en-gb	A statistical bulletin on Welsh language use in the workplace was published in September 2023, and further discussion of these statistics can be found in the Workplace section below.
cy-gb	Cafodd bwletin ystadegol am ddefnydd o’r Gymraeg yn y gweithle ei gyhoeddi ym mis Medi 2023, a cheir trafodaeth bellach am yr ystadegau hyn yn adran y Gweithle isod.

en-gb	Although Welsh Language Use Surveys are used to monitor progress towards the target of doubling the daily use of our language, for more regular results, we also use the results of the National Survey for Wales for adults (aged 16 or over).
cy-gb	Er mai arolygon defnydd iaith sy’n cael eu defnyddio i fonitro cynnydd tuag at y targed o ddyblu defnydd dyddiol o’n hiaith, er mwyn cael canlyniadau mwy rheolaidd, rydym hefyd yn defnyddio canlyniadau Arolwg Cenedlaethol Cymru ar gyfer oedolion (16 oed neu hŷn).

en-gb	According to the National Survey for Wales, the percentage of adults aged 16 or over who speak Welsh daily and can speak more than a few words of Welsh has remained fairly stable, very similar to the findings of the Welsh Language Use Survey 2019-20.
cy-gb	Yn ôl Arolwg Cenedlaethol Cymru, mae canran yr oedolion 16 oed neu hŷn sy’n siarad Cymraeg bob dydd ac sy’n gallu siarad mwy nag ychydig eiriau o Gymraeg wedi aros yn eithaf sefydlog, yn debyg iawn i ganfyddiadau Arolwg Defnydd Iaith 2019-20.

en-gb	The National Survey for Wales was not held in 2023-24, but the percentage in 2022-23 was 11%.
cy-gb	Ni chafodd Arolwg Cenedlaethol Cymru ei gynnal yn 2023-24, ond 11% oedd y ganran yn 2022-23.

en-gb	Further information on this is provided in the Social use of Welsh section below.
cy-gb	Ceir mwy o wybodaeth ar hyn yn yr adran Defnydd cymdeithasol o’r Gymraeg, isod.

en-gb	Language use at school – The Welsh Language Charter (Siarter Iaith)
cy-gb	Defnydd iaith yn yr ysgol – y Siarter Iaith

en-gb	The Welsh Language Charter is key in promoting a strong Welsh ethos in schools, and provides various activities to support learners aged 3-18 to enjoy the Welsh language.
cy-gb	Mae’r Siarter Iaith yn allweddol wrth hyrwyddo ethos Cymraeg cryf mewn ysgolion ac yn darparu amrywiol weithgareddau i gefnogi dysgwyr 3-18 oed i fwynhau’r Gymraeg.

en-gb	We want to inspire children and young people to use Welsh in all aspects of their lives, so the Charter encourages all members of the school community to get involved, whether they are members of the school workforce or council, learners and their parents, governors or the wider community.
cy-gb	Rydym am ysbrydoli plant a phobl ifanc i ddefnyddio’r Gymraeg ym mhob agwedd o’u bywydau, felly mae’r Siarter yn annog pob aelod o gymuned yr ysgol i gymryd rhan, boed yn aelodau o weithlu’r ysgol a’r cyngor, yn ddysgwyr a’u rhieni, llywodraethwyr a’r gymuned ehangach.

en-gb	Different versions of the Charter are available for use in primary, secondary and all-age schools, whether Welsh or English-medium or bilingual.
cy-gb	Mae gwahanol fersiynau o’r Siarter ar gael i'w defnyddio mewn ysgolion cynradd, uwchradd ac ysgolion pob oed, boed y rheiny’n ysgolion cyfrwng Cymraeg, Saesneg neu ddwyieithog.

en-gb	In September 2023, following close collaboration with external partners, a new National Framework for the Charter was published to provide focus and clear guidance to those implementing it – be it local co-ordinators in local authorities across Wales, school co-ordinators or the whole workforce of our schools.
cy-gb	Fis Medi 2023, yn dilyn cydweithio agos gyda phartneriaid allanol, cyhoeddwyd Fframwaith Cenedlaethol newydd ar gyfer y Siarter i roi ffocws ac arweiniad clir i'r sawl sy’n ei gweithredu – boed yn gydlynwyr lleol yn yr awdurdodau lleol leled Cymru, yn gydlynwyr mewn ysgolion a’r holl weithlu yn ein hysgolion.

en-gb	During the reporting year, we worked on a new publicity programme for the Welsh Language Charter and created a range of resources suitable for use in schools across Wales.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, buom yn gweithio ar raglen gyhoeddusrwydd newydd i'r Siarter Iaith a chrëwyd ystod o adnoddau i'w defnyddio mewn ysgolion ledled Cymru.

en-gb	New guidance has been commissioned for the implementation of Charter programmes, including Cymraeg Campus.
cy-gb	Comisiynwyd canllawiau o’r newydd ar gyfer gweithredu rhaglenni’r Siarter, gan gynnwys Cymraeg Campus.

en-gb	A short animation explaining the aim and objectives of the programme was commissioned, along with a video to interview those taking part in the Charter across the country discussing its importance in their area.
cy-gb	Comisiynwyd animeiddiad byr yn egluro nod ac amcanion y rhaglen, ynghyd â chomisiynu fideo a fyddai’n cyfweld â chyfranwyr ar draws y wlad i sôn am bwysigrwydd y rhaglen yn eu hardal nhw.

en-gb	New certificates have also been commissioned to be issued to schools that have been awarded a bronze, silver or gold award on their Welsh Language Charter journey.
cy-gb	Mae tystysgrifau newydd hefyd wedi eu comisiynu i’w dosbarthu i ysgolion sydd wedi ennill gwobr efydd, arian neu aur ar eu taith Siarter Iaith.

en-gb	Work is ongoing to develop new friends for beloved characters Seren and Sbarc, who will develop the inclusion and diversity element of the programme.
cy-gb	Mae gwaith yn mynd rhagddo i ddatblygu ffrindiau newydd i gymeriadau hoffus Seren a Sbarc, a fydd yn datblygu elfen gynhwysiant ac amrywiaeth y rhaglen.

en-gb	Workplaces are vital spaces in increasing use of Welsh.
cy-gb	Mae gweithleoedd yn ofodau hollbwysig o ran cynyddu defnydd o’r Gymraeg.

en-gb	They offer people the opportunity to use their Welsh, practise speaking it and develop their confidence and skills.
cy-gb	Maent yn cynnig cyfle i bobl ddefnyddio eu Cymraeg, ymarfer ei siarad a datblygu eu hyder a’u sgiliau.

en-gb	In September 2023, a new analysis of the 2019-20 Welsh Language Use Survey was published which reports on usage and attitudes towards Welsh in the workplace.
cy-gb	Ym mis Medi 2023, cyhoeddwyd dadansoddiad newydd o Arolwg Defnydd Iaith 2019-20 sy’n adrodd ar ddefnydd ac agweddau tuag at y Gymraeg yn y gweithle.

en-gb	This analysis also reported on people's views on the availability of technologies and training opportunities to support the use of Welsh at work.
cy-gb	Roedd y dadansoddiad hwn hefyd yn adrodd ar farn pobl am argaeledd technolegau a chyfleoedd hyfforddi i gynorthwyo'r defnydd o'r Gymraeg yn y gwaith.

en-gb	More than half of Welsh speakers aged 16 or over in work said they spoke Welsh to their colleagues at least sometimes.
cy-gb	Dywedodd dros hanner y siaradwyr Cymraeg 16 oed neu hŷn mewn gwaith eu bod yn siarad Cymraeg â'u cydweithwyr o leiaf weithiau.

en-gb	Just under 1 in 5 always spoke Welsh to colleagues.
cy-gb	Roedd ychydig o dan 1 o bob 5 bob amser yn siarad Cymraeg â chydweithwyr.

en-gb	Older Welsh speakers and Welsh speakers living in the North-west were most likely to report using Welsh in their workplace.
cy-gb	Siaradwyr Cymraeg hŷn a siaradwyr Cymraeg sy’n byw yn y gogledd-orllewin oedd fwyaf tebygol o adrodd eu bod yn defnyddio'r Gymraeg yn eu gweithle.

en-gb	Almost half (46%) of Welsh speakers aged 16 or over in work reported that their employer offered training or support to improve their Welsh (excluding those who replied that they did not know).
cy-gb	Roedd bron i hanner (46%) y siaradwyr Cymraeg 16 oed neu hŷn mewn gwaith wedi nodi bod eu cyflogwr yn cynnig hyfforddiant neu gymorth i wella eu Cymraeg (gan eithrio’r rhai atebodd nad oeddent yn gwybod).

en-gb	Of those who expressed an opinion, almost half (46%) of Welsh speakers said all or almost all of their colleagues were supportive of Welsh, and more than three quarters (76%) considered most or all of their colleagues to be supportive of the language.
cy-gb	O'r rhai fynegodd farn, dywedodd bron i hanner (46%) y siaradwyr Cymraeg fod pob un neu bron pob un o’u cydweithwyr yn gefnogol i'r Gymraeg, ac roedd mwy na thri chwarter (76%) yn ystyried bod y rhan fwyaf neu bob un o'u cydweithwyr yn gefnogol o’r iaith.

en-gb	Over two thirds (69%) of Welsh speakers aged 16 or over who work, but are not self-employed, believed their employer was supportive of the use of Welsh in most formal and informal aspects of the business.
cy-gb	Roedd dros ddwy ran o dair (69%) o siaradwyr Cymraeg 16 oed neu'n hŷn sy’n gweithio ond nad ydynt yn hunangyflogedig, yn credu bod eu cyflogwr yn gefnogol i'r defnydd o'r Gymraeg yn y rhan fwyaf o agweddau ffurfiol ac anffurfiol ar y busnes.

en-gb	13% considered their employer to be supportive of the use of Welsh in informal aspects, but not in formal aspects of the business, while 8% considered their employer was not supportive of the use of Welsh in any aspect of the business.
cy-gb	Roedd 13% o'r farn bod eu cyflogwr yn gefnogol i'r defnydd o'r Gymraeg mewn agweddau anffurfiol ond nid mewn agweddau ffurfiol ar y busnes, tra bod 8% yn ystyried nad oedd eu cyflogwr yn gefnogol i'r defnydd o'r Gymraeg mewn unrhyw agwedd ar y busnes.

en-gb	The National Centre for Learning Welsh’s Work Welsh programme provides courses ranging from online self-study taster courses to intensive learning courses.
cy-gb	Mae rhaglen Cymraeg Gwaith y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yn darparu cyrsiau sy’n amrywio o gyrsiau blasu hunan-astudio ar-lein i gyrsiau dysgu dwys.

en-gb	As well as increasing the number of Welsh speakers and Welsh language use, Work Welsh also allows organisations to provide better Welsh language services to their users.
cy-gb	Yn ogystal â chynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg a’r defnydd ohoni, mae Cymraeg Gwaith hefyd yn caniatáu i gyrff ddarparu gwasanaethau Cymraeg gwell i’w defnyddwyr.

en-gb	The reporting year was another successful year for the programme, with 578 employers accessing Work Welsh courses during 2023-24.
cy-gb	Roedd y flwyddyn adrodd yn flwyddyn arall lwyddiannus i’r rhaglen, gyda 578 o gyflogwyr yn manteisio ar gyrsiau Cymraeg Gwaith yn ystod 2023-24.

en-gb	Work Welsh provides courses across a range of levels.
cy-gb	Mae Cymraeg Gwaith yn darparu cyrsiau ar ystod o lefelau.

en-gb	During 2023-24, 6,071 people took self-study taster courses, 954 followed learning courses with a tutor or with tutor support, and 331 took intensive learning courses.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, dilynodd 6,071 o bobl gyrsiau blasu hunan-astudio, 954 gyrsiau dysgu gyda thiwtor neu gyda chefnogaeth tiwtor, a 331 o ddysgwyr gyrsiau dysgu dwys.

en-gb	The sectoral courses proved popular again during 2023-24, with 1,113 taking part in the courses for the further and higher education sectors; 500 in the courses for headteachers and teachers; 610 in the programme for local authorities; 1,514 in the health and care sector programme; and 726 in the Camau programme that has been specifically developed for childcare workers.
cy-gb	Fe brofodd y cyrsiau sectorol yn boblogaidd unwaith eto yn ystod 2023-24, gyda 1,113 yn cymryd rhan yn y cyrsiau i’r sectorau addysg bellach ac uwch; 500 yn y cyrsiau ar gyfer penaethiaid ac athrawon; 610 yn y rhaglen i awdurdodau lleol; 1,514 yn y rhaglen i’r sector iechyd a gofal; a 726 yn y rhaglen Camau, sydd wedi ei datblygu’n benodol ar gyfer gweithwyr gofal plant.

en-gb	Welsh language use in the Welsh Government
cy-gb	Y defnydd o’r Gymraeg yn Llywodraeth Cymru

en-gb	In our internal use of Welsh strategy within the Welsh Government – Cymraeg.
cy-gb	Yn ein strategaeth ar gyfer defnyddio’r Gymraeg yn fewnol yn Llywodraeth Cymru, Cymraeg.

en-gb	It belongs to us all, we set a long-term aim to develop and promote the use of the language in the organisation.
cy-gb	Mae’n perthyn i ni i gyd, rydym yn gosod nod hirdymor i ddatblygu a hyrwyddo defnydd o’r iaith yn y sefydliad.

en-gb	Our aim is that all staff working for the Welsh Government will be able to understand Welsh by 2050, meaning it would become a workplace where it is normal for Welsh and English to be used naturally and interchangeably.
cy-gb	Ein nod yw i’r holl staff sy’n gweithio i Lywodraeth Cymru allu deall Cymraeg erbyn 2050, sy’n golygu y byddai’n dod yn weithle lle mae’n arferol i’r Gymraeg a’r Saesneg gael eu defnyddio’n naturiol ac yn gyfnewidiol.

en-gb	Four themes have been at the core of strategy implementation during the first few years: learning, leadership, recruitment and technology.
cy-gb	Mae pedair thema wedi bod yn greiddiol i weithredu’r strategaeth yn ystod y blynyddoedd cyntaf: dysgu, arweinyddiaeth, recriwtio a thechnoleg.

en-gb	We have increased and expanded our Welsh learning programme, which has led to a more diverse and accessible offer and has attracted more learners to the programme.
cy-gb	Rydym wedi cynyddu ac ehangu ein rhaglen dysgu Cymraeg, sydd wedi arwain at gynnig mwy amrywiol a hygyrch ac sydd wedi denu mwy o ddysgwyr i’r rhaglen.

en-gb	In May 2020, 76 learners were following a formal Welsh language learning programme in the Welsh Government, but by 2024, there was a 740% increase in the number of our Welsh learners in the Government.
cy-gb	Ym mis Mai 2020, roedd 76 o ddysgwyr yn dilyn rhaglen dysgu Cymraeg ffurfiol yn Llywodraeth Cymru, ond erbyn 2024, gwelwyd cynnydd o 740% yn nifer ein dysgwyr Cymraeg yn y Llywodraeth.

en-gb	Our Welsh language learning offer to staff now includes 13 different options:
cy-gb	Mae ein harlwy dysgu Cymraeg i staff yn cynnwys 13 opsiwn gwahanol erbyn hyn:

en-gb	Weekly classes
cy-gb	Dosbarthiadau wythnosol

en-gb	Intensive block course
cy-gb	Cwrs Bloc Dwys

en-gb	Self-study online
cy-gb	Hunan-astudio ar-lein

en-gb	1:1 Learning
cy-gb	Dysgu 1:1

en-gb	Confidence-building
cy-gb	Codi Hyder

en-gb	Gloywi (Proficiency)
cy-gb	Gloywi

en-gb	SaySomethinginWelsh
cy-gb	SaySomethinginWelsh

en-gb	Welsh pronunciation
cy-gb	Ynganu Cymraeg

en-gb	Kick Off Cymraeg
cy-gb	Kick Off Cymraeg

en-gb	Residential courses
cy-gb	Cyrsiau Preswyl

en-gb	Welsh language course on social media
cy-gb	Cwrs Cymraeg ar y cyfryngau cymdeithasol

en-gb	Courtesy level Welsh
cy-gb	Cymraeg Cwrteisi

en-gb	Clwb Cymraeg
cy-gb	Clwb Cymraeg

en-gb	During 2023-24, 9 members of staff achieved the Coleg Cymraeg Cenedlaethol qualification, the Language Skills Certificate, in a pilot to transfer the qualification to the workplace.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, llwyddodd 9 aelod o staff i ennill cymhwyster y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, sef y Dystysgrif Sgiliau Iaith, mewn peilot i drosglwyddo’r cymhwyster i'r gweithle.

en-gb	The 9 were part of a maintaining and tracking programme this year, after gaining the Certificate, to help them put their skills into practice in the workplace.
cy-gb	Bu’r 9 yn rhan o raglen gynhaliaeth a thracio eleni, wedi iddynt ennill y Dystysgrif, i'w cynorthwyo i roi eu sgiliau ar waith yn y gweithle.

en-gb	More generally, support is also provided for our learners to practice their skills regularly through an extensive mentoring programme, Welsh language discussion networks on Microsoft Teams and informal tutor-run practice sessions, the Clwb Cymraeg.
cy-gb	Yn fwy cyffredinol, darperir cefnogaeth i’n dysgwyr hefyd ymarfer eu sgiliau’n gyson drwy raglen fentora helaeth, rhwydweithiau trafod Cymraeg ar Microsoft Teams a sesiynau ymarfer anffurfiol dan ofal tiwtor, y Clwb Cymraeg.

en-gb	We emphasise in our recruitment material that the Welsh language is an asset in Welsh Government, regardless of the role advertised.
cy-gb	Rydym yn pwysleisio yn ein deunydd recriwtio fod y Gymraeg yn ased yn Llywodraeth Cymru waeth beth yw’r rôl sy’n cael ei hysbysebu.

en-gb	An intensive Welsh training programme was introduced to a second cohort of apprentices this year with two weeks of full-time lessons.
cy-gb	Cyflwynwyd rhaglen hyfforddi Cymraeg ddwys i ail gohort o brentisiaid eleni gyda phythefnos o wersi llawn amser.

en-gb	Our focus on our senior leaders also continues, with an induction programme for new entrants into the Senior Civil Service, and guidance on the use of Welsh when chairing meetings.
cy-gb	Mae ein ffocws ar ein huwch-arweinwyr hefyd yn parhau gyda rhaglen gynefino i newydd ddyfodiaid i’r Uwch Wasanaeth Sifil, a chanllawiau ar ddefnyddio’r Gymraeg wrth gadeirio cyfarfodydd.

en-gb	Chart 13 data above shows that 33% of the Welsh Government workforce use Welsh to undertake their work.
cy-gb	Mae data Siart 13 uchod yn dangos fod 33% o weithlu Llywodraeth Cymru yn defnyddio’r Gymraeg i wneud eu gwaith.

en-gb	By achieving our goal of all staff working for the Welsh Government being able to understand Welsh by 2050, we will enable our staff to work in Welsh on a day-to-day basis, and there will be a significant increase in language use as a result.
cy-gb	Drwy gyrraedd ein nod o weld yr holl staff sy’n gweithio i Lywodraeth Cymru yn gallu deall Cymraeg erbyn 2050, byddwn yn galluogi ein staff i weithio yn y Gymraeg o ddydd i ddydd, ac fe fydd yna gynnydd sylweddol yn y defnydd a wneir o’r iaith o ganlyniad i hynny.

en-gb	Leading in a Bilingual Country
cy-gb	Arwain mewn Gwlad Ddwyieithog

en-gb	This is a language in leadership programme, with attendees having an opportunity to discuss their experiences and views on how to operate in the spirit of Cymraeg 2050 in their organisations.
cy-gb	Rhaglen iaith mewn arweinyddiaeth yw hon gyda’r sawl sy’n mynychu’n cael trafod eu profiadau a’u barn am sut i weithredu yn ysbryd Cymraeg 2050 yn eu sefydliadau.

en-gb	The programme addresses areas such as:
cy-gb	Mae’r rhaglen yn mynd i’r afael â meysydd fel:

en-gb	Unconscious bias
cy-gb	Bias isymwybodol

en-gb	Language and power
cy-gb	Iaith a phŵer

en-gb	Language and culture
cy-gb	Iaith a diwylliant

en-gb	Leadership behaviours
cy-gb	Ymddygiadau arweinwyr

en-gb	Vision and values
cy-gb	Gweledigaeth a gwerthoedd

en-gb	It is a joint programme between a company of external experts, the Cymraeg 2050 Division and Academi Wales.
cy-gb	Mae’n rhaglen ar y cyd rhwng cwmni o arbenigwyr allanol, Is-adran Cymraeg 2050 ac Academi Wales.

en-gb	This year, the third cohort finished and we are now preparing a Leading in a Bilingual Country programme which will last 5 years.
cy-gb	Eleni, daeth y trydydd cohort i ben ac rydym bellach yn paratoi rhaglen Arwain mewn Gwlad Ddwyieithog a fydd yn para 5 mlynedd.

en-gb	Welsh Language Standards Regulations
cy-gb	Rheoliadau Safonau’r Gymraeg

en-gb	Preparation of standards regulations continued during the reporting year.
cy-gb	Fe wnaeth y gwaith o baratoi rheoliadau safonau barhau yn ystod y flwyddyn adrodd.

en-gb	Regulations to make standards applicable to water companies were approved by the Senedd on 19 September 2023 and came into force on 31 October 2023.
cy-gb	Cafodd Rheoliadau i wneud safonau’n gymwys i gwmnïau dŵr eu cymeradwyo gan y Senedd ar 19 Medi 2023, gan ddod i rym ar 31 Hydref 2023.

en-gb	The Welsh Language Commissioner has begun the process of imposing standards on the relevant bodies.
cy-gb	Mae Comisiynydd y Gymraeg wedi dechrau’r broses o osod safonau ar y cyrff perthnasol.

en-gb	Preparatory work has also been undertaken to consult on adding more public bodies to the standards regime.
cy-gb	Gwnaed gwaith paratoadol hefyd i gynnal ymgynghoriad ar ychwanegu mwy o gyrff cyhoeddus i’r drefn safonau.

en-gb	The associated consultation has now concluded, and we are currently analysing those responses in the hope of laying statutory instruments before the Senedd in early 2025.
cy-gb	Mae’r ymgynghoriad cysylltiedig wedi dod i ben erbyn hyn, ac rydym wrthi’n dadansoddi’r ymatebion hynny gan obeithio gosod  offerynnau statudol gerbron y Senedd yn gynnar yn 2025.

en-gb	Helo Blod
cy-gb	Helo Blod

en-gb	Helo Blod helps individuals, businesses, charities and third sector organisations to use more Welsh by offering up to 500 words of free translations a month, as well as a Welsh text-checking service.
cy-gb	Mae Helo Blod yn helpu unigolion, busnesau, elusennau a chyrff y trydydd sector i ddefnyddio rhagor o Gymraeg drwy gynnig cyfieithiadau am ddim hyd at 500 gair y mis, yn ogystal â gwasanaeth gwirio testun Cymraeg.

en-gb	It also answers various enquiries from businesses about the Welsh language, provides Work Welsh goods and signposts to sources of support in relevant organisations.
cy-gb	Mae hefyd yn ateb ymholiadau o bob math gan fusnesau am y Gymraeg, yn darparu nwyddau Iaith Gwaith ac yn cyfeirio pobl at ffynonellau cymorth mewn sefydliadau perthnasol.

en-gb	Helo Blod is available by phone, via the website, e-mail, and social media.
cy-gb	Gellir cysylltu â Helo Blod dros y ffôn, drwy’r wefan, e-bost, a’r cyfryngau cymdeithasol.

en-gb	During 2023-24, the Helo Blod service:
cy-gb	Yn ystod 2023-24, fe wnaeth gwasanaeth Helo Blod:

en-gb	Received 3,500 requests for support and translation – 1,655 from businesses, 1,422 from charities and 423 from individuals.
cy-gb	Dderbyn 3,500 o geisiadau cymorth a chyfieithu – 1,655 gan fusnesau, 1,422 gan elusennau a 423 gan unigolion.

en-gb	These included requests to translate signs, posters, text for social media and for websites.
cy-gb	Roedd y rhain yn cynnwys ceisiadau i gyfieithu arwyddion, posteri, testun ar gyfer y cyfryngau cymdeithasol ac ar gyfer gwefannau.

en-gb	Translated 545,051 words from English to Welsh and checked 20,435 Welsh words.
cy-gb	Cyfieithu 545,051 o eiriau o Saesneg i’r Gymraeg a gwirio 20,435 o eiriau Cymraeg.

en-gb	Crossed the milestone of receiving 10,000 requests for support through the website since launching in February 2020.
cy-gb	Croesi’r garreg filltir o dderbyn 10,000 o geisiadau am gymorth drwy’r wefan ers lansio ym mis Chwefror 2020.

en-gb	Viewed 1,788 accounts created by new customers within the period:
cy-gb	Gweld 1,788 o gyfrifon yn cael eu creu gan gwsmeriaid newydd yn y cyfnod:

en-gb	735 on behalf of businesses, 389 on behalf of charities and 664 by individuals.
cy-gb	735 ar ran busnesau, 389 ar ran elusennau a 664 gan unigolion.

en-gb	Cardiff was the area with the largest number in Wales of new accounts created on behalf of businesses and charities (131), with Gwynedd in second place (89) and Powys third (75).
cy-gb	Caerdydd (131) oedd yr ardal yng Nghymru gyda’r nifer fwyaf o gyfrifon newydd yn cael eu creu ar ran busnesau ac elusennau, gyda Gwynedd yn ail (89) a Phowys (75) yn drydydd.

en-gb	158 new accounts were created by businesses and charities outside Wales.
cy-gb	Crëwyd cyfrifon newydd gan 158 o fusnesau ac elusennau y tu allan i Gymru.

en-gb	Staff also promoted the service through partners and other bodies at various events.
cy-gb	Fe aeth staff ati hefyd i hyrwyddo’r gwasanaeth drwy bartneriaid a chyrff eraill mewn amryw ddigwyddiadau.

en-gb	These included Visit Wales' regional roadshows, a presentation to businesses organised by Llwyddo'n Lleol, and a presentation by the Urdd in Welshpool in preparation for the Urdd Eisteddfod in Meifod.
cy-gb	Roedd y rhain yn cynnwys sioeau teithiol rhanbarthol Croeso Cymru, cyflwyniad i fusnesau a drefnwyd gan Llwyddo’n Lleol, a chyflwyniad gan yr Urdd yn y Trallwng wrth baratoi ar gyfer Eisteddfod yr Urdd ym Meifod.

en-gb	More than just words 2022-2027
cy-gb	Mwy na geiriau 2022-27

en-gb	The aim of More than just words, the Welsh Government's plan for strengthening Welsh language services in health and care, is to ensure that organisations recognise that language is an intrinsic part of care, and that Welsh language services are proactively offered to the people who need them.
cy-gb	Bwriad Mwy na geiriau, cynllun Llywodraeth Cymru ar gyfer cryfhau gwasanaethau Cymraeg ym maes iechyd a gofal, yw sicrhau bod sefydliadau yn cydnabod bod iaith yn rhan gynhenid o ofal, a bod gwasanaethau Cymraeg yn cael eu cynnig yn rhagweithiol i’r bobl sydd eu hangen.

en-gb	The new More than just words 2022-27 plan was launched in August 2022.
cy-gb	Lansiwyd cynllun newydd Mwy na geiriau 2022-27 ym mis Awst 2022.

en-gb	The plan is set in the context that the Welsh language belongs to us all and that it should be incorporated into health and social care services across Wales so that individuals receive care that meets their language needs without having to ask for it.
cy-gb	Mae'r cynllun wedi'i osod yn y cyd-destun bod Cymraeg yn perthyn i ni i gyd ac y dylid ei hymgorffori mewn gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ledled Cymru, fel bod unigolion yn derbyn gofal sy'n diwallu eu hanghenion iaith heb orfod gofyn amdano.

en-gb	The first annual report on the plan was published in December 2023 in order to look at its first year (August 2022-August 2023).
cy-gb	Cyhoeddwyd yr adroddiad blynyddol cyntaf ar y cynllun ym mis Rhagfyr 2023 i edrych ar ei flwyddyn gyntaf (Awst 2022-Awst 2023).

en-gb	During the reporting year, senior leaders from across the health and care sector took part in the Leading in a Bilingual Country programme, which works towards embedding the spirit of Cymraeg 2050 in organisational culture and policies.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, cymerodd uwch-arweinwyr o bob rhan o'r sector iechyd a gofal ran yn y rhaglen Arwain mewn Gwlad Ddwyieithog, sy'n gweithio tuag at wreiddio ysbryd Cymraeg 2050 mewn diwylliant a pholisïau sefydliadol.

en-gb	Personal performance objectives were set for NHS board chairs and Directors of Social Services.
cy-gb	Gosodwyd amcanion perfformiad personol ar gyfer cadeiryddion byrddau’r GIG a Chyfarwyddwyr Gwasanaethau Cymdeithasol.

en-gb	The aim was for organisations to show how they have led in a way that mainstreams the Welsh language within plans and services.
cy-gb	Nod yr amcanion oedd bod y sefydliadu yn dangos sut maent wedi arwain mewn ffordd sy’n prif-ffrydio’r Gymraeg mewn cynlluniau a gwasanaethau.

en-gb	The Duty of Quality was also introduced, with the statutory guidance recognising the importance of the Welsh language and the More than just words plan.
cy-gb	Cyflwynwyd hefyd y Ddyletswydd Ansawdd, gyda’r canllawiau statudol yn cydnabod pwysigrwydd y Gymraeg a chynllun Mwy na geiriau.

en-gb	Many of the staff working in health and social care are able to speak some Welsh, but lack confidence to use it.
cy-gb	Mae llawer o’r staff sy’n gweithio ym maes iechyd a gofal cymdeithasol yn gallu siarad peth Cymraeg ond heb yr hyder i’w defnyddio.

en-gb	During the year, the National Centre for Learning Welsh developed a learning Welsh programme to support colleagues to gain confidence to use their Welsh.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn, bu’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yn datblygu rhaglen dysgu Cymraeg i gefnogi cydweithwyr i ennyn hyder i ddefnyddio’u Cymraeg.

en-gb	To coincide with the compulsory language awareness course, launched last year for the NHS, this year Social Care Wales launched a Welsh language awareness e-learning module to help people working in social care, early years and childcare learn more about Welsh and working bilingually.
cy-gb	I gyd-fynd â’r cwrs ymwybyddiaeth iaith gorfodol, a lansiwyd y llynedd ar gyfer y GIG, eleni lansiodd Gofal Cymdeithasol Cymru fodiwl e-ddysgu ymwybyddiaeth o'r Gymraeg i helpu pobl sy'n gweithio ym maes gofal cymdeithasol, y blynyddoedd cynnar a gofal plant i ddysgu mwy am y Gymraeg a gweithio'n ddwyieithog.

en-gb	Reflecting the important role technology has to play in increasing interaction between patients, service users and professionals, the NHS app, which includes a range of useful features to help the public interact with the NHS, has been made available bilingually.
cy-gb	Gan adlewyrchu’r rhan bwysig sydd gan dechnoleg i’w chwarae o ran cynyddu’r rhyngweithio rhwng cleifion, defnyddwyr gwasanaeth a gweithwyr proffesiynol, sicrhawyd fod ap y GIG, sy’n cynnwys ystod o nodweddion defnyddiol i helpu’r cyhoedd i ryngweithio gyda’r GIG, ar gael yn ddwyieithog.

en-gb	An Advisory Board has been set up to monitor and scrutinise progress with More than just words.
cy-gb	Sefydlwyd Bwrdd Cynghori i fonitro a chraffu ar y cynnydd gyda Mwy na geiriau.

en-gb	The board met with representatives of health and social care groups, with discussions focusing on the need to strengthen Welsh language provision and the active offer.
cy-gb	Cyfarfu’r bwrdd â chynrychiolwyr grwpiau iechyd a gofal cymdeithasol, gyda’r trafodaethau’n canolbwyntio ar yr angen i gryfhau darpariaeth Gymraeg a'r cynnig rhagweithiol.

en-gb	The board is working with Llais to ensure that health and care service users are able to contribute to the work of More than just words.
cy-gb	Mae'r bwrdd yn gweithio gyda Llais i sicrhau bod defnyddwyr gwasanaethau iechyd a gofal yn gallu cyfrannu at waith Mwy na geiriau.

en-gb	In recognition of those who are leading the way in giving consideration to the Welsh language in service delivery, the Welsh language was included in two of the 2024 NHS Award categories – namely Person-Centred Care and Equitable Care.
cy-gb	Er mwyn cydnabod y rheiny sy’n arwain y gad o ran ystyried y Gymraeg wrth ddarparu gwasanaethau, cafodd y Gymraeg ei chynnwys mewn dau o gategorïau Gwobrau’r GIG 2024 – sef Gofal sy’n canolbwyntio ar yr Unigolyn a Gofal Teg.

en-gb	One organisation was shortlisted and the winners will be announced at an awards ceremony in the autumn.
cy-gb	Llwyddodd un sefydliad i gyrraedd y rhestr fer a chyhoeddir yr enillwyr mewn seremoni wobrwyo yn yr hydref.

en-gb	Increasing the social use of Welsh is essential to enable us to reach our target of doubling the daily use of our language.
cy-gb	Mae cynyddu defnydd cymdeithasol o’r Gymraeg yn hanfodol er mwyn cyrraedd ein targed o ddyblu defnydd dyddiol o’n hiaith.

en-gb	As Welsh is not a majority language throughout Wales, plans must be made to create, protect and extend opportunities and spaces where we can use Welsh together.
cy-gb	Gan nad yw’r Gymraeg yn iaith fwyafrifol ledled Cymru, rhaid cynllunio i greu, gwarchod ac ehangu cyfleoedd a gofodau lle gallwn ddefnyddio’n Cymraeg gyda’n gilydd.

en-gb	One type of Welsh language monolingual space where we have increased our engagement is co-operative organisations.
cy-gb	Un math o ofod uniaith Gymraeg yr ydym wedi cynyddu ein hymwneud ag ef yw mudiadau cydweithredol.

en-gb	These also, of course, offer employment opportunities and contribute to the economy, and sometimes they fulfil an important social function, all in Welsh.
cy-gb	Mae’r rhain hefyd, wrth gwrs, yn cynnig cyfleoedd gwaith a chyfraniad i’r economi, ac weithiau’n cyflawni swyddogaeth gymdeithasol bwysig, a hyn oll yn Gymraeg.

en-gb	Further details of our work in this area can be found in the Welsh Language Communities Housing Plan section below.
cy-gb	Mae rhagor o fanylion am ein gwaith yn y maes hwn i’w canfod yn yr adran Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg isod.

en-gb	During 2023-24, 43 organisations were allocated grants under the Grant to Promote and Facilitate the Use of Welsh to increase the use of our language at community level and nationally.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, dyrannwyd grantiau i 43 o sefydliadau o dan y Grant i Hybu a Hwyluso Defnydd o’r Gymraeg er mwyn cynyddu’r defnydd o’n hiaith ar lefel gymunedol ac yn genedlaethol.

en-gb	The aim of this funding is to enable organisations to instigate, develop and sustain a wide range of activities, including activities for children and young people, to create a bridge between formal education and using the Welsh language in social situations.
cy-gb	Bwriad y cyllid hwn yw galluogi sefydliadau i ysgogi, datblygu a chynnal amrywiaeth eang o weithgareddau, gan gynnwys gweithgareddau i blant a phobl ifanc er mwyn creu pont rhwng addysg ffurfiol a defnyddio’r Gymraeg yn gymdeithasol.

en-gb	The work of organisations such as the Urdd, the Young Farmers’ Clubs, the mentrau iaith and the National Eisteddfod all offer opportunities for young people aged 11-25 to use Welsh outside school.
cy-gb	Mae gwaith sefydliadau megis yr Urdd, Mudiad y Clybiau Ffermwyr Ifanc, y mentrau iaith a’r Eisteddfod Genedlaethol oll yn cynnig cyfleoedd i bobl ifanc 11-25 oed ddefnyddio’r Gymraeg y tu allan i’r ysgol.

en-gb	Here are some examples:
cy-gb	Dyma rai enghreifftiau:

en-gb	The network of 21 mentrau iaith sustains a wide range of activities across our communities, based on evidence of the need within their areas.
cy-gb	Mae’r rhwydwaith o 21 o fentrau iaith yn cynnal ystod eang o weithgareddau ar draws ein cymunedau, yn seiliedig ar dystiolaeth o’r angen yn eu hardaloedd.

en-gb	During the reporting year, emphasis was placed on empowering communities to develop ideas and activities of their own for the benefit of the Welsh language.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, rhoddwyd pwyslais ar rymuso’r cymunedau i ddatblygu syniadau a gweithgareddau eu hunain er budd y Gymraeg.

en-gb	Tafwyl, Menter Caerdydd's Welsh language festival, was held in the city's Bute Park during the reporting year.
cy-gb	Cynhaliwyd gŵyl Tafwyl, sef gŵyl Gymraeg Menter Caerdydd, ym Mharc Biwt y ddinas yn ystod y flwyddyn adrodd.

en-gb	The festival attracted thousands during the weekend and the fringe events also continue to go from strength to strength.
cy-gb	Llwyddodd yr ŵyl i ddenu miloedd yn ystod y penwythnos, ac mae’r digwyddiadau ymylol hefyd yn parhau i fynd o nerth i nerth.

en-gb	Grants have been allocated to 54 papurau bro (hyper local newspapers) during 2023-24, with a specific aim of trying to reach new audiences, attracting volunteers and publishing digitally.
cy-gb	Dyrannwyd grantiau i 54 o bapurau bro yn ystod 2023-24, gyda nod penodol i geisio cyrraedd cynulleidfaoedd newydd, denu gwirfoddolwyr a cyhoeddi’n ddigidol.

en-gb	Merched y Wawr ran a full and varied programme of activities, with over 60,000 attending across communities in Wales.
cy-gb	Cynhaliodd Merched y Wawr raglen lawn ac amrywiol o weithgareddau, gyda dros 60,000 yn mynychu mewn cymunedau ledled Cymru.

en-gb	Their projects focused on the areas sponsoring our main festivals, e.g Llanymddyfri for the Urdd Eisteddfod, the Dinasoedd project which aimed to bring Country and City together at the Royal Welsh Show, and Llwybrau in Llŷn and Eifionydd for the National Eisteddfod.
cy-gb	Canolbwyntiodd eu prosiectau ar yr ardaloedd a oedd yn noddi ein prif wyliau e.e Llanymddyfri ar gyfer Eisteddfod yr Urdd, prosiect Dinasoedd a oedd â’r nod o ddod a’r Wlad a’r Ddinas yn un yn y Sioe Frenhinol, a Llwybrau yn Llŷn ac Eifionydd ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol.

en-gb	New Welsh speakers
cy-gb	Siaradwyr Cymraeg newydd

en-gb	Through the Cefnogi Dysgwyr (Supporting Learners) scheme, the National Centre for Learning Welsh continues to work with partners in the community to provide opportunities for new Welsh speakers to use their skills.
cy-gb	Drwy’r cynllun Cefnogi Dysgwyr, mae’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yn parhau i weithio gyda phartneriaid yn y gymuned i ddarparu cyfleoedd i siaradwyr Cymraeg newydd ddefnyddio’u sgiliau.

en-gb	The Centre continues to co-ordinate the Siarad scheme in order to support learners to use their Welsh with more confident speakers in an informal context.
cy-gb	Mae’r Ganolfan yn parhau i gydlynu’r cynllun Siarad er mwyn cefnogi dysgwyr i ddefnyddio eu Cymraeg gyda siaradwyr mwy hyderus mewn cyd-destun anffurfiol.

en-gb	The aim of the scheme is to build learners’ confidence by providing opportunities for informal conversations.
cy-gb	Nod y cynllun yw magu hyder dysgwyr drwy ddarparu cyfleoedd am sgwrs anffurfiol.

en-gb	The Siarad scheme is growing annually, with over 350 pairs in operation during 2023-24.
cy-gb	Mae'r cynllun Siarad yn tyfu'n flynyddol, gyda dros 350 o barau'n weithredol yn ystod 2023-24.

en-gb	The Centre is also implementing a new scheme called Hapus i Siarad (Happy to Talk), in partnership with the mentrau iaith.
cy-gb	Mae’r Ganolfan hefyd yn gweithredu cynllun newydd o’r enw Hapus i Siarad, mewn partneriaeth â’r mentrau iaith.

en-gb	The aim is to ensure that new speakers have the opportunity to use their Welsh within their communities.
cy-gb	Y nod yw sicrhau bod siaradwyr newydd yn cael cyfle i ddefnyddio’u Cymraeg yn eu cymunedau.

en-gb	The Urdd Eisteddfod
cy-gb	Eisteddfod yr Urdd

en-gb	The 2023 Eisteddfod in Carmarthenshire was another success.
cy-gb	Cafwyd Eisteddfod lwyddiannus eto yn 2023 yn Sir Gaerfyrddin.

en-gb	Building on our previous support to enable the Eisteddfodau to offer free tickets to lower income families, the Minister for Education and Welsh Language announced additional one-off funding worth £150,000 to the Urdd in order to offer free admission to eligible families.
cy-gb	Gan adeiladu ar ein cefnogaeth flaenorol i alluogi’r Eisteddfodau i gynnig tocynnau am ddim i deuluoedd incwm is, cyhoeddodd Gweinidog y Gymraeg ac Addysg gyllid ychwanegol un-tro gwerth £150,000 i’r Urdd i gynnig mynediad am ddim i deuluoedd cymwys.

en-gb	Almost 9,000 tickets were distributed through the scheme, which enabled a number of families to attend the Urdd Eisteddfod for the first time as a result of this extra support.
cy-gb	Dosbarthwyd bron i 9,000 o docynnau drwy’r cynllun, a wnaeth alluogi nifer o deuluoedd i fynychu Eisteddfod yr Urdd am y tro cyntaf yn sgil y gefnogaeth ychwanegol hon.

en-gb	During the 2022 Urdd Eisteddfod, the Minister for Education and Welsh Language announced an investment of £200,000 a year over a five-year period to reestablish the Urdd Youth Theatre.
cy-gb	Yn ystod yr Eisteddfod yr Urdd 2022, cyhoeddodd Gweinidog y Gymraeg ac Addysg fuddsoddiad o £200,000 y flwyddyn dros gyfnod o bum mlynedd i ailsefydlu Theatr Ieuenctid yr Urdd.

en-gb	The following year, in September 2023, the Urdd Youth Theatre, Y Cwmni, staged its first production since relaunching.
cy-gb	Y flwyddyn ganlynol, ym mis Medi 2023, llwyfannodd Y Cwmni, sef Theatr Ieuenctid yr Urdd, ei gynhyrchiad cyntaf ers aillansio.

en-gb	Deffro'r Gwanwyn was a hugely successful production that provided backstage and performance opportunities for a number of talented young people from across the country.
cy-gb	Roedd Deffro’r Gwanwyn yn gynhyrchiad llwyddiannus dros ben a oedd yn rhoi profiad cefn llwyfan a pherfformio i nifer o bobl ifanc dawnus o bob cwr o’r wlad.

en-gb	Urdd Sports
cy-gb	Chwaraeon yr Urdd

en-gb	The Urdd's sports provision reaches thousands of children and young people annually.
cy-gb	Mae darpariaeth chwaraeon yr Urdd yn cyrraedd miloedd o blant a phobl ifanc yn flynyddol.

en-gb	During the reporting year, the Urdd received funding from Sport Wales as well as a contribution as part of their core Cymraeg 2050 grant.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, derbyniodd yr Urdd gyllid gan Chwaraeon Cymru yn ogystal â chyfraniad fel rhan o’u grant craidd Cymraeg 2050.

en-gb	Welsh Government funding gives young people across Wales the opportunity to participate in sport through the medium of Welsh.
cy-gb	Mae'r cyllid gan Lywodraeth Cymru yn rhoi’r cyfle i bobl ifanc ledled Cymru gymryd rhan mewn chwaraeon drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	The scheme offers extensive opportunities across a range of sports including football, rugby, netball, gymnastics and multi-skill activities.
cy-gb	Mae’r cynllun yn cynnig cyfleoedd helaeth ar draws amrywiol chwaraeon gan gynnwys pêl-droed, rygbi, pêl-rwyd, gymnasteg a gweithgareddau aml-sgiliau.

en-gb	The National Eisteddfod
cy-gb	Yr Eisteddfod Genedlaethol

en-gb	A truly memorable Eisteddfod was held in Boduan, Llŷn and Eifionydd in 2023, with the Welsh language showcased at its best through our unique culture.
cy-gb	Cafwyd Eisteddfod i’w chofio ym Moduan, Llŷn ac Eifionydd yn 2023, gyda’r Gymraeg yn cael ei harddangos ar ei gorau drwy gyfrwng ein diwylliant unigryw.

en-gb	Much like the support for the Urdd Eisteddfod, additional funding was also provided to the National Eisteddfod in order to offer free entry to low-income families in 2023.
cy-gb	Yn debyg iawn i’r gefnogaeth i Eisteddfod yr Urdd, darparwyd cyllid ychwanegol i’r Eisteddfod Genedlaethol hefyd allu cynnig mynediad am ddim i deuluoedd incwm isel yn 2023.

en-gb	We continue to work with the Eisteddfod to ensure that the impact of the festival on the Welsh language and communities begins immediately after the Eisteddfod announces its next location.
cy-gb	Rydym yn parhau i gydweithio â’r Eisteddfod i sicrhau bod effaith yr ŵyl ar y Gymraeg a chymunedau yn cychwyn yn syth wedi i’r Eisteddfod gyhoeddi ei leoliad nesaf.

en-gb	During the busy period of preparation for the Llŷn and Eifionydd Eisteddfod, the Eisteddfod organised several community events in Rhondda Cynon Taf as they prepared to stage an urban Eisteddfod in Pontypridd in August 2024.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod prysur o baratoi at Eisteddfod Llŷn ac Eifionydd, trefnodd yr Eisteddfod sawl digwyddiad cymunedol yn Rhondda Cynon Taf wrth iddynt baratoi i lwyfannu Eisteddfod drefol ym Mhontypridd ym mis Awst 2024.

en-gb	There will be more about this Eisteddfod in the next annual report.
cy-gb	Bydd rhagor am yr eisteddfod hon yn yr adroddiad blynyddol nesaf.

en-gb	Dydd Miwsig Cymru (Welsh Language Music Day) was held for the ninth time on 9 February 2024.
cy-gb	Cynhaliwyd Dydd Miwsig Cymru (DMC) am y nawfed tro ar 9 Chwefror 2024.

en-gb	Since the inception of the campaign, the main aim has been to introduce Welsh music to a new audience.
cy-gb	Ers cychwyn yr ymgyrch, y prif nod yw cyflwyno cerddoriaeth Gymraeg i gynulleidfa newydd.

en-gb	This has evolved to recognising the importance of encouraging community events where people are able to use Welsh.
cy-gb	Mae hyn wedi esblygu i gydnabod pwysigrwydd annog digwyddiadau cymunedol lle gall pobl ddefnyddio’r Gymraeg.

en-gb	Over 30 Welsh language events were held across Wales as part of the campaign, ranging from gigs in community pubs to large gigs in our cities.
cy-gb	Cynhaliwyd dros 30 o ddigwyddiadau Cymraeg ledled Cymru fel rhan o’r ymgyrch, yn amrywio o gigs mewn tafarndai cymunedol i gigs mawr yn ein dinasoedd.

en-gb	By working with the community locations once again, we have secured a cultural legacy for Welsh Language Music Day events within communities, with each of the participating settings confirming that they would be hosting a Welsh language music event again in the future.
cy-gb	Drwy gydweithio â’r lleoliadau cymunedol unwaith eto, rydym wedi sicrhau gwaddol diwylliannol i ddigwyddiadau Dydd Miwsig Cymru yn y cymunedau, gyda phob un o’r lleoliadau a gymerodd ran yn cadarnhau y byddent yn cynnal digwyddiad cerddorol Cymraeg eto yn y dyfodol.

en-gb	The opportunity to work with a professional company to promote the gigs was a valuable experience in terms of event promotion, whilst also passing on valuable skills to the volunteers who run the pubs.
cy-gb	Roedd y cyfle i weithio gyda chwmni proffesiynol i hyrwyddo’r gigs yn brofiad gwerthfawr o safbwynt hyrwyddo digwyddiadau, gan hefyd drosglwyddo sgiliau gwerthfawr i’r gwirfoddolwyr sy’n rhedeg y tafarndai.

en-gb	The campaign proved again to be an opportunity to work with partners over social media and in their workplaces, with Cardiff City Football Club, Welsh Water, Football Association of Wales, Green Man Festival and others taking part.
cy-gb	Profodd yr ymgyrch eto i fod yn gyfle i weithio gyda phartneriaid dros y cyfryngau cymdeithasol ac yn eu gweithleoedd, gyda Chlwb Pêl-droed Dinas Caerdydd, Dŵr Cymru, Cymdeithas Bêl-droed Cymru, Gŵyl Green Man ac eraill yn cymryd rhan.

en-gb	The third theme supports the previous two themes of increasing the number of Welsh speakers and the use of Welsh.
cy-gb	Mae’r drydedd thema yn cefnogi’r ddwy thema flaenorol er mwyn cynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg a’r defnydd o’r Gymraeg.

en-gb	This will be achieved by creating favourable conditions and fostering an environment in which our language and its speakers can flourish.
cy-gb	Gwneir hyn drwy greu amodau addas a meithrin amgylchedd lle gall ein hiaith a’i siaradwyr ffynnu.

en-gb	Although we have targets for increasing the number of Welsh speakers and the number using the language, neither one nor the other can be achieved without suitable infrastructure.
cy-gb	Er bod gennym ni dargedau ar gyfer cynyddu nifer y siaradwyr a’r nifer sy’n defnyddio’r Gymraeg, ni chaiff y naill na’r llall eu cyflawni heb seilwaith addas.

en-gb	Community and economy
cy-gb	Y gymuned a’r economi

en-gb	In October 2022, the Welsh Government, as part of the Co-operation Agreement, announced £11m for phase 2 of the ARFOR programme.
cy-gb	Ym mis Hydref 2022, fe wnaeth Llywodraeth Cymru, fel rhan o’r Cytundeb Cydweithio, gyhoeddi £11m ar gyfer cam 2 rhaglen ARFOR.

en-gb	The intention is to build on previous projects and the findings of the independent evaluation of the ARFOR 1 programme as well as add value to economic and linguistic programmes already in place.
cy-gb	Y bwriad yw adeiladu ar brosiectau blaenorol a chanfyddiadau gwerthusiad annibynnol rhaglen ARFOR 1 ynghyd ag ychwanegu gwerth i raglenni economaidd ac ieithyddol sydd eisoes ar waith.

en-gb	The programme operates within the boundaries of the local authorities of Ceredigion, Gwynedd, Carmarthenshire and Ynys Môn.
cy-gb	Mae’r rhaglen yn weithredol o fewn ffiniau awdurdodau lleol Ceredigion, Gwynedd, Sir Gâr ac Ynys Môn.

en-gb	The main aim of ARFOR 2 is to achieve economic prosperity in the Welsh heartlands.
cy-gb	Prif nod ARFOR 2 yw sicrhau ffyniant economaidd yng nghadarnleoedd y Gymraeg.

en-gb	During the reporting period, the following projects were established and implemented:
cy-gb	Yn ystod y cyfnod adrodd, cafodd y prosiectau canlynol eu sefydlu a’u rhoi ar waith:

en-gb	Llwyddo'n Lleol – to create opportunities for young people and families to remain in or return to their communities – supporting them to succeed locally by engaging in enterprise or developing a career and ensuring a livelihood that fulfils their aspirations.
cy-gb	Llwyddo’n Lleol – i greu cyfleoedd i bobl a theuluoedd ifanc aros neu ddychwelyd i’w cymunedau cynhenid – gan eu cefnogi i lwyddo’n lleol drwy fentro neu ddatblygu gyrfa a sicrhau bywoliaeth sydd yn cyflawni eu dyheadau.

en-gb	Cymunedau Mentrus – by creating enterprising communities through supporting commercial and community organisations that aim to preserve and increase wealth locally while taking advantage of the unique qualities and identity of their areas.
cy-gb	Cymunedau Mentrus – drwy fynd ati i greu cymunedau sy’n mentro drwy gefnogi sefydliadau masnachol a chymunedol sy’n anelu at gadw a chynyddu cyfoeth yn lleol gan fanteisio ar hunaniaeth a rhinweddau unigryw eu hardaloedd.

en-gb	ARFOR Challenge Fund – with the aim of encouraging collaborative activity – by establishing a mindset of learning by doing and continuous improvement, learning from an activity within individual areas and then extending it, but tailoring it to local circumstances.
cy-gb	Cronfa Her ARFOR – gyda’r nod o annog cydweithio drwy ddysgu a gwella’n barhaus – drwy sefydlu meddylfryd dysgu drwy wneud a gwella parhaus, dysgu o weithgaredd mewn un ardal ac yna ei ymestyn i ardaloedd eraill ond drwy ei deilwra i amgylchiadau lleol.

en-gb	Bwrlwm ARFOR – by strengthening the identity of communities with a high density of Welsh speakers – by supporting the use and visibility of the Welsh language and encouraging a sense of place and loyalty in the area.
cy-gb	Bwrlwm ARFOR – drwy gryfhau hunaniaeth cymunedau sydd â dwysedd uchel o siaradwyr Cymraeg – drwy gefnogi defnydd a gwelededd y Gymraeg ac annog naws am le a theyrngarwch lleol.

en-gb	Lessons learned – develop the concept of continuously learning lessons, sharing good practice to broaden our understanding of the relationship between the economy and the Welsh language, while improving understanding of the economic interventions that can make a difference to the prosperity of the Welsh language and contribute to the objectives of Cymraeg 2050.
cy-gb	Gwersi a ddysgwyd – datblygu’r cysyniad o ddysgu gwersi’n barhaus gan rannu arfer da er mwyn ehangu ein dealltwriaeth o'r berthynas rhwng yr economi a’r iaith Gymraeg gan ddeall yn well yr ymyraethau economaidd a all wneud gwahaniaeth i ffyniant y Gymraeg a chyfrannu at amcanion Cymraeg 2050.

en-gb	The Agriculture (Wales) Act received Royal Assent on 17 August 2023 and established a framework of four Sustainable Land Management (SLM) objectives, for the future support and regulation of agriculture in Wales.
cy-gb	Cafodd Deddf Amaethyddiaeth (Cymru) Gydsyniad Brenhinol ar 17 Awst 2023, a sefydlodd fframwaith o bedwar amcan ar gyfer Rheoli Tir yn Gynaliadwy, er mwyn cefnogi a rheoleiddio amaethyddiaeth yng Nghymru i'r dyfodol.

en-gb	One of the Sustainable Land Management objectives is to:
cy-gb	Un o amcanion Rheoli Tir yn Gynaliadwy yw:

en-gb	“Conserve and enhance the countryside and cultural resources and promote public access to and engagement with them, and to sustain the Welsh language and promote and facilitate its use”.
cy-gb	"Cadw a gwella cefn gwlad ac adnoddau diwylliannol, a hyrwyddo mynediad y cyhoedd iddynt a’u hymgysylltiad â nhw, a chynnal y Gymraeg a hyrwyddo a hwyluso ei defnydd".

en-gb	This objective recognises the importance of the Welsh language in our agricultural sector.
cy-gb	Mae'r amcan hwn yn cydnabod pwysigrwydd y Gymraeg o fewn ein sector amaethyddol.

en-gb	In addition, pursuant to the provision of support within the Act, one of the listed purposes enables for the provision of support to the sector for the purpose of “sustaining the Welsh language and promoting and facilitating its use”, thereby supporting actions the sector may take towards achieving this purpose.
cy-gb	Yn ogystal, yn unol â'r pŵer i ddarparu cymorth yn y Ddeddf, mae un o'r dibenion rhestredig yn ei gwneud yn bosibl darparu cymorth i'r sector ar gyfer “cynnal y Gymraeg a hyrwyddo a hwyluso ei defnydd”, a thrwy hynny gefnogi camau gweithredu y gall y sector eu cymryd tuag at gyflawni'r diben hwn.

en-gb	The Act places a duty on Welsh Ministers to consider how any future agricultural support best contributes to the Sustainable Land Management objectives.
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i ystyried beth yw'r ffordd orau y gall unrhyw gymorth amaethyddol gyfrannu at amcanion Rheoli Tir yn Gynaliadwy i'r dyfodol.

en-gb	This includes the implementation of the Sustainable Farming Scheme (SFS).
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys gweithredu'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy.

en-gb	The Act also includes a duty to set indicators and targets to measure progress towards achieving the Sustainable Land Management objectives, as well as to publish regular impact reports detailing the way in which, and the extent to which, the support has achieved the purposes for which it was provided and how it has contributed to achieving the Sustainable Land Management objectives.
cy-gb	Mae'r Ddeddf hefyd yn cynnwys dyletswydd i nodi dangosyddion a thargedau i fesur cynnydd tuag at gyflawni'r amcanion ar gyfer Rheoli Tir yn Gynaliadwy, yn ogystal â chyhoeddi adroddiadau effaith rheolaidd sy'n manylu ar y ffordd y mae'r cymorth wedi cyflawni'r dibenion y'i darparwyd ar eu cyfer, ac i ba raddau, a sut y mae wedi cyfrannu at yr amcanion ar gyfer Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	In December 2023 we published the final formal consultation on the SFS, Sustainable Farming Scheme – Keeping farmers farming.
cy-gb	Ym mis Rhagfyr 2023, cyhoeddwyd yr ymgynghoriad ffurfiol terfynol ar y Cynllun Ffermio Cynaliadwy, Y Cynllun Ffermio Cynaliadwy – Cadw ffermwyr i ffermio.

en-gb	The consultation closed on 7 March 2024 and the summary of responses was published in July.
cy-gb	Daeth yr ymgynghoriad i ben ar 7 Mawrth 2024, a chyhoeddwyd crynodeb o'r ymatebion ym mis Gorffennaf.

en-gb	We continue to work with a range of stakeholders to refine and test SFS proposals, before Welsh Ministers can make final implementation decisions.
cy-gb	Rydym yn parhau i weithio gydag ystod o randdeiliaid i fireinio a phrofi cynigion y Cynllun Ffermio Cynaliadwy, cyn i Weinidogion Cymru wneud penderfyniadau terfynol.

en-gb	The findings will be published in the next Annual Report.
cy-gb	Caiff y canfyddiadau eu cyhoeddi yn yr adroddiad blynyddol nesaf.

en-gb	Welsh Language Communities Housing Plan
cy-gb	Y Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg

en-gb	Our Welsh Language Communities Housing Plan includes a range of interventions aimed at addressing the economic, housing, community development and language planning issues of geographical communities with a high density of Welsh speakers.
cy-gb	Mae ein Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg yn cynnwys ystod o ymyraethau sy’n ceisio mynd i’r afael â materion economaidd, tai, datblygu cymunedol a chynllunio ieithyddol cymunedau daearyddol sydd â dwysedd uchel o siaradwyr Cymraeg.

en-gb	Many of these communities have seen strong demand for properties to be used as second homes, which has raised concerns about affordability and the future of the Welsh language as a thriving community language.
cy-gb	Mae nifer o’r cymunedau hyn wedi gweld galw mawr am eiddo i’w ddefnyddio fel ail gartrefi sydd wedi codi pryderon am fforddiadwyedd a dyfodol y Gymraeg fel iaith gymunedol ffyniannus.

en-gb	Our aim is to empower the Welsh-speaking communities facing numerous social, economic and linguistic challenges to take responsibility and find solutions of their own to issues that threaten the sustainability of Welsh as a living community language.
cy-gb	Ein nod yw grymuso’r cymunedau Cymraeg eu hiaith sy’n wynebu heriau cymdeithasol, economaidd ac ieithyddol niferus i gymryd cyfrifoldeb a chanfod datrysiadau eu hunain i faterion sy’n bygwth cynaladwyedd y Gymraeg fel iaith gymunedol fyw.

en-gb	During the reporting year, the following was achieved through the interventions of the Welsh Language Communities Housing Plan:
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, gwnaed y canlynol drwy ymyraethau’r Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg:

en-gb	Through Perthyn's small grants fund, 27 community groups received support of up to £12,000 to set up co-operatives and community-led housing schemes.
cy-gb	Drwy gronfa grantiau bach Perthyn, rhoddwyd cefnogaeth o hyd at £12,000 i 27 o grwpiau cymunedol i sefydlu mentrau cydweithredol a chynlluniau tai wedi’u harwain gan y gymuned.

en-gb	The aim is to support the local economy, make housing more affordable, as well as ensure local communities are sustainable in the future.
cy-gb	Y nod yw cefnogi'r economi leol, gwneud tai yn fwy fforddiadwy, ynghyd â sicrhau bod cymunedau lleol yn gynaliadwy i’r dyfodol.

en-gb	The Perthyn scheme adds value to the support offered by Social Business Wales and Communities Creating Homes by taking a focused approach to building capacity in communities.
cy-gb	Mae cynllun Perthyn yn cynnig gwerth ychwanegol i’r gefnogaeth sy’n cael ei chynnig gan Busnes Cymdeithasol Cymru a Chymunedau’n Creu Cartrefi drwy fynd ati’n benodol i adeiladu capasiti mewn cymunedau.

en-gb	Funded schemes include the Eagles Enterprise scheme in Llanuwchllyn and the Vale Pub Enterprise in the Aeron Valley – where both communities purchased the local pubs and secured a prosperous future for them.
cy-gb	• Mae’r cynlluniau a ariannwyd yn cynnwys cynllun Menter yr Eagles yn Llanuwchllyn a Menter Tafarn y Vale, Dyffryn Aeron lle llwyddodd y ddwy gymuned i brynu a sicrhau dyfodol llewyrchus i’r tafarndai lleol.

en-gb	The Tŵr initiative in Pwllheli also received funding to purchase the hotel and to start to renovate the iconic building in the town centre.
cy-gb	Cefnogwyd hefyd Fenter y Tŵr ym Mhwllheli sydd wedi prynu'r gwesty ac wedi dechrau adnewyddu'r adeilad eiconig ynghanol y dref.

en-gb	Also funded was the Egni Trefin community energy project, which is developing renewable energy schemes in Trefin, Pembrokeshire.
cy-gb	Ariannwyd hefyd brosiect ynni cymunedol Egni Trefin, sy’n datblygu cynlluniau ynni adnewyddol yn Nhrefin, Sir Benfro.

en-gb	An engagement event was held with the estate agents of the Dwyfor second homes and affordability pilot area.
cy-gb	Cynhaliwyd digwyddiad ymgysylltu gydag arwerthwyr tai ardal beilot fforddiadwyedd ac ail gartrefi Dwyfor.

en-gb	The event was an opportunity to bring together the local estate agents and stakeholders of the pilot to share information about the pilot schemes and the Welsh Language Communities Housing Plan, as well as seek input from the estate agents on these schemes.
cy-gb	Roedd y digwyddiad yn gyfle i ddod ag arwerthwyr tai lleol a rhanddeiliaid y peilot ynghyd i rannu gwybodaeth am gynlluniau'r peilot a’r Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg, ynghyd â chael mewnbwn gan yr arwerthwyr i’r cynlluniau hyn.

en-gb	On St David's Day 2024, the then Cabinet Secretary for Economy, Energy and the Welsh Language launched the Cultural Ambassadors Scheme.
cy-gb	Ar Ddydd Gŵyl Dewi 2024, lansiodd Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi, Ynni a’r Gymraeg y Cynllun Llysgenhadon Diwylliannol.

en-gb	The scheme is a series of modules that promote and raise awareness of our culture, heritage and the Welsh language within our communities and among newcomers.
cy-gb	Mae’r cynllun yn gyfres o fodiwlau sy’n hyrwyddo a chodi ymwybyddiaeth o’n diwylliant, treftadaeth a’r Gymraeg yn gymunedol ac ymysg newydd-ddyfodiad.

en-gb	These modules include the following themes:
cy-gb	Mae’r modiwlau hyn yn cynnwys y themâu canlynol:

en-gb	Early history of the Welsh language
cy-gb	Hanes cynnar y Gymraeg

en-gb	Useful information for newcomers and visitors about the Welsh language
cy-gb	Gwybodaeth ddefnyddiol i newydd-ddyfodiaid ac ymwelwyr am y Gymraeg

en-gb	The main aim of the course is to build and empower a network of Ambassadors to promote the use of the Welsh language and help people integrate into their new communities.
cy-gb	Prif fwriad y cwrs yw adeiladu a grymuso rhwydwaith o Lysgenhadon i hyrwyddo defnydd o’r Gymraeg a helpu pobl i integreiddio i’w cymunedau newydd.

en-gb	We will further investigate issues related to the protection of Welsh place names, including historical names, topographic names, and property names.
cy-gb	Byddwn yn ymchwilio ymhellach i faterion diogelu enwau lleoedd Cymraeg, gan gynnwys enwau hanesyddol, tirweddol ac enwau tai.

en-gb	See more details in the Place Names section below.
cy-gb	Gweler mwy o fanylion yn adran Enwau Lleoedd isod.

en-gb	Commission for Welsh-speaking Communities
cy-gb	Y Comisiwn Cymunedau Cymraeg

en-gb	In June 2023, the Commission for Welsh-speaking Communities published a Position Paper summarising its initial findings.
cy-gb	Ym mis Mehefin 2023, cyhoeddodd y Comisiwn Cymunedau Cymraeg Bapur Safbwynt a oedd yn crynhoi ei ganfyddiadau cychwynnol.

en-gb	The aim of the Commission is to make public policy recommendations in order to strengthen Welsh-speaking communities.
cy-gb	Bwriad y Comisiwn yw gwneud argymhellion polisi cyhoeddus gyda’r nod o gryfhau cymunedau Cymraeg.

en-gb	The Commission is chaired by Dr Simon Brooks and consists of ten members representing important policy areas, including the economy, housing, education, local government, community regeneration and language planning.
cy-gb	Mae’r Comisiwn yn cael ei gadeirio gan Dr Simon Brooks ac mae’n cynnwys deg aelod sy’n cynrychioli meysydd polisi pwysig, gan gynnwys yr economi, tai, addysg, llywodraeth leol, adfywio cymunedol a chynllunio ieithyddol.

en-gb	The Commission published its final report and recommendations to the Government in August 2024.
cy-gb	Cyhoeddodd y Comisiwn ei adroddiad terfynol ac argymhellion i Lywodraeth ym mis Awst 2024.

en-gb	Affordability, second homes and the Welsh language
cy-gb	Fforddiadwyedd, ail gartrefi a’r Gymraeg

en-gb	The Programme for Government includes a number of commitments relating to affordability, second homes and the Welsh language, for example:
cy-gb	Mae'r Rhaglen Lywodraethu yn cynnwys nifer o ymrwymiadau sy'n gysylltiedig â fforddiadwyedd, ail gartrefi a'r Gymraeg, er enghraifft:

en-gb	Build 20,000 new low carbon social homes for rent.
cy-gb	Adeiladu 20,000 o gartrefi cymdeithasol carbon isel newydd i'w rhentu.

en-gb	Publish a White Paper to include proposals for a right to adequate housing including fair rents and new approaches to making homes affordable for those on local incomes.
cy-gb	Cyhoeddi Papur Gwyn sy'n cynnwys cynigion ar gyfer hawl i gartref digonol, gan gynnwys rhenti teg a dulliau newydd o wneud cartrefi yn fforddiadwy i'r rhai sydd ar incwm lleol.

en-gb	Take forward actions to cap the number of second homes, bring more homes into common ownership and licence holiday lets.
cy-gb	Bwrw ymlaen â chamau i osod terfyn ar nifer yr ail gartrefi, dod â rhagor o gartrefi o dan berchnogaeth gyffredin a thrwyddedu llety gwyliau i'w osod.

en-gb	Develop further effective tax, planning and housing measures to ensure the interests of local people are protected.
cy-gb	Datblygu mesurau treth, cynllunio a thai effeithiol pellach i sicrhau bod buddiannau pobl leol yn cael eu gwarchod.

en-gb	Significant cross-cutting progress has been made, in line with the Welsh Government's three-pronged approach to second homes and bringing to bear the most comprehensive package of interventions in a UK context.
cy-gb	Mae cynnydd sylweddol wedi'i wneud mewn sawl maes, yn unol â dull triphlyg Llywodraeth Cymru o fynd i'r afael â chwestiwn ail gartrefi, gan weithredu'r pecyn ymyraethau mwyaf cynhwysfawr yng nghyd-destun y DU.

en-gb	The Welsh Government extended powers for local authorities to charge a discretionary premium rate of council tax on second homes and long-term empty properties.
cy-gb	Ehangodd Llywodraeth Cymru bwerau awdurdodau lleol i godi cyfradd bremiwm, yn ôl eu disgresiwn, ar y dreth gyngor ar ail gartrefi ac eiddo sydd wedi bod yn wag am gyfnod hir.

en-gb	From 1 April 2023, the maximum that local authorities can choose to apply rose from 100% to 300%.
cy-gb	O 1 Ebrill 2023, codwyd yr uchafswm y gall awdurdodau lleol ddewis ei godi o 100% i 300%.

en-gb	From April 2024, seven authorities increased the level of premium and a further seven have introduced premiums for the first time – 18 of 22 local authorities are now charging premiums on either or both types of property.
cy-gb	O fis Ebrill 2024, cynyddodd saith awdurdod lefel eu premiwm, ac mae saith arall wedi cyflwyno premiymau am y tro cyntaf – mae 18 o 22 awdurdod lleol yn codi premiymau erbyn hyn ar y naill fath o eiddo neu'r llall, neu ar y ddau fath.

en-gb	We changed the rules around short-term holiday accommodation – which means that to be liable for non-domestic rates (rather than council tax), short-term holiday lets operators must be available to let for at least 252 days in any 12 month period, and actually let for a minimum of 182 days within that period.
cy-gb	Newidiwyd y rheolau ynghylch llety gwyliau tymor byr, sy'n golygu bod rhaid i’r llety fod ar gael i’w osod am o leiaf 252 o ddiwrnodau mewn unrhyw gyfnod o 12 mis er mwyn talu ardrethi annomestig (yn hytrach na’r dreth gyngor), a’i fod yn cael ei osod am o leiaf 182 o ddiwrnodau yn ystod y cyfnod hwnnw.

en-gb	These changes will ensure that owners make a fair contribution to host communities.
cy-gb	Bydd y newidiadau hyn yn sicrhau bod perchnogion yn gwneud cyfraniad teg i'r gymuned leol.

en-gb	We have also introduced ground-breaking changes to the planning system; these changes established three new planning use classes: primary residence, secondary home and short-term holiday accommodation.
cy-gb	Rydym hefyd wedi cyflwyno newidiadau arloesol i'r system gynllunio; sefydlodd y rhain dri dosbarth defnydd cynllunio newydd: prif gartref, ail gartref a llety gwyliau tymor byr.

en-gb	Local planning authorities, where they have evidence and put in place an Article 4 Direction, can now require property owners to seek planning permission in order to change use between these classes.
cy-gb	Bellach gall awdurdodau cynllunio lleol, lle mae ganddynt dystiolaeth a phan fyddant wedi cyflwyno Cyfarwyddyd Erthygl 4, ei gwneud yn ofynnol i berchnogion eiddo gael caniatâd cynllunio ar gyfer newid defnydd o un dosbarth i'r llall.

en-gb	The Welsh Government is also committed to establishing a statutory registration and licensing scheme for all visitor accommodation providers in Wales.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru hefyd wedi ymrwymo i sefydlu cynllun cofrestru a thrwyddedu statudol ar gyfer pob darparwr llety i ymwelwyr yng Nghymru.

en-gb	We have been pleased to encourage affordable housing development in the most rural parts of Wales through our Rural Housing Enabler (RHE) programme.
cy-gb	Rydym wedi bod yn falch i hyrwyddo datblygiadau tai fforddiadwy yn rhannau mwyaf gwledig Cymru drwy ein rhaglen Swyddogion Galluogi Tai Gwledig.

en-gb	Funding is provided to support six RHE programmes across the most rural parts of Wales.
cy-gb	Darperir cyllid i gefnogi chwe rhaglen Swyddogion Galluogi Tai Gwledig ar draws ardaloedd mwyaf gwledig Cymru.

en-gb	RHEs play a vital role in these areas, working with partners to identify local housing need in communities.
cy-gb	Mae'r rhaglenni yn chwarae rôl hollbwysig yn yr ardaloedd hyn, gan weithio gyda phartneriaid i nodi anghenion llety lleol o fewn cymunedau.

en-gb	Affordability and second homes pilot
cy-gb	Peilot ail gartrefi a fforddiadwyedd

en-gb	Working with partners such as Cyngor Gwynedd, Eryri National Park, Grŵp Cynefin and Adra Housing Associations, we have established and integrated a pilot in Dwyfor, Gwynedd.
cy-gb	Gan weithio gyda phartneriaid fel Cyngor Gwynedd, Parc Cenedlaethol Eryri a chymdeithasau tai Adra a Grŵp Cynefin, rydym wedi sefydlu ac integreiddio cynllun peilot yn Nwyfor, Gwynedd.

en-gb	The pilot aims to test a number of interventions and to assess their effectiveness in terms of managing second homes and their effect on affordability.
cy-gb	Nod y peilot yw profi nifer o ymyraethau ac asesu eu heffeithiolrwydd wrth reoli ail gartrefi a’u heffaith ar fforddiadwyedd.

en-gb	We have tailored and are trialling new rules in the pilot for our Homebuy shared equity scheme and have already seen 14 completions in the area; far outstripping the figures prior to the pilot.
cy-gb	Rydym wedi teilwra ac wrthi’n treialu rheolau newydd yn y cynllun peilot ar gyfer cynllun rhannu ecwiti Cymorth Prynu ac mae 14 o gartrefi eisoes wedi eu prynu yn yr ardal, sy'n llawer uwch na'r ffigurau a welwyd cyn y peilot.

en-gb	Cyngor Gwynedd has consulted on applying an Article 4 planning direction.
cy-gb	Mae Cyngor Gwynedd wedi ymgynghori ar ddefnyddio cyfarwyddyd cynllunio Erthygl 4.

en-gb	We have committed financial support for Cyngor Gwynedd’s Article 4 direction in the Dwyfor pilot area so the resource and practical implications of imposing a direction can be independently evaluated and the learning shared on an all-Wales basis.
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo cymorth ariannol ar gyfer cyfarwyddyd Erthygl 4 Cyngor Gwynedd yn ardal beilot Dwyfor, fel y gellir gwerthuso'n annibynnol yr adnodd a goblygiadau ymarferol gosod cyfarwyddyd a rhannu'r hyn a ddysgwyd ledled Cymru.

en-gb	Parc Cenedlaethol Eryri has also consulted on a proposed Article 4 direction.
cy-gb	Mae Parc Cenedlaethol Eryri hefyd wedi ymgynghori ar y cynnig ar gyfer cyfarwyddyd Erthygl 4.

en-gb	An independent evaluation will report on the Dwyfor pilot.
cy-gb	Bydd gwerthusiad annibynnol yn rhoi adroddiad ar beilot Dwyfor.

en-gb	Findings will be shared on an ongoing basis until the final report in 2026.
cy-gb	Caiff y canfyddiadau eu rhannu'n barhaus nes cyhoeddi'r adroddiad terfynol yn 2026.

en-gb	The evaluation will consider the effectiveness of the interventions and, throughout, facilitate shared learning and practice with other areas facing similar challenges.
cy-gb	Bydd y gwerthusiad yn ystyried effeithiolrwydd yr ymyraethau ac yn ein hwyluso i rannu arferion da a’r hyn a gaiff ei ddysgu gydag ardaloedd eraill sy'n wynebu heriau tebyg.

en-gb	The Welsh language and equality
cy-gb	Y Gymraeg a chydraddoldeb

en-gb	Just as Cymraeg 2050 is a long-term strategy, the Government has other longterm cross-government social justice strategies.
cy-gb	Yn yr un modd ag y mae strategaeth Cymraeg 2050 yn un hirdymor, mae gan y Llywodraeth strategaethau traws lywodraethol hirdymor ym maes cyfiawnder cymdeithasol hefyd.

en-gb	In collaboration with Cymraeg 2050 partners, the Government has made significant progress in relation to the actions and commitments in our Anti-racist Wales Action Plan and LGBTQ+ Action Plan.
cy-gb	Ar y cyd â phartneriaid Cymraeg 2050, mae’r Llywodraeth wedi gwneud cynnydd sylweddol gyda’r camau gweithredu a’r ymrwymiadau sydd wedi’u cynnwys yn ein Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol a’n Cynllun Gweithredu LHDTC+.

en-gb	Cymraeg 2050 is embedded in the fabric of these equality schemes and they are intended to co-exist and reinforce each other.
cy-gb	Mae Cymraeg 2050 wedi’i wreiddio yng ngwead y cynlluniau cydraddoldeb hyn a’r bwriad yw iddynt gyd-fodoli ac atgyfnerthu ei gilydd.

en-gb	Please see the relevant progress reports for more detailed updates on our work in these areas:
cy-gb	Gweler yr adroddiadau cynnydd perthnasol i weld diweddariadau manylach ar ein gwaith yn y meysydd hyn:

en-gb	Anti-racist Wales Action Plan – A year on / LGBTQ+ Action Plan: progress update.
cy-gb	Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol – Flwyddyn yn ddiweddarach / Cynllun Gweithredu LDHTC+: diweddariad ar gynnydd.

en-gb	Culture and media
cy-gb	Diwylliant a’r cyfryngau

en-gb	We are working across various sectors and policy areas to implement Cymraeg 2050.
cy-gb	Rydym yn gweithio ar draws amrywiol sectorau a meysydd polisi i weithredu Cymraeg 2050.

en-gb	In this respect, all of our sponsored bodies in the culture and sport sector are committed to supporting our target to increase language use and reach a million Welsh speakers by 2050.
cy-gb	Yn hyn o beth, mae pob un o’r cyrff a noddir gennym yn y sector diwylliant a chwaraeon wedi ymrwymo i gefnogi ein targed i gynyddu defnydd iaith a chyrraedd y miliwn erbyn 2050.

en-gb	We want to see and hear the Welsh language widely used in popular culture in all its arts media and in literature, theatre, film and television.
cy-gb	Rydym eisiau gweld a chlywed y Gymraeg yn cael ei defnyddio’n eang mewn diwylliant poblogaidd ym mhob un o’i gyfryngau celfyddydol ac mewn llenyddiaeth, theatr, ffilm a theledu.

en-gb	The use of Welsh by role models such as sportsmen, musicians, actors, and other prominent figures and organisations is a means of raising the status of the Welsh language as a living language.
cy-gb	Mae’r defnydd o’r Gymraeg gan fodelau rôl fel mabolgampwyr, cerddorion, actorion, a ffigurau a sefydliadau amlwg eraill yn fodd i godi statws y Gymraeg fel iaith fyw.

en-gb	The Cymru Wales brand
cy-gb	Brand Cymru Wales

en-gb	The Welsh language is a central part of the Cymru Wales brand and has been used extensively again this year to promote Wales and to attract tourism and investments.
cy-gb	Mae’r Gymraeg yn rhan ganolog o frand Cymru Wales, ac wedi cael ei defnyddio’n helaeth eto eleni i hybu Cymru a denu twristiaeth a buddsoddiadau.

en-gb	In the tourism sector, this includes encouraging businesses to ensure a strong sense of place in their provision, and the use of the Welsh language is central to this.
cy-gb	Yn y sector twristiaeth, mae hyn yn cynnwys annog busnesau i sicrhau naws am le cryf yn eu darpariaeth, ac mae defnyddio’r Gymraeg yn ganolog i hyn.

en-gb	The language has also been central to our main tourism campaigns, Addo, to encourage people to behave responsibly while visiting Wales.
cy-gb	Mae’r Gymraeg hefyd wedi cael ei defnyddio fel un o’n prif ymgyrchoedd twristiaeth, Addo, i annog pobl i fod yn gyfrifol tra’n ymweld â Chymru.

en-gb	Addo asks visitors and residents to make a pledge to Wales, which includes asking people to respect and celebrate our unique language and culture.
cy-gb	Mae Addo yn gofyn i ymwelwyr a phreswylwyr wneud addewid i Gymru, sy’n cynnwys gofyn i bobl barchu a dathlu ein hiaith a’n diwylliant unigryw.

en-gb	We are also leading on the successful St David's Day campaign, which asks people everywhere to do the little things, and promotes the Welsh language and culture around the world.
cy-gb	Rydym hefyd yn arwain ar ymgyrch lwyddiannus Gŵyl Dewi, sy’n gofyn i bobl ym mhob man wneud y pethau bychain, ac sy’n hyrwyddo iaith a diwylliant Cymru ar draws y byd.

en-gb	We have continued to support businesses to reflect the values of the brand in their work.
cy-gb	Rydym yn parhau i gefnogi busnesau i adlewyrchu gwerthoedd y brand yn eu gwaith.

en-gb	We also used the Welsh language in major campaigns to promote Wales.
cy-gb	Fe wnaethom ddefnyddio’r Gymraeg mewn ymgyrchoedd blaenllaw i hyrwyddo Cymru hefyd.

en-gb	During 2023-24, our main campaign was Llwybrau, which encourages people to follow different pathways on their journey in Wales, whether in relation to food, art or adventure.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, ein prif ymgyrch oedd Llwybrau, sy’n annog pobl i ddilyn llwybrau gwahanol ar eu taith yng Nghymru, boed hynny ar lwybr bwyd, celfyddyd neu antur.

en-gb	The word Llwybrau is prominent in all our marketing material, and the main campaign logo sent to stakeholders in the tourism sector for use in their own campaigns leads with the Welsh word.
cy-gb	Mae’r gair Llwybrau yn flaenllaw yn ein holl ddeunydd marchnata, ac mae prif logo’r ymgyrch sy’n cael ei anfon at randdeiliaid yn y sector twristiaeth i’w ddefnyddio ar eu hymgyrchoedd hwythau yn arwain gyda’r gair Cymraeg.

en-gb	We have established partnerships with Welsh record labels to allow us to use Welsh language music in some of the videos we create for our social channels, to give Welsh language music a wider platform, and we are focusing on introducing yet more Welsh generally on our social channels.
cy-gb	Rydym wedi sefydlu partneriaethau gyda labeli recordiau Cymraeg er mwyn ein galluogi i ddefnyddio cerddoriaeth Gymraeg ar rai o’r fideos yr ydym yn eu creu ar gyfer ein sianelau cymdeithasol, i roi llwyfan ehangach i gerddoriaeth Gymraeg, ac rydym yn canolbwyntio ar gyflwyno mwy fyth o Gymraeg yn gyffredinol ar ein sianelau cymdeithasol.

en-gb	We now use mostly Welsh-only place names on our social channels, as well as on our website, putting the English name in brackets if necessary.
cy-gb	Rydym yn defnyddio enwau lleoedd Cymraeg yn unig gan amlaf ar ein sianelau cymdeithasol erbyn hyn, yn ogystal ag ar ein gwefan, gan roi’r enw Saesneg mewn cromfachau os oes angen.

en-gb	We will continue to do more to showcase the Welsh language in our campaigns over the coming years, including on social media and in our marketing campaigns.
cy-gb	Byddwn yn parhau i wneud mwy i roi llwyfan i’r Gymraeg yn ein hymgyrchoedd dros y blynyddoedd nesaf, gan gynnwys ar y cyfryngau cymdeithasol ac yn ein hymgyrchoedd marchnata.

en-gb	In line with the National Events Strategy for Wales’ theme of Authenticity, all events receiving Welsh Government grant funding are encouraged to take a creative and inclusive approach to use of the Welsh language.
cy-gb	Yn unol â thema Dilysrwydd Strategaeth Ddigwyddiadau Genedlaethol Cymru, anogir pob digwyddiad sy'n cael cyllid grant gan Lywodraeth Cymru i ddefnyddio'r Gymraeg mewn ffordd greadigol a chynhwysol.

en-gb	In 2023, many supported events promoted Welsh language and culture through their artistic line-up including Gottwood, Focus Wales, Sŵn and Llais music festivals.
cy-gb	Yn 2023, hyrwyddwyd y Gymraeg a diwylliant Cymru gan lawer o ddigwyddiadau a gafodd eu cefnogi, drwy'r artistiaid a berfformiodd, gan gynnwys gwyliau cerddoriaeth Gottwood, Focus Wales, Sŵn a Llais.

en-gb	Alongside Welsh music artists, Other Voices Aberteifi also featured talks such as ‘Who we are:
cy-gb	Ochr yn ochr ag artistiaid a oedd yn canu yn Gymraeg, cynhaliwyd sgyrsiau pwrpasol gan Lleisiau Eraill Aberteifi, megis 'Who we are:

en-gb	Culture, Identity and Diaspora’ with a panel including the First Minister with Welsh and Irish simultaneous translation available to enable speakers to engage in their chosen language.
cy-gb	Culture, Identity and Diaspora' gyda phanel yn cynnwys Prif Weinidog Cymru, â chyfleuster cyfieithu ar y pryd i'r Gymraeg a'r Wyddeleg fel bod modd i siaradwyr ddefnyddio eu dewis iaith.

en-gb	For the third year, the bespoke Ysbrydoli, Cystadlu, Joio city dressing was implemented at the World Para Triathlon Series events in Swansea showcasing the Welsh language, alongside global brands such as Ironman, to international visitors and competitors, for an extended period.
cy-gb	Am y drydedd flwyddyn, defnyddiwyd thema Ysbrydoli, Cystadlu, Joio yn ninas Abertawe ar gyfer Cyfres Para-Triathlon y Byd, gan arddangos y Gymraeg ochr yn ochr â brandiau byd-eang megis Ironman i ymwelwyr a chystadleuwyr rhyngwladol am gyfnod estynedig.

en-gb	In January 2024, Wales hosted the Wheelchair Fencing World Cup – all signage at the event was bilingual and the world federation adopted a bilingual version of their event logo for this.
cy-gb	Ym mis Ionawr 2024, cynhaliodd Cymru gystadleuaeth Cwpan Byd Ffensio Cadair Olwyn – roedd yr holl arwyddion yn ddwyieithog, a mabwysiadodd ffederasiwn y byd fersiwn ddwyieithog o logo'r digwyddiad.

en-gb	Athlete briefings included some useful Welsh greetings, as did the event website for overseas competitors and visitors.
cy-gb	Roedd sesiynau briffio'r athletwyr yn cynnwys rhai cyfarchion yn Gymraeg, yn ogystal â gwefan y digwyddiad ar gyfer cystadleuwyr ac ymwelwyr o dramor.

en-gb	Amgueddfa Cymru – Museum Wales
cy-gb	Amgueddfa Cymru

en-gb	The Welsh language is an intrinsic part of Welsh heritage and culture – as such, Amgueddfa Cymru has a key role in developing people's knowledge and understanding of the history of the Welsh language and culture, as well as using and celebrating the language in their work.
cy-gb	Mae'r Gymraeg yn rhan gynhenid o dreftadaeth a diwylliant Cymru – o'r herwydd, mae gan Amgueddfa Cymru rôl allweddol o ran datblygu gwybodaeth a dealltwriaeth pobl o hanes yr iaith a diwylliant Cymru, yn ogystal â defnyddio a dathlu'r iaith yn eu gwaith.

en-gb	During 2023-24, the Museum has supported the new Curriculum for Wales, developed activities for schools to normalise and promote the use of Welsh, and incorporated a multilingual approach into its brand voice.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, mae’r Amgueddfa wedi cefnogi’r Cwricwlwm i Gymru newydd, wedi datblygu gweithgareddau i ysgolion i normaleiddio a hyrwyddo'r defnydd o'r Gymraeg ac wedi ymgorffori dull amlieithog yn llais ei brand.

en-gb	One of the highlights of the reporting year was The Lost Words exhibitions which explored the relationship between language and the world, and the power of nature to awaken the imagination.
cy-gb	Un o uchafbwyntiau’r flwyddyn adrodd oedd arddangosfeydd Geiriau Diflanedig a fu’n archwilio’r berthynas rhwng iaith a’r byd, a phŵer natur i ddeffro’r dychymyg.

en-gb	The project was developed with Oriel y Parc Gallery and Yr Ysgwrn, and organised by Compton Verney, with Hamish Hamilton and Penguin Books.
cy-gb	Datblygwyd y cynllun gydag Oriel y Parc a'r Ysgwrn a’i threfnu gan Compton Verney, gyda Hamish Hamilton a Llyfrau Penguin.

en-gb	For the first time ever, Jackie Morris' original artwork was displayed alongside Robert Macfarlane's English poems and Mererid Hopwood's Welsh poems.
cy-gb	Am y tro cyntaf erioed, cafodd gwaith celf gwreiddiol Jackie Morris ei arddangos ochr yn ochr â cherddi Saesneg Robert Macfarlane a cherddi Cymraeg Mererid Hopwood.

en-gb	The project reintroduces words from nature, highlights biodiversity and showcases the work that’s being done to try to stem its decline.
cy-gb	Mae’r prosiect yn ailgyflwyno geiriau o fyd natur, yn tynnu sylw at fioamrywiaeth ac yn arddangos y gwaith a wneir i geisio atal ei dirywiad.

en-gb	Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales
cy-gb	Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru

en-gb	The work on compiling and maintaining the list of historic place names in Wales continues to be a priority project.
cy-gb	Mae'r gwaith ar lunio a chynnal y rhestr o enwau lleoedd hanesyddol yng Nghymru yn parhau i fod yn brosiect sy'n cael blaenoriaeth.

en-gb	The List of Historic Place Names now holds over 700,000 names, from almost 1,400 different sources.
cy-gb	Bellach, mae dros 700,000 o enwau o bron i 1,400 o wahanol ffynonellau ar y Rhestr o Enwau Lleoedd Hanesyddol.

en-gb	The List continues to be drawn upon by local authorities and other relevant planning bodies for the purposes of naming new developments.
cy-gb	Mae awdurdodau lleol a chyrff cynllunio perthnasol eraill yn dal i droi at y Rhestr wrth enwi datblygiadau newydd.

en-gb	This approach to conserving and protecting community place names was further supported during 2023-24 with various community driven projects such as:
cy-gb	Cefnogwyd y dull hwn o warchod a diogelu enwau lleoedd cymunedol ymhellach yn ystod 2023-24 drwy amrywiol brosiectau cymunedol megis:

en-gb	A new Welsh-Asian Heritage Project:
cy-gb	Lansio Prosiect Treftadaeth Cymreig-Asiaidd newydd:

en-gb	Celebrating and Archiving the Experiences of Ugandan Asians was launched during the 2023 National Eisteddfod.
cy-gb	Dathlu ac Archifo Profiadau Asiaid Uganda yn ystod Eisteddfod Genedlaethol 2023.

en-gb	This project showcases how cultural and religious activities have contributed to the diversity of the built environment in Wales and demonstrates the assimilation and co-operation within local Asian communities to record the stories of Ugandan Asians – particularly those who came to the resettlement camp in Tonfanau, Tywyn, Meirionnydd after being exiled from Uganda in 1972.
cy-gb	Mae'r prosiect hwn yn arddangos sut mae gweithgareddau diwylliannol a chrefyddol wedi cyfrannu at amrywiaeth yr amgylchedd adeiledig yng Nghymru, ac yn dangos y cymhathu a'r cydweithredu sydd wedi digwydd o fewn cymunedau Asiaidd lleol er mwyn cofnodi straeon Asiaid Uganda – yn enwedig y rheiny a ddaeth i wersyll adsefydlu Tonfanau, Tywyn, Meirionnydd ar ôl cael eu halltudio o Uganda ym 1972.

en-gb	Community engagement, which has included a number of Welsh language guided walks and talks ranging from the Angylion y Wawr group to schoolchildren.
cy-gb	Ymgysylltu cymunedol, sydd wedi cynnwys nifer o deithiau tywys a sgyrsiau yn Gymraeg, gan ystod o grwpiau o Angylion y Wawr i blant ysgol.

en-gb	In keeping with the theme of promoting a bilingual Wales, numerous projects were discussed across a variety of media platforms, including the Welsh place names and Pendinas community projects, as well as the Dan Ddirgel Ddaear project discussing the Grade II* Ysgol Syr Thomas Jones, Amlwch site and C20 schools in Wales and C20 buildings more generally.
cy-gb	Yn unol â thema hyrwyddo Cymru ddwyieithog, trafodwyd nifer o brosiectau ar draws amrywiol blatfformau, gan gynnwys prosiectau cymunedol Pendinas ac enwau lleoedd Cymru, yn ogystal â phrosiect Dan Ddirgel Ddaear ynghylch safle Gradd II* Ysgol Syr Thomas Jones, Amlwch, ysgolion Cymdeithas yr 20fed Ganrif (C20) yng Nghymru ac adeiladau C20 yn fwy cyffredinol.

en-gb	The National Library of Wales
cy-gb	Llyfrgell Genedlaethol Cymru

en-gb	The Library's exhibitions offer information that attract interest in the Welsh language and its history by providing an introduction to Welsh history, society and culture.
cy-gb	Mae arddangosfeydd y Llyfrgell yn cynnig gwybodaeth sy’n ennyn diddordeb yn y Gymraeg a'i hanes drwy gynnig cyflwyniad i hanes, cymdeithas a diwylliant Cymru.

en-gb	The Library's volunteering scheme offers volunteering tasks to be undertaken in Welsh, face to face or online, including those suitable for new speakers.
cy-gb	Mae cynllun gwirfoddoli y Llyfrgell yn cynnig tasgau gwirfoddoli yn y Gymraeg wyneb yn wyneb neu ar-lein, gan gynnwys rhai sy’n addas ar gyfer siaradwyr newydd.

en-gb	All Library Education Service activities are available in Welsh, bilingually, or in English with some Welsh content.
cy-gb	Mae holl weithgareddau Gwasanaeth Addysg y Llyfrgell ar gael yn Gymraeg, yn ddwyieithog, neu’n Saesneg gyda pheth cynnwys Cymraeg.

en-gb	When schools request provision through the medium of English, staff will ensure that they introduce Welsh terms, and that the language is heard throughout the session.
cy-gb	Pan fod ysgolion yn gofyn am ddarpariaeth drwy gyfrwng Saesneg, bydd staff yn sicrhau eu bod yn cyflwyno termau Cymraeg, a bod yr iaith i'w chlywed gydol y sesiwn.

en-gb	The Library Education Service offers learning sessions that present the historical, social and cultural context of the Welsh language.
cy-gb	Mae Gwasanaeth Addysg y Llyfrgell yn cynnig sesiynau dysgu sy'n cyflwyno cyddestun hanesyddol, cymdeithasol a diwylliannol yr iaith Gymraeg.

en-gb	These are specifically targeted at people of all ages learning the language.
cy-gb	Mae'r rhain yn cael eu targedu’n benodol at bobl o bob oedran sy’n dysgu'r iaith.

en-gb	They are also an opportunity for pupils to visit a Welsh-speaking workplace and to see Welsh in action as a working language.
cy-gb	Maen nhw hefyd yn gyfle i ddisgyblion ymweld â gweithle Cymraeg a gweld y Gymraeg ar waith fel iaith waith.

en-gb	Some schools where Welsh is a second language have continued to arrange visits to the Library specifically for pupils to practice using the language.
cy-gb	Mae rhai ysgolion ble mae’r Gymraeg yn ail iaith wedi parhau i drefnu ymweliadau â’r Llyfrgell yn benodol er mwyn i ddisgyblion gael ymarfer yr iaith.

en-gb	All of the Library's printed and digital learning resources are available in both Welsh and English.
cy-gb	Mae holl adnoddau dysgu print a digidol y Llyfrgell ar gael yn Gymraeg ac yn Saesneg.

en-gb	During 2024, the Library Education Service has published materials in Welsh in support of the Government's Anti-racist Wales Action Plan, including bilingual resources on the battle against Apartheid, and a resource on the Welsh myths of Gypsies and the traditions of traveller and Romany communities.
cy-gb	Yn ystod 2024, mae Gwasanaeth Addysg y Llyfrgell wedi cyhoeddi deunyddiau yn Gymraeg i gefnogi Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol y Llywodraeth, gan gynnwys adnoddau dwyieithog ar y frwydr yn erbyn Apartheid, ac adnodd am chwedlau Cymreig y Sipsiwn a thraddodiadau cymunedau teithwyr a Romani.

en-gb	The Wales Broadcast Archive offers an opportunity to use Welsh in Clip Corners across Wales where individuals can be involved in researching, maintaining lists, selection, rights checking, editing and publishing.
cy-gb	Mae Archif Ddarlledu Cymru yn cynnig cyfle i ddefnyddio’r Gymraeg mewn Corneli Clip ar draws Cymru ble gall unigolion fod yn rhan o waith ymchwilio, cynnal rhestrau, dethol, gwirio hawliau, golygu a chyhoeddi.

en-gb	One example of a project that took place during the reporting year is where volunteers developed skills through training sessions at Carmarthen Library, producing a cartoon at the end.
cy-gb	Un enghraifft o brosiect a ddigwyddodd yn ystod y flwyddyn adrodd yw gwirfoddolwyr yn datblygu sgiliau drwy sesiynau hyfforddi yn Llyfrgell Caerfyrddin, ac yn cynhyrchu cartŵn ar y diwedd.

en-gb	The Welsh language in sport
cy-gb	Y Gymraeg mewn chwaraeon

en-gb	Sport Wales and the Welsh Language Commissioner have continued their partnership to support and encourage national organisations in the sports sector to extend their Welsh language offers.
cy-gb	Mae Chwaraeon Cymru a Chomisiynydd y Gymraeg wedi parhau i weithio mewn partneriaeth i gefnogi ac annog sefydliadau cenedlaethol yn y sector chwaraeon i ymestyn eu darpariaeth mewn perthynas â'r Gymraeg.

en-gb	Sport Wales sees this work as an important part of its Welsh language duties through encouraging the development and promotion of more opportunities to use the Welsh language to play sport.
cy-gb	Mae Chwaraeon Cymru yn ystyried y gwaith hwn yn rhan bwysig o'i ddyletswyddau o ran y Gymraeg drwy annog y broses o ddatblygu a hyrwyddo mwy o gyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg mewn chwaraeon.

en-gb	The first Welsh National Governing Bodies (NGBs) of sport achieved the Welsh Language Commissioner’s Cynnig Cymraeg recognition in 2023.
cy-gb	Yn 2023, cydnabuwyd Cyrff Llywodraethu Cenedlaethol chwaraeon cyntaf Cymru mewn perthynas â Chynnig Cymraeg Comisiynydd y Gymraeg.

en-gb	Welsh Triathlon and the Welsh Rugby Union both achieved the award to mark their commitment to the Welsh language and to extending their Welsh services.
cy-gb	Rhoddwyd y gydnabyddiaeth i Triathlon Cymru ac Undeb Rygbi Cymru i nodi eu hymrwymiad i'r Gymraeg ac i ehangu eu gwasanaethau Cymraeg.

en-gb	Other NGBs and National Partners are working towards this accreditation and Sport Wales staff use the What Matters process with their partners to track readiness and work in partnership with the Welsh Language Commissioner.
cy-gb	Mae Cyrff Llywodraethu Cenedlaethol a Phartneriaid Cenedlaethol eraill yn gweithio tuag at yr achrediad hwn, ac mae staff Chwaraeon Cymru yn defnyddio proses yr Hyn sy'n Bwysig gyda'u partneriaid i asesu eu parodrwydd gan weithio mewn partneriaeth â Chomisiynydd y Gymraeg.

en-gb	As a key strand of its Welsh language commitment, Sport Wales works in partnership with and invests in the Urdd’s extensive programmes to deliver Welsh language opportunities in sport and recreation.
cy-gb	Fel elfen allweddol o'i ymrwymiad i'r Gymraeg, mae Chwaraeon Cymru yn gweithio mewn partneriaeth â rhaglenni helaeth yr Urdd, gan fuddsoddi ynddynt, i sicrhau cyfleoedd i fwynhau chwaraeon a gweithgareddau hamdden drwy'r Gymraeg.

en-gb	A summary of a some of the Urdd’s achievements in 2023-24 include:
cy-gb	Dyma grynodeb o rywfaint o ddarpariaeth yr Urdd yn ystod 2023-24:

en-gb	Extra-curricular provision of clubs and activity.
cy-gb	Clybiau a gweithgarwch allgyrsiol

en-gb	Community provision through collaboration with several local, regional and national partners across the public, private and third sector.
cy-gb	Darpariaeth gymunedol drwy gydweithio â sawl partner lleol, rhanbarthol a chenedlaethol ar draws y sectorau cyhoeddus a phreifat a'r trydydd sector.

en-gb	Sport specific community clubs; multi-sport clubs; family engagement through sport and physical literacy; #FelMerch – women and girls participation projects; legacy projects – post national events such as rugby 7s delivering community focused projects; targeted projects around diversity, inclusivity and language.
cy-gb	Clybiau cymunedol penodol i chwaraeon; clybiau aml-chwaraeon; ymgysylltu â theuluoedd drwy chwaraeon a llythrennedd corfforol; #FelMerch – prosiectau i fenywod a merched; prosiectau gwaddol– yn dilyn digwyddiadau cenedlaethol, fel rygbi 7 bob ochr yn cynnal prosiectau cymunedol; prosiectau â phwrpas penodol o ran amrywiaeth, cynhwysiant ac iaith.

en-gb	A national provision of holiday activity, inclusive of: multi-sport weekly camps; sport specific camps working on skills development; family engagement – range of activities in leisure centres and parks; #FelMerch forums and activities; partnership projects i.e., Fit, Fed and Fun with the Welsh Rugby Union.
cy-gb	Gweithgarwch gwyliau ar lefel genedlaethol, gan gynnwys: gwersylloedd aml-chwaraeon wythnosol; gwersylloedd chwaraeon penodol sy'n gweithio ar ddatblygu sgiliau; ymgysylltu â theuluoedd – ystod o weithgareddau mewn canolfannau hamdden a pharciau; fforymau a gweithgareddau #FelMerch; prosiectau partneriaeth, h.y. Fit, Fed and Fun gydag Undeb Rygbi Cymru.

en-gb	Collaboration on inclusion projects with Disability Sport Wales and other partners across Wales.
cy-gb	Cydweithio ar brosiectau cynhwysiant gyda Chwaraeon Anabledd Cymru a phartneriaid eraill ledled Cymru.

en-gb	Welsh-medium Learn to Swim provision delivered across Cardiff and the Vale, RCT, and with a focus to further develop provision across Bridgend, Newport and Wrexham.
cy-gb	Darpariaeth dysgu nofio drwy'r Gymraeg ar draws Caerdydd a'r Fro a RhCT, a bwriad i ddatblygu'r ddarpariaeth ymhellach ar draws Pen-y-bont ar Ogwr, Casnewydd a Wrecsam.

en-gb	Competition and events: regional events – primary schools; national and regional events – high schools and colleges; international learning opportunities; Chwarae yn Gymraeg / Rugby World Cup Partnership.
cy-gb	Cystadleuaeth a digwyddiadau: digwyddiadau rhanbarthol – ysgolion cynradd; digwyddiadau cenedlaethol a rhanbarthol – ysgolion uwchradd a cholegau; cyfleoedd dysgu rhyngwladol; Chwarae yn Gymraeg / Partneriaeth Cwpan Rygbi'r Byd.

en-gb	Sport Wales has also supported Mentrau Iaith Cymru to connect with delivery partners to implement a new initiative to support the employability of young people in high density Welsh-speaking areas to deliver sporting opportunities.
cy-gb	Mae Chwaraeon Cymru hefyd wedi cefnogi Mentrau Iaith Cymru i gysylltu â phartneriaid gweithredu er mwyn rhoi menter newydd ar waith i helpu pobl ifanc i fod yn fwy cyflogadwy mewn ardaloedd sydd â dwysedd uchel o siaradwyr Cymraeg i gynnig cyfleoedd chwaraeon.

en-gb	Marketing, communications and digital
cy-gb	Marchnata, cyfathrebu a digidol

en-gb	All of Sport Wales’s public e-communications and media content continue to be produced bilingually, with recent changes making them more appealing to a Welsh-speaking audience, such as formatting changes to make Welsh language content stand out on a variety of devices.
cy-gb	Mae holl e-gyfathrebu cyhoeddus Chwaraeon Cymru a'r deunydd ar ei gyfryngau yn parhau i fod yn ddwyieithog, ac mae newidiadau diweddar yn gwneud y deunydd yn fwy apelgar i gynulleidfa Gymraeg ei hiaith, megis newidiadau fformatio sy'n gwneud testun Cymraeg yn amlwg ar amryw o ddyfeisiau.

en-gb	Any partner newsletters are also produced bilingually.
cy-gb	Caiff unrhyw gylchlythyrau gan bartneriaid hefyd eu llunio'n ddwyieithog.

en-gb	Sport Wales’s Welsh language X and Facebook accounts have seen significant increases in interactions and engagements.
cy-gb	Mae cyfrifon Cymraeg X a Facebook Chwaraeon Cymru wedi gweld cynnydd sylweddol yn y rhyngweithio a'r ymgysylltu arnynt.

en-gb	On social media, Sport Wales integrates Welsh phrases, such as Llongyfarchiadau and Pob Lwc into its English content to encourage others to use the language when celebrating Welsh sport.
cy-gb	Ar y cyfryngau cymdeithasol, mae Chwaraeon Cymru yn integreiddio ymadroddion Cymraeg, megis Llongyfarchiadau a Pob lwc i'w ddeunydd Saesneg er mwyn annog eraill i ddefnyddio'r iaith wrth ddathlu chwaraeon Cymru.

en-gb	Arts Council of Wales
cy-gb	Cyngor Celfyddydau Cymru

en-gb	The Welsh Art Consortium, during their second year, have concentrated on implementation of the 4 identified areas:
cy-gb	Yn ystod ei ail flwyddyn, mae'r Consortiwm Celf Cymraeg wedi canolbwyntio ar weithredu'r 4 maes a nodwyd:

en-gb	Llais y Lle lottery fund targeting individuals to develop creative use and ownership of the Welsh language within communities.
cy-gb	Cronfa loteri Llais y Lle i dargedu unigolion i ddatblygu defnydd creadigol o'r Gymraeg a pherchnogaeth arni o fewn cymunedau.

en-gb	Explore creative translation and strategic needs within the creative sector.
cy-gb	Ymchwilio i anghenion strategol a chyfieithu creadigol y sector creadigol.

en-gb	Develop and pilot Synhwyro’r Iaith resource for the sector.
cy-gb	Datblygu a threialu adnodd Synhwyro'r Iaith ar gyfer y sector.

en-gb	Cymraeg yn y canol, placing the Welsh language at the heart of creative developments.
cy-gb	Cymraeg yn y canol, sy’n rhoi lle canolog i'r Gymraeg mewn datblygiadau creadigol.

en-gb	The first year of Llais y Lle fund had 9 successful applicants and supported the individual development of a further 6.
cy-gb	Llwyddodd 9 i gael cyllid Llais y Lle yn ystod y flwyddyn gyntaf, a chefnogwyd datblygiad 6 unigolyn arall.

en-gb	All projects focused on developing creative use of the Welsh language within communities.
cy-gb	Roedd pob prosiect yn canolbwyntio ar ddatblygu defnydd creadigol o'r Gymraeg o fewn cymunedau.

en-gb	A second year begun in May 2024 with 17 new successful applicants.
cy-gb	Dechreuodd yr ail flwyddyn ym mis Mai 2024, ac roedd 17 ymgeisydd llwyddiannus newydd.

en-gb	Synhwyro’r Iaith (Sensing the Language) is a resource developed by the Arts Council of Wales’ (ACW) Welsh Language Enabler and Consortiwm Cymraeg to provide guidance and ideas to creative practitioners on how to use, include and present Welsh within their creative practice.
cy-gb	Datblygwyd adnodd Synhwyro'r Iaith gan Ysgogwr y Gymraeg Cyngor y Celfyddydau a'r Consortiwm Cymraeg i gynnig canllawiau a syniadau i ymarferwyr creadigol ar sut i ddefnyddio, cynnwys a chyflwyno'r Gymraeg o fewn eu harferion creadigol.

en-gb	Synhwyro’r Iaith has been further developed and piloted with artists form Llais y Lle Pontypridd, 12 higher level learners in Nant Gwrtheyrn, within Creative learning training programmes and is part of a research project by Cardiff University looking at creative methodologies of presenting the Welsh language as a subject in secondary schools in response to the new curriculum.
cy-gb	Mae Synhwyro'r Iaith wedi cael ei ddatblygu a'i dreialu ymhellach gan artistiaid Llais y Lle Pontypridd, 12 dysgwr lefel uwch yn Nant Gwrtheyrn, o fewn rhaglenni hyfforddi dysgu creadigol, ac mae'n rhan o brosiect ymchwil gan Brifysgol Caerdydd sy'n edrych ar fethodolegau creadigol i gyflwyno'r Gymraeg fel pwnc mewn ysgolion uwchradd mewn ymateb i'r cwricwlwm newydd.

en-gb	Cyfieithu creadigol took place in January to explore creative methodologies for simultaneous translation in relevant settings.
cy-gb	Ym mis Ionawr, cynhaliwyd Cyfieithu creadigol i ymchwilio i fethodolegau creadigol i gyfieithu ar y pryd mewn lleoliadau perthnasol.

en-gb	ACW’s Welsh Language Enabler worked with Cymdeithas Cyfieithwyr Cymru to bring 8 professional and experienced translators together with some consortium members.
cy-gb	Aeth Ysgogwr y Gymraeg Cyngor y Celfyddydau ati i weithio gyda Chymdeithas Cyfieithwyr Cymru i ddod ag 8 o gyfieithwyr proffesiynol a phrofiadol ynghyd gyda rhai o aelodau'r consortiwm.

en-gb	Plans for the next phase are under way, to include BSL in ACW’s understanding and methodologies.
cy-gb	Mae'r cynlluniau ar gyfer y cam nesaf ar y gweill, i gynnwys Iaith Arwyddion Prydain, yn nealltwriaeth a methodolegau Cyngor y Celfyddydau.

en-gb	Media
cy-gb	Y Cyfryngau

en-gb	We have continued to explore opportunities to support the provision of Welsh language broadcasting and media services during the reporting period, recognising the critical role the media plays in supporting our aim of reaching a million Welsh speakers by 2050.
cy-gb	Rydym wedi parhau i ymchwilio i gyfleoedd i gefnogi gwasanaethau darlledu Cymraeg a gwasanaethau'r cyfryngau drwy'r Gymraeg yn ystod y cyfnod adrodd, gan gydnabod y rôl hanfodol y mae'r cyfryngau yn ei chwarae wrth gyrraedd ein nod o filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

en-gb	We have maintained close relationships with S4C and BBC Cymru Wales, including through the framework of our Memorandums of Understanding, noting the contribution of S4C and Radio Cymru's provision in helping to deliver our ambitions to increase the number of Welsh speakers and support opportunities to use and enjoy the language.
cy-gb	Rydym wedi cynnal perthynas agos gydag S4C a BBC Cymru, gan gynnwys drwy fframwaith ein Memoranda o Gydddealltwriaeth, gan nodi cyfraniad darpariaeth S4C a Radio Cymru at gyflawni ein huchelgais i gynyddu'r nifer sy'n siarad Cymraeg a chefnogi cyfleoedd i ddefnyddio a mwynhau'r iaith.

en-gb	Creative Wales has continued to work with S4C and Ffilm Cymru to deliver Welsh film initiatives.
cy-gb	Mae Cymru Greadigol wedi parhau i weithio gydag S4C a Ffilm Cymru ar fentrau ffilmiau Cymraeg.

en-gb	Sinema Cymru, a collaboration between S4C and Creative Wales, and delivered by Ffilm Cymru, is aimed at developing a minimum of three feature films a year, with a view to progressing one for production funding.
cy-gb	Nod Sinema Cymru, menter ar y cyd rhwng S4C a Cymru Greadigol, a weithredir gan Ffilm Cymru, yw datblygu o leiaf dair ffilm nodwedd y flwyddyn, gyda'r bwriad o ddatblygu un ohonynt i gael cyllid i’w gynhyrchu.

en-gb	Sinema Cymru aims to put Welsh language film on the map by fast-tracking independent Welsh language films, which are bold, unconventional, and have the potential to gain international cinema release.
cy-gb	Dymuniad Sinema Cymru yw rhoi ffilmiau Cymraeg ar y map drwy gyflymu'r broses o greu ffilmiau Cymraeg annibynnol sy'n fentrus, yn anghonfensiynol, ac a allai gael eu rhyddhau i sinemâu rhyngwladol.

en-gb	The £280k fund supported four projects with up to £30,000 of development funding in 2023-24, alongside a training package for the upcoming writers and producers.
cy-gb	Cefnogodd y cyllid o £280,000 bedwar prosiect, â hyd at £30,000 o gyllid datblygu yn 2023-24, ochr yn ochr â phecyn hyfforddi ar gyfer darpar-awduron a chynhyrchwyr.

en-gb	Development is currently underway and a minimum of one of these projects will be selected to go into full production with funding from both S4C and Creative Wales.
cy-gb	Mae gwaith datblygu ar y gweill, a chaiff o leiaf un o'r prosiectau hyn eu dewis i gael ei gynhyrchu'n llawn â chyllid gan S4C a Cymru Greadigol.

en-gb	In 2023-24, Creative Wales’ production funding has continued to play an important role supporting the provision of Welsh language broadcast content for the screen.
cy-gb	Yn 2023-24, mae cyllid cynhyrchu Cymru Greadigol wedi parhau i chwarae rôl bwysig wrth gefnogi cynnwys darlledu Cymraeg ar gyfer y sgrîn.

en-gb	Through this mechanism, Creative Wales has supported a number of Welsh language and back-to-back productions, including Hafiach, Minibuds and Cleddau / The One That Got Away.
cy-gb	Drwy'r mecanwaith hwn, mae Cymru Greadigol wedi cefnogi nifer o gynyrchiadau Cymraeg a chefn-wrth-gefn, gan gynnwys Hafiach, Minibuds a Cleddau / The One That Got Away.

en-gb	During this period, Creative Wales has also provided location assistance to Welsh language productions through Wales Screen.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod hwn, mae Cymru Greadigol hefyd wedi darparu cymorth gyda lleoliadau i gynyrchiadau Cymraeg drwy Sgrin Cymru.

en-gb	We have continued to raise a range of issues consistently with the UK Government and Ofcom over this period to stress the vital role of effective broadcasting in sustaining and growing the Welsh language.
cy-gb	Rydym wedi parhau i godi amrywiaeth o faterion yn gyson gyda Llywodraeth y DU ac Ofcom yn ystod y cyfnod hwn i bwysleisio rôl hanfodol darlledu effeithiol o ran cynnal a thyfu'r Gymraeg.

en-gb	This has included engagement on proposals set out in the UK Government’s Media Bill, its BBC Funding Model Review and Ofcom’s Future of TV Distribution consultation.
cy-gb	Mae hyn wedi cynnwys ymgysylltu ar gynigion a nodwyd ym Mil Cyfryngau Llywodraeth y DU, ei Hadolygiad o Fodel Cyllido'r BBC, ac ymgynghoriad Ofcom ar Ddosbarthiad Rhaglenni Teledu i'r Dyfodol.

en-gb	This is important in order to ensure that as the shift in the broadcasting landscape from traditional broadcast to more online content continues, the rights of Welsh language speakers are promoted and protected on more digital and online channels as the regulatory framework evolves.
cy-gb	Mae hyn yn bwysig er mwyn sicrhau, wrth i'r newid yn y dirwedd ddarlledu draddodiadol tuag at fwy o gynnwys ar-lein barhau, bod hawliau siaradwyr Cymraeg yn cael eu hyrwyddo a'u diogelu ar fwy o sianeli digidol ac ar-lein wrth i'r fframwaith rheoleiddio esblygu.

en-gb	In response to the Broadcasting Expert Panel’s A New Future for Broadcasting and Communications in Wales report, the Welsh Government announced the establishment of a Broadcasting and Communications Advisory Body.
cy-gb	Mewn ymateb i adroddiad y Panel Arbenigwyr Darlledu, Dyfodol Newydd ar gyfer Darlledu a Chyfathrebu yng Nghymru, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru fod Corff Cynghori ar Ddarlledu a Chyfathrebu i gael ei sefydlu.

en-gb	The Advisory Body will provide timely advice to the Welsh Government on current broadcasting matters in a rapidly evolving sector, including the provision of Welsh language content, to inform the development of policy to help strengthen the media in Wales.
cy-gb	Bydd y Corff Cynghori yn cynnig cyngor amserol i Lywodraeth Cymru ar faterion darlledu cyfredol mewn sector sy'n esblygu'n gyflym, gan gynnwys darparu deunydd Cymraeg, er mwyn llywio'r gwaith o ddatblygu polisi i gryfhau'r cyfryngau yng Nghymru.

en-gb	Welsh Books Council
cy-gb	Cyngor Llyfrau Cymru

en-gb	During 2023-24, over 183 Welsh language books and 19 printed and digital magazines were supported for adults and children.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, cefnogwyd dros 183 o lyfrau Cymraeg ac 19 o gylchgronau print a digidol i oedolion a phlant.

en-gb	There are now 1,901 Welsh ebooks on Gwales/ffolio.cymru – most being books for children and young people.
cy-gb	Mae 1,901 o e-lyfrau Cymraeg ar Gwales/ffolio.cymru bellach – y rhan fwyaf yn llyfrau plant a phobl ifanc.

en-gb	Publishing an e-book alongside the printed book is now common.
cy-gb	Mae cyhoeddi e-lyfr ochr yn ochr â’r llyfr print yn beth cyffredin erbyn hyn.

en-gb	We continue to provide a grant to Golwg 360 and their online statistics during the reporting year are as follows: monthly average of website visits – approximately 243,000, impressions on Twitter – over 223,000, and engagement with Facebook material – approximately 16,467.
cy-gb	Rydym yn parhau i ddarparu grant i Golwg 360 ac mae eu hystadegau ar-lein yn ystod y flwyddyn adrodd fel a ganlyn: cyfartaledd misol o ymweliadau â’r wefan tua 243,000, yr argraffiadau ar Twitter dros 223,000 ac ymwneud â’r deunydd ar Facebook tua 16,467.

en-gb	Their Instagram presence is fairly new and their reach grew from 1,000 at the start of this reporting year to 5,800 at the end, resulting in an average over the year of 5,577 (peak 14,000 in August).
cy-gb	Mae eu presenoldeb ar Instagram yn weddol newydd a thyfodd eu cyrhaeddiad o 1,000 ar ddechrau’r flwyddyn adrodd hon i 5,800 ar y diwedd gan gyrraedd cyfartaledd dros y flwyddyn o 5,577 (uchafbwynt 14,000 ym mis Awst).

en-gb	Due to Welsh Government investment, Golwg 360 was able to reach out to TikTok, and their followers increased from zero to 792 over a short part of this reporting year.
cy-gb	Golygodd buddsoddiad gan Lywodraeth Cymru fod Golwg 360 wedi gallu estyn allan i TikTok a chynyddodd eu dilynwyr o ddim i 792 dros ran fechan o’r flwyddyn adrodd hon.

en-gb	Council grants sustained 19 Welsh-language magazines during the year, four of them with one-off funding (Klust, Codi Pais, Chwys and Hanes Byw).
cy-gb	Cynhaliodd grantiau’r Cyngor 19 o gylchgronau Cymraeg yn ystod y flwyddyn, pedwar ohonynt gydag arian unwaith-ac-am-byth (Klust, Codi Pais, Chwys a Hanes Byw).

en-gb	The one-off funding came as a result of the Co-operation Agreement.
cy-gb	Daeth yr arian unwaith-ac-am-byth o ganlyniad i’r Cytundeb Cydweithio.

en-gb	Diversity remained a central topic of the Council's work, particularly diversity in relation to race and ethnicity in the context of the Welsh language.
cy-gb	Roedd amrywiaeth yn parhau’n bwnc canolog i waith y Cyngor yn arbennig felly amrywiaeth o ran hil ac ethnigrwydd yng nghyd-destun y Gymraeg.

en-gb	A second wave of Welsh Government New Audiences funding allowed the Council to fund the publication of books and articles by Welsh speakers from traditionally underrepresented backgrounds.
cy-gb	Caniataodd ail don o arian Cynulleidfaoedd Newydd, Llywodraeth Cymru, i’r Cyngor ariannu cyhoeddi llyfrau ac erthyglau gan siaradwyr Cymraeg o gefndiroedd a dangynrychiolir yn draddodiadol.

en-gb	In addition to Y Bysgodes, Y Delyn Aur was published (which was on the 2024 Book of the Year shortlist).
cy-gb	Yn ogystal ag Y Bysgodes, cyhoeddwyd Y Delyn Aur (a oedd ar restr fer Llyfr y Flwyddyn 2024).

en-gb	A second book by Malachy Edwards has been commissioned and a book by Melanie Owen as well.
cy-gb	Mae ail lyfr gan Malachy Edwards wedi ei gomisiynu a llyfr gan Melanie Owen hefyd.

en-gb	This funding is also available to magazines such as Golwg, Barddas and Barn to continue to commission and work with writers and photographers, to create content by and about people who are normally underrepresented in the Welsh language press.
cy-gb	Mae’r arian hwn hefyd i gylchgronau megis Golwg, Barddas a Barn barhau i gomisiynu a gweithio gydag awduron a ffotograffwyr i greu cynnwys gan ac am bobl sydd fel arfer yn cael eu tangynrychioli yn y wasg Gymraeg.

en-gb	Books for learners have continued to be published – a total of 45 are now available in the Amdani series, and 60,000 have been sold.
cy-gb	Parhawyd i gyhoeddi llyfrau ar gyfer dysgwyr – mae cyfanswm o 45 yng nghyfres Amdani bellach, gyda gwerthiant o 60,000.

en-gb	The Welsh Government’s New Audiences funding enabled them all to be turned into e-books and talking books.
cy-gb	Caniataodd arian Cynulleidfaoedd Newydd Llywodraeth Cymru i’r cyfan gael eu trosi’n e-lyfrau ac yn llyfrau llafar.

en-gb	Materials were provided in Welsh to coincide with the Summer Reading Challenge and World Book Day.
cy-gb	Darparwyd deunyddiau yn Gymraeg i gyd-fynd ag ymgyrch Sialens Ddarllen yr Haf a Diwrnod y Llyfr.

en-gb	3,997 copies of the £1 Welsh book Ffeithiau Ffiaidd y Corff were sold within 6 weeks.
cy-gb	Gwerthwyd 3,997 copi o’r llyfr £1 Cymraeg Ffeithiau Ffiaidd y Corff o fewn 6 wythnos.

en-gb	A Welsh-language story-writing competition was launched in collaboration with Radio Cymru's Al Hughes programme.
cy-gb	Lansiwyd cystadleuaeth ysgrifennu stori Gymraeg ar y cyd gyda rhaglen Al Hughes, Radio Cymru.

en-gb	We want to show the world that we are a multilingual country that encourages people from all over Wales and beyond to use Welsh.
cy-gb	Rydym am ddangos i’r byd ein bod yn wlad amlieithog sy’n annog pobl o bob cwr o Gymru a thu hwnt i ddefnyddio’r Gymraeg.

en-gb	We celebrate that our language is spoken by people from all walks of life and want to welcome everyone to try to use it.
cy-gb	Rydym yn dathlu bod ein hiaith yn cael ei siarad gan bobl o bob cefndir ac am groesawu pob un i roi cynnig ar ei defnyddio.

en-gb	Refugees and asylum seekers
cy-gb	Ffoaduriaid a cheiswyr lloches

en-gb	The Welcome to All programme has been run by the National Centre for Learning Welsh since January 2023.
cy-gb	Mae rhaglen Croeso i Bawb wedi’i gynnal gan y Ganolfan Dysgu Cymraeg Cenedlaethol ers mis Ionawr 2023.

en-gb	The aim of the programme is to introduce the Welsh language and Wales itself to people for whom English is not their first language or who do not speak much English.
cy-gb	Nod y rhaglen yw cyflwyno’r Gymraeg a Chymru i bobl nad yw’r Saesneg yn iaith gyntaf iddynt neu nad ydynt yn siarad llawer o Saesneg.

en-gb	Different resources are available under the scheme, in a variety of languages and all resources are available free of charge.
cy-gb	Mae gwahanol adnoddau ar gael o dan y cynllun, drwy gyfrwng amryw o ieithoedd ac mae’r adnoddau i gyd ar gael yn rhad ac am ddim.

en-gb	Digital self-study modules are available in Ukrainian, Cantonese, Syrian Arabic, Farsi and Pashto, introducing Welsh people and places, the history of the language, and our arts, legends and sport.
cy-gb	Mae modiwlau hunanastudio digidol ar gael yn Wcreineg, Cantoneg, Arabeg Syria, Farsi a Pashto sy’n cyflwyno pobl a llefydd Cymru, hanes yr iaith, y celfyddydau, chwedlau a chwaraeon.

en-gb	One of the Centre's partners, SaySomethinginWelsh, also offers online Learn  Welsh courses through Syrian Arabic, Pashto, and Dari.
cy-gb	Mae un o bartneriaid y Ganolfan, SaySomethinginWelsh, hefyd yn cynnig cyrsiau Dysgu Cymraeg ar-lein drwy gyfrwng Arabeg Syria, Pashto, a Dari.

en-gb	During the reporting year, the Urdd collaborated with several partners, including the Government to welcome and rehouse families who had fled the war in Ukraine.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, fe wnaeth yr Urdd gydweithio â sawl partner, gan gynnwys y Llywodraeth i groesawu ac ailgartrefu teuluoedd a oedd wedi ffoi o’r rhyfel yn Wcráin.

en-gb	The Welsh language was central to the welcome and contributed greatly to our work to ensure Wales is a Nation of Sanctuary.
cy-gb	Roedd y Gymraeg yn ganolog i’r croeso ac yn cyfrannu’n fawr at ein gwaith i wneud yn siŵr bod Cymru yn Genedl Noddfa.

en-gb	London Welsh School / Ysgol Gymraeg Llundain
cy-gb	Ysgol Gymraeg Llundain

en-gb	During the reporting year, we continued to award an annual grant to Ysgol Gymraeg Llundain.
cy-gb	Yn ystod flwyddyn adrodd, fe wnaethom barhau i ddyfarnu grant blynyddol i Ysgol Gymraeg Llundain.

en-gb	The school promotes the language in London and provides Welsh-medium primary education to the children of the city.
cy-gb	Mae’r ysgol yn hyrwyddo’r Gymraeg yn Llundain ac yn darparu addysg gynradd Gymraeg i blant y ddinas.

en-gb	Many of them return, in due course, to the Welsh-medium education system in Wales.
cy-gb	Mae nifer ohonynt yn dychwelyd, maes o law, i’r system addysg Gymraeg yng Nghymru.

en-gb	Patagonia
cy-gb	Patagonia

en-gb	The Welsh Language Project (WLP) continues to develop the language in Welshspeaking communities in Chubut province, Patagonia, through formal teaching in classes for young people and adults, in the 3 bilingual schools and via informal social activities.
cy-gb	Mae Prosiect yr Iaith Gymraeg yn parhau i ddatblygu'r iaith yng nghymunedau Cymraeg talaith Chubut, Patagonia, drwy wersi ffurfiol i bobl ifanc ac oedolion, yn y tair ysgol ddwyieithog a thrwy weithgareddau cymdeithasol.

en-gb	During 2023-24, there were over 970 registered learners (schools and adult learners) – a rise from 623 in 2020.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, roedd dros 970 o ddysgwyr wedi cofrestru (mewn ysgolion ac fel oedolion) – sydd wedi codi o 623 yn 2020.

en-gb	The teachers on placement also delivered a range of community and cultural activities, both within Chubut and through virtual linkages between Chubut and schools and community groups in Wales.
cy-gb	Darparwyd ystod o weithgareddau cymunedol a diwylliannol gan yr athrawon a leolwyd yno, yn Chubut ei hun a thrwy gyswllt rhithiol rhwng Chubut ac ysgolion a grwpiau cymunedol yng Nghymru.

en-gb	A permanent Teaching Co-ordinator from Wales responsible for the quality of the teaching is also based in Patagonia.
cy-gb	Mae Cydlynydd Addysgu parhaol o Gymru sy'n gyfrifol am ansawdd yr addysgu hefyd yn gweithio ym Mhatagonia.

en-gb	The project also supports a network of twenty Welsh-speaking tutors who are based in the region, providing support teaching to the bilingual schools in addition to adult teaching.
cy-gb	Mae'r prosiect yn cefnogi rhwydwaith o ugain o diwtoriaid Cymraeg sy'n gweithio yn yr ardal. Maent yn cynnig cymorth addysgu i'r ysgolion dwyieithog yn ogystal ag mewn gwersi oedolion.

en-gb	Through summer scholarships funded by the National Centre for Learning Welsh, adult learning courses give Patagonian educators opportunities to visit Wales to attend Welsh language courses, ensuring that the project helps maintain teaching standards and the latest methodologies are in place.
cy-gb	Drwy ysgoloriaethau haf a ariennir gan y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol, mae cyrsiau dysgu i oedolion yn rhoi cyfle i addysgwyr Patagonia ymweld â Chymru i fynychu cyrsiau Cymraeg, gan sicrhau bod y prosiect yn helpu i gynnal safonau addysgu, a bod y methedolegau diweddaraf ar waith.

en-gb	Throughout 2023-24, a Wales-based content developer has continued to create digital content for the project on the YouTube channel Gales Con Marian (Welsh with Marian) including sharing vlogs of Wales for learners to see in a Welsh context, which are able to be used both in and out of the classroom, and also by students outside of the catchment area in Chubut.
cy-gb	Drwy gydol 2023-24, mae datblygwr cynnwys yng Nghymru wedi parhau i greu cynnwys digidol ar gyfer y prosiect ar Sianel YouTube Gales Con Marian (Cymraeg gyda Marian), gan gynnwys rhannu blogiau fideo o Gymru i ddysgwyr eu gweld mewn cyd-destun Cymreig, y gellir eu defnyddio yn y dosbarth a'r tu allan, a hefyd gan fyfyrwyr y tu allan i ddalgylch Chubut.

en-gb	The digital resources have been able to attract the interest of people who are new to learning Welsh as well as supporting current and advanced students.
cy-gb	Mae'r deunyddiau digidol wedi gallu denu diddordeb pobl sy'n newydd i ddysgu Cymraeg yn ogystal â chefnogi myfyrwyr cyfredol a myfyrwyr sydd ar lefel uwch.

en-gb	The project has continued to facilitate a range of linked activities and visits in 2023-24.
cy-gb	Mae'r prosiect wedi parhau i hwyluso ystod o weithgareddau cysylltiedig ac ymweliadau yn ystod 2023-24.

en-gb	Pupils and staff visited the area from various Welsh schools, colleges and universities which also included volunteering opportunities.
cy-gb	Ymwelodd disgyblion a staff â'r ardal o amrywiol ysgolion, colegau a phrifysgolion yng Nghymru, ac roedd hyn yn yn cynnwys cyfleoedd gwirfoddoli.

en-gb	Three members of Mudiad Meithrin staff visited to work alongside local teachers and to share best practice in the early years.
cy-gb	Fe wnaeth tri o staff Mudiad Meithrin weithio ochr yn ochr ag athrawon lleol i rannu arferion gorau yn y blynyddoedd cynnar.

en-gb	Ysgol Gymraeg y Gaiman, in Chubut, also took part in the Urdd Eisteddfod by participating online.
cy-gb	Cymerodd Ysgol Gymraeg y Gaiman, Chubut, ran yn Eisteddfod yr Urdd ar-lein hefyd.

en-gb	International Relations
cy-gb	Cysylltiadau Rhyngwladol

en-gb	Officials have continued to place the Welsh language at the heart of our work in implementing the International Strategy for Wales.
cy-gb	Mae swyddogion wedi bod yn parhau i roi lle blaenllaw i’r Gymraeg wrth weithredu’r Strategaeth Ryngwladol i Gymru.

en-gb	This includes sharing good practice and supporting countries with minority languages around the world.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys rhannu arferion da a chefnogi gwledydd a rhanbarthau sydd ag ieithoedd lleiafrifol ledled y byd.

en-gb	The Network to Promote Linguistic Diversity
cy-gb	Rhwydwaith i Hyrwyddo Amrywiaeth Ieithyddol

en-gb	The Network to Promote Linguistic Diversity (NPLD) is a Europe-wide network working in the field of language policy and planning for Constitutional, Regional and Small State Languages throughout Europe.
cy-gb	Mae’r Rhwydwaith i Hyrwyddo Amrywiaeth Ieithyddol (NPLD) yn rhwydwaith Ewrop gyfan sy’n gweithio ym maes polisi a chynllunio ieithyddol ar ran Ieithoedd Cyfansoddiadol, Rhanbarthol a Gwladwriaethol Bach ledled Ewrop.

en-gb	The primary aim of the NPLD is to raise awareness at European level of the importance of linguistic diversity.
cy-gb	Prif nod yr NPLD yw codi ymwybyddiaeth ar lefel Ewropeaidd o bwysigrwydd amrywiaeth ieithyddol.

en-gb	Another aim is to facilitate the exchange of best practice among governments, policy makers, practitioners, researchers and experts from across Europe.
cy-gb	Nod arall yw hwyluso’r broses o gyfnewid arferion gorau ymysg llywodraethau, gwneuthurwyr polisi, ymarferwyr, ymchwilwyr ac arbenigwyr o bob rhan o Ewrop.

en-gb	The Welsh Government remains a full member of the NPLD.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru’n parhau i fod yn aelod llawn o’r NPLD.

en-gb	In June 2023, we presented and discussed our work in terms of behaviour change and language transmission at the NPLD conference.
cy-gb	Ym mis Mehefin 2023, fe wnaethon ni gyflwyno a thrafod ein gwaith ym maes newid ymddygiad a throsglwyddo iaith i gynhadledd yr NPLD.

en-gb	In November 2023, we contributed to an event organised by the NPLD on equality of services for speakers of the network languages who have disabilities.
cy-gb	Ym mis Tachwedd 2023, fe gyfrannon ni at ddigwyddiad a drefnodd yr NPLD ar gydraddoldeb gwasanaethau i siaradwyr ieithoedd y rhwydwaith a chanddynt anableddau.

en-gb	The British-Irish Council
cy-gb	Y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig

en-gb	We continue to chair the British-Irish Council's Indigenous, Minority and LesserUsed Languages work group, and continue to take advantage of this forum to share good practice and expertise with people from different backgrounds.
cy-gb	Rydym yn parhau i gadeirio grŵp gwaith Ieithoedd Brodorol, Lleiafrifol a Llai eu Defnydd y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig gan barhau i fanteisio ar y fforwm hwn i rannu arferion da ac arbenigedd gyda phobl o wahanol gefndiroedd.

en-gb	To mark a quarter of a century since the Belfast/Good Friday Agreement during the reporting year, the group developed a collection of poems in all of the BritishIrish Council languages, with English translations.
cy-gb	Er mwyn nodi chwarter canrif ers Cytundeb Belfast/Gwener y Groglith yn ystod y flwyddyn adrodd, datblygodd y grŵp gasgliad o gerddi yn holl ieithoedd y CyngorPrydeinig Gwyddelig, gyda chyfieithiadau Saesneg.

en-gb	This is the first collection of its kind, with the poems inspired by the languages' connection to land and sea.
cy-gb	Dyma’r casgliad cyntaf o’i fath, gyda’r cerddi wedi’u hysbrydoli gan gysylltiad yr ieithoedd â’r tir a’r môr.

en-gb	It was published as a booklet and video, and displayed at Council summits throughout the year.
cy-gb	Fe’i cyhoeddwyd ar ffurf llyfryn a fideo a’i arddangos yn uwch-gynadleddau’r Cyngor gydol y flwyddyn.

en-gb	In June 2023, the group travelled to the Celtic Media Festival in Donegal to foster links with others working in language and minority language media.
cy-gb	Ym mis Mehefin 2023, teithiodd y grŵp i’r Ŵyl Cyfryngau Celtaidd yn Donegal i feithrin cysylltiadau ag eraill sy’n gweithio ym maes iaith a’r cyfryngau mewn ieithoedd lleiafrifol.

en-gb	The group was part of a panel session on documentaries where there was an opportunity to look at how to use minority languages in different contexts on global platforms.
cy-gb	Roedd y grŵp yn rhan o sesiwn banel ar raglenni dogfen lle bu cyfle i edrych ar sut i ddefnyddio ieithoedd lleiafrifol mewn gwahanol gyd-destunau ar lwyfannau byd-eang.

en-gb	The group's ministerial meeting was held in Jersey in October 2023, where ministers from the member-administrations reviewed the group's work in recent years and approved the next programme of work.
cy-gb	Cynhaliwyd cyfarfod gweinidogol y grŵp yn Jersey ym mis Hydref 2023, lle bu cyfle i weinidogion yr aelod-wladwriaethau graffu ar waith y grŵp dros y blynyddoedd diweddar a chymeradwyo’r rhaglen waith nesaf.

en-gb	The next programme will focus on social use of Welsh (at home, among young people and in workplaces), linguistic infrastructure (for example dictionaries and place names) and culture.
cy-gb	Bydd y rhaglen nesaf yn canolbwyntio ar ddefnydd cymdeithasol o’r Gymraeg (yn y cartref, ymysg pobl ifanc ac mewn gweithleoedd), seilwaith ieithyddol (er enghraifft geiriaduron ac enwau lleoedd) a diwylliant.

en-gb	United Nations International Decade of Indigenous Languages 2022-32
cy-gb	Degawd Rhyngwladol Ieithoedd Brodorol y Cenhedloedd Unedig 2022-32

en-gb	During the reporting year, Welsh Government officials discussed several topics with UNESCO, specifically technology for lesser used languages as part of the United Nations International Decade of Indigenous Languages 2022-32 activity.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, bu swyddogion Llywodraeth Cymru yn trafod sawl pwnc gydag UNESCO, yn benodol technoleg ar gyfer ieithoedd llai fel rhan o weithgarwch Degawd Rhyngwladol Ieithoedd Brodorol y Cenhedloedd Unedig 2022-32.

en-gb	We will continue to raise the profile of the Welsh language and share best practice with others across the world as part of our commitment to being “a nation responsible at a global level”.
cy-gb	Byddwn yn parhau i godi proffil y Gymraeg a rhannu arferion gorau gydag eraill ledled y byd fel rhan o’n hymrwymiad i fod yn “genedl sy’n gyfrifol ar lefel byd eang”.

en-gb	This work includes continuing to develop and strengthen partnerships with key stakeholders such as Wales Arts International.
cy-gb	Mae’r gwaith hwn yn cynnwys parhau i feithrin a chryfhau partneriaethau gyda rhanddeiliaid allweddol fel Celfyddydau Rhyngwladol Cymru.

en-gb	During the reporting year, Wales Arts International has continued their Listening project, focusing on the art of listening to the wisdom that belongs to indigenous languages and at-risk communities and the land they inhabit.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, mae Celfyddydau Rhyngwladol Cymru wedi parhau â’u prosiect Gwrando gan ganolbwyntio ar y grefft o wrando ar y doethinebau sy’n perthyn i ieithoedd brodorol a chymunedau sydd mewn perygl a’r tir y maent yn byw ynddo.

en-gb	Projects that have been underway during the year include: learning more about juoiggus, the ancient song tradition of the Sámi; connecting with a mother tongue by listening to the Gawa Undi and the Elders of the Chewa people; listening to the voices of ancestors and the traditional healing ritual of Colombia's Muisca indigenous people; continuing to explore the links between Welsh and Khasi people through poetry, music and performance; and exploring and initiating a dialogue around creating queer language in Irish and Welsh.
cy-gb	Dyma rai o’r prosiectau a fu ar waith yn ystod y flwyddyn: dysgu rhagor am juoiggus sef traddodiad caneuon hynafol y Sámi; cysylltu â mamiaith drwy wrando ar y Gawa Undi a Henuriaid y Bobl Chewa; gwrando ar leisiau hynafiaid a defod iachau traddodiadol pobl frodorol Muisca Colombia; parhau i archwilio'r cysylltiadau rhwng Cymry a phobl Khasi drwy farddoniaeth, cerddoriaeth a pherfformio; archwilio a chreu deialog am greu iaith cwiar yn yr Wyddeleg a’r Gymraeg.

en-gb	European Charter Classroom Activities (ECCA)
cy-gb	European Charter Classroom Activities (ECCA)

en-gb	The Welsh Government was a key partner of this project which aimed to inspire young people's sense of pride in their minority languages.
cy-gb	Roedd Llywodraeth Cymru yn un o bartneriaid allweddol y prosiect hwn gyda’r nod o ennyn ymdeimlad o falchder pobl ifanc yn eu hieithoedd lleiafrifol.

en-gb	Learners from Ysgol Garth Olwg had the opportunity to represent Wales at a minority languages campus for young people in Mallorca in May 2023 after winning a competition to create a video explaining why Welsh is important to them.
cy-gb	Cafodd dysgwyr o Ysgol Garth Olwg gyfle i gynrychioli Cymru mewn campws ieithoedd lleiafrifol i bobl ifanc ym Mallorca ym mis Mai 2023 ar ôl ennill cystadleuaeth i greu fideo yn esbonio pam fod y Gymraeg yn bwysig iddynt.

en-gb	In addition, they travelled to Brussels to present their project and findings to the European Commission and Council of Europe in collaboration with young people who speak minority languages across Europe.
cy-gb	Yn ogystal, fe wnaethant deithio i Frwsel i gyflwyno eu prosiect a'u canfyddiadau i’r Comisiwn Ewropeaidd a Chyngor Ewrop ar y cyd â phobl ifanc sy’n siarad ieithoedd lleiafrifol ar draws Ewrop.

en-gb	International agreements
cy-gb	Cytundebau rhyngwladol

en-gb	Throughout the reporting year, officials have continued to implement language policy commitments outlined in various international bilateral agreements involving regions such as Brittany, Catalonia, the Basque Country and Ireland.
cy-gb	Drwy gydol y flwyddyn adrodd, mae swyddogion wedi parhau i weithredu ymrwymiadau polisi iaith a amlinellir mewn amrywiol gytundebau dwyochrog rhyngwladol sy'n cynnwys rhanbarthau fel Llydaw, Catalonia, Gwlad y Basg ac Iwerddon.

en-gb	New agreements were signed during the year with Silesia, Flanders, Birmingham (Alabama) and Baden-Württemberg.
cy-gb	Llofnodwyd cytundebau newydd yn ystod y flwyddyn gyda Silesia, Fflandrys, Birmingham (Alabama) a Baden-Württemberg.

en-gb	International events
cy-gb	Digwyddiadau rhyngwladol

en-gb	We have continued to raise the profile of the Welsh language throughout the year in delivering our International Strategy for Wales.
cy-gb	Rydym wedi parhau i godi proffil y Gymraeg drwy gydol y flwyddyn wrth weithredu ein Strategaeth Ryngwladol i Gymru.

en-gb	Our annual Saint David’s Day celebrations across the world continued to showcase the Welsh language to international audiences.
cy-gb	Parhaodd ein dathliadau Dydd Gŵyl Dewi blynyddol ar draws y byd i arddangos y Gymraeg i gynulleidfaoedd rhyngwladol.

en-gb	Examples of activity which promoted Cymraeg during 2023-24 include events in Europe, North America, Canada, Japan, India and the United Arab Emirates.
cy-gb	Mae gweithgareddau i hyrwyddo’r Gymraeg yn ystod 2023-24 yn cynnwys digwyddiadau yn Ewrop, Gogledd America, Canada, Japan, India a'r Emiradau Arabaidd Unedig i hyrwyddo'r Gymraeg yn 2023-24.

en-gb	The Welsh language was at the heart of the Government's Year of Wales in France 2023.
cy-gb	Roedd y Gymraeg wrth galon Blwyddyn Cymru yn Ffrainc 2023 y Llywodraeth.

en-gb	Wales was showcased as a confident bilingual nation throughout the year, and France's minority languages, specifically Breton, were supported.
cy-gb	Cafodd Cymru ei harddangos fel cenedl ddwyieithog hyderus gydol y flwyddyn a chefnogwyd ieithoedd lleiafrifol Ffrainc, Llydaweg yn benodol.

en-gb	Various activities were organised in partnership with key stakeholders such as Wales Arts International and Urdd Gobaith Cymru.
cy-gb	Trefnwyd amryw weithgareddau mewn partneriaeth â rhanddeiliaid allweddol fel Celfyddydau Rhyngwladol Cymru ac Urdd Gobaith Cymru.

en-gb	For example, the Urdd engaged over 800 children and young people in their Chwarae yn Gymraeg (Play in Welsh) sessions to introduce Welsh to children and young people across Lorient, Nantes and Lyon.
cy-gb	Er enghraifft, bu’r Urdd yn ymwneud â dros 800 o blant a phobl ifanc yn eu sesiynau Chwarae yn Gymraeg i gyflwyno’r Gymraeg i blant a phobl ifanc ar draws Lorient, Nantes a Lyon.

en-gb	The British Council successfully developed 29 new schools’ partnerships between Wales and France and confirmed a new school twinning between Nantes and Cardiff.
cy-gb	Datblygodd y British Council 29 o bartneriaethau newydd rhwng ysgolion Cymru a Ffrainc, a chadarnhawyd trefniant gefeillio newydd rhwng ysgolion yn Nantes a Chaerdydd.

en-gb	Also, in collaboration with the National Centre for Learning Welsh, a tutor travelled to Nantes, during the Rugby World Cup to run Welsh lessons with city residents and championship volunteers.
cy-gb	Hefyd, mewn cydweithrediad â’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol, teithiodd tiwtor i Nantes, yn ystod Cwpan Rygbi’r Byd i gynnal gwersi Cymraeg gyda thrigolion y ddinas a gwirfoddolwyr y bencampwriaeth.

en-gb	The new Wales in France open-call cultural fund supported NoFit State’s performances in Lyon and Gruff Rhys’ debut of his new album in Paris.
cy-gb	Cefnogwyd perfformiadau NoFit State yn Lyon a debut Gruff Rhys o'i albwm newydd ym Mharis gan gronfa ddiwylliannol galwad agored newydd Cymru yn Ffrainc.

en-gb	A First Minister-led Welsh delegation attended a learning and exchange networking event with UNESCO Secretariat and Member States to identify new relationships in the youth, arts, heritage, social values, and language revitalisation spheres.
cy-gb	Mynychodd ddirprwyaeth, dan arweiniad Prif Weinidog Cymru, sesiwn rwydweithio dysgu a chyfnewid gydag Ysgrifenyddiaeth UNESCO ac aelodwladwriaethau er mwyn nodi cysylltiadau newydd ym meysydd ieuenctid, y celfyddydau, treftadaeth, gwerthoedd cymdeithasol ac adfywio iaith.

en-gb	To celebrate the success of the Year of Wales in France and to promote our international relations, an original four-lingual poem was also commissioned by  crowned bard Aneirin Karadog, entitled Y Ceiliog, y Carlwm a'r Ddraig.
cy-gb	I ddathlu llwyddiant Blwyddyn Cymru yn Ffrainc ac i hyrwyddo ein cysylltiadau rhyngwladol, comisiynwyd cerdd bedair-ieithog wreiddiol hefyd gan y Prifardd Aneirin Karadog sef Y Ceiliog, y Carlwm a’r Ddraig.

en-gb	The 2023 Ireland-Wales Ministerial Forum took place in October 2023.
cy-gb	Cynhaliwyd Fforwm Gweinidogol Cymru-Iwerddon 2023 ym mis Hydref 2023.

en-gb	The twoday programme included roundtable discussions showcasing the strength of Wales in different areas, including late immersion provision.
cy-gb	Fel rhan o'r rhaglen ddeuddydd, cynhaliwyd trafodaethau bwrdd crwn lle roedd modd arddangos cryfder Cymru mewn gwahanol feysydd, gan gynnwys darpariaeth trochi hwyr.

en-gb	During the visit, the fomer First Minister Mark Drakeford and the Tánaiste of Ireland, Micheál Martin, visited Ysgol Gymraeg Morswyn in Holyhead which has an established connection with Gaelscoil Thaobh na Coille in Dún Laoghaire, Co. Dublin.
cy-gb	Yn ystod yr ymweliad, ymwelodd cyn-Brif Weinidog Cymru, Mark Drakeford a Tánaiste Iwerddon, Micheál Martin, ag Ysgol Gymraeg Morswyn yng Nghaergybi, sydd â chyswllt hirsefydledig â Gaelscoil Thaobh na Coille yn Dún Laoghaire, Swydd Dulyn.

en-gb	In addition to meeting pupils, they had the opportunity to learn about late language immersion centres and also met SaySomethinginWelsh who have developed a language learning digital tool focused on speaking skills.
cy-gb	Yn ogystal â chwrdd â disgyblion, cawsant gyfle i ddysgu am ganolfannau trochi hwyr, a dod ar draws SaySomethinginWelsh, sydd wedi datblygu adnodd digidol dysgu iaith sy'n canolbwyntio ar sgiliau siarad.

en-gb	Urdd Message of Peace and Goodwill
cy-gb	Neges Heddwch ac Ewyllys Da yr Urdd

en-gb	Continuously since 1922, the annual process on May 18 of sending a message on behalf of the young people of Wales to young people across the rest of the world has been stimulating and inspiring international and humanitarian activity.
cy-gb	Ers 1922 yn ddi-dor, mae’r broses flynyddol ar Fai 18 o anfon neges ar ran pobl ifanc Cymru i bobl ifanc yng ngweddill y byd wedi bod yn ysgogi ac yn ysbrydoli gweithgarwch dyngarol a rhyngwladol.

en-gb	The 2023 Urdd Message of Peace and Goodwill focused on anti-racism.
cy-gb	Roedd Neges Heddwch ac Ewyllys Da 2023 yr Urdd yn ffocysu ar wrth-hiliaeth.

en-gb	It was created by Cardiff University students with musician Eädyth and S4C Education Content Officer, Natalie Jones.
cy-gb	Fe’i crëwyd gan fyfyrwyr Prifysgol Caerdydd gyda'r cerddor Eädyth a Swyddog Cynnwys Addysg S4C, Natalie Jones.

en-gb	It is a call by the young people of Wales to take direct action to:
cy-gb	Mae'n alwad gan ieuenctid Cymru i weithredu’n uniongyrchol i:

en-gb	Dismantle systemic discrimination
cy-gb	Ddatgymalu camwahaniaethu systemig

en-gb	Challenge unconscious bias
cy-gb	Herio rhagfarnau diarwybod

en-gb	Always call out racism when we see it.
cy-gb	Galw allan hiliaeth pan welwn ni hi bob amser.

en-gb	The message was translated to 67 languages and was shared on social media in 47 countries across the world.
cy-gb	Cyfieithwyd y neges i 67 o ieithoedd ac fe’i rhannwyd ar y cyfryngau cymdeithasol mewn 47 o wledydd ledled y byd.

en-gb	The social media reach was 10.6m and the message was shared by celebrities such as Michael Sheen and Matthew Rhys, and organisations such as Save the Children and the Football Association of Wales.
cy-gb	Roedd y cyrhaeddiad ar y cyfryngau cymdeithasol yn 10.6m ac fe’i rhannwyd gan enwogion fel Michael Sheen a Matthew Rhys, a sefydliadau megis Achub y Plant a Chymdeithas Bêl-droed Cymru.

en-gb	The final report on our Welsh language technology action plan (2018) was published in February 2024.
cy-gb	Cafodd yr adroddiad terfynol ar ein Cynllun gweithredu technoleg Cymraeg (2018) ei gyhoeddi ym mis Chwefror 2024.

en-gb	The priorities of the plan were to develop and share new infrastructure in relation to our language, specifically:
cy-gb	Blaenoriaethau'r cynllun oedd datblygu a rhannu seilwaith newydd i’n hiaith, yn benodol:

en-gb	Welsh language speech technology
cy-gb	Technoleg lleferydd Cymraeg

en-gb	Computer-assisted translation
cy-gb	Cyfieithu â chymorth cyfrifiadur

en-gb	Conversational Artificial Intelligence
cy-gb	Deallusrwydd Artiffisial sgwrsiol

en-gb	One of the main principles of the plan was to develop a culture of open innovation.
cy-gb	Un o brif egwyddorion y cynllun hwnnw oedd datblygu diwylliant o arloesi agored.

en-gb	We wanted more digital resources and Welsh language data to be available, without unnecessary conditions limiting their use, and shared under a suitable licence – open and permissive wherever possible – to support efforts to innovate digitally for the benefit of our language.
cy-gb	Roeddem am i fwy o adnoddau digidol a data Cymraeg fod ar gael, heb amodau diangen yn cyfyngu ar eu defnydd, a’r rheiny’n cael eu rhannu o dan drwydded addas – agored a chaniataol lle bynnag y bo’n bosibl – er mwyn cefnogi ymdrechion i arloesi’n ddigidol er budd ein hiaith.

en-gb	Here are some of the highlights of the plan during the reporting year:
cy-gb	Dyma rai o uchafbwyntiau’r cynllun yn ystod y flwyddyn adrodd:

en-gb	ChatGPT can be used within Macsen, Bangor University's chatbot, and the University has started working with OpenAI on Welsh language models for GPT-4 to improve the output for the language.
cy-gb	Mae modd defnyddio ChatGPT o fewn sgwrsfot Prifysgol Bangor Macsen, ac mae’r Brifysgol wedi dechrau gweithio gyda chwmni OpenAI ar fodelau iaith Gymraeg ar gyfer GPT-4 i wella’r allbwn ar gyfer yr iaith.

en-gb	This was discussed at Wales Academic Symposium on Language Technologies 2023 and funded by the Welsh Government.
cy-gb	Cafodd hyn ei drafod yn Symposiwm Academaidd Technolegau Iaith Cymru 2023 a’i ariannu gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	The keynote speaker was Colin Jarvis, OpenAI, and he discussed how academia and OpenAI can improve the LLMs (language models) of lesser-resourced languages.
cy-gb	Y prif siaradwr oedd Colin Jarvis, OpenAI, a bu’n trafod sut all academia ac OpenAI wella LLMs (modelau iaith) ieithoedd llai eu hadnoddau.

en-gb	Bangor University announced improvements to their bilingual text-tospeech voices, their Transcriber, and the chatbot, Macsen.
cy-gb	Cyhoeddodd Prifysgol Bangor welliannau i’w lleisiau dwyieithog testun-ileferydd, eu Trawsgrifiwr, a’r sgwrsfot, Macsen.

en-gb	These improvements in turn fed into their voice banking project, Lleisiwr.
cy-gb	Bwydodd y gwelliannau hyn yn eu tro i’w prosiect bancio lleisiau, Lleisiwr.

en-gb	Cysgliad, a grammar and spell-checking tool, was downloaded 12,586 times.
cy-gb	Cyrhaeddodd Cysgliad, offeryn gwirio gramadeg a sillafu, 12,586 o lawrlwythiadau.

en-gb	There are now more contributions to the Welsh language Wikipedia (Wicipedia), with the number of new articles increasing since the publication of the Welsh language technology action plan in 2018.
cy-gb	Mae mwy o gyfraniadau i Wicipedia bellach, gyda nifer yr erthyglau newydd yn cynyddu ers cyhoeddi’r Cynllun gweithredu technoleg Cymraeg yn 2018.

en-gb	The content created by these volunteers adds to the Welsh language presence on the internet, which helps to increase social capital and encourages more writing in Welsh.
cy-gb	Mae’r cynnwys sy’n cael ei greu gan y gwirfoddolwyr hyn yn ychwanegu at bresenoldeb y Gymraeg ar y rhyngrwyd, sy’n helpu i gynyddu cyfalaf cymdeithasol ac yn annog mwy o ysgrifennu yn Gymraeg.

en-gb	By the end of the reporting period, there were 279,643 Welsh articles on Wikipedia, and the number of Wikidata items with Welsh labels reached 3,593,389.
cy-gb	Erbyn diwedd y cyfnod adrodd, roedd 279,643 o erthyglau Cymraeg ar Wicipedia, ac fe gyrhaeddodd nifer yr eitemau Wikidata efo labeli Cymraeg i 3,593,389.

en-gb	We continue to share a collection of free Welsh Government translation memories on BydTermCymru and have funded work to create domain specific machine translation systems also in the areas of health and care and legislation.
cy-gb	Rydym yn parhau i rannu casgliad o gofau cyfieithu Llywodraeth Cymru am ddim ar BydTermCymru ac rydym wedi ariannu gwaith i greu systemau cyfieithu peirianyddol parth benodol hefyd ym meysydd iechyd a gofal a deddfwriaeth.

en-gb	As part of our partnership with Microsoft, we continue to develop the simultaneous translation facility on Microsoft Teams.
cy-gb	Fel rhan o’n partneriaeth â Microsoft, rydym yn parhau i ddatblygu’r cyfleuster cyfieithu ar y pryd ar Microsoft Teams.

en-gb	This is available at no additional cost to existing Teams users.
cy-gb	Mae hwn ar gael heb gost ychwanegol i ddefnyddwyr Teams presennol.

en-gb	We funded development work on the Digigrid website with Cardiff University in order to gather together language resources e.g. Thesawrws, a text summarising resource, corpora, Tiwtiadur, and FreeTxt that analyses text sentiment.
cy-gb	Fe wnaethom ariannu gwaith datblygu ar wefan Digigrid gyda Phrifysgol Caerdydd er mwyn casglu adnoddau iaith ynghyd e.e. Thesawrws, adnodd crynhoi testun, corpora, Tiwtiadur, a FreeTxt sy’n dadansoddi sentiment testun.

en-gb	We continue to update a list of Welsh and bilingual technology resources currently available.
cy-gb	Rydym yn parhau i ddiweddaru rhestr o adnoddau technoleg Cymraeg a dwyieithog sydd ar gael ar hyn o bryd.

en-gb	Linguistic infrastructure resources help us to use Welsh on a day-to-day basis, and include dictionaries, terminology resources, corpora, as well as research and standardisation work.
cy-gb	Mae adnoddau seilwaith ieithyddol yn ein helpu i ddefnyddio’r Gymraeg o ddydd i ddydd, ac maen nhw’n cynnwys geiriaduron, adnoddau terminoleg, corpora, yn ogystal â gwaith ymchwil a safoni.

en-gb	We directly fund a number of projects in this field, including Geiriadur Prifysgol Cymru, and Y Termiadur Addysg (an education terminology dictionary).
cy-gb	Rydym yn ariannu nifer o brosiectau yn y maes yn uniongyrchol, gan gynnwys Geiriadur Prifysgol Cymru a’r Termiadur Addysg.

en-gb	A number of the other main resources also receive public funding through various agencies.
cy-gb	Mae nifer o’r prif adnoddau eraill hefyd yn derbyn arian cyhoeddus drwy wahanol asiantaethau.

en-gb	The Welsh Linguistic Infrastructure Policy was published on 27 June 2023.
cy-gb	Cyhoeddwyd ein Polisi Seilwaith Ieithyddol ar 27 Mehefin 2023.

en-gb	The main aim of the policy is to make it easier for people from all walks of life to use Welsh – individuals at workplaces, schoolchildren, teachers, new speakers or confident speakers – by making sure they know where to turn to access linguistic resources.
cy-gb	Prif nod y polisi yw ei gwneud hi’n haws i bobl o bob cefndir ddefnyddio’r Gymraeg – yn weithleoedd, yn blant ysgol, yn athrawon, yn siaradwyr newydd neu’n siaradwyr hyderus – drwy wneud yn siŵr eu bod yn gwybod ble i droi i gael gafael ar adnoddau neu ffynonellau ieithyddol.

en-gb	To drive this policy forward, we have created a new Unit within the Cymraeg 2050 Division to address matters relating to infrastructure, as well as work on place names.
cy-gb	Er mwyn gyrru’r polisi hwn yn ei flaen, rydym wedi creu Uned newydd o fewn Isadran Cymraeg 2050 i ymdrin â materion seilwaith, yn ogystal â gwaith ar enwau lleoedd.

en-gb	During 2023-24, work began to improve how the different elements work together, with the medium-term aim of ensuring the resources are marketed effectively.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, dechreuwyd ar y gwaith o wneud i’r gwahanol elfennau weithio gyda’i gilydd yn well, gyda’r nod tymor canolig o sicrhau bod yr adnoddau’n cael eu marchnata’n effeithiol.

en-gb	This includes maintaining and developing relationships with key stakeholders, seeking new opportunities to collaborate, and forging new connections.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys cynnal a datblygu’r berthynas gyda’r prif randdeiliaid, chwilio am gyfleoedd newydd i gydweithio, a meithrin cysylltiadau newydd.

en-gb	The Unit is currently undertaking work to establish a new easy-to-access, easy-touse website for everyone who wants to use Welsh.
cy-gb	Mae’r Uned wrthi’n gwneud gwaith i sefydlu gwefan newydd hawdd i’w chyrraedd, hawdd i’w defnyddio i bawb sydd am ddefnyddio’r Gymraeg.

en-gb	The intention is to develop a site where users can find advice on what resources are best for them, and for easy access to resources such as the main dictionaries and terminology repositories, as well as corpora, maps and lists of standard place names, all in one place.
cy-gb	Y bwriad yw datblygu safle lle gall defnyddwyr fynd i gael cyngor ynghylch pa adnoddau sydd orau iddyn nhw, a chael mynediad hwylus at adnoddau fel y prif eiriaduron a chronfeydd termau, yn ogystal â chorpora, mapiau a rhestrau o enwau lleoedd safonol, i gyd mewn un man.

en-gb	During the reporting year, work was initiated with the Centre for Digital Public Services to conduct user research, in order to better understand the requirements of different audiences, target specific audiences and ensure they have the best possible experience.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, dechreuwyd ar waith gyda’r Ganolfan Gwasanaethau Cyhoeddus Digidol (CDPS) i gynnal ymchwil defnyddwyr, er mwyn deall gofynion gwahanol gynulleidfaoedd yn well, targedu cynulleidfaoedd penodol a sicrhau eu bod yn cael y profiad gorau posibl.

en-gb	During 2023-24, the initial discussions of the Welsh Language Standardisation Panel's first programme of work to address orthographic issues, under the chairmanship of Dr Dylan Foster Evans of Cardiff University, were completed.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, caewyd pen y mwdwl ar drafodaethau cychwynnol rhaglen waith gyntaf Panel Safoni’r Gymraeg i fynd i’r afael â materion orgraffyddol o dan gadeiryddiaeth Dr Dylan Foster Evans o Brifysgol Caerdydd.

en-gb	A summary of the decisions was produced for final approval by the Panel.
cy-gb	Lluniwyd crynodeb o’r penderfyniadau i’w cymeradwyo’n derfynol gan y Panel.

en-gb	Once these are agreed, we will share them publicly, and the resources involved will be updated to reflect those decisions.
cy-gb	Unwaith y bydd cytundeb ar y rhain, byddwn yn eu rhannu’n gyhoeddus a bydd yr adnoddau dan sylw yn cael eu diweddaru i adlewyrchu’r penderfyniadau hynny.

en-gb	By including some of the main infrastructure resource providers in the project, it is hoped that this will be a step towards achieving greater consistency to make it easier for everyone to use their Welsh confidently.
cy-gb	Drwy gynnwys rhai o’r prif ddarparwyr adnoddau seilwaith yn y gwaith, y gobaith yw y bydd hyn yn gam tuag at sicrhau rhagor o gysondeb er mwyn ei gwneud hi’n haws i ddefnyddwyr fynd ati i ddefnyddio eu Cymraeg yn hyderus.

en-gb	The Panel is now preparing its second programme of work.
cy-gb	Mae’r Panel bellach wrthi’n paratoi ei ail raglen waith.

en-gb	We continue to support Cymdeithas Cyfieithwyr Cymru, the professional association that upholds and promotes professional translation standards, as well as improving and developing the skills and knowledge of translators.
cy-gb	Rydym yn parhau i gefnogi Cymdeithas Cyfieithwyr Cymru sef y gymdeithas broffesiynol sy’n cynnal ac yn hyrwyddo safonau cyfieithu proffesiynol, gan wella a datblygu sgiliau a gwybodaeth cyfieithwyr.

en-gb	During the reporting year, the Association had 385 members.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, roedd gan y Gymdeithas 385 o aelodau.

en-gb	A series of activities were held throughout the year, including 'Let's meet the Chief Officer' sessions in Cardiff, Caernarfon and virtually.
cy-gb	Cynhaliwyd cyfres o weithgareddau gydol y flwyddyn gan gynnwys sesiynau ‘Dewch i gyfarfod y Prif Swyddog’ yng Nghaerdydd, Caernarfon ac yn rhithiol.

en-gb	A programme of lunchtime sessions and a Members' Day were held on 26 October 2023.
cy-gb	Cynhaliwyd rhaglen o sesiynau amser cinio a Diwrnod i'r Aelodau ar 26 Hydref 2023.

en-gb	Simultaneous translation in Microsoft Teams
cy-gb	Cyfieithu ar y pryd ym Microsoft Teams

en-gb	As part of our partnership with Microsoft, we have worked together to create a simultaneous translation facility in Microsoft Teams meetings.
cy-gb	Fel rhan o’n partneriaeth ni â Microsoft, rydym wedi cydweithio i greu cyfleuster cyfieithu ar y pryd mewn cyfarfodydd Microsoft Teams.

en-gb	Work continues with Microsoft to further develop this facility in the hope that it will lead to the creation of similar and new resources for languages spoken around the world, based on our work in Wales.
cy-gb	Mae gwaith yn parhau gyda Microsoft i ddatblygu’r cyfleuster hwn ymhellach gyda’r gobaith y bydd yn arwain at greu adnoddau tebyg a newydd ar gyfer ieithoedd sy’n cael eu siarad ledled y byd, yn seiliedig ar ein gwaith yng Nghymru.

en-gb	Place names
cy-gb	Enwau lleoedd

en-gb	In our Programme for Government, we have made a commitment to work to protect Welsh place names.
cy-gb	Yn ein Rhaglen Lywodraethu, rydym wedi ymrwymo i weithio i ddiogelu enwau lleoedd Cymraeg.

en-gb	In June 2023, we published our Welsh Linguistic Infrastructure Policy, which reaffirmed the initial steps in this regard, which were first articulated in our Welsh Language Communities Housing Plan in October 2022.
cy-gb	Ym mis Mehefin 2023, cyhoeddwyd ein Polisi Seilwaith Ieithyddol y Gymraeg, a oedd yn ail-ddatgan y camau cychwynnol yn hyn o beth, a fynegwyd gyntaf yn ein Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg ym mis Hydref 2022.

en-gb	Among the main steps identified in these documents was conducting research in order to better understand the processes that lead to changing a place name.
cy-gb	Ymhlith y prif gamau a nodwyd yn y dogfennau hyn oedd cynnal ymchwil er mwyn deall yn well y prosesau sy’n arwain at newid enw lle.

en-gb	Therefore, in early 2023 a research project was commissioned by Cadw, in conjunction with officials from the Cymraeg 2050 Division, with the aim of identifying where, how and why changes to names are taking place, how many names are changing or have recently changed, and the nature of these changes.
cy-gb	Ddechrau 2023, felly, comisiynwyd prosiect ymchwil gan Cadw, mewn cydweithrediad â swyddogion o Is-adran Cymraeg 2050, gyda'r amcan o nodi ble, sut a pham mae enwau lleoedd yn newid, faint o enwau sy'n newid neu sydd wedi newid yn ddiweddar, a natur y newidiadau hyn.

en-gb	The purpose is to make informed recommendations on possible options to safeguard those Welsh language place names that may be under particular threat.
cy-gb	Y bwriad yw gwneud argymhellion deallus ynghylch opsiynau posibl i ddiogelu'r enwau lleoedd Cymraeg hynny a allai fod o dan fygythiad penodol.

en-gb	The following types of place names are being considered:
cy-gb	Mae'r mathau canlynol o enwau lleoedd yn cael eu hystyried:

en-gb	Property names — including houses, farms and other buildings
cy-gb	Enwau eiddo — gan gynnwys tai, ffermydd ac adeiladau eraill

en-gb	Business names
cy-gb	Enwau busnesau

en-gb	Development and associated street names
cy-gb	Enwau datblygiadau a strydoedd cysylltiedig

en-gb	The research findings will inform our direction of travel in terms of next steps in this area, including those set out in the Welsh Language Communities Housing Plan and Welsh Linguistic Infrastructure Policy.
cy-gb	Bydd canfyddiadau'r ymchwil yn llywio ein llwybr o ran y camau nesaf i'w cymryd yn y maes hwn, gan gynnwys y rhai a nodir yn y Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg a Pholisi Seilwaith Ieithyddol y Gymraeg.

en-gb	We anticipate that the results will be presented in a final report to WG by the end of the year.
cy-gb	Rydym yn rhagweld y caiff y canlyniadau eu cyflwyno mewn adroddiad terfynol i Lywodraeth Cymru erbyn diwedd y flwyddyn.

en-gb	Our Welsh Place Names Forum has continued to meet during the reporting period, which includes representation from the Welsh Government as well as the local authorities of Ynys Môn, Gwynedd, Ceredigion and Carmarthenshire.
cy-gb	Mae ein Fforwm Sirol Enwau Lleoedd wedi parhau i gyfarfod yn ystod y cyfnod adrodd, sy’n cynnwys cynrychiolaeth o Lywodraeth Cymru yn ogystal ag awdurdodau lleol Ynys Môn, Gwynedd, Ceredigion a Sir Gâr.

en-gb	The purpose of the Forum is to:
cy-gb	Nod y Fforwm yw:

en-gb	Share knowledge.
cy-gb	Rhannu gwybodaeth.

en-gb	Identify gaps in the way place names are dealt with and find opportunities to collaborate.
cy-gb	Canfod bylchau yn y ffordd o ymdrin ag enwau lleoedd, a chyfleoedd i gydweithio.

en-gb	Support each other to try to find practical solutions to prevent Welsh names from being displaced.
cy-gb	Cefnogi ein gilydd i geisio canfod datrysiadau ymarferol i atal enwau Cymraeg rhag cael eu disodli.

en-gb	Share good practice, so that examples of what works in one organisation can be adopted, where appropriate, in another organisation.
cy-gb	Rhannu arferion da, fel bod enghreifftiau o’r hyn sy’n gweithio mewn un sefydliad yn gallu cael eu mabwysiadu, lle bo’n briodol, mewn sefydliad arall.

en-gb	Develop ideas about how to mainstream the use of Welsh place names in materials and on English as well as Welsh channels.
cy-gb	Datblygu syniadau am sut i brif-ffrydio'r defnydd o enwau lleoedd Cymraeg mewn deunyddiau ac ar sianeli Saesneg yn ogystal â rhai Cymraeg.

en-gb	Everything covered in this report relates to language planning.
cy-gb	Mae popeth sy’n cael ei drafod yn yr adroddiad hwn yn ymwneud â chynllunio ieithyddol.

en-gb	We are using Welsh Government structures to implement Cymraeg 2050 across its various policy areas and beyond.
cy-gb	Rydym yn defnyddio strwythurau Llywodraeth Cymru i roi Cymraeg 2050 ar waith ar draws ei hamrywiol feysydd polisi a thu hwnt.

en-gb	Cymraeg 2050 Programme Board
cy-gb	Bwrdd Rhaglen Cymraeg 2050

en-gb	The members of the Cymraeg 2050 Programme Board are senior officials from across the Government.
cy-gb	Uwch-swyddogion o bob cwr o’r Llywodraeth yw aelodau Bwrdd Rhaglen Cymraeg 2050.

en-gb	The purpose of the Board is to scrutinise progress, and offer advice, guidance and assurance in the implementation of Cymraeg 2050.
cy-gb	Diben y Bwrdd yw craffu ar gynnydd, cynnig cyngor ac arweiniad a sicrwydd wrth weithredu Cymraeg 2050.

en-gb	During the year, the Board met each term to discuss issues such as the work of the Commission for Welsh-speaking Communities, the Welsh Language and Education Bill, and the 2021 Census results, and the Government's strategy for the internal use of Welsh.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn, fe wnaeth y Bwrdd gyfarfod bob tymor i drafod materion megis gwaith y Comisiwn Cymunedau Cymraeg, Bil y Gymraeg ac Addysg, canlyniadau Cyfrifiad 2021, strategaeth defnydd mewnol o’r Gymraeg y Llywodraeth.

en-gb	A presentation was given as well as a discussion with the Welsh Language Commissioner.
cy-gb	Cafwyd hefyd gyflwyniad a thrafodaeth gyda Chomisiynydd y Gymraeg.

en-gb	The Welsh Language Partnership Council
cy-gb	Cyngor Partneriaeth y Gymraeg

en-gb	The Welsh Language Partnership Council was established under section 149 of the Welsh Language (Wales) Measure 2011.
cy-gb	Sefydlwyd Cyngor Partneriaeth y Gymraeg o dan adran 149 o Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011.

en-gb	During the reporting year, the Council has continued to meet at least once a term to provide advice to Welsh Ministers in relation to Cymraeg 2050.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, mae’r Cyngor wedi parhau i gyfarfod o leiaf unwaith y tymor i roi cyngor i Weinidogion Cymru mewn perthynas â Cymraeg 2050.

en-gb	The Council discussed, considered and advised the Minister on various issues affecting the Welsh language policy area, for example the Welsh Language Communities Housing Plan, the Welsh Language and Education Bill, the work of the Commission for Welsh-speaking Communities, equality and the Welsh language, the early years and the Grant to Promote and Facilitate the Use of Welsh.
cy-gb	Bu’r Cyngor yn trafod, yn ystyried yn ogystal â chynghori’r Gweinidog ar amrywiol faterion sy’n effeithio ar faes polisi y Gymraeg, er enghraifft y Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg, Bil y Gymraeg ac Addysg, gwaith y Comisiwn Cymunedau Cymraeg, cydraddoldeb a’r Gymraeg, y blynyddoedd cynnar a’r Cynllun Grantiau Hyrwyddo a Hwyluso’r Defnydd o’r Gymraeg.

en-gb	The Welsh Language Promotion Group
cy-gb	Grŵp Hyrwyddo’r Gymraeg

en-gb	The aim of the Welsh Language Promotion Group is to bring together a range of partners working in language planning to network, share information, discuss various matters and share ideas.
cy-gb	Nod Grŵp Hyrwyddo’r Gymraeg yw tynnu ynghyd amrywiol bartneriaid sy’n gweithio ym maes cynllunio ieithyddol i rwydweithio, rhannu gwybodaeth, cynnal trafodaethau a rhannu syniadau.

en-gb	During 2023-24, a joint face-to-face meeting was held with the Welsh Language Partnership Council and the Minister for Welsh Language and Education to discuss monolingual Welsh spaces, and our grant scheme.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, cafwyd cyfarfod wyneb yn wyneb ar y cyd â Chyngor Partneriaeth y Gymraeg a Gweinidog y Gymraeg ac Addysg i drafod gofodau uniaith Gymraeg, a’n cynllun grantiau.

en-gb	Following the publication of the first results of the 2021 Census on the Welsh language in Wales in December 2022, we have now published additional analyses, including on Welsh language composition of households in Wales, Welsh language by population characteristics, Welsh language household transmission rates by sex, and Welsh language by sexual orientation and gender identity (please note that the last two bulletins were published beyond the reporting period of this annual report, in May and July 2024).
cy-gb	Yn dilyn cyhoeddi canlyniadau cyntaf Cyfrifiad 2021 am y Gymraeg yng Nghymru fis Rhagfyr 2022, rydym bellach wedi cyhoeddi dadansoddiadau ychwanegol gan gynnwys am gyfansoddiad cartrefi yng Nghymru o ran y Gymraeg, y Gymraeg yn ôl nodweddion y boblogaeth, cyfraddau trosglwyddo’r Gymraeg ar yr aelwyd yn ôl rhyw, a’r Gymraeg yn ôl cyfeiriadedd rhywiol a hunaniaeth rhywedd (noder bod y ddau fwletin olaf wedi eu cyhoeddi tu hwnt i gyfnod adrodd yr adroddiad blynyddol hwn, ym mis Mai a mis Gorffennaf 2024).

en-gb	The Welsh Language Use Survey was conducted between July 2019 and March 2020, and a statistical bulletin on Welsh language use in the workplace was published in September 2023 based on the survey.
cy-gb	Cynhaliwyd Arolwg Defnydd Iaith rhwng mis Gorffennaf 2019 a mis Mawrth 2020, a chyhoeddwyd bwletin ystadegol ar ddefnydd o’r Gymraeg yn y gweithle ym mis Medi 2023 ar sail yr arolwg.

en-gb	A selection of these findings are included in this report.
cy-gb	Mae detholiad o’r canfyddiadau hyn wedi eu cynnwys yn yr adroddiad hwn.

en-gb	We have also continued to publish estimates of the population’s ability in Welsh from the Office for National Statistics’ Annual Population Survey on our website on a quarterly basis.
cy-gb	Rydym hefyd wedi bod yn parhau i gyhoeddi amcangyfrifon o allu’r boblogaeth yn y Gymraeg o Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth y Swyddfa Ystadegau Gwladol ar ein gwefan bob chwarter.

en-gb	Welsh Government statisticians have been working closely with the Office for National Statistics to improve our understanding of the main sources of administrative data and surveys used to compile statistics on the Welsh language.
cy-gb	Mae ystadegwyr Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio'n agos gyda'r Swyddfa Ystadegau Gwladol er mwyn gwella ein dealltwriaeth o'r prif ffynonellau data gweinyddol ac arolygon a ddefnyddir i lunio ystadegau ar y Gymraeg.

en-gb	A joint work plan between the Welsh Government and the Office for National Statistics was published in April 2023, and in October 2023, as part of that work plan, an article was published about the Differences between estimates of Welsh language ability in Census 2021 and household surveys.
cy-gb	Cyhoeddwyd cynllun gwaith ar y cyd rhwng Llywodraeth Cymru a'r Swyddfa Ystadegau Gwladol ym mis Ebrill 2023, ac ym mis Hydref 2023, fel rhan o’r cynllun gwaith hwnnw, cyhoeddwyd erthygl ynglŷn â’r Gwahaniaethau rhwng amcangyfrifon o allu yn y Gymraeg yng Nghyfrifiad 2021 ac arolygon aelwydydd.

en-gb	Work was undertaken during the reporting year to carry out a rapid evidence assessment of effective approaches and methods in immersion education, and it was published in May 2024.
cy-gb	Cafodd gwaith ei wneud yn ystod y flwyddyn adrodd i gynnal asesiad cyflym o’r dystiolaeth ar gyrchddulliau a dulliau effeithiol mewn addysg drochi, ac fe’i cyhoeddwyd ym mis Mai 2024.

en-gb	Evidence relating to Welsh language immersion in Wales and immersion on an international scale was found, evaluated and summarised.
cy-gb	Cafodd tystiolaeth yn ymwneud â throchi cyfrwng Cymraeg yng Nghymru a throchi yn rhyngwladol ei chanfod, ei gwerthuso a'i chrynhoi.

en-gb	This evidence assessment aims to provide guidance to practitioners, trainers and policy makers on how to provide effective immersive education for learners aged 3 to 16 in Wales.
cy-gb	Nod yr asesiad hwn o’r dystiolaeth yw cynnig arweiniad i ymarferwyr, hyfforddwyr a llunwyr polisi ar sut i ddarparu addysg drochi effeithiol i ddysgwyr rhwng 3 ac 16 oed yng Nghymru.

en-gb	Throughout the year, the mainstreaming of the Welsh language in Government research and evaluation was further developed across the various policy areas.
cy-gb	Drwy gydol y flwyddyn, datblygwyd ymhellach y gwaith o brif-ffrydio’r Gymraeg yng ngwaith ymchwil a gwerthuso’r Llywodraeth ar draws yr amrywiol feysydd polisi.

en-gb	This report is an opportunity to look back at our work and that of our partners in a wide range of areas during 2023-24.
cy-gb	Mae’r adroddiad hwn yn gyfle i edrych yn ôl ar ein gwaith ni a gwaith ein partneriaid mewn amrywiaeth eang o feysydd yn ystod 2023-24.

en-gb	It details our progress against our targets to double the daily use of Welsh and reach a million Welsh speakers by 2050.
cy-gb	Mae’n manylu ar ein cynnydd yn erbyn ein targedau i ddyblu defnydd dyddiol o’r Gymraeg a chyrraedd y miliwn erbyn 2050.

en-gb	It’s important to note that this reporting year, as always, should be considered as part of a long term path for our Welsh language strategy.
cy-gb	Mae’n bwysig nodi y dylid ystyried y flwyddyn adrodd hon, fel bob amser, fel rhan o lwybr hirdymor ein strategaeth iaith Gymraeg.

en-gb	Whilst looking back at our progress, we now look forward towards the end of our current Work Programme in 2026.
cy-gb	Tra’n edrych yn ôl ar ein cynnydd, rydym yn edrych ymlaen yn awr tuag at ddiwedd ein Rhaglen Waith gyfredol, a ddaw i ben yn 2026.

en-gb	We will continue to work across the Government and beyond to prioritize the Welsh Language and Education (Wales) Bill, to sustain our Welsh-speaking communities, to increase language use in all areas and contexts, and to develop language technology.
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio ar draws y Llywodraeth a thu hwnt i flaenoriaethau Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru), i gynnal ein cymunedau Cymraeg, i gynyddu defnydd iaith ym mhob ardal a chyd-destun ac i ddatblygu technoleg iaith.

en-gb	National Reading and Numeracy Personalised Assessments: administration handbook
cy-gb	Asesiadau Personol Cenedlaethol ar Gyfer Darllen a Rhifedd: llawlyfr gweinyddu

en-gb	Online personalised assessments in reading and numeracy are designed to help teachers and learners understand how a learner’s reading and numeracy skills are developing and to plan next steps.
cy-gb	Mae asesiadau personol ar-lein mewn darllen a rhifedd wedi'u cynllunio i helpu athrawon a dysgwyr ddeall sut mae sgiliau darllen a rhifedd dysgwr yn datblygu a chynllunio'r camau nesaf.

en-gb	Part of
cy-gb	Rhan o

en-gb	Reading and numeracy assessments
cy-gb	Asesiadau darllen a rhifedd

en-gb	Benefits of personalised assessments
cy-gb	Manteision asesiadau personol

en-gb	Using personalised assessments
cy-gb	Defnyddio asesiadau personol

en-gb	Specific requirements for Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning) personalised assessments
cy-gb	Gofynion penodol ar gyfer asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu)

en-gb	Specific requirements for Reading personalised assessments
cy-gb	Gofynion penodol ar gyfer asesiadau personol Darllen

en-gb	Requirements for learners receiving education through the medium of Welsh
cy-gb	Gofynion ar gyfer dysgwyr sy'n derbyn addysg drwy gyfrwng y Gymraeg

en-gb	Modifications to personalised assessments
cy-gb	Addasiadau i asesiadau personol

en-gb	Disapplication
cy-gb	Datgymhwyso

en-gb	The purpose of national personalised assessments
cy-gb	Diben asesiadau personol cenedlaethol

en-gb	They are designed to support learning and teaching as part of schools’ wider assessment arrangements under Curriculum for Wales.
cy-gb	Eu bwriad yw cefnogi dysgu ac addysgu fel rhan o drefniadau asesu ehangach ysgolion o dan y Cwricwlwm i Gymru.

en-gb	The assessments are for formative use, meaning that all maintained schools have information on the reading and numeracy skills of their learners and a common understanding of strengths and areas for improvement in these skills.
cy-gb	Mae’r asesiadau at ddefnydd ffurfiannol, sy’n golygu bod pob ysgol a gynhelir yn cael gwybodaeth am sgiliau darllen a rhifedd eu dysgwyr, ynghyd â dealltwriaeth gyffredin o gryfderau a meysydd i’w gwella o ran y sgiliau hynny.

en-gb	When planning progression, teachers are encouraged to give full consideration to the skills identified by the assessments (not the scores alone), alongside any other relevant classroom-based information.
cy-gb	Wrth gynllunio dilyniant, anogir athrawon i roi ystyriaeth lawn i'r sgiliau a nodwyd gan yr asesiadau (nid y sgoriau yn unig), ochr yn ochr ag unrhyw wybodaeth berthnasol arall yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	The assessments are focused on understanding learner progress and enabling the teacher to plan the learner’s next steps.
cy-gb	Mae'r asesiadau yn canolbwyntio ar ddeall cynnydd dysgwyr, ac yn galluogi'r athro neu’r athrawes i gynllunio camau nesaf y dysgwr.

en-gb	The assessments should not be used for school performance or accountability purposes.
cy-gb	Ni ddylai'r asesiadau gael eu defnyddio at ddibenion perfformiad ysgol nac at ddibenion atebolrwydd.

en-gb	Requirements for 2024 to 2025
cy-gb	Gofynion ar gyfer 2024 i 2025

en-gb	The assessments are mandatory. This means that learners in Years 2 to 9 in maintained schools (including community, voluntary-aided, voluntary-controlled and foundation) must take the national personalised assessments in reading and numeracy at least once during the school year.
cy-gb	Mae’r asesiadau’n fandadol, ac mae hyn yn golygu bod yn rhaid i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 9 mewn ysgolion a gynhelir (gan gynnwys ysgolion cymunedol, ysgolion gwirfoddol a gynorthwyir, ysgolion gwirfoddol a reolir ac ysgolion sefydledig) gwneud yr asesiadau personol cenedlaethol mewn rhifedd a darllen o leiaf unwaith yn ystod y flwyddyn ysgol.

en-gb	Numeracy is taken in 2 parts:
cy-gb	Gwneir Rhifedd mewn 2 ran:

en-gb	Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning).
cy-gb	Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu).

en-gb	This handbook sets out the arrangements which must be followed for the National personalised assessments in Reading and Numeracy.
cy-gb	Mae'r llawlyfr hwn yn nodi'r trefniadau y mae’n rhaid eu dilyn ar gyfer yr Asesiadau Personol Cenedlaethol Darllen a Rhifedd.

en-gb	It forms the National Reading and Numeracy Personalised Assessments: administration handbook for the purposes of the Education (Arrangements for Assessing Reading and Numeracy in the Curriculum for Wales) Regulations 2024.
cy-gb	Mae’n ffurfio Asesiadau Personol Cenedlaethol ar gyfer Darllen a Rhifedd: llawlyfr gweinyddu at ddibenion Rheoliadau Addysg (Trefniadau ar gyfer Asesu Darllen a Rhifedd yn y Cwricwlwm i Gymru) 2024.

en-gb	The handbook is given legal effect by those Regulations and as such it is statutory and must be complied with.
cy-gb	Rhoddir effaith gyfreithiol i'r llawlyfr gan y Rheoliadau hynny ac felly mae'n statudol a rhaid cydymffurfio ag ef.

en-gb	The online reading and numeracy assessments provide an individualised assessment experience that dynamically adjusts the level of challenge for each learner.
cy-gb	Mae’r asesiadau darllen a rhifedd ar-lein yn cynnig profiad asesu unigoledig sy'n addasu lefel yr her yn ddynamig ar gyfer pob dysgwr.

en-gb	The personalised assessments are constructed from large banks of questions (and texts for the Reading personalised assessments) that are based on the continuum of skills in the National Literacy and Numeracy Framework (LNF).
cy-gb	Caiff yr asesiadau personol eu creu o gronfa fawr o gwestiynau (a thestunau ar gyfer yr asesiadau personol Darllen), sy’n seiliedig ar y continwwm o sgiliau yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol.

en-gb	The assessments are ‘adaptive’ which means that questions are selected based on the learner’s response to the previous question or questions.
cy-gb	Mae’r asesiadau personol yn ‘addasol’ sy'n golygu y caiff cwestiynau eu dewis ar sail ymateb y dysgwr i'r cwestiwn neu'r cwestiynau blaenorol.

en-gb	When learners answer questions correctly, they will receive more challenging questions, and when learners answer incorrectly, they will receive easier questions.
cy-gb	Pan fydd dysgwyr yn ateb cwestiynau'n gywir byddan nhw’n derbyn cwestiynau mwy heriol, a phan fydd dysgwyr yn ateb yn anghywir byddan nhw’n derbyn cwestiynau haws.

en-gb	This personalisation means that every learner will see a different set of questions, and the number of questions may vary.
cy-gb	Mae’r dull hwn o bersonoli yn golygu y bydd pob dysgwr yn gweld cyfres wahanol o gwestiynau ac y gallai nifer y cwestiynau amrywio.

en-gb	Once the assessment system has covered areas across the curriculum and gathered sufficient information, the assessment ends.
cy-gb	Unwaith y bydd y system asesu wedi ymdrin â meysydd ar draws y cwricwlwm ac wedi casglu gwybodaeth ddigonol, daw’r asesiad i ben.

en-gb	After the assessment, the system provides feedback on learners’ skills, their strengths and possible areas for development.
cy-gb	Ar ôl yr asesiad, mae'r system yn rhoi adborth ar sgiliau dysgwyr, eu cryfderau a'r meysydd a allai fod angen eu datblygu.

en-gb	This information can be used by teachers to help plan next steps and support learners with progression.
cy-gb	Gall athrawon ddefnyddio'r wybodaeth hon i helpu i gynllunio'r camau nesaf a chefnogi dysgwyr i wneud cynnydd.

en-gb	Timing of personalised assessments
cy-gb	Amseriad asesiadau personol

en-gb	Schools have the flexibility to schedule the personalised assessments at any point during the academic year that they consider is most beneficial to inform learning, teaching and progression planning.
cy-gb	Mae gan ysgolion yr hyblygrwydd i drefnu'r asesiadau personol ar unrhyw adeg yn ystod y flwyddyn academaidd sydd fwyaf buddiol yn eu barn hwy i lywio'r dysgu, yr addysgu a’r gwaith o gynllunio dilyniant.

en-gb	Schools should note that there may be planned downtime for the personalised assessments system from time to time, which will be communicated via the assessment website.
cy-gb	Dylai ysgolion nodi y gellir cynllunio amser segur ar gyfer y system asesiadau personol o bryd i'w gilydd, y rhoddir gwybod amdano drwy'r wefan asesu.

en-gb	Learners are required to take the personalised assessments at least once during the 2024 to 2025 academic year.
cy-gb	Mae'n ofynnol i ddysgwyr wneud yr asesiadau personol o leiaf unwaith yn ystod blwyddyn academaidd 2024 i 2025.

en-gb	Schools also have the option to use the assessments more than once during the academic year, which can be useful to support understanding of learner and group progress.
cy-gb	Mae gan ysgolion hefyd yr opsiwn i ddefnyddio'r asesiadau fwy nag unwaith yn ystod y flwyddyn academaidd, a all fod yn ddefnyddiol i gefnogi dealltwriaeth o gynnydd dysgwyr a grwpiau.

en-gb	If schools decide to use an assessment more than once, it is recommended that learners do not take the subsequent assessment in the same term as the first.
cy-gb	Os bydd ysgolion yn penderfynu defnyddio’r asesiad mwy nag unwaith, argymhellir na ddylai dysgwyr yr asesiad dilynol yn yr un tymor â'r un cyntaf.

en-gb	Learner well-being
cy-gb	Lles dysgwyr

en-gb	Personalised assessments should not be a cause of worry for learners.
cy-gb	Ni ddylai’r asesiadau personol achosi gofid i ddysgwyr.

en-gb	It is very important that schools consider how the assessments are presented.
cy-gb	Mae’n bwysig iawn bod ysgolion yn ystyried sut y caiff yr asesiadau eu cyflwyno.

en-gb	The assessments should not be seen or presented as high-stakes assessments.
cy-gb	Ni ddylai'r asesiadau gael eu hystyried na'u cyflwyno fel asesiadau lle mae llawer yn y fantol.

en-gb	They are intended to be a formative assessment tool to be used as part of assessment and progression planning.
cy-gb	Bwriedir iddyn nhw fod yn ddull asesu ffurfiannol i'w ddefnyddio fel rhan o gynllunio asesu a chynnydd.

en-gb	They are designed to support learning and teaching as part of schools’ wider assessment arrangements under the Curriculum for Wales.
cy-gb	Fe'u cynlluniwyd i gefnogi dysgu ac addysgu fel rhan o’r trefniadau asesu ehangach i ysgolion o dan y Cwricwlwm i Gymru.

en-gb	Familiarisation assessments are available for learners to use at any time so that they can view and become accustomed to the different types of questions available in advance of taking an assessment.
cy-gb	Mae asesiadau ymgyfarwyddo ar gael i ddysgwyr i’w defnyddio unrhyw bryd fel y gallan nhw weld ac ymgyfarwyddo â'r mathau gwahanol o gwestiynau sydd ar gael cyn gwneud asesiad.

en-gb	Aside from using these, ‘practising’ with questions should be avoided as this is inappropriate and unnecessary in the context of formative assessment and can cause anxiety for learners.
cy-gb	Ar wahân i ddefnyddio'r rhain, dylid osgoi 'ymarfer' gyda chwestiynau gan fod hyn yn amhriodol ac yn ddiangen yng nghyd-destun asesu ffurfiannol a gall achosi pryder i ddysgwyr.

en-gb	Learners are allowed to take rest breaks during an assessment if required.
cy-gb	Mae dysgwyr yn cael cymryd seibiant yn ystod asesiad os oes angen.

en-gb	Please see the section headed ‘Rest breaks’ below.
cy-gb	Gweler yr adran 'Seibiannau gorffwys' isod.

en-gb	Additionally, the flexible nature of the assessments means that learners can complete the assessments at their own pace and at any time chosen by the teacher.
cy-gb	Yn ogystal, mae natur hyblyg yr asesiadau yn golygu y gall dysgwyr r asesiadau yn ôl eu cyflymder eu hunain, ac ar unrhyw adeg a ddewisir gan yr athro neu’r athrawes.

en-gb	Access to personalised assessments
cy-gb	Mynediad at asesiadau personol

en-gb	Staff and learners access the personalised assessments through the Hwb platform, using their individual Hwb account logins.
cy-gb	Bydd staff a dysgwyr yn cael mynediad at yr asesiadau personol drwy blatfform Hwb, gan ddefnyddio eu manylion mewngofnodi Hwb unigol.

en-gb	Detailed step-by-step guidance can be found in the user guide, which staff can access on the assessment website once logged in through Hwb.
cy-gb	Mae canllawiau cam wrth gam manwl i'w gweld yn y canllawiau i ddefnyddwyr, y gall staff eu gweld ar y wefan asesu unwaith y byddan nhw wedi mewngofnodi drwy Hwb.

en-gb	Before learners can take personalised assessments:
cy-gb	Cyn y gall dysgwyr wneud asesiadau personol:

en-gb	the head teacher, or staff member acting on their behalf, must log in and accept the data and administration requirements, and assign functions and access for relevant staff
cy-gb	mae angen i'r pennaeth, neu'r aelod o staff sy'n gweithredu ar ei ran, fewngofnodi a derbyn y gofynion data a gweinyddu, a neilltuo swyddogaethau a mynediad i staff perthnasol

en-gb	staff need to schedule and release assessments for learners by logging in to Hwb and navigating to the personalised assessments website
cy-gb	bydd angen i staff drefnu a rhyddhau asesiadau i ddysgwyr drwy fewngofnodi i Hwb a mynd i wefan yr asesiadau personol

en-gb	learners need to log in to Hwb and work through the familiarisation assessments so that they understand the question formats and how to navigate through the assessments
cy-gb	bydd angen i ddysgwyr fewngofnodi i Hwb a gweithio drwy’r asesiadau ymgyfarwyddo er mwyn iddyn nhw ddeall fformatau cwestiynau a sut i lywio a gweithio’u ffordd drwy’r asesiadau

en-gb	For information on how users find their Hwb usernames and passwords, please go to ‘Getting Started’.
cy-gb	I gael gwybod sut y gall defnyddwyr Hwb gael gafael ar eu henwau defnyddwyr a chyfrineiriau, ewch i Dechrau Arni.

en-gb	Schools should note that the assessment website relies on data retrieved from schools’ management information systems (MIS) and that the personalised assessment data follows the learner when they move school.
cy-gb	Dylai ysgolion nodi bod gwefan yr asesiadau yn dibynnu ar ddata gan systemau gwybodaeth reoli ysgolion a bod data’r asesiadau personol yn symud gyda’r dysgwr pan fydd yn symud ysgol.

en-gb	Schools must ensure that their MIS is up to date, and that their Hwb Provisioning Client runs successfully on a regular basis.
cy-gb	Rhaid i ysgolion sicrhau bod eu systemau gwybodaeth reoli yn gyfredol a bod eu Cleient Darparu Hwb yn cael ei redeg yn llwyddiannus yn rheolaidd.

en-gb	Assessments in other settings, for example pupil referral units (PRUs)
cy-gb	Asesiadau mewn lleoliadau eraill, er enghraifft unedau cyfeirio disgyblion

en-gb	Learners in Years 2 to 9 who are registered in mainstream schools must take the personalised assessments at least once during each academic year.
cy-gb	Mae’n rhaid i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 9 sydd wedi’u cofrestru mewn ysgol brif ffrwd wneud yr asesiadau personol o leiaf unwaith yn ystod pob blwyddyn academaidd.

en-gb	This includes learners who have dual registration in a mainstream school and at a PRU or special school (unless a disapplication decision has been made).
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys dysgwyr â chofrestriad deuol mewn ysgol brif ffrwd ac mewn uned cyfeirio disgyblion neu ysgol arbennig (oni bai bod penderfyniad i ddatgymhwyso wedi’i wneud).

en-gb	The responsibility for ensuring the assessments are run rests with the head teacher of the mainstream school at which the learner is registered, who can arrange for the learner to take the personalised assessments in either setting.
cy-gb	Y pennaeth yn yr ysgol brif ffrwd lle mae’r dysgwr wedi’i gofrestru sy’n gyfrifol am sicrhau bod yr asesiadau’n cael eu gweinyddu, a gall drefnu i'r dysgwyr wneud yr asesiadau personol yn y naill leoliad neu'r llall.

en-gb	A learner only registered at a PRU does not have to take the assessments.
cy-gb	Nid oes rhaid i ddysgwr sydd wedi'i gofrestru mewn uned cyfeirio disgyblion yn unig wneud yr asesiadau.

en-gb	For PRU learners who are dual-registered, personalised assessments can be scheduled by teachers at either learning site.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr unedau cyfeirio disgyblion sydd â chofrestriad deuol, gall athrawon drefnu asesiadau personol yn y naill safle dysgu neu'r llall.

en-gb	Both schools can access the learner’s feedback and progress reports.
cy-gb	Gall y ddwy ysgol gael gafael ar adroddiadau adborth a chynnydd y dysgwr.

en-gb	Head teacher agreement and user management
cy-gb	Cytundeb penaethiaid a rheoli defnyddwyr

en-gb	Data protection is the responsibility of schools as independent data controllers.
cy-gb	Ysgolion sy'n gyfrifol am ddiogelu data fel rheolyddion data annibynnol.

en-gb	Schools need to ensure full compliance with the data protection principles in accordance with the Data Protection Act 2018 and UK General Data Protection Regulation (UK GDPR).
cy-gb	Mae angen i ysgolion sicrhau cydymffurfiaeth lawn â'r egwyddorion diogelu data yn unol â Deddf Diogelu Data 2018 a Rheoliad Cyffredinol y DU ar Ddiogelu Data (GDPR y DU).

en-gb	Schools must therefore ensure that access to data about individual learners complies with the UK GDPR.
cy-gb	Felly, mae rhaid i ysgolion sicrhau bod mynediad at ddata am ddysgwyr unigol yn cydymffurfio â GDPR y DU.

en-gb	This includes access to data and reports related to the statutory national personalised assessments.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys mynediad at ddata ac adroddiadau sy'n ymwneud â'r asesiadau personol cenedlaethol statudol.

en-gb	Schools have discretion as to which of their staff have access to assessments and reports.
cy-gb	Mae gan ysgolion ddisgresiwn o ran pa rai o'u staff sydd â mynediad at asesiadau ac adroddiadau.

en-gb	When making arrangements for their staff to schedule and facilitate the personalised assessments, schools must be mindful of the provisions of the Welsh Government’s ‘School Teachers’ Pay and Conditions (Wales) Document 2023 and guidance on school teachers' pay and conditions, September 2023’ or relevant terms and conditions.
cy-gb	Wrth wneud trefniadau i'w staff drefnu a hwyluso'r asesiadau personol, rhaid i ysgolion fod yn ymwybodol o ddarpariaethau ‘Dogfen Cyflog ac Amodau Athrawon Ysgol (Cymru) 2023 a chanllawiau ar gyflog ac amodau athrawon ysgol: Medi 2023’ Llywodraeth Cymru neu delerau ac amodau perthnasol.

en-gb	In order for personalised assessments to be run in any school, the head teacher (or a suitable staff member acting on their behalf) must log in to the assessments website (accessed via Hwb) and assign functions and access for relevant staff to schedule and facilitate assessments and to view learner and group reports.
cy-gb	Er mwyn i asesiadau personol gael eu gweinyddu mewn unrhyw ysgol, mae’n ofynnol i’r pennaeth (neu aelod addas o staff sy’n gweithredu ar ei ran) fewngofnodi i wefan yr asesiadau (drwy Hwb) a neilltuo swyddogaethau a mynediad ar gyfer aelodau perthnasol o staff er mwyn iddyn nhw drefnu a hwyluso asesiadau a gweld adroddiadau ar ddysgwyr a grwpiau.

en-gb	The head teacher is automatically assigned the ‘Administrate’ function, which enables them to manage other users’ functions.
cy-gb	Mae'r pennaeth yn cael y swyddogaeth ‘Gweinyddu’ yn awtomatig, sy'n ei alluogi i reoli swyddogaethau defnyddwyr eraill.

en-gb	Further information on how to assign functions to staff can be found in section 3.8 of the user guide.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am sut i neilltuo swyddogaethau i staff yn adran 3.8 o'r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	The head teacher (or suitable staff member acting on their behalf) also needs to agree that the personalised assessments will be run in accordance with this administration handbook and must re-sign this agreement for each academic year.
cy-gb	Mae angen hefyd i’r pennaeth (neu’r aelod addas o staff sy’n gweithredu ar ei ran) gytuno y bydd yr asesiadau personol yn cael eu gweinyddu yn unol â’r llawlyfr gweinyddu hwn ac mae rhaid ail-lofnodi'r cytundeb hwn ar gyfer pob blwyddyn academaidd.

en-gb	Access for other staff members will be restricted until this has been signed.
cy-gb	Bydd mynediad ar gyfer aelodau eraill o staff yn cael ei gyfyngu hyd nes bod hwn wedi’i lofnodi.

en-gb	The functions allocated by the head teacher determine which activities staff can undertake on the assessment website.
cy-gb	Mae’r swyddogaethau a neilltuir gan y pennaeth yn pennu pa weithgareddau y gall staff ymgymryd â hwy ar wefan yr asesiadau.

en-gb	Access can be restricted to particular year groups or classes, to ensure that staff are accessing relevant and appropriate information.
cy-gb	Gellir cyfyngu ar fynediad yn ôl grwpiau blwyddyn neu ddosbarthiadau penodol, er mwyn sicrhau bod staff yn cael mynediad at wybodaeth berthnasol a phriodol.

en-gb	The rights and roles allocated in the previous year will automatically carry over for staff remaining in post at the school, therefore the head teacher should review these functions and access requirements each academic year.
cy-gb	Bydd yr hawliau a'r rolau a ddyrannwyd yn y flwyddyn flaenorol yn parhau i fod yn ychwanegol at staff sy'n aros yn eu swyddi yn yr ysgol, felly dylai'r pennaeth adolygu'r swyddogaethau hyn a gofynion mynediad bob blwyddyn academaidd.

en-gb	Scheduling assessments
cy-gb	Trefnu asesiadau

en-gb	Please note that the head teacher, or nominated staff member, must allocate access before users can schedule assessments or access feedback and reports.
cy-gb	Rhaid i’r pennaeth, neu’r aelod enwebedig o staff, neilltuo mynediad cyn y gall defnyddwyr drefnu asesiadau neu gael adborth ac adroddiadau.

en-gb	Schools have the flexibility to schedule the personalised assessments throughout the academic year.
cy-gb	Mae gan ysgolion yr hyblygrwydd i drefnu'r asesiadau personol drwy gydol y flwyddyn academaidd.

en-gb	Schools can schedule the assessments for individual learners, small groups or whole classes, in accordance with their preferences and their IT facilities.
cy-gb	Gall ysgolion drefnu’r asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol, grwpiau bach neu ddosbarthiadau cyfan, yn unol â’u dymuniadau a’u cyfleusterau TG.

en-gb	As the personalised assessments are different for each learner, there is no requirement for a whole class of learners to take the assessments at the same time.
cy-gb	Gan fod yr asesiadau personol yn wahanol i bob dysgwr, nid oes angen i ddosbarth cyfan o ddysgwyr wneud yr asesiadau ar yr un pryd.

en-gb	Personalised assessments must be scheduled for a particular school day and be scheduled at least the day before the assessment is due to take place.
cy-gb	Rhaid i asesiadau personol gael eu trefnu ar gyfer diwrnod ysgol penodol ac o leiaf y diwrnod cyn y trefnwyd i’r asesiad gael ei gynnal.

en-gb	They can be taken at any point during the school day.
cy-gb	Gellir eu cynnal ar unrhyw adeg yn ystod y diwrnod ysgol.

en-gb	If a learner does not start an assessment on the scheduled day, it will be cancelled overnight, and the school can reschedule the assessment.
cy-gb	Os na fydd dysgwr yn dechrau asesiad ar y diwrnod a drefnwyd, caiff ei ganslo dros nos a gall yr ysgol aildrefnu’r asesiad.

en-gb	If a learner starts an assessment on the scheduled day but does not complete it, the results will be submitted overnight unless the assessment is cancelled by the school.
cy-gb	Os bydd dysgwr yn dechrau asesiad ar y diwrnod a drefnwyd ond nad yw’n ei gwblhau, caiff y canlyniadau eu cyflwyno dros nos oni chaiff yr asesiad ei ganslo gan yr ysgol.

en-gb	It is important in this situation that the assessment is cancelled and rescheduled by the school.
cy-gb	Yn y sefyllfa hon, mae’n bwysig bod yr asesiad yn cael ei ganslo a’i aildrefnu gan yr ysgol.

en-gb	A step-by-step guide to scheduling assessments is available on the assessment website.
cy-gb	Mae canllaw cam wrth gam ar drefnu asesiadau ar gael ar wefan yr asesiadau.

en-gb	At the start of an assessment, learners are allocated a question (or text and set of questions) based on their curriculum year group.
cy-gb	Ar ddechrau asesiad, dyrennir cwestiwn (neu destun a chyfres o gwestiynau) i'r dysgwyr yn seiliedig ar eu grŵp blwyddyn cwricwlwm.

en-gb	When scheduling, teachers can override this setting to select a different year group starting point if appropriate.
cy-gb	Wrth amserlennu, gall athrawon ddiystyru'r gosodiad hwnnw i ddewis man cychwyn gwahanol o ran grŵp blwyddyn os yw'n briodol.

en-gb	Further information on this can be found in section 6.13 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am hyn yn adran 6.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	When scheduling, staff members can also select accessibility options and colour changes as set out under ‘Modifications to personalised assessments’.
cy-gb	Wrth amserlennu, gall aelodau o staff hefyd ddewis opsiynau hygyrchedd a newidiadau lliw fel y nodir o dan 'Addasiadau i asesiadau personol’.

en-gb	IT set up
cy-gb	Trefniadau TG

en-gb	The assessments have been designed to be compatible with a wide range of devices that have a modern browser installed.
cy-gb	Mae'r asesiadau wedi'u cynllunio i fod yn gydnaws ag ystod eang o ddyfeisiau sydd â phorwr modern.

en-gb	Before any assessments are run, devices should be fully charged and checked for updates.
cy-gb	Cyn rhedeg unrhyw asesiad, dylai dyfeisiau fod wedi’u gwefru’n llawn a’u diweddaru.

en-gb	Further information on IT set up can be found in section 3 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am y trefniadau TG yn adran 3 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Guidance on how schools can get the best out of their IT systems can also be found in the Education Digital Standards and Guidance.
cy-gb	Mae canllawiau ar sut y gall ysgolion gael y gorau o'u systemau TG i'w gweld yn y Safonau a Chanllawiau Digidol Addysg.

en-gb	Language
cy-gb	Iaith

en-gb	Numeracy personalised assessments can be taken in English or Welsh.
cy-gb	Gellir gwneud yr asesiadau personol rhifedd yn Gymraeg neu yn Saesneg.

en-gb	The language of a learner’s assessment is chosen when a staff member schedules the assessment.
cy-gb	Caiff iaith asesiad dysgwr ei dewis pan fydd aelod o staff yn trefnu’r asesiad.

en-gb	A learner can view the question in the alternative language at any point during the assessment by clicking the ‘globe’ icon at the bottom of the screen.
cy-gb	Gall dysgwr weld y cwestiwn yn yr iaith arall ar unrhyw adeg yn ystod yr asesiad, drwy glicio ar eicon y ‘glôb’ ar waelod y sgrin.

en-gb	When scheduling the Reading personalised assessments for learners, staff members select which assessments will be taken, English Reading or Welsh Reading.
cy-gb	Wrth drefnu asesiadau personol Darllen ar gyfer y dysgwyr, gall aelodau o staff ddewis pa asesiadau fydd yn cael eu gwneud: Darllen Cymraeg neu Ddarllen Saesneg.

en-gb	Questions and texts are not available in the alternative language as the assessments assess learners’ skills in reading each language.
cy-gb	Nid yw’r cwestiynau na’r testunau ar gael yn yr iaith arall, gan fod yr asesiadau yn asesu sgiliau dysgwyr wrth ddarllen y naill iaith neu’r llall.

en-gb	Requirements regarding which Reading personalised assessments learners should take are covered under the ‘Requirements for learners receiving education through the medium of Welsh’ detailed below.
cy-gb	Mae’r gofynion o ran pa asesiadau personol Darllen y dylai dysgwyr eu gwneud yn cael eu trafod o dan ‘Gofynion ar gyfer dysgwyr sy’n derbyn addysg drwy gyfrwng y Gymraeg’ a nodir isod.

en-gb	Familiarisation assessments
cy-gb	Asesiadau ymgyfarwyddo

en-gb	In advance of taking personalised assessments, schools should ensure learners have an opportunity to try familiarisation assessments in each subject.
cy-gb	Cyn cynnal asesiadau personol, dylai ysgolion sicrhau bod dysgwyr yn cael cyfle i roi cynnig ar asesiadau ymgyfarwyddo ym mhob pwnc.

en-gb	This will enable learners to view the question types and understand how to answer them, and also to become familiar with the navigation of the assessments.
cy-gb	Drwy wneud hynny, gall dysgwyr weld y mathau o gwestiynau a deall sut i’w hateb, yn ogystal â dod yn gyfarwydd â gwneud eu ffordd drwy’r asesiadau.

en-gb	This is particularly important for the Numeracy (Reasoning) assessment which requires use of audio.
cy-gb	Mae hyn yn arbennig o bwysig ar gyfer yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) sy'n gofyn am ddefnyddio sain.

en-gb	For learners with hearing impairment or similar accessibility requirements, both the stimulus questions within the Numeracy (Reasoning) assessments and the supporting PDF transcripts of the question texts are available for an adult to help the learner.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ag amhariad ar eu clyw neu ofynion hygyrchedd tebyg, mae'r cwestiynau yn adran ysgogol yr asesiadau Rhifedd (Rhesymu), sy'n cefnogi trawsgrifiadau PDF o destunau'r cwestiynau, ar gael i oedolyn helpu'r dysgwr.

en-gb	Adults may sign all or part of any question and record their sign language responses if appropriate, and if this is usual classroom practice.
cy-gb	Gall oedolion ddefnyddio iaith arwyddion ar gyfer cwestiwn cyfan neu ran o gwestiwn a chofnodi ymatebion iaith arwyddion y dysgwr, os yw'n briodol, ac os mai dyna’r hyn a wneir fel arfer yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	Further information can be found in section 6.1 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth yn adran 6.1 o'r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Familiarisation assessments are accessed on the assessment website via Hwb and can be used by learners at any time.
cy-gb	Mae asesiadau ymgyfarwyddo ar gael ar wefan yr asesiadau drwy Hwb a gall dysgwyr eu defnyddio ar unrhyw adeg.

en-gb	Further information can be found in section 3.13 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth yn adran 3.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Taking the assessments
cy-gb	Gwneud yr asesiadau

en-gb	Before a learner can take a personalised assessment, a staff member with the appropriate access to facilitate an assessment must release the assessment scheduled for the learner.
cy-gb	Cyn y gall dysgwr wneud asesiad personol, rhaid i aelod o staff sydd â’r mynediad priodol i hwyluso asesiad ryddhau’r asesiad a drefnwyd i’r dysgwr.

en-gb	Staff members have the option to release assessments for individual learners, or for a whole class.
cy-gb	Gall aelodau o staff ddewis rhyddhau asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol, neu ar gyfer dosbarth cyfan.

en-gb	Detailed guidance on how to schedule and facilitate assessments is available in the videos and sections 3.9 and 4.1 of the user guide, which also includes checklists for staff to use before and during an assessment.
cy-gb	Mae canllawiau manwl ar drefnu a hwyluso asesiadau ar gael yn y fideos ac yn adrannau 3.9 a 4.1 o’r canllawiau i ddefnyddwyr sydd hefyd yn cynnwys rhestrau gwirio i staff eu defnyddio cyn ac yn ystod asesiad.

en-gb	Once an assessment has been released, the learner can access the assessment on the assessment website via Hwb using their Hwb login.
cy-gb	Unwaith y bydd asesiad wedi’i ryddhau, gall y dysgwr gael mynediad at yr asesiad ar wefan yr asesiadau drwy Hwb, gan ddefnyddio eu manylion mewngofnodi Hwb.

en-gb	Learners should navigate to the assessments website and click either ‘Numeracy (Procedural)’, ‘Numeracy (Reasoning)’, ‘English Reading’ or ‘Welsh Reading’.
cy-gb	Dylai dysgwyr fynd i wefan yr asesiadau a chlicio naill ai ‘Rhifedd (Gweithdrefnol)’, ‘Rhifedd (Rhesymu)’, ‘Darllen Cymraeg’ neu ‘Darllen Saesneg’.

en-gb	Key features
cy-gb	Nodweddion allweddol

en-gb	Before the assessments have started, staff members should remind learners of key features of these assessments:
cy-gb	Cyn i’r asesiad ddechrau, dylai aelodau o staff atgoffa dysgwyr o nodweddion allweddol yr asesiadau hyn:

en-gb	The purpose is to provide learners with information on their skills so that they understand what they can do and the areas they may need to work on.
cy-gb	Y diben yw gallu darparu gwybodaeth i ddysgwyr am eu sgiliau fel eu bod yn deall yr hyn y maen nhw’n gallu ei wneud a’r hyn y mae angen iddyn nhw ei wella.

en-gb	Learners cannot go back to a previous answer and make amendments once they have moved on to the next question.
cy-gb	Ni all dysgwyr fynd nôl a newid ateb blaenorol unwaith y byddan nhw wedi symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf.

en-gb	If learners get stuck on a particular question and cannot answer, they shouldn’t worry if they find it hard, they should just provide their best answer and move on to the next question.
cy-gb	Os bydd dysgwyr yn mynd yn sownd ar gwestiwn penodol ac yn methu ag ateb, ni ddylen nhw boeni os ydyn nhw’n ei chael yn anodd, dylen nhw roi eu hateb gorau a symud ymlaen i'r cwestiwn nesaf.

en-gb	Learners may need to scroll down on-screen to see the full question content.
cy-gb	Efallai y bydd angen i ddysgwyr sgrolio i lawr ar sgriniau i weld cynnwys llawn cwestiwn.

en-gb	A notice will pop up on the screen to warn them of this.
cy-gb	Bydd hysbysiad yn ymddangos ar y sgrin i’w rhybuddio am hyn.

en-gb	If a learner encounters problems with their computer or device, they should raise their hand and advise a staff member (if they need to switch to another device mid-assessment, the assessment will resume where it left off).
cy-gb	Os bydd dysgwr yn wynebu problemau gyda'i gyfrifiadur neu ddyfais, dylai godi ei law a rhoi gwybod i aelod o staff (os oes angen iddyn nhw newid i ddyfais arall ganol asesiad, bydd yr asesiad yn ailddechrau lle y gadawodd).

en-gb	Although there is no fixed end point in terms of duration for Numeracy (Reasoning), when the system has gathered enough information, the assessments will end automatically.
cy-gb	Er nad oes terfyn penodol o ran hyd ar gyfer asesiadau Rhifedd (Rhesymu) pan fydd y system wedi casglu digon o wybodaeth, daw’r asesiad i ben yn awtomatig.

en-gb	Numeracy (Procedural) assessments will end after 28 questions have been completed (or 29 questions if a trial item is included).
cy-gb	Daw'r asesiadau Rhifedd (Gweithdrefnol) i ben ar ôl i 28 o gwestiynau gael eu cwblhau (neu 29 cwestiwn os yw eitem brawf yn cael ei gynnwys).

en-gb	Reading assessments will end after 31 to 34 questions have been completed, which may include a trial item.
cy-gb	Daw’r asesiadau Darllen i ben ar ôl i 31 i 34 o gwestiynau gael eu cwblhau, a all gynnwys eitem brawf.

en-gb	During the assessments, the staff member should:
cy-gb	Yn ystod yr asesiadau, dylai’r aelod o staff:

en-gb	check that learners are progressing through questions and moving on if they don't know the answer to a particular question
cy-gb	edrych i weld a yw’r dysgwyr yn mynd drwy’r cwestiynau a symud ymlaen os nad ydyn nhw’n gwybod beth yw’r ateb i gwestiwn penodol

en-gb	check that learners are working honestly and independently
cy-gb	edrych i weld a yw’r dysgwyr yn gweithio mewn ffordd onest ac yn annibynnol

en-gb	check learners have paper and a pen or pencil for working out or notes
cy-gb	edrych i weld a oes gan y dysgwyr bapur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer gwaith cyfrifo bras neu nodiadau

en-gb	pause the assessment and encourage the learner to take a break, if they feel this would be beneficial to the learner
cy-gb	rhoi saib yn ystod yr asesiad ac annog y dysgwr i gymryd toriad, os yw'n teimlo y byddai hyn o'r fudd i'r dysgwr

en-gb	Staff should be aware that if there is an incident or interruption, assessments can be paused, resumed or cancelled on the assessment website.
cy-gb	Os bydd digwyddiad neu ymyriad, gellir oedi asesiadau, eu hailddechrau neu eu canslo ar wefan yr asesiadau.

en-gb	Assessment conditions
cy-gb	Amodau asesiadau

en-gb	Each learner receives a different set of questions, and therefore it is not necessary for whole classes to take the assessments at the same time.
cy-gb	Bydd pob dysgwr yn cael cyfres wahanol o gwestiynau, felly nid oes angen i ddosbarthiadau cyfan wneud yr asesiadau ar yr un pryd.

en-gb	Schools can schedule assessments for individual learners, small groups or whole classes, depending on preferences and facilities available.
cy-gb	Gall ysgolion drefnu’r asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol, grwpiau bach neu ddosbarthiadau cyfan, yn unol â’u dymuniadau a’r cyfleusterau sydd ar gael.

en-gb	In order that teachers can gain the most accurate information about learners’ skills, schools should ensure that:
cy-gb	Er mwyn i athrawon gael yr wybodaeth fwyaf cywir am sgiliau dysgwyr, dylai ysgolion sicrhau’r canlynol:

en-gb	the room is set up to allow learners to work on devices independently
cy-gb	bod yr ystafell wedi’i gosod fel y gall dysgwyr weithio ar ddyfeisiau’n annibynnol

en-gb	learners have all necessary resources (paper and a pen or pencil for any rough working out or notes), and for Numeracy (Reasoning) a calculator or manipulatives if applicable, plus headphones for accessing the audio element of the assessment
cy-gb	bod gan ddysgwyr yr holl adnoddau angenrheidiol (papur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer unrhyw waith cyfrifo bras neu nodiadau) a chyfrifiannell neu drinolion ar gyfer Rhifedd (Rhesymu) os yn berthnasol, ynghyd â chlustffonau ar gyfer gwrando ar elfen sain yr asesiad

en-gb	the work produced in the assessments is genuinely that of the learners
cy-gb	mai gwaith gwirioneddol y dysgwr ei hun yw’r gwaith a gynhyrchir yn yr asesiadau

en-gb	there is appropriate supervision at all times
cy-gb	bod goruchwyliaeth briodol bob amser

en-gb	the assessments are run according to this handbook
cy-gb	cynhelir yr asesiadau yn unol â’r llawlyfr hwn

en-gb	When their assessments have been released by a staff member in the assessment website, learners should navigate to Hwb and enter their Hwb login credentials.
cy-gb	Pan gaiff eu hasesiadau eu rhyddhau gan aelod o staff ar wefan yr asesiadau, dylai dysgwyr fynd i Hwb a mewngofnodi i Hwb drwy ddefnyddio eu manylion mewngofnodi.

en-gb	They should be given assistance entering these where required.
cy-gb	Dylent gael cymorth i fewngofnodi os bydd angen.

en-gb	Assessment length
cy-gb	Hyd asesiadau

en-gb	The personalised assessments do not have a fixed duration.
cy-gb	Nid oes gan yr asesiadau personol hyd penodedig.

en-gb	Numeracy (Procedural) and Reading assessments have a fixed number of questions; Numeracy (Reasoning) does not have a fixed number of questions but stops when the system has made a reliable decision about the learner’s ability.
cy-gb	Mae gan asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Darllen nifer penodedig o gwestiynau. Nid oes gan asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu) nifer penodedig o gwestiynau, ond mae'r asesiadau'n dod i ben pan fydd y system asesu wedi gwneud penderfyniad dibynadwy ar allu’r dysgwr.

en-gb	Learners can work at their own pace.
cy-gb	Gall dysgwyr weithio ar eu cyflymder eu hunain.

en-gb	The staff member can use their professional judgement to determine how long to give the learner to complete the assessment based on classroom practice and learner well-being.
cy-gb	Gall yr aelod o staff ddefnyddio ei farn broffesiynol i benderfynu pa mor hir i roi'r dysgwr i wneud yr asesiad yn seiliedig ar ymarfer ystafell ddosbarth a lles dysgwyr.

en-gb	The staff member facilitating the assessments can and should encourage learners to move on through the questions, rather than spend too long on questions they cannot answer:
cy-gb	Dylai’r aelod o staff sy’n hwyluso’r asesiadau annog dysgwyr i symud ymlaen drwy’r cwestiynau, yn hytrach na threulio gormod o amser ar gwestiynau na allan nhw eu hateb.

en-gb	Numeracy (Procedural) personalised assessments generally last between 25 and 30 minutes.
cy-gb	Yn gyffredinol, mae asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) yn para rhwng 25 a 30 munud.

en-gb	Numeracy (Reasoning) personalised assessments generally last between 30 and 35 minutes.
cy-gb	Yn gyffredinol, mae asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu) yn para rhwng 30 a 35 munud.

en-gb	Reading personalised assessments generally last between 20 and 40 minutes.
cy-gb	Yn gyffredinol, mae asesiadau personol Darllen yn para rhwng 20 a 40 munud.

en-gb	Before learners take the assessments, you will need to ensure that there is sufficient time to set up, including ensuring all devices are working and all learners have their Hwb account login details.
cy-gb	Cyn i ddysgwyr wneud yr asesiadau, bydd angen i chi sicrhau bod digon o amser paratoi, gan gynnwys sicrhau bod pob dyfais yn gweithio a bod gan bob dysgwr ei fanylion i fewngofnodi i wefan Hwb.

en-gb	If you are scheduling for a group of learners or a whole class, you may need to plan a suitable activity for those who finish their assessment ahead of the rest of the group.
cy-gb	Os byddwch yn trefnu ar gyfer grwp o ddysgwyr neu ddosbarth cyfan, efallai y bydd angen i chi gynllunio gweithgarwch addas i’r rhai sy’n gorffen eu hasesiad cyn gweddill y grwp.

en-gb	Rest breaks
cy-gb	Seibiannau gorffwys

en-gb	Rest breaks may be given to learners of any age at any time during the assessment, and an assessment may be spread throughout the school day.
cy-gb	Gellir rhoi seibiannau i ddysgwyr o unrhyw oedran ar unrhyw adeg yn ystod yr asesiad, a gellir cynnal asesiad fesul tipyn drwy gydol y diwrnod ysgol.

en-gb	It is recommended that staff members give particular consideration to learners with additional learning or health needs as well as younger learners, and that learners in Years 2 and 3 have rest breaks.
cy-gb	Argymhellir bod aelodau o staff yn rhoi ystyriaeth benodol i ddysgwyr iau, ac i’r rheini ag anghenion dysgu neu iechyd ychwanegol, gan ystyried hefyd y dylai dysgwyr ym Mlynyddoedd 2 a 3 gael seibiannau gorffwys.

en-gb	The length of the break is at the discretion of the school.
cy-gb	Yr ysgol sy’n penderfynu ar hyd y seibiant.

en-gb	Staff members can decide when or if breaks are appropriate for other learners.
cy-gb	Gall aelodau o staff benderfynu pryd neu os bydd seibiannau yn briodol i ddysgwyr eraill.

en-gb	The staff member can pause the assessment at any time during the assessment, and learners can log out of the assessment and then log back in after the break.
cy-gb	Gall yr aelod o staff oedi’r asesiad ar unrhyw adeg yn ystod yr asesiad, a gall dysgwyr allgofnodi o’r asesiad ac yna mewngofnodi eto ar ôl y seibiant.

en-gb	It is important that the staff member pauses the learner assessment when a break is given, otherwise the learner will be able to access it from a different device.
cy-gb	Mae’n bwysig bod yr aelod o staff yn oedi asesiad y dysgwr pan fydd yn rhoi seibiant, fel arall, gall y dysgwr gael mynediad ato o ddyfais wahanol.

en-gb	The assessment must be completed in a single day.
cy-gb	Mae’n rhaid i’r asesiad gael ei gwblhau mewn un diwrnod.

en-gb	If a learner cannot complete it in a single day the assessment should be cancelled by the school and rescheduled, otherwise the results will be uploaded overnight.
cy-gb	Os na all dysgwr ei gwblhau mewn un diwrnod, dylid canslo’r asesiad a’i aildrefnu, neu bydd y canlyniadau’n cael eu cyflwyno dros nos.

en-gb	When an assessment is paused or stopped, the results for the questions the learner has answered will be uploaded at 5.00 p.m. on the day the assessment is taken unless the assessment is cancelled.
cy-gb	Pan gaiff asesiad ei oedi neu ei ddirwyn i ben, caiff canlyniadau’r cwestiynau y mae’r dysgwr wedi’u hateb eu lanlwytho am 5.00 p.m. ar y diwrnod y cafodd yr asesiad ei wneud oni chafodd yr asesiad ei ganslo.

en-gb	An assessment with submitted answers cannot be restarted.
cy-gb	Ni ellir ailddechrau asesiad lle mae atebion wedi cael eu cyflwyno.

en-gb	Absence
cy-gb	Absenoldeb

en-gb	Should a learner be absent on the day of a scheduled assessment, the assessment can be rescheduled for another time.
cy-gb	Os bydd dysgwr yn absennol ar y diwrnod y trefnwyd asesiad, gellir aildrefnu’r asesiad i’w gynnal rywbryd arall.

en-gb	If the learner has not started the assessment, it will automatically be cancelled overnight.
cy-gb	Os na fydd y dysgwr wedi dechrau’r asesiad, caiff ei ganslo’n awtomatig dros nos.

en-gb	If a learner has started the assessment but cannot complete it, for example because they are sent home ill, then the assessment should be cancelled by the school.
cy-gb	Os bydd dysgwr wedi dechrau’r asesiad ond na all ei gwblhau, er enghraifft am ei fod wedi cael ei anfon adref yn sâl, yna dylai’r ysgol ganslo’r asesiad.

en-gb	After the assessments
cy-gb	Ar ôl yr asesiadau

en-gb	Feedback and reports
cy-gb	Adborth ac adroddiadau

en-gb	A range of reports (for individual learners, groups of learners and whole classes) are available to those staff members with ‘Administrate’ or ‘Facilitate and analyse’ functions.
cy-gb	Mae amrywiaeth o adroddiadau ar gael (i ddysgwyr unigol a grwpiau o ddysgwyr, gan gynnwys dosbarthiadau cyfan) i'r aelodau staff hynny sydd â swyddogaethau 'Gweinyddu' neu 'Hwyluso a dadansoddi’.

en-gb	Head teachers should ensure these functions are set early in the school year to allow teachers access to reports to support their classroom planning.
cy-gb	Dylai penaethiaid sicrhau bod y swyddogaethau hyn wedi’u pennu yn gynnar yn y flwyddyn ysgol i ganiatáu i athrawon gael mynediad at adroddiadau i gefnogi eu cynllunio yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	Feedback on skills for individual learners who have taken Numeracy (Procedural) and Reading personalised assessments is usually available on the assessment website the day after assessments are completed.
cy-gb	Mae adborth ar sgiliau ar gyfer dysgwyr unigol sydd wedi gwneud asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Darllen ar gael ar wefan yr asesiad y diwrnod ar ôl asesiadau fel arfer.

en-gb	Staff can review feedback before releasing this to the learner's Hwb account.
cy-gb	Gall staff fwrw golwg dros yr adborth cyn rhyddhau hyn i gyfrif Hwb dysgwyr.

en-gb	Further information on how to release the report to the learner can be found in section 5.3 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am sut i ryddhau’r adroddiad i’r dysgwr yn adran 5.3 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Reports must be released to the learner who can then share with their parents or carers while logged into Hwb.
cy-gb	Rhaid rhyddhau adroddiadau i'r dysgwyr er mwyn iddyn nhw allu eu rhannu â'u rhieni neu’u gofalwyr tra byddan nhw wedi mewngofnodi i Hwb.

en-gb	Feedback on skills for individual learners who have taken the Numeracy (Reasoning) assessment is usually available on the assessment website the day after assessments have been taken.
cy-gb	Mae adborth ar sgiliau ar gyfer dysgwyr unigol sydd wedi gwneud yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) fel arfer ar gael ar wefan yr asesiad y diwrnod ar ôl i'r asesiadau gael eu cynnal.

en-gb	This feedback report is teacher-facilitated and cannot be released to the learner.
cy-gb	Caiff yr adroddiad adborth hwn ei hwyluso gan athrawon ac ni ellir ei ryddhau i'r dysgwr.

en-gb	On completion of the Numeracy (Reasoning) personalised assessments, staff will have access to sample questions (via the learner feedback report and group skills profile report) which they can use with learners to support the development of reasoning skills.
cy-gb	Ar ôl i asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu) gael eu cwblhau, bydd gan staff fynediad at gwestiynau sampl (drwy adroddiad adborth y dysgwr ac adroddiad proffil sgiliau grwpiau) y gallan nhw eu defnyddio gyda dysgwyr i gefnogi datblygiad sgiliau rhesymu.

en-gb	Progress reports for each assessment are also usually available the day after assessments are completed.
cy-gb	Mae adroddiadau cynnydd ar gyfer pob asesiad hefyd ar gael fel arfer y diwrnod ar ôl cwblhau asesiadau.

en-gb	Progress reports include a progress chart which is automatically updated after each assessment, and also an age-standardised score for the learner’s most recent assessment.
cy-gb	Mae adroddiadau cynnydd yn cynnwys siart cynnydd sy'n cael ei ddiweddaru'n awtomatig ar ôl pob asesiad, a hefyd sgôr safonedig ar sail oedran ar gyfer asesiad diweddaraf y dysgwr.

en-gb	Staff can release these to the learner in the same way they do with feedback reports.
cy-gb	Gall staff ryddhau'r rhain i’r dysgwr yn yr un modd ag a wnân nhw â’r adroddiadau adborth.

en-gb	Further information on how to do this can be found in section 5.4 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am sut i wneud hyn yn adran 5.4 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Reports must be released to the learners who can then share with their parents or carers while logged into Hwb.
cy-gb	Rhaid rhyddhau adroddiadau i'r dysgwyr er mwyn iddyn nhw allu eu rhannu â'u rhieni neu’u gofalwyr tra byddan nhw wedi mewngofnodi i Hwb.

en-gb	Other reports available to schools to support planning and progression include skills profiles and progress reports for groups and classes.
cy-gb	Mae adroddiadau eraill sydd ar gael i ysgolion i gefnogi cynllunio a dilyniant yn cynnwys proffiliau sgiliau ac adroddiadau cynnydd ar gyfer grwpiau a dosbarthiadau.

en-gb	Training materials on making use of the information in the reports are available on the assessment website and on Hwb.
cy-gb	Mae deunyddiau hyfforddi ar ddefnyddio’r wybodaeth yn yr adroddiadau ar gael ar wefan yr asesiadau ac ar Hwb.

en-gb	Sharing reports with parents and carers
cy-gb	Rhannu adroddiadau gyda rhieni a gofalwyr

en-gb	The Provision of Information by Head Teachers to Parents and Adult Pupils (Wales) Regulations 2022 (“end of year reports”) require that a brief commentary on the results of the assessments be included in the end of year report to parents and carers.
cy-gb	Mae Rheoliadau Darparu Gwybodaeth gan Benaethiaid i Rieni a Disgyblion sy'n Oedolion (Cymru) 2022 ("adroddiadau diwedd blwyddyn") yn ei gwneud yn ofynnol i sylwadau cryno ar ganlyniadau'r asesiadau gael eu cynnwys yn yr adroddiad diwedd blwyddyn i rieni a gofalwyr.

en-gb	We strongly advise that the commentary in the end of year report includes the following reports ('personalised assessment reports'):
cy-gb	Rydym yn cynghori'n gryf bod y sylwadau yn adroddiad diwedd y flwyddyn yn cynnwys yr adroddiadau canlynol (‘adroddiadau asesiad personol’):

en-gb	the individual learner progress report in all subjects
cy-gb	unigol ym mhob pwnc

en-gb	the feedback report for Numeracy (Procedural) and Reading (feedback for Numeracy (Reasoning) is teacher-facilitated and will not result in a report for issue direct to parents and carers)
cy-gb	yr adroddiad adborth ar gyfer Rhifedd (Gweithdrefnol) a Darllen (mae adborth ar gyfer Rhifedd (Rhesymu) yn cael ei hwyluso gan athrawon ac ni fydd yn arwain at adroddiad a gaiff ei anfon yn uniongyrchol i rieni a gofalwyr)

en-gb	The requirement to provide the end of year report in writing to parents and carers is mandatory.
cy-gb	Mae'r gofyniad i ddarparu adroddiad diwedd blwyddyn yn ysgrifenedig i rieni a gofalwyr yn fandadol.

en-gb	In addition to that, schools are encouraged to share the personalised assessment reports with parents and carers while the information is current, they do not have to wait until the end of the year.
cy-gb	Yn ogystal â hynny, argymhellir y dylai ysgolion rannu adroddiadau’r asesiadau personol gyda rhieni a gofalwyr pan fydd yr wybodaeth yn gyfredol, ac nid oes rhaid aros tan ddiwedd y flwyddyn.

en-gb	For example, in addition to the end of year report teachers could provide the personalised assessment reports on-screen at a parents’ evening or printed out and shared at the end of term, alongside and in the context of other information on the learner’s progress.
cy-gb	Er enghraifft, yn ogystal â'r adroddiad diwedd blwyddyn gallai athrawon ddangos adroddiadau'r asesiadau personol ar sgrin yn ystod noson rieni neu eu hargraffu a’u rhannu ar ddiwedd y tymor yng nghyd-destun ac ochr yn ochr â gwybodaeth arall am gynnydd y dysgwr.

en-gb	If the assessments are taken twice during the academic year, then parents and carers should receive sets of personalised assessments reports both times.
cy-gb	Os caiff yr asesiadau eu gwneud ddwywaith yn ystod y flwyddyn academaidd, yna dylai rhieni a gofalwyr gael setiau o adroddiadau’r asesiadau personol ddwywaith.

en-gb	Consideration should be given to how reporting is provided to learners, parents and carers who do not have access to a suitable device outside of the school environment, which is more likely to be the case for those from lower-income households.
cy-gb	Dylid ystyried sut y darperir adroddiadau i ddysgwyr, rhieni a gofalwyr nad oes ganddyn nhw fynediad i ddyfais briodol y tu allan i amgylchedd yr ysgol, sy'n fwy tebygol o fod yn wir yn achos y rheini a gofalwyr o aelwydydd incwm is.

en-gb	All learners in our education system should be supported to achieve their potential and aspirations.
cy-gb	Dylai pob dysgwr yn ein system addysg gael ei gefnogi i gyflawni ei botensial a’i ddyheadau.

en-gb	Support
cy-gb	Cymorth

en-gb	Local authorities or regional education consortia working on the local authorities’ behalf are encouraged to work with schools from time to time, to support the formative purpose of personalised assessments and share good practice.
cy-gb	Caiff awdurdodau lleol neu gonsortia addysg rhanbarthol sy'n gweithio ar ran yr awdurdodau lleol eu hannog i weithio gydag ysgolion o bryd i'w gilydd, i gefnogi diben ffurfiannol asesiadau personol a rhannu arferion da.

en-gb	There is no legal requirement for schools to share assessment scores with local authorities.
cy-gb	Nid oes gofyniad cyfreithiol ar ysgolion i rannu sgoriau asesu gydag awdurdodau lleol.

en-gb	The personalised assessments should not be used for school performance or accountability purposes.
cy-gb	Ni ddylid defnyddio'r asesiadau personol at ddibenion perfformiad ysgol nac atebolrwydd.

en-gb	Guidance on the personalised assessments, including managing user access, scheduling and taking assessments, as well as accessing feedback and reports, is available in the user guide on the assessment website.
cy-gb	Mae canllawiau ar yr asesiadau personol, gan gynnwys rheoli mynediad defnyddwyr, trefnu a gwneud asesiadau, yn ogystal â chael hyd i adborth ac adroddiadau, ar gael yn y canllawiau i ddefnyddwyr ar wefan yr asesiadau.

en-gb	Training materials in the form of pre-recorded webinars are also available on the assessment website and Hwb.
cy-gb	Mae deunyddiau hyfforddi ar ffurf gweminarau wedi’u recordio ymlaen llaw ar gael ar wefan yr asesiadau ac ar Hwb hefyd.

en-gb	For further support, schools can contact the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	I gael cymorth ychwanegol, gall ysgolion gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru.

en-gb	The Numeracy assessment is taken in 2 parts, Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning), for each curriculum year group.
cy-gb	Cymerir yr asesiad Rhifedd mewn 2 ran: Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu) ar gyfer pob grŵp blwyddyn cwricwlwm.

en-gb	The Numeracy (Procedural) assessment focuses on numerical facts and procedures, the tools needed to apply numeracy within a range of contexts.
cy-gb	Mae'r asesiad Rhifedd (Gweithdrefnol) yn canolbwyntio ar ffeithiau a gweithdrefnau rhifyddol, yr offer sydd eu hangen i gymhwyso rhifedd o fewn ystod o gyd-destunau.

en-gb	The Numeracy (Reasoning) personalised assessment provides information on how well learners can apply their procedural skills to solve numerical problems.
cy-gb	Mae'r asesiad personol Rhifedd (Rhesymu) yn rhoi gwybodaeth am ba mor dda y gall dysgwyr gymhwyso eu sgiliau gweithdrefnol i ddatrys problemau rhifyddol.

en-gb	It is possible that some Year 2 learners may not be ready to apply their procedural skills to the problems and contexts designed for Year 2 in the bank of questions for the Numeracy (Reasoning) assessments.
cy-gb	Mae'n bosibl na fydd rhai dysgwyr Blwyddyn 2 yn barod i gymhwyso eu sgiliau gweithdrefnol i'r problemau a'r cyd-destunau a gynlluniwyd ar gyfer Blwyddyn 2 yn y banc o gwestiynau ar gyfer yr asesiadau Rhifedd (Rhesymu).

en-gb	Schools are advised to proceed with the Year 2 Numeracy (Procedural) personalised assessments first, and then to use their professional judgement regarding whether to use the Numeracy (Reasoning) assessments with some or all of their Year 2 learners.
cy-gb	Cynghorir ysgolion i gynnal asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) Blwyddyn 2 yn gyntaf, ac yna i ddefnyddio eu barn broffesiynol ynghylch a ddylid defnyddio'r asesiadau Rhifedd (Rhesymu) gyda rhai neu bob un o'u dysgwyr Blwyddyn 2.

en-gb	Schools are reminded that, when scheduling, staff can start an assessment with questions designed for a lower year group if they consider that a lower starting difficulty would be appropriate.
cy-gb	Atgoffir ysgolion y gall staff, wrth amserlennu, ddechrau asesiad gyda chwestiynau wedi'u cynllunio ar gyfer grwp blwyddyn is os ydyn nhw o'r farn y byddai dechrau ar lefel anhawster is yn briodol.

en-gb	Head teachers are also reminded that they have the discretion to disapply the assessment for individual learners who are not working at the lowest difficulty level questions in the personalised assessments question bank.
cy-gb	Atgoffir penaethiaid hefyd fod ganddyn nhw y disgresiwn i ddatgymhwyso’r asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol nad ydyn nhw’n gweithio ar gwestiynau ar y lefel isaf o ran anhawster yn y banc cwestiynau asesiadau personol.

en-gb	Following an assessment, teachers are encouraged to use the sample questions supplied with the reports to support their learners to develop their reasoning skills.
cy-gb	Yn dilyn asesiad, anogir athrawon i ddefnyddio'r cwestiynau sampl a ddarparwyd gyda'r adroddiadau er mwyn cefnogi eu dysgwyr i ddatblygu eu sgiliau rhesymu.

en-gb	The use of calculators and manipulatives
cy-gb	Defnyddio cyfrifianellau a thrinolion

en-gb	Numeracy (Procedural) personalised assessment
cy-gb	Asesiad personol Rhifedd (Gweithdrefnol)

en-gb	Calculators and other tools are not allowed to be used for the procedural assessment.
cy-gb	Ni chaniateir defnyddio cyfrifianellau ac offer eraill ar gyfer yr asesiad gweithdrefnol.

en-gb	Learners should have access to paper and pens or pencils and should be encouraged to use them for their working out.
cy-gb	Dylai dysgwyr gael gafael ar bapur a phennau ysgrifennu neu bensiliau a dylid eu hannog i'w defnyddio ar gyfer eu gwaith cyfrifo.

en-gb	Numeracy (Reasoning) personalised assessment
cy-gb	Asesiad personol Rhifedd (Rhesymu)

en-gb	Year 2 and Year 3 learners may have access to a calculator and other tools which can include manipulatives for the assessment if they normally use them in class.
cy-gb	Gallai dysgwyr Blwyddyn 2 a Blwyddyn 3 gael mynediad at gyfrifiannell ac offer arall, a allai gynnwys trinolion, ar gyfer yr asesiad os ydyn nhw fel arfer yn eu defnyddio yn y dosbarth.

en-gb	Learners in Years 4 to 9 should all have access to a calculator. They may also use other tools, which can include manipulatives (if deemed appropriate by the teacher), for the assessment.
cy-gb	Dylai dysgwyr ym Mlynyddoedd 4 i 9 gyd gael mynediad at gyfrifiannell ar gyfer yr asesiad a gallan nhw ddefnyddio offer arall yn cynnwys trinolion (os yw’r athro neu’r athrawes yn barnu eu bod yn addas).

en-gb	Learners should also have access to paper and pens or pencils and should be encouraged to use them for their working out.
cy-gb	Dylai dysgwyr hefyd gael gafael ar bapur a phennau ysgrifennu neu bensiliau a dylid eu hannog i'w defnyddio ar gyfer eu gwaith cyfrifo.

en-gb	Structure of the Numeracy assessments
cy-gb	Strwythur yr asesiadau Rhifedd

en-gb	Each Numeracy (Procedural) personalised assessment is tailored to the learner’s responses.
cy-gb	Mae pob asesiad personol Rhifedd (Gweithdrefnol) wedi’i deilwra i ymatebion y dysgwr.

en-gb	The first question in an assessment is selected to be appropriate for a learner in their current curriculum year, although teachers can override this where necessary if a learner is working at a level significantly below this.
cy-gb	Mae’r cwestiwn cyntaf mewn asesiad wedi’i ddewis i fod yn briodol i ddysgwr yn ei flwyddyn cwricwlwm bresennol, ond gall athrawon newid y cwestiwn hwnnw pan fo angen os yw dysgwr yn gweithio ar lefel dipyn yn is na hyn.

en-gb	Subsequent questions are selected from the bank of questions as outlined under ‘Benefits of personalised assessments’ above.
cy-gb	Dewisir cwestiynau dilynol o’r gronfa o gwestiynau fel yr amlinellir o dan ‘Manteision asesiadau personol’ a nodir uchod.

en-gb	There is no fixed end point in terms of time duration for Numeracy (Procedural) assessments.
cy-gb	Nid oes terfyn penodol o ran hyd ar gyfer asesiadau Rhifedd (Gweithdrefnol).

en-gb	However, the assessment will end after 28 questions have been completed.
cy-gb	Fodd bynnag, daw'r asesiad i ben ar ôl i 28 o gwestiynau gael eu cwblhau.

en-gb	Each Numeracy (Reasoning) personalised assessment is also tailored to the learner’s responses, in a similar way to the Numeracy (Procedural) personalised assessments.
cy-gb	Mae pob asesiad personol Rhifedd (Rhesymu) hefyd wedi’i deilwra i ymatebion y dysgwr, mewn ffordd debyg i’r asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol).

en-gb	However, the content of the assessments varies in some ways.
cy-gb	Fodd bynnag, mae cynnwys yr asesiadau yn amrywio mewn rhai ffyrdd.

en-gb	There are 2 question types in Numeracy (Reasoning) personalised assessments, namely:
cy-gb	Mae 2 fath o gwestiwn mewn asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu), sef:

en-gb	single mark questions
cy-gb	cwestiynau un marc

en-gb	multi-mark questions (with hints)
cy-gb	cwestiynau aml-farc (gyda chliwiau)

en-gb	These questions are used to structure the assessment as follows:
cy-gb	Defnyddir y cwestiynau hyn i strwythuro'r asesiad fel a ganlyn:

en-gb	for Years 4 to 9, the assessment begins with single-mark questions before progressing to individual multi-mark questions with hints.
cy-gb	ar gyfer Blynyddoedd 4 i 9, mae'r asesiad yn dechrau gyda chwestiynau un marc cyn symud ymlaen at gwestiynau aml-farc unigol gyda chliwiau.

en-gb	The assessment concludes with the stimulus section, namely information pages and audio content on which a number of single- and multi-mark questions are based
cy-gb	Daw'r asesiad i ben gydag adran ysgogol, sef tudalennau gwybodaeth a chynnwys sain sy'n sail i nifer o gwestiynau unigol ac aml-farc

en-gb	for Years 2 to 3, the assessment comprises single-mark questions followed by the stimulus section described above
cy-gb	ar gyfer Blynyddoedd 2 i 3, mae'r asesiad yn cynnwys cwestiynau un marc ac yna'r adran ysgogol a ddisgrifir uchod

en-gb	For this assessment, learners will access an audio file and must have a set of headphones attached to their device.
cy-gb	Ar gyfer yr asesiad hwn, bydd dysgwyr yn cael mynediad at ffeil sain a rhaid iddyn nhw gael clustffonau wedi’u cysylltu â’u dyfais i wrando arni.

en-gb	It is important to note that learners cannot go back once they have moved on to the next question.
cy-gb	Mae’n bwysig nodi na chaiff dysgwyr fynd yn ôl unwaith y maen nhw wedi symud ymlaen at y cwestiwn nesaf.

en-gb	Learners will work at their own pace, and the length of an assessment will typically be between 25 and 30 minutes.
cy-gb	Bydd dysgwyr yn gweithio wrth eu pwysau, a bydd yr asesiad yn cymryd rhwng 25 a 30 munud fel arfer.

en-gb	Numeracy (Reasoning) personalised assessments
cy-gb	Asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu)

en-gb	Learners will work at their own pace, and the length of an assessment will typically be between 30 and 35 minutes.
cy-gb	Bydd dysgwyr yn gweithio wrth eu pwysau, a bydd yr asesiad yn cymryd rhwng 30 a 35 munud fel arfer.

en-gb	Familiarisation assessments are provided for staff to use with learners prior to taking the assessment.
cy-gb	Darperir asesiadau ymgyfarwyddo er mwyn i staff eu defnyddio gyda dysgwyr cyn iddyn nhw wneud yr asesiad.

en-gb	Following this introductory use, they can also be taken by learners on their own.
cy-gb	Yn dilyn hyn, gellir eu defnyddio hefyd gan ddysgwyr ar eu pennau eu hunain.

en-gb	They are divided into sets:
cy-gb	Fe'u rhennir yn setiau:

en-gb	Years 2 to 3 Years 4 to 6 Years 7 to 9
cy-gb	Blynyddoedd 2 i 3, Blynyddoedd 4 i 6, a Blynyddoedd 7 i 9.

en-gb	Each familiarisation assessment contains 8 or 9 questions or information screens, which include examples of each of the question types used in the personalised assessments.
cy-gb	Mae pob un o’r asesiadau ymgyfarwyddo yn cynnwys 8 neu 9 chwestiwn neu sgrin wybodaeth, sy’n cynnwys enghreifftiau o bob un o’r mathau o gwestiynau a ddefnyddir yn yr asesiadau personol.

en-gb	For Numeracy (Reasoning), the assessment includes audio content and the use of hints.
cy-gb	Ar gyfer Rhifedd (Rhesymu), mae'r asesiad yn cynnwys sain a defnyddio cliwiau.

en-gb	It is therefore very important that staff use a familiarisation assessment with their learners beforehand so that learners can experience and understand how the hint questions work.
cy-gb	Felly, mae'n bwysig iawn bod staff yn defnyddio asesiad ymgyfarwyddo gyda’u dysgwyr ymlaen llaw fel bod dysgwyr yn gallu profi a deall sut mae'r cwestiynau gyda chliwiau yn gweithio.

en-gb	For learners with hearing impairment or similar accessibility requirements, supporting PDF transcripts of the question texts are available for an adult to help the learner with the stimulus questions within the Numeracy (Reasoning) assessments.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ag amhariad ar eu clyw neu ofynion hygyrchedd tebyg, mae'r cwestiynau yn adran ysgogol yr asesiadau Rhifedd (Rhesymu), sy'n cefnogi trawsgrifiadau PDF o destunau'r cwestiynau, ar gael i oedolyn helpu'r dysgwr.

en-gb	Learners should be encouraged to attempt all questions and use the hints to help them.
cy-gb	Dylid annog dysgwyr i geisio pob cwestiwn a defnyddio'r cliwiau i'w helpu.

en-gb	Some learners may not be familiar with some of the question types or may not have completed assessments on computer.
cy-gb	Efallai na fydd rhai dysgwyr yn gyfarwydd â rhai o’r mathau o gwestiynau neu efallai nad ydyn nhw wedi cwblhau asesiadau ar gyfrifiadur.

en-gb	It is very important, therefore, that you spend time familiarising learners with these materials so that when they take an assessment it will provide the best information on their skills.
cy-gb	Felly, mae’n bwysig iawn eich bod yn treulio amser yn helpu dysgwyr i ddod yn gyfarwydd â defnyddio’r deunyddiau hyn fel y bydd yr asesiad, pan fyddan nhw’n ei wneud, yn rhoi’r wybodaeth orau bosibl am eu sgiliau.

en-gb	For learners in Years 2 to 6, it is recommended that you read the familiarisation questions aloud and work through each question, checking that learners are clear about how to complete each question.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 6, argymhellir eich bod yn darllen y cwestiynau ymgyfarwyddo yn uchel a gweithio drwy bob cwestiwn, gan wneud yn siŵr bod dysgwyr yn deall sut i gwblhau pob cwestiwn.

en-gb	For learners in Years 7 to 9, you do not have to read the questions aloud, but you must ensure that learners are clear about how to complete each of the different types of question and should discuss the most appropriate approach for each of them.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ym Mlynyddoedd 7 i 9, nid oes rhaid i chi ddarllen y cwestiynau yn uchel ond mae’n rhaid i chi sicrhau bod y dysgwyr yn deall sut i gwblhau pob un o’r mathau gwahanol o gwestiynau a dylech drafod y dull mwyaf priodol ar gyfer pob un ohonyn nhw.

en-gb	Familiarisation assessments may be accessed at any time.
cy-gb	Mae modd defnyddio’r asesiadau ymgyfarwyddo ar unrhyw adeg.

en-gb	They should be taken shortly before a personalised assessment (though not necessarily in the same lesson due to time constraints and in case learners become tired).
cy-gb	Dylen nhw gael eu cynnal ychydig cyn asesiad personol (ond nid yn yr un wers o reidrwydd oherwydd cyfyngiadau amser a rhag ofn bod dysgwyr yn blino).

en-gb	Setting the language of the assessment
cy-gb	Gosod iaith yr asesiad

en-gb	When scheduling a Numeracy personalised assessment for learners, staff members can select whether the assessment will be taken in English or Welsh.
cy-gb	Wrth drefnu asesiad personol Rhifedd i ddysgwyr, gall aelodau o staff ddewis p’un a fydd yr asesiad yn cael ei wneud yn Gymraeg neu’n Saesneg.

en-gb	In either case, the alternative language version of the question will be available as a pop-up window at any time.
cy-gb	Yn y naill achos neu'r llall, bydd fersiwn iaith amgen y cwestiwn ar gael fel ffenestr naid ar unrhyw adeg.

en-gb	Clicking on the globe icon at the bottom of the screen allows learners to see the assessment content in the other language.
cy-gb	Mae clicio ar eicon ‘glôb’ ar waelod y sgrin yn caniatáu i ddysgwyr weld cynnwys yr asesiad yn yr iaith arall.

en-gb	The alternative language version is displayed as an image and the learner cannot enter an answer in the alternative language.
cy-gb	Mae'r fersiwn iaith amgen yn cael ei harddangos fel delwedd ac ni all y dysgwr roi ateb yn yr iaith amgen.

en-gb	In Numeracy (Reasoning) a learner can access the audio in the other language by using the globe icon and selecting the audio on the relevant screen.
cy-gb	Yn yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) gall dysgwr glywed y sain yn yr iaith arall drwy ddefnyddio eicon y ‘glôb’ a dewis y sain ar y sgrin berthnasol.

en-gb	Responding to questions from learners
cy-gb	Ymateb i gwestiynau

en-gb	The assessment questions may be read aloud to learners if needed.
cy-gb	Gellir darllen cwestiynau’r asesiad yn uchel i ddysgwyr os bydd angen.

en-gb	No help should be given with any of the numerical content of the questions.
cy-gb	Ni ddylid rhoi unrhyw gymorth gyda chynnwys rhifyddol y cwestiynau.

en-gb	You should answer questions such as ‘Is this the right one?’ by saying ‘Choose the one you think is the correct one’.
cy-gb	Dylech ateb cwestiynau fel ‘Ai dyna’r un cywir?’ drwy ddweud ‘Dewisa’r un sy’n gywir yn dy farn di’.

en-gb	Facilitating a Numeracy personalised assessment
cy-gb	Hwyluso asesiad personol Rhifedd

en-gb	Before the assessment has started, staff members should remind learners of the key features of the assessments and remind them of the following:
cy-gb	Cyn i’r asesiad ddechrau, dylai aelodau o staff atgoffa dysgwyr o nodweddion allweddol yr asesiadau a’u hatgoffa o’r canlynol:

en-gb	If they need help reading a question, they should raise their hand and ask a staff member (who may read the question aloud to the learner but should not help with the numerical content).
cy-gb	Os oes angen help arnyn nhw i ddarllen cwestiwn, dylen nhw godi eu llaw a gofyn i aelod o staff (a gaiff ddarllen y cwestiwn yn uchel i'r dysgwr ond heb helpu gyda'r cynnwys rhifyddol).

en-gb	If they want to see the question in the alternative language (English or Welsh) they should click the globe icon at the bottom of the screen.
cy-gb	Os ydyn nhw am weld y cwestiwn yn yr iaith amgen (Cymraeg neu Saesneg) dylen nhw glicio ar eicon y ‘glôb’ ar waelod y sgrin.

en-gb	If they want to hear the audio section in the alternative language in the Numeracy (Reasoning) assessment they should click the globe icon and select the audio on the relevant screen.
cy-gb	Os ydyn nhw am glywed yr adran sain yn yr iaith amgen yn yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) dylen nhw glicio eicon y ‘glôb’ a dewis y sain ar y sgrin berthnasol.

en-gb	They are encouraged to and can use paper and a pen or pencil for working out, but they must type their answer on-screen.
cy-gb	Gallan nhw ddefnyddio papur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer gwaith cyfrifo, ac fe’u hanogir i wneud hynny, ond rhaid iddyn nhw deipio eu hateb ar y sgrin.

en-gb	The length of the assessment is not a reflection of the learner's ability and learners should work at their own pace.
cy-gb	Nid yw hyd yr asesiad yn adlewyrchu gallu’r dysgwr a dylai dysgwyr weithio wrth eu pwysau eu hunain.

en-gb	The assessment’s length will vary for each learner, but they will generally last between 25 and 35 minutes depending on how fast the learner works and how many questions they receive.
cy-gb	Bydd hyd yr asesiadau yn amrywio i bob dysgwr, ond yn gyffredinol byddan nhw’n para rhwng 25 munud a 35 munud yn dibynnu ar ba mor gyflym y mae'r dysgwr yn gweithio a faint o gwestiynau y maen nhw’n eu cael.

en-gb	During the assessment, the staff member should:
cy-gb	Yn ystod yr asesiad, dylai'r aelod o staff wneud y canlynol:

en-gb	check that calculators and other tools are not being used for the Numeracy (Procedural) assessment
cy-gb	ar gyfer yr asesiad Rhifedd (Gweithdrefnol), gwirio nad yw cyfrifianellau ac offer eraill yn cael eu defnyddio

en-gb	check that learners are working independently
cy-gb	gwirio bod dysgwyr yn gweithio'n annibynnol

en-gb	check learners have paper and a pen or pencil for working out or notes
cy-gb	annog dysgwyr i symud ymlaen drwy'r asesiad ar gyflymder sy'n addas iddynt

en-gb	encourage learners to progress through the assessment at a pace that suits them
cy-gb	gwirio bod gan ddysgwyr bapur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer gwaith cyfrifo neu nodiadau

en-gb	check that learners do have access to calculators or manipulatives (if appropriate) for the Numeracy (Reasoning) assessment, and that they have headphones ready to use for the audio section
cy-gb	annog dysgwyr i symud ymlaen drwy'r asesiad ar gyflymder sy'n addas iddyn nhw ar gyfer yr asesiad personol Rhifedd (Rhesymu), gwirio bod gan dysgwyr gyfrifianellau neu drinolion (os yw’n briodol), a chlustffonau yn barod i wrando ar y glipiau sain

en-gb	tell learners not to worry if they get a difficult question and encourage learners to provide their best answer and then move on to the next question if they are unsure of the answer
cy-gb	dweud wrth y dysgwyr i beidio â phoeni os ydyn nhw’n cael cwestiwn anodd ac anogwch nhw i roi eu hateb gorau ac yna symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf os ydyn nhw’n ansicr o’r ateb

en-gb	pause the assessment and encourage the learner to take a break, if they feel this would be beneficial to the learner
cy-gb	rhoi saib yn ystod yr asesiad ac annog y dysgwr i gymryd toriad, os yw'n teimlo y byddai hyn o fudd i'r dysgwr

en-gb	Structure of the assessment
cy-gb	Strwythur yr asesiadau

en-gb	Reading assessments have been structured into 3 sections to adapt the difficulty level more gradually.
cy-gb	Mae'r asesiadau darllen wedi'u strwythuro'n 3 adran i addasu'r lefel anhawster yn fwy graddol.

en-gb	The initial questions will be at a difficulty appropriate for learners in that curriculum year, although teachers can override this where necessary if a learner is working at a level significantly below.
cy-gb	Bydd y cwestiynau cychwynnol ar lefel o anhawster sy'n briodol i ddysgwyr yn y flwyddyn cwricwlwm honno, ond gall newid hynny lle y bo angen os yw dysgwr yn gweithio ar lefel dipyn yn is.

en-gb	As learners progress through the sections, the year group range of questions presented widens.
cy-gb	Wrth i ddysgwyr symud ymlaen drwy'r adrannau, mae'r ystod o gwestiynau a gyflwynir ar gyfer y grŵp blwyddyn yn ehangu.

en-gb	Depending on the starting year group, learners will receive a combination of standalone, sentence completion and short, medium and long texts.
cy-gb	Yn dibynnu ar y grŵp blwyddyn cychwynnol, bydd dysgwyr yn derbyn cyfuniad o destunau annibynnol, cwblhau brawddegau a thestunau byr, canolig a hir.

en-gb	The number of questions presented to learners will range from 31 to 34, as a trial question may occasionally be added.
cy-gb	Bydd nifer y cwestiynau a gyflwynir i ddysgwyr yn amrywio rhwng 31 a 34, gan fod cwestiwn prawf yn gallu cael ei ychwanegu o bryd i'w gilydd.

en-gb	For details see user guide section 4.3.3.
cy-gb	I gael rhagor o fanylion, gweler adran 4.3.3 yn y canllaw i ddefnyddwyr.

en-gb	It is important to note that learners cannot go back once they have moved on to the next question.
cy-gb	Mae’n bwysig nodi na chaiff dysgwyr fynd yn ôl unwaith y maen nhw wedi symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf.

en-gb	Learners will work at their own pace, and the length of an assessment will typically be about 20 to 40 minutes.
cy-gb	Bydd dysgwyr yn gweithio wrth eu pwysau, a bydd yr asesiad yn cymryd tua munud fel arfer.

en-gb	There are 3 familiarisation assessments:
cy-gb	Mae 3 asesiad ymgyfarwyddo:

en-gb	Years 2 to 3, Years 4 to 6 and Years 7 to 9.
cy-gb	Blynyddoedd 2 i 3, Blynyddoedd 4 i 6 a Blynyddoedd 7 i 9.

en-gb	Each familiarisation assessment contains one text and a range of questions, which include examples of each of the question types used in the personalised assessments.
cy-gb	Mae pob asesiad ymgyfarwyddo’n cynnwys un testun darllen ac amrywiaeth o gwestiynau, sy’n cynnwys enghreifftiau o bob un o’r mathau o gwestiynau a ddefnyddir yn yr asesiadau personol.

en-gb	A sentence completion question is included in the familiarisation assessments for Years 2 to 3 and Years 4 to 6.
cy-gb	Bydd cwestiwn cwblhau brawddeg yn cael ei gynnwys yn yr asesiadau ymgyfarwyddo ar gyfer Blynyddoedd 2 i 3 a Blynyddoedd 4 i 6.

en-gb	It is very important that you spend time familiarising learners with these assessments so that when they take an assessment it provides the best information on their skills.
cy-gb	Mae’n bwysig iawn eich bod yn treulio amser yn helpu dysgwyr i ddod yn gyfarwydd â’r asesiadau hyn, fel y bydd yr asesiad, pan fyddan nhw’n ei wneud, yn rhoi’r wybodaeth orau bosibl am eu sgiliau.

en-gb	Familiarisation assessments can be found by teachers in the familiarisation assessment tab and may be accessed at any time.
cy-gb	Mae’r asesiadau ymgyfarwyddo i’w cael i athrawon yn y tab asesiadau ymgyfarwyddo a gellir eu defnyddio ar unrhyw adeg.

en-gb	The questions are presented in a fixed order to enable staff to talk a whole class through a familiarisation assessment, for example by reading the text and the questions together, and discussing the answers and how to respond.
cy-gb	Caiff y cwestiynau eu cyflwyno mewn ffordd benodol i alluogi staff i egluro’r asesiad ymgyfarwyddo i’r dosbarth cyfan, er enghraifft drwy ddarllen y testun a’r cwestiynau gyda’i gilydd, a thrafod yr ateb a sut i ymateb.

en-gb	Learners in Year 2 to 3 in Welsh-medium education are required to take the Welsh Reading personalised assessments only.
cy-gb	Mae'n ofynnol i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 3 mewn addysg cyfrwng Cymraeg wneud yr asesiadau personol Darllen Cymraeg yn unig.

en-gb	A learner will be regarded as attending Welsh-medium education for the purposes of the assessments where, in the opinion of the head teacher, the majority of that learner's lessons are taught through the medium of Welsh.
cy-gb	Ystyrir bod dysgwr yn mynychu addysg cyfrwng Cymraeg at ddibenion yr asesiadau os, ym marn y pennaeth, y caiff y rhan fwyaf o wersi'r dysgwr hwnnw eu dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	Learners in Years 4 to 9 in Welsh-medium education are required to take both the Welsh and English Reading personalised assessments.
cy-gb	Mae’n ofynnol i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 4 i 9 mewn addysg cyfrwng Cymraeg wneud yr asesiadau personol Darllen Cymraeg a Saesneg.

en-gb	There is no requirement for learners to take the Welsh Reading personalised assessment in English-medium education.
cy-gb	Nid yw’n ofynnol i ddysgwyr wneud asesiad personol Darllen Cymraeg mewn addysg cyfrwng Saesneg.

en-gb	A learner will be regarded as attending English-medium education for the purposes of the assessments where, in the opinion of the head teacher, the majority of that learner's lessons are taught through the medium of English.
cy-gb	Ystyrir bod dysgwr yn mynychu addysg cyfrwng Saesneg at ddibenion yr asesiadau os, ym marn y pennaeth, y caiff y rhan fwyaf o wersi'r dysgwr hwnnw eu dysgu drwy gyfrwng y Saesneg.

en-gb	When scheduling an assessment for learners, staff members select English or Welsh Reading personalised assessments as appropriate.
cy-gb	Wrth drefnu asesiad i ddysgwyr, bydd yr aelodau o staff yn dewis asesiadau personol Darllen Cymraeg neu Saesneg, fel sy’n briodol.

en-gb	Facilitating a Reading personalised assessment
cy-gb	Hwyluso asesiad personol Darllen

en-gb	Before the assessment has started, staff members should remind learners of the key features of the assessments and remind them of the following:
cy-gb	Cyn i'r asesiad ddechrau, dylai’r aelodau o staff atgoffa dysgwyr o nodweddion allweddol yr asesiadau a'u hatgoffa o'r canlynol.

en-gb	When they have a text to read, they should read it carefully before they move on to the questions.
cy-gb	Pan fydd ganddyn nhw destun i’w ddarllen, dylen nhw ei ddarllen yn ofalus cyn symud ymlaen i’r cwestiynau.

en-gb	There will be an instruction to use the ‘Next’ button to answer the questions after the learners have read the text.
cy-gb	Bydd cyfarwyddyd i ddefnyddio’r botwm ‘Nesaf’ i ateb y cwestiynau ar ôl i’r dysgwyr ddarllen y testun.

en-gb	The questions (other than the sentence completion questions) will appear with a button that can be used to open the reading text so learners can refer back to it.
cy-gb	Bydd y cwestiynau (ac eithrio’r cwestiynau cwblhau brawddegau) yn ymddangos â botwm y gellir ei ddefnyddio i agor y testun darllen, fel y gall y dysgwyr gyfeirio yn ôl ato.

en-gb	Learners can select the ‘X’ button to close the text.
cy-gb	Gall dysgwyr ddewis y botwm ‘X’ i gau’r testun darllen.

en-gb	If the text covers a question the text can be dragged to one side to view the question again.
cy-gb	Os bydd y testun yn cuddio cwestiwn, gellir llusgo’r testun i un ochr i weld y cwestiwn eto.

en-gb	Learners cannot have texts or questions read to them as this is an assessment of reading.
cy-gb	Ni ellir darllen testunau na chwestiynau i ddysgwyr, gan mai asesiad o’u sgiliau darllen yw hwn.

en-gb	The assessments will be about 20 to 40 minutes, but this will vary depending on how fast the learner works and how many texts and questions they receive.
cy-gb	Bydd yr asesiadau yn cymryd tua 20 i 40 munud, ond bydd hynny’n amrywio, yn dibynnu ar ba mor gyflym y mae’r dysgwr yn gweithio a faint o destunau a chwestiynau y mae’n eu cael.

en-gb	If learners do not know the answer to the question, they should provide their best answer and then move on to the next question.
cy-gb	Os nad yw dysgwyr yn gwybod yr ateb i’r cwestiwn, dylen nhw roi eu hateb gorau ac yna symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf.

en-gb	The assessments have been designed with learners’ access in mind.
cy-gb	Mae’r asesiadau wedi cael eu cynllunio gan gadw mynediad dysgwyr mewn cof.

en-gb	It is expected that nearly all learners will be able to access them without special arrangements.
cy-gb	Disgwylir y gall bron pob dysgwr eu gwneud heb drefniadau arbennig.

en-gb	However, where accessible versions are needed the assessments have been devised to meet the widest possible range of access needs, and to work with a wide range of commonly used access technologies and usual access arrangements.
cy-gb	Fodd bynnag, lle bydd angen fersiynau hygyrch mae’r asesiadau wedi cael eu llunio i ddiwallu’r amrywiaeth ehangaf posibl o anghenion mynediad, gan weithio gydag amrywiaeth eang o dechnolegau mynediad a ddefnyddir yn gyffredin a threfniadau mynediad arferol.

en-gb	Where possible, learners should be provided with support to access the assessments in the same way that it is provided to them in day-to-day classroom practice for computer-based working.
cy-gb	Lle y bo modd, dylai dysgwyr gael cymorth i wneud yr asesiadau yn yr un modd ag y maen nhw’n cael cymorth i weithio ar gyfrifiadur yn yr ystafell ddosbarth o ddydd i ddydd.

en-gb	Section 6 of the user guide outlines further information on:
cy-gb	Mae adran 6 o’r canllawiau i ddefnyddwyr yn amlinellu gwybodaeth bellach am y canlynol:

en-gb	use of tactile diagrams and Braille Reading booklets (section 6.1)
cy-gb	defnyddio diagramau cyffyrddadwy a llyfrynnau Darllen Braille (adran 6.1)

en-gb	colour changes (section 6.2.3)
cy-gb	newid lliw (adran 6.2.3)

en-gb	using screen readers (section 6.3, although please note that screen readers cannot be used with a Reading personalised assessment as this is an assessment of the learner’s reading skills)
cy-gb	defnyddio darllenwyr sgrin (adran 6.3, ond sylwch na all darllenydd sgrin gael ei ddefnyddio gyda’r asesiadau personol Darllen gan mai asesiad o sgiliau darllen y dysgwr yw hwn)

en-gb	enlarged versions or magnification tools (section 6.4)
cy-gb	fersiynau mwy o faint neu offer chwyddo (adran 6.4)

en-gb	use of scribes (section 6.10)
cy-gb	defnyddio ysgrifenyddion (adran 6.10)

en-gb	use of readers (section 6.11, although please note that the instructions can be read to learners in the Reading personalised assessments, but the texts and questions must not be read)
cy-gb	defnydd o ddarllenwyr (adran 6.11, ond sylwer y gellir darllen y cyfarwyddiadau i’r dysgwyr yn yr asesiadau personol Darllen, ond rhaid peidio â darllen y testunau a'r cwestiynau)

en-gb	audio content (section 6.9)
cy-gb	cynnwys sain (adran 6.9)

en-gb	reading aloud (section 6.12)
cy-gb	darllen yn uchel (adran 6.12)

en-gb	quiet space (section 6.2.2)
cy-gb	man tawel (adran 6.2.2)

en-gb	Please note
cy-gb	Noder

en-gb	Copies of the booklet of tactile diagrams for Numeracy (Procedural) can be obtained by contacting the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	Gellir cael copïau o’r llyfryn o ddiagramau cyffyrddadwy ar gyfer yr asesiad Rhifedd (Gweithdrefnol) drwy gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru

en-gb	For the Reading assessments, Braille reading booklets are available in grade 1 and grade 2 Braille.
cy-gb	Ar gyfer yr asesiadau Darllen, mae’r llyfrynnau darllen Braille ar gael ar ffurf Braille gradd 1 a gradd 2.

en-gb	Copies of the booklets can be obtained by contacting the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	Gellir cael copïau o’r llyfrynnau drwy gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru

en-gb	Staff must allow 2 weeks for delivery of these materials for any planned assessments.
cy-gb	Rhaid i staff ganiatáu pythefnos i ddarparu'r deunyddiau hyn ar gyfer unrhyw asesiadau sydd wedi'u trefnu.

en-gb	British Sign Language
cy-gb	Iaith Arwyddion Prydain

en-gb	In the Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning) personalised assessments any question or instruction can be signed to the learner.
cy-gb	Yn yr asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu) gellir arwyddo unrhyw gwestiwn neu gyfarwyddyd i'r dysgwr.

en-gb	The learner’s usual sign language support can be used to sign text to the learner, working at the learner’s own pace.
cy-gb	Gellir defnyddio cymorth iaith arwyddion arferol y dysgwr i arwyddo testun i’r dysgwr, gan weithio yn ôl cyflymder y dysgwr.

en-gb	You may sign all or part of any question and record the learner’s sign language responses if appropriate, and if this is usual classroom practice.
cy-gb	Cewch arwyddo cwestiwn cyfan neu ran ohono a chofnodi ymatebion iaith arwyddion y dysgwr os yw’n briodol, ac os mai dyna’r hyn a wneir fel arfer yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	Learners who use and learn through British Sign Language will be dependent on competent interpreters of the assessment material who are able to work at a level appropriate for the assessment and are familiar with learners’ use of signs for subject-specific vocabulary.
cy-gb	Bydd dysgwyr sy'n defnyddio ac yn dysgu drwy Iaith Arwyddion Prydain yn ddibynnol ar ddehonglwr cymwys y deunydd asesu sy'n gallu gweithio ar lefel sy'n briodol ar gyfer yr asesiad ac sy'n gyfarwydd â defnydd dysgwyr o arwyddion ar gyfer geirfa benodol i'r pwnc.

en-gb	For Numeracy (Reasoning) where audio narration supports the on-screen content, printable scripts are available to access and download for signing to learners.
cy-gb	Ar gyfer Rhifedd (Rhesymu) lle mae stori sain yn cefnogi'r cynnwys ar y sgrin, mae sgriptiau y gellir eu hargraffu ar gael i'w cyrchu a’u lawrlwytho er mwyn arwyddo i ddysgwyr.

en-gb	The audio narration script booklet can be obtained by contacting the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	Gellir cael llyfryn o’r sgriptiau stori sain drwy gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru

en-gb	In the Reading personalised assessments, only the instructions can be signed to the learners.
cy-gb	Yn yr asesiadau personol Darllen, dim ond y cyfarwyddiadau y gellir eu harwyddo i’r dysgwyr.

en-gb	Texts and questions cannot be read or signed to the learner as this is an assessment of the learner’s reading skills.
cy-gb	Ni ellir darllen nac arwyddo’r testunau a chwestiynau i’r dysgwr gan mai asesiad o sgiliau darllen y dysgwr yw hwn.

en-gb	Additional communication support
cy-gb	Cymorth cyfathrebu ychwanegol