn cymryd camau cymesur.

en-gb	We want to be fair to farmers because we know most try to do the right thing.
cy-gb	Rydym eisiau bod yn deg i ffermwyr gan ein bod yn gwybod bod y rhan fwyaf yn ceisio gwneud y peth iawn.

en-gb	Breaches which have a minimal impact, or which are unintentional, should lead to a proportionate response compared to deliberate acts which have the most harmful impacts.
cy-gb	Dylai achosion o dorri rheolau sy'n cael effaith fachiawn, neu sy'n anfwriadol, arwain at ymateb cymesur o gymharu â gweithredoedd bwriadol sy'n cael yr effeithiau mwyaf niweidiol.

en-gb	Where appropriate, we will give advice and offer farmers the opportunity to put things right.
cy-gb	Lle y bo'n briodol, byddwn yn rhoi cyngor ac yn cynnig cyfle i ffermwyr unioni pethau.

en-gb	We intend to discuss and develop our approach through further collaboration in advance of the consultation.
cy-gb	Rydym yn bwriadu trafod a datblygu ein dull gweithredu drwy gydweithio pellach cyn yr ymgynghoriad.

en-gb	We will continue to work with the farming charities and Farming Connect to promote awareness of mental health care in rural communities and tackle the stigma surrounding this sensitive issue.
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio gyda'r elusennau ffermio a Cyswllt Ffermio i hyrwyddo ymwybyddiaeth o ofal iechyd meddwl mewn cymunedau gwledig a mynd i'r afael â'r stigma sy'n gysylltiedig â'r mater sensitif hwn.

en-gb	Farming Connect, Farm Liaison Service (FLS) Rural Inspectorate Wales (RIW) and other SFS delivery staff will continue to receive mental health first aid training, to help them listen to, understand and signpost individuals in need to appropriate and accessible support.
cy-gb	Bydd Cyswllt Ffermio, y Gwasanaeth Cysylltwyr Fferm (FLS), Arolygiaeth Wledig Cymru (RIW) ac aelodau staff eraill sy’n ymwneud â chyflwyno’r SFS yn parhau i gael hyfforddiant cymorth cyntaf iechyd meddwl i'w helpu i wrando ar unigolion mewn angen, eu deall a’u cyfeirio at gymorth priodol a hygyrch.

en-gb	To save farmers time and effort, our monitoring of the scheme will follow the principles of:
cy-gb	Er mwyn arbed amser ac ymdrech i ffermwyr, bydd ein gwaith o fonitro'r cynllun yn dilyn yr egwyddorion canlynol:

en-gb	prioritise self-assessment and self-reporting to make it easier and streamlined for farmers to demonstrate compliance
cy-gb	blaenoriaethu hunanasesu a hunanadrodd i'w gwneud yn haws ac yn symlach i ffermwyr ddangos cydymffurfiaeth

en-gb	keep data collection to a minimum, including minimising the need to collect data multiple times, and present all data collected back to the farmer to enable them to track progress and to inform decision making
cy-gb	casglu cyn lleied o ddata â phosibl, gan gynnwys lleihau'r angen i gasglu data sawl gwaith, a chyflwyno'r holl ddata a gesglir i'r ffermwr i'w alluogi i olrhain cynnydd ac i lywio’u penderfyniadau

en-gb	make use of technology and remote monitoring to save farmers time and to lower the administration requirements and stress of inspections.
cy-gb	defnyddio technoleg a monitro o bell i arbed amser i ffermwyr ac i leihau gofynion gweinyddol a straen arolygiadau.

en-gb	This approach is guided by the feedback we received from farmers through codesign.
cy-gb	Mae'r dull hwn yn cael ei lywio gan yr adborth a gawsom gan ffermwyr drwy'r cydlunio.

en-gb	Farmers told us they preferred self-assessment and, on the whole, are prepared to monitor and share the results as long as the process is simple, inexpensive and flexible.
cy-gb	Dywedodd ffermwyr wrthym fod yn well ganddynt hunanasesu ac, ar y cyfan, eu bod yn barod i fonitro a rhannu'r canlyniadau cyn belled â bod y broses yn syml, yn rhad ac yn hyblyg.

en-gb	This has led directly into the scheme’s design, for example through the actions on Animal Health Improvement Cycle, basic nutrient accounting, Integrated Pest Management and farm performance.
cy-gb	Mae hyn wedi dylanwadu’n uniongyrchol ar ddyluniad y cynllun, er enghraifft, drwy'r gweithredoedd ar y Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid, cyfrifo maethynnau sylfaenol, Rheoli Plâu yn Integredig a pherfformiad y fferm.

en-gb	These self-assessments are intended to be completed easily and, in completing them, fulfil our monitoring requirements and provide farmers useful information on how they can make improvements.
cy-gb	Bwriedir i'r hunanasesiadau hyn gael eu cwblhau yn rhwydd ac, ar ôl eu cwblhau, bwriedir iddynt fodloni ein gofynion monitro a rhoi gwybodaeth ddefnyddiol i ffermwyr am sut y gallant wneud gwelliannau.

en-gb	This is more straightforward than if farmers had to complete and submit a standardised Nutrient Management Plan, IPM plan and Business Plan for our evaluation.
cy-gb	Mae hyn yn fwy syml na phe bai'n rhaid i ffermwyr gwblhau a chyflwyno Cynllun Rheoli Maethynnau safonol, cynllun IPM a Chynllun Busnes i ni eu gwerthuso.

en-gb	These assessments reduce the administrative requirements and are designed to benefit the farm business.
cy-gb	Mae'r asesiadau hyn yn lleihau'r gofynion gweinyddol ac maent wedi'u dylunio i fod o fudd i'r busnes fferm.

en-gb	In completing them, these actions support farmers to adapt and change through planning, monitoring, reviewing and improving.
cy-gb	Ar ôl eu cwblhau, mae'r gweithredoedd hyn yn cefnogi ffermwyr i addasu a newid drwy gynllunio, monitro, adolygu a gwella.

en-gb	This is not about judging or criticising farmers but about giving the farmer more information to help make improvements.
cy-gb	Nid yw hyn yn golygu beirniadu ffermwyr; yn hytrach, mae'n rhoi mwy o wybodaeth iddynt i'w helpu i wneud gwelliannau.

en-gb	The assessments may also highlight to farmers the support available to them through Optional and Collaborative Actions as well as through Farming Connect.
cy-gb	Gall yr asesiadau hefyd dynnu sylw ffermwyr at y cymorth sydd ar gael iddynt drwy Weithredoedd Opsiynol a Chydweithredol, yn ogystal â thrwy Cyswllt Ffermio.

en-gb	The assessments and the other Universal Actions are intended to be able to be completed with minimal support and, where applicable, digital by default with support available for farmers who are digitally excluded.
cy-gb	Y bwriad yw y bydd modd cwblhau'r asesiadau a'r Gweithredoedd Sylfaenol eraill heb fawr o gymorth a, lle bo hynny'n berthnasol, yn ddigidol yn ddiofyn gyda chymorth ar gael i ffermwyr sydd wedi'u hallgáu'n ddigidol.

en-gb	Completing these assessments will involve sharing some data.
cy-gb	Bydd cwblhau'r asesiadau hyn yn golygu rhannu rhywfaint o ddata.

en-gb	Farmers told us they were happy to share data to help make monitoring simple.
cy-gb	Dywedodd ffermwyr wrthym eu bod yn hapus i rannu data i helpu i wneud y gwaith monitro yn syml.

en-gb	Our intention is to only collect data where it is needed.
cy-gb	Ein bwriad yw casglu data dim ond lle bo angen.

en-gb	Whenever we must collect data for control and monitoring our aim is for it to be done in a way which will benefit the farmer.
cy-gb	Pryd bynnag y mae'n rhaid i ni gasglu data ar gyfer rheoli a monitro, ein nod yw iddo gael ei wneud mewn ffordd a fydd o fudd i'r ffermwr.

en-gb	The data we collect as part of the scheme will also be used to help us demonstrate progress against our objectives and, where possible, highlight the sustainability credentials of the Welsh farming industry.
cy-gb	Bydd y data a gasglwn fel rhan o'r cynllun hefyd yn cael ei ddefnyddio i'n helpu i ddangos cynnydd yn erbyn ein nodau a, lle bo modd, tynnu sylw at nodweddion cynaliadwyedd diwydiant ffermio Cymru.

en-gb	We will take a clear and consistent approach to make sure we are open and transparent about the data we collect and to make sure it can be used to help inform and improve services for farmers.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio dull gweithredu clir a chyson i sicrhau ein bod yn agored ac yn dryloyw ynghylch y data rydym yn ei gasglu ac i sicrhau y gellir ei ddefnyddio i helpu i lywio a gwella gwasanaethau i ffermwyr.

en-gb	We will develop a scheme which offers farmers a consistent offer of support by operating over a multi-year programme
cy-gb	Byddwn yn datblygu cynllun sy'n cynnig cymorth cyson i ffermwyr drwy weithredu dros raglen amlflwyddyn

en-gb	We will learn from and adapt the current Farming Connect model to make sure farmers can be confident they will receive the advice and support they need
cy-gb	Byddwn yn dysgu o'r model Cyswllt Ffermio presennol ac yn ei addasu i sicrhau y gall ffermwyr fod yn hyderus y byddant yn derbyn y cyngor a'r cymorth sydd eu hangen arnynt

en-gb	We will adopt a monitoring approach which prioritises self-assessment and self-reporting as well as make use of technology and remote monitoring to save farmers time and effort
cy-gb	Byddwn yn mabwysiadu dull monitro sy'n blaenoriaethu hunanasesu a hunanadrodd, yn ogystal â defnyddio technoleg a monitro o bell i arbed amser ac ymdrech i ffermwyr

en-gb	We will keep data collection to a minimum, including minimising the need to collect data multiple times, and present data collected back to the farmer to enable them to track progress and to inform decision making
cy-gb	Byddwn yn casglu cyn lleied o ddata â phosibl, gan gynnwys lleihau'r angen i gasglu data sawl gwaith, a chyflwyno'r holl ddata a gesglir i'r ffermwr i'w alluogi i olrhain cynnydd ac i lywio penderfyniadau.

en-gb	We will develop a control and penalty system which is clear, fair and proportionate
cy-gb	Byddwn yn datblygu system rheoli a chosbi sy'n glir, yn deg ac yn gymesur

en-gb	We will continue to make sure Farming Connect, FLS, RIW and SFS delivery staff have mental health first aid training.
cy-gb	Byddwn yn parhau i sicrhau bod staff cyflenwi Cyswllt Ffermio, FLS, RIW ac SFS yn cael hyfforddiant cymorth cyntaf iechyd meddwl.

en-gb	We will also collaborate with voluntary organisations which can offer help to farmers and work with them to coordinate the services offered.
cy-gb	Byddwn hefyd yn cydweithio â mudiadau gwirfoddol a all gynnig help i ffermwyr a gweithio gyda nhw i gydgysylltu'r gwasanaethau a gynigir.

en-gb	Freedom to farm
cy-gb	Rhyddid i ffermio

en-gb	Our collective aim is for the Universal Actions in the scheme to be as accessible as possible.
cy-gb	Ein nod cyfunol yw i'r Gweithredoedd sylfaenol yn y cynllun fod mor hygyrch â phosibl.

en-gb	Although workshop participants liked the different levels of actions within the scheme some wanted to see some Universal Actions simplified.
cy-gb	Er bod cyfranogwyr y gweithdai yn hoffi'r gwahanol lefelau o weithredoedd o fewn y cynllun, roedd rhai eisiau gweld rhai Gweithredoedd Sylfaenol yn cael eu symleiddio.

en-gb	We are committed to offering a Baseline Payment to farmers for carrying out a set of Universal Actions which can be delivered by farms across Wales.
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i gynnig Taliad Sylfaenol i ffermwyr am gyflawni set o Weithredoedd Sylfaenol y gall ffermydd ledled Cymru eu cyflawni.

en-gb	We will use the feedback to review the proposed Universal Actions to make sure there is sufficient flexibility in the way farmers are able to complete them.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r adborth i adolygu'r Gweithredoedd Sylfaenol arfaethedig i sicrhau bod digon o hyblygrwydd yn y ffordd y gall ffermwyr eu cwblhau.

en-gb	Many participants also saw the value in recognising good management of existing trees and habitat above the 10% requirement.
cy-gb	Roedd llawer o gyfranogwyr hefyd yn gweld gwerth cydnabod ffermwyr sy’n rheoli coed presennol yn dda a chynefinoedd dros y 10% sy’n ofynnol.

en-gb	This is compatible with the ambitions for the scheme so we will explore whether our approach can be adjusted to better reward existing good management across different land use types and be incorporated into our payment methodology for the Universal Actions.
cy-gb	Mae hyn yn cyd-fynd â'r uchelgeisiau ar gyfer y cynllun, felly byddwn yn archwilio a all ein dull gael ei addasu i wobrwyo rheolaeth dda bresennol yn well ar draws gwahanol fathau o ddefnydd tir a chael ei ymgorffori yn ein methodoleg talu ar gyfer y Gweithredoedd Sylfaenol.

en-gb	Provide further detail
cy-gb	Darparu rhagor o fanylion

en-gb	Understandably, respondents want greater detail on the requirements of each action.
cy-gb	Yn ddealladwy, mae ymatebwyr eisiau mwy o fanylion am ofynion pob gweithred.

en-gb	Our approach to date has been successful, allowing farmers to input into scheme design through co-design.
cy-gb	Mae ein dull gweithredu hyd yma wedi bod yn llwyddiannus, gan ganiatáu i ffermwyr gyfrannu at ddyluniad y cynllun drwy gydlunio.

en-gb	We will now reflect on the co-design outputs, further engage on certain subject areas and include further detail on what is required for each scheme action in our consultation on the final scheme.
cy-gb	Byddwn yn mynd ati nawr i fyfyrio ar allbynnau’r cydlunio, ymgysylltu ymhellach ynghylch rhai meysydd pwnc a chynnwys rhagor o fanylion am yr hyn sy'n ofynnol ar gyfer pob un o weithredoedd y cynllun yn ein hymgynghoriad ar y cynllun terfynol.

en-gb	How we might calculate the 10% requirement for woodland is a good example of how the three elements of co-design are informing the evolution of the scheme actions.
cy-gb	Mae'r ffordd y gallem gyfrifo'r gofyniad o 10% ar gyfer coetir yn enghraifft dda o sut mae'r tair elfen cydlunio yn llywio esblygiad gweithredoedd y cynllun.

en-gb	Farmers wanted to know how the 10% for tree planting would account for unplantable areas and we are able to share the detail e of the suggestions shared which we are exploring.
cy-gb	Roedd ffermwyr eisiau gwybod sut y byddai'r 10% ar gyfer plannu coed yn ystyried ardaloedd na ellir eu plannu ac rydym yn gallu rhannu manylion yr awgrymiadau a rannwyd rydym yn eu harchwilio.

en-gb	We recognise there are areas not suitable for tree planting, therefore the 10% requirement should be assessed against the reminder of the land.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod ardaloedd nad ydynt yn addas ar gyfer plannu coed, felly dylid asesu'r gofyniad o 10% yn erbyn gweddill y tir.

en-gb	Areas unsuitable for tree planting, and being considered for exclusion from the total area used to calculate the 10%, include:
cy-gb	Mae ardaloedd sy'n anaddas ar gyfer plannu coed, ac sy'n cael eu hystyried ar gyfer eu heithrio o gyfanswm yr ardal a ddefnyddir i gyfrifo'r 10%, yn cynnwys:

en-gb	existing inappropriate semi-natural habitats, including designated sites
cy-gb	cynefinoedd lled-naturiol amhriodol presennol, gan gynnwys safleoedd dynodedig

en-gb	deep peat
cy-gb	mawn dwfn

en-gb	unplantable features e.g. scree, rock outcrops, boulders, sand, ponds, rivers and streams, buildings and yards, hardstanding and roads
cy-gb	nodweddion na ellir plannu arnynt e.e. sgri, brigiadau creigiog, clogfeini, tywod, pyllau, afonydd a nentydd, adeiladau a buarthau, wynebau caled a ffyrdd

en-gb	tenanted land where tenants do not have the authority to plant trees.
cy-gb	tir tenant lle nad oes gan denantiaid yr awdurdod i blannu coed.

en-gb	Scalability
cy-gb	Graddiadwyedd

en-gb	Readiness of farmers and the supply chain was a theme discussed by the participants throughout the co-design process.
cy-gb	Roedd parodrwydd ffermwyr a’r gadwyn gyflenwi yn thema a drafodwyd gan y cyfranogwyr ar hyd y broses gydlunio.

en-gb	We will carry out a capacity assessment to make sure farmers will have all the technical support they need to carry out the scheme’s actions.
cy-gb	Byddwn yn cynnal asesiad capasiti i sicrhau y bydd gan ffermwyr yr holl gymorth technegol sydd ei angen arnynt i gyflawni gweithredoedd y cynllun.

en-gb	We will also continue to review the schemes design to ensure the process makes the scheme accessible, reducing barriers to entry.
cy-gb	Byddwn hefyd yn parhau i adolygu dyluniad y cynllun i sicrhau bod y broses yn gwneud y cynllun yn hygyrch, gan leihau rhwystrau i ymuno.

en-gb	As an example, we have been considering the process for the Habitat Baseline Review (HBR).
cy-gb	Er enghraifft, rydym wedi bod yn ystyried y broses ar gyfer yr Adolygiad Sylfaenol o Gynefinoedd (HBR).

en-gb	Farmers and wider stakeholders felt the HBR will be useful to recognise the potential of their land.
cy-gb	Roedd ffermwyr a rhanddeiliaid ehangach yn teimlo y bydd yr HBR yn ddefnyddiol i gydnabod potensial eu tir.

en-gb	Although they recognised the value of carrying out this activity, the following concerns were raised:
cy-gb	Er eu bod yn cydnabod gwerth cyflawni'r gweithgarwch hwn, mynegwyd y pryderon canlynol:

en-gb	how expensive it will be to fund habitat assessments on all farms wishing to enter the scheme and the potential impacts of this spending on the payment rates for farmers
cy-gb	pa mor ddrud fydd ariannu asesiadau cynefinoedd ar bob fferm sy'n dymuno ymuno â'r cynllun ac effeithiau posibl y gwariant hwn ar gyfraddau taliadau ffermwyr

en-gb	the delay completing these assessments before entry will cause
cy-gb	yr oedi y bydd cwblhau'r asesiadau hyn yn ei achosi cyn ymuno â'r cynllun

en-gb	the capacity of the industry to support habitat assessments.
cy-gb	gallu'r diwydiant i gefnogi asesiadau cynefinoedd.

en-gb	In response, we are exploring how we can make the HBR scalable for the Universal Layer by using the data and information we already hold to remotely identify potential semi-natural habitat on farm and their broad habitat type.
cy-gb	Mewn ymateb, rydym yn archwilio sut y gallwn wella graddiadwyedd HBR ar gyfer yr Haen Sylfaenol drwy ddefnyddio'r data a'r wybodaeth sydd gennym eisoes i nodi cynefin lled-naturiol posibl ar fferm a'r math o gynefin yn fras.

en-gb	We will do this through RPW online, using familiar and trusted processes, making use of the knowledge of the farmer to confirm their farm details, rather than technical third part consultants.
cy-gb	Byddwn yn gwneud hyn drwy RPW Ar-lein, gan ddefnyddio prosesau cyfarwydd a dibynadwy, gan ddefnyddio gwybodaeth y ffermwr i gadarnhau manylion ei fferm, yn hytrach nag ymgynghorwyr technegol trydydd parti.

en-gb	This will be supplemented by on the ground advisors only where they are needed.
cy-gb	Bydd hyn yn cael ei ategu gan gynghorwyr ar lawr gwlad, dim ond lle mae eu hangen.

en-gb	We will test this HBR process before the scheme launches to test the approach, the accuracy of the data and what changes we can make to help make the scheme and process easier for farmers to understand and deliver.
cy-gb	Byddwn yn profi'r broses HBR hon cyn i'r cynllun lansio i brofi'r dull gweithredu, cywirdeb y data a pha newidiadau y gallwn eu gwneud i helpu i wneud y cynllun a'r broses yn haws i ffermwyr eu deall a'u cyflawni.

en-gb	A more detailed HBR will be required for the Optional Layer where the baseline condition of the habit is an important element in determining the appropriate more bespoke actions and for monitoring purposes.
cy-gb	Bydd angen HBR manylach ar gyfer yr Haen Opsiynol lle mae cyflwr sylfaenol y cynefin yn elfen bwysig wrth bennu'r gweithredoedd mwy pwrpasol priodol ac at ddibenion monitro.

en-gb	We are taking a similar approach with the scheme’s carbon calculator to make sure it can be useful to all farms in Wales by applying a standard methodology.
cy-gb	Rydym yn defnyddio dull gweithredu tebyg gyda chyfrifiannell carbon y cynllun i sicrhau y gall fod yn ddefnyddiol i bob fferm yng Nghymru drwy gymhwyso methodoleg safonol.

en-gb	Our intention is for the scheme to use a single or unified carbon assessment and it is our aim to test this with farmers before the scheme launches.
cy-gb	Ein bwriad yw i'r cynllun ddefnyddio un asesiad carbon, neu asesiad carbon unedig, a'n nod yw ei brofi gyda ffermwyr cyn lansio'r cynllun.

en-gb	The tool will be able to capture information at farm-level on the full range of mitigation measures to monitor progress and to help farmers see the impact of the changes they make on farm.
cy-gb	Bydd yr offeryn yn gallu cipio gwybodaeth ar lefel fferm ar yr ystod lawn o fesurau lliniaru i fonitro cynnydd ac i helpu ffermwyr i weld effaith y newidiadau y maent yn eu gwneud ar y fferm.

en-gb	It is important the scheme works for all types of farms, including tenant farmers who must have fair access.
cy-gb	Mae'n bwysig bod y cynllun yn gweithio ar gyfer pob math o fferm, gan gynnwys ffermwyr tenant y mae'n rhaid iddynt gael mynediad teg.

en-gb	Tenancy agreements were highlighted as a potential barrier to completing some of the scheme’s actions as well as the need to offer tenants flexibility to allow them to enter the scheme.
cy-gb	Amlygwyd cytundebau tenantiaeth fel rhwystr posibl i gwblhau rhai o weithredoedd y cynllun, yn ogystal â'r angen i gynnig hyblygrwydd i denantiaid i'w galluogi i ymuno â'r cynllun.

en-gb	An example of this is agreement length.
cy-gb	Enghraifft o hyn yw hyd cytundebau.

en-gb	Multi-year agreements offer farmers a stable income stream and mean actions are consistently delivered over time, better contributing to the SLM objectives.
cy-gb	Mae cytundebau amlflwyddyn yn cynnig ffrwd incwm sefydlog i ffermwyr ac yn golygu bod gweithredoedd yn cael eu cyflawni'n gyson dros amser, gan gyfrannu'n well at yr amcanion SLM.

en-gb	However, stakeholders agreed the scheme should be flexible to make sure no one was excluded from participation, with some suggesting offering shorter agreement terms (than five years) to enable tenants to participate.
cy-gb	Fodd bynnag, cytunodd rhanddeiliaid y dylai'r cynllun fod yn hyblyg i sicrhau nad oedd unrhyw un wedi'i eithrio rhag cymryd rhan, gyda rhai yn awgrymu cynnig tymor cytundeb byrrach (na phum mlynedd) i alluogi tenantiaid i gymryd rhan.

en-gb	The Tenancy Working Group’s view is five-year agreement terms would likely be out of reach for many tenant farmers and so we are looking at what we can do to offer flexibility for tenants to enter and exit as well as for all farmers to make changes.
cy-gb	Barn y Gweithgor Tenantiaeth yw y byddai tymor cytundeb pum mlynedd yn debygol o fod allan o gyrraedd llawer o ffermwyr tenant, felly rydym yn edrych ar yr hyn y gallwn ei wneud i gynnig hyblygrwydd i denantiaid ymuno â'r cynllun a'i adael, yn ogystal ag i bob ffermwr wneud newidiadau.

en-gb	Some of the other areas being considered in response to the evidence from codesign include, for example:
cy-gb	Mae rhai o'r meysydd eraill sy'n cael eu hystyried mewn ymateb i'r dystiolaeth o'r cydlunio yn cynnwys, er enghraifft:

en-gb	giving farmers the ability to request changes each year to add more land, add more Optional Actions and/or increase the proportion of existing Optional Actions e.g. over a wider area
cy-gb	rhoi'r gallu i ffermwyr ofyn am newidiadau bob blwyddyn i ychwanegu mwy o dir, ychwanegu mwy o Weithredoedd Opsiynol a/neu gynyddu cyfran y Gweithredoedd Opsiynol presennol e.e. dros ardal ehangach

en-gb	tenants on a ‘rolling’ year-by-year basis can enter the scheme if the applicant expects to have management control of the land
cy-gb	galluogi tenantiaid ar gytundeb 'treigl' o flwyddyn i flwyddyn i ymuno â'r cynllun os yw'r ymgeisydd yn disgwyl cael rheolaeth reoli ar y tir

en-gb	tenants will not receive a penalty for exiting the scheme when there is an unforeseen loss of management control of the land i.e. when a tenancy is terminated, and no compliance issues have been identified.
cy-gb	ni fydd tenantiaid yn cael cosb am adael y cynllun pan fydd yn colli rheolaeth reoli dros y tir yn annisgwyl h.y. pan fydd tenantiaeth yn dod i ben, ac nad oes unrhyw faterion cydymffurfiaeth wedi'u nodi.

en-gb	We will take on board the conclusions from all the Working Groups in evolving our proposals to make sure they work for tenants, new entrants and common land rights holders.
cy-gb	Byddwn yn ystyried casgliadau'r holl Weithgorau wrth ddatblygu ein cynigion i sicrhau eu bod yn gweithio i denantiaid, newydd-ddyfodiaid a deiliaid hawliau tir comin.

en-gb	Without these farmers the scheme will not be able to deliver the SLM objectives.
cy-gb	Heb y ffermwyr hyn, ni fydd y cynllun yn gallu cyflawni'r amcanion SLM.

en-gb	A just transition
cy-gb	Pontio teg

en-gb	Although participants liked the different levels of actions within the scheme there was a recognition of the need to give farmers an opportunity to get used to the programme with potential for different parts to be phased in, especially because of how this change can cause farmers anxiety.
cy-gb	Er bod cyfranogwyr yn hoffi'r gwahanol lefelau o weithredoedd o fewn y cynllun, roedd cydnabyddiaeth o'r angen i roi cyfle i ffermwyr ddod i arfer â'r rhaglen gyda'r potensial i wahanol rannau gael eu cyflwyno'n raddol, yn enwedig oherwydd sut y gall y newid hwn achosi pryder i ffermwyr.

en-gb	This reinforced the need to make this period of change as easy as possible for farmers through:
cy-gb	Atgyfnerthodd hyn yr angen i wneud y cyfnod hwn o newid mor hawdd â phosibl i ffermwyr drwy:

en-gb	offering a fair transition by giving them time to prepare for change
cy-gb	gynnig pontio teg drwy roi amser iddynt baratoi ar gyfer newid

en-gb	testing new approaches before replacing existing support
cy-gb	profi dulliau gweithredu newydd cyn disodli'r cymorth presennol

en-gb	winding-down existing support payments in an orderly way, making sure there is no cliff edge on funding.
cy-gb	dirwyn y taliadau cymorth presennol i ben mewn modd trefnus, gan sicrhau nad oes ymyl dibyn i’r cyllid

en-gb	making the scheme accessible to all from 2025
cy-gb	gwneud y cynllun yn hygyrch i bawb o 2025.

en-gb	To achieve this, we intend to use the transition period to provide the time and opportunity for farmers to join the scheme and align their farm practices with the SLM objectives.
cy-gb	Er mwyn cyflawni hyn, rydym yn disgwyl defnyddio'r cyfnod pontio i roi'r amser a'r cyfle i ffermwyr ymuno â’r cynllun ac alinio eu harferion fferm â'r amcanion SLM.

en-gb	We are currently considering the idea of having the core scheme designed to be accessible for all eligible farmers from 2025 who choose to enter.
cy-gb	Ar hyn o bryd, rydym yn ystyried y syniad o ddylunio’r cynllun craidd i fod yn barod ar gyfer pob ffermwyr cymwys sy’n dewis ymuno o 2025.

en-gb	We anticipate BPS to be steadily reduced over the transition period coming to an end by 2029 for those not in SFS.
cy-gb	Disgwyliwn i’r Cynllun y Taliad Sylfaenol gael ei leihau’n raddol dros y cyfnod pontio ac i ddod i ben erbyn 2029 i’r rhai nad ydyn yn rhan o’r SFS.

en-gb	The SFS is expected to focus on the following priority areas in 2025:
cy-gb	Disgwylir i'r SFS ganolbwyntio ar y meysydd blaenoriaeth canlynol yn 2025:

en-gb	Universal Actions
cy-gb	Gweithredoedd Sylfaenol

en-gb	Optional Actions such as:
cy-gb	Gweithredoedd Opsiynol megis:

en-gb	◦ further support for measuring and improving performance
cy-gb	◦ cymorth pellach ar gyfer mesur a gwella perfformiad

en-gb	◦ creating woodland / hedgerow / habitat
cy-gb	◦ creu coetir / gwrychoedd / cynefin

en-gb	◦ implementing designated site management agreements ◦ further support to enable improved animal health and welfare.
cy-gb	◦ gweithredu cytundebau rheoli safle dynodedig ◦ cymorth pellach i alluogi gwell iechyd a lles anifeiliaid.

en-gb	This means some of the Optional and Collaborative Actions will be phased in over the transition period, so the full scheme is available from 2029.
cy-gb	Mae hyn yn golygu y bydd rhai o'r Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol yn cael eu cyflwyno'n raddol dros y cyfnod pontio, felly bydd y cynllun llawn ar gael o 2029.

en-gb	We will make sure there is continued support to farmers over the transition period for producing food sustainably, helping them to take action to lower their carbon footprint and deliver for nature.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod cymorth parhaus i ffermwyr dros y cyfnod pontio ar gyfer cynhyrchu bwyd yn gynaliadwy, gan eu helpu i weithredu i leihau eu hôl troed carbon a chyflawni dros natur.

en-gb	This support includes the small grant capital schemes and other support currently funded through the Rural Investment Programme.
cy-gb	Mae'r cymorth hwn yn cynnwys y cynlluniau cyfalaf grantiau bach a chymorth arall a ariennir ar hyn o bryd drwy'r Rhaglen Buddsoddi Gwledig.

en-gb	This will smooth out the level of change needed and allow us to help farmers transition to the SFS and implement the biggest change in farming support for decades.
cy-gb	Bydd hyn yn hwyluso lefel y newid ac yn ein galluogi i helpu ffermwyr i bontio i'r SFS a gweithredu'r newid mwyaf mewn cymorth ffermio ers degawdau.

en-gb	Engagement with farmers and the wider industry will continue up to and including the scheme beginning in 2025
cy-gb	Bydd ymgysylltu â ffermwyr a’r diwydiant ehangach yn parhau hyd at ac yn cynnwys dechrau’r cynllun yn 2025.

en-gb	We will continue to work with Technical Working Groups on subjects such as common land, tenancy and new entrants.
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio gyda Gweithgorau Technegol ar bynciau fel tir comin, tenantiaeth a newydd-ddyfodiaid.

en-gb	The outputs from the Working Groups and Co-design will be combined with ongoing policy development to help shape the next iteration of proposals.
cy-gb	Bydd yr allbynnau o'r Gweithgorau a'r Cydlunio yn cael eu cyfuno â datblygiadau polisi parhaus i helpu i lunio'r fersiwn nesaf o gynigion.

en-gb	These proposals will be included in the final consultation on the scheme to be introduced in 2025.
cy-gb	Bydd y cynigion hyn yn cael eu cynnwys yn yr ymgynghoriad terfynol ar y cynllun i’w gyflwyno yn 2025.

en-gb	We will publish this consultation towards the end of this year.
cy-gb	Byddwn yn cyhoeddi’r ymgynghoriad hwn tuag at ddiwedd y flwyddyn.

en-gb	A final decision on the introduction of the scheme will be made by Welsh Ministers in 2024 after evaluation of this final consultation, the economic analysis and other evidence.
cy-gb	Gwneir penderfyniad terfynol ar gyflwyno’r Cynllun gan Weinidogion Cymru yn 2024 ar ôl gwerthuso’r ymgynghoriad terfynol hwn, y dadansoddiad economaidd a thystiolaeth arall.

en-gb	The final scheme design, rules and payment rates will be published in 2024.
cy-gb	Bydd dyluniad, rheolau a chyfraddau taliadau’r cynllun terfynol yn cael eu cyhoeddi yn 2024.

en-gb	Farmers will begin to enter the scheme from 2025.
cy-gb	Bydd ffermwyr yn dechrau ymuno â’r cynllun o 2025.

en-gb	This document may not be fully accessible.
cy-gb	Efallai na fydd y ddogfen hon yn hollol hygyrch.

en-gb	For more information refer to our accessibility statement.
cy-gb	Drllenwch ein datganiad hygyrchedd i gael rhagor o wybodaeth.

en-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael yn Gymraeg hefyd / This document is also available in Welsh Rydym yn croesawu gohebiaeth a galwadau ffôn yn Gymraeg / We welcome correspondence and telephone calls in Welsh
cy-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael yn Saesneg hefyd / This document is also available in English Rydym yn croesawu gohebiaeth a galwadau ffôn yn Gymraeg / We welcome correspondence and telephone calls in Welsh

en-gb	© Crown copyright xxxx
cy-gb	© Hawlfraint y Goron xxxx

en-gb	Carbon Capture, Utilisation and Storage (CCUS)
cy-gb	Dal, Defnyddio a Storio Carbon (CCUS)

en-gb	Consultation on Welsh Government’s Preferred Policy on Carbon Capture, Utilisation and Storage
cy-gb	Ymgynghoriad ar y polisi a ffefrir gan Lywodraeth Cymru ar Ddal, Defnyddio a Storio Carbon

en-gb	Action required: Responses by 24 February 2025
cy-gb	Camau i'w cymryd Ymatebion erbyn XX Chwefror 2025

en-gb	Carbon capture, utilisation and storage (CCUS) refers to methods of reducing atmospheric carbon dioxide (CO2) emissions by capturing CO2 and then either using the CO2 in another industrial process, or permanently storing the CO2 in secure geological formations.
cy-gb	Mae dal, defnyddio a storio carbon (CCUS) yn cyfeirio at ddulliau o leihau’r allyriadau carbon deuocsid (CO2) a ollyngir i’r atmosffer trwy ddal CO2 ac yna naill ai ei ddefnyddio mewn proses ddiwydiannol arall, neu ei storio'n barhaol mewn ffurfiannau daearegol diogel.

en-gb	It is clear that CCUS will have some role to play in addressing the climate emergency, but the extent of that role is not yet clear.
cy-gb	Mae'n amlwg y bydd gan CCUS ryw ran i'w chwarae wrth fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd, ond nid yw maint y rôl honno'n glir eto.

en-gb	This consultation explores the issues surrounding CCUS in Wales and presents the Welsh Government’s preferred policy position.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn ystyried agweddau ar CCUS yng Nghymru ac yn cyflwyno'r polisi a ffefrir gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	Questions to answer in order to respond to the consultation are provided at the end of this document.
cy-gb	Darperir cwestiynau i'w hateb ichi allu ymateb i'r ymgynghoriad ar ddiwedd y ddogfen hon.

en-gb	Please respond to the consultation by completing the online form, sending an email to the email address below, or writing the address below.
cy-gb	Ymatebwch i'r ymgynghoriad drwy lenwi'r ffurflen ar-lein neu drwy anfon e-bost i’r cyfeiriad e-bost isod neu ysgrifennwch i'r cyfeiriad isod.

en-gb	Large print, Braille and alternative language versions of this document are available on request.
cy-gb	Ceir fersiynau print bras, Braille ac iaith amgen o’r ddogfen hon o ofyn amdanynt.

en-gb	Energy Division
cy-gb	Is-adran Ynni

en-gb	Mae’r ddogfen yma hefyd ar gael yn y Gymraeg.
cy-gb	Mae'r ddogfen hon ar gael yn Saesneg hefyd.

en-gb	UK General Data Protection Regulation (UK GDPR)
cy-gb	Rheoliadau Cyffredinol y DU ar Ddiogelu Data (GDPR y DU)

en-gb	The lawful basis for processing information in this data collection exercise is our public task; that is, exercising our official authority to undertake the core role and functions of the Welsh Government.
cy-gb	Y sail gyfreithiol dros brosesu gwybodaeth yn yr ymarfer casglu data hwn yw ein tasg gyhoeddus; hynny yw, arfer ein hawdurdod swyddogol i ymgymryd â rôl a swyddogaethau craidd Llywodraeth Cymru.

en-gb	(Art 6(1)(e))
cy-gb	(Erthygl 6(1)(e))

en-gb	Any response you send us will be seen in full by Welsh Government staff dealing with the issues which this consultation is about or planning future consultations.
cy-gb	Bydd unrhyw ymateb y byddwch yn ei anfon atom yn cael ei ddarllen yn ei gyfanrwydd gan staff Llywodraeth Cymru sy'n gweithio ar y materion y mae'r ymgynghoriad hwn yn ymdrin â nhw neu sy’n cynllunio ymgyngoriadau pellach.

en-gb	In the case of joint consultations this may also include other public authorities.
cy-gb	Yn achos ymgynghoriadau ar y cyd, mae’n bosibl y bydd hyn hefyd yn cynnwys awdurdodau cyhoeddus eraill.

en-gb	Where the Welsh Government undertakes further analysis of consultation responses then this work may be commissioned to be carried out by an accredited third party (e.g. a research organisation or a consultancy company).
cy-gb	Pan fydd Llywodraeth Cymru yn gwneud rhagor o waith dadansoddi ar ymatebion i ymgyngoriadau, mae'n bosibl y bydd trydydd parti achrededig (e.e. sefydliad ymchwil neu gwmni ymgynghori) yn cael ei gomisiynu i wneud y gwaith hwnnw.

en-gb	Any such work will only be undertaken under contract.
cy-gb	Dim ond o dan gontract y gwneir unrhyw waith o’r fath.

en-gb	Welsh Government’s standard terms and conditions for such contracts set out strict requirements for the processing and safekeeping of personal data.
cy-gb	Mae telerau ac amodau safonol Llywodraeth Cymru ar gyfer contractau o'r fath yn cynnwys gofynion llym ar gyfer prosesu a chadw data personol yn ddiogel.

en-gb	In order to show that the consultation was carried out properly, the Welsh Government intends to publish a summary of the responses to this document.
cy-gb	Er mwyn dangos bod yr ymgynghoriad wedi'i gynnal yn briodol, mae Llywodraeth Cymru’n bwriadu cyhoeddi crynodeb o'r ymatebion i'r ddogfen hon.

en-gb	Normally, the name and address (or part of the address) of the person or organisation who sent the response are published with the response.
cy-gb	Fel arfer, bydd enw a chyfeiriad (neu ran o gyfeiriad) yr unigolyn neu’r sefydliad a anfonodd yr ymateb yn cael eu cyhoeddi gyda'r ymateb.

en-gb	If you do not want your name or address published, please tell us this in writing when you send your response.
cy-gb	Os nad ydych yn dymuno i'ch enw neu'ch cyfeiriad gael eu cyhoeddi, rhowch wybod inni yn ysgrifenedig wrth anfon eich ymateb.

en-gb	You should also be aware of our responsibilities under Freedom of Information legislation and that the Welsh Government may be under a legal obligation to disclose some information.
cy-gb	Dylech fod yn ymwybodol hefyd o'n cyfrifoldebau o dan ddeddfwriaeth Rhyddid Gwybodaeth ac y gallai Llywodraeth Cymru fod o dan rwymedigaeth gyfreithiol i ddatgelu gwybodaeth.

en-gb	Any of your data held otherwise by Welsh Government will be kept for no more than three years.
cy-gb	Ni fydd unrhyw ddata eraill a sydd gan Lywodraeth Cymru fel arall yn cael eu cadw am fwy na thair blynedd.

en-gb	Under the data protection legislation, you have the right:
cy-gb	O dan y ddeddfwriaeth diogelu data, mae gennych hawl:

en-gb	to be informed of the personal data held about you and to access it
cy-gb	i gael gwybod am y data personol sy’n cael eu cadw amdanoch chi, a'u gweld

en-gb	to require us to rectify inaccuracies in that data
cy-gb	i fynnu ein bod yn cywiro gwallau yn y data hwnnw

en-gb	to (in certain circumstances) object to or restrict processing
cy-gb	i wrthwynebu neu gyfyngu ar brosesu'r data (mewn rhai amgylchiadau)

en-gb	for (in certain circumstances) your data to be ‘erased’
cy-gb	i ofyn i’ch data gael eu ‘dileu’ (o dan rai amgylchiadau)

en-gb	to (in certain circumstances) data portability
cy-gb	i gludadwyedd data (mewn rhai amgylchiadau)

en-gb	For further details about the information the Welsh Government holds and its use, or if you want to exercise your rights under the UK GDPR, please see contact details below:
cy-gb	I gael rhagor o fanylion am yr wybodaeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei chadw a’r ffordd mae'r wybodaeth yn cael ei defnyddio, neu os ydych chi am arfer eich hawliau o dan reoliad GDPR y DU, defnyddiwch y manylion cyswllt isod:

en-gb	Contents 4
cy-gb	Cynnwys 1

en-gb	Purpose of the consultation 5
cy-gb	Diben yr ymgynghoriad 1

en-gb	Context in which the policy has been developed 5
cy-gb	Cyd-destun datblygu'r polisi 1

en-gb	Carbon Capture, Utilisation and Storage (CCUS) 6
cy-gb	Dal, Defnyddio a Storio Carbon (CCUS) 1

en-gb	How is CCUS Regulated in Wales?
cy-gb	Sut mae CCUS yn cael ei Reoleiddio yng Nghymru?

en-gb	Wellbeing of Future Generations 8
cy-gb	Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 1

en-gb	Decarbonisation and the role of CCUS 9
cy-gb	Datgarboneiddio a rôl CCUS 1

en-gb	Our Vision for the Future 10
cy-gb	Ein Gweledigaeth at y Dyfodol 1

en-gb	Key Policy Principles 10
cy-gb	Prif Egwyddorion y Polisi 1

en-gb	Implementing the Policy 11
cy-gb	Rhoi'r Polisi ar Waith 1

en-gb	Consultation Questions 11
cy-gb	Cwestiynau’r Ymgynghoriad 1

en-gb	Purpose of the consultation
cy-gb	Diben yr ymgynghoriad

en-gb	This consultation document sets out our preferred policy position on carbon capture, utilisation and storage, as part of the Welsh Government’s response to the climate and nature emergencies.
cy-gb	Mae'r ddogfen ymgynghori hon yn nodi’r polisi a ffefrir gennym ar ddal, defnyddio a storio carbon, fel rhan o ymateb Llywodraeth Cymru i argyfyngau'r hinsawdd a natur.

en-gb	These emergencies require us to rapidly, deeply and sustainably decarbonise our industries and energy supply, whilst supporting economic activity and employment, avoiding passing problems on to future generations, and ensuring a just transition for those citizens and business affected by the change.
cy-gb	Mae'r argyfyngau hyn yn golygu bod angen datgarboneiddio ein diwydiannau a'n cyflenwad ynni a hynny’n gyflym, yn llwyr ac mewn ffordd gynaliadwy. Yr un pryd, rhaid cefnogi swyddi a gweithgarwch economaidd, osgoi trosglwyddo problemau i genedlaethau'r dyfodol a sicrhau pontio teg i'r bobl a'r busnesau y bydd y newid yn effeithio arnynt.

en-gb	The Climate Change Committee (CCC), who advise the UK and Welsh Governments on emission targets, has described carbon, capture, utilisation and storage (CCUS) as a ‘necessity, not an option’ for the transition to net zero.
cy-gb	Mae'r Pwyllgor Newid Hinsawdd (CCC), sy'n cynghori Llywodraethau'r DU a Chymru ar dargedau allyriadau, wedi disgrifio dal, defnyddio a storio carbon (CCUS) fel 'anghenraid, nid opsiwn' wrth newid i sero net.

en-gb	However, the CCC also recognises the Welsh Government is not able to meet its target without the right policy and financial commitments from Westminster as the UK Government holds many of the powers and levers related to CCUS.
cy-gb	Ond mae'r CCC yn cydnabod hefyd na fydd Llywodraeth Cymru yn gallu cyrraedd ei tharged heb yr ymrwymiadau polisi ac ariannol cywir gan San Steffan gan mai yn nwylo Lywodraeth y DU y mae llawer o'r pwerau a'r cymhellion sy'n gysylltiedig â CCUS.

en-gb	We will continue to engage with the UK Government on its developing CCUS policies, and also industry and energy producers, to ensure they take account fully of the needs of Wales.
cy-gb	Byddwn yn parhau i drafod ei pholisïau CCUS â Llywodraeth y DU wrth iddi eu datblygu, a hefyd â diwydiant a chynhyrchwyr ynni, er mwyn sicrhau eu bod yn llwyr ystyried anghenion Cymru.

en-gb	Making a clear policy statement on CCUS is part of this process.
cy-gb	Mae gwneud datganiad polisi clir ar CCUS yn rhan o'r broses hon.

en-gb	We are now seeking the views of industry, the public and other stakeholders on our preferred policy position that supports CCUS where:
cy-gb	Rydym nawr yn ceisio barn diwydiant, y cyhoedd a rhanddeiliaid eraill ar y polisi a ffefrir gennym sy'n cefnogi CCUS pan:

en-gb	it makes a clear contribution to decarbonisation and the economy,
cy-gb	mae'n gwneud cyfraniad clir er lles datgarboneiddio a'r economi,

en-gb	there are no reasonable alternatives to reduce emissions, and,
cy-gb	nad oes dewisiadau rhesymol eraill i leihau allyriadau, ac

en-gb	its deployment does not unnecessarily prolong the use of fossil fuels.
cy-gb	nad yw ei ddefnyddio yn estyn yn ddiangen y defnydd o danwydd ffosil.

en-gb	Subject to the outcome of this consultation, the policy position will initially be published as a written statement, followed by detailed guidance for decision makers and developers.
cy-gb	Gan ddibynnu ar ganlyniad yr ymgynghoriad hwn, caiff y polisi ei gyhoeddi yn gyntaf fel datganiad ysgrifenedig, ac yna cyhoeddir canllawiau manwl ar gyfer penderfynwyr a datblygwyr.

en-gb	Context in which the policy has been developed
cy-gb	Cyd-destun datblygu'r polisi

en-gb	To address the climate emergency we must rapidly and sustainably reduce our emissions of greenhouse gases.
cy-gb	Er mwyn mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd mae'n rhaid i ni leihau ein hallyriadau nwyon tŷ gwydr yn gyflym ac yn gynaliadwy.

en-gb	Following advice provided by the CCC, on 17 March 2021, the Senedd made regulations, collectively referred to as ‘the Climate Change (Wales) Regulations 2021’.
cy-gb	Yn dilyn cyngor y CCC ar 17 Mawrth 2021, gwnaeth y Senedd reoliadau, y cyfeirir atynt gyda'i gilydd fel 'Rheoliadau Newid Hinsawdd (Cymru) 2021'.

en-gb	These regulations set challenging targets for emissions to be reduced by 63% by 2030, 89% by 2040 and at least 100% by 2050, based on 1990 levels.
cy-gb	Mae'r rheoliadau hyn yn gosod targedau heriol ar gyfer lleihau allyriadau 63% erbyn 2030, 89% erbyn 2040 ac o leiaf 100% erbyn 2050, yn seiliedig ar lefelau 1990.

en-gb	Industry, including power generation, accounts for more than half of current emissions in Wales, so decarbonising industry is critical to meeting these carbon budgets, and it must happen quickly.
cy-gb	Mae diwydiant, gan gynnwys cynhyrchu pŵer, yn cyfrif am fwy na hanner allyriadau presennol Cymru, felly mae datgarboneiddio diwydiant yn hanfodol i gadw at y cyllidebau carbon hyn, a rhaid iddo ddigwydd yn gyflym.

en-gb	The Environment (Wales) Act 2016 (Amendment of 2050 Emissions Target) Regulations 2021; The Climate Change (Interim Emissions Targets) (Wales) (Amendment) Regulations 2021; The Climate Change (Carbon Budgets) (Wales) (Amendment) Regulations 2021; and The Climate Change (Net Welsh Emissions Account Credit Limit) (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Rheoliadau Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 (Diwygio Targed Allyriadau 2050) 2021; Rheoliadau Newid Hinsawdd (Targedau Allyriadau Dros Dro) (Cymru) (Diwygio) 2021; Rheoliadau Newid Hinsawdd (Cyllidebau Carbon) (Cymru) (Diwygio) 2021; a Rheoliadau Newid Hinsawdd (Terfyn Credyd Cyfrif Allyriadau Cymru Net) (Cymru) 2021.

en-gb	It is equally important that we avoid “offshoring” emissions by driving industry overseas, as this will impact on our ability to build a greener economy in Wales and may result in industry moving to countries with lower environmental standards.
cy-gb	Cyn bwysiced â hynny, rhaid osgoi "allforio" allyriadau trwy yrru diwydiannau dramor, gan y byddai hynny'n effeithio ar ein gallu i adeiladu economi wyrddach yng Nghymru a gallai sbarduno diwydiannau i symud i wledydd sydd â safonau amgylcheddol is.

en-gb	We must find ways to urgently reduce emissions whilst retaining sustainable industry in Wales.
cy-gb	Mae'n rhaid i ni ddod o hyd i ffyrdd o leihau allyriadau ar frys ond gan gadw diwydiannau cynaliadwy yng Nghymru.

en-gb	The development of CCUS in Wales will be driven in large part by the needs of industry and the decisions that they take regarding their optimum decarbonisation pathways.
cy-gb	Bydd datblygiad CCUS yng Nghymru yn cael ei sbarduno i raddau helaeth gan anghenion diwydiannau a'u penderfyniadau eu hunain ynghylch y llwybr gorau tuag at ddatgarboneiddio.

en-gb	Industry and energy generation operators have been clear that in addition to improved efficiency and fuel-switching, CCUS is part of their overall strategy for decarbonising the economy to address the climate emergency.
cy-gb	Mae diwydiannau a chynhyrchwyr ynni wedi bod yn glir, bydd CCUS yn rhan o'u strategaeth gyffredinol ar gyfer datgarboneiddio'r economi i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd, hynny ynghyd â defnyddio ynni’n fwy effeithlon a newid tanwydd.

en-gb	At the present time, most proposals for large scale CCUS involve geological storage rather than utilisation.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae'r rhan fwyaf o’r cynigion graddfa fawr ar gyfer CCUS yn golygu storio carbon dan ddaear yn hytrach na'i ddefnyddio.

en-gb	The focus of this consultation is therefore primarily on Carbon Capture and Storage.
cy-gb	Felly, mae'r ymgynghoriad hwn yn canolbwyntio ar Ddal a Storio Carbon.

en-gb	CCUS refers to methods of reducing atmospheric carbon dioxide (CO2) emissions by capturing CO2 generated in industrial plant and power generation prior to emission to atmosphere, and then either using the CO2 in another industrial process, or permanently storing the CO2 in secure geological formations.
cy-gb	Mae CCUS yn cyfeirio at ddulliau o leihau allyriadau carbon deuocsid (CO2) i’r atmosffer trwy ddal y CO2 a gynhyrchir gan weithfeydd diwydiannol ac wrth gynhyrchu pŵer cyn iddynt ei ollwng i'r atmosffer, ac yna naill ai defnyddio'r CO2 mewn proses ddiwydiannol arall, neu storio'r CO2 yn barhaol mewn ffurfiannau daearegol diogel.

en-gb	When CO2 is captured for permanent storage, it must be stored in geological formations deep underground.
cy-gb	Os delir CO2 ar gyfer ei storio'n barhaol, rhaid ei storio mewn ffurfiannau daearegol yn ddwfn o dan y ddaear.

en-gb	A study conducted for the UK Government by relevant experts from industry and academia concluded that when CO2 is injected into geological formations, more than 99.9% is expected to remain securely contained after 100 years.
cy-gb	Mewn astudiaeth a gynhaliwyd ar gyfer Llywodraeth y DU gan arbenigwyr perthnasol o fyd diwydiant ac academia, eu casgliad oedd y disgwylir i fwy na 99.9% o’r CO2 a gaiff ei chwistrellu i ffurfiannau daearegol aros yn ddiogel yno ar ôl 100 mlynedd.

en-gb	The principal potential benefit of CCUS is that the UK has significant geological storage assets, with the UK Continental Shelf (UKCS) potentially having enough capacity to store up to 78 billion tonnes of carbon, one of the largest potential CO₂ storage capacities in Europe.
cy-gb	Prif fantais bosibl CCUS yw bod gan y DU asedau storio daearegol sylweddol, gyda digon o gapasiti posib yn Sgafell Gyfandirol y DU (UKCS) i storio hyd at 78 biliwn tunnell o garbon, un o'r storfeydd mwyaf o CO₂ yn Ewrop.

en-gb	The UKCS has adequate storage potential, if it can be safely and effectively accessed, to store UK emissions for the foreseeable future.
cy-gb	Mae gan Sgafell Gyfandirol y DU ddigon o botensial, os gellir cael ati'n ddiogel ac yn effeithiol, i storio holl allyriadau'r DU am y dyfodol rhagweladwy.

en-gb	CCUS has the potential to enable the decarbonisation of many parts of the economy including industry, power generation, heating and transport.
cy-gb	Gallai CCUS fod yn ffordd i ddatgarboneiddio sawl rhan o'r economi gan gynnwys diwydiant, cynhyrchu pŵer, gwresogi a thrafnidiaeth.

en-gb	It can substantially reduce emissions from the combustion of fossil fuels or enable the production of low-carbon hydrogen from methane reformation.
cy-gb	Gallai leihau allyriadau llosgi tanwydd ffosil yn sylweddol neu ein galluogi i gynhyrchu hydrogen carbon isel trwy fethan.

en-gb	Additional potential benefits of CCUS are that it can be deployed at a relatively large scale, often over a shorter timescale than required for other methods of decarbonisation as:
cy-gb	Manteision posibl eraill CCUS yw y gellir ei ddefnyddio ar raddfa gymharol fawr, yn aml dros gyfnod llai o amser na dulliau eraill o ddatgarboneiddio oherwydd:

en-gb	Where technically and economically feasible, capture equipment can be retro-fitted to existing industrial processes, without the requirement to fundamentally change the existing facility.
cy-gb	Lle bo hynny'n ymarferol yn dechnegol ac yn economaidd, gellir gosod offer dal ar brosesau diwydiannol sy'n bod eisoes, heb yr angen i newid hanfodion y cyfleuster presennol.

en-gb	Whilst CCUS requires substantial new infrastructure such as pipelines, it is in general not limited by the same infrastructure constraints as other methods of decarbonisation, so it offers alternative options where decarbonisation is limited by one type of infrastructure.
cy-gb	Er bod CCUS yn gofyn am seilwaith newydd sylweddol fel piblinellau, yn gyffredinol ni chyfyngir arno gan yr un cyfyngiadau o ran seilwaith â dulliau eraill o ddatgarboneiddio, felly mae'n cynnig opsiynau amgen lle cyfyngir ar y gallu i ddatgarboneiddio gan un math o seilwaith.

en-gb	Spent petroleum reservoirs in the UKCS provide both secure geological storage capacity, plus decades of transferable knowledge, expertise and supply-chains that can be used in developing CCUS infrastructure.
cy-gb	Mae cronfeydd petrolewm gwag yn Sgafell Gyfandirol y DU yn cynnig storfa ddaearegol diogel, ynghyd â degawdau o wybodaeth, arbenigedd a chadwyni cyflenwi trosglwyddadwy y gellir eu defnyddio i ddatblygu seilwaith CCUS.

en-gb	In any decision on the potential application of CCUS, any benefits must be considered alongside the concerns that CCUS is not yet proven at large scale in practice in the UK, that geological storage is untested at industrial scale over the long term, and that adoption of CCUS, if not properly managed, could increase, or unnecessarily prolong the use of fossil fuels, rather than transitioning away from fossil fuels.
cy-gb	Fel rhan o unrhyw benderfyniad i ddal, defnyddio a storio carbon, wrth ystyried unrhyw fuddion, rhaid cofio’r pryderon hefyd. Nid yw'r broses wedi'i phrofi ar raddfa fawr ac ymarferol yn y DU eto, nid yw’r storfeydd daearegol wedi'u profi ar raddfa ddiwydiannol dros y tymor hir, a gallai mabwysiadu CCUS, o beidio â'i reoli'n briodol, gynyddu neu estyn yn ddiangen y defnydd o danwydd ffosil yn hytrach na mynd â ni oddi wrth danwydd ffosil.

en-gb	For example, CCUS, if not properly managed, could detract from or delay investment in renewable energy infrastructure and energy storage.
cy-gb	Er enghraifft, gallai CCUS, o beidio â’i reoli'n iawn, gymryd neu arafu’r arian a allai gael ei fuddsoddi mewn seilwaith ynni adnewyddadwy a storio ynni.

en-gb	We have completed research reviewing the viability of a CCUS network in Wales and how it might contribute to achieving net zero in Wales.
cy-gb	Rydym wedi cwblhau ymchwil i hyfywedd rhwydwaith CCUS yng Nghymru a sut y gallai gyfrannu at sero net yng Nghymru.

en-gb	The report concluded that CCUS is a feasible technical option to support Wales in its ambition to reach its statutory emissions reduction targets.
cy-gb	Y casgliad oedd bod CCUS yn opsiwn technegol ymarferol allai helpu Cymru i wireddu’i huchelgais i gyrraedd ei thargedau statudol i leihau allyriadau.

en-gb	The research highlighted that CCUS is technically challenging and expensive, and therefore must be used alongside other technologies including energy demand reduction, energy efficiency, recycling and alternative energy sources including electrification or hydrogen.
cy-gb	Dangosodd yr ymchwil fod CCUS yn dechnegol anodd ac yn ddrud, a rhaid ei ddefnyddio felly ochr yn ochr â thechnolegau eraill gan gynnwys lleihau'r galw am ynni, defnyddio ynni'n effeithlon, ailgylchu a ffynonellau ynni amgen gan gynnwys trydaneiddio neu hydrogen.

en-gb	Where other solutions cannot be deployed, CCUS may have a role.
cy-gb	Lle na ellir defnyddio atebion eraill, efallai y bydd gan CCUS rôl.

en-gb	CCUS may also have a part to play in achieving net zero through removal of CO2 from the atmosphere.
cy-gb	Efallai y bydd gan CCUS ran i'w chwarae hefyd i sicrhau sero net trwy dynnu CO2 o'r atmosffer.

en-gb	CCUS developments are subject to a broad legislative framework and regulated by a range of public bodies.
cy-gb	Mae datblygiadau CCUS yn dod o dan fframwaith deddfwriaethol eang ac yn cael eu rheoleiddio gan ystod o gyrff cyhoeddus.

en-gb	The two regulatory regimes where decarbonisation and energy policy are likely to be material factors in decision making are licensing and planning permissions.
cy-gb	Y ddwy gyfundrefn reoleiddio y bydd polisi datgarboneiddio ac ynni yn debygol o gael effaith ymarferol ar benderfyniadau yw trwyddedu a chaniatâd cynllunio.

en-gb	The licensing of certain CCUS activities is largely governed by the Energy Act 2008 (section 17(2) contains the specific list of CCUS activities).
cy-gb	Mae trwyddedu rhai gweithgareddau CCUS yn cael ei reoli'n bennaf gan Ddeddf Ynni 2008 (ceir rhestr yn adran 17(2) o weithgareddau CCUS).

en-gb	For onshore locations within Wales, as well as Welsh internal waters (primarily bays and estuaries), the licensing of any potential CO2 storage sites is the responsibility of the Welsh Ministers (Energy Act 2008 section 18(1), (2)(cb), (2)(d) and (4A)).
cy-gb	Ar gyfer lleoliadau ar y tir yng Nghymru, yn ogystal ag yn ei dyfroedd mewnol  (baeau ac aberoedd yn bennaf), cyfrifoldeb Gweinidogion Cymru yw trwyddedu unrhyw safleoedd posibl ar gyfer storio CO2 (Deddf Ynni 2008 adrannau 18(1), (2)(cb), (2)(d) a (4A)).

en-gb	For offshore locations (except certain bays and estuaries) the licensing of potential CO2 storage sites is the responsibility of the North Sea Transition Authority (NSTA), an agency of the UK Government.
cy-gb	Ar gyfer lleoliadau yn y môr  (ac eithrio rhai baeau ac aberoedd) cyfrifoldeb Awdurdod Pontio Môr y Gogledd (NSTA), asiantaeth o Lywodraeth y DU, yw trwyddedu mannau posibl ar gyfer storio CO2.

en-gb	The NSTA is the licensing authority for the Welsh inshore region, as well as the Welsh offshore region (12-200nm) (section 18(1), (2)(a) and (2)(d)).
cy-gb	Yr NSTA yw awdurdod trwyddedu rhanbarth glannau Cymru, yn ogystal â rhanbarth môr Cymru (12-200 milltir) (adrannau 18(1), (2)(a) a (2)(d)).

en-gb	Where a CCUS licence is in an area that is partly in a Welsh controlled area and an English or UK controlled area, the licensing authority is either the Welsh Ministers or the NSTA (section 18(2)(cd)).
cy-gb	Pan fydd trwydded CCUS yn cwmpasu ardal sy'n rhannol mewn ardal a reolir yng Nghymru ac ardal a reolir yn Lloegr neu'r DU, yr awdurdod trwyddedu yw naill ai Gweinidogion Cymru neu'r NSTA (adran 18(2)(cd)).

en-gb	Formerly known as the Oil and Gas Authority
cy-gb	Yr Awdurdod Olew a Nwy gynt

en-gb	The Energy Act 2008 refers to the OGA (the Oil and Gas Authority), but this has since been renamed the North Sea Transition Authority.
cy-gb	Mae Deddf Ynni 2008 yn cyfeirio at yr OGA (yr Awdurdod Olew a Nwy), ond ers hynny mae wedi cael ei ailenwi'n Awdurdod Pontio Môr y Gogledd.

en-gb	The NSTA has already issued a number of CO2 storage licences for offshore locations around the UK, in the North Sea and the East Irish Sea, and is expected to carry out further licensing rounds in the future.
cy-gb	Mae'r NSTA eisoes wedi cyhoeddi nifer o drwyddedau ar gyfer storio CO2 mewn lleoliadau yn y môr o gwmpas y DU, ym Môr y Gogledd a Dwyrain Môr Iwerddon, a disgwylir iddo roi rhagor o drwyddedau yn y dyfodol.

en-gb	There have to date been no onshore CO2 storage licenses issued in any of the UK nations.
cy-gb	Nid oes trwyddedau ar gyfer storio CO2 ar y tir wedi'u rhoi yn unrhyw un o wledydd y DU hyd yn hyn.

en-gb	The Welsh Government currently has no plans to issue licences for permanent storage of CO2 at onshore locations in Wales.
cy-gb	Nid oes gan Lywodraeth Cymru unrhyw gynlluniau i roi trwyddedau ar gyfer storfeydd CO2 parhaol mewn lleoliadau ar y tir yng Nghymru.

en-gb	The proposed policy position is that any industrial CO2 emissions captured in Wales should go to suitable offshore storage locations on the UKCS, where historic experience of petroleum extraction provides for an improved understanding of the geology.
cy-gb	Y polisi sy'n cael ei gynnig yw y dylai unrhyw allyriadau CO2 diwydiannol sy'n cael eu dal yng Nghymru fynd i storfeydd addas yn y môr ar y Sgafell Gyfandirol, lle mae profiad o godi petrolewm dros y blynyddoedd wedi rhoi dealltwriaeth dda i ni o'r ddaeareg.

en-gb	If adopted, this position will be reviewed as required in light of emerging evidence.
cy-gb	Os caiff y polisi ei fabwysiadu, caiff ei adolygu yn ôl yr angen yng ngoleuni tystiolaeth newydd a ddaw.

en-gb	CCUS is comprised of both onshore (including capture facilities and pipelines) and offshore infrastructure and facilities (including loading/unloading, pipelines and storage).
cy-gb	Mae CCUS yn cynnwys seilwaith a chyfleusterau ar y tir (gan gynnwys cyfarpar dal a phiblinellau) ac yn y môr (gan gynnwys cyfleusterau llwytho/dadlwytho, piblinellau a storfeydd).

en-gb	The Town and Country Planning Act 1990, as applied to these pipelines and storage facilities in Wales, is a complex mixture of devolved and reserved functions.
cy-gb	Mae Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990, o ran piblinellau a storfeydd yng Nghymru, yn gymysgedd cymhleth o swyddogaethau datganoledig a swyddogaethau a gedwir yn ôl.

en-gb	Where discrete elements of, or an entire, CCUS network are located in Wales, it is likely that a developer will require a planning permission under the 1990 Act.
cy-gb	Pan fydd y rhwydwaith CCUS cyfan neu rannau ohono, yng Nghymru, mae'n debygol y bydd angen caniatâd cynllunio o dan Ddeddf 1990 ar y datblygwr.

en-gb	Planning Policy Wales (PPW) sets out the Welsh Government’s land use planning policies.
cy-gb	Mae Polisi Cynllunio Cymru (PPW) yn nodi polisïau cynllunio Llywodraeth Cymru ar ddefnyddio tir.

en-gb	Wellbeing of Future Generations
cy-gb	Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol

en-gb	The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 (the Act) requires specified public bodies (including the Welsh Ministers) to carry out sustainable development, which is the process of improving the economic, social, environmental and cultural well-being of Wales by taking action in accordance with the sustainable development principle, aimed at achieving the well-being goals.
cy-gb	Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 (y Ddeddf) yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus penodedig (gan gynnwys Gweinidogion Cymru) ymgymryd â datblygu cynaliadwy, sef y broses o wella llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol Cymru drwy weithredu yn unol â'r egwyddor datblygu cynaliadwy, gyda'r nod o gyflawni'r nodau llesiant.

en-gb	This means the Welsh Ministers must, among other things, act in a way that seeks to ensure the needs of the present generation are met without compromising the ability of future generations to meet their own needs.
cy-gb	Mae hynny'n golygu bod yn rhaid i Weinidogion Cymru ymhlith pethau eraill weithredu mewn modd sy'n sicrhau bod anghenion cenedlaethau heddiw'n cael eu diwallu heb beryglu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion hwythau.

en-gb	The Act sets seven well-being goals that the Welsh Ministers must seek to achieve.
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn gosod saith nod llesiant y mae'n rhaid i Weinidogion Cymru geisio eu cyflawni.

en-gb	The proposed CCUS policy will contribute directly to achieving the following well-being goals:
cy-gb	Bydd y polisi CCUS a gynigir yn cyfrannu'n uniongyrchol at gyflawni'r nodau llesiant canlynol:

en-gb	“a prosperous Wales” (which includes taking action on climate change), “a resilient Wales”, and “a globally responsible Wales”.
cy-gb	"Cymru lewyrchus" (sy'n cynnwys gweithredu ar newid hinsawdd), "Cymru gydnerth", a "Chymru sy'n gyfrifol yn fyd-eang".

en-gb	The Programme for Government 2021 to 2026: Well-being statement sets out the well-being objectives that the government will use to maximise its contribution to these well-being goals.
cy-gb	Mae datganiad llesiant Rhaglen Lywodraethu 2021 i 2026 yn nodi'r amcanion llesiant y bydd y Llywodraeth yn eu defnyddio i sicrhau ei bod yn cyfrannu cymaint ag y gall at wireddu'r nodau llesiant hyn.

en-gb	The proposed CCUS policy will make a direct contribution to the objectives:
cy-gb	Bydd y polisi CCUS sy’n cael ei gynnig yn cyfrannu'n uniongyrchol at y nodau:

en-gb	Build a stronger, greener economy as we make maximum progress towards decarbonisation.
cy-gb	Adeiladu economi gryfach a gwyrddach wrth inni weithio i'r eithaf i ddatgarboneiddio.

en-gb	Decarbonisation and the role of CCUS
cy-gb	Datgarboneiddio a rôl CCUS

en-gb	To help achieve these well-being goals, the policy position statement on energy policy set out in the Senedd by the then Minister for Climate Change in November 2022 stated that emissions reduction would be achieved by following an energy and carbon hierarchy, to help select the most sustainable decarbonisation methods.
cy-gb	Er mwyn helpu i gyflawni'r nodau llesiant hyn, dywed y datganiad ar bolisi ynni gafodd ei roi ger bron y Senedd gan y Gweinidog Newid Hinsawdd ar y pryd ym mis Tachwedd 2022 y byddai hierarchaeth ynni a charbon yn lleihau allyriadau, trwy ein helpu i ddewis y dulliau datgarboneiddio mwyaf cynaliadwy.

en-gb	The statement emphasised that we must transition away from fossil fuels; that we should avoid creating emissions in preference to storing them; that CCUS would be supported where other methods of decarbonisation have been considered and justifiably ruled out; and that any decisions on CCUS would be guided by energy and decarbonisation hierarchies, similar to the model adopted in Planning Policy Wales (PPW) Edition 10 onwards.
cy-gb	Pwysleisiwyd yn y datganiad bod yn rhaid i ni symud oddi wrth danwyddau ffosil; bod osgoi creu allyriadau yn well na'u storio; y byddem yn cefnogi CCUS pan fydd dulliau datgarboneiddio eraill wedi’u diystyru ar ôl ystyriaeth deg; ac y byddai unrhyw benderfyniadau ar CCUS yn adlewyrchu’r hierarchaethau ynni a datgarboneiddio, tebyg i'r model a fabwysiadwyd yn Rhifyn 10 o Bolisi Cynllunio Cymru (PPW).

en-gb	The energy hierarchy is an established component of Planning Policy Wales (Wales’s national planning policy guidance, p93).
cy-gb	Mae'r hierarchaeth ynni yn elfen o Bolisi Cynllunio Cymru (canllawiau polisi cynllunio cenedlaethol Cymru, t93) sydd wedi ennill ei phlwyf.

en-gb	The Welsh Government expects all new development to mitigate the causes of climate change in accordance with the energy hierarchy for planning, with reducing demand, increasing efficiency, and increasing prioritisation of renewables.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru'n disgwyl i bob datblygiad newydd liniaru achosion y newid yn yr hinsawdd, yn unol â'r hierarchaeth ynni ar gyfer cynllunio, trwy leihau'r galw, defnyddio ynni'n fwy effeithlon a rhoi mwy o flaenoriaeth i ynni adnewyddadwy.

en-gb	This energy hierarchy for planning has informed the development of our preferred policy position for CCUS.
cy-gb	Mae'r hierarchaeth ynni hon ar gyfer cynllunio wedi llywio ein barn ynghylch y polisi a ffefrir ar CCUS.

en-gb	In general, following a hierarchy will guide both developers and decision makers towards avoiding the generation of emissions in preference to capturing and storing emissions.
cy-gb	Yn gyffredinol, o ddilyn yr hierarchaeth, bydd datblygwyr a phenderfynwyr yn deall bod osgoi cynhyrchu allyriadau yn well na dal a storio allyriadau.

en-gb	For example, through fuel-switching, or adopting new technology and processes in preference to geological storage.
cy-gb	Er enghraifft, byddai newid tanwyddau, neu fabwysiadu technoleg a phrosesau newydd yn well na storio carbon yn y ddaear.

en-gb	However, given the urgency of the climate emergency and the need to make rapid reductions in emissions to the atmosphere, capture and permanent storage of emissions could be appropriate where other methods of decarbonisation are not practicable.
cy-gb	Ond, o ystyried maint yr argyfwng hinsawdd a'r angen i leihau allyriadau i'r atmosffer yn gyflym, gallai dal a storio allyriadau yn barhaol fod yn briodol pan na fydd dulliau datgarboneiddio eraill yn ymarferol.

en-gb	Our Vision for the Future
cy-gb	Ein Gweledigaeth at y Dyfodol

en-gb	Our vision for the future of industry and energy generation in Wales is one in which:
cy-gb	Dyma ein gweledigaeth ar gyfer dyfodol diwydiant a chynhyrchu ynni yng Nghymru:

en-gb	Sustainable industries are retained in Wales and continue to generate high-quality jobs and other benefits for the communities in which they operate;
cy-gb	Mae diwydiannau cynaliadwy yn cael eu cadw yng Nghymru ac yn parhau i gynnal swyddi o ansawdd uchel ac i roi buddion eraill i'r cymunedau y maent yn gweithio ynddynt;

en-gb	Industry has substantially reduced its reliance on fossil fuels and its generation of greenhouse gases;
cy-gb	Mae diwydiant wedi lleihau'n fawr ei ddibyniaeth ar danwydd ffosil ac yn cynhyrchu llawer llai o nwyon tŷ gwydr;

en-gb	Where fossil fuels are still used and emissions are still generated, those emissions are captured to the fullest extent possible and safely and permanently stored;
cy-gb	Lle bydd tanwyddau ffosil yn dal i gael eu defnyddio ac allyriadau yn dal i gael eu cynhyrchu, bydd cymaint o'r allyriadau hynny â phosibl yn cael eu dal a'u storio'n ddiogel ac yn barhaol;

en-gb	There is a credible and sustainable plan for industry to work towards eliminating all greenhouse gas emissions, all need for capture and storage, and all dependence on fossil fuels.
cy-gb	Mae gennym gynllun credadwy a chynaliadwy i ddiwydiant allu rhoi’r gorau’n llwyr i gynhyrchu allyriadau nwyon tŷ gwydr a dileu’r angen i ddal a storio carbon a’i ddibyniaeth ar danwyddau ffosil.

en-gb	Key Policy Principles
cy-gb	Prif Egwyddorion y Polisi

en-gb	To achieve this vision, it is the Welsh Government’s preferred policy position that:
cy-gb	Er mwyn gwireddu'r weledigaeth hon, y polisi a ffefrir gan Lywodraeth Cymru yw:

en-gb	In general, CCUS will be supported by the Welsh Ministers where it makes a clear, measurable and sustained contribution to decarbonisation or the transition away from fossil fuel consumption, AND there is no reasonable alternative to avoid or substantially reduce the emission of CO2 to atmosphere (either at the present time, or the immediate future).
cy-gb	Yn gyffredinol, bod Gweinidogion Cymru'n cefnogi CCUS lle byddai'n gwneud cyfraniad clir, mesuradwy a chyson at ddatgarboneiddio neu at symud oddi wrth ddefnyddio tanwydd ffosil, AC nad oes ffordd resymol arall i osgoi neu leihau'n fawr yr allyriadau CO2 a ollyngir i'r atmosffer (naill ai ar hyn o bryd, neu yn y dyfodol agos).

en-gb	For both energy supply and non-energy emissions, emission reduction methods that avoid the creation of emissions is preferable to CCUS, where such methods are technically and economically feasible.
cy-gb	O ran allyriadau sy’n dod o gyflenwi ynni ac o ffynonellau eraill, mae dulliau lleihau allyriadau sy'n osgoi creu allyriadau yn well na CCUS, cyn belled â bod y dulliau hynny'n ymarferol o safbwynt technegol ac economaidd.

en-gb	Where CCUS is proposed, it must be clear that there is a global net climate benefit and that it is not un-necessarily increasing or extending the overall use of fossil fuels or our dependency on fossil fuels.
cy-gb	Lle cynigir CCUS, rhaid bod mantais net glir i’r hinsawdd ac nad yw'n cynyddu nac yn estyn yn ddiangen ein defnydd o danwydd ffosil na'n dibyniaeth ar danwydd ffosil.

en-gb	Global net climate benefit here means a clear overall reduction in emissions to atmosphere as a result of applying CCUS, allowing for any increases or reductions in emissions elsewhere directly related to the change.
cy-gb	Mae mantais net o ran yr hinsawdd yma yn golygu gostyngiad cyffredinol clir yn yr allyriadau a ollyngir i'r atmosffer o ganlyniad i ddefnyddio CCUS, gan gyfrif unrhyw gynnydd neu ostyngiad yn yr allyriadau mewn mannau eraill sy'n deillio'n uniongyrchol o'r newid.

en-gb	Or retaining industry in Wales, as opposed to offshoring industry to countries with lower environmental standards.
cy-gb	Neu cadw diwydiant yng Nghymru, yn hytrach na'i allforio i wledydd sydd â safonau amgylcheddol is.

en-gb	The responsibility for demonstrating that CCUS is the right choice, that it contributes to long-term decarbonisation, that it delivers a net climate benefit, and builds a stronger, greener economy, rests with the developer.
cy-gb	Cyfrifoldeb y datblygwr yw dangos mai CCUS yw'r dewis cywir, ei fod yn cyfrannu at ddatgarboneiddio tymor hir, ei fod yn sicrhau mantais net i’r hinsawdd, ac yn adeiladu economi gryfach, wyrddach.

en-gb	When CCUS is implemented, fossil fuel consumption could increase due to the energy requirements of the CCUS process, but emissions to atmosphere should still be significantly reduced.
cy-gb	Mae dal a storio carbon yn gallu arwain at ddefnyddio mwy o danwydd ffosil oherwydd yr ynni sydd ei angen ar y broses, ond dylai arwain er hynny at leihad sylweddol yn yr allyriadau i'r atmosffer.

en-gb	If the principles set out above are successfully followed, then we anticipate that the appropriately targeted implementation of CCUS will accelerate emissions reduction during the transition away from fossil fuels, without delaying the transition away from fossil fuels.
cy-gb	Os dilynir yr egwyddorion uchod yn llwyddiannus, yna rydym yn rhagweld y bydd defnyddio CCUS a'i dargedu'n briodol yn cyflymu'r  gostyngiad mewn allyriadau yn y cyfnod pan symudir oddi wrth danwydd ffosil, heb arafu'r symudiad hwnnw oddi wrth danwydd ffosil.

en-gb	This is the key goal for successful use of CCUS.
cy-gb	Dyma brif nod defnyddio CCUS yn llwyddiannus.

en-gb	Implementing the Policy
cy-gb	Rhoi'r Polisi ar Waith

en-gb	Subject to the outcomes of this consultation, and carrying out any necessary statutory or other assessments, it is proposed that:
cy-gb	Gan ddibynnu ar ganlyniadau'r ymgynghoriad hwn, ac unrhyw asesiadau statudol neu asesiadau eraill angenrheidiol, cynigir y canlynol:

en-gb	The preferred policy position will be issued as a Ministerial written statement to the Senedd that outlines our policy objective for CCUS.
cy-gb	Bydd y polisi a ffefrir gennym yn cael ei gyhoeddi fel datganiad ysgrifenedig gan y Gweinidog ger bron y Senedd fydd yn disgrifio amcan ein polisi o ran CCUS.

en-gb	The policy objective will be incorporated into future editions of Planning Policy Wales and Net Zero Wales Carbon Budgets.
cy-gb	Bydd amcan y polisi yn cael ei ymgorffori yn rhifynnau Polisi Cynllunio Cymru a Chyllidebau Carbon Sero Net Cymru yn y dyfodol.

en-gb	Detailed guidance on the implementation of the policy will be developed for planning offices and other decision makers.
cy-gb	Bydd canllawiau manwl ar sut i roi'r polisi ar waith yn cael eu llunio ar gyfer swyddogion cynllunio a phenderfynwyr eraill.

en-gb	It is recognised that the preferred policy position provides strategic objectives rather than detailed advice to decision makers and developers.
cy-gb	Cydnabyddir bod y polisi a ffefrir yn rhestru amcanion strategol yn hytrach na rhoi cyngor manwl i benderfynwyr a datblygwyr.

en-gb	Therefore, guidance will be prepared outlining how the policy might work in practice and what type of evidence will be required.
cy-gb	Felly, bydd canllawiau'n cael eu paratoi i ddisgrifio sut y gallai'r polisi weithio'n ymarferol a pha fath o dystiolaeth fydd ei hangen.

en-gb	Do you agree that avoiding the generation of emissions is preferable to capturing and storing emissions?
cy-gb	A ydych yn cytuno bod osgoi cynhyrchu allyriadau yn well na dal a storio allyriadau?

en-gb	If no, please provide your reasons.
cy-gb	Os nad ydych, rhowch eich rhesymau.

en-gb	Do you agree that, where CCUS is proposed, developers must evidence that its use will not un-necessarily increase or extend the overall use of fossil fuels or our dependency on fossil fuels?
cy-gb	A ydych yn cytuno, lle cynigir CCUS, bod yn rhaid i ddatblygwyr ddangos tystiolaeth na fydd ei ddefnyddio’n cynyddu nac yn estyn yn ddiangen y defnydd o danwyddau ffosil na'n dibyniaeth ar danwyddau ffosil?

en-gb	Do you agree that storage within the UK Continental Shelf (UKCS) should remain the preferred focus rather than onshore locations in Wales?
cy-gb	A ydych yn cytuno y dylid parhau i ffafrio storfeydd yn Sgafell Gyfandirol y DU (UKCS) yn hytrach nac ar y tir yng Nghymru?

en-gb	(Our current preference is that captured emissions should be stored at UK-controlled offshore locations).
cy-gb	(Y dewis a ffefrir gennym yw storio allyriadau mewn lleoliadau yn y môr a reolir gan y DU).

en-gb	Do you agree overall with the proposed policy position set out in this document?
cy-gb	A ydych yn cytuno'n gyffredinol â'r polisi a gynigir yn y ddogfen hon?

en-gb	If not, please indicate where you disagree and your reasons for disagreeing.
cy-gb	Os nad ydych, nodwch beth rydych chi'n anghytuno ag e' a'ch rhesymau dros anghytuno.

en-gb	What type of additional information or guidance would help give effect to this policy, for developers, investor and decision makers?
cy-gb	Pa fath o wybodaeth neu arweiniad ychwanegol fyddai'n help i roi'r polisi hwn ar waith, i ddatblygwyr, buddsoddwr a'r rhai sy'n gwneud penderfyniadau?

en-gb	email / telephone number:
cy-gb	Cyfeiriad e-bost / rhif ffôn:

en-gb	Question XX:
cy-gb	Cwestiwn XX:

en-gb	What, in your opinion, would be the likely effects of the [matter, recommendation, option, proposal, policy, legislation etc] on the Welsh language?
cy-gb	Beth, yn eich barn chi, fyddai effeithiau tebygol y [mater dan sylw, argymhelliad, opsiwn, cynnig, polisi, deddfwriaeth ac ati] ar y Gymraeg?

en-gb	We are particularly interested in any likely effects on opportunities to use the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English.
cy-gb	Mae diddordeb penodol gyda ni mewn unrhyw effeithiau posibl ar gyfleoedd i ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	Do you think that there are opportunities to promote any positive effects?
cy-gb	Ydych chi’n meddwl bod cyfleoedd i hyrwyddo unrhyw effeithiau positif?

en-gb	Do you think that there are opportunities to mitigate any adverse effects?
cy-gb	Ydych chi'n credu bod cyfleoedd i liniaru unrhyw effeithiau andwyol?

en-gb	In your opinion, could the [matter, recommendation, option, proposal, policy, legislation etc] be formulated or changed so as to:
cy-gb	Yn eich barn chi, a fyddai modd ffurfio neu addasu'r [mater, argymhelliad, opsiwn, cynnig, polisi, deddfwriaeth ac ati] er mwyn:

en-gb	have positive effects or more positive effects on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English; or
cy-gb	cael effeithiau positif neu effeithiau mwy positif ar ddefnyddio'r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na'r Saesneg; neu