en-gb	They want opportunities in the communities where they live to enjoy play, sport, leisure and family activities that support their mental and physical wellbeing.
cy-gb	Maent am gael cyfleoedd yn y cymunedau lle maent yn byw i chwarae a chymryd rhan mewn chwaraeon, gweithgareddau hamdden a gweithgareddau i'r teulu sy'n cefnogi eu llesiant meddyliol a chorfforol.

en-gb	Related to this children and young people talked about the importance of clean, green spaces and looking after the environment.
cy-gb	Yn gysylltiedig â hyn, siaradodd plant a phobl ifanc am bwysigrwydd mannau gwyrdd glân a gofalu am yr amgylchedd.

en-gb	It is also important that transport and access costs do not prevent people from having access to cultural experiences, like museums and celebrations of diversity.
cy-gb	Mae'n bwysig hefyd nad yw trafnidiaeth a chostau mynediad yn atal pobl rhag achub ar gyfleoedd diwylliannol, fel amgueddfeydd a dathliadau amrywiaeth.

en-gb	The need to provide community based joined up services that promote a No Wrong Door approach is well understood.
cy-gb	Deellir bod angen darparu gwasanaethau cydgysylltiedig cymunedol sy'n hyrwyddo dull Dim Drws Anghywir.

en-gb	We heard about some good examples of this but not as a common experience for the families who spoke to us.
cy-gb	Clywsom am rai enghreifftiau da o hyn, ond nid fel profiad cyffredin i'r teuluoedd y gwnaethom siarad â nhw.

en-gb	We recognise that in some communities, especially rural communities, it is not always cost efficient to offer co-located services in one physical base.
cy-gb	Rydym yn cydnabod nad yw cynnig gwasanaethau wedi'u cyd-leoli mewn un lle bob amser yn gosteffeithlon mewn rhai cymunedau, yn enwedig cymunedau gwledig.

en-gb	However, rotating or ‘pop up’ services can provide a good level offer in areas where there are lower populations.
cy-gb	Fodd bynnag, gall cylchdroi gwasanaethau dros dro gynnig arlwy da mewn ardaloedd â phoblogaethau llai.

en-gb	Our work under Objective 3 of this strategy will promote children’s rights under Article 18 (parental responsibilities and state assistance), Article 19 (protection from violence, abuse and neglect), Article 24 (health and health services), Article 27 (adequate standard of living) and Article 31 (leisure, play and culture).
cy-gb	Bydd ein gwaith o dan Amcan 3 y strategaeth hon yn hyrwyddo hawliau plant o dan Erthygl 18 (cyfrifoldebau rhiant a chymorth gan y wladwriaeth), Erthygl 19 (diogelu rhag trais, camdriniaeth ac esgeulustod), Erthygl 24 (iechyd a gwasanaethau iechyd), Erthygl 27 (safon byw sy'n ddigonol) ac Erthygl 31 (chwarae, hamdden a diwylliant).

en-gb	The strategy sets out how we are supporting parent/carers and how we want to strengthen the support available to low income families in the communities where they live.
cy-gb	Mae'r strategaeth yn nodi'r ffordd rydym yn cefnogi rhieni/gofalwyr a'n hawydd i gryfhau'r cymorth sydd ar gael i deuluoedd incwm isel yn y cymunedau lle maent yn byw.

en-gb	The relationship between abuse and poverty is not straight forward but early support to families can reduce the risks that children will get harmed, as can building thriving communities.
cy-gb	Nid yw'r gydberthynas rhwng camdriniaeth a thlodi yn un syml, ond gall cynnig cymorth cynnar i deuluoedd ac adeiladu cymunedau sy'n ffynnu leihau'r risg o niwed i blant.

en-gb	Child poverty is strongly associated with health inequalities.
cy-gb	Mae cysylltiad cryf rhwng tlodi plant ac anghydraddoldebau iechyd.

en-gb	The strategy sets out our policies to support mental health and wellbeing and for energy efficient decent housing, we know that poor housing conditions impact negatively on children’s health.
cy-gb	Mae’r strategaeth yn nodi ein polisïau i gefnogi iechyd meddwl a lles, a’n polisïau ar gyfer tai gweddus sy’n effeithlon o ran ynni. Rydym yn gwybod bod tai mewn cyflwr gwael yn effeithio’n negyddol ar iechyd plant.

en-gb	Our plans for energy efficient decent housing and preventing homelessness will help children to enjoy an adequate standard of living.
cy-gb	Bydd ein cynlluniau ar gyfer tai gweddus sy'n effeithlon o ran ynni ac atal digartrefedd yn helpu i sicrhau safon byw ddigonol i blant.

en-gb	Promoting community based, accessible information, advice and support will help parent/carers to secure entitlements and interventions that can support them in providing an adequate standard of living for their children.
cy-gb	Gall hybu gwybodaeth, cyngor a chefnogaeth hygyrch yn y gymuned helpu rhieni/gofalwyr i sicrhau hawliau ac ymyriadau a all eu cefnogi nhw i sicrhau safon byw ddigonol i’w plant.

en-gb	We set out that we will work towards joined up services in communities and local access to play, sport, youth opportunities support health and wellbeing.
cy-gb	Rydym yn nodi y byddwn yn gweithio tuag at gynnig gwasanaethau cydgysylltiedig mewn cymunedau a chyfleoedd lleol i chwarae a chymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgareddau i bobl ifanc er mwyn cefnogi iechyd a llesiant.

en-gb	A decent place to live
cy-gb	Rhywle gweddus i fyw

en-gb	The economic situation of people has a direct impact on the risk that they will experience homelessness, or inadequate or poor-quality housing.
cy-gb	Mae sefyllfa economaidd pobl yn cael effaith uniongyrchol ar y risg y byddant yn mynd yn ddigartref, neu'n byw mewn tai annigonol neu o ansawdd gwael.

en-gb	On 1 December 2022 the Renting Homes (Wales) Act 2016 changed the way all landlords in Wales rent their properties, improving how we rent, manage, and live in rented homes in Wales.
cy-gb	Ar 1 Rhagfyr 2022, newidiodd Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016 y ffordd y mae pob landlord yng Nghymru yn rhentu ei eiddo, gan wella'r ffordd rydym yn rhentu, yn rheoli ac yn byw mewn cartrefi rhent yng Nghymru.

en-gb	Renting Homes Wales means that social and private tenants have seen some changes in the way their contracts are provided, in the way their homes are maintained and in how they communicate with their landlords.
cy-gb	Mae Rhentu Cartrefi Cymru yn golygu bod rhai newidiadau wedi'u gwneud i'r ffordd y caiff contractau tenantiaid cymdeithasol a phreifat eu darparu, y ffordd y caiff eu cartrefi eu cynnal a'u cadw, a'r ffordd y maent yn cyfathrebu â'u landlordiaid.

en-gb	https://www.gov.wales/housing-law-changed-renting-homes
cy-gb	https://www.llyw.cymru/mae-cyfraith-tai-yn-newid-rhentu-cartrefi

en-gb	The National Empty Homes Scheme could see up to 2,000 long-term empty properties brought back into use.
cy-gb	Gallai hyd at 2,000 o eiddo gwag hirdymor gael eu hadfer drwy'r Cynllun Grant Cartrefi Gwag Cenedlaethol.

en-gb	This scheme runs alongside with other Welsh Government schemes like Leasing Scheme Wales which is designed to improve access to longer term affordable housing in the private rental sector.
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn rhedeg ochr yn ochr â chynlluniau eraill gan Lywodraeth Cymru, fel Cynllun Lesio Cymru, sydd â'r nod o wella'r gallu i gael gafael ar dai fforddiadwy tymor hwy yn y sector rhentu preifat.

en-gb	https://www.gov.wales/50m-bring-empty-homes-back-life
cy-gb	https://www.llyw.cymru/50m-i-adfer-cartrefi-gwag

en-gb	https://www.gov.wales/leasing-scheme-wales-guidance
cy-gb	https://www.llyw.cymru/cynllun-lesio-cymru-canllawiau

en-gb	The Housing (Wales) Act 2014 requires every local authority in Wales to prepare a Gypsy and Traveller Accommodation Assessment (GTAA) and report on the need for additional Gypsy and Traveller pitches in their area, both permanent residential and temporary transit.
cy-gb	Mae Deddf Tai (Cymru) 2014 yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol yng Nghymru baratoi asesiad o anghenion llety sipsiwn a theithwyr ac adrodd ar yr angen am safleoedd ychwanegol ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr yn eu hardal, boed y rheini’n safleoedd preswyl parhaol neu’n safleoedd tramwy dros dro.

en-gb	We are reviewing the robustness of assessments across Wales to meet the site needs across Wales for Gypsy and Traveller Communities.
cy-gb	Rydym yn adolygu pa mor gadarn yw’r asesiadau ledled Cymru er mwyn diwallu’r anghenion o ran safleoedd ledled Cymru ar gyfer Cymunedau Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	We are taking concerted action to address homelessness through our Ending homelessness in Wales: high level action plan 2021 to 2026, which was reviewed and updated in August 2023, ensuring it aligns with Welsh Government tackling poverty strategies.
cy-gb	Rydym yn cymryd camau penodol i fynd i'r afael â digartrefedd drwy Rhoi diwedd ar ddigartrefedd: cynllun gweithredu lefel uchel 2021 i 2026, a gafodd ei adolygu a'i ddiweddaru ym mis Awst 2023 er mwyn sicrhau ei fod yn cyd-fynd â strategaethau trechu tlodi Llywodraeth Cymru.

en-gb	We intend to take through legislation to transform homelessness services, putting the emphasis on early intervention and prevention.
cy-gb	Rydym yn bwriadu pasio deddfwriaeth i drawsnewid gwasanaethau digartrefedd, gan roi'r pwysais ar atal ac ymyrryd yn gynnar.

en-gb	Our White Paper on ending homelessness in Wales sets out a range of proposals which seek to prevent homelessness, with a particular focus on children, young people and those who are care experienced.
cy-gb	Mae ein Papur Gwyn ar roi diwedd ar ddigartrefedd yng Nghymru yn nodi amrywiaeth o gynigion sy'n ceisio atal digartrefedd, gan ganolbwyntio'n benodol ar blant, pobl ifanc a'r rheini â phrofiad o fod mewn gofal.

en-gb	https://www.gov.wales/ending-homelessness-wales-high-level-action-plan-2021-2026
cy-gb	https://www.llyw.cymru/rhoi-diwedd-ar-ddigartrefedd-cynllun-gweithredu-lefel-uchel-2021-i-2026

en-gb	https://www.gov.wales/ending-homelessness-white-paper
cy-gb	https://www.llyw.cymru/rhoi-diwedd-ar-ddigartrefedd-papur-gwyn

en-gb	The refreshed Youth Engagement and Progression Framework now includes the prevention of youth homelessness to ensure young people at risk are identified early and suitable support put in place.
cy-gb	Mae'r Fframwaith Ymgysylltiad a Chynnydd Ieuenctid diwygiedig bellach yn cynnwys atal digartrefedd ymysg pobl ifanc, er mwyn sicrhau bod pobl ifanc sy'n wynebu risg o fynd yn ddigartref yn cael eu nodi'n gynnar a bod cymorth addas yn cael ei roi ar waith.

en-gb	Our move towards rapid rehousing and the legislative reform, will work to ensure homelessness is rare, brief and unrepeated.
cy-gb	Drwy symud tuag at ailgartrefu cyflym a diwygio deddfwriaethol, byddwn yn sicrhau bod digartrefedd yn rhywbeth prin, byrhoedlog ac na fydd yn digwydd eto.

en-gb	Where homelessness does occur, people will be supported into good quality settled homes as quickly as possible.
cy-gb	Pan fydd pobl yn mynd yn ddigartref, byddant yn cael cymorth i sicrhau cartrefi sefydlog o ansawdd da cyn gynted â phosibl.

en-gb	We have a commitment to deliver 20,000 social homes for rent this government term.
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i ddarparu 20,000 o gartrefi rhent cymdeithasol yn ystod tymor y Llywodraeth hon.

en-gb	https://www.gov.wales/youth-engagement-and-progression-framework-overview
cy-gb	https://www.llyw.cymru/fframwaith-ymgysylltiad-chynnydd-ieuenctid-trosolwg

en-gb	We know that cold, damp houses are a risk to children’s health and wellbeing and place parents under additional stress.
cy-gb	Gwyddom fod tai oer a llaith yn peri risg i iechyd a llesiant plant ac yn rhoi straen ychwanegol ar rieni.

en-gb	In relation to the installation of energy efficiency measures, the Welsh Government believes the Warm Homes Programme should focus effort, and where required investment, on improving energy efficiency for households who are least able to pay for improvements themselves (i.e. households in, or at risk of, fuel poverty and those in severe fuel poverty) in the owner occupier, private rented and housing co-operative sectors.
cy-gb	O ran gosod mesurau effeithlonrwydd ynni, cred Llywodraeth Cymru y dylai Rhaglen Cartrefi Clyd ganolbwyntio ymdrech a, lle bo angen, buddsoddiad ar wella effeithlonrwydd ynni ar gyfer yr aelwydydd hynny sydd lleiaf tebygol o allu talu am welliannau eu hunain (h.y. aelwydydd mewn tlodi tanwydd neu a allai wynebu tlodi tanwydd, a'r rheini sydd mewn tlodi tanwydd difrifol) yn y sectorau perchen-feddianwyr, rhentu preifat a thai cydweithredol.

en-gb	Communities
cy-gb	Cymunedau

en-gb	Our Programme for Government is founded on the distinctively Welsh values of community, equality and social justice.
cy-gb	Mae ein Rhaglen Lywodraethu yn seiliedig ar werthoedd cymuned, cydraddoldeb a chyfiawnder cymdeithasol sy'n arbennig i Gymru.

en-gb	Wales is a nation rich with community action where initiatives have been grown by community members to address community needs.
cy-gb	Mae Cymru yn wlad â chyfoeth o weithredu cymunedol, lle mae mentrau wedi'u datblygu gan aelodau o'r gymuned i fynd i'r afael ag anghenion y gymuned.

en-gb	Our role is to enable and grow these approaches, always making sure that everything that is delivered addresses the distinct needs of local communities.
cy-gb	Ein rôl ni yw galluogi'r dulliau gweithredu hyn a'u datblygu, gan sicrhau bod popeth a gyflwynir yn diwallu anghenion penodol cymunedau lleol bob amser.

en-gb	We recognise that what is needed is not a standalone community programme, but a cross-cutting, whole of government response.
cy-gb	Rydym yn cydnabod mai'r hyn sydd ei angen yw ymateb trawsbynciol ar draws y llywodraeth gyfan, yn hytrach na rhaglen gymunedol annibynnol.

en-gb	We have published research on Place-based approaches to community engagement and support which is informing our thinking.
cy-gb	Rydym wedi cyhoeddi ymchwil ar ddulliau gweithredu seiliedig ar le o ymgysylltu â'r gymuned a  darparu cymorth i gymunedau, sy'n llywio ein ffordd o feddwl.

en-gb	https://www.gov.wales/place-based-approaches-community-engagement-and-support
cy-gb	https://www.llyw.cymru/dulliau-seiliedig-ar-le-o-ymgysylltu-chefnogi-cymunedol

en-gb	This will mean working with our communities and other partners to co-produce solutions that will support delivery of our Programme for Government and, at the same time, enable all our communities to be thriving, empowered and connected.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu gweithio gyda'n cymunedau a phartneriaid eraill i gyd-lunio atebion a fydd yn helpu i gyflawni ein Rhaglen Lywodraethu ac, ar yr un pryd, yn grymuso ac yn cysylltu pob un o'n cymunedau, ac yn eu galluogi i ffynnu.

en-gb	We want to listen to and learn from our communities, drawing on local knowledge and hard-won experience.
cy-gb	Rydym am wrando ar ein cymunedau a dysgu oddi wrthynt, gan ddefnyddio gwybodaeth leol a phrofiadau a gafwyd drwy fawr ymdrech!

en-gb	We are working with stakeholders to develop a Communities Policy to support this.
cy-gb	Rydym yn gweithio gyda rhanddeiliaid i ddatblygu Polisi Cymunedau i gefnogi hyn.

en-gb	https://www.gov.wales/written-statement-communities-policy
cy-gb	https://www.llyw.cymru/datganiad-ysgrifenedig-polisi-cymunedau

en-gb	Our Community Facilities Programme provides funding to help communities all over Wales buy, develop and improve crucial local buildings and green space.
cy-gb	Mae ein Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol yn darparu cyllid er mwyn helpu cymunedau ym mhob cwr o Gymru i brynu, datblygu a gwella adeiladau a mannau gwyrdd lleol hanfodol.

en-gb	We have also committed to supporting Community Asset Transfers and community led developments by providing a support framework that delivers advice, guidance and finance.
cy-gb	Rydym hefyd wedi ymrwymo i gefnogi prosesau Trosglwyddo Asedau Cymunedol a datblygiadau a arweinir gan y gymuned drwy ddarparu fframwaith cymorth sy'n cynnig cyngor, canllawiau a chyllid.

en-gb	https://www.gov.wales/community-facilities-programme
cy-gb	https://www.llyw.cymru/rhaglen-cyfleusterau-cymunedol-0

en-gb	We are investing to make sure more schools are able to operate and develop as Community Focused Schools, which reach out to engage families and work with the wider community to support all pupils and particularly those from low-income households.
cy-gb	Rydym yn buddsoddi er mwyn gwneud yn siŵr bod ysgolion yn gallu gweithredu a datblygu fel Ysgolion Bro, sy'n estyn allan i deuluoedd i'w cynnwys ac yn gweithio gyda'r gymuned ehangach i gefnogi pob disgybl, yn enwedig disgyblion o aelwydydd incwm isel.

en-gb	Moving forward we want all schools in Wales to be Community Focused Schools: building a strong partnership with families; responding to the needs of their community and collaborating effectively with other services.
cy-gb	Wrth symud ymlaen, rydym am i bob ysgol yng Nghymru fod yn Ysgol Fro: gan feithrin partneriaeth gref â theuluoedd; ymateb i anghenion eu cymuned a chydweithio'n effeithiol â gwasanaethau eraill.

en-gb	https://www.gov.wales/community-focused-schools
cy-gb	https://www.llyw.cymru/ysgolion-bro-html

en-gb	Providing play, sport and youth opportunities
cy-gb	Cynnig cyfleoedd chwarae, chwaraeon ac ieuenctid

en-gb	Children and young people growing up in poverty can face financial, practical and environmental barriers to accessing opportunities for play, sport and positive leisure activities.
cy-gb	Gall plant a phobl ifanc sy'n tyfu i fyny mewn tlodi wynebu rhwystrau ariannol, ymarferol ac amgylcheddol i gael cyfleoedd i chwarae a chymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgareddau hamdden cadarnhaol.

en-gb	Wales: a Play Friendly Country is the statutory guidance which supports local authorities in assessing and securing sufficient play opportunities for children in their areas, so far as reasonably practicable.
cy-gb	Cymru: gwlad lle mae cyfle i chwarae yw'r canllawiau statudol sy'n helpu awdurdodau lleol i asesu a sicrhau cyfleoedd chwarae digonol i blant yn eu hardaloedd, i'r graddau y bo hynny'n rhesymol ymarferol.

en-gb	The opportunities should be inclusive and encourage children and young people to play and meet together if they wish to, recognising that there may be barriers for some children in taking part in the range of play opportunities in their area.
cy-gb	Dylai cyfleoedd fod yn gynhwysol ac yn annog plant a phobl ifanc i chwarae a dod ynghyd os byddant yn dymuno gwneud hynny, gan gydnabod y gall rhai plant wynebu rhwystrau i gymryd rhan mewn amrywiaeth o gyfleoedd chwarae yn eu hardal.

en-gb	https://www.gov.wales/wales-play-friendly-country
cy-gb	https://www.llyw.cymru/cymru-gwlad-lle-mae-cyfle-i-chwarae

en-gb	We provide funding to Sport Wales to support sports clubs, National Governing Bodies, local authorities and other national partners to deliver the Vision For Sport, which seeks to make Wales an active nation where everyone can have a lifelong enjoyment of sport.
cy-gb	Rydym yn darparu cyllid i Chwaraeon Cymru er mwyn cefnogi clybiau chwaraeon, Cyrff Llywodraethu Cenedlaethol, awdurdodau lleol a phartneriaid cenedlaethol eraill i gyflawni'r Weledigaeth ar gyfer Chwaraeon, sy'n ceisio gwneud Cymru yn genedl egnïol lle gall pawb fwynhau chwaraeon drwy gydol eu hoes.

en-gb	The 6 levels of strategic intent in Sport Wales’s strategy, 'Enabling Sport in Wales to Thrive' include providing every young person with the skills, confidence and motivation to enable them to enjoy and progress through sport; giving them foundations to lead an active, healthy and enriched life.
cy-gb	Mae'r chwe lefel o fwriad strategol a nodir yn strategaeth Chwaraeon Cymru, 'Galluogi Chwaraeon yng Nghymru i Ffynnu' yn cynnwys rhoi'r sgiliau, yr hyder a'r cymhelliant i bob person ifanc fwynhau a gwneud cynnydd drwy chwaraeon; gan roi'r sylfeini iddo fyw bywyd egnïol, iach a chyfoethog.

en-gb	https://visionforsport.wales/
cy-gb	https://gweledigaethargyferchwaraeon.cymru/

en-gb	https://www.sport.wales/sport-wales-strategy/
cy-gb	https://www.chwaraeon.cymru/strategaeth-chwaraeon-cymru/

en-gb	There are significant health inequalities related to road traffic accidents, with children and young people living in poor areas at a higher risk of being harmed on the road.
cy-gb	Mae anghydraddoldebau iechyd sylweddol yn gysylltiedig â damweiniau traffig ffyrdd, ac mae plant a phobl ifanc sy'n byw mewn ardaloedd tlawd yn wynebu mwy o risg o gael eu niweidio ar y ffyrdd.

en-gb	Since September 2023 most 30 mile per hour (mph) speed limits in Wales have changed to 20 mph.
cy-gb	Ers mis Medi 2023, mae'r rhan fwyaf o derfynau cyflymder 30 milltir yr awr (mya) yng Nghymru wedi newid i 20 mya.

en-gb	This will help to support safer healthier communities, reducing collisions and provide safer opportunities for children and young people to play and socialise in their communities.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i greu cymunedau iachach a mwy diogel, gan leihau nifer y gwrthdrawiadau a chynnig cyfleoedd mwy diogel i blant a phobl ifanc chwarae a chymdeithasu yn eu cymunedau.

en-gb	https://www.gov.wales/safer-20mph-lets-look-out-each-other
cy-gb	https://www.llyw.cymru/byddwch-yn-barod-ar-gyfer-20mph-beth-am-inni-edrych-ar-ol-ein-gilydd

en-gb	Our Youth Work Strategy for Wales aims to ensure that young people are thriving.
cy-gb	Nod Strategaeth Gwaith Ieuenctid Cymru yw sicrhau bod pobl ifanc yn ffynnu.

en-gb	Youth work helps young people to grow, develop, achieve and be happy as they become adults.
cy-gb	Mae gwaith ieuenctid yn helpu pobl ifanc i dyfu, datblygu, cyflawni a bod yn hapus wrth iddynt dyfu'n oedolion.

en-gb	It helps to give young people skills for life and opportunities for learning and helps young people with any issues that may affect their lives.
cy-gb	Mae'n helpu i feithrin sgiliau bywyd pobl ifanc a chynnig cyfleoedd iddynt ddysgu, ac mae'n helpu pobl ifanc i fynd i'r afael ag unrhyw broblemau a all effeithio ar eu bywydau.

en-gb	Work is underway to develop and take forward the Interim Youth Work Board’s recommendations aimed at achieving a sustainable delivery model for youth work in Wales.
cy-gb	Mae gwaith yn mynd rhagddo i ddatblygu a mynd ar drywydd argymhellion y Bwrdd Gwaith Ieuenctid Dros Dro, y bwriedir iddynt sicrhau model cyflawni cynaliadwy ar gyfer gwaith ieuenctid yng Nghymru.

en-gb	https://www.gov.wales/youth-work-strategy-through-voices-young-people
cy-gb	https://www.gov.wales/sites/default/files/publications/2021-01/youth-work-strategy-for-wales-poster.pdf

en-gb	https://www.gov.wales/interim-youth-work-board-report-time-deliver-young-people-wales-final-report
cy-gb	https://www.llyw.cymru/adroddiad-bwrdd-gwaith-ieuenctid-dros-dro-maen-bryd-cyflawni-dros-bobl-ifanc-yng-nghymru-adroddiad

en-gb	We know that culture and creative experiences contribute to positive health outcomes, personal wellbeing, community cohesion and economic growth.
cy-gb	Gwyddom fod profiadau diwylliannol a chreadigol yn cyfrannu at ganlyniadau iechyd cadarnhaol, llesiant personol, cydlyniant cymunedol a thwf economaidd.

en-gb	This will guide continued policy development in access to culture.
cy-gb	Bydd hyn yn llywio gwaith datblygu polisi parhaus ar fynediad i ddiwylliant.

en-gb	Supporting families
cy-gb	Cefnogi teuluoedd

en-gb	All families need support at some times.
cy-gb	Mae angen cymorth ar bob teulu weithiau.

en-gb	Challenging circumstances are related to increased risks of poverty and the stress of coping with financial hardship can also put extra strain on families.
cy-gb	Mae amgylchiadau heriol yn peri mwy o risg o dlodi a gall pwysau ymdopi â chaledi ariannol roi straen ychwanegol ar deuluoedd hefyd.

en-gb	Family Information Services are the first point of contact for advice and information on local services for families and carers.
cy-gb	Gwasanaethau Gwybodaeth i Deuluoedd yw'r pwynt cyswllt cyntaf am gyngor a gwybodaeth am wasanaethau lleol i deuluoedd a gofalwyr.

en-gb	They provide free, impartial help, support and advice on a range of family issues such as childcare, finances, health care, education and leisure services.
cy-gb	Maent yn darparu help, cymorth a chyngor diduedd ac am ddim ar amrywiaeth o faterion teuluol fel gofal iechyd, cyllid, gofal iechyd, addysg a gwasanaethau hamdden.

en-gb	http://www.childcareinformation.wales/
cy-gb	https://www.gwybodaethgofalplant.cymru/home

en-gb	Families First promotes greater multi-agency working to ensure families receive holistic help and support as needed.
cy-gb	Mae Teuluoedd yn Gyntaf yn hyrwyddo mwy o waith aml-asiantaeth er mwyn sicrhau bod teuluoedd yn cael help a chymorth cyfannol fel y bo angen.

en-gb	The programme can be accessed by all families in Wales and can help with wide-ranging issues such as parenting, signposting to financial support, family relationships, education matters and many more.
cy-gb	Mae'r rhaglen ar gael i bob teulu yng Nghymru a gall helpu gydag amrywiaeth eang o faterion, fel rhianta, cyfeirio at gymorth ariannol, cydberthnasau teuluol, materion addysg, a llawer mwy.

en-gb	The intention is to offer early support with the aim of preventing problems escalating.
cy-gb	Y bwriad yw cynnig cymorth cynnar gyda'r nod o atal problemau rhag gwaethygu.

en-gb	https://www.gov.wales/families-first-guidance-local-authorities-0
cy-gb	https://www.llyw.cymru/teuluoedd-yn-gyntaf-canllawiau-i-awdurdodau-lleol-0

en-gb	Across Wales, parents and carers have access to a range of services to support positive parenting delivered by our partners across public services.
cy-gb	Ledled Cymru, mae ein partneriaid mewn gwasanaethau cyhoeddus yn darparu amrywiaeth o wasanaethau i rieni a gofalwyr i'w helpu i fagu plant mewn modd cadarnhaol.

en-gb	Parenting.
cy-gb	Mae Magu Plant.

en-gb	Give it Time, is a dedicated bilingual website that provides parenting tips, information and advice on common parenting concerns and promotes positive parenting.
cy-gb	Rhowch amser iddo yn wefan ddwyieithog benodol sy'n cynnig awgrymiadau defnyddiol, gwybodaeth a chyngor ar bryderon rhianta cyffredin ac yn hyrwyddo dull cadarnhaol o fagu plant.

en-gb	To support schools to develop as Community Focused Schools, we continue to invest in family engagement officers employed by schools.
cy-gb	Er mwyn helpu ysgolion i ddatblygu fel Ysgolion Bro, rydym yn parhau i fuddsoddi mewn swyddogion ymgysylltu â theuluoedd a gyflogir gan ysgolion.

en-gb	We know that family engagement officers can be a highly effective resource for schools in reaching out to parents and carers and engaging them in their children’s learning.
cy-gb	Gwyddom y gall y swyddogion hyn fod yn adnodd effeithiol iawn i ysgolion estyn allan at rieni a gofalwyr a'u cynnwys yn nysgu eu plant.

en-gb	A family engagement officer can ensure that positive partnerships with families are developed, and that bespoke support and services are offered.
cy-gb	Gall swyddog ymgysylltu â theuluoedd sicrhau y caiff partneriaethau cadarnhaol eu meithrin â theuluoedd, ac y caiff cymorth a gwasanaethau pwrpasol eu cynnig.

en-gb	Mental health and wellbeing
cy-gb	Iechyd meddwl a llesiant

en-gb	We know that children and young people growing up in poverty are more likely to face mental health difficulties.
cy-gb	Gwyddom fod plant a phobl ifanc sy'n tyfu i fyny mewn tlodi yn fwy tebygol o wynebu anawsterau iechyd meddwl.

en-gb	People with mental health problems are also more likely to experience poverty.
cy-gb	Mae pobl â phroblemau iechyd meddwl hefyd yn llawer mwy tebygol o wynebu tlodi.

en-gb	The independent review of Together for Mental Health Strategy and Talk to Me 2 was published in March 2023, and the Welsh Government has undertaken engagement throughout the year to inform the successor mental health strategy which will be subject to consultation early in the new year.
cy-gb	Cyhoeddwyd yr adolygiad annibynnol o Strategaeth Law yn Llaw at Iechyd Meddwl a Siarad â Fi 2 ym mis Mawrth 2023, ac mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ymgysylltu drwy gydol y flwyddyn er mwyn llunio’r strategaeth iechyd meddwl ddilynol, a fydd yn destun ymgynghoriad yn gynnar yn y flwyddyn newydd.

en-gb	We have ensured this early thinking is informed by the evidence gathered from those with lived experience poverty.
cy-gb	Byddwn wedi sicrhau bod y syniadau cynnar hyn yn seiliedig ar y dystiolaeth a gasglwyd gan y rheini sydd â phrofiad bywyd o dlodi.

en-gb	https://www.gov.wales/review-together-mental-health-and-talk-me-2-strategies
cy-gb	https://www.llyw.cymru/adolygiad-o-strategaethau-law-yn-llaw-iechyd-meddwl-siarad-fi-2

en-gb	The National Framework for Social Prescribing sets out the ways in which we will promote social prescribing, an umbrella term that describes a person-centred approach to connecting people to local community assets.
cy-gb	Mae’r Fframwaith cenedlaethol ar gyfer presgripsiynu cymdeithasol yn nodi’r ffyrdd y byddwn yn hyrwyddo presgripsiynu cymdeithasol, term ambarél sy'n disgrifio dull sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn o gysylltu pobl ag asedau cymunedol lleol.

en-gb	Community assets include community groups, interventions and services which could be delivered online or in person, as well as buildings, land or even a person within a community.
cy-gb	Mae asedau cymunedol yn cynnwys grwpiau, ymyriadau a gwasanaethau cymunedol y gellid eu darparu ar-lein neu wyneb yn wyneb, yn ogystal ag adeiladau, tir neu hyd yn oed berson yn y gymuned.

en-gb	Social prescribing is a way of connecting people, whatever their age or background, with their community to better manage their health and wellbeing.
cy-gb	Mae presgripsiynu cymdeithasol yn ffordd o gysylltu pobl, beth bynnag fo'u hoedran neu gefndir, â'u cymuned er mwyn rheoli eu hiechyd a'u llesiant yn well.

en-gb	https://www.gov.wales/national-framework-social-prescribing
cy-gb	https://www.llyw.cymru/datblygu-fframwaith-cenedlaethol-ar-gyfer-presgripsiynu-cymdeithasol

en-gb	Priority 3: building communities (accessible, joined up services to meet community needs)
cy-gb	Blaenoriaeth 3: creu cymunedau (gwasanaethau cydgysylltiedig hygyrch i ddiwallu anghenion y gymuned)

en-gb	Ensure that in developing our Communities Policy, we identify new, co-productive, and inclusive to all, ways of working, using a community action approach to inform the development of local joined up services to tackle poverty without stigma.
cy-gb	Sicrhau, wrth ddatblygu ein Polisi Cymunedau, ein bod yn nodi ffyrdd newydd, cydgynhyrchiol o weithio, sy'n gynhwysol i bawb, gan ddefnyddio dull gweithredu cymunedol i lywio'r gwaith o ddatblygu gwasanaethau cydgysylltiedig lleol i drechu tlodi heb stigma.

en-gb	Objective 4: challenge the stigma of poverty and ensure children, young people and their families are treated with dignity and respect by the people and services who interact with and support them
cy-gb	Amcan 4: herio'r stigma sy'n gysylltiedig â thlodi a sicrhau bod plant, pobl ifanc a'u teuluoedd yn cael eu trin ag urddas a pharch gan y bobl a'r gwasanaethau sy'n rhyngweithio â nhw ac yn eu cefnogi

en-gb	We expect the people and services that support children, young people and their families to operate in a way that does not add to the burden of pressures that poverty brings.
cy-gb	Rydym yn disgwyl i'r bobl a'r gwasanaethau sy'n cefnogi plant, pobl ifanc a'u teuluoedd weithredu mewn ffordd nad yw'n ychwanegu at faich y pwysau sy'n gysylltiedig â thlodi.

en-gb	We know that these pressures can cause poor mental wellbeing and mental health.
cy-gb	Gwyddom y gall y pwysau hyn arwain at lesiant meddyliol ac iechyd meddwl gwael.

en-gb	We must make sure children and young people are not excluded because their families are on a low income.
cy-gb	Rhaid inni wneud yn siŵr nad yw plant a phobl ifanc yn cael eu heithrio am fod eu teuluoedd yn ennill incwm isel.

en-gb	Some people in poverty can experience discrimination and stigma both because of their protected characteristics and because of their experience of poverty.
cy-gb	Gall rhai pobl mewn tlodi wynebu gwahaniaethau a stigma o ganlyniad i'w nodweddion gwarchodedig a'u profiad o dlodi.

en-gb	This has a direct negative impact on wellbeing.
cy-gb	Mae hyn yn cael effaith negyddol uniongyrchol ar lesiant.

en-gb	We need to better support an understanding of the impact of poverty and inequality on children’s rights across services.
cy-gb	Mae angen inni gefnogi dealltwriaeth well o effaith tlodi ac anghydraddoldeb ar hawliau plant ar draws gwasanaethau.

en-gb	We recognise that people working in services in the public and third sector are working hard under challenging circumstances.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod pobl sy'n gweithio mewn gwasanaethau yn y sector cyhoeddus a'r trydydd sector yn gweithio'n galed o dan amgylchiadau heriol.

en-gb	Supporting the workforce is a critical part of achieving kind and compassionate services and tackling poverty is central to relieving the current pressures on those services.
cy-gb	Mae cefnogi'r gweithlu yn hanfodol er mwyn darparu gwasanaethau caredig a thosturiol ac mae trechu tlodi yn rhan greiddiol o'r ymdrech i leddfu'r pwysau a wynebir gan y gwasanaethau hynny ar hyn o bryd.

en-gb	Many people have told us they do not feel they are treated with dignity and respect by the services that are there to support them.
cy-gb	Mae llawer o bobl wedi dweud wrthym nad ydynt yn teimlo eu bod yn cael eu trin ag urddas a pharch gan y gwasanaethau sydd yno i'w cefnogi.

en-gb	They do not always feel listened to by people who work with them and spoke about the importance of trusted relationships.
cy-gb	Nid ydynt bob amser yn teimlo bod y bobl sy'n gweithio gyda nhw yn gwrando arnynt, a gwnaethant nodi pwysigrwydd cydberthnasau sy'n seiliedig ar ymddiriedaeth.

en-gb	This is especially the case when children, young people and their families are accessing their entitlements related to initiatives to reduce costs and maximise incomes, an experience that often leaves them feeling stigmatised, as if they are a ‘problem’.
cy-gb	Mae hyn yn arbennig o wir pan fydd plant, pobl ifanc a'u teuluoedd yn manteisio ar eu hawliadau mewn perthynas â mentrau i leihau costau a gwneud y gorau o incwm, profiad sydd yn aml yn gwneud iddynt deimlo eu bod yn cael eu stigmateiddio, a'u bod yn 'broblem'.

en-gb	Children and young people gave us clear messages about feeling stigmatised and excluded in the school community.
cy-gb	Rhannodd plant a phobl ifanc negeseuon clir â ni ynglŷn â theimlo eu bod yn cael eu stigmateiddio a'u heithrio yng nghymuned yr ysgol.

en-gb	Some of this was related to the cost of the school day (uniforms, school trips) and the cost of the school year, including non-learning activity such as non-uniforms day, school proms etc. People described the ways in which feeling stigmatised and excluded in the school community has a negative impact on engagement and potential to learn and in some cases on attendance.
cy-gb	Roedd rhywfaint o hyn yn ymwneud â chost y diwrnod ysgol (gwisg ysgol, teithiau ysgol) a chost y flwyddyn ysgol, gan gynnwys gweithgareddau nad ydynt yn ymwneud â dysgu, fel diwrnodau dim gwisg ysgol, promiau, ac ati. Disgrifiodd pobl y ffyrdd y mae stigma ac eithrio yng nghymuned yr ysgol yn cael effaith negyddol ar frwdfrydedd a photensial i ddysgu ac, mewn rhai achosion, presenoldeb.

en-gb	Care experienced young people told us that they do not always feel that they have a voice in the decisions that are made about them.
cy-gb	Dywedodd plant â phrofiad o fod mewn gofal wrthym nad ydynt bob amser yn teimlo eu bod yn gallu lleisio eu barn am y penderfyniadau sy'n cael eu gwneud amdanynt.

en-gb	Children and young people can feel that their circumstances are poorly understood in schools and about the ways adults speak to and respond to them, including sanctioning them.
cy-gb	Gall plant a phobl ifanc deimlo nad yw'r ysgol yn deall eu hamgylchiadau na'r ffordd y mae oedolion yn siarad â nhw ac yn ymateb iddynt, gan gynnwys eu cosbi.

en-gb	Where children and young people have Additional Learning needs, are young carers, are care experienced or are Black, Asian or minority ethnic they can find it particularly difficult to feel that their voices are heard, and their needs are understood.
cy-gb	Gall plant a phobl ifanc ag anghenion dysgu ychwanegol, gofalwyr ifanc, y rheini â phrofiad o fod mewn gofal a phlant a phobl ifanc Du, Asiaidd neu ethnig leiafrifol ei chael hi'n arbennig o anodd sicrhau bod eu lleisiau'n cael eu clywed, a bod eu hanghenion yn cael eu deall.

en-gb	Objective 4 focuses on the ways we will promote Article 12 (respect for the views of the child), Article 24 (health and health services), Article 29 (goals of education) and Article 42 (knowledge of rights).
cy-gb	Mae Amcan 4 yn canolbwyntio ar y ffyrdd y byddwn yn hyrwyddo Erthygl 12 (parchu barn y plentyn), Erthygl 24 (iechyd a gwasanaethau iechyd), Erthygl 29 (nodau addysg) ac Erthygl 42 (bod yn ymwybodol o hawliau).

en-gb	We want to make sure that children and young people are not stigmatised because of the financial circumstances of their families.
cy-gb	Rydym am wneud yn siŵr nad yw plant a phobl ifanc yn cael eu stigmateiddio oherwydd amgylchiadau ariannol eu teuluoedd.

en-gb	The people who work with children, young people and families need support to understand the ways in which poverty impacts on children’s rights and how to make sure children and young people are not stigmatised.
cy-gb	Mae angen cymorth ar bobl sy'n gweithio gyda phlant, pobl ifanc a theuluoedd i ddeall yr effaith y mae tlodi yn ei chael ar hawliau plant a sut i wneud yn siŵr nad yw plant a phobl ifanc yn cael eu stigmateiddio.

en-gb	Kind and compassionate services will help children and young people to enjoy good experiences in education and reduce the impact of child poverty on their mental health and wellbeing.
cy-gb	Bydd gwasanaethau caredig a thosturiol yn helpu plant a phobl ifanc i gael profiadau addysgol da ac yn lleihau effaith tlodi plant ar eu hiechyd meddwl a'u llesiant.

en-gb	Giving children and young people a voice
cy-gb	Rhoi llais i blant a phobl ifanc

en-gb	We know that we must listen to the voices of children and young people when we develop policies that affect them, this is part of our responsibility under the UNCRC.
cy-gb	Gwyddom fod yn rhaid inni wrando ar leisiau plant a phobl ifanc wrth ddatblygu polisïau sy'n effeithio arnynt, ac mae hyn yn rhan o'n cyfrifoldeb o dan CCUHP.

en-gb	Children and young people growing up in poverty can face barriers in accessing their right to be heard and we need positive action to address this.
cy-gb	Gall plant a phobl ifanc sy'n tyfu i fyny mewn tlodi wynebu rhwystrau i arfer eu hawl i gael eu clywed, ac mae angen inni gymryd camau cadarnhaol i fynd i'r afael â hyn.

en-gb	Wales was the first country in the UK to establish an office of the Children’s Commissioner as an independent champion of children’s rights.
cy-gb	Cymru oedd y wlad gyntaf yn y DU i sefydlu Swyddfa'r Comisiynydd Plant fel hyrwyddwr annibynnol hawliau plant.

en-gb	The role of the Commissioner is to act as an independent champion and safeguard and support the rights of all children and young people, advocating their interests and making sure their voices are heard at local, national and international levels.
cy-gb	Rôl y Comisiynydd yw bod yn hyrwyddwr annibynnol a diogelu a chefnogi hawliau plant a phobl ifanc, gan eirioli dros eu diddordebau a gwneud yn siŵr bod eu lleisiau'n cael eu clywed ar lefel leol, genedlaethol a rhyngwladol.

en-gb	The Welsh Government funds Young Wales, a Children in Wales initiative that aims to ensure that young people have opportunities to raise issues that are important to them and to ensure their voices are heard by decision makers, policy officers, Welsh Government officials and Ministers.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ariannu Cymru Ifanc, un o fentrau Plant yng Nghymru sy'n ceisio sicrhau bod pobl ifanc yn cael cyfleoedd i godi materion sy'n bwysig iddynt a bod eu lleisiau'n cael eu clywed gan y rhai sy'n gwneud penderfyniadau, swyddogion polisi, swyddogion Llywodraeth Cymru a Gweinidogion.

en-gb	This work is underpinned by the UNCRC and the Children and Young People’s National Participation Standards.
cy-gb	Mae'r gwaith hwn yn seiliedig ar CCUHP a'r Safonau Cyfranogiad Cenedlaethol dros Blant a Phobl Ifanc.

en-gb	https://www.childreninwales.org.uk/children-young-people/young-wales/
cy-gb	https://www.childreninwales.org.uk/cy/plant_a_phobl_ifanc/cymru_ifanc/

en-gb	As an example of our work with Young Wales, we are currently collaborating with Children in Wales, Young Wales Project Board to co-produce a Young Person’s version of the Budget Improvement Plan which will be published in the new year.
cy-gb	Fel enghraifft o'n gwaith gyda Cymru Ifanc, rydym wrthi'n gweithio gyda Bwrdd Prosiect Cymru Ifanc Plant yng Nghymru i gyd-lunio fersiwn i bobl ifanc o Gynllun Gwella'r Gyllideb, a gaiff ei gyhoeddi yn y flwyddyn newydd.

en-gb	The Disability Rights Taskforce was set up to identify the inequities and barriers, which affect the lives of many disabled children and adults in Wales.
cy-gb	Sefydlwyd y Tasglu Hawliau Anabledd er mwyn nodi'r anghydraddoldebau a'r rhwystrau sy'n effeithio ar fywydau llawer o blant ac oedolion anabl yng Nghymru.

en-gb	The Taskforce has a number of working groups taking forward its priorities, including ‘the social model of disability’ and ‘children and young people’.
cy-gb	Mae gan y Tasglu nifer o weithgorau sy'n mynd ar drywydd ei flaenoriaethau, gan gynnwys ‘y model cymdeithasol o anabledd’ a ‘plant a phobl ifanc’.

en-gb	The working groups bring together people with lived experience, representative organisations, and Welsh Government policy leads.
cy-gb	Mae'r gweithgorau yn dwyn pobl â phrofiad bywyd, sefydliadau cynrychioliadol, ac arweinwyr polisi Llywodraeth Cymru ynghyd.

en-gb	Through the engagement work to inform this draft strategy for consultation we have heard evidence from 1,402children and young people.
cy-gb	Drwy'r gwaith ymgysylltu i lywio'r strategaeth ddrafft hon ar gyfer ymgynghori, rydym wedi clywed tystiolaeth gan 1,402 o blant a phobl ifanc.

en-gb	Moving forward we will agree ways to involve children and young people in letting us know if we are making progress on delivering against our objectives and priorities to tackle child poverty in Wales.
cy-gb	Wrth symud ymlaen, byddwn yn cytuno ar ffyrdd o gynnwys plant a phobl ifanc fel y gallant roi gwybod inni a ydym yn gwneud cynnydd tuag at gyflawni ein hamcanion a'n blaenoriaethau i fynd i'r afael â thlodi plant yng Nghymru.

en-gb	This will include working with our partners to make sure that children and young people from low income households consistently have opportunities to be heard at the community, local and regional levels.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys gweithio gyda'n partneriaid i wneud yn siŵr bod plant a phobl ifanc o aelwydydd incwm isel yn cael cyfleoedd cyson i gael eu clywed ar lefel gymunedol, lleol a rhanbarthol.

en-gb	Delivering services with kindness and compassion
cy-gb	Darparu gwasanaethau â charedigrwydd a thosturi

en-gb	Children, young people and their families with lived experience of poverty told us that they feel stigmatised and judged by the services that they seek support from.
cy-gb	Dywedodd plant, pobl ifanc a'u teuluoedd â phrofiad bywyd o dlodi wrthym eu bod yn teimlo eu bod yn cael eu stigmateiddio a'u beirniadu gan y gwasanaethau y maent yn ceisio cymorth ganddynt.

en-gb	All organisations and systems need to work in a trauma-informed way.
cy-gb	Yn ymarferol, mae angen i bob sefydliad a system weithio mewn ffordd sy'n ystyriol o drawma.

en-gb	That is to understand behaviour as communication and recognise and understand the impact of cultural, gender and historic inequalities, and social injustice.
cy-gb	Mae hynny'n golygu deall ymddygiad fel ffordd o gyfathrebu a chydnabod a deall effaith anghydraddoldebau diwylliannol, hanesyddol ac o ran rhywedd, yn ogystal ag anghyfiawnder cymdeithasol.

en-gb	The Trauma Informed Wales Framework helps us to understand the roles we all have, and the difference we can make by simply being kinder, more compassionate and more understanding of each other.
cy-gb	Mae Fframwaith Cymru sy'n Ystyriol o Drawma yn ein helpu i ddeall y rolau y mae pob un ohonom yn eu chwarae, a'r gwahaniaeth y gallwn ei wneud drwy fod yn fwy caredig, yn fwy tosturiol ac yn fwy deallgar tuag at ein gilydd.

en-gb	https://traumaframeworkcymru.com/wp-content/uploads/2022/07/Trauma-Informed-Wales-Framework.pdf
cy-gb	https://traumaframeworkcymru.com/wp-content/uploads/2022/07/Cymru-syn-Ystyriol-o-Drawma.pdf

en-gb	We are already taking this approach forward in a number of ways, the Youth Justice Blueprint takes a ‘children first’ rights-based approach.
cy-gb	Rydym eisoes yn datblygu'r dull gweithredu hwn mewn nifer o ffyrdd, ac mae'r Glasbrint Cyfiawnder Ieuenctid yn seiliedig ar ddull hawliau ‘plant yn gyntaf’.

en-gb	This means ensuring our efforts are child-centred rather than service focused, responding in a way that recognises the best interests of the child in order to best meet individual need.
cy-gb	Mae hyn yn golygu sicrhau bod ein hymdrechion yn canolbwyntio ar yr unigolyn yn hytrach nag ar y gwasanaeth, gan ymateb mewn ffordd sy'n cydnabod budd pennaf y plentyn er mwyn diwallu anghenion yr unigolyn yn y ffordd orau.

en-gb	https://www.gov.wales/written-statement-blueprint-implementation-plans-publication
cy-gb	https://www.llyw.cymru/datganiad-ysgrifenedig-cyhoeddi-cynlluniau-gweithredu-ar-gyfer-y-glasbrintiau-cyfiawnder

en-gb	We are promoting child and person-centred services through our policies aimed at Ending homelessness in Wales which are focused around supporting households and families with housing solutions that are most suited to their individual need, helping to sustain existing tenancies, and break repeat cycles of homelessness, providing for sustainable cohesive communities, whilst removing the stigma too frequently associated with homelessness.
cy-gb	Rydym yn hyrwyddo gwasanaethau sy'n canolbwyntio ar y plentyn a'r unigolyn drwy ein polisïau i Roi diwedd ar ddigartrefedd yng Nghymru  sy'n canolbwyntio ar gefnogi aelwydydd a theuluoedd drwy gynnig y datrysiadau tai sydd fwyaf addas i'w hanghenion unigol, helpu i gynnal tenantiaethau presennol a thorri cylchoedd ailadroddus digartrefedd, darparu ar gyfer cymunedau cydlynus cynaliadwy, a chwalu'r stigma sy'n gysylltiedig yn rhy aml â digartrefedd.

en-gb	Such person-centred approaches are also central to our social care legislation and policies.
cy-gb	Mae dulliau o'r fath sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn hefyd yn rhan greiddiol o'n deddfwriaeth a'n polisïau ar ofal cymdeithasol.

en-gb	https://www.gov.wales/social-care
cy-gb	https://www.llyw.cymru/gofal-cymdeithasol

en-gb	Our aim is to ensure that all services are non-judgemental, kind and compassionate and promote resilience.
cy-gb	Ein nod yw sicrhau bod pob gwasanaeth yn garedig, yn dosturiol ac yn hyrwyddo gwydnwch, heb farnu.

en-gb	At the centre of this approach is the importance of establishing trusted relationships.
cy-gb	Wrth wraidd y dull gweithredu hwn y mae pwysigrwydd meithrin cydberthnasau sy'n seiliedig ar ymddiriedaeth.

en-gb	Creating inclusive education environments
cy-gb	Creu amgylcheddau addysg cynhwysol

en-gb	The Welsh Government has provided a range of guidance and resources to support schools in understanding poverty and providing for the education of disadvantaged children, including the Tackling the Impact of Poverty on Education Project.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu amrywiaeth o ganllawiau ac adnoddau i helpu ysgolion i ddeall tlodi ac addysgu plant difreintiedig, gan gynnwys Prosiect Mynd i'r afael ag Effaith Tlodi ar Addysg.

en-gb	https://www.gov.wales/education-of-disadvantaged-children
cy-gb	https://www.llyw.cymru/addysgu-plant-difreintiedig

en-gb	https://www.childreninwales.org.uk/professionals/our-work/tackling-impact-poverty-education-programme/
cy-gb	https://www.childreninwales.org.uk/cy/gweithwyr_profesiynol/ein_gwaith/tackling-impact-poverty-education-programme/

en-gb	Our Framework on embedding a whole-school approach to emotional and mental wellbeing seeks to support good emotional and mental well-being by promoting a positive cultural environment in schools, where children and young people form positive relationships with staff and other learners, and relationships are strengthened between them and the wider community.
cy-gb	Nod ein Fframwaith ar sefydlu dull ysgol gyfan ar gyfer llesiant emosiynol a meddyliol yw cefnogi llesiant emosiynol a meddyliol da drwy hyrwyddo amgylchedd diwylliannol cadarnhaol mewn ysgolion, lle y mae plant a phobl ifanc yn meithrin cydberthnasau cadarnhaol â'r staff a'r dysgwyr eraill, a lle y mae eu cydberthnasau â'r gymuned ehangach yn cael eu hatgyfnerthu.

en-gb	Children and young people can experience bullying because of their circumstances.
cy-gb	Gall plant a phobl ifanc gael eu bwlio oherwydd eu hamgylchiadau.

en-gb	For learners to fully benefit from their school experience, they must feel safe and properly supported.
cy-gb	Er mwyn i ddysgwyr elwa'n llawn ar eu profiad yn yr ysgol, rhaid iddynt deimlo'n ddiogel a'u bod yn cael eu cefnogi'n briodol.

en-gb	Schools must adopt a zero tolerance approach to all forms of bullying.
cy-gb	Rhaid i ysgolion fabwysiadu polisi dim goddefgarwch tuag at bob math o fwlio.

en-gb	Our vision is to challenge bullying holistically, addressing the root causes of unacceptable behaviour and create an inclusive and engaging environment where learners feel safe and are ready to learn.
cy-gb	Ein gweledigaeth yw herio bwlio mewn modd cyfannol, gan fynd i'r afael ag achosion sylfaenol ymddygiad annerbyniol, a chreu amgylchedd cynhwysol ac ysgogol lle mae dysgwyr yn teimlo'n ddiogel ac yn barod i ddysgu.

en-gb	Our focus is for schools to work towards developing positive and respectful relationships amongst children and young people.
cy-gb	Rydym yn canolbwyntio ar sicrhau bod ysgolion yn gweithio tuag at feithrin cydberthnasau cadarnhaol a pharchus ymysg plant a phobl ifanc.

en-gb	We are currently updating our anti-bullying guidance Rights, respect, equality to strengthen advice around prejudice related bullying.
cy-gb	Rydym wrthi'n diweddaru ein canllawiau gwrth-fwlio Hawliau, parch, cydraddoldeb er mwyn gwella'r cyngor ar fwlio sy'n seiliedig ar ragfarn.

en-gb	https://www.gov.wales/rights-respect-equality-guidance-schools
cy-gb	https://www.llyw.cymru/hawliau-parch-cydraddoldeb-canllawiau-ar-gyfer-ysgolion

en-gb	The Additional Learning Needs (ALN) and Education Tribunal (Wales) Act 2018, Additional Learning Needs Code for Wales and supporting guidance sets out the importance of taking time to undertake the ALN process in a person-centred way; putting the views of children and their families at the centre of the decision-making process.
cy-gb	Mae Deddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018, Cod Anghenion Dysgu Ychwanegol Cymru a chanllawiau ategol yn nodi pwysigrwydd neilltuo amser i gynnal y broses ADY mewn ffordd sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn – gan roi safbwyntiau plant a'u teuluoedd wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau.

en-gb	https://www.gov.wales/additional-learning-needs-code
cy-gb	https://www.llyw.cymru/y-cod-anghenion-dysgu-ychwanegol

en-gb	As part of the Curriculum and Assessment (Wales) Act 2021, a duty has been placed on governing bodies and head teachers to promote knowledge and understanding of the UNCRC and the Convention on the United Nations Rights of People with Disabilities.
cy-gb	Fel rhan o Ddeddf Cwricwlwm ac Asesu (Cymru) 2021, mae dyletswydd wedi'i gosod ar gyrff llywodraethu a phenaethiaid i hyrwyddo gwybodaeth a dealltwriaeth o CCUHP a Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl ag Anableddau.

en-gb	As the new curriculum rolls out, all schools and settings across Wales will adopt a child’s rights approach, placing emphasis on the central role of rights in developing our children and young people to become ethical, informed citizens of Wales and the world.
cy-gb	Wrth i'r cwricwlwm newydd gael ei gyflwyno, bydd pob ysgol a lleoliad yng Nghymru yn mabwysiadu dull sy'n seiliedig ar hawliau'r plentyn – gan roi pwyslais ar rôl ganolog hawliau wrth feithrin ein plant a'n pobl ifanc i fod yn ddinasyddion egwyddorol a gwybodus yng Nghymru a'r byd.

en-gb	Estyn inspections include inspecting how effectively maintained schools, Pupil Referral Units and local government education services reduce the impact of poverty on the educational attainment and well-being of pupils eligible for free school meals and/or those from low-income household.
cy-gb	Mae arolygiadau Estyn yn cynnwys arolygu pa mor effeithiol y mae ysgolion a gynhelir, Unedau Cyfeirio Disgyblion a gwasanaethau addysg llywodraeth leol yn lleihau effaith tlodi ar gyrhaeddiad addysgol a llesiant disgyblion sy'n gymwys i gael prydau ysgol am ddim a/neu'r rheini o aelwydydd incwm isel.

en-gb	There are many examples of good practice.
cy-gb	Mae sawl enghraifft o arferion da.

en-gb	https://www.estyn.gov.wales/effective-practice/poverty-proofing-school-day
cy-gb	https://www.estyn.llyw.cymru/arfer-effeithiol/prawfesur-polisiau-ar-dlodi-yn-ystod-y-diwrnod-ysgol?_ga=2.28216570.752045511.1701299030-1618943142.1701299030

en-gb	Priority 4: inclusion (kind, compassionate and non-stigmatising services)
cy-gb	Blaenoriaeth 4: cynhwysiant (gwasanaethau caredig, tosturiol nad ydynt yn stigmateiddio)

en-gb	Work with ACE Hub Wales and Traumatic Stress Wales on implementing the Trauma Informed Wales Framework, which will include the identification of any additional resources required, including help and support for organisations.
cy-gb	Gweithio gyda Hyb ACE Cymru a Straen Trawmatig Cymru i roi Fframwaith Cymru sy'n Ystyriol o Drawma ar waith, a fydd yn cynnwys nodi unrhyw adnoddau ychwanegol sydd eu hangen, gan gynnwys help a chymorth ar gyfer sefydliadau.

en-gb	Urgently refocus our work with Estyn, our partners and wider stakeholders to tackle the barriers to implementing approaches to poverty proof education and to consistently creating inclusive education environments which are based on the Rights of the Child, and anti-discriminatory values.
cy-gb	Mynd ati ar frys i roi ffocws newydd i'n gwaith gydag Estyn, ein partneriaid a rhanddeiliaid ehangach er mwyn mynd i'r afael â'r rhwystrau i roi dulliau prawfesur addysg o safbwynt tlodi ar waith a chreu amgylcheddau addysg cynhwysol sy'n seiliedig ar Hawliau'r Plentyn a gwerthoedd nad ydynt yn gwahaniaethu yn gyson.

en-gb	Challenge discrimination and drive equality so that protected characteristics do not make it more difficult for children, young people and their families to do well. Retaining a clear focus on our equality plans to achieve this.
cy-gb	Herio gwahaniaethu ac annog cydraddoldeb er mwyn sicrhau nad yw nodweddion gwarchodedig yn ei gwneud hi'n fwy anodd i blant, pobl ifanc a'u teuluoedd wneud yn dda, gan gynnal ffocws clir ar ein cynlluniau cydraddoldeb er mwyn cyflawni hyn.

en-gb	Our current Programme for Government commitments are being shaped and delivered with the need to combat poverty and inequality as a central driver.
cy-gb	Mae neges y bobl a'r sefydliadau sy'n gweithio gyda phlant a theuluoedd mewn tlodi ac yn siarad ar eu rhan yn glir – mae angen inni sicrhau mwy o integreiddio ar draws polisïau, rhaglenni a buddsoddiadau Llywodraeth Cymru.

en-gb	The message from people and organisations that work with and speak out on behalf of children and families in poverty is clear, we need to have greater integration across Welsh Government policies, programmes and investment.
cy-gb	Dywedodd pobl wrthym y bydd atgyfnerthu'r broses o integreiddio gwaith trawslywodraethol ymhellach yn cefnogi cydweithio cryfach ar lefelau rhanbarthol a lleol, gan arwain at gynllunio a chyflawni mwy effeithlon ac effeithiol.

en-gb	People told us that further strengthening the integration of cross-government work will in turn support stronger collaboration at the regional and local levels, so that planning and delivery are more efficient and effective.
cy-gb	Wrth inni fynd ar drywydd gwaith o dan Amcan 5 y strategaeth hon, byddwn yn gweithio gyda'n partneriaid i sicrhau ein bod yn gwneud popeth o fewn ein gallu i wneud yn siŵr bod pob plentyn yn gallu arfer ei hawliau drwy bolisïau a dulliau cyflawni sy'n hyrwyddo ac yn diogelu hawliau plant, yn unol ag Erthygl 4 (rhoi'r Confensiwn ar waith).

en-gb	As we take forward work under Objective 5 of this strategy, we will work with our partners to ensure that we do all we can to make sure every child can enjoy their rights through policies and delivery that promotes and protects children’s rights, in line with Article 4 (implementation of the Convention).
cy-gb	Gwyddom fod angen penderfyniadau cyllidebol symlach a mwy penodol ym mhob rhan o Lywodraeth Cymru er mwyn cefnogi gwaith trawslywodraethol i roi Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 ar waith.

en-gb	We know that more streamlined and focussed budget decisions across Welsh Government are needed to support cross-government working on implementation of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Rydym yn cyhoeddi Cynllun Gwella'r Gyllideb bob blwyddyn.

en-gb	We publish a Budget Improvement Plan on an annual basis.
cy-gb	Mae'r Cynllun yn nodi ein gweledigaeth, gan gynnwys uchelgeisiau byrdymor a thymor canolig dros y pum mlynedd nesaf, i wella'r broses gyllidebu yn Llywodraeth Cymru gan ddefnyddio Deddf 2015 a'r pum ffordd o weithio i ysgogi gwelliant parhaus.

en-gb	The Plan outlines our vision, including short and medium-term ambitions over the next 5 years, to improve the budget process in the Welsh Government using the 2015 Act and the five ways of working to drive continuous improvement.
cy-gb	Rydym wedi sefydlu Grŵp Cynghori ar Wella ac Asesu Effaith y Gyllideb roi cyngor, adborth a thystiolaeth o safbwynt cydraddoldeb a chynhwysiant.

en-gb	We have established a Budget Improvement and Impact Advisory Group to provide advice, feedback and evidence from an equalities and inclusion perspective.
cy-gb	https://www.llyw.cymru/cynllun-gwellar-gyllideb-202-2024

en-gb	https://www.gov.wales/budget-improvement-plan-2023-2024
cy-gb	https://www.llyw.cymru/y-grwp-cynghori-ar-wella-ac-asesu-effaith-y-gyllideb/cylch-gorchwyl

en-gb	To drive the change that is needed and have a tangible impact on child poverty, it is essential that the Welsh Government, local government and other public services in Wales work together to improve the lives of children and their families who are in poor households and to reduce poverty in the longer term.
cy-gb	Er mwyn ysgogi'r newid sydd ei angen a chael effaith diriaethol ar dlodi plant, mae'n hanfodol bod Llywodraeth Cymru, llywodraeth leol a gwasanaethau cyhoeddus eraill yng Nghymru yn cydweithio i wella bywydau plant a'u teuluoedd sy'n byw mewn aelwydydd tlawd a lleihau tlodi yn y tymor hwy.

en-gb	The third sector (voluntary organisations and charities) and faith communities (religious organisations and groups) provide critical support to children, young people, families and communities in Wales and has a key role in tackling child poverty.
cy-gb	Mae'r trydydd sector (sefydliadau gwirfoddol ac elusennau) a chymunedau ffydd (sefydliadau a grwpiau crefyddol) yn darparu cymorth hollbwysig i blant, pobl ifanc, teuluoedd a chymunedau yng Nghymru ac yn chwarae rôl allweddol wrth fynd i'r afael â thlodi plant.

en-gb	The private sector (businesses) can also be key for supporting pathways out of poverty through their direct activity as employers and working in partnership with small and local charities, people and communities.
cy-gb	Gall y sector preifat (busnesau) hefyd fod yn allweddol i gefnogi llwybrau allan o dlodi drwy weithgarwch uniongyrchol busnesau a thrwy weithio mewn partneriaeth ag elusennau bach a lleol, pobl a chymunedau.

en-gb	People working in public bodies and the third sector have told us we need stronger coordination and collaboration between organisations working at the local and regional levels on tackling poverty including child poverty and that we need to use our powers to bring partners together and focus action on where it is needed the most.
cy-gb	Mae pobl sy'n gweithio mewn cyrff cyhoeddus a'r trydydd sector wedi dweud wrthym fod angen cydgysylltu a chydweithio cryfach rhwng sefydliadau sy'n gweithio ar lefelau lleol a rhanbarthol i drechu tlodi, gan gynnwys tlodi plant, a bod angen inni ddefnyddio ein pwerau i ddwyn partneriaid ynghyd a chanolbwyntio ar weithredu lle mae'r angen mwyaf.

en-gb	At the regional level, Public Services Boards (PSBs), Regional Partnership Boards (RPBs) and Corporate Joint Committees (CJCs) bring together local and regional partners to promote well-being through collaboration in a more effective way.
cy-gb	Ar lefel ranbarthol, mae Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus, Byrddau Partneriaeth Rhanbarthol a Chyd-bwyllgorau Corfforedig yn dwyn partneriaid lleol a rhanbarthol ynghyd i hybu llesiant drwy gydweithio mewn ffordd fwy effeithiol.

en-gb	https://www.gov.wales/public-services-boards
cy-gb	https://www.llyw.cymru/byrddau-gwasanaethau-cyhoeddus

en-gb	https://www.gov.wales/regional-partnership-boards-rpbs
cy-gb	https://www.llyw.cymru/byrddau-partneriaeth-rhanbarthol

en-gb	https://www.gov.wales/corporate-joint-committee-statutory-guidance-summary
cy-gb	https://www.llyw.cymru/cyd-bwyllgorau-corfforedig-canllawiau-statudol

en-gb	The Marmot approach can support local and regional partners in tackling inequity through action on the social determinants of health; the social and economic conditions which shape our health.
cy-gb	Gall dull  helpu partneriaid lleol a rhanbarthol i drechu annhegwch drwy fynd i'r afael â phenderfynyddion cymdeithasol iechyd – yr amodau cymdeithasol ac economaidd sy'n llywio eich iechyd.

en-gb	Gwent Public Service Board are working towards becoming a Marmot Region and have sought the help of Professor Sir Michael Marmot and his team at the Institute of Health Equity.
cy-gb	Mae Bwrdd Gwasanaethau Cyhoeddus Gwent yn gweithio tuag at ddod yn Rhanbarth Marmot ac rydym wedi ceisio cymorth yr Athro Syr Michael Marmot a'i dîm yn y Sefydliad Tegwch Iechyd.

en-gb	https://www.instituteofhealthequity.org/resources-reports/fair-society-healthy-lives-the-marmot-review
cy-gb	https://www.instituteofhealthequity.org/resources-reports/fair-society-healthy-lives-the-marmot-review

en-gb	https://www.gwentpsb.org/en/gwent-marmot-region/
cy-gb	https://www.gwentpsb.org/cy/rhanbarth-marmot-gwent/

en-gb	The Foundational Economy Programme considers how we spend money in Wales and how we can make better informed decisions on how to spend it for the longer term.
cy-gb	Mae Rhaglen yr Economi Sylfaenol yn ystyried sut rydym yn gwario arian yng Nghymru a sut y gallwn wneud penderfyniadau mwy gwybodus ynglŷn â sut i'w wario ar gyfer y tymor hwy.

en-gb	The Foundational Economy is about achieving better outcomes for people who are disadvantaged by ensuring we work collaboratively across sectors to improve economic, educational, social, and environmental opportunities.
cy-gb	Mae'r Economi Sylfaenol yn ymwneud â chyflawni canlyniadau gwell i bobl sydd dan anfantais drwy sicrhau ein bod yn cydweithio ar draws sectorau i wella cyfleoedd economaidd, addysgol, cymdeithasol ac amgylcheddol.

en-gb	By working in this way, we are helping make Wales more resilient, greener by reducing global supply chains and strengthening businesses that are rooted in Wales.
cy-gb	Drwy weithio yn y ffordd hon, rydym yn helpu i greu Cymru fwy cydnerth a gwyrddach drwy leihau cadwyni cyflenwi byd-eang a chryfhau busnesau sydd â'u gwreiddiau yng Nghymru.

en-gb	This positively impacts on Health and Wellbeing.
cy-gb	Mae hyn yn cael effaith gadarnhaol ar iechyd a llesiant.

en-gb	This approach will ensure that the provision of local jobs and opportunities is at the heart of our communities.
cy-gb	Bydd y dull gweithredu hwn yn sicrhau bod darparu swyddi a chyfleoedd lleol wrth wraidd ein cymunedau.

en-gb	https://www.gov.wales/foundational-economy-delivery-plan
cy-gb	https://www.llyw.cymru/cynllun-cyflawnir-economi-sylfaenol

en-gb	As part of the Welsh Government’s current Programme for Government, we have committed to reducing the administrative burden on local authorities to allow them to get on with their vitally important work and not to be hampered by any unnecessary bureaucracy.
cy-gb	Fel rhan o Raglen Lywodraethu gyfredol Llywodraeth Cymru, rydym wedi ymrwymo i leihau'r baich gweinyddol ar awdurdodau lleol, er mwyn eu galluogi i fwrw ati gyda'u gwaith hollbwysig a pheidio â chael eu llesteirio gan unrhyw fiwrocratiaeth ddiangen.

en-gb	The Welsh Government Grant Centre of Excellence has introduced a longer duration of funding and benchmarking process, to allow longer duration of funding/multi-year funding where appropriate.
cy-gb	Mae Canolfan Rhagoriaeth Grantiau Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno proses gyllido a meincnodi hirach, er mwyn galluogi cyllid tymor hwy/amlflwyddyn lle y bo'n briodol.

en-gb	The Socio-Economic Duty came into force in Wales on 31 March 2021.
cy-gb	Daeth y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol i rym yng Nghymru ar 31 Mawrth 2021.

en-gb	https://www.gov.wales/socio-economic-duty-guidance
cy-gb	https://www.llyw.cymru/sites/default/files/publications/2021-03/cymru-sy%E2%80%99n-fwy-cyfartal.pdf

en-gb	The Socio-economic Duty gives us an opportunity to do things differently in Wales.
cy-gb	Mae'r Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol yn rhoi cyfle inni wneud pethau'n wahanol yng Nghymru.

en-gb	It puts tackling inequality at the heart of decision-making and will build on the good work public bodies are already doing.
cy-gb	Mae'n sicrhau bod trechu anghydraddoldeb wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau, a bydd yn adeiladu ar y gwaith da y mae cyrff cyhoeddus eisoes y ei wneud.

en-gb	The Equality and Human Rights Commission report Evaluating the socio-economic duty in Scotland and Wales (2021) considers how Wales is implementing, or preparing to implement, the socio-economic duty (part of the Equality Act 2010).
cy-gb	Mae adroddiad y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, Gwerthuso'r ddyletswydd economaidd-gymdeithasol yng Nghymru a'r Alban (2021), yn ystyried sut mae Cymru yn rhoi'r ddyletswydd economaidd-gymdeithasol (rhan o Ddeddf Cydraddoldeb 2010) ar waith, neu'n paratoi i wneud hynny.

en-gb	The report highlights how the duty can be implemented effectively, the barriers that get in the way, how the duty affects the behaviour of public bodies and the steps needed to ensure future success.
cy-gb	Mae'r adroddiad yn nodi sut y gellir rhoi'r ddyletswydd ar waith yn effeithiol, y rhwystrau i wneud hynny, sut mae'r ddyletswydd yn effeithio ar ymddygiad cyrff cyhoeddus a'r camau y mae angen eu cymryd i sicrhau llwyddiant yn y dyfodol.

en-gb	https://www.equalityhumanrights.com/en/publication-download/evaluating-socio-economic-duty-scotland-and-wales
cy-gb	https://www.equalityhumanrights.com/cy/rydym-wedi-lansio-gwefan-newydd

en-gb	The Children’s Commissioner for Wales has developed a set of resources, The Right Way - A Children's Rights Approach, that places the UNCRC at the core of planning and service delivery.
cy-gb	Mae Comisiynydd Plant Cymru wedi datblygu cyfres o adnoddau, Y Ffordd Gywir:  Dull gweithredu seiliedig ar hawliau plant, sy’n gosod Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn wrth wraidd gwaith cynllunio a darparu gwasanaethau.

en-gb	As we work with partners to strengthen collaboration, find solutions together and promote good practice, it will be important to ensure that together we take a children’s rights approach.
cy-gb	Wrth inni weithio gyda phartneriaid er mwyn cryfhau trefniadau cydweithio, dod o hyd i ddatrysiadau ar y cyd a hybu arferion da, bydd yn bwysig sicrhau ein bod ni gyda’n gilydd yn mabwysiadu dull gweithredu seiliedig ar hawliau plant.

en-gb	As we work with partners to enable collaboration and support good practice we will think about a children’s rights approach as a principle underpinning the work we develop and deliver together.
cy-gb	Wrth inni weithio gyda phartneriaid i alluogi cydweithio ac i gefnogi arferion da, byddwn yn meddwl am ddull gweithredu seiliedig ar hawliau plant fel egwyddor yn sail i'r gwaith a ddatblygwn ac a ddarparwn ar y cyd.

en-gb	This will promote Article 42 (knowledge of rights) of the UNCRC.
cy-gb	Bydd hyn yn hyrwyddo Erthygl 42 (gwybodaeth am hawliau) o Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn.

en-gb	https://www.childcomwales.org.uk/resources/the-right-way-a-childrens-rights-approach/
cy-gb	https://www.complantcymru.org.uk/adnoddau/dull-hawliau-plant-2/

en-gb	Public services, the third sector, faith communities and the private sector are all key partners in tackling child poverty and are already leading important work to improve the lives of children and young people in the here and now and longer term.
cy-gb	Mae gwasanaethau cyhoeddus, y trydydd sector, cymunedau ffydd a'r sector preifat yn bartneriaid allweddol wrth fynd i'r afael â thlodi plant, ac maent eisoes yn arwain gwaith pwysig i wella bywydau plant a phobl ifanc, nawr ac yn y dyfodol.

en-gb	While organisations across Wales are working to address the same issues, there is a need for a stronger approach to enabling collaboration and shared learning to support effective solutions, adapted to local needs.
cy-gb	Er bod sefydliadau ledled Cymru yn gweithio i fynd i'r afael â'r un materion, mae angen dull cryfach o alluogi cydweithio a dysgu a rennir er mwyn cefnogi datrysiadau effeithiol, wedi'u haddasu i anghenion lleol.

en-gb	Priority 5: enabling collaboration (at the regional and local level)
cy-gb	Blaenoriaeth 5: galluogi cydweithio (ar lefel ranbarthol a lleol)

en-gb	Work with public bodies and the third sector to develop and share innovative examples of good practice and positive outcomes to highlight where the Socio-Economic Duty is relevant, identify new or existing areas of work that the duty could / should be applied to, and advocate for and support the relevance of the duty to wider efforts to tackle socio-economic disadvantage and inequalities of outcome.
cy-gb	Gweithio gyda chyrff cyhoeddus a'r trydydd sector i ddatblygu enghreifftiau arloesol o arferion da a chanlyniadau cadarnhaol a'u rhannu, er mwyn nodi lle mae'r Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol yn berthnasol a meysydd gwaith newydd neu sy'n bodoli eisoes y gellid neu y dylid ei chymhwyso atynt, a hyrwyddo a chefnogi perthnasedd y ddyletswydd i ymdrechion ehangach i drechu anfantais economaidd-gymdeithasol a chanlyniadau annheg

en-gb	Identify the best approach, with partners, to providing additional capacity to support the coordination of anti-poverty efforts across existing regional partnership arrangements and to identify and advise on the options to better support collaborative working to tackle child poverty.
cy-gb	Nodi'r dull gorau, ar y cyd â phartneriaid, o ddarparu galluedd ychwanegol er mwyn helpu i gydlynu ymdrechion gwrthdlodi ar draws trefniadau partneriaeth rhanbarthol a nodi a chynghori ar yr opsiynau i gefnogi gwaith cydweithredol i fynd i'r afael â thlodi plant mewn ffordd well.

en-gb	How we will monitor and report on our progress
cy-gb	Sut y byddwn yn monitro ein cynnydd ac yn adrodd arno

en-gb	When the Welsh Government introduced the Children and Families (Wales) Measure, 2010 it placed a duty on Welsh Ministers to set child poverty objectives and to report every 3 years on progress towards achieving those objectives.
cy-gb	Pan gyflwynodd Llywodraeth Cymru Fesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010, gosododd ddyletswydd ar Weinidogion Cymru i bennu amcanion tlodi plant ac i adrodd bob tair blynedd ar y cynnydd a wnaed tuag at gyflawni'r amcanion hynny.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/mwa/2010/1/notes/contents
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/mwa/2010/1/notes/contents/welsh

en-gb	This strategy has been co-constructed with the children and young people, families and organisations who have given their time to help us understand what will make the greatest difference to them.
cy-gb	Lluniwyd y strategaeth hon ar y cyd â'r plant, y bobl ifanc, y teuluoedd a'r sefydliadau sydd wedi rhoi o'u hamser er mwyn ein helpu i ddeall beth fydd yn gwneud y gwahaniaeth mwyaf iddynt.

en-gb	We are committed to continuing this way of working as we deliver the revised strategy.
cy-gb	Rydym yn ymrwymedig i gynnal y ffordd hon o weithio wrth inni gyflwyno'r strategaeth ddrafft.

en-gb	The Well-being of Future Generations Act drives better decision making across the Welsh public sector and balances the needs of current and future generations.
cy-gb	Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol yn llywio penderfyniadau gwell yn y sector cyhoeddus yng Nghymru ac yn cydbwyso anghenion y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau'r dyfodol.

en-gb	The national milestones measure our collective progress as a nation and progress towards these national milestones will help us deliver a more sustainable Wales for current and future generations.
cy-gb	Mae'r cerrig milltir cenedlaethol yn mesur ein proses ar y cyd fel cenedl a bydd y cynnydd a wneir tuag at gyflawni'r cerrig milltir cenedlaethol hyn yn ein helpu i greu Cymru fwy cynaliadwy ar gyfer y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau'r dyfodol.

en-gb	https://www.gov.wales/well-being-future-generations-national-indicators-2021
cy-gb	https://www.llyw.cymru/llesiant-cenedlaethaur-dyfodol-dangosyddion-cenedlaethol-2021-html

en-gb	We will produce a Framework to monitor and report on the impact of this strategy, engaging independent academic expertise, taking into account the Wellbeing of Wales National Indicators.
cy-gb	Byddwn yn cynhyrchu Fframwaith i fonitro ac adrodd ar effaith y strategaeth hon, gan weithio gydag arbenigwyr academaidd annibynnol, a fydd yn ystyried Dangosyddion Cenedlaethol Llesiant Cymru.

en-gb	The next Child Poverty Strategy Progress Report will be available in December 2025.
cy-gb	Bydd Adroddiad Cynnydd nesaf y Strategaeth Tlodi Plant ar gael ym mis Rhagfyr 2025.

en-gb	https://www.gov.wales/wellbeing-wales-national-indicators
cy-gb	https://www.llyw.cymru/llesiant-cymru-dangosyddion-cenedlaethol

en-gb	These notes refer to the Welsh Tax Acts etc. (Power to Modify) Act 2022 (asc 2) which received Royal Assent on 8 September 2022
cy-gb	Mae’r nodiadau hyn yn cyfeirio at Ddeddf Deddfau Trethi Cymru etc. (Pŵer i Addasu) 2022 (dsc 2) a gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 8 Medi 2022

en-gb	WELSH TAX ACTS etc. (POWER TO MODIFY) ACT 2022
cy-gb	DEDDF DEDDFAU TRETHI CYMRU etc. (PŴER I ADDASU) 2022

en-gb	These Explanatory Notes are for the Welsh Tax Acts etc. (Power to Modify) Act 2022 (“the Act”) which was passed by Senedd Cymru on 12 July 2022 and  received Royal Assent on 8 September 2022.
cy-gb	Mae’r Nodiadau Esboniadol hyn ar gyfer Deddf Deddfau Trethi Cymru etc. (Pŵer i Addasu) 2022 (“y Ddeddf”) a basiwyd gan Senedd Cymru ar 12 Gorffennaf 2022 ac a gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 8 Medi 2022.

en-gb	They have been prepared by the Economy, Treasury and Constitution Group of the Welsh Government in order to assist the reader of the Act.
cy-gb	Fe’u lluniwyd gan Grŵp yr Economi, y Trysorlys a’r Cyfansoddiad Llywodraeth Cymru er mwyn cynorthwyo’r sawl sy’n darllen y Ddeddf.

en-gb	BACKGROUND AND SUMMARY OF THE ACT
cy-gb	CEFNDIR Y DDEDDF A CHRYNODEB OHONI

en-gb	Senedd Cymru (“the Senedd”) has passed three Acts that relate to taxation; the Tax Collection and Management (Wales) Act 2016 (‘TCMA’), the Land Transaction Tax and Anti-avoidance  of  Devolved  Taxes  (Wales)  Act  2017  (‘LTTA’)  and  the  Landfill Disposals Tax (Wales) Act 2017 (‘LDTA’).
cy-gb	Mae Senedd Cymru (“y Senedd”) wedi pasio tair Deddf sy’n ymwneud â threthu; Deddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016 (‘DCRhT’), Deddf Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2017 (‘DTTT’) a Deddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017 (‘DTGT’).

en-gb	These three Acts are collectively referred to as the ‘Welsh Tax Acts’ in the Act.
cy-gb	Cyfeirir at y tair Deddf hyn gyda’i gilydd fel ‘Deddfau Trethi Cymru’ yn y Ddeddf.

en-gb	Tax avoidance is not defined in the Act. It therefore takes its natural meaning.
cy-gb	Ni ddiffinnir osgoi trethi yn y Ddeddf ac felly mae’n cymryd ei ystyr naturiol.

en-gb	The Act provides the Welsh Ministers with a power to make changes, by means of regulations, to the Welsh Tax Acts and regulations made underthoseActs, if the Welsh Ministers consider that it is necessary or appropriate to make those changes for or in connection with any of the four purposes specified in the Act.
cy-gb	Mae’r  Ddeddf  yn  rhoi  pŵer  i  Weinidogion  Cymru  i  wneud  newidiadau,  drwy reoliadau, i Ddeddfau Trethi Cymru a rheoliadau a wneir o dan y Deddfau hynny, os yw Gweinidogion Cymru yn ystyried ei bod yn angenrheidiol neu’n briodol gwneud y newidiadau hynny at unrhyw un neu ragor o’r pedwar diben a bennir yn y Ddeddf.

en-gb	The regulations can be made either under the draft affirmative procedure, or in urgent cases only, under the made affirmative procedure (discussed further below).
cy-gb	Gellir gwneud y rheoliadau naill ai o dan y weithdrefn gadarnhaol ddrafft, neu mewn achosion  brys  yn  unig,  o  dan  y  weithdrefn  gadarnhaol  ‘gwnaed’  (trafodir  hyn ymhellach isod).

en-gb	Section 1 – Power to amend the Welsh Tax Acts etc.
cy-gb	Adran 1 – Pŵer i ddiwygio Deddfau Trethi Cymru etc.

en-gb	Section 1(1) provides that the Welsh Ministers may make regulations which modify the Welsh Tax Acts and regulations made under them if the Welsh Ministers consider that the modifications are necessary or appropriate for or in connection with any of the following purposes—
cy-gb	Mae adran 1(1) yn darparu y caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau sy’n addasu Deddfau Trethi Cymru a rheoliadau a wneir odanynt os yw Gweinidogion Cymru yn ystyried bod yr addasiadau’n angenrheidiol neu’n briodol at unrhyw un neu ragor o’r dibenion a ganlyn neu mewn cysylltiad ag unrhyw un neu ragor ohonynt—

en-gb	Subsection 1(1)(a) – to ensure that land transaction tax and landfill disposals tax are not imposed where to do so would be incompatible with any international obligations.
cy-gb	Is-adran 1(1)(a) – sicrhau na osodir treth trafodiadau tir a threth gwarediadau tirlenwi pan   fyddai   gwneud   hynny   yn   anghydnaws   ag   unrhyw   rwymedigaethau rhyngwladol.

en-gb	The power in section 1 might be used for this purpose, for example, where a trade deal or double taxation agreement is concluded with another country and the imposition of landfill disposals tax or land transaction tax in a particular case is contrary to that deal or agreement.
cy-gb	Gellid defnyddio’r pŵer yn adran 1 at y diben hwn, er enghraifft, pan ymrwymir i gytundeb masnach neu gytundeb trethiant dwbl â gwlad arall a phan fo gosod treth gwarediadau tirlenwi neu dreth trafodiadau tir mewn achos penodol yn groes i’r cytundeb hwnnw.

en-gb	Subsection 1(1)(b) – to protect against tax avoidance in relation to landfill disposals tax and land transaction tax.
cy-gb	Is-adran 1(1)(b) – diogelu rhag osgoi trethi mewn perthynas â threth gwarediadau tirlenwi a threth trafodiadau tir.

en-gb	The Welsh Ministers may wish to take such action where they consider that amendment of the legislation will put its intended application beyond any doubt, as well as in cases where a   loophole is being exploited.
cy-gb	Efallai y bydd Gweinidogion Cymru am gymryd camau o’r fath pan fônt o’r farn y bydd diwygio’r ddeddfwriaeth yn sicrhau nad oes unrhyw amheuaeth ynghylch y ffordd y bwriedir ei chymhwyso, yn ogystal ag mewn achosion pan fanteisir ar fwlch.

en-gb	Subsection 1(1)(c) – to respond to changes made to the predecessor taxes which affect, or may affect, the amounts paid by the Secretary of State into the Welsh Consolidated Fund.
cy-gb	Is-adran 1(1)(c) – ymateb i newidiadau a wneir i’r trethi rhagflaenol sy’n effeithio, neu a allai effeithio, ar y symiau a delir gan yr Ysgrifennydd Gwladol i mewn i Gronfa Gyfunol Cymru.

en-gb	The predecessor taxes are defined in section 1(4) as being stamp duty land tax and landfill tax.
cy-gb	Diffinnir y trethi rhagflaenol yn adran 1(4) fel treth dir y dreth stamp a’r dreth dirlenwi.

en-gb	Subsection 1(1)(d) – to respond to a court or tribunal decision which affects, or may affect the operation of the Welsh Tax Acts or regulations made under those Acts.
cy-gb	Is-adran 1(1)(d) – ymateb i benderfyniad llys neu dribiwnlys sy’n effeithio, neu a allai effeithio,  ar  weithrediad  Deddfau Trethi  Cymru  neu  reoliadau  a  wneir  o  dan  y Deddfau hynny.

en-gb	These decisions need not necessarily be decisions on the provisions of the Welsh Tax Acts themselves, or their associated regulations.
cy-gb	Ni fydd y penderfyniadau hyn o reidrwydd yn benderfyniadau ynghylch  darpariaethau  Deddfau  Trethi  Cymru  eu  hunain,  neu  eu  rheoliadau cysylltiedig.

en-gb	Decisions affecting the predecessor taxes or on general points of law may also be capable of affecting the operation of the Welsh Tax Acts and their associated regulations.
cy-gb	Gall   penderfyniadau   sy’n   effeithio   ar   y   trethi   rhagflaenol   neu benderfyniadau   ynghylch   pwyntiau   cyfreithiol   cyffredinol   hefyd   effeithio   ar weithrediad Deddfau Trethi Cymru a’u rheoliadau cysylltiedig.

en-gb	Section 1(2) places certain restrictions on the general power provided to the Welsh Ministers by section 1.
cy-gb	Mae adran 1(2) yn nodi bod cyfyngiadau penodol ar y pŵer cyffredinol a ddarperir i Weinidogion Cymru gan adran 1.

en-gb	Those restrictions are set out in sections 2(4), (5) and (6) and are discussed further below.
cy-gb	Nodir y cyfyngiadau hynny yn adrannau 2(4), (5) a (6) ac fe’u trafodir ymhellach isod.

en-gb	Sections 1(3) and 1(4) provide a series of definitions.
cy-gb	Mae adrannau 1(3) ac 1(4) yn darparu cyfres o ddiffiniadau.

en-gb	Section 2 – Regulations under section 1: supplementary
cy-gb	Adran 2 – Rheoliadau o dan adran 1: atodol

en-gb	Section 2(1) permits regulations made using the power in section 1 to impose landfill disposals tax and land transaction tax and to impose or extend liability to a penalty.
cy-gb	Mae adran 2(1) yn caniatáu i reoliadau a wneir gan ddefnyddio’r pŵer yn adran 1 osod  treth  gwarediadau  tirlenwi  a  threth  trafodiadau  tir  a  gosod  neu  estyn atebolrwydd i gosb.

en-gb	Section 2(2) allows regulations made using the power in section 1 to have retrospective effect, as long as-
cy-gb	Mae adran 2(2) yn caniatáu i reoliadau a wneir gan ddefnyddio’r pŵer yn adran 1 gael effaith ôl-weithredol, cyn belled ag-

en-gb	the regulations do not retrospectively impose any new penalty or extend liability to any existing penalty (section 2(2)(a));
cy-gb	nad yw’r rheoliadau yn gosod unrhyw gosb newydd neu’n estyn atebolrwydd i unrhyw gosb bresennol yn ôl-weithredol (adran 2(2)(a));

en-gb	those regulations that retrospectively create or increase a liability to land transaction tax or landfill disposals tax, do not have effect from a date earlier than the date of an oral or written statement to the Senedd by the Welsh Ministers (section 2(2)(b));
cy-gb	nad yw rheoliadau sy’n creu neu’n cynyddu atebolrwydd i dreth trafodiadau tir neu dreth gwarediadau tirlenwi yn ôl-weithredol yn cael effaith o ddyddiad sy’n gynharach na’r dyddiad pan fydd Gweinidogion Cymru yn gwneud datganiad llafar neu ddatganiad ysgrifenedig i’r Senedd yn nodi eu bwriad i wneud rheoliadau o’r fath (adran 2(2)(b));

en-gb	those regulations that retrospectively reduce or withdraw an entitlement to a landfill disposals tax credit, do not have effect from a date earlier than the date of an oral or written statement to the Senedd by the Welsh Ministers (section 2(2)(c)).
cy-gb	nad yw rheoliadau sy’n lleihau neu’n tynnu yn ôl hawlogaeth i gredyd treth gwarediadau  tirlenwi  yn  ôl-weithredol  yn  cael  effaith  o  ddyddiad  sy’n gynharach   na’r   dyddiad   pan   fydd   Gweinidogion   Cymru   yn   gwneud datganiad llafar neu ddatganiad ysgrifenedig i’r Senedd yn nodi eu bwriad i wneud rheoliadau o’r fath (adran 2(2)(c)).

en-gb	Section 2(3)(a) allows the regulations made using the power in section 1 to make different provision for different purposes.
cy-gb	Mae adran 2(3)(a) yn caniatáu i reoliadau a wneir gan ddefnyddio’r pŵer yn adran 1 wneud darpariaeth wahanol at ddibenion gwahanol.

en-gb	Section 2(3)(b) allows the regulations made using the power in section 1 to make incidental, consequential, supplementary etc. provision.
cy-gb	Mae adran 2(3)(b) yn caniatáu i reoliadau a wneir gan ddefnyddio’r pŵer yn adran 1 wneud darpariaeth gysylltiedig, ganlyniadol, atodol etc.

en-gb	Sections 2(1) to 2(3) are not an exhaustive list of what regulations made using the power in section 1 may do.
cy-gb	Nid yw adrannau 2(1) i 2(3) yn rhestr gynhwysfawr o’r hyn y caniateir i reoliadau a wneir gan ddefnyddio’r pŵer yn adran 1 ei wneud.

en-gb	Section 2(4)(b) and (c) prevent the regulation-making power in section 1 from being used to modify regulations setting rates and bands for land transaction tax or tax rates for landfill disposals.
cy-gb	Mae adran 2(4)(b) ac (c) yn atal y pŵer i wneud rheoliadau yn adran 1 rhag cael ei ddefnyddio  i addasu  rheoliadau sy’n  pennu cyfraddau  a  bandiau  ar gyfer  treth trafodiadau  tir  neu  gyfraddau  treth  ar  gyfer  gwarediadau  tirlenwi.

en-gb	The Welsh Ministers already have the power to modify those tax rates and bands by means of  regulations, which are subject to the made affirmative procedure.
cy-gb	Mae  gan Weinidogion Cymru eisoes y pŵer i addasu’r cyfraddau a’r bandiau treth hynny drwy gyfrwng rheoliadau, sy’n ddarostyngedig i’r weithdrefn gadarnhaol ‘gwnaed’.

en-gb	Section 2(4)(a) prevents the power in section 1 from being used to modify Part 2 of the Tax Collection and Management (Wales) Act 2016.
cy-gb	Mae adran 2(4)(a) yn atal y pŵer yn adran 1 rhag cael ei ddefnyddio i addasu Rhan 2 o Ddeddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016 ac unrhyw reoliadau a wneir o dan y Rhan honno.

en-gb	Those provisions relate primarily to the creation of the Welsh Revenue Authority and its governance.
cy-gb	Mae’r darpariaethau hynny’n ymwneud yn bennaf â chreu Awdurdod Cyllid Cymru a’i lywodraethiant.

en-gb	Section 2(5) prohibits regulations made under section 1 from making provision that relates to the investigation of criminal offences.
cy-gb	Mae  adran  2(5)  yn  gwahardd  rheoliadau  a  wneir  o  dan  adran  1  rhag  gwneud darpariaeth sy’n ymwneud ag ymchwilio i droseddau.

en-gb	Section 2(6) prohibits regulations made under section 1 from altering any Senedd procedure for making statutory instruments under the Welsh Tax Acts.
cy-gb	Mae adran 2(6) yn gwahardd rheoliadau a wneir o dan adran 1 rhag newid unrhyw weithdrefn gan y Senedd ar gyfer gwneud offerynnau statudol o dan Ddeddfau Trethi Cymru.

en-gb	For example, regulation making powers subject to the draft affirmative procedure within the Welsh Tax Acts cannot be changed to be made subject to the made affirmative procedure.
cy-gb	Er enghraifft, os bydd darpariaeth yn Neddfau Trethi Cymru yn darparu bod rhaid  i  offeryn  gael  ei  wneud  o  dan  y  weithdrefn  gadarnhaol  ddrafft,  ni  chaiff rheoliadau o dan adran 1 addasu’r ddarpariaeth honno fel bod rhaid i’r offeryn gael ei wneud o dan y weithdrefn gadarnhaol ‘gwnaed’.

en-gb	Section 2(7) provides that the regulation-making power in section 1 does not affect any other power the Welsh Ministers already have to make regulations in the Welsh Tax Acts.
cy-gb	Mae adran 2(7) yn darparu nad yw’r pŵer i wneud rheoliadau yn adran 1 yn effeithio ar unrhyw bŵer arall sydd gan Weinidogion Cymru eisoes i wneud rheoliadau yn Neddfau Trethi Cymru.

en-gb	Equally, the power in section 1 is not affected by the ability of the Welsh Ministers to make regulations using existing powers in the Welsh Tax Acts.
cy-gb	Yn yr un modd, nid yw gallu Gweinidogion Cymru i wneud rheoliadau gan ddefnyddio pwerau eraill yn Neddfau Trethi Cymru yn effeithio ar y pŵer yn adran 1.

en-gb	Section 3 – Policy statement: regulations under Section 1 which have retrospective effect
cy-gb	Adran 3 – Datganiad polisi: rheoliadau o dan adran 1 sy’n cael effaith ôl-weithredol

en-gb	Section 3(1) places a duty on the Welsh Ministers to publish a statement on their policy with respect to the exercise of the power to make regulations that have retrospective effect.
cy-gb	Mae adran 3(1) yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i gyhoeddi datganiad ynghylch eu polisi mewn cysylltiad ag arfer y pŵer i wneud rheoliadau sy’n cael effaith ôl-weithredol.

en-gb	Section 3(2) provides that the statement must be published before the end of the period of three months beginning with the date the Act receives Royal Assent.
cy-gb	Mae adran 3(2) yn darparu bod rhaid cyhoeddi’r datganiad cyn diwedd y cyfnod o dri mis sy’n dechrau â’r dyddiad y caiff y Ddeddf y Cydsyniad Brenhinol.

en-gb	Section 3(3) allows the Welsh Ministers to revise their statement of policy.
cy-gb	Mae adran 3(3) yn caniatáu i Weinidogion Cymru ddiwygio eu datganiad polisi.

en-gb	If they do so, this revised statement must be published.
cy-gb	Os gwnânt hynny, rhaid iddynt gyhoeddi’r datganiad diwygiedig hwn.

en-gb	Section 4 – Procedure for regulations under section 1
cy-gb	Adran 4 – Gweithdrefn ar gyfer rheoliadau o dan adran 1

en-gb	Section 4(1) provides that the power to make regulations under section 1 is exercisable by statutory instrument.
cy-gb	Mae  adran  4(1)  yn  darparu  bod  y  pŵer  i  wneud  rheoliadau  o  dan  adran  1  yn arferadwy drwy offeryn statudol.

en-gb	Section 4(2) provides that a statutory instrument containing regulations under section 1 may be made either under the draft affirmative or, where the Welsh Ministers consider there is a need to makethem urgently, under the made affirmative procedure.
cy-gb	Mae  adran  4(2)  yn  darparu  y  caniateir  gwneud  offeryn  statudol  sy’n  cynnwys rheoliadau o dan adran 1 naill ai o dan y weithdrefn gadarnhaol ddrafft neu, pan fo Gweinidogion Cymru o’r farn bod angen eu gwneud ar frys, o dan y weithdrefn gadarnhaol ‘gwnaed’.

en-gb	Under the draft affirmative procedure, a statutory instrument cannot be made unless a draft of the instrument has been laid before Senedd Cymru and approved by it.
cy-gb	O dan y weithdrefn gadarnhaol ddrafft, ni chaniateir gwneud offeryn statudol oni bai bod drafft o’r offeryn wedi ei osod gerbron Senedd Cymru ac wedi ei gymeradwyo ganddi.

en-gb	Under the made affirmative procedure a statutory instrument can be made and can come  into  force  before  it  has  been  approved  by  the  Senedd.
cy-gb	O  dan  y  weithdrefn  gadarnhaol  ‘gwnaed’,  caniateir  gwneud  offeryn  statudol  a chaniateir  iddo  ddod  i  rym  cyn  iddo  gael  ei  gymeradwyo  gan  y  Senedd.

en-gb	Where  the  made affirmative procedure is used, section 4(4) provides that the instrument must be laid before Senedd Cymru, and section 4(5) provides that the Senedd must approve the regulations  within  a  maximum  period  of  60  days1   in  order  for  the  regulations contained in the instrument to remain in effect after that period ends.
cy-gb	Pan ddefnyddir y weithdrefn gadarnhaol ‘gwnaed’, mae adran 4(4) yn darparu bod rhaid gosod yr offeryn gerbron Senedd Cymru, ac mae adran 4(5) yn darparu bod rhaid i’r Senedd gymeradwyo’r rheoliadau o fewn cyfnod o 60 niwrnod ar y mwyaf1 er mwyn i’r rheoliadau sydd wedi eu cynnwys yn yr offeryn barhau i gael effaith ar ôl i’r cyfnod hwnnw ddod i ben.

en-gb	Section 4(6) provides that where the Senedd votes on a motion to approve the instrument before the end of the 60-day period and the instrument is not approved, the regulations contained in the instrument will cease to have effect at the end of the day on which the vote takes place.
cy-gb	Mae adran 4(6) yn darparu, pan fo’r Senedd yn pleidleisio ar gynnig i gymeradwyo’r offeryn cyn diwedd y cyfnod o 60 niwrnod ac na chaiff yr offeryn ei gymeradwyo, y bydd y rheoliadau sydd wedi eu cynnwys yn yr offeryn yn peidio â chael effaith ar ddiwedd y diwrnod y cynhelir y bleidlais.

en-gb	Section 4(7) provides that any motion to approve the instrument made under the made affirmative procedure cannot be moved in the Senedd (and so the instrument cannot be considered and voted upon by the Senedd) until 28 days have elapsed from (and including) the date the regulations are made2.
cy-gb	Mae adran 4(7) yn darparu na chaniateir gwneud unrhyw gynnig yn y Senedd i gymeradwyo’r offeryn a wneir o dan y weithdrefn gadarnhaol ‘gwnaed’ (ac felly ni chaiff y Senedd ystyried yr offeryn na phleidleisio arno) hyd nes y bydd 28 o ddiwrnodau2 wedi mynd heibio o’r dyddiad (ac yn cynnwys y dyddiad) y gwneir yr offeryn.

en-gb	Section 5 – Regulations ceasing to have effect: supplementary
cy-gb	Adran 5 – Rheoliadau’n peidio â chael effaith: atodol

en-gb	Section 5 sets out what happens if a statutory instrument containing regulations under section 1 is made under the made affirmative procedure but fails to achieve Senedd approval (and so the regulations contained in that instrument cease to have effect).
cy-gb	Mae adran 5 yn nodi’r hyn sy’n digwydd os yw offeryn statudol sy’n cynnwys rheoliadau o dan adran 1 yn cael ei wneud o dan y weithdrefn gadarnhaol ‘gwnaed’ ond yn methu â chael cymeradwyaeth y Senedd (a’r rheoliadau sydd wedieu cynnwys yn yr offeryn hwnnw felly’n peidio â chael effaith).

en-gb	Section 5(2) provides that any liability, or increased liability, to land transaction tax or landfill disposals tax that would not have arisen but for the regulations is to be treated as never having arisen.
cy-gb	Mae adran 5(2) yn darparu bod unrhyw atebolrwydd, neu atebolrwydd uwch, i dreth trafodiadau tir neu dreth gwarediadau tirlenwi na fyddai wedi codi oni bai am y rheoliadau i’w drin fel pe na bai erioed wedi codi.

en-gb	Section 5(3) provides that any withdrawal of anentitlement to a tax credit, or reduction in such an entitlement (in relation to landfill disposals tax) that would not have occurred but for the regulations is to be treated as never having occurred.
cy-gb	Mae adran 5(3) yn darparu bod unrhyw dynnu yn ôl hawlogaeth i gredyd treth, neu leihau hawlogaeth o’r fath (mewn perthynas â threth gwarediadau tirlenwi) na fyddai wedi digwydd oni bai am y rheoliadau i’w drin fel pe na bai erioed wedi digwydd.

en-gb	Section 5(4) provides that any liability to a penalty, or an increase to the amount of a penalty, that would not have occurred but for the regulations is to be treated as never having arisen.
cy-gb	Mae adran 5(4) yn darparu bod unrhyw atebolrwydd i gosb, neu gynyddu swm cosb, na fyddai wedi digwydd oni bai am y rheoliadau i’w drin fel pe na bai erioed wedi codi.

en-gb	1 The 60-day period does not include any period during which Senedd Cymru is dissolved or is in recess for more than 4 days.
cy-gb	1 Nid yw’r cyfnod o 60 niwrnod yn cynnwys unrhyw gyfnod pan fo Senedd Cymru wedi ei diddymu na phan fo ar doriad am fwy na 4 diwrnod.

en-gb	2 The 28-day period does not include any period during which Senedd Cymru is dissolved or is in recess for more than 4 days.
cy-gb	2 Nid yw’r cyfnod o 28 o ddiwrnodau yn cynnwys unrhyw gyfnod pan fo Senedd Cymru wedi ei diddymu na phan fo ar doriad am fwy na 4 diwrnod.

en-gb	Section 5(5) provides that anything done under or in reliance on the regulations is not affected by the fact that the regulations have ceased to have effect.
cy-gb	Mae adran 5(5) yn darparu nad yw’r ffaith bod yrheoliadau wedi peidio â chael effaith yn effeithio ar ddilysrwydd unrhyw beth a wnaed o dan y rheoliadau neu drwy ddibynnu arnynt.

en-gb	This will ensure that actionstaken by the taxpayer in accordance with the regulations during the period they had effect are not unlawful, and also will similarly protect actions taken by the Welsh Revenue Authority.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod camau a gymerwyd gan y trethdalwr yn unol â’r rheoliadau yn ystod y cyfnod roeddent yn cael effaith yn parhau’n ddilys, ac yn yr un modd bydd yn diogelu camau a gymerwyd gan Awdurdod Cyllid Cymru.

en-gb	Section 6 – Review of operation and effect of this Act
cy-gb	Adran 6 - Adolygu gweithrediad ac effaith y Ddeddf hon

en-gb	Section 6 imposes a duty on the Welsh Ministers to review the operation and effect of the Act and publish the conclusions of that review within 4 years of the date that the Act came into force.
cy-gb	Mae adran 6 yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i adolygu gweithrediad ac effaith y Ddeddf a chyhoeddi casgliadau’r adolygiad hwnnw o fewn 4 blynedd i’r dyddiad y daw’r Ddeddf i rym.

en-gb	That review must include an assessment of any alternative legislative mechanisms to make changes to the Welsh Tax Acts.
cy-gb	Rhaid i’r adolygiad hwnnw gynnwys asesiad o unrhyw  fecanweithiau  deddfwriaethol  amgen  ar  gyfer  gwneud  newidiadau  i Ddeddfau Trethi Cymru ac i reoliadau a wneir o dan y Deddfau hynny.

en-gb	Furthermore, the Welsh  Ministers must consult the Senedd and  such other persons  they consider appropriate as part of  the review.
cy-gb	At hynny, rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â’r Senedd ac unrhyw bersonau eraill y maent yn ystyried eu bod yn briodol wrth gynnal yr adolygiad.

en-gb	Section 7 – Expiry of the power under section 1
cy-gb	Adran 7 – Y pŵer o dan adran 1 yn dod i ben

en-gb	Section 7(1) provides that the power to make regulations in section 1 expires five years after  the  date  that  the  Act  comes  into  force,  unless  the  Welsh  Ministers  make regulations under section 7(2) to extend that period for a further period up to a maximum end date of 30 April 2031.
cy-gb	Mae adran 7(1) yn darparu bod y pŵer i wneud rheoliadau yn adran 1 yn dod i ben bum mlynedd ar ôl y dyddiad y daw’r Ddeddf i rym, oni bai bod rheoliadau o dan adran 7(2) yn darparu bod y pŵer i barhau mewn grym am gyfnod pellach.

en-gb	The power in section 7(2) may be exercised only once (section 7(4)).
cy-gb	Dim ond unwaith y caniateir arfer y pŵer yn adran 7(2) (adran 7(3)).

en-gb	A statutory instrument containing regulations under that power must be made under the draft affirmative procedure.
cy-gb	Rhaid i offeryn statudol sy’n cynnwys rheoliadau o dan y pŵer yn adran 7(2) gael ei wneud o dan y weithdrefn gadarnhaol ddrafft (adran 7(4)).

en-gb	Section  7(5)  provides  that  the  regulations, cannot  be  laid  in  draft  before  the conclusions of the review set out in section 6 have been published, and that the Senedd cannot approve the regulations after the initial five-year period has ended.
cy-gb	Mae adran 7(5) yn darparu na chaniateir gosod rheoliadau a wneir o dan adran 7(2) gerbron y Senedd cyn i gasgliadau’r adolygiad sy’n ofynnol gan adran 6 gael eu cyhoeddi.

en-gb	Section 7(6) provides that regulations made under section 1, before the expiry of that power, continue in force following its expiry.
cy-gb	Mae adran 7(6) yn darparu bod rheoliadau a wneir o dan adran 1, cyn i’r pŵer hwnnw ddod i ben, yn parhau mewn grym ar ôl iddo ddod i ben.

en-gb	The short title of this Act is the Welsh Tax Acts etc. (Power to Modify) Act 2022.
cy-gb	Enw byr y Ddeddf hon yw Deddf Deddfau Trethi Cymru etc. (Pŵer i Addasu) 2022.

en-gb	These notes refer to the Social Partnership and Public Procurement (Wales) Act 2023 (asc 1) which received Royal Assent on 24 May 2023
cy-gb	Mae’r nodiadau hyn yn cyfeirio at Ddeddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) 2023 (dsc 1) a gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 24 Mai 2023

en-gb	SOCIAL PARTNERSHIP AND PUBLIC PROCUREMENT (WALES) ACT 2023
cy-gb	DEDDF PARTNERIAETH GYMDEITHASOL A CHAFFAEL CYHOEDDUS (CYMRU) 2023 ________________

en-gb	These explanatory notes are for the Social Partnership and Public Procurement (Wales) Act which was passed by Senedd Cymru on 6 June 2022 and received Royal Assent on 24 May 2023.
cy-gb	Mae’r nodiadau esboniadol hyn ar gyfer Deddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) a basiwyd gan Senedd Cymru ar 6 Mehefin 2022 ac a gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 24 Mai 2023.

en-gb	They have been prepared by the Social Partnership and Fair Work Directorate of the Welsh Government to assist the reader of the Act.
cy-gb	Fe’u  lluniwyd  gan  Gyfarwyddiaeth  Partneriaeth  Gymdeithasol  a  Gwaith  Teg Llywodraeth Cymru er mwyn cynorthwyo’r sawl sy’n darllen y Ddeddf.

en-gb	They do not form part of the Act and have not been endorsed by the Senedd.
cy-gb	Nid ydynt yn rhan o’r Ddeddf ac nid ydynt wedi eu cymeradwyo gan y Senedd.

en-gb	The notes should be read in conjunction with the Act but are not part of it.
cy-gb	Dylid darllen y nodiadau ar y cyd â’r Ddeddf ond nid ydynt yn rhan ohoni.

en-gb	The notes are not meant to be a comprehensive description of the Act.
cy-gb	Ni fwriedir i’r nodiadau fod yn ddisgrifiad cynhwysfawr o’r Ddeddf.

en-gb	Where a section or part of a section is self-explanatory and does not seem to require any further explanation or comment, none is provided.
cy-gb	Pan fo adran neu ran o adran yn hunanesboniadol ac nad ymddengys bod angen rhoi esboniad neu wneud sylw pellach arni, nis rhoddir.

en-gb	The Act provides for a framework to promote the well-being of the people of Wales by  enhancing  sustainable  development  (including  by  improving  public  services) through social partnership working, promoting fair work and socially responsible procurement.
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn darparu ar gyfer fframwaith i hybu llesiant pobl Cymru drwy wella datblygu cynaliadwy (gan gynnwys drwy wella gwasanaethau cyhoeddus) drwy weithio   mewn   partneriaeth   gymdeithasol,   hyrwyddo   gwaith   teg   a   chaffael cymdeithasol gyfrifol.

en-gb	THE SOCIAL PARTNERSHIP COUNCIL Section 1 – Social Partnership Council for Wales
cy-gb	Y CYNGOR PARTNERIAETH GYMDEITHASOL Adran 1 – Cyngor Partneriaeth Gymdeithasol Cymru

en-gb	Section 1 establishes the Social Partnership Council for Wales (“SPC”) and describes its core function together with the purposes for which it may exercise that function.
cy-gb	Mae adran 1 yn sefydlu Cyngor Partneriaeth Gymdeithasol Cymru (“CPG”) ac yn disgrifio ei swyddogaeth graidd ynghyd â’r dibenion y caiff arfer y swyddogaeth honno ar eu cyfer.

en-gb	The SPC’s core function is to provide information and advice to the Welsh Ministers on certain matters.
cy-gb	Swyddogaeth graidd yr CPG yw darparu gwybodaeth a chyngor i Weinidogion Cymru mewn perthynas â materion penodol.

en-gb	This function is wider than merely advising the Welsh Ministers and could include the creation or provision of, among other things, statistics, factual summaries, copies of documents (whether publicly available or otherwise) and so on.
cy-gb	Mae’r swyddogaeth hon yn ehangach na chynghori Gweinidogion Cymru yn unig a gallai gynnwys creu neu ddarparu, ymhlith pethau eraill, ystadegau, crynodebau ffeithiol, copïau o ddogfennau (boed y rheini ar gael i’r cyhoedd ai peidio) ac yn y blaen.

en-gb	There is no explicit restriction on the type of information or advice that the SPC can provide.
cy-gb	Nid oes unrhyw gyfyngiad penodol ar y math o wybodaeth neu gyngor y gall yr CPG ei darparu neu ei ddarparu.

en-gb	(a) the social partnership duties under Part 2 of the Act;
cy-gb	(a) y dyletswyddau partneriaeth gymdeithasol o dan Ran 2 o’r Ddeddf;

en-gb	(b) the pursuit of the “A Prosperous Wales”well-being goal by public bodies when carrying out sustainable development under the 2015 Act;
cy-gb	(b) ymgyrraedd  at  gyflawni  nod  llesiant  “Cymru  lewyrchus”  gan  gyrff cyhoeddus wrth gyflawni datblygu cynaliadwy o dan Ddeddf 2015;

en-gb	(c)  the functions conferred on contracting authorities and the Welsh Ministers under Part 3 (socially responsible procurement).
cy-gb	(c) y  swyddogaethau  a  roddir  i  awdurdodau  contractio  a  Gweinidogion Cymru o dan Ran 3 (caffael cymdeithasol gyfrifol).

en-gb	In relation to (b), the SPC’s remit includes the “pursuit” of the “A Prosperous Wales” goal by all bodies required to carry out sustainable development under section 3 of the 2015 Act.
cy-gb	Mewn perthynas â (b), mae cylch gwaith yr CPG yn cynnwys “ymgyrraedd at” nod “Cymru  lewyrchus”  gan  bob  corff  y  mae’n  ofynnol  iddo  gyflawni  datblygu cynaliadwy o dan adran 3 o Ddeddf 2015.

en-gb	For example, the SPC would be able to provide information or advice to the Welsh Ministers about activity they were taking to improve the economic well-being of Wales if that activity was linked to the “A Prosperous Wales” goal.
cy-gb	Er enghraifft, gallai’r CPG ddarparu gwybodaeth neu gyngor i Weinidogion Cymru ynghylch gweithgarwch ganddynt i wella llesiant economaidd Cymru pe bai’r gweithgarwch hwnnw’n gysylltiedig â nod “Cymru lewyrchus”.

en-gb	The Act provides for flexibility as to how SPC advice or provision of information is instigated (it can be initiated by either the SPC itself or the Welsh Ministers).
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn darparu hyblygrwydd o ran yr hyn sy’n sbarduno cyngor neu wybodaeth a ddarperir gan yr CPG (gall yr CPG ddarparu cyngor neu wybodaeth ohono’i hun, neu ar gais Gweinidogion Cymru).

en-gb	The SPC is therefore able to act on its own initiative if it becomes aware of a topic in relation to which it determines it should provide information or advice.
cy-gb	Caiff yr CPG felly weithredu ar ei liwt ei hun os yw’n dod yn ymwybodol o bwnc y mae’n penderfynu y dylai ddarparu gwybodaeth  neu  gyngor  yn  ei  gylch.

en-gb	Where information or advice is requested from the SPC by the Welsh Ministers, it must be provided as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Pan  fo  Gweinidogion  Cymru  yn  ceisio gwybodaeth neu gyngor gan yr CPG, rhaid ei darparu neu ei ddarparu cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	Section 2 – Membership of the Social Partnership Council for Wales
cy-gb	Adran 2 – Aelodaeth Cyngor Partneriaeth Gymdeithasol Cymru

en-gb	Section 2(5) provides that the SPC is a collective group that can only act jointly in its functions.
cy-gb	Mae adran 2(5) yn darparu bod yr CPG yn grŵp ar y cyd na all ond gweithredu ar y cyd wrth arfer ei swyddogaethau.

en-gb	Therefore, members cannot individually perform the functions of the SPC, this  must  be  done  jointly  with  each  other  member.
cy-gb	Felly ni all aelodau arfer swyddogaethau’r CPG yn unigol; rhaid gwneud hyn ar y cyd â phob aelod arall.

en-gb	The purposes for which the SPC may provide information and advice to the Welsh Ministers are to enhance the four types of well-being (economic, environmental, social, and cultural) promoted by the Well-being and Future Generations Act (Wales) 2015 (“the 2015 Act”).
cy-gb	Caiff yr CPG ddarparu gwybodaeth a chyngor i Weinidogion Cymru at ddibenion gwella’r  pedwar  math  o  lesiant  (economaidd,  amgylcheddol,  cymdeithasol  a diwylliannol) y mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 (“Deddf 2015”) yn eu hyrwyddo.

en-gb	This  approach  reflects  the collaborative nature of social partnership.
cy-gb	Mae’r dull hwn yn adlewyrchu natur gydweithredol partneriaeth gymdeithasol.

en-gb	Sections 3 and 4 – Employer and worker representatives
cy-gb	Adrannau 3 a 4 – Cynrychiolwyr cyflogwyr a chynrychiolwyr gweithwyr

en-gb	A key element of this is adopting social partnership principles to improve public services in Wales.
cy-gb	Un elfen allweddol o hyn yw mabwysiadu egwyddorion partneriaeth gymdeithasol i wella gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru.

en-gb	These sections make provision about who can be appointed as an employer or worker representative by the First Minister.
cy-gb	Mae’r adrannau hyn yn gwneud darpariaeth ynghylch pwy y gall y Prif Weinidog ei benodi’n  gynrychiolydd  cyflogwyr  neu’n  gynrychiolydd  gweithwyr.

en-gb	These purposes are deliberately broad to reflect the wide range of topics the SPC will discuss.
cy-gb	Mae’r dibenion hyn yn fwriadol eang er mwyn adlewyrchu’r ystod eang o bynciau y bydd yr CPG yn eu trafod.

en-gb	Employer representatives must be individuals that the First Minister considers represent certain categories of employer in Wales as specified in section 3.
cy-gb	Rhaid  i gynrychiolwyr cyflogwyr fod yn unigolion y mae’r Prif Weinidog o’r farn eu bod yn cynrychioli categorïau penodol o gyflogwyr yng Nghymru fel y’u pennir yn adran 3.

en-gb	Worker representatives must be individuals the First Minister considers represent staff working for employers in each of those categories in Wales.
cy-gb	Rhaid i gynrychiolwyr gweithwyr fod yn unigolion y mae’r Prif Weinidog o’r farn eu bod yn cynrychioli staff sy’n gweithio i gyflogwyr ym mhob un o’r categorïau hynny yng Nghymru.

en-gb	The First Minister’s discretion in appointing individuals is broad in that the only requirement for appointment is that the First Minister has formed a view that a particular individual represents relevant organisations or staff (as the case may be).
cy-gb	Mae gan y Prif Weinidog ddisgresiwn eang o ran penodi unigolion gan mai’r unig ofyniad ar gyfer penodi yw bod y Prif Weinidog wedi dod i farn bod unigolyn penodol yn cynrychioli sefydliadau neu staff perthnasol (fel y bo’n briodol).

en-gb	However, this discretion is, in practice, significantly curtailed by the nomination process contained in section five.
cy-gb	Ond mewn gwirionedd, mae’r broses enwebu sydd wedi ei chynnwys yn adran 5 yn cyfyngu ar y disgresiwn hwn yn sylweddol.

en-gb	The SPC may provide information and advice on, essentially, those matters dealt with by the Act:
cy-gb	Yn ei hanfod, caiff yr CPG ddarparu gwybodaeth a chyngor ar y materion hynny y mae’r Ddeddf yn ymdrin â hwy:

en-gb	Section 2 provides that the SPC will ordinarily be chaired by the First Minister of Wales and consist of three types of members – Welsh Government members (who could be any of the Welsh Ministers or Deputy Welsh Ministers, the Counsel General or any member of staff of the WelshGovernment), nine representativesof employersin Wales and nine representatives of workers in Wales.
cy-gb	Mae adran 2 yn darparu mai Prif Weinidog Cymru fydd yn cadeirio’r CPG fel arfer, ac y bydd yn cynnwys tri math o aelod – aelodau o Lywodraeth Cymru (a allai fod yn unrhyw un neu ragor o Weinidogion Cymru neu Ddirprwy Weinidogion Cymru, y Cwnsler   Cyffredinol   neu   unrhyw   aelod   o   staff   Llywodraeth   Cymru),   naw cynrychiolydd  cyflogwyr  yng  Nghymru  a  naw  cynrychiolydd  gweithwyr  yng Nghymru.

en-gb	There is no numerical limit on the number of Welsh Government members of the SPC which will allow for different individuals to attend the SPC at different times.
cy-gb	Nid oes unrhyw derfyn ar nifer yr aelodau Llywodraeth Cymru o’r CPG, a bydd hynny’n golygu y gall unigolion gwahanol fynychu’r CPG ar adegau gwahanol.

en-gb	Which individuals act as Welsh Government members at a particular meeting of the SPC is to be determined by the First Minister.
cy-gb	Y Prif  Weinidog  fydd  yn  penderfynu  pa  unigolion  sy’n  gweithredu  fel  aelodau Llywodraeth Cymru yn ystod cyfarfod penodol o’r CPG.

en-gb	Both the employer and worker representatives will be appointed by the First Minister.
cy-gb	Y  Prif  Weinidog  fydd  yn  penodi’r  cynrychiolwyr  cyflogwyr  a’r  cynrychiolwyr gweithwyr.

en-gb	The fact that there will be an equal number of employer and worker representatives reflects the collaborative nature of social partnership and the equality of employer and worker representatives in the process of advising the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r  ffaith  y  bydd  nifer  cyfartal  o  gynrychiolwyr  cyflogwyr  a chynrychiolwyr   gweithwyr   yn   adlewyrchu   natur   gydweithredol   partneriaeth gymdeithasol a chydraddoldeb cynrychiolwyr sy’n gyflogwyr ac yn weithwyr yn y broses o gynghori Gweinidogion Cymru.

en-gb	Section 2(4) requires the First Minister to take all reasonable steps to appoint nine employer and nine worker representatives within six months of section 2(4) itself coming into force.
cy-gb	Mae adran 2(4) yn ei gwneud yn ofynnol i’r Prif Weinidog gymryd pob cam rhesymol i benodi naw cynrychiolydd cyflogwyr a naw cynrychiolydd gweithwyr o fewn chwe mis i’r dyddiad y daw adran 2(4) ei hun i rym.

en-gb	The section also sets out specific matters which the procedures to be published by the Welsh Ministers must deal with, these are the same as those covered in the procedures which are specified and published in relation to the full SPC.
cy-gb	Mae’r adran hefyd yn nodi materion penodol y mae rhaid i’r gweithdrefnau sydd i’w cyhoeddi gan Weinidogion Cymru ymdrin â hwy. Mae’r rhain yr un fath â’r rheini a gwmpesir yn y gweithdrefnau sydd wedi eu pennu a’u cyhoeddi mewn perthynas â’r CPG llawn.

en-gb	Employer and worker representatives carry out their role as individuals, regardless of their connection with any organisation external to the SPC (e.g. a public body or a trade union).
cy-gb	Mae cynrychiolwyr cyflogwyr a chynrychiolwyr gweithwyr yn cyflawni eu rôl fel unigolion, ni waeth beth fo’u cysylltiad ag unrhyw sefydliad y tu allan i’r CPG (e.e. corff cyhoeddus neu undeb llafur).

en-gb	It is intended that employer and worker representatives will be able to represent a wide variety of constituencies and perspectives.
cy-gb	Y nod yw y bydd cynrychiolwyr cyflogwyr a chynrychiolwyr gweithwyr yn gallu cynrychioli amrywiaeth eang o garfanau a safbwyntiau.

en-gb	Section 5 - Nomination of appointed members
cy-gb	Adran 5 – Enwebu aelodau penodedig

en-gb	Section  5(1)  provides  that,  before  appointing  employer  representatives  the  First Minister  must  seek  nominations  from  organisations  the  First  Minister  considers represent the views of each category of employers to be represented by employer representatives.
cy-gb	Mae adran 5(1) yn darparu bod rhaid i’r Prif Weinidog, cyn penodi cynrychiolwyr cyflogwyr, geisio enwebiadau gan sefydliadau y mae’r Prif Weinidog o’r farn eu bod yn  cynrychioli  safbwyntiau  pob  categori  o  gyflogwr  sydd  i’w  gynrychioli  gan gynrychiolwyr cyflogwyr.

en-gb	However, the First Minister is not obliged to accept nominations for employee representatives and may appoint one or more individuals not so nominated.
cy-gb	Fodd bynnag, nid oes gorfodaeth ar y Prif Weinidog i dderbyn enwebiadau ar gyfer cynrychiolwyr cyflogwyr a chaniateir iddo benodi un neu ragor o unigolion nad ydynt wedi eu henwebu yn y modd hwnnw.

en-gb	The First Minister must have regard to any nominations made when appointing employer representatives.
cy-gb	Rhaid  i’r  Prif  Weinidog  roi  sylw  i  unrhyw  enwebiadau  a  wnaed  wrth  benodi cynrychiolwyr cyflogwyr.

en-gb	This will ensure that a wide range of organisations in both the   private   and   public   sectors   can   influence   the   appointment   of   employer representatives to the SPC.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau y gall ystod eang o sefydliadau’r sector preifat a’r sector cyhoeddus ddylanwadu ar benodi cynrychiolwyr cyflogwyr i’r CPG.

en-gb	Section 3 of the 2015 Act requires public bodies to carry out sustainable development.
cy-gb	Mae adran 3 o Ddeddf 2015 yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus ymgymryd â datblygu cynaliadwy.

en-gb	In fulfilling this duty, they must set and publish well-being objectives.
cy-gb	Wrth iddynt  gyflawni’r  ddyletswydd  hon,  rhaid  iddynt  osod  a  chyhoeddi  amcanion llesiant.

en-gb	Section 5(2) provides that before appointing worker representatives, the First Minister must seek nominations from Wales TUC Cymru.
cy-gb	Mae adran 5(2) yn darparu bod rhaid i’r Prif Weinidog geisio enwebiadau gan TUC Cymru cyn penodi cynrychiolwyr gweithwyr.

en-gb	These are objectives designed to maximize a body’s contribution to the achieving each of the well-being goals.
cy-gb	Amcanion yw’r rhain sydd wedi eu cynllunio i sicrhau’r cyfraniad mwyaf posibl gan gorff at gyflawni pob un o’r nodau llesiant.

en-gb	Public bodies must take all reasonable steps, in exercising their functions, to meet their objectives.
cy-gb	Rhaid i gyrff cyhoeddus gymryd pob cam rhesymol, wrth arfer eu swyddogaethau, i gyflawni eu hamcanion.

en-gb	The  First  Minister  may  only  appoint  worker  representatives  who  have  been nominated by Wales TUC Cymru.
cy-gb	Ni chaiff y Prif Weinidog ond penodi cynrychiolwyr gweithwyr a enwebwyd gan TUC Cymru.

en-gb	This will ensure that worker representatives are genuinely representative of the collective experience of the workforce.
cy-gb	Bydd  hyn  yn  sicrhau  bod  cynrychiolwyr  gweithwyr  yn  wirioneddol gynrychiadol o brofiad cyfunol y gweithlu.

en-gb	However, the First Minister is not obliged to appoint all or any individual nominated by Wales TUC Cymru to be a worker representative.
cy-gb	Fodd bynnag, nid oes gorfodaeth ar y Prif Weinidog i benodi pob un o’r unigolion a enwebwyd gan TUC Cymru, nac unrhyw unigolyn o’u plith, i fod yn gynrychiolydd gweithwyr.

en-gb	Therefore, the First Minister could decide not to appoint one or more Wales TUC Cymru nominees and ask for others to be nominated.
cy-gb	Felly gallai’r Prif Weinidog benderfynu peidio â phenodi un neu ragor o enwebeion TUC Cymru a gofyn am enwebiadau eraill.

en-gb	The intention is create a diverse group by providing for a wide range of employers and workers to be represented on the SPC.
cy-gb	Y nod yw creu grŵp amrywiol drwy ddarparu ar gyfer sicrhau bod ystod eang o gyflogwyr a gweithwyr yn cael eu cynrychioli ar yr CPG.

en-gb	Section 6 - Duration of appointments
cy-gb	Adran 6 – Cyfnod penodiadau

en-gb	This section provides that employer or worker representatives are appointed for three years unless either the First Minister terminates their appointment or they resign by notifying the First Minister.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu y penodir cynrychiolwyr cyflogwyr neu gynrychiolwyr gweithwyr am dair blynedd oni bai bod y Prif Weinidog yn terfynu eu penodiad neu eu bod yn ymddiswyddo drwy hysbysu’r Prif Weinidog.

en-gb	The legislation does not prevent the First Minister re-appointing an individual to the SPC or representatives serving consecutive terms.
cy-gb	Nid yw’r ddeddfwriaeth yn atal y Prif Weinidog rhag ailbenodi unigolyn i’r CPG nac yn atal cynrychiolwyr rhag gwasanaethu am gyfnodau olynol.

en-gb	The procedural requirements set out are intended to ensure that trade unions or other representatives of the staff of public bodies are fully and properly involved in setting objectives or making other strategic decisions relating to sustainable development.
cy-gb	Bwriedir i’r gofynion gweithdrefnol a nodir sicrhau bod undebau llafur neu gynrychiolwyr eraill i’r staff mewn cyrff cyhoeddus yn cael eu cynnwys yn llawn ac yn briodol yn y gwaith o osod amcanion neu  wrth  wneud  penderfyniadau  strategol  eraill  mewn  perthynas  â  datblygu cynaliadwy.

en-gb	The duty to share and consult on sufficient information at a formative stage of the process and to allow sufficient time for proposals to be considered by trade unions or other staff representatives is the minimum expected of a process of genuine engagement.
cy-gb	Y ddyletswydd i rannu gwybodaeth ddigonol ac ymgynghori ar sail hynny yng nghyfnod ffurfiannol y broses, ac i ganiatáu digon o amser fel y gall undebau  llafur  neu  gynrychiolwyr  staff  eraill  ystyried  cynigion,  yw’r  lleiaf  a ddisgwylir gan broses ymgysylltu wirioneddol.

en-gb	These requirements will promote a more consistent and collaborative approach to strategic decision-making by public bodies, in turn ensuring that objectives set and key decisions made by public bodies properly takes account of the views, knowledge and experiences of that body’s workforce.
cy-gb	Bydd y gofynion hyn yn hyrwyddo dull  mwy  cyson  a  chydweithredol  o  wneud  penderfyniadau  strategol  gan  gyrff cyhoeddus a fydd, yn ei dro, yn sicrhau bod amcanion a osodir gan gyrff cyhoeddus, a phenderfyniadau allweddol a wneir ganddynt, yn rhoi sylw priodol i safbwyntiau, gwybodaeth a phrofiadau’r gweithlu.

en-gb	The section also requires that the First Minister must fill any representative vacancy as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Mae’r adran yn ei gwneud yn ofynnol hefyd i’r Prif Weinidog lenwi unrhyw swydd wag ar gyfer cynrychiolydd cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	Section 17 – Social Partnership duty:
cy-gb	Adran 17 – Dyletswydd partneriaeth gymdeithasol:

en-gb	This provision will minimise disruption to the work of the SPC and ensure that, as far as possible, numerical parity is maintained between employer and worker representatives.
cy-gb	Bydd y ddarpariaeth hon yn sicrhau yr amherir cyn lleied ag y bo modd ar waith yr CPG ac yn sicrhau, cyn belled ag y bo’n bosibl, y cynhelir nifer cyfartal o gynrychiolwyr cyflogwyr a chynrychiolwyr gweithwyr.

en-gb	Section 7- Meetings, procedures and administrative support
cy-gb	Adran 7 – Cyfarfodydd, gweithdrefnau a chymorth gweinyddol

en-gb	Section 18 – Social partnership reports
cy-gb	Adran 18 – Adroddiadau partneriaeth gymdeithasol

en-gb	This section deals with the operation of the SPC.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ymdrin â gweithrediad yr CPG.

en-gb	It specifies certain procedures – the frequency of meetings, the chairing of the SPC by the First Minister where possible and arrangements where this is not possible.
cy-gb	Mae’n pennu gweithdrefnau penodol – pa mor aml y mae rhaid cynnal cyfarfodydd, mai’r Prif Weinidog fydd yn cadeirio’r CPG pan fo hynny’n bosibl, a threfniadau pan na fo hyn yn bosibl.

en-gb	In circumstances where the SPC is not to be chaired by the First Minister, the SPC will be chaired by another Welsh Minister or Deputy Minister nominated by the First Minister.
cy-gb	Mewn amgylchiadau pan na fydd y Prif Weinidog yn cadeirio’r CPG, un arall o Weinidogion neu  Ddirprwy  Weinidogion  Cymru  a  enwebwyd  gan  y  Prif  Weinidog  fydd  yn cadeirio’r CPG.

en-gb	Section 19 provides that the Welsh Ministers must prepare and publish an annual report.
cy-gb	Mae  adran  19  yn  darparu  bod  rhaid  i  Weinidogion  Cymru  lunio  a  chyhoeddi adroddiad blynyddol.

en-gb	This must be submitted to the SPC and laid before the Senedd.
cy-gb	Rhaid ei gyflwyno i’r CPG a’i osod gerbron y Senedd.

en-gb	The report must be agreed with the SPC or contain a statement explaining why it was not agreed.
cy-gb	Rhaid cytuno ar yr adroddiad gyda’r CPG neu gynnwys datganiad ynddo yn esbonio pam na chytunwyd arno.

en-gb	Section 20 - Fair Work
cy-gb	Adran 20 - Gwaith Teg

en-gb	It also requires that the Welsh Ministers specify and publish all other procedures to be followed by the SPC, together with the quorum for SPC meetings, within six months of section 7(4) coming into force.
cy-gb	Mae’n ei gwneud yn ofynnol hefyd i Weinidogion Cymru bennu a chyhoeddi pob gweithdrefn arall y mae’r CPG i’w dilyn, ynghyd â’r cworwm ar gyfer cyfarfodydd yr CPG,  o  fewn  chwe  mis  i’r  dyddiad  y  daw  adran  7(4)  i  rym.

en-gb	Section 20 amends the description of the “A Prosperous Wales” well-being goal in section  4  of  the  2015  Act  by  substituting  “fair  work”  for  “decent  work”.
cy-gb	Mae adran 20 yn diwygio’r disgrifiad o nod llesiant “Cymru lewyrchus” yn adran 4 o Ddeddf 2015 drwy roi “waith teg” yn lle “waith addas”.

en-gb	This amendment will result in a requirement that public bodies consider fair work when setting and taking action to meet objectives designed to maximise their contribution to achieving the “A prosperous Wales” well-being goal.
cy-gb	Bydd y diwygiad hwn yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus ystyried gwaith teg wrth osod amcanion sydd wedi eu cynllunio i sicrhau’r cyfraniad mwyaf posibl ganddynt tuag at gyflawni nod llesiant “Cymru lewyrchus”, ac wrth gymryd camau i gyflawni’r amcanion hynny.

en-gb	The publishing of the SPC’s procedures will ensure the greatest possible transparency.
cy-gb	Bydd  cyhoeddi gweithdrefnau’r CPG ynsicrhau cymaint o dryloywder â phosibl.

en-gb	PART 3 – SOCIALLY RESPONSIBLE PUBLIC PROCUREMENT CHAPTER 1
cy-gb	RHAN 3 – CAFFAEL CYHOEDDUS CYMDEITHASOL GYFRIFOL PENNOD 1

en-gb	The Welsh Ministers may, having consulted with the SPC, amend any of the procedures they have specified and any amendments must be published.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, ar ôl ymgynghori â’r CPG, ddiwygio unrhyw un neu ragor o’r gweithdrefnau y maent wedi eu pennu a rhaid cyhoeddi unrhyw ddiwygiadau.

en-gb	The section also specifies matters which the procedures to be published by the Welsh Ministers must deal with and requires the Welsh Ministers to provide administrative support to the SPC.
cy-gb	Mae’r  adran  hefyd  yn  pennu  materion  y  mae  rhaid  i’r  gweithdrefnau  sydd  i’w cyhoeddi gan Weinidogion Cymru ymdrin â hwy ac yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru ddarparu cymorth gweinyddol i’r CPG.

en-gb	The intention is to provide for a basic framework of procedures without being so prescriptive as to impair the flexibility of the SPC’s work.
cy-gb	Y nod yw darparu ar gyfer fframwaith sylfaenol o weithdrefnau heb fod yn rhagnodol i’r graddau bod hynny’n cyfyngu ar hyblygrwydd gwaith yr CPG.

en-gb	Section 8 – Subgroups
cy-gb	Adran 8 – Is-grwpiau

en-gb	Section 8 provides the SPC with the power to create subgroups to carry out its functions or assist it in doing so.
cy-gb	Mae  adran  8  yn  darparu  pŵer  i’r  CPG  i  greu  is-grwpiau  er  mwyn  cyflawni  ei swyddogaethau neu er mwyn ei gynorthwyo i wneud hynny.

en-gb	Each subgroup must be chaired by a member of the SPC  but  may  include  both  SPC  members  and  other  individuals  as  members.
cy-gb	Rhaid i aelod o’r CPG gadeirio pob is-grŵp ond caiff is-grwpiau gynnwys aelodau o’r CPG ac unigolion eraill fel aelodau.

en-gb	A subgroup may only exercise functions or aspects of functions that have been delegated to it by the SPC.
cy-gb	Ni chaiff is-grŵp ond arfer swyddogaethau neu agweddau ar swyddogaethau a ddirprwywyd iddo gan yr CPG.

en-gb	The first category is major construction contracts. These are defined in section 25.
cy-gb	Y categori cyntaf yw contractau adeiladu mawr, a ddiffinnir yn adran 25.

en-gb	There is no limit to the number of subgroups the SPC may create.
cy-gb	Nid oes terfyn ar nifer yr is-grwpiau y caiff yr CPG eu creu.

en-gb	The second category is outsourcing services contracts. These are defined in section 26.
cy-gb	Yr ail gategori yw contractau allanoli gwasanaethau, a ddiffinnir yn adran 26.

en-gb	The possibility of including non-SPC representatives as members of subgroups will allow subgroups to draw on the maximum possible range of expertise and knowledge.
cy-gb	Bydd y posibilrwydd o gynnwys cynrychiolwyr nad ydynt yn aelodau o’r CPG fel aelodau o is-grwpiau yn galluogi is-grwpiau i ddefnyddio’r ystod fwyaf bosibl o arbenigedd a gwybodaeth.

en-gb	Among other things, subgroups could be used by the SPC to ensure its functions are carried out more efficiently, to provide advice to the Welsh Ministers on a discreet issue or to ensure that its functions can be carried out in the periods between meetings of the full SPC.
cy-gb	Ymhlith pethau eraill, gallai’r CPG ddefnyddio is-grwpiau i sicrhau bod ei swyddogaethau’n cael eu cyflawni mewn modd mwy effeithlon, i ddarparu cyngor i Weinidogion Cymru ar fater penodol neu i sicrhau y gellir cyflawni ei swyddogaethau yn ystod y cyfnodau rhwng cyfarfodydd yr CPG llawn.

en-gb	Although a subgroup will only be able to exercise those functions delegated to it by the SPC, there is no restriction on which functions of the SPC can be delegated.
cy-gb	Er na chaiff is-grŵp ond arfer y swyddogaethau hynny a ddirprwywyd iddo gan yr CPG,  nid  oes  unrhyw  gyfyngiad  ar  ba  rai  o  swyddogaethau’r  CPG  y  gellir  eu dirprwyo.

en-gb	As a result, SPC subgroups may produce information or advice to the Welsh Ministers in much the same way as the SPC itself (provided the relevant functions have been properly delegated).
cy-gb	O  ganlyniad,  caiff  is-grŵp  o’r  CPG  lunio  gwybodaeth  neu  gyngor  i Weinidogion Cymru yn yr un modd ag y mae’r CPG ei hun yn gwneud hynny (cyn belled ag y bo’r swyddogaethau perthnasol wedi eu dirprwyo’n briodol).

en-gb	Section 9 – Public procurement subgroup
cy-gb	Adran 9 – Is-grŵp caffael cyhoeddus

en-gb	This  section  requires  the  SPC  to  take  all  reasonable  steps to  establish  a  specific subgroup  concerned  with  public  procurement  within  six  months  of  section  9(1) coming into force.
cy-gb	Mae’r adran hon yn eigwneud yn ofynnol i’r CPG gymryd pob cam rhesymol i sefydlu is-grŵp penodol sy’n ymwneud â chaffael cyhoeddus, o fewn chwe mis i’r dyddiad y daw adran 9(1) i rym.

en-gb	It further requires that the Welsh Ministers specify and publish the quorum for the public procurement subgroup meetings, produce guidance to which the SPC must have regard when appointing members including guidance for the purpose  of  ensuring  its  membership  is  appropriately  representative  and  the procedures to be followed during meetings.
cy-gb	Yn ogystal â hynny, mae’n ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru  bennu  a  chyhoeddi’r  cworwm  ar  gyfer  cyfarfodydd  yr  is-grŵp  caffael cyhoeddus, llunio canllawiau y mae rhaid i’r CPG roi sylw iddynt wrth benodi aelodau gan gynnwys canllawiau at ddiben sicrhau aelodaeth sydd â chynrychiolaeth briodol a’r gweithdrefnau i’w dilyn yn ystod cyfarfodydd.

en-gb	The procedures for the subgroup can be revised in the same way as SPC procedures.
cy-gb	Gellir diwygio’r gweithdrefnau ar gyfer yr is-grŵp yn yr un modd â gweithdrefnau’r CPG.

en-gb	The intention, as with the SPC, is to balance consistency with flexibility.
cy-gb	Yn yr un modd â’r CPG, y nod yw cydbwyso cysondeb â hyblygrwydd.

en-gb	As with other subgroups, the members of the public procurement subgroup may consist of both members from the SPC and other individuals but must be chaired by a member of the SPC.
cy-gb	Yn yr un modd ag is-grwpiau eraill, caiff yr is-grŵp caffael cyhoeddus gynnwys aelodau o’r CPG ac unigolion eraill, ond rhaid i aelod o’r CPG ei gadeirio.

en-gb	notes refer to the Social Partnership and Public Procurement (Wales) Act 2023 (asc 1) which received Royal Assent on 24 May 2023
cy-gb	Mae’r nodiadau hyn yn cyfeirio at Ddeddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) 2023 (dsc 1) a gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 24 Mai 2023

en-gb	In summary, these improvements cover: prompt  payment  for  suppliers;  providing  employment  opportunities  to younger and disadvantaged people; ensuring compliance with legislation in relation to  employment  rights;  providing  appropriate  training  for  workers;  providing opportunities to SMEs when subcontracting; and certain environmental matters.
cy-gb	I grynhoi, mae’r gwelliannau hyn yn cwmpasu: talu cyflenwyr yn brydlon; darparu cyfleoedd cyflogaeth i bobl ifanc a phobl o dan anfantais; sicrhau cydymffurfedd  â  deddfwriaeth  mewn  perthynas  â  hawliau  cyflogaeth;  darparu hyfforddiant priodol i weithwyr; darparu cyfleoedd i fusnesau bach a chanolig wrth is-gontractio; a materion amgylcheddol penodol.

en-gb	Section 10 - Provision of information and advice to the SPC by public procurement subgroup
cy-gb	Adran 10 – Darparu gwybodaeth a chyngor i’r CPG gan yr is-grŵp caffael cyhoeddus

en-gb	This section sets out the functions of the public procurement subgroup which are to provide information or advice to the SPC about the functions placed on contracting authorities and the Welsh Ministers under the socially responsible procurement duties set out in Part 3 of the Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi swyddogaethau’r is-grŵp caffael cyhoeddus, sef darparu gwybodaeth neu gyngor i’r CPG ynghylch y swyddogaethau a roddir i awdurdodau contractio a Gweinidogion Cymru o dan y dyletswyddau caffael cymdeithasol gyfrifol a nodir yn Rhan 3 o’r Ddeddf.

en-gb	If the Welsh Ministers request information or advice from the SPC about such matters, the SPC must seek this from the public procurement subgroup and provide it to the Welsh Ministers as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Os yw’r CPG yn cael cais am wybodaeth neu gyngor gan Weinidogion Cymruynghylch materion o’r fath, rhaid i’r CPG geisio’r wybodaeth neu’r cyngor oddi wrth yr is-grŵp caffael cyhoeddus a’i darparu neu ei ddarparu i Weinidogion Cymru cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	In addition, this section provides for the revision of information and advice by the SPC, before it is sent to the Welsh Ministers.
cy-gb	Yn ogystal, mae’r adran hon yn darparu y caiff yr CPG ddiwygio’r wybodaeth a‘r cyngor cyn ei hanfon neu ei anfon at Weinidogion Cymru.

en-gb	Where the Welsh Ministers consult the SPC subgroup under sections 30 or 36 of the Act, the public procurement subgroup must provide information and advice that it considers appropriate as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Pan fo Gweinidogion Cymru yn ymgynghori ag is-grŵp yr CPG o dan adrannau 30 neu 36 o’r Ddeddf, rhaid i’r is-grŵp caffael cyhoeddus ddarparu gwybodaeth  a chyngor y mae’n barnu eu bod yn briodol cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	The Welsh Ministers may consult directly with the public procurement subgroup under sections 30(2)(d) or 36(2)(d) (that is in relation to notifications provided by contracting authorities in connection with social public works clauses received under section 29 or social public workforce clauses received under section 35), in which event the public procurement subgroup must provide the information or advice as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Caiff   Gweinidogion   Cymru   ymgynghori’n   uniongyrchol   â’r   is-grŵp   caffael cyhoeddus o dan adrannau 30(2)(d) neu 36(2)(d) (hynny yw, mewn perthynas â hysbysiadau a ddarperir gan awdurdodau contractio mewn cysylltiad â chymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol  sydd wedi dod i law o dan adran 29 neu  â chymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol sydd wedi dod i law o dan adran 35), ac yn yr achos hwnnw, rhaid i’r is-grŵp caffael cyhoeddus ddarparu’r wybodaeth neu’r cyngor cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	Section 11 & 12 – Meeting remotely and expenses
cy-gb	Adrannau 11 ac 12 – Cyfarfod o bell a threuliau

en-gb	A notification must be made as soon as possible giving the authority’s reasons.
cy-gb	Rhaid gwneud hysbysiad cyn gynted ag y bo’n bosibl gan roi rhesymau’r awdurdod.

en-gb	Sections 30 and 31 - Social public works clauses:
cy-gb	Adrannau 30 a 31 – Cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol:

en-gb	Section 11 allows the SPC or an SPC subgroup to hold meetings remotely, for example via the internet or telephone.
cy-gb	Mae adran 11 yn caniatáu i’r CPG neu is-grŵp o’r CPG gynnal cyfarfodydd o bell, er enghraifft drwy’r rhyngrwyd neu dros y ffôn.

en-gb	Welsh Ministers’ response and contracts
cy-gb	ymateb Gweinidogion Cymru a chontractau Gweinidogion Cymru

en-gb	These provisions will increase the flexibility of the SPC and enable it to carry out its functions effectively.
cy-gb	Bydd y darpariaethau hyn yn cynyddu hyblygrwydd yr CPG ac yn ei alluogi i gyflawni ei swyddogaethau yn effeithiol.

en-gb	Section 12 enables the Welsh Ministers to meet the expenses of SPC employer and worker representatives as well as members of subgroups.
cy-gb	Mae  adran  12  yn  galluogi  Gweinidogion  Cymru  i  dalu  treuliau  cynrychiolwyr cyflogwyr a chynrychiolwyr gweithwyr yr CPG yn ogystal â threuliau aelodau o is-grwpiau.

en-gb	Such payments would be subject to any relevant policies or procedures put in place by the Welsh Ministers.
cy-gb	Byddai  taliadau  o’r  fath  yn  ddarostyngedig  i  unrhyw  bolisïau  neu weithdrefnau perthnasol a roddwyd yn eu lle gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Section 13 – Supplementary powers
cy-gb	Adran 13 – Pwerau atodol

en-gb	This section provides the SPC with supplementary powers.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu pwerau atodol i’r CPG.

en-gb	These are exercisable both in relation to its own functions or the functions of a subgroup.
cy-gb	Mae’r rhain yn arferadwy mewn perthynas â’i swyddogaethau ei hun neu â swyddogaethau is-grŵp, fel ei gilydd.

en-gb	PART 2 – SOCIAL PARTNERSHIP AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT INTRODUCTION
cy-gb	RHAN 2 – PARTNERIAETH GYMDEITHASOL A DATBLYGU CYNALIADWY CYFLWYNIAD

en-gb	Section  2  of  the  2015  Act  defines  “sustainable  development”  as  the  process  of improving the economic, social and environmental and cultural well-being of Wales by taking action, in accordance with the sustainable development principle, aimed at achieving the well-being goals set out in section 4 of that Act.
cy-gb	Mae adran 2 o Ddeddf 2015 yn diffinio “datblygu cynaliadwy” fel y broses o wella llesiant  economaidd,  cymdeithasol,  amgylcheddol  a  diwylliannol  Cymru  drwy weithredu, yn unol â’r egwyddor datblygu cynaliadwy, gan anelu at gyrraedd y nodau llesiant a nodir yn adran 4 o’r Ddeddf honno.

en-gb	Part 2 introduces a social partnership duty on public bodies and a separate but similar social partnership duty on the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae Rhan 2 yn cyflwyno dyletswydd partneriaeth gymdeithasol ar gyrff cyhoeddus a dyletswydd partneriaeth gymdeithasol ar wahân ond debyg ar Weinidogion Cymru.

en-gb	The social partnership duties apply when a public body is carrying out sustainable development in accordance with the 2015 Act, and will ensure that when making key strategic decisions in pursuit of improved well-being in Wales under the 2015 Act, public bodies are fully and properly informed by the experience and knowledge of their staff and (for the Welsh Ministers) by the views of social partners in Wales as represented by the SPC.
cy-gb	Mae’r dyletswyddau partneriaeth gymdeithasol yn gymwys pan fo corff cyhoeddus yn ymgymryd â datblygu cynaliadwy yn unol â Deddf 2015, a bydd yn sicrhau, pan fo cyrff cyhoeddus yn gwneud penderfyniadau strategol allweddol wrth ymgyrraedd at wella llesiant yng Nghymru o dan Ddeddf 2015, eu bod yn gwneud hynny gan roi ystyriaeth lawn a phriodol i brofiad a gwybodaeth eu staff ac, yn achos Gweinidogion Cymru, i safbwyntiau partneriaid cymdeithasol yng Nghymru fel y’u cynrychiolir gan yr CPG.

en-gb	Public bodies are subject to an annual reporting requirement and a requirement to submit the reports to the SPC.
cy-gb	Mae cyrff cyhoeddus yn ddarostyngedig i ofyniad i lunio adroddiad yn flynyddol a gofyniad i gyflwyno’r adroddiadau i’r CPG.

en-gb	These notes refer to the Social Partnership and Public Procurement (Wales) Act 2023 (asc 1) which received Royal Assent on 24 May 2023
cy-gb	Mae’r nodiadau hyn yn cyfeirio at Ddeddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) 2023 (dsc 1)

en-gb	Sections 36 and 37 - Social public workforce clauses: Welsh Ministers’ response and contracts
cy-gb	Adrannau 36 a 37 – Cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol: ymateb Gweinidogion Cymru a chontractau Gweinidogion Cymru

en-gb	Part 2 also amends the well-being goals by substituting the reference to “decent work” within the “A prosperous Wales” goal with “fair work”.
cy-gb	Mae Rhan 2 hefyd yn diwygio’r nodau llesiant drwy roi “gwaith teg” yn lle’r cyfeiriad at “gwaith addas” yn y disgrifiad o’r nod “Cymru lewyrchus”.

en-gb	Section 15 - Overview of Part and interpretation
cy-gb	Adran 15 – Trosolwg o’r Rhan a dehongli

en-gb	Section 15 provides an overview of Part 2 of the Act.
cy-gb	Mae adran 15 yn darparu trosolwg o Ran 2 o’r Ddeddf.

en-gb	Subsections (2) and (3) define “sustainable development” and “public body” for the purposes of Part 2 by reference to the definitions set out in the 2015 Act.
cy-gb	Mae is-adrannau (2) a (3) yn diffinio “datblygu cynaliadwy” a “corff cyhoeddus” at ddibenion Rhan 2 drwy gyfeirio at y diffiniadau a nodir yn Neddf 2015.

en-gb	The public bodies subject to the social partnership duty in section 16 are those listed in section 6 of the 2015 Act, with the exception of Welsh Ministers who are subject to the social partnership duty in section 17.
cy-gb	Y cyrff cyhoeddus sy’n ddarostyngedig i’r ddyletswydd partneriaeth gymdeithasol yn adran 16 yw’r rheini a restrir yn adran 6 o Ddeddf 2015, ac eithrio Gweinidogion Cymru sy’n ddarostyngedig i’r ddyletswydd partneriaeth gymdeithasol yn adran 17.

en-gb	Section 16 – Social partnership duty
cy-gb	Adran 16 – Dyletswydd partneriaeth gymdeithasol

en-gb	Section 16(1) imposes the social partnership duty on each specified public body.
cy-gb	Mae adran 16(1) yn gosod y ddyletswydd partneriaeth gymdeithasol ar bob corff cyhoeddus penodedig.

en-gb	That duty  is,  in  so  far  as  is  reasonable,  to  ‘seek  consensus  or  compromise’  with  its recognised trade unions (or where there is none such with other representatives of its staff) when taking specified actions.
cy-gb	Y ddyletswydd honno yw, i’r graddau y bo’n rhesymol, i ‘geisio consensws neu gyfaddawd’ gyda’i undebau llafur cydnabyddedig (neu pan nad oes undebau llafur cydnabyddedig o’r fath, gyda chynrychiolwyr eraill ei staff) wrth gymryd camau penodedig.

en-gb	The duty applies when a public body is setting its well-being objectives under section 3(2)(a) of the 2015 Act and when it is taking decisions of a strategic nature about the reasonable steps it needs to take to meet those objectives in accordance with section 3(2)(b) of the 2015 Act.
cy-gb	Mae’r ddyletswydd yn berthnasol pan fo corff cyhoeddus yn pennu ei amcanion llesiant o dan adran 3(2)(a) o Ddeddf 2015, a phan fo’n gwneud penderfyniadau o natur strategol ynghylch y camau rhesymol y mae angen iddo eu cymryd i gyflawni’r amcanion hynny yn unol ag adran 3(2)(b) o Ddeddf 2015.

en-gb	CHAPTER 3 – REPORTING AND ACCOUNTABILITY Section 39 – Annual socially responsible procurement reports
cy-gb	PENNOD 3 – ADRODD AC ATEBOLRWYDD Adran 39 – Adroddiadau caffael cymdeithasol gyfrifol blynyddol

en-gb	It does not apply to the day- to-day decisions of a public body.
cy-gb	Nid yw’n gymwys i’r penderfyniadau y mae corff cyhoeddus yn eu gwneud o ddydd i ddydd.

en-gb	Subsection (2)(e) requires the Welsh Ministers to set out in regulations information that contracting authorities should include in their annual reports, subsection (3) specifies  that  must  include  information  on  the  extent  to  which  their  public procurement activities are meeting their socially responsible procurement objectives by, for example contributing to the local economy, taking environmental and other social considerations – such as promoting and facilitating use of the Welsh language – into account.
cy-gb	Mae is-adran (2)(e) yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru nodi mewn rheoliadau,   wybodaeth   y   dylai   awdurdodau   contractio   ei   chynnwys   yn   eu hadroddiadau blynyddol. Mae is-adran (3) yn pennu bod rhaid i hynny gynnwys gwybodaeth ynghylch i ba raddau y mae eu gweithgarwch caffael cyhoeddus yn cyflawni eu hamcanion caffael cymdeithasol gyfrifol drwy, er enghraifft, gyfrannu at yr economi leol ac ystyried materion amgylcheddol a materion cymdeithasol eraill, megis hybu a hwyluso defnyddio’r Gymraeg.

en-gb	Section 16(2) sets out a number of specific procedural requirements relating to the social  partnership  duty,  which  a  public  body  must  comply  with  when  ‘seeking consensus or compromise’.
cy-gb	Mae adran 16(2) yn nodi nifer o ofynion gweithdrefnol penodol sy’n ymwneud â’r ddyletswydd partneriaeth gymdeithasol, y mae rhaid i gorff cyhoeddus gydymffurfio â hwy wrth ‘geisio consensws neu gyfaddawd’.

en-gb	Section 17(1) provides that the Welsh Ministers must consult with the SPC when they are taking decisions of a strategic nature about the reasonable steps to take to meet their well-being objectives in accordance with section 3(2)(b) of the 2015 Act.
cy-gb	Mae adran 17(1) yn darparu bod rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â’r CPG pan fônt yn gwneud penderfyniadau o natur strategol ynghylch y camau rhesymol y maent yn eu cymryd i gyflawni eu hamcanion llesiant yn unol ag adran 3(2)(b) o Ddeddf 2015.

en-gb	It does not apply to day- to-day decisions taken by the Welsh Ministers.
cy-gb	Nid yw’n gymwys i’r penderfyniadau y mae Gweinidogion Cymru yn eu gwneud o ddydd i ddydd.

en-gb	Section 18 provides that a public body must prepare and publish an annual report and submit it to the SPC.
cy-gb	Mae adran 18 yn darparu bod rhaid i gorff cyhoeddus lunio a chyhoeddi adroddiad blynyddol a’i gyflwyno i’r CPG.

en-gb	The report must be agreed with the public body’s recognised trade unions (or where there is no recognised trade union) other representatives of its staff; or contain a statement explaining why it was not agreed.
cy-gb	Rhaid cytuno ar yr adroddiad gydag undebau llafur cydnabyddedig y corff cyhoeddus neu (pan nad oes undeb llafur cydnabyddedig) gynrychiolwyr eraill ei staff; neu gynnwys datganiad ynddo yn esbonio pam na chytunwyd arno.

en-gb	Section 19 – Social partnership reports:
cy-gb	Adran 19 – Adroddiadau partneriaeth gymdeithasol:

en-gb	Chapter 1 sets out definitions of a “public contract”, a “contracting authority” and “public  procurement”.
cy-gb	Mae Pennod 1 yn rhoi diffiniadau o “contract cyhoeddus”, “awdurdod contractio” a “caffael cyhoeddus”.

en-gb	It  also  makes  provision  for  the  Welsh  Ministers  to  make regulations to amend the meaning of a contracting authority.
cy-gb	Mae hefyd yn darparu y caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau i ddiwygio ystyr awdurdod contractio.

en-gb	RECORD OF PROCEEDINGS IN SENEDD CYMRU
cy-gb	COFNOD Y TRAFODION YN SENEDD CYMRU

en-gb	Contracting authorities are listed in Schedule 1.
cy-gb	Ceir rhestr o awdurdodau contractio yn Atodlen 1.

en-gb	The following table sets out the dates for each stage of the Act’s passage through the Senedd.
cy-gb	Mae’r tabl a ganlyn yn nodi’r dyddiadau ar gyfer pob cyfnod o hynt y Ddeddf drwy’r Senedd. Gellir cael Cofnod y Trafodion a rhagor o wybodaeth am hynt y Ddeddf hon ar wefan y Senedd ar:

en-gb	The Record of Proceedings and further information on the passage of this Act can be found on the Senedd website at: https://business.senedd.wales/mgIssueHistoryHome.aspx?IId=39479
cy-gb	Y Bil Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) (senedd.cymru) https://busnes.senedd.cymru/mgIssueHistoryHome.aspx?IId=39479

en-gb	The Welsh Ministers are a contracting authority for the purposes of this Part in all but two  circumstances  where  it  would  be  impractical  for  them  to  be  considered  a contracting authority.
cy-gb	At ddibenion y Rhan hon, mae Gweinidogion Cymru yn awdurdod contractio ym mhob sefyllfa ond dwy, pan fyddai’n anymarferol ystyried eu bod yn awdurdod contractio.

en-gb	Stage
cy-gb	a gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 24 Mai 2023 Cyfnod

en-gb	Under sections 29 and 35 a contracting authority must notify the Welsh Ministers in relation to the inclusion of social public works clauses in major constructions  contracts  and  social  public  workforce  clauses  in  outsourcing  of contracts.
cy-gb	O  dan  adrannau  29  a  35,  rhaid  i  awdurdod  contractio  hysbysu Gweinidogion Cymru mewn cysylltiad â chynnwys cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol  mewn  contractau  adeiladu  mawr  a  chymalau  gweithlu  cyhoeddus cymdeithasol wrth allanoli contractau.

en-gb	In turn, under sections 30 and 36 the Welsh Ministers are required to review any notifications provided by contracting authorities and subsequently publish the outcome of the review into the notification.
cy-gb	Yn eu tro, o dan adrannau 30 ac 36 mae’n ofynnol  i Weinidogion  Cymru  adolygu  unrhyw  hysbysiadau  a  ddarparwyd  gan awdurdodau contractio ac yna gyhoeddi canlyniad yr adolygiad o’r hysbysiad.

en-gb	In addition, under section 41 the Welsh Ministers have a power to investigate how a contracting authority carries out public procurement.
cy-gb	Yn ogystal, o dan adran 41, mae gan Weinidogion Cymru bŵer i ymchwilio i sut y mae awdurdod contractio yn cynnal caffael cyhoeddus.

en-gb	Stage 2 Scrutiny Committee – consideration of amendments
cy-gb	Cyfnod 2 Pwyllgor Craffu – ystyried gwelliannau

en-gb	Stage 3 Plenary - consideration of amendments
cy-gb	Cyfnod 3  Cyfarfod llawn – ystyried gwelliannau

en-gb	Section 24 - Socially responsible procurement duty
cy-gb	Adran 24 – Dyletswydd caffael cymdeithasol gyfrifol

en-gb	Stage 4 Approved by the Senedd
cy-gb	Cyfnod 4 Cymeradwyaeth gan Senedd Cymru

en-gb	This section sets out an overarching duty on contracting authorities, requiring them to seek to improve the economic, social, environmental and cultural well-being of their areas by carrying out public procurement in a socially responsible way.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi dyletswydd gyffredinol ar awdurdodau contractio, sy’n ei gwneud  yn  ofynnol  iddynt  geisio  gwella  llesiant  economaidd,  cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol eu hardaloedd drwy gynnal caffael cyhoeddus mewn ffordd gymdeithasol gyfrifol.

en-gb	Subsection (2) provides that this means that they must take action, in accordance with the sustainable development principle, aimed at achieving the well-being goals in the 2015 Act.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod hyn yn golygu bod rhaid iddynt weithredu, yn unol â’r egwyddor datblygu cynaliadwy, gan anelu at gyrraedd y nodau llesiant yn Neddf 2015.

en-gb	Subsection (3) requires contracting authorities to set and publish objectives (“socially responsible procurement objectives”) in relation to their public procurement designed to maximise the authorities’ contributions towards the well-being goals.
cy-gb	Mae  is-adran  (3)  yn  ei  gwneud  yn  ofynnol  i  awdurdodau  contractio  bennu  a chyhoeddi amcanion (“amcanion caffael cymdeithasol gyfrifol”) mewn perthynas â’u gweithgareddau  caffael  cyhoeddus  sydd  wedi  eu  cynllunio  i  sicrhau  bod  yr awdurdodau yn cyfrannu i’r eithaf at gyrraedd y nodau llesiant.

en-gb	This section also introduces a category of public procurement in respect of “prescribed contracts”.
cy-gb	Yn  ogystal,  mae’r  adran  hon  yn  cyflwyno  categori  o  gaffael  cyhoeddus  mewn cysylltiad â “contractau rhagnodedig”.

en-gb	These fall into three categories, as follows.
cy-gb	Gellir rhannu’r rhain yn dri chategori fel a ganlyn.

en-gb	The third category is any other public contract described in regulations by the Welsh Ministers.
cy-gb	Y trydydd categori yw unrhyw gontract cyhoeddus arall a ddisgrifir mewn rheoliadau gan Weinidogion  Cymru.

en-gb	When carrying out public procurement in respect of prescribed contracts subsection (5) provides that contracting authorities must take all reasonable steps to meet their socially responsible procurement objectives.
cy-gb	Pan  fo  awdurdodau  contractio  yn  cynnal  caffaeliadau cyhoeddus mewn cysylltiad â chontractau rhagnodedig, mae is-adran (5) yn darparu bod  rhaid  iddynt  gymryd  pob  cam  rhesymol  i  gyflawni  eu  hamcanion  caffael cymdeithasol gyfrifol.

en-gb	Two constraints are placed by subsection (6) upon this duty to “take all reasonable steps” to meet objectives.
cy-gb	Gosodir dau gyfyngiad gan is-adran (6) ar y ddyletswydd hon i “gymryd pob cam rhesymol”i gyflawni amcanion.

en-gb	The first is that any provisions included in a contract in relation to these objectives must be proportionate with respect to the contract value.
cy-gb	Y cyntaf yw bod rhaid i unrhyw ddarpariaethau sydd wedi eu cynnwys mewn contract mewn perthynas â’r amcanion hyn fod yn gymesur o ran gwerth y contract.

en-gb	The  second  is  that  the  provisions  must  not  conflict  with  any  other  relevant procurement-related legislation.
cy-gb	Yr ail yw bod rhaid sicrhau nad oes gwrthdaro rhwng y darpariaethau ac unrhyw ddeddfwriaeth berthnasol arall sy’n ymwneud â chaffael.

en-gb	Section 25 - Socially responsible procurement duty: major construction contracts 66.
cy-gb	Adran 25 – Dyletswydd caffael cymdeithasol gyfrifol: contractau adeiladu mawr 66.

en-gb	This section introduces particular actions that are required in respect of a “major construction contract”.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  cyflwyno  camau  penodol  sy’n  ofynnol  mewn  cysylltiad  â “contract adeiladu mawr”.

en-gb	Major construction contracts are defined as public works contracts or works contracts or works concession contracts with an estimated total value over £2m (inclusive of VAT).
cy-gb	Diffinnir  contractau  adeiladu   mawr   fel   contractau  gweithiau   cyhoeddus   neu gontractau gweithiau neu gontractau consesiwn gweithiau, sydd â chyfanswm gwerth amcangyfrifedig  o  dros  £2  filiwn  (yn  cynnwys  TAW).

en-gb	This includes both framework agreements and contracts entered into as a result of a framework agreement where the estimated value exceeds £2m.
cy-gb	Mae  hyn  yn  cynnwys cytundebau fframwaith a chontractau yr ymrwymir iddynt o ganlyniad i gytundeb fframwaith lle y mae’r gwerth amcangyfrifedig yn fwy na £2 filiwn.

en-gb	Public works contracts, works contracts and works concession contracts are all defined in section 45(1).
cy-gb	Mae contractau gweithiau cyhoeddus, contractau gweithiau a chontractau consesiwn gweithiau i gyd wedi eu diffinio yn adran 45(1).

en-gb	The main action is a duty on contracting authorities to consider whether “social public works clauses” (as published by the Welsh Ministers under section 27) should be included in any major construction contract they propose to award, and to take reasonable steps to ensure they can be implemented.
cy-gb	Y prif gam gweithredu yw dyletswydd ar awdurdodau contractio i ystyried a ddylid cynnwys “cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol” (fel y’u cyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru o dan adran 27) mewn unrhyw gontract adeiladu mawr y maent yn bwriadu ei ddyfarnu, ac i gymryd camau rhesymol i sicrhau y gellir eu gweithredu.

en-gb	The clauses are designed to bring about improvements to economic, social, environmental and cultural well-being listed under categories as set out in section 27.
cy-gb	Bwriedir  i’r  cymalau  sicrhau  gwelliannau  i  lesiant  economaidd,  cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol, a restrir o dan gategorïau a nodir yn adran 27.

en-gb	If a decision is taken to include the clauses, in the subsequent management of the contract the contracting authority must take all reasonable steps to ensure that the obligations in the clauses are implemented.
cy-gb	Os  penderfynir  cynnwys  y  cymalau,  rhaid  i’r  awdurdod  contractio,  wrth  reoli’r contract wedi hynny, gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y rhwymedigaethau yn y cymalau yn cael eu gweithredu.

en-gb	Section 26 - Socially responsible procurement duty: outsourcing services contracts
cy-gb	Adran 26 – Dyletswydd caffael cymdeithasol gyfrifol: contractau allanoli gwasanaethau

en-gb	Outsourcing services contracts are defined in subsection (2) as either a contract under which a public service that has been, or is currently, provided by a contracting authority is transferred to another organisation, or under which another organisation agrees to undertake any other function undertaken by, or previously undertaken by, a contracting authority.
cy-gb	Diffinnir contractau allanoli gwasanaethau yn is-adran (2) fel naill ai contract y mae gwasanaeth cyhoeddus sy’n cael ei ddarparu gan, neu a ddarparwyd yn flaenorol gan, awdurdod contractio yn cael ei drosglwyddo i sefydliad arall odano, neu y mae sefydliad arall yn cytuno i gyflawni unrhyw swyddogaeth arall sy’n cael ei gyflawni gan, neu a gyflawnwyd yn flaenorol gan, awdurdod contractio odano.

en-gb	This  section  sets  out  the  particular  actions  that  must  be  taken  in  relation  to  an outsourcing services contract (these are similar to the actions required in respect of major construction contracts).
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi’r camau penodol y mae rhaid eu cymryd mewn perthynas â chontract allanoli gwasanaethau (mae’r rhain yn debyg i’r camau sy’n ofynnol mewn cysylltiad â chontractau adeiladu mawr).

en-gb	The contracting authority must consider including “social public workforce clauses” in any relevant outsourcing services contract it proposes to award.
cy-gb	Rhaid  i’r  awdurdod  contractio  ystyried  cynnwys  “cymalau  gweithlu  cyhoeddus cymdeithasol” mewn unrhyw gontract allanoli gwasanaethau perthnasol y mae’n bwriadu  ei  ddyfarnu.

en-gb	Section 33 makes provision in connection with social public workforce clauses.
cy-gb	Mae  adran  33  yn  gwneud  darpariaeth  mewn  cysylltiad  â chymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol.

en-gb	If they are included, in the subsequent management of the contract the contracting authority must take all reasonable steps to ensure that the obligations in the clauses are implemented.
cy-gb	Os cânt eu cynnwys, rhaid i’r awdurdod contractio, wrth reoli’r contract wedi hynny, gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y rhwymedigaethau yn y cymalau yn cael eu gweithredu.

en-gb	Section 27 - Social public works clauses in major construction contracts
cy-gb	Adran 27 – Cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol mewn contractau adeiladu mawr

en-gb	This  section  requires  the  Welsh  Ministers  to  publish  model  clauses  for  major construction  contracts  (“social  public  works  clauses”)  designed  to  bring  about improvements to economic, social, environmental and cultural well-being listed under the categories set out in the Table in section 27.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi cymalau enghreifftiol ar gyfer contractau adeiladu mawr (“cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol”) sydd wedi eu cynllunio i sicrhau gwelliannau i lesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol, a restrir o dan y categorïau a nodir yn y Tabl yn adran 27.

en-gb	The table can be amended in future through regulations.
cy-gb	Gellir diwygio’r tabl yn y dyfodol drwy reoliadau.

en-gb	“Including”  social  public  works  clauses  in  major  construction  contracts  means including all of the model clauses, incorporating wording that will have the same or substantially the same effect as the published model contract clauses.
cy-gb	Mae  “cynnwys”  cymalau  gweithiau  cyhoeddus  cymdeithasol  mewn  contractau adeiladu mawr yn golygu cynnwys pob un o’r cymalau enghreifftiol, gan ymgorffori geiriad a fydd yn cael yr un effaith neu’r un effaith yn sylweddol â’r cymal contract enghreifftiol cyhoeddedig.

en-gb	Section 28 - Social public works clauses in subcontracts
cy-gb	Adran 28 – Cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol mewn is-gontractau

en-gb	As well as taking all reasonable steps to ensure that the social public works clauses are implemented in contracts (see section 25) this section requires contracting authorities to take all reasonable steps to ensure that the obligations are implemented where a contractor enters into a subcontract.
cy-gb	Yn  ogystal  â  chymryd  pob  cam  rhesymol  i  sicrhau  bod  y  cymalau  gweithiau cyhoeddus cymdeithasol yn cael eu gweithredu mewn contractau (gweler adran 25), mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau contractio gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y rhwymedigaethau’n cael eu gweithredu pan fo contractiwr yn ymrwymo i is-gontract.

en-gb	This section also gives some examples of what is meant by “reasonable steps”.
cy-gb	Mae’r adran hon yn cynnig nifer o enghreifftiau o’r hyn y mae “camau rhesymol” yn ei olygu hefyd.

en-gb	In summary these are: ensuring that clauses with the same or substantially the same effect are included in subcontracts, and throughout subsequent contracts in the supply chain;  ensuring  that  obligations  within  the  clauses  can  be  enforced;  requiring contractors to obtain the consent of the contracting authority before appointing sub-contractors so that the authority can ensure that the clauses are included; requiring the contractor to inform the authority if it is not including the clauses in subcontracts; and requiring contractors to monitor the implementation of the clauses.
cy-gb	I grynhoi, mae’r rhain yn cynnwys: sicrhau bod cymalau sy’n cael yr un effaith neu’r un effaith yn sylweddol yn cael eu cynnwys mewn is-gontractau, ac ym  mhob  contract  dilynol  yn  y  gadwyn  gyflenwi;  sicrhau  y  gellir  gorfodi’r rhwymedigaethau sydd yn y cymalau; ei gwneud yn ofynnol i gontractwyr gael cydsyniad yr awdurdod contractio cyn penodi is-gontractwyr fel y gall yr awdurdod sicrhau bod y cymalau wedi eu cynnwys; ei gwneud yn ofynnol i’r contractiwr hysbysu’r  awdurdod  os  nad  yw’n  cynnwys  y  cymalau  mewn  is-gontractau;  a’i gwneud yn ofynnol i gontractwyr fonitro gweithredu’r cymalau.

en-gb	Section 29 - Social public works clauses: notifying the Welsh Ministers
cy-gb	Adran 29 – Cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol: hysbysu Gweinidogion Cymru

en-gb	There may be valid reasons why a contracting authority does not intend to include social public works clauses in major construction contracts.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd rhesymau dilys pam nad yw awdurdod contractio yn bwriadu cynnwys cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol mewn contractau adeiladu mawr.

en-gb	This section requires a contracting  authority  to  notify  the  Welsh  Ministers  if,  in  relation  to  a  major construction contract—
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdod contractio hysbysu Gweinidogion Cymru os, mewn perthynas â chontract adeiladu mawr—

en-gb	a.   it does not intend to include the social public works clauses, or
cy-gb	a.   nad yw’n bwriadu cynnwys y cymalau gweithiau cyhoeddus cymdeithasol, neu

en-gb	b.   despite taking reasonable steps to include them, they are not contained in a contract.
cy-gb	b.   er ei fod wedi cymryd camau rhesymol i wneud hynny, nad ydynt wedi eu cynnwys mewn contract.

en-gb	A contracting authority must also inform the Welsh Ministers if it has failed to pass the required obligation through supply chains via subcontracts, or has not put a process in place to manage their implementation.
cy-gb	Rhaid i awdurdod contractio hefyd hysbysu Gweinidogion Cymru os yw wedi methu â throsglwyddo’r rhwymedigaeth ofynnol drwy gadwyni cyflenwi drwy gyfrwng is-gontractau, neu os nad yw wedi rhoi proses ar waith i reoli eu gweithrediad.

en-gb	Where the Welsh Ministers receive a notification from a contracting authority under section 29 this section sets out the steps required of the Ministers.
cy-gb	Pan fo Gweinidogion Cymru yn cael hysbysiad gan awdurdod contractio o dan adran 29, mae’r adran hon yn nodi’r camau y mae’n ofynnol i’r Gweinidogion eu cymryd.

en-gb	Where the Welsh Ministers receive a notification, they are required under subsection (1) to publish a summary of it and they must consider whether they are satisfied with the reasons given in the notification.
cy-gb	Pan fo Gweinidogion Cymru yn cael hysbysiad, mae’n ofynnol iddynt gyhoeddi crynodeb ohono o dan is-adran (1) a rhaid iddynt ystyried a ydynt yn fodlon ar y rhesymau a roddwyd yn yr hysbysiad.

en-gb	In doing so, they may under subsection (3) consult the authority and may, by notice, require documentsor other information from a contracting authority (both of which they must do as soon as reasonably practicable (see subsection (7)), in the event of which that documentation or information must also be provided as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Wrth wneud hynny, cânt ymgynghori â’r awdurdod o dan is-adran (2) a chânt, drwy hysbysiad, ei gwneud yn ofynnol i awdurdod  contractio  ddarparu  dogfennau  neu  wybodaeth  arall  (a  rhaid  iddynt wneud y ddau beth hyn cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol (gweler is-adran (7)), ac os digwydd hynny, rhaid iddo hefyd eu darparu neu ei darparu cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	The Welsh Ministers may also consult with the public procurement subgroup.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru hefyd ymgynghoriâ’r is-grŵp caffael cyhoeddus.

en-gb	In the event of being satisfied with the authority’s reasons set out in the notification, the Welsh Ministers must publish a summary of their reasons for being satisfied.
cy-gb	Os  yw  Gweinidogion  Cymru  yn  fodlon  ar  resymau’r  awdurdod  a  nodir  yn  yr hysbysiad, rhaid iddynt gyhoeddi crynodeb o’r rhesymau pam eu bod yn fodlon.

en-gb	In the event of not being satisfied they may direct the contracting authority to take all reasonable steps to include social public works clauses in the major construction contract  or  in  sub-contracts,  and  to  put  processes  in  place  to  ensure  they  are implemented.
cy-gb	Os nad ydynt yn fodlon, cânt roi cyfarwyddyd i’r awdurdod contractio i gymryd pob cam rhesymol  i  gynnwys  cymalau  gweithiau  cyhoeddus  cymdeithasol  yn  y  contract adeiladu mawr neu mewn is-gontractau, ac i roi prosesau ar waith i sicrhau eu bod yn cael eu gweithredu.

en-gb	must publish any directions.
cy-gb	Rhaid iddynt gyhoeddi unrhyw gyfarwyddydau hefyd.

en-gb	Subsection (6) provides that where they are not satisfied but do not issue directions, the Welsh Ministers must inform that SPC and must publish their reasonsfor not being satisfied and not issuing a direction.
cy-gb	Mae  is-adran  (6)  yn  darparu  os  nad  ydynt  yn  fodlon  ond  nad  ydynt  yn  rhoi cyfarwyddydau,  rhaid  i  Weinidogion  Cymru  hysbysu’r  CPG  a  rhaid  iddynt gyhoeddi’r  rhesymau  pam  nad  ydynt  yn  fodlon  a  pham  nad  ydynt  yn  rhoi cyfarwyddyd.

en-gb	Subsection (9) provides that the Welsh Ministers are not required to publish any information  which  would  be  exempt  from  disclosure  under  the  Freedom  of Information Act 2000.
cy-gb	Mae  is-adran  (9)  yn  darparu  nad  yw’n  ofynnol i Weinidogion  Cymru gyhoeddi unrhyw wybodaeth a fyddai’n esempt rhag cael ei datgelu o dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000.

en-gb	Section 31makes provision for contracts let by the WelshMinisters.
cy-gb	Mae adran 31 yn gwneud darpariaeth ar gyfer contractau a osodir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	They must publish a statement as soon as reasonably practicable if they do not intend to include social public  works  clauses  in  a  major  construction  contract,  including  their  taking reasonable steps to include them, they are not contained in a contract, or there is no process in place to manage their implementation, giving reasons.
cy-gb	Rhaid iddynt gyhoeddi datganiad cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol os  nad  ydynt  yn  bwriadu  cynnwys  cymalau  gweithiau  cyhoeddus  cymdeithasol mewn contract adeiladu mawr, gan gynnwys y ffaith eu bod wedi cymryd camau rhesymol i wneud hynny, os nad ydynt wedi eu cynnwys mewn contract, neu os nad oes proses yn ei lle i reoli eu gweithrediad, gan roi rhesymau.

en-gb	Section 32 - Public services outsourcing and workforce code
cy-gb	Adran 32 – Y cod allanoli gwasanaethau cyhoeddus a’r gweithlu

en-gb	This section requires the Welsh Ministers to publish a code of practice (the “public services outsourcing and workforce code”) about employment and pensions matters related to outsourcing services contracts.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi cod ymarfer (“y cod allanoli gwasanaethau cyhoeddus a’r gweithlu”) ynghylch materion cyflogaeth a phensiynau sy’n gysylltiedig â chontractau allanoli gwasanaethau.

en-gb	This is for the purpose of improving the quality of public services or other functions outsourced by contracting authorities.
cy-gb	Mae hyn at ddiben gwella ansawdd gwasanaethau cyhoeddus neu swyddogaethau eraill a allanolir   gan   awdurdodau   contractio.

en-gb	The “social public workforce clauses” (see section 33) are included as part of this Code.
cy-gb	Mae’r   “cymalau   gweithlu   cyhoeddus cymdeithasol”(gweler adran 33) yn cael eu cynnwys fel rhan o’r cod hwn.

en-gb	Any subsequent revision to this Code must also be published by the Welsh Ministers and  laid  before  the  Senedd.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi unrhyw ddiwygiad dilynol i’r cod hwn hefyd, a’i osod gerbron y Senedd.

en-gb	The  Welsh  Ministers  must  consult  with  relevant stakeholders in developing or subsequently revising the public service outsourcing and workforce code.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â rhanddeiliaid perthnasol wrth ddatblygu’r cod allanoli gwasanaethau cyhoeddus a’r gweithlu, neu wrth ei ddiwygio wedi hynny.

en-gb	Sections 33 and 34 - Social public workforce clauses in outsourcing services contracts and in subcontracts
cy-gb	Adrannau 33 a 34 – Cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol mewn contractau allanoli gwasanaethau ac mewn is-gontractau

en-gb	The public services outsourcing and workforce code published under section 32 must include model contract clauses (“social public workforce clauses”), designed to ensure that members of staff employed to deliver a service can, if they wish, be transferred to the new employer that will be contracted to deliver the service.
cy-gb	Rhaid i’r cod allanoli gwasanaethau cyhoeddus a’r gweithlu a gyhoeddir o dan adran 32   gynnwys   cymalau   contract   enghreifftiol   (“cymalau   gweithlu   cyhoeddus cymdeithasol”), sydd wedi eu cynllunio i sicrhau y gall aelodau o staff a gyflogir i ddarparu gwasanaeth, os ydynt yn dymuno, drosglwyddo i’r cyflogwr newydd a fydd wedi ei gontractio i ddarparu’r gwasanaeth.

en-gb	These clauses will also ensure that their terms and conditions of employment and pensions arrangements are protected.
cy-gb	Bydd y cymalau hyn yn sicrhau bod telerau ac amodau eu cyflogaeth a’u trefniadau pensiwn wedi eu diogelu hefyd.

en-gb	The  clauses  are  also  designed  to  ensure  that  in  the  event  of  the  new  employer recruiting further members of staff to deliver the same service, the new members of staff are employed with terms and conditions that are no less favourable, and with pensions arrangements that are reasonable.
cy-gb	Mae’r cymalau wedi eu cynllunio i sicrhau hefyd, os bydd y cyflogwr newydd yn recriwtio rhagor o aelodau o staff i ddarparu’r un gwasanaeth, fod yr aelodau newydd o staff gael eu cyflogi gyda thelerau ac amodau nad ydynt yn llai ffafriol, a threfniadau pensiwn sy’n rhesymol.

en-gb	Section 34 applies where a contracting authority intends to include social public workforce clauses into a outsourcing services subcontract.
cy-gb	Mae adran 34 yn gymwys pan fo awdurdod contractio yn bwriadu cynnwys cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol mewn is-gontract allanoli gwasanaethau.

en-gb	Section 34(2) requires contracting authorities to take all reasonable steps to ensure that the obligations in the social public workforce clauses are implemented into any subcontract which the contractor enters into with any other economic operator.
cy-gb	Mae adran 34(2) yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau contractio gymryd pob cam rhesymol  i  sicrhau  bod  y  rhwymedigaethau  yn  y  cymalau  gweithlu  cyhoeddus cymdeithasol yn cael eu gweithredu mewn unrhyw is-gontract y mae’r contractiwr yn ymrwymo iddo gydag unrhyw weithredwr economaidd arall.

en-gb	Subsection (3) sets out examples of reasonable steps which may be taken.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn nodi enghreifftiau o gamau rhesymol y gellir eu cymryd.

en-gb	They include ensuring that clauses with the same or substantially the same effect are included in subcontracts, and throughout  subsequent  contracts  in  the  supply  chain;  ensuring  that  they  can  be enforced; requiring contractors to obtain the consent of the contracting authority before appointing sub-contractors so that the authority can ensure that the clauses are included; requiring the contractor to inform the authority if it is not including the clauses in subcontracts; and requiring contractors to monitor the implementation of the clauses.
cy-gb	Yn eu plith mae sicrhau bod cymalau sy’n cael yr un effaith neu’r un effaith yn sylweddol yn cael eu cynnwys mewn is-gontractau, ac ym mhob contract dilynol yn y gadwyn gyflenwi; sicrhau y gellir eu gorfodi; ei gwneud yn ofynnol i gontractwyr gael cydsyniad yr awdurdod contractio cyn penodi is-gontractwyr fel y gall yr awdurdod sicrhau bod y cymalau wedi eu cynnwys; ei gwneud yn ofynnol i’r contractiwr hysbysu’r awdurdod os nad yw’n cynnwys y cymalau mewn is-gontractau; a’i gwneud yn ofynnol i gontractwyr fonitro gweithredu’r cymalau.

en-gb	Section 35 - Social public workforce clauses: notifying the Welsh Ministers
cy-gb	Adran 35– Cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol: hysbysu Gweinidogion Cymru

en-gb	Section 35(1) requires the contracting authority to notify the Welsh Ministers if it has not included, or does not intend to include, social public workforce clauses in the contract, including where the authority has taken reasonable steps to include them, or there is no process in place for ensuring that obligations in social public workforce clauses are implemented whether in a contract or subcontract.
cy-gb	Mae  adran  35(1)  yn  ei  gwneud  yn  ofynnol  i’r  awdurdod  contractio  hysbysu Gweinidogion Cymru os nad yw wedi cynnwys, neu os nad yw’n bwriadu cynnwys, cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol yn y contract,  gan gynnwys pan fo’r awdurdod wedi cymryd camau rhesymol i’w cynnwys, neu os nad oes proses ar waith i sicrhau bod rhwymedigaethau mewn cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol yn cael eu gweithredu pa un ai mewn contract neu mewn is-gontract.

en-gb	Under subsection (2), the contracting authority’s notification and reasons for not including social public workforce clauses in the contract must be provided as soon as possible.
cy-gb	O dan is-adran (2), rhaid darparu hysbysiad yr awdurdod contractio a’i resymau dros beidio â chynnwys cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol yn y contract cyn gynted ag y bo’n bosibl.

en-gb	In doing so, they may under subsection (2) consult the authority and may, by notice, require documentsor other information from a contracting authority (both of which they must do as soon as reasonably practicable (see subsection (7)), in the event of which that documentation or information must also be provided as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Wrth wneud hynny, cânt ymgynghori â’r awdurdod o dan is-adran (2) a chânt, drwy hysbysiad, ei gwneud yn ofynnol i awdurdod  contractio  ddarparu  dogfennau  neu  wybodaeth  arall  (a  rhaid  iddynt wneud y ddau beth hyn cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol (gweler is-adran (7)), ac os digwydd hynny, rhaid iddo hefyd eu darparu neu ei darparu cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	The Welsh Ministers may also consult with the public procurement subgroup.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru hefyd ymgynghori â’r is-grŵp caffael cyhoeddus.

en-gb	In the event of not being satisfied they may direct the contracting authority to take all reasonable steps to include social public workforce clauses in the outsourcing services contract  or  in  sub-contracts,  and  to  put  processes  in  place  to  ensure  they  are implemented.
cy-gb	Os nad ydynt yn fodlon, cânt roi cyfarwyddyd i’r awdurdod contractio i gymryd pob cam rhesymol i gynnwys cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol yn y contract allanoli gwasanaethau neu mewn is-gontractau, ac i roi prosesau ar waith i sicrhau eu bod yn cael eu gweithredu.

en-gb	They must publish any directions.
cy-gb	Rhaid iddynt gyhoeddi unrhyw gyfarwyddydau hefyd.

en-gb	Section 37makes provision for contracts let by the WelshMinisters.
cy-gb	Mae adran 37 yn gwneud darpariaeth ar gyfer contractau a osodir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	They must publish a statement as soon as reasonably practicable if they do not intend to include social public workforce clauses in an outsourcing contract, including their taking reasonable steps to include them, they are not contained in a contract, or there is no process in place to manage their implementation, giving reasons.
cy-gb	Rhaid iddynt gyhoeddi datganiad cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol os nad ydynt yn bwriadu cynnwys cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol mewn contract allanoli, gan gynnwys y ffaith eu bod wedi cymryd camau rhesymol i wneud hynny, os nad ydynt wedi eu cynnwys mewn contract, neu os nad oes proses yn ei lle i reoli eu gweithrediad, gan roi rhesymau.

en-gb	For contracts let by the Welsh Ministers, a statement must be published as soon as reasonably practicable by the Welsh Ministers if they do not intend to include social public workforce clauses in an outsourcing services contract, despite their taking reasonable steps to include them, they are not contained in a contract, or there is no process in place to manage their implementation, giving reasons.
cy-gb	Yn achos contractau a osodir gan Weinidogion Cymru, rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi datganiad cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol os nad ydynt yn bwriadu cynnwys cymalau gweithlu cyhoeddus cymdeithasol mewn contract allanoli gwasanaethau, er eu bod wedi cymryd camau rhesymol i wneud hynny, os nad ydynt wedi  eu  cynnwys  mewn  contract,  neu  os  nad  oes  proses  yn  ei  lle  i  reoli  eu gweithrediad, gan roi rhesymau.

en-gb	Section 38 - Procurement strategy
cy-gb	Adran 38 – Strategaeth gaffael

en-gb	This section requires contracting authorities to prepare and publish a “procurement strategy” setting out how the authority intends to carry out public procurement in a socially responsible way, how it intends to take reasonable steps to meet the objectives that it has set (see section 24) and how it intends to make payments promptly.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau contractio lunio a chyhoeddi “strategaeth gaffael” sy’n nodi sut y mae’r awdurdod yn bwriadu cynnal caffael cyhoeddus mewn ffordd gymdeithasol gyfrifol, sut y mae’n bwriadu cymryd camau rhesymol i gyflawni’r amcanion y mae wedi eu gosod (gweler adran 24) a sut y mae’n bwriadu  gwneud  taliadau  yn  brydlon.

en-gb	Other matters to be included in procurement strategies may be set out in regulations made from time to time by the Welsh Ministers.
cy-gb	Caniateir  nodi  materion  eraill  sydd  i’w cynnwys mewn strategaethau caffael mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion o bryd i’w gilydd.

en-gb	Under subsection (4), these strategies must be reviewed each year and any subsequent revisions must be published.
cy-gb	O dan is-adran (4), rhaid adolygu’r strategaethau hyn bob blwyddyn a rhaid cyhoeddi unrhyw  ddiwygiadau  dilynol.

en-gb	Joint strategies may be published by two or more authorities.
cy-gb	Caniateir  i  ddau  awdurdod  neu  ragor  gyhoeddi strategaethau ar y cyd.

en-gb	Section 39(1) sets out a requirement on contracting authorities to publish an annual socially responsible procurement report as soon as possible at the end of each financial year.
cy-gb	Mae  adran  39(1)  yn  nodi  ei  bod  yn  ofynnol  i  awdurdodau  contractio  gyhoeddi adroddiad caffael cymdeithasol gyfrifol blynyddol cyn gynted ag y bo’n bosibl ar ddiwedd pob blwyddyn ariannol.

en-gb	Subsection (2) provides that these reports must include a summary of the prescribed procurements that led to the award of any contract within that financial year, a review of the steps that the authority has taken to meet its objectives, what (if any) further steps could be taken in future procurements to meet those objectives and a summary of procurement that is planned for the following two years, along with any other information as may be specified in regulations made by the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod rhaid i’r adroddiadau hyn gynnwys crynodeb o’r caffaeliadau rhagnodedig a arweiniodd at ddyfarnu unrhyw gontract yn ystod y flwyddyn ariannol honno, adolygiad o’r camau y mae’r awdurdod wedi eu cymryd i gyflawni ei amcanion, pa gamau pellach (os oes rhai) a allai gael eu cymryd mewn caffaeliadau yn y dyfodol i gyflawni’r amcanion hynny a chrynodeb o gaffaeliadau arfaethedig ar gyfer y ddwy flynedd ganlynol, ynghyd ag unrhyw wybodaeth arall a bennir mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Section 40 – Contracts register
cy-gb	Adran 40 – Cofrestr gontractau

en-gb	Section 40(1) requires each contracting authority to maintain and publish a contracts register.
cy-gb	Mae adran 40(1) yn ei gwneud yn ofynnol i bob awdurdod contractio gynnal a chyhoeddi cofrestr gontractau.

en-gb	Subsection (2) provides that a register contains information on ‘registrable contracts’ which are of a description prescribed by the Welsh Ministers in regulations.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod cofrestr yn cynnwys gwybodaeth  am  ‘gontractau  cofrestradwy’  sydd  o  ddisgrifiad  a  ragnodwyd  gan Weinidogion Cymru drwy reoliadau.

en-gb	Subsection (3) sets out the information required to be captured in respect of each registrable contract: its name, date of award, estimated value, the address of the contractor’s principal place of business, subject matter, start date, end date and any period for which it may be extended, as well as any other information which may be set out within regulations made by the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn nodi’r wybodaeth y mae’n ofynnol ei chofnodi mewn cysylltiad â phob contract cofrestradwy: ei enw, dyddiad dyfarnu’r contract, y gwerth amcangyfrifedig, cyfeiriad prif fan busnes y contractiwr, y pwnc, y dyddiad cychwyn, y dyddiad terfynu ac unrhyw gyfnod y gellir estyn y contract, yn ogystal ag unrhyw wybodaeth arall a nodir mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Subsection (4) provides that contracting authorities are not required to register any information which they consider would impede law enforcement or not be in the public interest, would prejudice the commercial interests of a person or competition between  economic  operators.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn darparu nad yw’n ofynnol i awdurdodau contractio gofrestru unrhyw wybodaeth y maent o’r farn y byddai’n rhwystro gorfodi’r gyfraith neu na fyddai er budd y cyhoedd, y byddai’n rhagfarnu buddiannau masnachol person neu yn rhagfarnu cystadleuaeth rhwng gweithredwyr economaidd.

en-gb	Under  subsection  (5),  the  information  about  any contract may only be deleted from the contract after the contract has either been terminated or expired.
cy-gb	O dan is-adran (5), ni cheir ond dileu’r wybodaeth am unrhyw gontract o’r contract ar ôl i’r contract gael ei derfynu neu ar ôl iddo ddod i ben.

en-gb	Section 41 - Procurement investigations
cy-gb	Adran 41 – Ymchwiliadau caffael

en-gb	This section provides the Welsh Ministers with powers of investigation into how a contracting authority carries out public procurement.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu pwerau i Weinidogion Cymru i ymchwilio i sut y mae awdurdod contractio yn cynnal caffael cyhoeddus.

en-gb	This could be in relation to a particular procurement or procurement activities more generally.
cy-gb	Gallai hyn fod mewn perthynas â gwaith caffael penodol neu weithgarwch caffael yn fwy cyffredinol.

en-gb	Under subsection (4) contracting authorities may be required by the Welsh Ministers to provide documents or other information for the purposes of an investigation.
cy-gb	O dan is-adran (4), gall fod yn ofynnol gan Weinidogion Cymru i awdurdodau contractio ddarparu dogfennau neu wybodaeth arall at ddibenion ymchwiliad.

en-gb	Subsection (5) provides that at the end of any investigation, the Welsh Ministers may make recommendations to the contracting authority, publish a report and/or lay a copy of any report before the Senedd.
cy-gb	Mae is-adran  (5)  yn  darparu   y   caiff   Gweinidogion  Cymru,   ar  ddiwedd  unrhyw ymchwiliad,  wneud  argymhellion  i’r  awdurdod  contractio,  cyhoeddi  adroddiad a/neu osod copi o unrhyw adroddiad gerbron y Senedd.

en-gb	Section 42 - Welsh Ministers’ annual report on public procurement
cy-gb	Adran 42 – Adroddiad blynyddol Gweinidogion Cymru ar gaffael cyhoeddus

en-gb	Section 42 requires the Welsh Ministers to publish, as soon as reasonably practicable after  the  end  of  a  financial  year,  a  report  about  public  procurement  in  Wales.
cy-gb	Mae adran 42 yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi adroddiad ar gaffael cyhoeddus yng Nghymru, a hynny cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl diwedd blwyddyn ariannol.

en-gb	Subsection (2) provides that the report must summarise any investigations carried out under section 41 and information drawn from contracting authorities’ annual reports.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod rhaid i’r adroddiad roi crynodeb o unrhyw ymchwiliadau a gynhelir o dan adran 41, a gwybodaeth a ddaw o adroddiadau blynyddol awdurdodau contractio.

en-gb	Subsection (3) requires the Welsh Ministers to publish these reports and lay them before the Senedd.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi’r adroddiadau hyn a’u gosod gerbron y Senedd.

en-gb	Part 4 contains provisions on subordinate legislation procedures; provides powers for the Welsh Ministers to make transitional, consequential etc. provisions; and makes provision in respect of commencement, interpretation, coming into force etc.
cy-gb	Mae Rhan 4 yn cynnwys darpariaethau ar weithdrefnau is-ddeddfwriaeth; yn darparu pwerau i Weinidogion Cymru i wneud darpariaethau trosiannol, canlyniadol etc.; ac yn gwneud darpariaeth mewn cysylltiad â chychwyn, dehongli, dod i rym etc.

en-gb	This section sets out details of the guidance that the Welsh Ministers may issue about Part  3  of  the  Act  and  to  which  contracting  authorities  must  have  regard  when undertaking socially responsible procurement.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi manylion y canllawiau y caiff Gweinidogion Cymru eu dyroddi ynghylch Rhan 3 o’r Ddeddf ac y mae rhaid i awdurdodau contractio roi sylw i’r canllawiau hynny wrth gynnal caffael cymdeithasol gyfrifol.

en-gb	Subsection (4) requires the Welsh Ministers  to  consult  with  the  SPC  and  other  stakeholders  that  they  consider appropriate before issuing any guidance under this section.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn ei gwneud  yn  ofynnol  i  Weinidogion  Cymru  ymgynghori  â’r  CPG  ac  unrhyw randdeiliaid  eraill y  maent  yn  ystyried  eu  bod  yn  briodol  cyn  dyroddi  unrhyw ganllawiau o dan yr adran hon.

en-gb	Section 44 - Regulations
cy-gb	Adran 44 – Rheoliadau

en-gb	This section makes provision about how regulations under Part 3 of the Act are to be made.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch sut y mae rheoliadau o dan Ran 3 o’r Ddeddf i’w gwneud.

en-gb	This includes provision about the procedures of the Senedd that apply in relation  to  the  regulations,  and  the  ancillary  provision  (that  is,  supplemental, incidental, consequential, transitional, transitory or saving provision) that may be made in these regulations.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys darpariaeth ynghylch gweithdrefnau’r Senedd sy’n gymwys mewn perthynas â’r rheoliadau, a’r ddarpariaeth ategol (hynny yw, darpariaeth atodol, darpariaeth ddeilliadol, darpariaeth ganlyniadol, darpariaeth drosiannol, darpariaeth ddarfodol neu ddarpariaeth arbed) y caniateir ei gwneud yn y rheoliadau hyn.

en-gb	Section 45 - Interpretation of Part 3
cy-gb	Adran 45 – Dehongli Rhan 3

en-gb	This section defines specific terms used in Part 3 of the Act and is self-explanatory.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio termau penodol a ddefnyddir yn Rhan 3 o’r Ddeddf ac mae’n hunanesboniadol.

en-gb	Section 46 - General interpretation
cy-gb	Adran 46 – Dehongli cyffredinol

en-gb	This section defines specific terms used in this Act and is self-explanatory.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio termau penodol a ddefnyddir yn y Ddeddf hon ac mae’n hunanesboniadol.

en-gb	Section 47 - Minor amendment of the WFGA 2015
cy-gb	Adran 47 – Mân ddiwygiad i DLlCD 2015

en-gb	This section makes a minor amendment to section 9 of the WFGA 2015.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud mân ddiwygiad i adran 9 o DLlCD 2015.

en-gb	Subsection (1) brings section 48 of the Act into force the day after the day of Royal Assent.
cy-gb	Mae is-adran (1) yn dwyn adran 48 o’r Ddeddf i rym drannoeth diwrnod y Cydsyniad Brenhinol.

en-gb	All other provisions of the Act come into force by order made by the Welsh Ministers (subsection (1)).
cy-gb	Daw  holl  ddarpariaethau  eraill  y  Ddeddf  i  rym  drwy  orchymyn  a  wneir  gan Weinidogion Cymru (is-adran (1)).

en-gb	Subsection (2) allows orders thatbring provisions into force to appoint different  days  for  different  purposes  and  subsection  (3)  enables  orders  to  make transitory, transitional and saving provision in connection with bringing provisions into force.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn caniatáu i orchmynion sy’n dwyn darpariaethau i rym bennu diwrnodau gwahanol at ddibenion gwahanol ac mae is-adran (3) yn galluogi gorchmynion i wneud darpariaeth ddarfodol, darpariaeth drosiannol a darpariaeth arbed mewn cysylltiad â dwyn darpariaethau i rym.

en-gb	Section 49 - Short title
cy-gb	Adran 49 – Enw byr

en-gb	This section provides that the short title of the Act is the Social Partnership and Public Procurement (Wales) Act 2023.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  darparu  mai  enw  byr  y  Ddeddf  yw  Deddf  Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) 2023.

en-gb	Schedule  1  lists  the  organisations,  bodies,  and  officeholders  that  are  contracting authorities and therefore subject to the socially responsible procurement duties in Part of the Act.
cy-gb	Mae Atodlen 1 yn rhestru’r sefydliadau, y cyrff a’r deiliaid swydd sy’n awdurdodau contractio ac felly yn ddarostyngedig i’r dyletswyddau caffael cymdeithasol gyfrifol yn Rhan 3 o’r Ddeddf.

en-gb	Schedule  2  makes  provision  for  the  review  of  socially  responsible  procurement objectives by each contracting authority in the event of the amendment of the well-being goals, to which contracting authorities must have regard when undertaking their duties under Part 3 of the Act.
cy-gb	Mae Atodlen 2 yn darparu bod pob awdurdod contractio i adolygu amcanion caffael cymdeithasol  gyfrifol  os  yw’r  nodau  llesiant  yn  cael eu diwygio,  y  mae  rhaid i awdurdodau contractio roi sylw iddynt wrth gyflawni eu dyletswyddau o dan Ran 3 o’r Ddeddf.

en-gb	It also enables contracting authorities to review their objectives at any time.
cy-gb	Mae hefyd yn galluogi awdurdodau contractio i adolygu eu hamcanion ar unrhyw adeg.

en-gb	If a contracting authority revises its objectives they must be published as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Os yw awdurdod contractio yn diwygio’i amcanion, rhaid iddynt gael eu cyhoeddi cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

en-gb	Single Unified Safeguarding Review
cy-gb	Adolygiad Diogelu Unedig Sengl

en-gb	Learning from the Past to make the Future Safer
cy-gb	Dysgu o’r Gorffennol i wneud y Dyfodol yn fwy Diogel

en-gb	Draft Statutory Guidance
cy-gb	Canllawiau Statudol Drafft

en-gb	Whenever any life is lost or is significantly impacted by abuse, as public servants, we need to make sure that no opportunity to protect that person from harm was missed so that we can better protect others in the future.
cy-gb	Pryd bynnag y bydd unrhyw fywyd yn cael ei golli neu'n cael ei effeithio'n sylweddol gan gamdriniaeth, mae angen i ni, fel gweision cyhoeddus, sicrhau na chafodd unrhyw gyfle i amddiffyn y person hwnnw rhag niwed ei golli, fel y gallwn amddiffyn eraill yn well yn y dyfodol.

en-gb	In Wales, we are used to working together with the common goal of looking after our more vulnerable citizens.
cy-gb	Yng Nghymru, rydym wedi arfer â chydweithio gyda'r nod cyffredin o ofalu am ein dinasyddion mwyaf agored i niwed.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review (SUSR) is a unique and groundbreaking example of how, through collaboration and co-production across political, organisational, and geographical boundaries, we can tackle a complex problem and deliver a shared response.
cy-gb	Mae'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn enghraifft unigryw ac arloesol o’r ffordd y gallwn, drwy gydweithio a chydgynhyrchu ar draws ffiniau gwleidyddol, sefydliadol, a daearyddol, fynd i'r afael â phroblem gymhleth a chyflwyno ymateb ar y cyd.

en-gb	Almost 200 stakeholders have been engaged in the design and delivery of the SUSR, all of whom have put the person who has been harmed, their families and communities first.
cy-gb	Mae bron i 200 o randdeiliaid wedi bod yn rhan o’r gwaith o lunio a gweithredu’r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl, ac mae pob un ohonynt wedi rhoi'r bobl sydd wedi cael niwed, eu teuluoedd a'u cymunedau yn gyntaf.

en-gb	This transformation supports our one public service ethos, creates a stronger culture of accountability, and dispersed leadership empowering people to shared learn.
cy-gb	Mae'r trawsnewidiad hwn yn ategu ein hethos o gael un gwasanaeth cyhoeddus; mae’n creu diwylliant cryfach o atebolrwydd, ac arweinyddiaeth wasgaredig syn grymuso pobl i rannu dysgu.

en-gb	This pioneering work all started in 2017, when Carl Sergeant, the then-Cabinet Secretary for Communities and Children, had questioned why Domestic Homicide Reviews were not being shared with Welsh Government.
cy-gb	Dechreuodd y gwaith arloesol hwn i gyd yn 2017, pan wnaeth Carl Sargeant, a oedd yn Ysgrifennydd Cabinet dros Gymunedau a Phlant ar y pryd, ofyn pam nad oedd Adolygiadau Lladdiadau Domestig yn cael eu rhannu â Llywodraeth Cymru.

en-gb	He commissioned two reviews which included an Academic Review by Cardiff University and a Welsh Government practitioners review.
cy-gb	Aeth ati i  gomisiynu dau adolygiad, sef adolygiad academaidd gan Brifysgol Caerdydd ac adolygiad ymarferwyr gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	Evidence from both reviews highlighted we needed a better coordinated system for reviews in Wales, resulting in the call for a single review of an incident to simplify and concentrate efforts, reducing trauma to families, duplication of effort, saving valuable time and identifying learning at the earliest opportunity.
cy-gb	Dangosodd tystiolaeth o'r ddau adolygiad fod arnom angen system wedi'i chydlynu'n well ar gyfer adolygiadau yng Nghymru, ac arweiniodd hynny at alwad am gynnal un adolygiad o ddigwyddiad, a hynny er mwyn symleiddio a chanolbwyntio ymdrechion, lleihau trawma i deuluoedd, lleihau dyblygu ymdrechion, arbed amser gwerthfawr a nodi gwersi cyn gynted â phosibl.

en-gb	Carl Sergeant also commissioned Cardiff University to develop a repository for Wales where reviews could be stored and used to synthesise findings and recommendations to improve future practice.
cy-gb	Fe wnaeth Carl Sargeant hefyd gomisiynu Prifysgol Caerdydd i ddatblygu storfa wybodaeth ar gyfer Cymru lle gellid storio adolygiadau a'u defnyddio i gyfosod canfyddiadau ac argymhellion er mwyn wella’r ffordd o weithio yn y dyfodol.

en-gb	The outcome of this work is the Wales Safeguarding Repository which uses social and computer science to extract hidden patterns and knowledge from the reviews by using text mining and machine learning methods.
cy-gb	Canlyniad y gwaith hwn yw Storfa Ddiogelu Cymru sy'n defnyddio gwyddor gymdeithasol a gwyddor gyfrifiadurol i i ddod o hyd i batrymau a gwybodaeth gudd o'r adolygiadau drwy ddefnyddio dulliau cloddio testun a dysgu peirianyddol.

en-gb	The SUSR ties into our wider aspiration for One Welsh Public Service.
cy-gb	Mae'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn berthnasol hefyd i’n huchelgais ehangach o greu Un Gwasanaeth Cyhoeddus Cymru.

en-gb	In line with the Five Ways of Working set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act, we know that we can only deliver the best outcomes for current and future generations if we support an integrated and collaborative approach to policy and delivery which breaks down silos, draws together insights from different spheres of expertise and encourages partnership working across the whole of the public service as well as with wider social partners.
cy-gb	Yn unol â'r pum ffordd o weithio a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru), fe wyddom mai’r unig ffordd o sicrhau’r canlyniadau gorau i bobl yn awr ac yn y dyfodol yw mynd ati mewn ffordd gyfannol a chydweithredol i greu polisïau a’u rhoi ar waith. Byddwn yn gwneud hyn drwy chwalu ffiniau, drwy wahodd syniadau gan bobl o wahanol feysydd arbenigol, a thrwy annog gwaith partneriaeth ar draws y gwasanaeth cyhoeddus cyfan yn ogystal â gyda phartneriaid cymdeithasol ehangach.

en-gb	The SUSR lays out a framework for how Regional Safeguarding Boards should work in partnership with Community Safety Partnerships and other partnerships in the area such as Public Service Boards and Regional Partnership Boards to protect people from harm - sharing lessons and ensuring we work together to secure the wellbeing of every person in Wales.
cy-gb	Mae'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn gosod fframwaith ar gyfer y ffordd y dylai Byrddau Diogelu Rhanbarthol weithio mewn partneriaeth â Phartneriaethau Diogelwch Cymunedol a phartneriaethau eraill yn yr ardal megis Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus a Byrddau Partneriaeth Rhanbarthol er mwyn diogelu pobl rhag niwed – gan rannu gwersi a sicrhau ein bod yn cydweithio i sicrhau lles pob person yng Nghymru.

en-gb	The SUSR is evolutionary and still on a journey, but what is clear, is it is being seen as a beacon both nationally and internationally for others to follow.
cy-gb	Dal i gael i ddatblygu y mae’r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl, ond mae’n amlwg ei fod yn cael ei weld fel patrwm i eraill ei ddilyn, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol.

en-gb	With Wales seeking to further develop a one public service approach the SUSR is seen as an example of how change can happen as a consequence of all of us working together for the common good.
cy-gb	Gan ein bod wrthi yng Nghymru yn dal i ddatblygu ffordd o weithio fel un gwasanaeth cyhoeddus, mae’r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn cael ei weld yn enghraifft o’r ffordd y gallwn greu newid drwy gydweithio er lles pawb.

en-gb	The development of the Single Unified Safeguarding Review process in Wales has been undertaken to:
cy-gb	Mae'r gwaith o ddatblygu proses Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yng Nghymru wedi'i gynnal er mwyn:

en-gb	Build upon the good practice that emerged from the creation of the Adult Practice Review (April 2016) and Child Practice Review (January 2013) processes which replaced the former Serious Case Review guidance.
cy-gb	Adeiladu ar yr arferion da a ddaeth i'r amlwg o greu’r prosesau Adolygiad Ymarfer Oedolion (Ebrill 2016) ac Adolygiad Ymarfer Plant (Ionawr 2013) a ddisodlodd y canllawiau Adolygiad Achos Difrifol blaenorol.

en-gb	The Adult Practice Review and Child Practice Review processes are laid down in the Safeguarding Boards (Functions and Procedures) (Wales) Regulations 2015 to enable a greater understanding of what happened during an incident or a series of incidents/actions over a period of time and why it happened.
cy-gb	Gosodwyd prosesau’r Adolygiad Ymarfer Oedolion a’r Adolygiad Ymarfer Plant yn Rheoliadau Byrddau Diogelu (Swyddogaethau a Gweithdrefnau) (Cymru) 2015 er mwyn gallu deall yn well beth ddigwyddodd, a pham, yn ystod  digwyddiad/cam gweithredu neu gyfres ohonynt dros  gyfnod o amser.

en-gb	The approach seeks to improve understandings of organisations and agencies’ actions leading up to the incident.
cy-gb	Y nod yw ceisio gwella dealltwriaeth o weithredoedd sefydliadau ac asiantaethau  cyn y digwyddiad.

en-gb	It considers whether different actions or non-action may have resulted in different outcomes for the child or adult.
cy-gb	Mae'n ystyried a allai gwahanol gweithredu’n wahanol neu  ddiffyg gweithredu fod wedi arwain at ganlyniadau gwahanol i'r plentyn neu'r oedolyn.

en-gb	The overall aim is to create a learning environment.
cy-gb	Y nod cyffredinol yw creu amgylchedd dysgu.

en-gb	Implement the findings of the 2018 academic report led by Professor Amanda Robinson (2018 from Cardiff University and a Welsh Government practitioner’s report by Assistant Chief Constable Liane James (2018).
cy-gb	Gweithredu canfyddiadau adolygiad academaidd 2018 dan arweiniad yr Athro Amanda Robinson (2018) o Brifysgol Caerdydd ac adolygiad ymarferwr Llywodraeth Cymru gan y Prif Gwnstabl Cynorthwyol Liane James (2018) Roedd yr adroddiadau'n dadansoddi’r sefyllfa bresennol o ran adolygiadau diogelu, ochr yn ochr â sampl o Adolygiadau Lladdiadau Domestig, Adolygiadau Ymarfer Oedolion, Adolygiadau Ymarfer Plant ac Adolygiadau Lladdiadau Iechyd Meddwl.

en-gb	The reports analysed the existing safeguarding review landscape alongside a sample of Domestic Homicide Reviews, Adult Practice Reviews, Child Practice Reviews and Mental Health Homicide Reviews.
cy-gb	Roedd yr adroddiadau hyn yn dangos yr angen i wella cydgysylltu, cydweithredu, cyfathrebu, a llywodraethiant wrth gynnal adolygiadau yng Nghymru.

en-gb	These reports highlighted the need for co-ordination, collaboration, communication, and governance to be improved when conducting reviews in Wales.
cy-gb	Roedd argymhellion yn yr adroddiadau, sydd wedi’u seilio ar eu canfyddiadau, ac mae’r rheini wedi’u hadlewyrchu ym mhrosesau newydd y system Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	The reports made recommendations based on their findings which are reflected in the new processes of the Single Unified Safeguarding Review system. The reports also exposed the complexity of devolved and non-devolved bodies undertaking reviews in isolation and in some cases without Welsh Government knowledge or oversight.
cy-gb	Roedd yr adroddiadau'n dangos hefyd  mor gymhleth yw’r sefyllfa lle mae cyrff wedi’u datganoli a chyrff annatganoledig yn cynnal adolygiadau ar wahân ac, mewn rhai achosion, heb yn wybod i Lywodraeth Cymru a heb gyfraniad ganddi.

en-gb	This ultimately resulted in the recommendation for a single review process.
cy-gb	Arweiniodd hyn yn y pen draw at yr argymhelliad i gael proses adolygu sengl.

en-gb	The combined evidence from both the academic and practitioners’ reviews mentioned above, provided Welsh Ministers with powerful evidence to support the need for change in relation to the review processes in Wales.
cy-gb	Yn sgil y dystiolaeth o’r adolygiad academaidd a’r adolygiad ymarferwyr uchod, cafodd Gweinidogion Cymru dystiolaeth gref i gefnogi’r angen am newid yn y prosesau adolygu yng Nghymru.

en-gb	Consequently, the Single Unified Safeguarding Review process has been developed to strengthen the review landscape within Wales.
cy-gb	O ganlyniad i hynny, mae’r broses Adolygiad Diogelu Unedig Sengl wedi cael ei datblygu i gryfhau adolygiadau yng Nghymru.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review aims to:
cy-gb	Nod yr adolygiad yw:

en-gb	create a single review process which incorporates a multi-agency approach where the criteria for one or more of the following reviews is met:
cy-gb	creu un broses adolygu sy’n creu dull gweithredu amlasiantaethol lle caiff y meini prawf ar gyfer un neu ragor o'r adolygiadau canlynol eu bodloni:

en-gb	Adult Practice Review (whether concise or extended);
cy-gb	Adolygiad Ymarfer Oedolion (boed yn gryno neu'n estynedig);

en-gb	Child Practice Review (whether concise or extended);
cy-gb	Adolygiad Ymarfer Plant (boed yn gryno neu'n estynedig);

en-gb	Domestic Homicide Review;
cy-gb	Adolygiad Lladdiad Domestig;

en-gb	Mental Health Homicide Review; and
cy-gb	Adolygiad Lladdiad Iechyd Meddwl;

en-gb	Offensive Weapons Homicide Review.
cy-gb	Adolygiad Lladdiad ag Arf Ymosodol.

en-gb	eliminate the need for families to take part in an onerous and traumatising cycle of information-giving and waiting for the conclusions of multiple reviews;
cy-gb	osgoi’r angen i deuluoedd gymryd rhan mewn cylch beichus a phoenus o roi gwybodaeth ac aros am ganlyniadau sawl adolygiad;

en-gb	use the insight and learning from the Review to enact positive change in practice to prevent future harm;
cy-gb	defnyddio'r wybodaeth a’r gwersi o'r adolygiad i greu newid cadarnhaol yn ymarferol er mwyn atal niwed yn y dyfodol;

en-gb	to provide a framework in which a national body fulfils a co-ordination/operational role to oversee the end-to-end process (the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub);
cy-gb	darparu fframwaith lle mae corff cenedlaethol yn chwarae rôl gydlynu/gweithredu i oruchwylio'r broses o’r dechrau i’r diwedd (yr Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl);

en-gb	ensure that the governance structure is in place and effective;
cy-gb	sicrhau bod y dull llywodraethu y cytunwyd arno wedi’i roi ar waith a’i fod yn effeithiol;

en-gb	ensures clear linkages between regions and national bodies while respecting regional variations in arrangements;
cy-gb	sicrhau cysylltiadau clir rhwng rhanbarthau a chyrff cenedlaethol gan barchu amrywiadau rhanbarthol mewn trefniadau;

en-gb	retain the final review Report in a central repository (the Wales Safeguarding Repository) and facilitate pan-Wales training and local, regional, national, and international learning; and
cy-gb	cadw'r adroddiad adolygu terfynol mewn storfa wybodaeth ganolog Storfa Ddiogelu Cymru) a hwyluso hyfforddiant ym mhob rhan o Gymru a dysgu lleol, rhanbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol;

en-gb	use the Repository to support any changes to practices, processes and cultures which will prevent future harm.
cy-gb	defnyddio'r Storfa i gefnogi unrhyw newidiadau i arferion, prosesau a diwylliannau a fydd yn atal niwed yn y dyfodol.

en-gb	“Safeguarding” – the definition of safeguarding in this context is keeping people safe whether that is from abuse as defined in the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014 or from being the victim of homicide or suicide where coercion is involved.
cy-gb	“Diogelu" – y diffiniad o ddiogelu yn y cyd-destun hwn yw cadw pobl yn ddiogel, p'un a yw hynny'n deillio o gamdriniaeth fel y'i diffinnir yn Neddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 neu o fod yn ddioddefwr lladdiad neu hunanladdiad lle mae gorfodaeth wedi digwydd.

en-gb	“The Review” – in this Guidance, this refers to the Single Unified Safeguarding Review.
cy-gb	“Yr Adolygiad" – yn y Canllawiau hyn, mae hyn yn cyfeirio at yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	This guidance is issued under section 139 of The Social Services and Well-being (Wales) Act 2014.
cy-gb	Dyroddir y canllawiau hyn o dan adran 139 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.

en-gb	The criteria for conducting a Single Unified Safeguarding Review consist of several inter-related parts, as laid down in The Safeguarding Boards (Functions and Procedures) (Wales) Regulations 2015, the Domestic Violence, Crime and Victims Act (2004) and section 24 of the Police, Crime, Sentencing and Courts Act 2022 and the Police, Crime, Sentencing and Courts Act 2022 (Offensive Weapons Homicide Reviews) Regulations 2022.
cy-gb	Mae'r meini prawf ar gyfer cynnal Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn cynnwys sawl rhan ryng-gysylltiedig, fel y'u nodir yn Rheoliadau Byrddau Diogelu (Swyddogaethau a Gweithdrefnau) (Cymru) 2015, Deddf Trais Domestig, Troseddu a Dioddefwyr (2004) ac adran 24 o Ddeddf yr Heddlu, Troseddu, Dedfrydu a’r Llysoedd 2022 a Rheoliadau Deddf yr Heddlu, Troseddu, Dedfrydu a’r Llysoedd 2022 (Adolygiadau Lladdiadau ag Arf Ymosodol) 2022.

en-gb	This Single Unified Safeguarding Review Guidance has been developed using the Child Practice Review, Adult Practice Review and Domestic Homicide Review guidance building on the areas of strength in each set of guidance and incorporating the Offensive Weapon Homicide Review guidance and information on Mental Health Homicide Reviews.
cy-gb	Datblygwyd y Canllawiau hyn ar Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl gan ddefnyddio'r canllawiau ar Adolygiadau Ymarfer Plant, Adolygiadau Ymarfer Oedolion ac Adolygiadau Lladdiadau Domestig, gan adeiladu ar y meysydd cryfder ym mhob set o ganllawiau a chan ymgorffori'r canllawiau ar Adolygiadau Lladdiadau ag Arf Ymosodol a gwybodaeth am Adolygiadau Lladdiadau Iechyd Meddwl.

en-gb	The draft created collaboratively by practitioners at both operational and strategic levels has been further refined with wide engagement.
cy-gb	Mae'r drafft a grëwyd ar y cyd gan ymarferwyr ar lefelau gweithredol a strategol wedi cael ei fireinio ymhellach drwy ymgysylltu’n eang.

en-gb	This Single Unified Safeguarding Review statutory guidance will now replace Working Together to Safeguard People Volume Two and Three, and as a result, consequential changes to Volume 1 of the guidance will be made to reflect this.
cy-gb	Bydd y canllawiau statudol hyn ar Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl nawr yn disodli Cydweithio i Ddiogelu Pobl, Cyfrol 2 a 3, ac o ganlyniad bydd newidiadau’n cael eu gwneud i Gyfrol 1 y canllawiau i adlewyrchu hyn.

en-gb	Partnerships in Wales
cy-gb	Partneriaethau yng Nghymru

en-gb	The Single Unified Safeguarding review happens in a unique delivery and legislative context.
cy-gb	Mae'r adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn digwydd mewn cyd-destun unigryw o ran gweithredu a deddfwriaeth.

en-gb	It is essential for devolved and non-devolved organisations to work in partnership in Wales, at all levels, to deliver the best possible outcomes for people, and to ensure that relevant lessons are learnt across the governance structures and required changes and adjustments made where appropriate locally, regionally, and nationally.
cy-gb	Mae'n hanfodol bod sefydliadau datganoledig ac annatganoledig yn gweithio mewn partneriaeth yng Nghymru, ar bob lefel, i sicrhau'r canlyniadau gorau posibl i bobl, a sicrhau bod gwersi perthnasol yn cael eu dysgu ar draws y strwythurau llywodraethu a bod y newidiadau a’r addasiadau gofynnol yn cael eu gwneud pan fo hynny'n briodol yn lleol, yn rhanbarthol ac yn genedlaethol.

en-gb	This partnership approach is well-embedded, with strong working relationships and robust governance underpinning innovative work at the strategic and operational level in Wales.
cy-gb	Mae'r dull hwn o weithio mewn partneriaeth wedi’i wreiddio'n dda, gyda pherthynas waith gref a llywodraethiant cadarn yn sail i waith arloesol ar y lefel strategol a gweithredol yng Nghymru.

en-gb	Organisations such as the Welsh Government, Public Health Wales, local authorities, local health boards, His Majesty’s Prison and Probation Service, Policing in Wales and the third sector work closely together to deliver effective services.
cy-gb	Mae sefydliadau fel Llywodraeth Cymru, Iechyd Cyhoeddus Cymru, awdurdodau lleol, byrddau iechyd lleol, Gwasanaeth Carchardai a Phrawf Ei Mawrhydi, yr Heddlu yng Nghymru a'r trydydd sector yn cydweithio'n agos i ddarparu gwasanaethau effeithiol.

en-gb	Every Welsh local authority area will have a range of existing multi-agency arrangements in place.
cy-gb	Bydd gan bob ardal awdurdod lleol yng Nghymru ystod o drefniadau amlasiantaethol ar waith ar hyn o bryd.

en-gb	These existing partnerships will include Public Services Boards (Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015), Regional Partnership Boards (Social Services and Well-being (Wales) Act 2014), Regional Safeguarding Boards for both Adults and Children (Social Services and Well-being (Wales) Act 2014), Regional or Local Community Safety Partnerships (The Crime and Disorder Act 1998), Regional Violence Against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence Boards (Violence Against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015), alongside Local Criminal Justice Boards, Integrated Offender Management Groups, Multi-agency Public Protection Arrangements and Substance Misuse Area Planning Boards.
cy-gb	Bydd y partneriaethau presennol hyn yn cynnwys Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus (Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015), Byrddau Partneriaeth Rhanbarthol (Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014), Byrddau Diogelu Rhanbarthol ar gyfer Oedolion a Phlant (Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014), Partneriaethau Diogelwch Cymunedol Rhanbarthol neu Leol (Deddf Trosedd ac Anhrefn 1998), Byrddau Rhanbarthol Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Deddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015), ochr yn ochr â Byrddau Cyfiawnder Troseddol Lleol, Grwpiau Rheoli Troseddwyr Integredig, Trefniadau Diogelu'r Cyhoedd amlasiantaethol a Byrddau Cynllunio Ardal Camddefnyddio Sylweddau.

en-gb	Please use Appendix One as a reference point for these structures.
cy-gb	Defnyddiwch Atodiad Un fel pwynt cyfeirio ar gyfer y strwythurau hyn.

en-gb	The existing governance structures should be utilised throughout application of this guidance.
cy-gb	Dylid defnyddio'r strwythurau llywodraethu presennol bob amser wrth gymhwyso'r canllawiau hyn.

en-gb	Flexibility is designed to allow authorities to build on existing infrastructure, strengths and capabilities as per the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Cynlluniwyd hyblygrwydd i ganiatáu i awdurdodau adeiladu ar seilwaith, cryfderau a galluoedd presennol yn unol â Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	In fact, we believe that the strong partnerships that already exist in Wales are in a strong position to deliver Single Unified Safeguarding Reviews and monitor progress of Action Plans.
cy-gb	Yn wir, rydym o’r farn fod y partneriaethau cryf sydd eisoes yn bodoli yng Nghymru mewn sefyllfa gref i ddarparu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl a monitro cynnydd Cynlluniau Gweithredu.

en-gb	In order to achieve these aims, a support network for the Single Unified Safeguarding Review process has been developed.
cy-gb	Er mwyn cyflawni'r nodau hyn, datblygwyd rhwydwaith cymorth ar gyfer y broses Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	The new systems mentioned above have been summarised below:
cy-gb	Mae'r systemau newydd a grybwyllir uchod wedi'u crynhoi isod:

en-gb	Single Unified Safeguarding Review Ministerial Board for Wales
cy-gb	Bwrdd Gweinidogol Cymru ar gyfer Adolygiadau Unedig Sengl

en-gb	The Ministerial Board provides political and strategic oversight of Single Unified Safeguarding Reviews, ensuring national issues are considered and a pan-Wales response is provided when required.
cy-gb	Mae'r Bwrdd Gweinidogol yn darparu goruchwyliaeth wleidyddol a strategol ar gyfer yr Adolygiadau, gan sicrhau bod materion cenedlaethol yn cael eu hystyried a bod ymateb ar sail Cymru gyfan yn cael ei ddarparu pan fo angen.

en-gb	The Board will provide support for agreed and necessary legislative changes and securing the resources so that best practice is implemented and shared.
cy-gb	Bydd y Bwrdd yn darparu cefnogaeth ar gyfer newidiadau deddfwriaethol ac yn sicrhau'r adnoddau angenrheidiol er mwyn sicrhau bod arferion gorau yn cael eu gweithredu a'u rhannu.

en-gb	The Board will also act as a platform for escalating any regional issues which are identified that require a national or UK response. Please see Section 5 for the roles and responsibilities of the Ministerial Board.
cy-gb	Bydd y Bwrdd yn llwyfan hefyd ar gyfer uwchgyfeirio unrhyw faterion rhanbarthol a nodir sydd angen ymateb cenedlaethol neu ymateb ar lefel y DU.

en-gb	Single Unified Safeguarding Review Strategy Group
cy-gb	Grŵp Strategaeth Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl

en-gb	The purpose of the Strategy Group is to provide leadership, oversight, and direction to both the Single Unified Safeguarding Review Ministerial Board and Operational Management Board.
cy-gb	Diben y Grŵp Strategaeth yw darparu arweinyddiaeth, trosolwg a chyfeiriad i’r Bwrdd Gweinidogol a’r Bwrdd Rheoli Gweithredol.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review Strategy Group will advise, inform, and influence Welsh Government, UK Government (Home Office), the Domestic Abuse Commissioner and representative bodies in local government, policing, criminal justice and the third sector on themes and other information linked to the recommendation from reviews in Wales.
cy-gb	Bydd y Grŵp Strategaeth yn cynghori, yn hysbysu ac yn dylanwadu ar Lywodraeth Cymru, Llywodraeth y DU (y Swyddfa Gartref), y Comisiynydd Camdriniaeth Ddomestig a chyrff cynrychioliadol mewn llywodraeth leol, yr heddlu, y maes cyfiawnder troseddol a’r trydydd sector ar themâu a gwybodaeth arall sy’n gysylltiedig ag argymhellion adolygiadau yng Nghymru.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review Strategy Group will identify, celebrate and promote effective practice and encourage the adoption, upscaling and mainstreaming of initiatives that are proven to be ‘what works’.
cy-gb	Bydd y Grŵp Strategaeth yn nodi, yn canmol ac yn hyrwyddo arferion effeithiol ac yn annog mabwysiadu, uwchraddio a phrif ffrydio cynlluniau y profwyd eu bod yn gweithio.

en-gb	Single Unified Safeguarding Review Operational Management Board
cy-gb	Bwrdd Rheoli Gweithredol Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl

en-gb	The purpose of the Board is to provide leadership, oversight and direction to a shared programme between Welsh Government, Local Government, Policing in Wales, Cardiff University and other key partners.
cy-gb	Pwrpas y Bwrdd yw darparu arweinyddiaeth, goruchwyliaeth a chyfeiriad i raglen ar y cyd rhwng Llywodraeth Cymru, Llywodraeth Leol, yr Heddlu yng Nghymru, Prifysgol Caerdydd a phartneriaid allweddol eraill.

en-gb	It ensures effective shared leadership is provided in contributing to the delivery of the Single Unified Safeguarding Review programme, specifically in regard to the Co-ordination Hub and the Wales Safeguarding Repository.
cy-gb	Mae'n sicrhau bod cyd-arweinyddiaeth effeithiol yn cael ei darparu wrth gyfrannu at y gwaith o gyflwyno'r rhaglen Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl, a hynny’n  benodol o ran yr Hwb Cydgysylltu a’r Gonfa Ddiogelu.

en-gb	It ensures key links with the other parts of the Single Unified Safeguarding Review programme are maintained.
cy-gb	Mae'n sicrhau bod cysylltiadau allweddol gyda rhannau eraill y rhaglen Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl yn cael eu cynnal.

en-gb	This includes providing governance to the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub and the Wales Safeguarding Repository.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys darparu llywodraethiant i’r Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl a Storfa Ddiogelu Cymru.

en-gb	Single Unified Safeguarding Review Victim and Family Reference Group
cy-gb	Grŵp Cyfeirio Dioddefwyr a Theuluoedd Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl

en-gb	The Victim and Family Reference Group will provide a forum for the victim and family voice across Wales to inform the delivery of the Single Unified Safeguarding Review and its national governance and oversight work.
cy-gb	Bydd y Grŵp Cyfeirio Dioddefwyr a Theuluoedd yn fforwm ar gyfer llais dioddefwyr a’u teuluoedd ym mhob rhan o Gymru, i lywio proses yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl a’i lywodraethiant a’i waith trosolwg  cenedlaethol.

en-gb	Regional Safeguarding Boards
cy-gb	Byrddau Diogelu Rhanbarthol

en-gb	Regional Safeguarding Boards have been responsible for undertaking Adult Practice Reviews and Child Practice Reviews.
cy-gb	Mae Byrddau Diogelu Rhanbarthol wedi bod yn gyfrifol am gynnal Adolygiadau Ymarfer Oedolion ac Adolygiadau Ymarfer Plant.

en-gb	They will now take on extra responsibilities for instigating all Single Unified Safeguarding Reviews (which will replace Child and Adult Practice Reviews).
cy-gb	Byddant nawr yn ysgwyddo cyfrifoldebau ychwanegol ar gyfer ysgogi'r holl Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl (a fydd yn cymryd lle Adolygiadau Ymarfer Plant ac Oedolion).

en-gb	They will be at the core of the process with additional responsibilities, including:
cy-gb	Byddant wrth wraidd y broses a bydd ganddynt gyfrifoldebau ychwanegol, gan gynnwys:

en-gb	the overall management of the process in their region;
cy-gb	rheoli’r broses  yn eu hardal yn gyffredinol;

en-gb	effective partnership working with the appropriate agencies, the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub, and the Wales Safeguarding Repository;
cy-gb	gwaith partneriaeth effeithiol gyda’r asiantaethau priodol, Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl a Storfa Ddiogelu Cymru;

en-gb	working with Community Safety Partnerships who have responsibility for Domestic Homicide Reviews and will be key partners with the Regional Safeguarding Boards where the case involves a homicide; and
cy-gb	gweithio gyda Phartneriaethau Diogelwch Cymunedol sydd â chyfrifoldeb am Adolygiadau Lladdiad Domestig a byddant yn bartneriaid allweddol i’r Byrddau Diogelu Rhanbarthol os yw’r achos yn cynnwys lladdiad;

en-gb	working with Public Services Boards and Regional Partnership Boards for the area when a homicide has occurred, for example where the findings from the Review relate to the priorities identified in the Public Services Board’s Well-being Plan.
cy-gb	gweithio gyda Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus a Byrddau Partneriaeth Rhanbarthol yr ardal pan fo lladdiad wedi digwydd, er enghraifft pan fo canfyddiadau'r Adolygiad yn ymwneud â'r blaenoriaethau a nodwyd yng Nghynllun Llesiant y Bwrdd Gwasanaethau Cyhoeddus.

en-gb	The role of the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub is to support the Single Unified Safeguarding Review process and assist in the identification and dissemination of key messages, themes, and issues, by working collaboratively with the Wales Safeguarding Repository, Regional Safeguarding Boards, Community Safety Partnerships, and other key partners and partnerships.
cy-gb	Rôl yr Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl yw cefnogi'r broses Adolygiad Diogelu Unedig Sengl a helpu i nodi a lledaenu’r prif negeseuon, themâu a materion, drwy weithio ar y cyd â Storfa Ddiogelu Cymru, Byrddau Diogelu Rhanbarthol, Partneriaid Diogelwch Cymunedol a phartneriaid a phartneriaethau allweddol eraill.

en-gb	The Co-ordination Hub will collate the outcomes of Learning Events ensuring all outcomes are disseminated across Wales, and with relevant UK bodies where appropriate.
cy-gb	Bydd yr Hwb Cydgysylltu yn dwyn ynghyd ganlyniadau Digwyddiadau Dysgu  gan sicrhau bod yr holl ganlyniadau'n cael eu lledaenu ledled Cymru, ac i gyrff perthnasol yn y DU lle bo hynny'n briodol.

en-gb	This will include delivery of themed training and Bi-annual Themed Dissemination Events to share good practice and lessons learned across Wales.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys darparu hyfforddiant ar themâu penodol a digwyddiadau lledaenu gwybodaeth ar thema benodol bob chwe mis i rannu arferion da a gwersi a ddysgwyd ledled Cymru.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub
cy-gb	Yr Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl

en-gb	This will ensure learning is achieved and implemented to safeguard individuals and communities across Wales.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod dysgu'n cael ei gyflawni a'i weithredu i ddiogelu unigolion a chymunedau ledled Cymru.

en-gb	The Wales Safeguarding Repository
cy-gb	Storfa Ddiogelu Cymru

en-gb	All completed Single Unified Safeguarding Reviews will be retained in the Wales Safeguarding Repository.
cy-gb	Bydd yr holl Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl a gwblheir yn cael eu cadw yn Storfa Ddiogelu Cymru.

en-gb	Their findings will be used to inform learning on a pan-Wales basis through the creation of thematic reports.
cy-gb	Defnyddir eu canfyddiadau i hysbysu dysg ar draws Cymru drwy greu adroddiadau thematig.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review process has been created by practitioners and strategic leads to develop a more effective and efficient multi-agency process that will be detailed, but more streamlined in its approach, by:
cy-gb	Crëwyd y broses Adolygiad Diogelu Unedig Sengl gan ymarferwyr ac arweinwyr strategol er mwyn datblygu proses amlasiantaethol fwy effeithiol ac effeithlon a fydd yn fanwl ond yn symlach o ran ei dull gweithred, drwy wneud y canlynol:

en-gb	delivering a single review instead of multiple reviews in relation to an incident(s);
cy-gb	cyflwyno un adolygiad yn lle sawl adolygiad mewn perthynas â digwyddiad(au);

en-gb	creating a simplified yet concentrated approach to reviews which reduces trauma to families;
cy-gb	creu dull symlach, er yn ddwys, o gynnal adolygiadau, mewn ffordd sy'n lleihau trawma i deuluoedd;

en-gb	duplication of effort will ensure the most efficient utilisation of resources and achieve best value;
cy-gb	bydd dyblygu ymdrech yn sicrhau'r defnydd mwyaf effeithlon o adnoddau ac yn sicrhau'r gwerth gorau;

en-gb	producing a Review Report that is focussed on improving service delivery with a clear Action Plan that will be monitored and reviewed by the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub and shared with Regional Safeguarding Boards, Community Safety Partnerships and other relevant groups to ensure that recommendations are implemented;
cy-gb	llunio Adroddiad Adolygu sy'n canolbwyntio ar wella'r gwaith o ddarparu gwasanaethau gyda Chynllun Gweithredu clir a fydd yn cael ei fonitro a'i adolygu gan yr Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl ac yn cael ei rannu â Byrddau Diogelu Rhanbarthol, Partneriaethau Diogelwch Cymunedol a grwpiau perthnasol eraill i sicrhau bod argymhellion yn cael eu gweithredu;

en-gb	ensuring the victim/family impacted is at the heart of the review process at all stages;
cy-gb	sicrhau mai’r dioddefwr/teulu yr effeithiwyd arnynt yw canolbwynt y broses adolygu;

en-gb	enabling the sharing of information, recommendations, and thematic learning to safeguard future generations; and
cy-gb	sicrhau y gellir rhannu gwybodaeth, argymhellion, a dysgu thematig i ddiogelu cenedlaethau'r dyfodol

en-gb	ensuring that these recommendations are actioned to improve practices and prevent future harm.
cy-gb	sicrhau bod yr argymhellion hyn yn cael eu gweithredu i wella arferion ac i atal niwed yn y dyfodol.

en-gb	It also builds upon the Child Practice Review and Adult Practice Review framework, and Domestic Homicide Review guidance ensuring that it:
cy-gb	Mae hefyd yn adeiladu ar y fframwaith Adolygiadau Ymarfer Plant ac Adolygiadau Ymarfer Oedolion, a’r canllawiau ar Adolygiadau Lladdiadau Domestig gan sicrhau ei fod:

en-gb	involves agencies, staff, and families in a collective endeavour to reflect and learn from what has happened, to improve practice in the future, with a focus on accountability and not on culpability;
cy-gb	yn cynnwys asiantaethau, staff, a theuluoedd mewn ymdrech ar y cyd i adlewyrchu ar yr hyn sydd wedi digwydd a dysgu ohono, er mwyn gwella ymarfer yn y dyfodol, gan ganolbwyntio ar atebolrwydd yn hytrach nag ar feiusrwydd (culpability);

en-gb	has the potential to develop more competent and confident multi-agency practice in the long term, where staff have a better understanding of the knowledge base and perspective of different professionals with whom they work;
cy-gb	yn meddu ar y potensial i ddatblygu arferion amlasiantaethol mwy cymwys a hyderus yn y tymor hir, lle mae gan staff well dealltwriaeth o’r sylfaen wybodaeth a safbwynt y gweithwyr proffesiynol gwahanol y maent yn cydweithio â nhw;

en-gb	strengthens the accountability of managers to take responsibility for the context and culture in which their staff are working and to see that they have the support and resources they need;
cy-gb	yn cryfhau atebolrwydd rheolwyr o ran cymryd cyfrifoldeb am y cyd-destun a'r diwylliant y mae eu haelodau staff yn gweithio ynddynt a gweld bod ganddynt y gefnogaeth a'r adnoddau sydd eu hangen arnynt;

en-gb	recognises the impact of the tragic circumstances of non-accidental deaths or serious harm on families and on staff, and provides opportunities for serious incidents to be reviewed in a culture that is fair and just;
cy-gb	yn cydnabod effaith amgylchiadau trasig marwolaethau nad ydynt yn ddamweiniol neu niwed difrifol ar deuluoedd ac ar staff, ac yn rhoi cyfleoedd i adolygu digwyddiadau difrifol mewn diwylliant sy'n deg a chyfiawn;

en-gb	allows a more constructive and appropriate use of resources than in the previous system and works to shorter timescales;
cy-gb	yn caniatáu defnydd mwy adeiladol a phriodol o adnoddau nag yn y  system flaenorol ac yn gweithio yn ôl amserlenni byrrach;

en-gb	focuses on key learning identified through the review process which results in relevant recommendations and actions to improve future practice.
cy-gb	yn canolbwyntio ar ddysgu allweddol a nodwyd drwy'r broses adolygu, sy'n arwain at argymhellion a chamau gweithredu perthnasol.

en-gb	Accompanying this guidance is a set of training tools and materials supporting the Single Unified Safeguarding Review arrangements.
cy-gb	Yn cyd-fynd â'r canllawiau hyn mae set o adnoddau a deunyddiau hyfforddi sy’n cefnogi trefniadau'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	Please refer to the Single Unified Safeguarding Review Toolkit for templates which must be used throughout the Single Unified Safeguarding Review process.
cy-gb	Cyfeiriwch at y Pecyn Cymorth Adolygiad Diogelu Unedig Sengl ar gyfer y templedi y mae'n rhaid eu defnyddio drwy gydol proses yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	This will ensure that a standardised approach across Wales is maintained for consistency throughout the whole Single Unified Safeguarding Review process.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau y cynhelir dull safonol ledled Cymru er mwyn sicrhau cysondeb drwy holl broses yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	These templates can be accessed through the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub.
cy-gb	Gellir cael gafael ar y templedi hyn drwy'r Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	The development of these arrangements has been informed by extensive discussion, consultation, feedback and testing through workshops of stakeholders, and pilots of Single Unified Safeguarding Reviews by Regional Safeguarding Boards and Community Safety Partnerships.
cy-gb	Mae'r gwaith o ddatblygu'r trefniadau hyn wedi'i lywio gan drafodaethau, ymgynghori, adborth a phrofi helaeth drwy weithdai i randdeiliaid, a chynlluniau peilot gan Fyrddau Diogelu Rhanbarthol a Phartneriaethau Diogelwch Cymunedol.

en-gb	They have all made an invaluable contribution to developing the detail of this guidance.
cy-gb	Maent i gyd wedi gwneud cyfraniad amhrisiadwy at ddatblygu manylion y canllawiau.

en-gb	This Statutory Guidance should be read in conjunction with all of the Appendices associated with this guidance.
cy-gb	Dylid darllen y Canllawiau Statudol hyn ar y cyd â'r holl Atodiadau sy'n gysylltiedig â hwy.

en-gb	The Purpose and Principles underpinning the Single Unified Safeguarding Review
cy-gb	Y Diben a’r Egwyddorion sy'n sail i'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review has been built with practitioners to ensure that lessons can be identified and implemented quickly on a pan-Wales basis, enabling learning to be shared with a view to affecting timely policy and process change and ultimately reducing the risk of reoccurrence and saving lives.
cy-gb	Mae'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl wedi'i ddatblygu gydag ymarferwyr er mwyn sicrhau bod modd nodi a gweithredu gwersi yn gyflym ar sail Cymru gyfan, gan sicrhau y gellir rhannu dysgu gyda'r bwriad o sicrhau newidiadau polisi ac, yn y pen draw, lleihau'r risg ei fod yn digwydd eto, ac arbed bywydau.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review seeks to develop a single, proportionate mechanism in which to conduct a review following the most serious of incidents in Wales.
cy-gb	Nod yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yw datblygu un mecanwaith cymesur ar gyfer cynnal adolygiad yn dilyn y digwyddiadau mwyaf difrifol yng Nghymru.

en-gb	Where one or more review criteria are met, the Single Unified Safeguarding Review process will avoid the need to undertake a series of multiple reviews (e.g., Domestic Homicide Reviews, Child Practice Reviews, Adult Practice Reviews, Mental Health Homicide Reviews and Offensive Weapons Homicide Reviews) in relation to the same single incident.
cy-gb	Os bydd un neu ragor o feini prawf yr adolygiad yn cael eu bodloni, bydd y broses Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn osgoi'r angen i gynnal cyfres o adolygiadau lluosog (e.e. Adolygiadau Lladdiadau Domestig, Adolygiadau Ymarfer Plant, Adolygiadau Ymarfer Oedolion, Adolygiadau Lladdiadau Iechyd Meddwl ac Adolygiadau Lladdiadau ag Arf Ymosodol) ar gyfer yr un digwyddiad unigol.

en-gb	Multiple reviews have caused significant duplication of effort and resources, whilst also putting the family and principal individuals through numerous reviews, causing delays in the identification and implementation of the identified learning.
cy-gb	Mae adolygiadau lluosog wedi arwain at ddyblygu ymdrechion ac adnoddau yn sylweddol, ac maent wedi arwain hefyd at y teulu a'r prif unigolion yn gorfod mynd drwy nifer o adolygiadau, gan achosi oedi wrth nodi’r gwersi a’u rhoi ar waith.

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review involves practitioners, managers, and senior officers exploring the detail and context of agencies’ work both individually and collectively, with a child and/or adult at risk or who has been a victim of homicide, and their family, where every effort will be made to ensure that their voices are at the heart of the Review.
cy-gb	Mae'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn cynnwys ymarferwyr, rheolwyr, ac uwch-swyddogion sy'n archwilio manylion a chyd-destun gwaith asiantaethau, yn unigol ac ar y cyd, gyda phlentyn a/neu oedolyn sy’n wynebu risg neu sydd wedi dioddef lladdiad, a'u teulu, lle bydd pob ymdrech yn cael ei gwneud i sicrhau bod eu lleisiau’n ganolog i’r Adolygiad.

en-gb	The output of a Review is to generate professional and organisational learning and promote improvement in future inter-agency practice to keep people safe.
cy-gb	Diben Adolygiad yw cynhyrchu dysgu proffesiynol a sefydliadol a hyrwyddo gwelliant mewn ymarfer  rhwng asiantaethau yn y dyfodol, er mwyn cadw pobl yn ddiogel.

en-gb	It is not about apportioning blame but ensuring that lessons are identified and implemented through a clear Action Plan.
cy-gb	Nid yw'n golygu bwrw bai, ond yn hytrach, sicrhau bod gwersi'n cael eu nodi a'u gweithredu drwy Gynllun Gweithredu clir.

en-gb	This will only be achieved with open and honest discussions.
cy-gb	Dim ond drwy drafodaethau agored a gonest y bydd hyn yn cael ei gyflawni.

en-gb	The undertaking of a Review does not necessarily mean that there has been malpractice.
cy-gb	Nid yw cynnal Adolygiad yn golygu y bu camymddwyn.

en-gb	A Single Unified Safeguarding Review is not an inquiry into how the victim died or sustained injuries or into who is culpable; that is a matter for the coroners and criminal courts respectively to determine as appropriate.
cy-gb	Nid yw Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn ymchwiliad i ganfod sut y bu farw'r dioddefwr neu sut y cafodd ei anafu, nac i ganfod pwy sy'n euog - mater i'w benderfynu gan y crwneriaid a'r llysoedd troseddol fel y bo'n briodol fydd hynny.

en-gb	Single Unified Safeguarding Reviews are not specifically part of any disciplinary investigation or process.
cy-gb	Nid yw Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl yn rhan benodol o unrhyw ymchwiliad neu broses ddisgyblu.

en-gb	Where information emerges in the course of the Single Unified Safeguarding Review indicating that disciplinary action should be initiated, the relevant agency’s disciplinary procedure should be followed separately from the Single Unified Safeguarding Review process.
cy-gb	Pan fo gwybodaeth yn dod i'r amlwg yn ystod yr Adolygiad, sy'n dangos y dylid cychwyn camau disgyblu, dylid cynnal gweithdrefn ddisgyblu'r asiantaeth berthnasol ar wahân i broses yr Adolygiad.

en-gb	Alternatively, some Single Unified Safeguarding Reviews may be conducted concurrently with (but separate to) disciplinary action.
cy-gb	Fel arall, gellir cynnal rhai Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl yr un pryd â chamau disgyblu (ond ar wahân iddynt).

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review is underpinned by a set of principles to guide Regional Safeguarding Boards, their partner agencies and other community partners in their responsibilities for learning, reviewing, and improving safeguarding policy and practice.
cy-gb	Mae'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn seiliedig ar gyfres o egwyddorion i arwain Byrddau Diogelu Rhanbarthol, eu hasiantaethau partner a phartneriaid cymunedol eraill yn eu cyfrifoldebau dros ddysgu, adolygu, a gwella polisïau ac ymarfer diogelu.

en-gb	The principles have been intrinsically linked in shaping the design and development of the Single Unified Safeguarding Review for multi-agency safeguarding reviews.
cy-gb	Mae’r egwyddorion hyn wedi gwneud cyfraniad annatod at lywio dyluniad a datblygiad yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl  ar gyfer adolygiadau diogelu amlasiantaethol.

en-gb	The principles identified are as follows:
cy-gb	Dyma'r egwyddorion a nodwyd:

en-gb	professionals in all services working with children and/or adults at risk and their families in the local area are given the assistance they need, so they can undertake the complex and difficult work of protecting children and adults at risk with confidence and competence;
cy-gb	bod gweithwyr proffesiynol ym mhob gwasanaeth sy'n gweithio gyda phlant a/neu oedolion sy’n wynebu risg a'u teuluoedd yn yr ardal leol yn cael y cymorth sydd arnynt ei angen, fel y gallant fynd ati'n hyderus a chymwys i ymgymryd â'r gwaith cymhleth ac anodd o amddiffyn plant ac oedolion sy’n wynebu risg;

en-gb	practices are improved based on learning to work towards the prevention of harm to child and/or adult at risk;
cy-gb	bod arferion yn cael eu gwella ar sail dysgu er mwyn gweithio tuag at atal niwed i blentyn a/neu oedolyn sy’n wynebu risg;

en-gb	organisational cultures, and the processes that underpin the culture, are fair, and just, and promote supportive management and work environments for professionals; and
cy-gb	bod diwylliannau sefydliadol, a'r prosesau sy'n sail i'r diwylliant, yn deg ac yn gyfiawn, a’u bod yn helpu gweithwyr proffesiynol i gael rheolwyr ac amgylchedd gwaith cefnogol;

en-gb	a culture of transparency is created that:
cy-gb	bod diwylliant o dryloywder yn cael ei greu sy'n gwneud y canlynol:

en-gb	provides regular opportunities to address multi-agency collaboration and practice, and multi-agency learning, reflection, and development;
cy-gb	darparu cyfleoedd rheolaidd i ymdrin â chydweithio ac ymarfer amlasiantaethol, a dysgu, myfyrio a datblygu amlasiantaethol;

en-gb	has processes for learning and reviewing that are flexible and proportionate and are open to professional and public challenge;
cy-gb	cynnwys prosesau ar gyfer dysgu ac adolygu sy'n hyblyg a chymesur ac sy'n agored i gael eu herio gan weithwyr proffesiynol a’r cyhoedd;

en-gb	engages with children and/or adults at risk and their families in individual cases and takes account of their wishes and views;
cy-gb	ymgysylltu â phlant a/neu oedolion sy’n wynebu risg a'u teuluoedd mewn achosion unigol ac ystyried eu dymuniadau a'u safbwyntiau;

en-gb	provides accountability and reassurance to children and/or adults at risk, and their families and the wider public;
cy-gb	darparu atebolrwydd a sicrwydd i blant a/neu oedolion sy’n wynebu risg, a'u teuluoedd a'r cyhoedd yn ehangach;

en-gb	identifies promptly the need for systemic or professional changes and ensures timely action is taken;
cy-gb	nodi'n brydlon yr angen am newidiadau systemig neu broffesiynol a sicrhau bod camau amserol yn cael eu cymryd;

en-gb	shares and disseminates new knowledge or lessons learned on a multi-agency basis locally, regionally, and nationally; and
cy-gb	rhannu a lledaenu gwybodaeth neu wersi newydd a ddysgwyd ar sail amlasiantaethol yn lleol, yn rhanbarthol, ac yn genedlaethol;

en-gb	the work of learning, reviewing, and improving local multi-agency safeguarding and community safety policy and practice is audited and evaluated for its effectiveness.
cy-gb	mae'r gwaith o ddysgu, adolygu, a gwella polisi ac ymarfer diogelu amlasiantaethol lleol yn cael ei archwilio a'i werthuso am ei effeithiolrwydd.

en-gb	Outcomes
cy-gb	Canlyniadau

en-gb	The overarching outcome is the creation of a proactive approach to taking solutions forward and a positive shared learning culture, which is an essential requirement for achieving effective and improved multi-agency service delivery.
cy-gb	Y canlyniad cyffredinol yw creu dull rhagweithiol o fwrw ymlaen ag atebion, a diwylliant cadarnhaol o ddysgu ar y cyd, sy'n ofyniad hanfodol ar gyfer cyflawni a darparu gwasanaeth amlasiantaethol yn effeithiol ac yn well.

en-gb	Therefore, a single review process, which avoids the need for multiple reviews in relation to one incident(s), creates a simplified yet concentrated approach.
cy-gb	Felly, mae un broses adolygu, sy'n osgoi'r angen am adolygiadau lluosog mewn perthynas ag un digwyddiad(au), yn creu dull sy’n symlach ond eto’n ddwys.

en-gb	This approach will reduce further trauma for victims and families.
cy-gb	Bydd y dull hwn yn lleihau trawma pellach i ddioddefwyr a theuluoedd.

en-gb	It will eliminate any potential duplication of effort and will utilise resources and deliver learning in a timely and proportionate manner.
cy-gb	Bydd yn dileu unrhyw ddyblygu ymdrech a allai ddigwydd, a bydd yn defnyddio adnoddau ac yn darparu dysgu mewn modd amserol a chymesur.

en-gb	The outcomes of the Single Unified Safeguarding Review process will have local, regional, and national impacts on practices across Wales.
cy-gb	Bydd canlyniadau'r broses Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn cael effaith yn lleol, yn rhanbarthol, ac yn genedlaethol ar arferion ledled Cymru.

en-gb	These include:
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys y canlynol:

en-gb	providing one process for either a single or multiple review in Wales, making it clearer for all partner agencies involved;
cy-gb	darparu un broses ar gyfer naill ai adolygiad sengl neu adolygiad lluosog yng Nghymru, gan ei wneud yn gliriach ar gyfer yr asiantaethau partner sydd ynghlwm ag ef;

en-gb	reducing trauma for the subject of the review, their families, and other principal individuals by carrying out a single review rather than multiple reviews;
cy-gb	lleihau trawma i’r sawl sy’n destun yr adolygiad, ei deulu, a phrif unigolion eraill drwy gynnal un adolygiad sengl yn hytrach nag adolygiadau lluosog;

en-gb	monitoring and disseminating the Action Plan by the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub to Regional Safeguarding Boards, Community Safety Partnerships and other relevant groups;
cy-gb	monitro a lledaenu'r Cynllun Gweithredu gan yr Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl i’r Byrddau Diogelu Rhanbarthol, y Partneriaethau Diogelwch Cymunedol a grwpiau perthnasol eraill;

en-gb	an improved governance system which will ensure Welsh Government oversight of recommendations for both devolved and non-devolved services in Wales.
cy-gb	system lywodraethiant well a fydd yn sicrhau bod gan Lywodraeth Cymru drosolwg ar yr argymhellion ar gyfer gwasanaethau datganoledig ac annatganoledig yng Nghymru.

en-gb	This will be achieved where escalation of issues to the Ministerial Board is necessary;
cy-gb	Gwneir hyn lle mae angen uwchgyfeirio materion i'r Bwrdd Gweinidogol;

en-gb	the Wales Safeguarding Repository, which will enable practitioners to draw together learning from the Single Unified Safeguarding Review Reports to produce thematic reports.
cy-gb	Storfa Ddiogelu Cymru, a fydd yn galluogi ymarferwyr i dynnu ynghyd yr hyn a ddysgwyd o’r Adroddiadau Adolygiad Diogelu Unedig Sengl i greu adroddiadau thematig.

en-gb	The learning from the thematic reports will be disseminated nationally by the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub along with any recommendations and actions which will need to be implemented as a result;
cy-gb	Bydd yr hyn a ddysgir o’r adroddiadau thematig yn cael ei ledaenu'n genedlaethol gan yr Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl, ynghyd ag unrhyw argymhellion a chamau y bydd angen eu rhoi ar waith o ganlyniad.

en-gb	previous learning being taken into account; and
cy-gb	Ystyried hyn a ddysgwyd yn flaenorol;

en-gb	ensuring engagement and involvement with the Home Office and the Domestic Abuse Commissioner where there is a domestic homicide or offensive weapons homicide involved in the Single Unified Safeguarding Review.
cy-gb	sicrhau ymgysylltu ac ymwneud â'r Swyddfa Gartref a'r Comisiynydd Cam-drin Domestig os oes lladdiad domestig neu laddiad ag arf ymosodol yn rhan o'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	The evolution of practices in this way will ensure that they remain fit for purpose in an ever-changing society.
cy-gb	Bydd esblygu arferion yn y modd hwn yn sicrhau eu bod yn parhau'n addas i'r diben mewn cymdeithas sy'n newid drwy’r amser.

en-gb	This will help to prevent similar incidents and ultimately reduce harm going forward.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i atal digwyddiadau tebyg ac, yn y pen draw, yn lleihau niwed yn y dyfodol.

en-gb	When to conduct a Single Unified Safeguarding Review
cy-gb	Pryd i gynnal Adolygiad Diogelu Unedig Sengl

en-gb	The Single Unified Safeguarding Review has been developed to enable Regional Safeguarding Boards, Community Safety Partnerships (in cases of Domestic Homicide) and their partner agencies to work within an open and transparent environment, which promotes learning.
cy-gb	Datblygwyd yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl i alluogi Byrddau Diogelu Rhanbarthol, Partneriaethau Diogelwch Cymunedol (mewn achosion o laddiad domestig) a’r asiantaethau sy’n bartneriaid iddynt i weithio mewn amgylchedd agored a thryloyw, sy'n hyrwyddo dysgu.

en-gb	This is based on how they work individually and collectively with regard to their own and others’ casework and from additional sources, such as audits, research, and inspection.
cy-gb	Mae hyn yn seiliedig ar y ffordd y maent yn gweithio'n unigol ac ar y cyd mewn perthynas â’u gwaith achos eu hunain ac eraill, ac ar ffynonellau ychwanegol megis archwiliadau, ymchwil, ac arolygiadau.

en-gb	This will be further strengthened through:
cy-gb	Bydd hyn yn cael ei gryfhau ymhellach drwy'r canlynol:

en-gb	the development of the Wales Safeguarding Repository which will be utilised as a tool to inform reviews, outcomes, and future practice; and
cy-gb	datblygu Storfa Ddiogelu Cymru a gaiff ei defnyddio’n adnodd i lywio adolygiadau, canlyniadau, ac ymarfer yn y dyfodol;

en-gb	the dissemination of this learning through the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hubf
cy-gb	lledaenu'r dysgu hwn drwy'r Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl

en-gb	To ensure that learning is disseminated, and Action Plans implemented, the Regional Safeguarding Board Business Unit in partnership with Community Safety Partnerships (where appropriate), and the Single Unified Safeguarding Review Co-ordination Hub will produce Update Reports (refer to the Single Unified Safeguarding Review Toolkit for the Update Report template).
cy-gb	Er mwyn sicrhau bod dysgu'n cael ei ledaenu, a bod Cynlluniau Gweithredu yn cael eu rhoi ar waith, bydd Uned Fusnes y Bwrdd Diogelu Rhanbarthol mewn partneriaeth â Phartneriaethau Diogelwch Cymunedol (lle bo'n briodol), a'r Hwb Cydgysylltu Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl yn cynhyrchu Adroddiadau Diweddaru.

en-gb	These will summarise the learning achieved and any areas requiring further escalation.
cy-gb	Bydd y rhain yn crynhoi'r dysgu a gyflawnwyd ac unrhyw feysydd y mae angen eu huwchgyfeirio ymhellach.

en-gb	The Update Reports will be presented to the Regional Safeguarding Boards, and where necessary, the Single Unified Safeguarding Review Strategy Group and the Ministerial Board for escalation where barriers are identified.
cy-gb	Bydd yr Adroddiadau Diweddaru'n cael eu cyflwyno i'r Byrddau Diogelu Rhanbarthol a, lle bo angen, y Grŵp Strategaeth Adolygiadau Diogelu Unedig Sengl a'r Bwrdd Gweinidogol i'w huwchgyfeirio lle nodir rhwystrau.

en-gb	In the case of a Single Unified Safeguarding Review that involves an Offensive Weapon Homicide the Update Report, and the appropriate Action Plans will be presented to the Home Office Oversight Board.
cy-gb	Yn achos Adolygiad Diogelu Unedig Sengl sy’n cynnwys lladdiad ag arf ymosodol bydd yr Adroddiad Diweddaru a’r Cynlluniau Gweithredu yn cael eu cyflwyno i Fwrdd Trosolwg y Swyddfa Gartref.

en-gb	In summary, the criteria for conducting a Single Unified Safeguarding Review consist of several inter-related parts, as laid down in The Safeguarding Boards (Functions and Procedures) (Wales) Regulations 2015, the Domestic Violence, Crime and Victims Act (2004) and section 24 of the Police, Crime, Sentencing and Courts Act 2022 and the Police, Crime, Sentencing and Courts Act 2022 (Offensive Weapons Homicide Reviews) Regulations 2022.
cy-gb	I grynhoi, mae'r meini prawf ar gyfer cynnal Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn cynnwys sawl rhan ryng-gysylltiedig, fel y'u nodwyd yn Rheoliadau Byrddau Diogelu (Swyddogaethau a Gweithdrefnau) (Cymru) 2015, Deddf Trais Domestig, Troseddu a Dioddefwyr (2004) ac adran 24 o Ddeddf yr Heddlu, Troseddu, Dedfrydu a’r Llysoedd 2022 a Rheoliadau Deddf yr Heddlu, Troseddu, Dedfrydu a’r Llysoedd 2022 (Adolygiadau Lladdiadau ag Arf Ymosodol) 2022.

en-gb	Criteria for a Single Unified Safeguarding Review
cy-gb	Meini prawf ar gyfer Adolygiad Diogelu Unedig Sengl

en-gb	A key criterion for a Single Unified Safeguarding Review is multi-agency learning, which is both proportionate in its approach and identifies clear recommendations that improve future service delivery by the various partners/agencies involved.
cy-gb	Un o'r meini prawf allweddol ar gyfer Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yw dysgu amlasiantaethol, sy'n gymesur o ran ei ddull ac yn nodi argymhellion clir sy'n gwella'r ffordd y bydd y gwahanol bartneriaid/asiantaethau dan sylw yn darparu gwasanaethau yn y dyfodol.

en-gb	This is at the heart of the process and forms a key component when determining whether or not a Single Unified Safeguarding Review is required.
cy-gb	Mae hyn wrth wraidd y broses ac mae'n elfen allweddol wrth benderfynu a oes angen Adolygiad Diogelu Unedig Sengl.

en-gb	A Regional Safeguarding Board must undertake a Single Unified Safeguarding Review where one or more of the following is applicable:
cy-gb	Rhaid i Fwrdd Diogelu Rhanbarthol gynnal Adolygiad Diogelu Unedig Sengl pan fo un neu ragor o'r canlynol yn gymwys:

en-gb	Abuse or neglect of a child is known or suspected, within the area of the Regional Safeguarding Board, and the child has died or sustained potentially life-threatening injury or sustained serious and permanent impairment of health or development.
cy-gb	Mae’n hysbys neu mae amheuaeth bod plentyn yn cael ei gam-drin neu ei esgeuluso, yn ardal y Bwrdd Diogelu Rhanbarthol, ac mae'r plentyn wedi marw; neu wedi cael anaf a allai fwgwth ei fywyd; neu wedi cael nam difrifol a pharhaol i'w iechyd neu ei ddatblygiad.

en-gb	In the event that the child has, in the preceding six months, been on the child protection register or been Looked After, then the Review Panel must give due regard to the additional factors as outlined in the exemplar Terms of Reference;
cy-gb	Os oedd y plentyn, yn y chwe mis blaenorol, wedi bod ar y gofrestr amddiffyn plant neu wedi derbyn gofal, rhaid i'r Panel Adolygu roi sylw dyladwy i'r ffactorau ychwanegol fel yr amlinellir hwy yn y Cylch Gorchwyl enghreifftiol;