en-gb	From January to July 2023, a Working Group of Experts met and advised on actions we could take to ensure protection for all LGBTQ+ people and to ban conversion practices in Wales.
cy-gb	Rhwng mis Ionawr a mis Gorffennaf 2023, fe wnaeth Gweithgor o Arbenigwyr gyfarfod a rhoi cyngor ar y camau y gallem eu cymryd i sicrhau diogelwch i’r holl bobl LHDTC+ a gwahardd arferion trosi yng Nghymru.

en-gb	In May 2023 Laurel Research Consulting Ltd was commissioned by Welsh Government to undertake research aimed at understanding more about the experiences of conversion practices among people aged 18+ in Wales.
cy-gb	Ym mis Mai 2023, comisiynwyd Laurel Research Consulting Ltd gan Lywodraeth Cymru i gynnal ymchwil gyda’r nod o ddeall mwy am brofiadau arferion trosi ymysg pobl 18 oed a hŷn yng Nghymru.

en-gb	Evidence from this research will be used to inform future policy development, tailor an awareness campaign, and help design and improve support service provision in relation to conversion practices in Wales.
cy-gb	Defnyddir tystiolaeth o'r ymchwil hon i lywio datblygiad polisi yn y dyfodol, teilwra ymgyrch ymwybyddiaeth, a helpu i gynllunio a gwella darpariaeth gwasanaethau cymorth mewn perthynas ag arferion trosi yng Nghymru.

en-gb	In March 2024, we launched a campaign to raise awareness of support services for survivors of conversion practices and contracted a dedicated support service for survivors of conversion practices, which covers Wales and provides bilingual resources.
cy-gb	Ym mis Mawrth 2024, fe wnaethom lansio ymgyrch i godi ymwybyddiaeth o wasanaethau cymorth ar gyfer goroeswyr arferion trosi a chontractio gwasanaeth cymorth pwrpasol ar gyfer goroeswyr arferion trosi, sy’n cwmpasu Cymru ac sy’n darparu adnoddau dwyieithog.

en-gb	Chapter 4: evidence and governance Welsh Government equality evidence
cy-gb	Pennod 4 – Tystiolaeth a Llywodraethu Tystiolaeth Cydraddoldeb Llywodraeth Cymru

en-gb	This chapter sets out how the Welsh Government gathers and uses evidence to inform and support its work to promote and safeguard equality.
cy-gb	Mae’r bennod hon yn egluro sut mae Llywodraeth Cymru yn casglu ac yn defnyddio tystiolaeth i lywio a chefnogi ei gwaith i hyrwyddo a diogelu cydraddoldeb.

en-gb	This includes an outline of the wider Welsh Government equality evidence base, an update on the progress of the Equality, Race and Disability Evidence Units.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys amlinelliad o sylfaen dystiolaeth cydraddoldeb ehangach Llywodraeth Cymru, diweddariad ar gynnydd yr Unedau Tystiolaeth Cydraddoldeb, Hil ac Anabledd.

en-gb	The equality evidence base
cy-gb	Y sylfaen dystiolaeth ar gyfer cydraddoldeb

en-gb	In order to consider the aims set out in the general duty, we need sufficient evidence of the impact our policies and practices are having, or are likely to have, on people with different protected characteristics.
cy-gb	Er mwyn ystyried y nodau yn y ddyletswydd gyffredinol, mae angen i ni gael digon o dystiolaeth o’r effaith y mae ein polisïau a’n harferion yn ei chael, neu’n debygol o’i chael, ar bobl sydd â gwahanol nodweddion gwarchodedig.

en-gb	During 2023, we published a wide range of research and statistical outputs, which helped to inform us of the effect our policies are having, and where we need to do more.
cy-gb	Yn ystod 2023, aethom ati i gyhoeddi amrywiaeth eang o allbynnau ystadegol ac ymchwil a oedd yn ein helpu ni i ddeall effaith ein polisïau, a lle mae angen i ni wneud mwy.

en-gb	They also enabled our stakeholders to identify where further progress is required, and to hold us to account.
cy-gb	Roeddent hefyd wedi galluogi ein rhanddeiliaid i weld lle mae angen gwneud rhagor o gynnydd a’n dal ni’n atebol.

en-gb	The Welsh Government publishes its research and statistics.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi ei hymchwil a’i hystadegau yn  Ystadegau ac Ymchwil Llywodraeth Cymru.

en-gb	Some of these statistical outputs include:
cy-gb	Mae rhai o’r allbynnau ystadegol hyn yn cynnwys y canlynol:

en-gb	Well-being of Wales 2023 report, an ethnicity sub report was published alongside this
cy-gb	Adroddiad Llesiant Cymru 2023 – Cyhoeddwyd is-adroddiad ar ethnigrwydd ochr yn ochr â hyn

en-gb	sexual orientation and gender identity in Wales (Census 2021)
cy-gb	Cyfeiriadedd rhywiol a hunaniaeth o ran rhywedd yng Nghymru (Cyfrifiad 2021)

en-gb	health, disability and provision of unpaid care in Wales (Census 2021)
cy-gb	Iechyd, anabledd a darparu gofal di-dâl yng Nghymru (Cyfrifiad 2021)

en-gb	ethnic group differences in health, housing, education and economic status in Wales (Census 2021)
cy-gb	Gwahaniaethau grwpiau ethnig o ran iechyd, tai, addysg a statws economaidd yng Nghymru (Cyfrifiad 2021)

en-gb	disabled people’s outcomes in health, housing, education and economic status (Census 2021)
cy-gb	Canlyniadau pobl anabl mewn iechyd, tai, addysg a statws economaidd (Cyfrifiad 2021)

en-gb	analysis of population characteristics by area deprivation (Census 2021)
cy-gb	Dadansoddiad o nodweddion y boblogaeth yn ôl amddifadedd ardal (Cyfrifiad 2021)

en-gb	provided evidence on equality impacts to inform the Just Transition to Net Zero call for evidence
cy-gb	Darparu tystiolaeth ar effeithiau cydraddoldeb i lywio’r Cais am Dystiolaeth o ran Pontio Teg at Sero Net Cymru

en-gb	provided evidence to inform the Equality Impact Assessment of the Universal Primary Free School Meals policy
cy-gb	Darparu tystiolaeth i lywio’r Asesiad o’r Effaith ar Gydraddoldeb o’r polisi Prydau Ysgol am Ddim i Holl Blant Ysgolion Cynradd

en-gb	published evaluation of Welsh Government’s Period Dignity Grant
cy-gb	Cyhoeddi gwerthusiad o Grant Urddas yn ystod Mislif Llywodraeth Cymru

en-gb	provided analytical support as part of development of several published Migrant Integration Wales research projects, including
cy-gb	Darparu cymorth dadansoddol fel rhan o’r gwaith o ddatblygu nifer o brosiectau ymchwil wedi’u cyhoeddi gan Integreiddio Mudwyr Cymru, gan gynnwys

en-gb	Research on the adequacy and availability of legal advice services for forced migrants living in Wales
cy-gb	Ymchwil i ddigonolrwydd ac argaeledd gwasanaethau cyngor cyfreithiol ar gyfer mudwyr dan orfod sy’n byw yng Nghymru

en-gb	English for speakers of other languages (ESOL): policy review
cy-gb	Saesneg ar gyfer siaradwyr ieithoedd eraill: adolygiad polisi

en-gb	Migrant integration: research on foreign language interpretation services
cy-gb	Integreiddio mudwyr: ymchwil i wasanaethau dehongli ieithoedd tramor

en-gb	provided evidence in response to the Equality and Human Rights (EHRC) call for evidence in support of their published statutory review report ‘Is Wales Fairer?
cy-gb	Darparu tystiolaeth mewn ymateb i’r cais am dystiolaeth gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol (EHRC) i gefnogi eu cyhoeddiad adroddiad adolygiad statudol ‘A yw Cymru’n Decach?

en-gb	critically reviewed and provided feedback on the EHRC statutory review report ‘Is Wales Fairer?
cy-gb	Adolygu’n feirniadol a darparu adborth ar adroddiad adolygiad statudol y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol (EHRC) ‘A yw Cymru’n Decach?

en-gb	provided evidence in support of the Welsh Government’s response to the UN Committee on the Elimination of Racial Discrimination (CERD) report and the UN Committee Against Torture report
cy-gb	Darparu tystiolaeth i gefnogi ymateb Llywodraeth Cymru i adroddiad Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig ar Ddileu Gwahaniaethu ar Sail Hil (CERD) ac adroddiad Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig yn Erbyn Artaith

en-gb	undertook a number of literature reviews to bring together the evidence for a number of policy development areas (internal documents only) Including:
cy-gb	Cynnal nifer o adolygiadau llenyddiaeth i ddwyn ynghyd y dystiolaeth ar gyfer nifer o feysydd datblygu polisi (dogfennau mewnol yn unig) gan gynnwys:

en-gb	Inclusion in sports in Wales to inform LGBTQ+ policy development in this area: unpublished.
cy-gb	Bod yn rhan o chwaraeon yng Nghymru i lywio’r gwaith o ddatblygu polisi ar gyfer Pobl LHDTC+ yn y maes hwn – heb ei gyhoeddi.

en-gb	Determining how best to identify, engage and involve disabled people in Welsh Government activities to inform the work of the Disability Rights Taskforce: unpublished
cy-gb	Penderfynu ar y ffordd orau o adnabod, ymgysylltu a chynnwys pobl anabl yng ngweithgareddau Llywodraeth Cymru i lywio gwaith y Tasglu Hawliau Pobl Anabl:- heb ei gyhoeddi

en-gb	produced a briefing paper for Ministers highlighting the main equality findings from the newly released School Health Research Network (SHRN) National Report 2021 to 2022: unpublished
cy-gb	Cynhyrchu papur briffio ar gyfer Gweinidogion yn tynnu sylw at y prif ganfyddiadau cydraddoldeb o’r ddogfen newydd ei rhyddhau, sef : Cenedlaethol y Rhwydwaith Ymchwil Iechyd mewn Ysgolion (SHRN) - 2021 i 22022 heb ei gyhoeddi

en-gb	added questions relating to period poverty/dignity to the School Environment Questionnaire (SEQ) component of the SHRN survey
cy-gb	Ychwanegu cwestiynau yn ymwneud â thlodi/urddas mislif i'r elfen Holiadur Amgylchedd Ysgol (SEQ) yn arolwg SHRN

en-gb	devised and ran a survey to ascertain the baseline level of human rights awareness in Wales, unpublished, to be presented at the Human Rights Advisory Group meeting on 6th December
cy-gb	Llunio a chynnal arolwg i ganfod lefel sylfaenol ymwybyddiaeth o hawliau dynol yng Nghymru: heb ei gyhoeddi i’w gyflwyno yng nghyfarfod y Grŵp Cynghori ar Hawliau Dynol ar 6ed Rhagfyr

en-gb	developed and implemented an equality monitoring survey for the International Learning Opportunities programme
cy-gb	Datblygu a gweithredu arolwg monitro cydraddoldeb ar gyfer y rhaglen Cyfleoedd Dysgu Rhyngwladol

en-gb	provided analytical support in the development of data collection tools to support the monitoring of the Community Cohesion Programme
cy-gb	Darparu cyngor dadansoddol i gefnogi’r gwaith o ddatblygu’r cymorth dadansoddol a ddarparwyd wrth ddatblygu adnoddau casglu data i gefnogi’r gwaith o fonitro’r Rhaglen Cydlyniant Cymunedol

en-gb	produced evidence review of single sex spaces: unpublished
cy-gb	Cynhyrchu adolygiad tystiolaeth o ofodau un rhyw: heb ei gyhoeddi

en-gb	provided evidence to support the Welsh Government response to the coronavirus (COVID-19) public inquiry, including details of actions taken to identify impact of COVID-19 on different equality groups used to inform policy decisions
cy-gb	Darparu tystiolaeth i gefnogi ymateb Llywodraeth Cymru i ymchwiliad cyhoeddus y coronafeirws (COVID-19), gan gynnwys manylion y camau a gymerwyd i nodi effaith COVID-19 ar wahanol grwpiau cydraddoldeb a ddefnyddiwyd i lywio penderfyniadau polisi

en-gb	provided evidence to support the development of the Migrant Integration Framework for Wales: published 18 December 2023
cy-gb	Darparu tystiolaeth i gefnogi’r gwaith o ddatblygu Fframwaith Integreiddio Mudwyr Cymru: cyhoeddwyd 18 Rhagfyr 2023

en-gb	provided evidence to support the development of the revised Nation of Sanctuary Plan: due to be published in 2024 to 2025
cy-gb	Darparu tystiolaeth i gefnogi’r gwaith o ddatblygu’r Cynllun Cenedl Noddfa diwygiedig: a fydd yn cael ei gyhoeddi yn 2024-25

en-gb	provided evidence to support the LGBTQ+ policy contribution to the development of the new Mental Health Strategy
cy-gb	Darparu tystiolaeth i gefnogi’r cyfraniad polisi LHDTC+ i’r gwaith o ddatblygu’r Strategaeth Iechyd Meddwl newydd

en-gb	provided evidence to inform the Child Poverty Strategy Equality Impact Assessment: to be published at the same time as the Child Poverty Strategy ◦ Equality Evidence Unit
cy-gb	Darparu tystiolaeth i lywio Asesiad o’r Effaith ar Gydraddoldeb y Strategaeth Tlodi Plant: i’w gyhoeddi ar yr un pryd â’r Strategaeth Tlodi Plant

en-gb	This information, as well as further guidance from our analytical teams, was used to inform our equality impact assessments; our advice to Ministers regarding proposed new policies or changes to policies; and contributions to Committee inquiry sessions.
cy-gb	Defnyddiwyd yr wybodaeth hon, yn ogystal ag arweiniad pellach gan ein timau dadansoddi, i lywio ein Hasesiadau o’r Effaith ar Gydraddoldeb; ein cyngor i Weinidogion ynghylch polisïau newydd arfaethedig neu newidiadau i bolisïau; a chyfraniadau i sesiynau ymchwiliadau Pwyllgorau.

en-gb	We constantly endeavour to improve arrangements for identifying and collecting equality information, wherever practical and cost effective.
cy-gb	Rydym yn mynd ati’n gyson i wella’r trefniadau ar gyfer nodi a chasglu gwybodaeth am gydraddoldeb, lle bynnag y bo hynny’n ymarferol ac yn gost-effeithiol.

en-gb	In order to enhance our equality information, we have continued to progress the following activities:
cy-gb	Er mwyn gwella ein gwybodaeth am gydraddoldeb, rydym wedi parhau i symud ymlaen â’r canlynol:

en-gb	Equality, Race and Disability Evidence Units
cy-gb	Unedau Tystiolaeth Cydraddoldeb, Hil ac Anabledd

en-gb	The Welsh Government committed to establishing the Evidence Units in its Programme for Government 2021 in response to the need for strengthened evidence to address inequality in Wales.
cy-gb	Ymrwymodd Llywodraeth Cymru i sefydlu’r Unedau Tystiolaeth yn ei Rhaglen Lywodraethu 2021 mewn ymateb i’r angen am dystiolaeth gryfach i fynd i’r afael â’r anghydraddoldebau yng Nghymru.

en-gb	In January 2022 the Welsh Government established 3 distinct Evidence Units, each with their own evidence programme and lead:
cy-gb	Ym mis Ionawr 2022, sefydlodd Llywodraeth Cymru 3 Uned Dystiolaeth wahanol, pob un â’i rhaglen dystiolaeth a’i harweinydd ei hun:

en-gb	Race Disparity Evidence Unit
cy-gb	o Uned Tystiolaeth Gwahaniaethau ar Sail Hil

en-gb	Disability Disparity Evidence Unit
cy-gb	o Uned Tystiolaeth Gwahaniaethau ar Sail Anabledd

en-gb	The Evidence Units work together as the Equality, Race and Disability Evidence Units with an overarching Equality Evidence Strategy to ensure synergy, effectiveness, efficiency and cohesion.
cy-gb	Mae’r Unedau Tystiolaeth yn cydweithio fel yr Unedau Tystiolaeth Cydraddoldeb, Hil ac Anabledd gyda Strategaeth Tystiolaeth Cydraddoldeb gyffredinol i sicrhau synergedd, effeithiolrwydd, effeithlonrwydd a chydlyniant.

en-gb	The Evidence Units mission is to improve the availability, quality, granularity, and accessibility of evidence regarding individuals with protected and associated characteristics so we fully understand the level and types of inequalities across Wales.
cy-gb	Cenhadaeth yr Unedau Tystiolaeth yw gwella argaeledd, ansawdd, manylder a hygyrchedd tystiolaeth am unigolion â nodweddion gwarchodedig a nodweddion cysylltiedig er mwyn inni lwyr ddeall y lefel a’r mathau o anghydraddoldeb ledled Cymru.

en-gb	This will enable decision makers to develop better informed policies and to assess and measure their impact.
cy-gb	Bydd hyn yn galluogi’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau i ddatblygu polisïau mwy gwybodus ac i asesu a mesur eu heffaith.

en-gb	This will drive us towards better outcomes for people with protected and associated characteristics and contribute to our goal of ‘a more equal Wales’ as set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Bydd hyn yn ein gyrru tuag at ganlyniadau gwell i bobl sydd â nodweddion gwarchodedig a chysylltiedig, ac yn cyfrannu at ein nod o ‘Gymru sy’n fwy cyfartal’ fel y nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	There are several significant challenges the Evidence Units face with delivering on the Equality Evidence Strategy and they are committed to working with communities and stakeholders to address some of the barriers which are in place.
cy-gb	Mae nifer o heriau sylweddol y bydd yr Unedau Tystiolaeth yn eu hwynebu wrth gyflawni’r Strategaeth Tystiolaeth Cydraddoldeb ac maen nhw wedi ymrwymo i weithio gyda chymunedau a rhanddeiliaid i fynd i’r afael â rhai o’r rhwystrau sy’n bodoli.

en-gb	These include trust in providing data and ensuring visible data feeds through to real change.
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys ymddiriedaeth o ran darparu data a sicrhau bod data gweladwy yn cyfrannu at newid go iawn.

en-gb	Some updates on some of our specific projects are outlined below:
cy-gb	Amlinellir rhai diweddariadau ar rai o’n prosiectau penodol isod:

en-gb	Public Sector Bodies Wales data collection and publication 2022 to 2023
cy-gb	Casglu a chyhoeddi data Cyrff Sector Cyhoeddus Cymru 2022 i 2023

en-gb	Work is ongoing to understand the diversity of board members across Public Bodies (PBs) regulated by the Commissioner for Public Appointments in Wales.
cy-gb	Mae gwaith yn mynd rhagddo i ddeall amrywiaeth aelodau byrddau ar draws cyrff cyhoeddus sy’n cael eu rheoleiddio gan y Comisiynydd Penodiadau Cyhoeddus yng Nghymru.

en-gb	Two pilot surveys gathering information on Board and workforce diversity were issued to Public Sector Bodies regulated by the Commissioner for Public Appointments.
cy-gb	Cyhoeddwyd dau Arolwg peilot a oedd yn casglu gwybodaeth am amrywiaeth y Bwrdd a’r gweithlu i gyrff yn y sector cyhoeddus a oedd yn cael eu rheoleiddio gan y Comisiynydd Penodiadau Cyhoeddus.

en-gb	The surveys have now closed, and the Evidence Units are collating responses and summarising findings.
cy-gb	Mae’r arolygon bellach wedi cau, ac mae’r Unedau Tystiolaeth yn casglu ymatebion ac yn crynhoi’r canfyddiadau.

en-gb	Equality data audit
cy-gb	Archwiliad data cydraddoldeb

en-gb	We have carried out an equality audit of data used to produce Official Statistics by Statistical Services in Knowledge and Analytical Services.
cy-gb	Rydym wedi cynnal archwiliad cydraddoldeb o ddata a ddefnyddir i gynhyrchu Ystadegau Swyddogol gan Wasanaethau Ystadegol mewn gwasanaethau gwybodaeth a dadansoddi.

en-gb	We conducted an initial assessment of the data sources and outputs which contain equality information and are used and produced by Statistical Services.
cy-gb	Cynhaliwyd asesiad cychwynnol o’r ffynonellau data a’r allbynnau sy’n cynnwys gwybodaeth am gydraddoldeb ac sy’n cael eu defnyddio a’u cynhyrchu gan wasanaethau ystadegol.

en-gb	The Evidence Units are currently updating the KAS data audit and working with KAS colleagues to build our understanding of the barriers and enablers regarding data gaps.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae'r Unedau Tystiolaeth yn diweddaru archwiliad data KAS ac yn gweithio gyda chydweithwyr KAS i ddatblygu ein dealltwriaeth o'r rhwystrau a'r galluogwyr o ran bylchau data.

en-gb	The Evidence Units are looking to publish phase 1 in early 2024.
cy-gb	Mae’r Unedau Tystiolaeth yn bwriadu cyhoeddi cam 1 yn gynnar yn 2024.

en-gb	Well-being of Wales report
cy-gb	Adroddiad Llesiant Cymru

en-gb	As part of our commitment to provide an update on progress of the 7 well-being goals we released a new version of our Wellbeing of Wales 2023 report.
cy-gb	Fel rhan o’n hymrwymiad i roi’r wybodaeth ddiweddaraf am ddatblygiad y 7 nod llesiant, cyhoeddwyd fersiwn newydd o’n hadroddiad Llesiant Cymru 2023.

en-gb	This includes a chapter on ‘A More Equal Wales’, which comprises a summary of the most up-to-date equality related statistics applicable to Wales.
cy-gb	Mae’n cynnwys pennod ynghylch ‘Cymru sy’n Fwy Cyfartal’, sy’n rhoi crynodeb o’r ystadegau cydraddoldeb diweddaraf sy’n berthnasol i Gymru.

en-gb	Feasibility of minorities sample boost for the National Survey for Wales
cy-gb	Sampl dichonoldeb lleiafrifoedd yn hwb i Arolwg Cenedlaethol Cymru

en-gb	Desk based research has been undertaken and a paper presented to the Chief Social Researcher on the future of the National Survey for Wales.
cy-gb	Cynhaliwyd ymchwil desg a chyflwynwyd papur i’r Prif Ymchwilydd Cymdeithasol ar ddyfodol Arolwg Cenedlaethol Cymru.

en-gb	The Evidence Units will seek to undertake small-scale piloting in Spring 2024.
cy-gb	Bydd yr Unedau Tystiolaeth yn ceisio treialu ar raddfa fach yng Ngwanwyn 2024.

en-gb	Anti-Racist Wales Action Plan evaluation
cy-gb	Gwerthuso Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol

en-gb	The Race Disparity Evidence Unit are exploring developing an overarching impact evaluation framework for the Anti-Racist Wales Action Plan.
cy-gb	Mae’r Uned Tystiolaeth Gwahaniaethau ar Sail Hil yn edrych ar ddatblygu fframwaith gwerthuso effaith cynhwysfawr ar gyfer y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol.

en-gb	This includes an agreed impact evaluation framework.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys fframwaith gwerthuso effaith y cytunwyd arno.

en-gb	The External Accountability Group, established in January 2023, continues to support the Race Disparity Evidence Unit with shaping the development of the indicators through the creation of an evidence sub-group.
cy-gb	Mae’r Grŵp Atebolrwydd Allanol, a sefydlwyd ym mis Ionawr 2023, yn parhau i gefnogi’r Uned Tystiolaeth Gwahaniaethau ar sail Hil i siapio datblygiad y dangosyddion drwy greu is-grŵp tystiolaeth.

en-gb	Research on how information can be collected to reflect the social model of disability
cy-gb	Ymchwil ynghylch sut y gellir casglu gwybodaeth i adlewyrchu’r model cymdeithasol o anabledd.

en-gb	This work aims to develop a suite of questions, response options, and guidance which reflect the Social Model of Disability, to incorporate into future social research and enable a standardised, consistent approach.
cy-gb	Nod y gwaith hwn yw datblygu cyfres o gwestiynau, opsiynau ymateb, a chanllawiau sy’n adlewyrchu’r Model Cymdeithasol o Anabledd, i’w ymgorffori mewn ymchwil gymdeithasol yn y dyfodol a galluogi dull gweithredu safonol a chyson.

en-gb	The tender went live on Sell2Wales in November 2023 with a closing date of 8 January 2024.
cy-gb	Aeth y tendr yn fyw ar GwerthwchiGymru ym mis Tachwedd 2023, a’r dyddiad cau yw  8fed Ionawr 2024.

en-gb	Disability Rights Taskforce Research and Co-production
cy-gb	Ymchwil a Chyd-gynhyrchu’r Tasglu Hawliau Pobl Anabl

en-gb	The Evidence Units have partnered with the Disability Rights Taskforce (DRT) and the KAS Internal Research Programme to co-produce evidence and use it to test and strengthen the feasibility of some of the priorities already co-produced by DRT Working Groups.
cy-gb	Mae’r Unedau Tystiolaeth wedi ffurfio partneriaeth â’r Tasgu Hawliau Pobl Anabl (DRT) a’r Rhaglen Ymchwil Fewnol i gyd-gynhyrchu tystiolaeth a’i defnyddio i brofi a chryfhau dichonoldeb rhai o’r blaenoriaethau sydd eisoes wedi’u cyd-gynhyrchu gan Weithgorau DRT.

en-gb	Chairs of the Working Groups have been invited to codesign the research alongside Welsh Government analysts and policy officers.
cy-gb	Gwahoddwyd Cadeiryddion y Gweithgorau i gyd-ddylunio’r ymchwil ochr yn ochr â dadansoddwyr a swyddogion polisi Llywodraeth Cymru.

en-gb	Sex and gender data collection standards
cy-gb	Safonau casglu data rhyw a rhywedd

en-gb	Scoping work has been undertaken to identify the extent to which the sex and gender identity standards meet the policy needs of the Welsh Government.
cy-gb	Mae gwaith cwmpasu wedi cael ei wneud i nodi i ba raddau mae’r safonau hunaniaeth rhyw a rhywedd yn diwallu anghenion polisi Llywodraeth Cymru.

en-gb	A research proposal for Welsh Government to establish its own standardised questions and associated guidance on these topics has been developed with alignment with GSS standards.
cy-gb	Mae cynnig ymchwil ar gyfer Llywodraeth Cymru i sefydlu ei chwestiynau safonol ei hun a chanllawiau cysylltiedig ar y pynciau hyn wedi cael ei ddatblygu yn unol â safonau GSS.

en-gb	The Evidence Units will shortly be commissioning the first phase of this work.
cy-gb	Cyn bo hir, bydd yr Unedau Tystiolaeth yn comisiynu cam cyntaf y gwaith hwn.

en-gb	This will involve a desk review of questions designed for data collection on the equality characteristics of sex and gender identity internationally, and an informal consultation with stakeholder organisations to understand if there are separate needs in Wales in this area.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys adolygiad desg o gwestiynau a gynlluniwyd ar gyfer casglu data ar nodweddion cydraddoldeb hunaniaeth rhyw a rhywedd yn rhyngwladol, ac ymgynghoriad anffurfiol gyda sefydliadau rhanddeiliaid i ddeall a oes anghenion ar wahân yng Nghymru yn y maes hwn.

en-gb	LGBTQ+ Action Plan Evaluability Assessment
cy-gb	Asesiad o’r Gallu i werthuso’r Cynllun Gweithredu ar gyfer Pobl LHDTC+

en-gb	We have contracted an Evaluability Assessment of the LGBTQ+ Action Plan.
cy-gb	Rydym wedi contractio Asesiad Gwerthusiadwyedd o’r Cynllun Gweithredu ar gyfer Pobl LHDTC+.

en-gb	The inception meeting and scoping conversations have been conducted and fieldwork is being planned.
cy-gb	Mae’r cyfarfod cychwynnol a’r sgyrsiau cwmpasu wedi cael eu cynnal ac mae gwaith maes yn cael ei gynllunio.

en-gb	The Evidence Units will continue to work closely with policy colleagues across the organisation to ensure policy needs are met and engagement with external partners and LGBTQ+ communities is undertaken sensitively.
cy-gb	Bydd yr Unedau Tystiolaeth yn parhau i weithio’n agos gyda chydweithwyr polisi ar draws y sefydliad i sicrhau bod anghenion polisi’n cael eu diwallu, a bod ymgysylltu â phartneriaid allanol a chymunedau LHDTC+ cael ei gynnal mewn modd sensitif.

en-gb	Chapter 5: funding for equality and inclusion
cy-gb	Pennod 5: cyllid ar gyfer cydraddoldeb a chynhwysiant

en-gb	Our Equality and Inclusion Programme is at the heart of our work to foster equality and inclusion within Wales, and enables support, engagement and service for diverse communities and key groups.
cy-gb	Mae ein Rhaglen Cydraddoldeb a Chynhwysiant wrth galon ein gwaith i feithrin cydraddoldeb a chynhwysiant yng Nghymru, ac mae’n galluogi darparu cymorth, ymgysylltiad a gwasanaeth i gymunedau amrywiol a grwpiau allweddol.

en-gb	Funding is provided to a number of specialist organisations who work with those on the ground to provide help where it is needed.
cy-gb	Darperir cyllid i nifer o sefydliadau arbenigol sy’n gweithio gyda’r rheini sydd ar lawr gwlad i ddarparu cymorth lle bo angen.

en-gb	We awarded contracts for our new Wales Hate Support Centre and new Sanctuary Seeker Support Service which replaced our National Hate Crime Report and Support Centre and Asylum Rights Programme from 1 April 2022.
cy-gb	Rydym wedi dyfarnu contractau ar gyfer Canolfan Cymorth Casineb newydd Cymru a’r Gwasanaeth Cymorth Ceisio Lloches newydd, sydd wedi cymryd lle ein Canolfan Genedlaethol Adrodd am Droseddau Casineb a Chymorth a’r Rhaglen Hawliau Lloches ers 1 Ebrill 2022.

en-gb	Victim Support Cymru and a consortium led by Welsh Refugee Council (under the name Wales Sanctuary Service) were the successful bidders, respectively.
cy-gb	Cymorth i Ddioddefwyr Cymru a chonsortiwm dan arweiniad Cyngor Ffoaduriaid Cymru (dan yr enw Gwasanaeth Noddfa Cymru) oedd y cynigwyr llwyddiannus, yn y drefn honno.

en-gb	Summary of the funding committed for 2022 to 2023
cy-gb	Crynodeb o’r cyllid a ymrwymwyd ar gyfer 2022 i 2023:

en-gb	Organisation
cy-gb	Sefydliad

en-gb	Victim Support:
cy-gb	Cymorth i Ddioddefwyr -

en-gb	Disability Wales (Adv) E and I Grant
cy-gb	Anabledd Cymru (Uwch) Grant Cydraddoldeb a Chynhwysiant

en-gb	Ethnic Youth Support Team (EYST)
cy-gb	Tîm Cymorth Ieuenctid Ethnig (EYST)

en-gb	Tros Gynnal Plant (Adv)
cy-gb	Tros Gynnal Plant (Uwch)

en-gb	Equal Power Equal Voice mentoring programme (WEN Wales)
cy-gb	Rhaglen mentora Pŵer Cyfartal Llais Cyfartal

en-gb	We Belong Here Event
cy-gb	Digwyddiad We Belong Here

en-gb	Fair Treatment for the Women of Wales (FTWW)
cy-gb	Triniaeth Deg i Fenywod Cymru (FTWW)                                          £43,647

en-gb	Plan International UK
cy-gb	Plan International UK

en-gb	Stonewall Cymru
cy-gb	Stonewall Cymru          £100,000

en-gb	Welsh Refugee Council: Wales Sanctuary Service
cy-gb	Cyngor Ffoaduriaid Cymru – Gwasanaeth Noddfa Cymru

en-gb	Total
cy-gb	CYFANSWM

en-gb	We took additional steps to improve the quality of the performance monitoring data collected by the organisations funded by the Welsh Government’s Equality and Inclusion Programme.
cy-gb	Cymerwyd camau ychwanegol gennym i wella ansawdd y data monitro perfformiad a gasglwyd gan y sefydliadau hynny a oedd yn cael eu hariannu gan Raglen Cydraddoldeb a Chynhwysiant Llywodraeth Cymru.

en-gb	We supported each organisation to develop more outcome focused performance measures.
cy-gb	Rhoddwyd cefnogaeth i bob sefydliad ddatblygu mesurau perfformiad sy’n canolbwyntio mwy ar ganlyniadau.

en-gb	For example, this included organisations obtaining information regarding the percentage of individuals who, following the advice and support they received, know more about the services and support available to them and feel their voices are more likely to be heard.
cy-gb	Er enghraifft, roedd hyn yn cynnwys sefydliadau yn cael gwybodaeth am ganran yr unigolion sydd, ar ôl cael cyngor a chymorth, yn gwybod mwy am y gwasanaethau a’r cymorth sydd ar gael iddynt ac yn teimlo bod eu lleisiau’n fwy tebygol o gael eu clywed.

en-gb	Hate:
cy-gb	Casineb :

en-gb	Victim Support Cymru
cy-gb	Cymorth i Ddioddefwyr Cymru

en-gb	The Wales Hate Support Centre, run by Victim Support Cymru, provides independent support and advocacy to all hate crime victims, available 24 hours a day, 7 days a week.
cy-gb	Mae Canolfan Cymorth Casineb Cymru, sy’n cael ei rhedeg gan Cymorth i Ddioddefwyr Cymru, yn darparu cymorth ac eiriolaeth annibynnol am ddim i bawb sy’n dioddef troseddau casineb, ac mae ar gael 24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos.

en-gb	The Centre offers a range of services including emotional support, signposting, face to face meetings, advocacy/liaison with Police, personal safety advice, practical solutions and restorative justice support.
cy-gb	Mae’r Ganolfan yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau gan gynnwys cymorth emosiynol, cyfeirio, cyfarfodydd wyneb yn wyneb, eiriolaeth / cyswllt â’r Heddlu, cyngor diogelwch personol, atebion ymarferol a chymorth cyfiawnder adferol.

en-gb	The Centre also offers a national children and young person friendly hate crime service.
cy-gb	Mae’r Ganolfan hefyd yn cynnig gwasanaeth troseddau casineb cenedlaethol sy’n addas i blant a phobl ifanc.

en-gb	The Centre has developed a Lived Experience Advocacy Forum (LEAF) to comprised of past service users, to continually seek improvement of the service.
cy-gb	Mae’r Ganolfan wedi datblygu Fforwm Eiriolaeth Profiad Bywyd (LEAF) i gynnwys cyn-ddefnyddwyr y gwasanaeth, er mwyn ceisio gwella’r gwasanaeth yn barhaus.

en-gb	LEAF is made up of past service users.
cy-gb	Mae LEAF yn cynnwys cyn-ddefnyddwyr gwasanaeth.

en-gb	LEAF’s feedback is used to review the service, such as the Centre’s complaints procedures.
cy-gb	Defnyddir adborth LEAF i adolygu’r gwasanaeth, megis trefn gwyno’r Ganolfan.

en-gb	The Centre’s Training and Engagement team provided awareness raising training about hate crime to a range of audiences across Wales, with the aim of increasing the reporting of hate crime and increasing visibility of the service.
cy-gb	Roedd tîm Hyfforddiant ac Ymgysylltu’r Ganolfan yn darparu hyfforddiant codi ymwybyddiaeth o droseddau casineb i amrywiaeth o gynulleidfaoedd ledled Cymru, gyda’r nod o gynyddu’r nifer yr adroddiadau o droseddau casineb a chynyddu amlygrwydd y gwasanaeth.

en-gb	Between January and December 2023, the Centre received 2,257 referrals for victims of hate crime and provided support to over 580 victims of hate crime.
cy-gb	Rhwng Ionawr a Rhagfyr 2023 derbyniodd y gwasanaeth 2,257 o atgyfeiriadau ar gyfer dioddefwyr troseddau casineb a rhoddodd gymorth i dros 580 o ddioddefwyr troseddau casineb.

en-gb	Support was provided in 89% of cases where needs were identified.
cy-gb	Darparwyd cymorth mewn 89% o’r achosion lle nodwyd anghenion.

en-gb	The service received 72 third party reports and 190 self-referrals.
cy-gb	Cafodd y gwasanaeth 72 o adroddiadau trydydd parti a 190 o hunanatgyfeiriadau.

en-gb	82% of clients were either satisfied or very satisfied with the service in this period.
cy-gb	Roedd 82% o’r cleientiaid naill ai’n fodlon neu’n fodlon iawn â’r gwasanaeth yn ystod y cyfnod hwn.

en-gb	Disability:
cy-gb	Anabledd:

en-gb	Disability Wales is the representative body for disabled people and their organisations in Wales, working with the Welsh Government and other public bodies to ensure the views of disabled people are heard.
cy-gb	Anabledd Cymru yw’r corff sy’n cynrychioli pobl anabl a’u sefydliadau yng Nghymru, gan weithio gyda Llywodraeth Cymru a chyrff cyhoeddus eraill i sicrhau bod safbwyntiau pobl anabl yn cael eu clywed.

en-gb	Equality and Inclusion Programme funding has been used by Disability Wales to support the delivery of the key Welsh Government’s commitments linked to our Action on Disability Framework and Action Plan which was published in September 2019.
cy-gb	Mae Anabledd Cymru wedi defnyddio cyllid y Rhaglen Cydraddoldeb a Chynhwysiant i gefnogi’r gwaith o gyflawni ymrwymiadau allweddol Llywodraeth Cymru sy’n gysylltiedig â’n Fframwaith a’n Cynllun Gweithredu ar Anabledd, a gyhoeddwyd ym mis Medi 2019.

en-gb	Disability Wales were also awarded £72,000 of European Transition Funding to deliver a capacity enhancing EU Exit support programme for Disabled People’s Organisations and their stakeholders throughout Wales.
cy-gb	Cafodd Anabledd Cymru hefyd £72,000 o gyllid o Gronfa Bontio'r Undeb Ewropeaidd i ddarparu rhaglen gymorth i gynyddu capasiti yn sgil gadael yr UE ar gyfer sefydliadau pobl anabl a’u rhanddeiliaid ledled Cymru.

en-gb	They have also been awarded the contract to deliver an Access to Elected Office Fund pilot project which will be providing support for disabled candidates in both the Senedd and Local Government elections.
cy-gb	Mae Anabledd Cymru hefyd wedi ennill y contract i gyflwyno Cronfa Mynediad i Swydd Etholedig, sy’n brosiect peilot a fydd yn cynnig cymorth i ymgeiswyr anabl yn etholiadau’r Senedd ac mewn etholiadau Llywodraeth Leol.

en-gb	Disability Wales also played a key role in the development of Action on
cy-gb	Bu Anabledd Cymru hefyd â rhan allweddol yn y gwaith o ddatblygu Gweithredu ar

en-gb	Disability: the Right to Independent Living, with the Chief Executive chairing the Steering Group which oversaw the development of the new framework.
cy-gb	Anabledd: Hawl i Fyw’n Annibynnol (gweler isod), gyda'r Prif Weithredwr yn cadeirio'r Grŵp Llywio a oedd yn goruchwylio datblygiad y fframwaith newydd.

en-gb	Action on Disability: the Right to Independent Living
cy-gb	Gweithredu ar Anabledd: Hawl i Fyw'n Annibynnol

en-gb	Our Framework ‘Action on Disability: the Right to Independent Living’ was published on the 18 September 2019.
cy-gb	Cafodd ein Fframwaith – ‘Gweithredu ar Anabledd: Hawl i Fyw’n Annibynnol’ ei gyhoeddi ar 18 Medi 2019.

en-gb	The Framework was co-developed with disabled people and the organisations which represent them.
cy-gb	Mae’r Fframwaith wedi cael ei ddatblygu ar y cyd â phobl anabl a’r sefydliadau sy’n eu cynrychioli.

en-gb	The Framework is accompanied by an Action Plan which sets out priority actions underway across the Welsh Government to tackle some of the key barriers identified including in transport, employment, housing and access to buildings and places.
cy-gb	Mae Cynllun Gweithredu i gyd-fynd â’r Fframwaith, ac mae’r cynllun hwnnw'n nodi camau blaenoriaeth sydd ar waith ar draws Llywodraeth Cymru i fynd i’r afael â rhai o’r prif rwystrau a nodwyd yn cynnwys trafnidiaeth, cyflogaeth, tai a mynediad i adeiladau a lleoedd.

en-gb	Disabled people told us local action is crucial, so the Framework is designed to strongly encourage Welsh Public Services, employers and organisations at every level to take note and take action.
cy-gb	Dywedodd pobl anabl wrthym fod gweithredu ar lefel leol yn hanfodol, felly mae’r Fframwaith wedi’i ddylunio i roi anogaeth gref i Wasanaethau Cyhoeddus Cymru, cyflogwyr a sefydliadau ar bob lefel i gymryd sylw ac i weithredu.

en-gb	It sets out the principles, legal context and commitments which underpin all our work with, and for, disabled people, and how we are fulfilling our obligations under the UN Convention on the Rights of Disabled People.
cy-gb	Mae’n nodi’r egwyddorion, y cyd-destun cyfreithiol a’r ymrwymiadau sy’n sail i’n holl waith gyda phobl anabl ac ar eu cyfer, a sut rydym yn cyflawni ein rhwymedigaethau o dan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl Anabl.

en-gb	The ‘Social Model of Disability’, which recognises the need for society to be transformed, removing barriers so disabled people are able to participate fully, underpins the framework.
cy-gb	Mae’r Fframwaith yn seiliedig ar y ‘Model Cymdeithasol o Anabledd’, sy'n cydnabod bod angen gweddnewid cymdeithas, a chael gwared ar rwystrau er mwyn i bobl anabl allu cyfrannu’n llawn.

en-gb	Over the period of this report, with the support of Welsh Government funding, Disability Wales have:
cy-gb	Dros gyfnod yr adroddiad hwn, gyda chymorth cyllid Llywodraeth Cymru, mae Anabledd Cymru wedi:

en-gb	delivered 11 events to 477 participants across Wales aimed at equipping disabled people and their organisations to promote disability rights and equality and challenge discrimination in their local area
cy-gb	cynnal 11 digwyddiad ar gyfer 477 o gyfranogwyr ledled Cymru, gyda’r nod o sicrhau bod gan bobl anabl a’u sefydliadau yr wybodaeth a’r sgiliau i hyrwyddo hawliau anabledd a chydraddoldeb, ac i herio gwahaniaethu yn eu hardal leol

en-gb	conducted a Cost-of-Living survey and focus groups resulting in new information on their website Cost of Living Disability Wales as well as presenting this information to the Disability Equality Forum
cy-gb	cynnal arolwg Costau Byw a grwpiau ffocws gan arwain at wybodaeth newydd ar eu gwefan Costau Byw - Anabledd Cymru yn ogystal â chyflwyno’r wybodaeth hon i’r Fforwm Cydraddoldeb Anabledd

en-gb	presented evidence to the Senedd Local Government and Housing Committee and the Education, Children and Young people Committee
cy-gb	cyflwyno tystiolaeth i Bwyllgor Llywodraeth Leol a Thai y Senedd a’r Pwyllgor Addysg, Plant a Phobl Ifanc

en-gb	delivered a hybrid Annual Conference on disabled people and media representation 17th October 2023 and produced an Annual Conference Evaluation Report and a Disabled People and the Media report as a result of the conference. Participated in the Covid-19 Inquiry Preliminary Hearing
cy-gb	cynnal Cynhadledd Flynyddol hybrid ar bobl anabl a chynrychiolaeth yn y cyfryngau ar 17eg Hydref 2023 ac wedi cynhyrchu adroddiad gwerthuso blynyddol ar gyfer y gynhadledd ac adroddiad ar bobl anabl a’r cyfryngau o ganlyniad i’r gynhadledd. cymryd rhan yng Ngwrandawiad Rhagarweiniol Ymchwiliad COVID-19.

en-gb	launched their Barely Surviving:
cy-gb	Lansio eu Prin yn Goroesi:

en-gb	The Impact of the Cost-of-Living Crisis on Disabled People in Wales in July 2023 and presented it at the Disability Equality Forum in September 2023 and an event for Ministers and Members of the Senedd in November 2023
cy-gb	Effaith yr Argyfwng Costau Byw ar Bobl Anabl yng Nghymru ym mis Gorffennaf 2023 a’i gyflwyno yn y Fforwm Cydraddoldeb Anabledd ym mis Medi 2023 ac mewn digwyddiad i Weinidogion ac Aelodau’r Senedd ym mis Tachwedd 2023

en-gb	Allocation
cy-gb	Dyraniad

en-gb	Hate Crime Report and Support Centre
cy-gb	Canolfan Adrodd am Droseddau Casineb a Chymorth

en-gb	provided representation at the UN in Geneva for the Convention on the Rights of People with Disabilities (UNCRPD) UK Review and submitted a shadow report
cy-gb	darparu cynrychiolaeth yn y Cenhedloedd Unedig yn Genefa ar gyfer Adolygiad y Confensiwn ar Hawliau Pobl ag Anableddau (UNCRPD) y DU a chyflwyno adroddiad cysgodol

en-gb	delivered a North Wales Disabled People’s Organisations (DPO) summit as an online event in September 2023
cy-gb	cynnal uwchgynhadledd Sefydliadau Pobl Anabl Gogledd Cymru fel digwyddiad ar-lein ym mis Medi 2023

en-gb	In addition, the Disability Wales CEO chaired the Disability Rights Taskforce Independent Living (Social Care) Working Group which has now reported on proposed objectives to the Taskforce.
cy-gb	Yn ogystal, cadeiriodd Prif Weithredwr Anabledd Cymru Weithgor Byw’n Annibynnol (Gofal Cymdeithasol) y Tasglu Hawliau Pobl Anabl sydd bellach wedi adrodd ar yr amcanion arfaethedig i’r Tasglu.

en-gb	Race:
cy-gb	Hil:

en-gb	Ethnic Youth Support Team EYST
cy-gb	Tîm Cymorth Ieuenctid Ethnig Cymru (EYST)

en-gb	Welsh Government funds EYST to deliver the All Wales Black, Asian and Minority Ethnic Engagement programme.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ariannu EYST i gyflawni rhaglen Cymru Gyfan ar gyfer Ymgysylltu â Phobl Ddu, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig.

en-gb	The programme employs officers in Newport, Cardiff, Swansea, and Wrexham to engage with Black, Asian and Minority Ethnic individuals, groups and organisations across Wales, and to gather their views and experiences.
cy-gb	Mae’r rhaglen yn cyflogi swyddogion yng Nghasnewydd, Caerdydd, Abertawe a Wrecsam i ymgysylltu ag unigolion, grwpiau a sefydliadau pobl Ddu, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig ledled Cymru, ac i gasglu eu barn a’u profiadau.

en-gb	It aims to create an evidence base from which to influence Welsh Government policies to better reflect and respond to the needs of ethnic minority communities.
cy-gb	Ei nod yw creu sylfaen dystiolaeth ar gyfer dylanwadu ar bolisïau Llywodraeth Cymru er mwyn adlewyrchu ac ymateb yn well i anghenion cymunedau lleiafrifoedd ethnig.

en-gb	The programme supports the following objectives:
cy-gb	Mae’r rhaglen yn cefnogi’r amcanion canlynol:

en-gb	engage and consult Black, Asian and minority ethnic communities on matters which affect them
cy-gb	ymgysylltu â chymunedau Du, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig ac ymgynghori â nhw, ar faterion sy’n effeithio arnynt

en-gb	represent Black, Asian and minority ethnic communities on relevant Welsh Government stakeholder groups
cy-gb	cynrychioli cymunedau Du, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig ar grwpiau rhanddeiliaid perthnasol Llywodraeth Cymru

en-gb	support the race equality and ethnic minority sector
cy-gb	cefnogi’r sector cydraddoldeb hiliol a lleiafrifoedd ethnig

en-gb	to showcase, unite and amplify voices for racial equality in Wales
cy-gb	arddangos, uno a chryfhau lleisiau dros gydraddoldeb hiliol yng Nghymru

en-gb	provide information on race equality to key stakeholders in Wales
cy-gb	darparu gwybodaeth am gydraddoldeb hiliol i randdeiliaid allweddol yng Nghymru

en-gb	help deliver a more diverse pool of decision makers in public life and public appointments
cy-gb	helpu i ddarparu cronfa fwy amrywiol o bobl sy’n gwneud penderfyniadau mewn bywyd cyhoeddus a phenodiadau cyhoeddus

en-gb	Eyst Forum discussions were attended by 417 people during 2022 to 2023.
cy-gb	Mynychodd 417 o bobl drafodaethau Fforwm Eyst yn ystod 2022 i 2023.

en-gb	Themes covered include:
cy-gb	Mae’r themâu a drafodwyd yn cynnwys:

en-gb	Community discussion on climate change, green spaces and countryside matters
cy-gb	Trafodaeth gymunedol ar newid yn yr hinsawdd, mannau gwyrdd a materion cefn gwlad

en-gb	Where are you from?
cy-gb	O ble ydych chi’n dod?

en-gb	Identity and Belonging in Wales
cy-gb	Hunaniaeth a Pherthyn yng Nghymru

en-gb	Race and Housing, Community Led Housing
cy-gb	Hil a Thai, Tai dan Arweiniad y Gymuned

en-gb	How poverty affects the obesity crisis
cy-gb	Sut mae tlodi yn effeithio ar yr argyfwng gordewdra

en-gb	Children and young people’s mental health, What more can we do?
cy-gb	Iechyd meddwl plant a phobl ifanc, Beth mwy allwn ni ei wneud?

en-gb	Everyone has the right to seek and enjoy asylum!
cy-gb	Mae gan bawb yr hawl i geisio a mwynhau lloches!

en-gb	Are Ethnic Minority Older People Invisible?
cy-gb	Ydy Pobl Hŷn Ethnig Leiafrifol yn Anweledig?

en-gb	Human Trafficking and Modern-Day Slavery
cy-gb	Masnachu Pobl a Chaethwasiaeth Fodern

en-gb	Becoming an Anti-racist Wales, How can you play a part?
cy-gb	Dod yn Gymru Wrth-hiliol, Sut allwch chi chwarae rhan?

en-gb	EYST continue to receive funding from the Welsh Government to support grassroot organisations, throughout Wales, and offer advice and signposting out to relevant partnership organisations and projects.
cy-gb	Mae EYST yn parhau i gael cyllid gan Lywodraeth Cymru i gefnogi sefydliadau ar lawr gwlad, ledled Cymru, ac i gynnig cyngor a’u cyfeirio at sefydliadau a phrosiectau partneriaeth perthnasol.

en-gb	EYST also played a key role in the development of our Anti-racist Wales Action Plan.
cy-gb	Mae EYST hefyd wedi chwarae rhan allweddol yn y gwaith o ddatblygu ein Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol.

en-gb	Gypsies, Roma and Travellers, Tros Gynnal Plant Cymru, TGP Cymru
cy-gb	Sipsiwn, Roma a Theithwyr – Tros Gynnal Plant Cymru (TGP)

en-gb	TGP Cymru is a Registered Charity which provides support and advocacy for children, young people and families in Wales.
cy-gb	Mae Tros Gynnal Plant Cymru yn Elusen Gofrestredig sy’n darparu cefnogaeth a gwasanaethau eiriolaeth i blant, pobl ifanc a theuluoedd yng Nghymru.

en-gb	Travelling Ahead is contracted to provide advice, support and individual and community advocacy working alongside Gypsy, Roma and Traveller families on issues such as accommodation, sites, planning, rights and accessing services.
cy-gb	Mae Teithio Ymlaen wedi’i gontractio i ddarparu cyngor, cefnogaeth a gwasanaethau eiriolaeth unigol a chymunedol, ac mae’n gweithio ochr yn ochr â theuluoedd Sipsiwn, Roma a Theithwyr ar faterion fel llety, safleoedd, cynllunio, hawliau a chael gafael ar wasanaethau.

en-gb	The project has 3 broad aims:
cy-gb	Mae gan y prosiect 3 nod eang:

en-gb	advice and advocacy
cy-gb	1. cyngor ac Eiriolaeth

en-gb	rights and participation
cy-gb	2 hawliau a chyfranogiad

en-gb	tackling discrimination
cy-gb	3 mynd i’r afael â gwahaniaethu

en-gb	A Freephone Advice line 0808 802 0025 is operational weekdays.
cy-gb	Mae llinell gyngor radffôn ar waith yn ystod yr wythnos – 808 802 0025.

en-gb	The number has been disseminated via leaflets, drop cards, word-of-mouth through regular outreach and engagement sessions and events, and via networks including social media and partner directories.
cy-gb	Mae’r rhif wedi cael ei ledaenu drwy daflenni, cardiau hysbysebu, ar lafar gwlad drwy sesiynau ymgysylltu, gwaith maes a digwyddiadau rheolaidd, a thrwy rwydweithiau, gan gynnwys cyfeiriaduron partneriaid a chyfryngau cymdeithasol.

en-gb	Travelling Ahead’s Engagement Team provide an outreach service regularly visiting sites and community settings.
cy-gb	Mae tîm ymgysylltu Teithio Ymlaen yn darparu gwasanaeth gwaith maes gan ymweld yn rheolaidd â safleoedd a lleoliadau cymunedol.

en-gb	Face-to-face and word-of-mouth referrals remain the most popular way to make contact for communities.
cy-gb	Atgyfeiriadau wyneb yn wyneb ac ar lafar yw’r ffordd fwyaf poblogaidd o gysylltu â chymunedau o hyd.

en-gb	The Travelling Ahead project works to ensure Gypsy, Roma and Traveller communities can participate in consultations and advocacy opportunities, have their views heard, and engage with policy makers and service providers on issues affecting the communities in Wales or UK wide.
cy-gb	Mae’r prosiect Teithio Ymlaen yn gweithio i sicrhau bod cymunedau Sipsiwn, Roma a Theithwyr yn gallu cymryd rhan mewn ymgynghoriadau a chyfleoedd eirioli ac yn cael lleisio’u barn, ac ymgysylltu â llunwyr polisïau a darparwyr gwasanaethau ar faterion sy’n effeithio ar y cymunedau hyn yng Nghymru neu ledled y DU.

en-gb	Gypsy, Roma and Traveller communities engaged in the development of our Anti Racist Wales Action Plan.
cy-gb	Bu cymunedau Sipsiwn, Roma a Theithwyr yn ymgysylltu â’r gwaith o ddatblygu ein Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol.

en-gb	Their youth forums provide opportunities for young people to come together with decision makers alongside community groups and peer research projects (on site development, education, improving health services, for example).
cy-gb	Mae eu fforymau ieuenctid yn rhoi cyfleoedd i bobl ifanc gwrdd â phobl sy’n gwneud penderfyniadau, ochr yn ochr â grwpiau cymunedol a phrosiectau ymchwil cymheiriaid (ar ddatblygu safleoedd, addysg, gwella gwasanaethau iechyd er enghraifft).

en-gb	Positive representation through the Wales Youth Parliament and cultural activities also support the communities.
cy-gb	Mae'r cymunedau hefyd yn cael cynrychiolaeth gadarnhaol drwy Senedd Ieuenctid Cymru a gweithgareddau diwylliannol.

en-gb	Travelling Ahead works with organisations including the National Youth Forum, and developed Wales’ first ‘Gypsy Stars’ choir made up of younger and older people from the Roma community.
cy-gb	Mae Teithio Ymlaen yn gweithio gyda sefydliadau, gan gynnwys y Fforwm Ieuenctid Cenedlaethol, ac mae wedi datblygu côr ‘Sêr y Sipsiwn’ cyntaf Cymru, sy’n cynnwys pobl o bob oed o’r gymuned Roma.

en-gb	Travelling Ahead has been tasked with improving community confidence in reporting, challenging racist incidents, hate incidents, hate crime and hate speech.
cy-gb	Mae Teithio Ymlaen wedi cael y dasg o wneud i’r gymuned deimlo’n fwy hyderus i herio a rhoi gwybod am ddigwyddiadau hiliol, digwyddiadau casineb, troseddau casineb ac iaith casineb.

en-gb	Working with partners such as Victim Support, they have helped to raise awareness of hate crime reporting methods and support available through the advice service; developing a poster, and making stronger links with police force hate crime officers through engagement and training.
cy-gb	Drwy weithio gyda phartneriaid fel Cymorth i Ddioddefwyr maent wedi helpu i godi ymwybyddiaeth o’r dulliau o roi gwybod am droseddau casineb a’r gefnogaeth sydd ar gael drwy’r gwasanaeth cynghori; i wedi datblygu poster penodol, a chreu cysylltiadau cryfach â swyddogion troseddau casineb yr heddlu drwy ymgysylltu a hyfforddiant.

en-gb	Gender, Women’s Equality Network Wales, WEN Wales
cy-gb	Rhywedd: Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru (WEN)

en-gb	WEN Wales is a Registered Charity working towards gender equality in Wales.
cy-gb	Elusen Gofrestredig yw Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru (WEN), sy’n gweithio tuag at gydraddoldeb rhwng y rhywiau yng Nghymru.

en-gb	It has a growing network of members comprising both individuals and organisations.
cy-gb	Mae ganddo rwydwaith cynyddol o aelodau yn cynnwys unigolion a sefydliadau.

en-gb	Funding has been provided to support the Welsh Government’s gender equality work.
cy-gb	Mae cyllid wedi cael ei ddarparu i gefnogi gwaith cydraddoldeb rhwng y rhywiau Llywodraeth Cymru.

en-gb	Their objectives are:
cy-gb	Dyma yw ei amcanion:

en-gb	diverse and equal leadership in political and public life
cy-gb	arweinyddiaeth amrywiol a chyfartal mewn bywyd gwleidyddol a chyhoeddus

en-gb	Women’s rights strengthened, realised, and embedded in Wales
cy-gb	cryfhau, gwireddu a gwreiddio hawliau menywod yng Nghymru

en-gb	caring (both paid and unpaid) is valued and shared
cy-gb	bod gofal (gyda thâl ac yn ddi-dâl) yn cael ei werthfawrogi a’i rannu

en-gb	WEN Wales connects with its network of members to capture the needs and lived experiences of women and girls in Wales to ensure their voices are heard.
cy-gb	Mae WEN Cymru yn cysylltu â’i rwydwaith o aelodau er mwyn casglu anghenion a phrofiadau bywyd menywod a merched yng Nghymru i sicrhau bod eu lleisiau’n cael eu clywed.

en-gb	Information and evidence gathered informs its response to consultations and engagement with policy makers, in Wales and the UK.
cy-gb	Mae’n defnyddio’r wybodaeth a’r dystiolaeth a gesglir i helpu i lywio ei ymateb i ymgynghoriadau ac ymgysylltiad â llunwyr polisi, yng Nghymru a’r DU.

en-gb	Free WEN Café virtual events, were established in the wake of Covid:19 as a space for bringing together women’s voices to explore issues and share solutions on inequalities exposed by the pandemic.
cy-gb	Cafodd digwyddiadau am ddim ar-lein Caffi WEN eu sefydlu yn sgil Covid-19 fel cyfle i ddod â lleisiau menywod at ei gilydd i edrych yn fanwl ar faterion a rhannu atebion ar nifer o themâu yn ymwneud ag anghydraddoldebau a ddaeth i’r amlwg yn sgil y pandemig.

en-gb	Themes covered this year included supporting women refugees and asylum seekers in Wales, the Make Care Fair campaign, and the Wales Women’s Rights Manifesto for the UK General Election.
cy-gb	Roedd y themâu a drafodwyd eleni yn cynnwys cefnogi menywod sy’n ffoaduriaid ac yn geiswyr lloches yng Nghymru, yr ymgyrch Gwneud Gofal yn Deg, a Maniffesto Hawliau Menywod Cymru ar gyfer Etholiad Cyffredinol y DU.

en-gb	In 2021, WEN Wales began working with schools and youth groups for International Women’s Day (IWD).
cy-gb	Yn 2021, dechreuodd WEN Cymru weithio gydag ysgolion a grwpiau ieuenctid ar gyfer Diwrnod Rhyngwladol y Menywod (IWD).

en-gb	WEN Wales produced a toolkit to support teachers and youth workers in celebrating IWD, challenging gender stereotypes, and calling out gender bias and sexism with their classes and groups.
cy-gb	Cynhyrchodd WEN Cymru becyn cymorth i gefnogi athrawon a gweithwyr ieuenctid i ddathlu Diwrnod Rhyngwladol y Menywod, gan herio stereoteipiau rhywedd a thynnu sylw at ragfarn ar sail rhywedd a rhywiaeth gyda’u dosbarthiadau a’u grwpiau.

en-gb	For IWD 2023, every school in Wales received the toolkit.
cy-gb	Ar gyfer Diwrnod Rhyngwladol y Merched 2023, derbyniodd pob ysgol yng Nghymru y pecyn cymorth.

en-gb	The ‘We Belong Here Day’ took place in the Senedd on the 21 October 2023.
cy-gb	Cynhaliwyd y Diwrnod ‘We Belong Here’ yn y Senedd ar 21 Hydref 2023.

en-gb	With over 200 attendees, the even bought together a diverse range of women to explore participation in public or political life, learn about the stages involved and engage with women already in public or political life in Wales.
cy-gb	Gyda dros 200 o bobl yn bresennol, llwyddodd y digwyddiad i ddod ag amrywiaeth eang o fenywod at ei gilydd i archwilio cyfranogiad mewn bywyd cyhoeddus neu wleidyddol, dysgu am y camau sy’n gysylltiedig ac ymgysylltu â menywod sydd eisoes mewn bywyd cyhoeddus neu wleidyddol yng Nghymru.

en-gb	Gender:
cy-gb	Rhywedd:

en-gb	Equal Power Equal Voice mentoring programme
cy-gb	Rhaglen mentora Pŵer Cyfartal Llais Cyfartal

en-gb	The Equal Power Equal Voice mentoring programme is led by WEN Wales, in partnership with Disability Wales, Ethnic Minorities and Youth Support Team (EYST) Wales and Stonewall.
cy-gb	Mae’r rhaglen fentora Pŵer Cyfartal Llais Cyfartal yn cael ei harwain gan Rwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru mewn partneriaeth ag Anabledd Cymru, y Tîm Cymorth Ieuenctid a Lleiafrifoedd Ethnig (EYST) a Stonewall.

en-gb	The intersectional scheme aims to increase diversity of representation in public and political life in Wales and is funded by the National Lottery Community Fund and the Welsh Government.
cy-gb	Nod y cynllun trawstoriadol yw cynyddu amrywiaeth cynrychiolaeth mewn bywyd cyhoeddus a gwleidyddol yng Nghymru. Mae wedi’i ariannu gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol a Llywodraeth Cymru.

en-gb	The scheme supports over 100 mentees and helps participants develop a range of skills, tools and knowledge to prepare them for a role in public life through a programme of training days, workshop sessions, mentoring and peer to peer support.
cy-gb	Mae’r cynllun yn rhoi cymorth i 100 o bobl sy’n cael eu mentora ac yn helpu’r rhai sy’n cymryd rhan i ddatblygu amrywiaeth o sgiliau, adnoddau a gwybodaeth i’w paratoi ar gyfer rôl mewn bywyd cyhoeddus drwy gyfrwng rhaglen o ddiwrnodau hyfforddi, sesiynau gweithdy, mentora a chymorth gan gymheiriaid.

en-gb	Gender, Fair Treatment for the Women of Wales (FTWW)
cy-gb	Rhywedd: Triniaeth Deg i Fenywod Cymru (FTWW)

en-gb	Fair Treatment for the Women of Wales is the only patient-led charity in Wales which is dedicated to women’s health equality.
cy-gb	Triniaeth Deg i Fenywod Cymru yw’r unig elusen yng Nghymru sy’n cael ei harwain gan gleifion ac sy’n ymroddedig i gydraddoldeb iechyd menywod.

en-gb	It is working to contribute (disabled) women's voices and perspectives to three policy areas:
cy-gb	Mae’n gweithio i gyfrannu lleisiau a safbwyntiau menywod (anabl) at dri maes polisi:

en-gb	Disability Rights, Gender Equality, Period Dignity.
cy-gb	Hawliau Anabledd, Cydraddoldeb Rhywedd, Urddas Mislif.

en-gb	The evidence of lived experience gathered from the network helps inform its response to consultations, contribute to research, engage with policy makers, and raise the profile of issues through a range of media channels.
cy-gb	Mae’r dystiolaeth o brofiad byw a gasglwyd gan y rhwydwaith yn helpu i lywio ei ymateb i ymgynghoriadau, cyfrannu at ymchwil, ymgysylltu â llunwyr polisïau, a chodi proffil materion drwy amrywiaeth o sianeli cyfryngau.

en-gb	Plan International UK is a global children’s charity.
cy-gb	Mae Plan International UK yn elusen plant fyd-eang.

en-gb	In Wales, they are running a series of girls’ rights events, as a part of the Girls Rights Collective.
cy-gb	Yng Nghymru, maent yn cynnal cyfres o ddigwyddiadau hawliau merched, fel rhan o’r Gydweithfa Hawliau Merched.

en-gb	In May 2023, they held an event in the Senedd which brought together a range of stakeholders and decision makers from across Wales to explore how to create a safer Wales for girls.
cy-gb	Ym mis Mai 2023, cynhaliwyd digwyddiad ganddynt yn y Senedd a ddaeth ag amrywiaeth o randdeiliaid a phobl sy’n gwneud penderfyniadau o bob cwr o Gymru at ei gilydd i archwilio sut mae creu Cymru fwy diogel i ferched.

en-gb	A number of well attended online and in-person events have been held covering topics including the impact of social media on young people’s mental health, ‘show-and-tell’, and redesigning girlhood training.
cy-gb	Mae nifer o ddigwyddiadau ar-lein ac wyneb yn wyneb wedi cael eu cynnal, a gafodd gefnogaeth dda ac a oedd yn rhoi sylw i bynciau gan gynnwys effaith y cyfryngau cymdeithasol ar iechyd meddwl pobl ifanc, ‘dangos a dweud’, ac ailgynllunio hyfforddiant ar enethdod.

en-gb	LGBTQ+ Stonewall Cymru
cy-gb	LHDTC+ - Stonewall Cymru

en-gb	Stonewall Cymru has been awarded grant funding to act as the representative body for LGBTQ+ people in Wales.
cy-gb	Mae Stonewall Cymru wedi cael arian grant i fod yn gorff sy’n cynrychioli pobl LHDTC+ yng Nghymru.

en-gb	This includes working with the Welsh Government and other public bodies to ensure the views of LGBTQ+ people are heard.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys gweithio gyda Llywodraeth Cymru a chyrff cyhoeddus eraill i sicrhau bod safbwyntiau pobl LHDTC+ yn cael eu clywed.

en-gb	The funding is provided to enable Stonewall to:
cy-gb	Mae’r cyllid yn cael ei ddarparu er mwyn galluogi Stonewall i wneud y canlynol:

en-gb	engage with LGBTQ+ Communities
cy-gb	1: ymgysylltu â Chymunedau LHDTC+

en-gb	empower LGBTQ+ people and allies
cy-gb	2: grymuso pobl a chynghreiriaid LHDTC+

en-gb	amplify LGBTQ+ voices
cy-gb	3: cryfhau lleisiau LHDTC+

en-gb	strengthen advice, information and advocacy services
cy-gb	4: cryfhau gwasanaethau eiriolaeth, gwybodaeth a chynghori

en-gb	As part of this funding, Stonewall Cymru has continued to run Stonewall Cymru Cafés, which aim to engage LGBTQ+ people in Wales who have intersecting identities and provide a platform to empower others.
cy-gb	Fel rhan o’r cyllid hwn, mae Stonewall Cymru wedi parhau i redeg Caffis Stonewall Cymru, sydd â’r nod o gynnwys pobl LHDTC+ yng Nghymru sydd â hunaniaethau sy’n croestorri a darparu llwyfan i rymuso eraill.

en-gb	Increasing engagement with trans communities to hear their voice and campaign on their behalf has been a key activity.
cy-gb	Mae cynyddu ymgysylltiad â chymunedau traws i glywed eu llais ac i ymgyrchu ar eu rhan wedi bod yn weithgaredd allweddol.

en-gb	Sport related work has included events which enable meaningful discussions, sharing and platforming of grassroots clubs, and the creation of best practice guidance for sports bodies and grassroots clubs to create an LGBTQ+ inclusive space.
cy-gb	Mae gwaith sy’n ymwneud â chwaraeon wedi cynnwys digwyddiadau sy’n galluogi trafodaethau ystyrlon, rhannu a llwyfannu clybiau ar lawr gwlad, a chreu canllawiau arfer gorau ar gyfer cyrff chwaraeon a chlybiau ar lawr gwlad i greu lle cynhwysol i bobl LHDTC+.

en-gb	During this period Stonewall has worked with LGBTQ+ organisations and groups across Wales to better understand the challenges they face and better represent these views and issues in their engagement with Welsh Government, ensuring LGBTQ+ voices are heard and considered in the formation of public policy and the design and delivery of public services.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod hwn, mae Stonewall wedi gweithio gyda sefydliadau a grwpiau LHDTC+ ledled Cymru i ddeall yn well yr heriau maen nhw’n eu hwynebu a chynrychioli’r safbwyntiau a’r materion hyn yn well yn eu hymgysylltiad â Llywodraeth Cymru, gan sicrhau bod lleisiau pobl LHDTC+ yn cael eu clywed a’u hystyried wrth lunio polisïau cyhoeddus a dylunio a darparu gwasanaethau cyhoeddus.

en-gb	Pride
cy-gb	Balchder (Pride)

en-gb	Welsh Government's support of Pride Cymru continued in 2023 with £50,000 of funding which included sponsorship of the main Pride event in Cardiff.
cy-gb	Parhaodd cefnogaeth Llywodraeth Cymru i Pride Cymru yn 2023 gyda £50,000 o gyllid a oedd yn cynnwys noddi prif ddigwyddiad Pride yng Nghaerdydd.

en-gb	We also supported 9 Grassroots Pride events across Wales.
cy-gb	Fe wnaethom hefyd gefnogi 9 digwyddiad Balchder Llawr Gwlad ledled Cymru.

en-gb	Swansea Pride
cy-gb	Balchder Abertawe

en-gb	North Wales Pride (Caernarfon)
cy-gb	Balchder Gogledd Cymru (Caernarfon)

en-gb	Cowbridge Pride
cy-gb	Balchder y Bont-faen

en-gb	Hay Pride
cy-gb	Balchder y Gelli

en-gb	Abergavenny Pride
cy-gb	Balchder y Fenni

en-gb	Colwyn Bay Pride
cy-gb	Balchder Bae Colwyn

en-gb	Pride in the Port (Newport)
cy-gb	Balchder yn y Porth (Casnewydd)

en-gb	Glitter Pride by Glitter Cymru
cy-gb	Glitter Pride gan Glitter Cymru

en-gb	Merthyr Pride
cy-gb	Balchder Merthyr

en-gb	Refugees and Asylum Seekers
cy-gb	Ffoaduriaid a Cheiswyr Lloches

en-gb	Migration policy is not devolved, so solutions to some important issues lie with the UK Government.
cy-gb	Nid yw polisi mudo wedi’i ddatganoli, felly Llywodraeth y DU sy’n gyfrifol am atebion i rai materion pwysig.

en-gb	We are working with the Home Office and other UK Government departments, as well as Welsh stakeholders, to improve conditions in Wales.
cy-gb	Rydym yn gweithio gyda’r Swyddfa Gartref ac adrannau eraill yn Llywodraeth y DU, yn ogystal â rhanddeiliaid yng Nghymru, i wella amodau yng Nghymru.

en-gb	A consortium led by the Welsh Refugee Council was contracted to deliver a
cy-gb	Cafodd consortiwm dan arweiniad Cyngor Ffoaduriaid Cymru ei gontractio i ddarparu

en-gb	Wales Sanctuary Service (WSS) was contracted from 1 April 2022 and will be supported for at least 3 years.
cy-gb	Gwasanaeth Noddfa Cymru (WSS) o 1 Ebrill 2022 ymlaen a bydd yn cael ei gefnogi am o leiaf 3 blynedd.

en-gb	During the 2022 to 2023 financial year, the Welsh Government provided £692,420 to the Welsh Refugee Council-led consortium to deliver this service.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn ariannol 2022 i 2023, darparodd Llywodraeth Cymru £692,420 i gonsortiwm dan arweiniad Cyngor Ffoaduriaid Cymru i ddarparu’r gwasanaeth hwn.

en-gb	In this time, additional funding was provided to deliver services and support for those arriving in Wales from Ukraine under the Homes for Ukraine Scheme, including via the Wales Super Sponsor route.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod hwn, darparwyd cyllid ychwanegol i ddarparu gwasanaethau a chymorth i’r rheini sy’n cyrraedd Cymru o Wcráin dan y Cynllun Cartrefi i Wcráin, gan gynnwys drwy lwybr Uwch Noddwr Cymru.

en-gb	Welsh Government funding for this consortium enabled WRC and its partners to work towards the following objectives:
cy-gb	Mae cyllid Llywodraeth Cymru ar gyfer y consortiwm hwn wedi galluogi Cyngor Ffoaduriaid Cymru a’i bartneriaid i weithio tuag at yr amcanion canlynol:

en-gb	strengthen the skills, capacity and support for asylum seekers and refugees to build a life in Wales, encouraging participation and understanding of the wider community
cy-gb	cryfhau sgiliau a gallu ceiswyr lloches a ffoaduriaid, a chryfhau’r gefnogaeth sydd ar gael ar eu cyfer er mwyn iddyn nhw greu eu bywyd yng Nghymru, gan eu hannog i ddeall a chymryd rhan yn y gymuned ehangach

en-gb	supporting and enable people seeking sanctuary to have a voice
cy-gb	cefnogi a galluogi pobl sy’n ceisio noddfa i gael llais

en-gb	awareness raising of migration issues amongst the general public
cy-gb	codi ymwybyddiaeth o faterion sy’n ymwneud â mudo ymysg y cyhoedd yn gyffredinol

en-gb	Caseworkers have delivered advice sessions to clients across the four dispersal areas of Wales.
cy-gb	Mae Gweithwyr Achosion wedi darparu sesiynau gwaith achos i gleientiaid ar draws 4 ardal wasgaru Cymru.

en-gb	The main focus of their work is as follows:
cy-gb	Dyma brif ffocws eu gwaith-

en-gb	preventing homelessness and destitution
cy-gb	atal digartrefedd ac amddifadedd

en-gb	providing hardship support and advice
cy-gb	cynnig cyngor a chymorth ynghylch caledi

en-gb	making referrals to relevant statutory services regarding safeguarding and wellbeing
cy-gb	cyfeirio at wasanaethau statudol perthnasol ynghylch diogelu a llesiant

en-gb	liaising with the Home Office, legal representation and other key stakeholders
cy-gb	cydweithio â’r Swyddfa Gartref, cynrychiolwyr cyfreithiol a rhanddeiliaid allweddol eraill

en-gb	Asylum Justice have continued to provide legal support to hundreds of asylum seekers who are unable to access Legal Aid support from other sources.
cy-gb	Mae Asylum Justice wedi parhau i roi cymorth cyfreithiol i gannoedd o geiswyr lloches nad ydynt yn gallu cael gafael ar gymorth cyfreithiol o ffynonellau eraill.

en-gb	Many of their clients are ‘Appeals Rights Exhausted’ (ARE) and need support with submitting fresh claims.
cy-gb	Mae llawer o’u cleientiaid yn rhai y mae eu ‘Apeliadau Hawliau wedi’u Dileu’ (ARE) ac mae angen cymorth arnynt i gyflwyno hawliadau o’r newydd.

en-gb	They also support appeals, family reunions and getting the ‘no recourse to public funds’ restrictions lifted.
cy-gb	Maent hefyd yn cefnogi apeliadau, aduniadau teuluol a chodi’r cyfyngiadau ‘dim mynediad at arian cyhoeddus’.

en-gb	The work of Asylum Justice is invaluable as it is often the last hope for legal support for many vulnerable asylum seekers in Wales.
cy-gb	Mae gwaith Asylum Justice yn amhrisiadwy, gan mai dyna’n aml yw’r gobaith olaf am gefnogaeth gyfreithiol i lawer o geiswyr lloches agored i niwed yng Nghymru.

en-gb	Advocacy Forums went online in May 2020, over 200 people have attended them.
cy-gb	Aeth Fforymau Eiriolaeth ar-lein ym mis Mai 2020, ac mae dros 200 o bobl wedi mynd iddynt.

en-gb	The topics discussed with relevant representation have included education, healthcare, vaccinations, Home Office, accommodation, and the Covid:19 pandemic.
cy-gb	Mae’r pynciau a drafodwyd â chynrychiolwyr perthnasol wedi cynnwys addysg, gofal iechyd, brechiadau, y Swyddfa Gartref, llety a phandemig COVID-19.

en-gb	The Wales Sanctuary Service, and its partners (including the Welsh Refugee Council) are part of the Welsh Refugee Coalition, which supports delivery of the Welsh Government’s ‘Nation of Sanctuary Plan’.
cy-gb	Mae Gwasanaeth Noddfa Cymru, a’i bartneriaid (gan gynnwys Cyngor Ffoaduriaid Cymru) yn rhan o Glymblaid Ffoaduriaid Cymru, sy’n cefnogi’r gwaith o gyflawni ‘Cynllun Cenedl Noddfa’ Llywodraeth Cymru.

en-gb	Our Sanctuary Choose a path website provides refugees and asylum seekers with a range of information on their rights and entitlements including sections on health, education, and employment.
cy-gb	Mae ein gwefan Noddfa - Dewis llwybr yn rhoi amrywiaeth o wybodaeth i ffoaduriaid a cheiswyr lloches am eu hawliau gan gynnwys adrannau ar iechyd, addysg a chyflogaeth.

en-gb	The website allows users to access over 100 languages and text-to-speech software to ensure the site is accessible to a larger number of people seeking sanctuary.
cy-gb	Mae’r wefan yn galluogi defnyddwyr i gael mynediad at dros 100 o ieithoedd a meddalwedd testun-i-lais i sicrhau bod y safle’n hygyrch i nifer fwy o bobl sy’n ceisio lloches.

en-gb	We have continued to provide funding to Clearsprings Ready Homes to extend internet access to all asylum accommodation across Wales to enable access to online services, ESOL classes and connections with family friends.
cy-gb	Rydym wedi parhau i ddarparu cyllid i Clearsprings Ready Homes i ymestyn mynediad i’r rhyngrwyd i’r holl letyau noddfa ledled Cymru er mwyn galluogi mynediad at wasanaethau ar-lein, dosbarthiadau ESOL a chysylltiadau â ffrindiau teuluol.

en-gb	The Welsh Government has continued to provide funding to support free transport for refugees and those seeking international protection in Wales in line with our Nation of Sanctuary vision.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi parhau i ddarparu cyllid i gefnogi trafnidiaeth am ddim  i ffoaduriaid a’r rhai sy’n chwilio am warchodaeth ryngwladol yng Nghymru yn unol â’n gweledigaeth Cenedl Noddfa.

en-gb	Annex 1: our legal duties
cy-gb	Atodiad 1: ein dyletswyddau cyfreithiol

en-gb	The Equality Act 2010, The Public Sector Equality Duty
cy-gb	Deddf Cydraddoldeb 2010: Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus

en-gb	The Equality Act 2010 (the 2010 Act) replaces previous anti-discrimination laws for England, Scotland and Wales with a single Act.
cy-gb	Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 (Deddf 2010) yn disodli deddfau gwrth-wahaniaethu blaenorol ar gyfer Cymru, Lloegr a’r Alban, gan eu cyfuno mewn un Ddeddf.

en-gb	The Act protects people from discrimination because of:
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn amddiffyn pobl rhag gwahaniaethu oherwydd:

en-gb	disability
cy-gb	anabledd

en-gb	gender reassignment
cy-gb	ailbennu rhywedd

en-gb	marriage and civil partnership
cy-gb	priodas a phartneriaeth sifil

en-gb	pregnancy and maternity
cy-gb	beichiogrwydd a mamolaeth

en-gb	race
cy-gb	hil

en-gb	religion or belief
cy-gb	crefydd neu gred

en-gb	sex
cy-gb	rhyw

en-gb	sexual orientation
cy-gb	cyfeiriadedd rhywiol

en-gb	These categories are known as the ‘protected characteristics’.
cy-gb	Gelwir y categorïau hyn yn ‘nodweddion gwarchodedig’.

en-gb	The 2010 Act also introduced the Public Sector Equality Duty (PSED), which has 3 overarching aims.
cy-gb	Mae Deddf 2010 hefyd wedi cyflwyno Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus (PSED), sydd â thri nod cyffredinol.

en-gb	Those subject to the duty must have due regard to the need to:
cy-gb	Rhaid i’r rhai sy’n ddarostyngedig i’r ddyletswydd roi sylw dyledus i’r angen i wneud y canlynol:

en-gb	eliminate discrimination, harassment and victimisation and other conduct prohibited by the Act
cy-gb	dileu gwahaniaethu, aflonyddu ac erledigaeth ac ymddygiad arall sydd wedi’i wahardd gan y Ddeddf

en-gb	advance equality of opportunity between people who share a protected characteristic and those who do not
cy-gb	hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng pobl sy’n rhannu nodwedd warchodedig a’r rheini nad ydynt yn ei rhannu

en-gb	foster good relations between people who share a protected characteristic and those who do not
cy-gb	meithrin perthynas dda rhwng pobl sy’n rhannu nodwedd warchodedig a’r rhai nad ydynt yn ei rhannu

en-gb	The aim of the PSED is to ensure those subject to it consider advancement of equality when carrying out their day-to-day business.
cy-gb	Nod Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus yw sicrhau bod y rhai sy’n ddarostyngedig iddi yn ystyried hyrwyddo cydraddoldeb yn eu gweithgareddau o ddydd i ddydd.

en-gb	For the Welsh Government this includes shaping policy, delivery services and in relation to our employees.
cy-gb	I Lywodraeth Cymru, mae hyn yn cynnwys siapio polisïau, gwasanaethau darparu ac mewn perthynas â’n gweithwyr.

en-gb	The Equality Act 2010 (Statutory Duties) (Wales) Regulations 2011 (the regulations)
cy-gb	Rheoliadau Deddf Cydraddoldeb 2010 (Dyletswyddau Statudol) (Cymru) 2011 (y rheoliadau)

en-gb	In Wales, the public bodies listed in Part 2 of Schedule 19 to the Equality Act 2010 are subject also to specific duties found in the Regulations.
cy-gb	Yng Nghymru, mae’r cyrff cyhoeddus sydd wedi’u rhestru yn Rhan 2 o Atodlen 19 i Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn ddarostyngedig hefyd i ddyletswyddau penodol a geir yn y Rheoliadau.

en-gb	These Regulations are also known as the Welsh specific equality duties.
cy-gb	Gelwir y Rheoliadau hyn hefyd yn ddyletswyddau cydraddoldeb penodol i Gymru.

en-gb	‘Listed authorities’ refers to public bodies listed in Part 2 of Schedule 19.
cy-gb	Mae ‘awdurdodau rhestredig’ yn cyfeirio at gyrff cyhoeddus a restrir yn Rhan 2 o Atodlen 19.

en-gb	Where we have referred to the ‘Welsh public sector’ or similar, we are referring only to those bodies listed in the schedule and subject to the Welsh specific equality duties.
cy-gb	Pan fyddwn yn cyfeirio at ‘sector cyhoeddus Cymru’ neu rywbeth tebyg, rydym yn cyfeirio at y cyrff hynny a restrir yn yr atodlen ac sy’n ddarostyngedig i ddyletswyddau cydraddoldeb penodol i Gymru yn unig.

en-gb	The aim of the Welsh specific equality duties is to enable the better performance of the PSED.
cy-gb	Nod Rheoliadau Deddf Cydraddoldeb 2010 (Dyletswyddau Statudol) (Cymru) 2011 (Dyletswyddau Cydraddoldeb Penodol Cymru) yw galluogi Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus i gael ei chyflawni’n well.

en-gb	They do so by requiring, for example, the publication of equality objectives together with equality impact assessments, engagement requirements, progress reports, collection of data and more.
cy-gb	Maen nhw’n gwneud hynny drwy fynnu, er enghraifft, fod amcanion cydraddoldeb yn cael eu cyhoeddi ynghyd ag asesiadau o’r effaith ar gydraddoldeb, gofynion ymgysylltu, adroddiadau cynnydd, casglu data a mwy.

en-gb	The equality objectives must, at their core, seek to address inequalities related to the 9 protected characteristics specified in the 2010 Act.
cy-gb	Rhaid i’r amcanion cydraddoldeb, yn eu hanfod, geisio mynd i’r afael ag anghydraddoldebau sy’n gysylltiedig â’r 9 nodwedd warchodedig a nodir yn Neddf 2010.

en-gb	Regulation 16: annual reports
cy-gb	Rheoliad 16: Adroddiadau blynyddol

en-gb	Chapter 1 of this report fulfils partial compliance with regulation 16 of the Regulations which provide for the Welsh specific equality duties, requiring the Welsh Ministers to publish a report each year setting out how they are complying with the specific duties.
cy-gb	Mae Pennod 1 yn yr adroddiad hwn yn cydymffurfio’n rhannol â rheoliad 16 o’r Rheoliadau sy’n darparu ar gyfer y dyletswyddau cydraddoldeb penodol i Gymru, sy’n ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi adroddiad bob blwyddyn yn nodi sut maen nhw’n cydymffurfio â’r dyletswyddau penodol.

en-gb	Chapter 1 includes a number of progress statements outlining how we are complying with the specific duties, including those regarding engagement, equality evidence and equality impact assessments.
cy-gb	Mae Pennod 1 yn cynnwys nifer o ddatganiadau cynnydd sy’n amlinellu sut rydym yn cydymffurfio â’r dyletswyddau penodol, gan gynnwys y rheini sy’n ymwneud ag ymgysylltu, tystiolaeth ynghylch cydraddoldeb ac asesiadau o’r effaith ar gydraddoldeb.

en-gb	The Government of Wales Act 2006
cy-gb	Deddf Llywodraeth Cymru 2006

en-gb	The duty in section 77 of the Government of Wales Act 2006 (“the 2006 Act”) requires Welsh Ministers to make appropriate arrangements to help ensure their functions are exercised with due regard to the principle of equality of opportunity for all people.
cy-gb	Mae’r ddyletswydd yn adran 77 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 (“Deddf 2006”) yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru wneud trefniadau priodol er mwyn helpu i sicrhau bod eu swyddogaethau’n cael eu cyflawni gan roi sylw dyledus i’r egwyddor o sicrhau cyfle cyfartal i bawb.

en-gb	This duty further emphasises the importance Ministers place on mainstreaming equality in their work and ensuring it is given due consideration when making their decisions.
cy-gb	Mae’r ddyletswydd hon yn pwysleisio ymhellach y pwysigrwydd y mae Gweinidogion yn ei roi ar brif ffrydio cydraddoldeb yn eu gwaith a sicrhau y rhoddir sylw dyledus i hynny wrth wneud eu penderfyniadau.

en-gb	The duty under the 2006 Act ensures we give weight to promoting equality, as well as meeting our responsibilities under the Equality Act 2010.
cy-gb	Mae’r ddyletswydd o dan Ddeddf 2006 yn sicrhau ein bod yn rhoi pwys ar hyrwyddo cydraddoldeb, yn ogystal â chyflawni ein cyfrifoldebau dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010.

en-gb	This report includes examples and case studies outlining how we have exercised our functions with due regard to the principle of equality of opportunity for all.
cy-gb	Mae’r adroddiad hwn yn cynnwys enghreifftiau ac astudiaethau achos sy’n amlinellu sut rydym wedi arfer ein swyddogaethau gan roi sylw dyledus i'r egwyddor o gyfle cyfartal i bawb.

en-gb	The Socio-economic Duty
cy-gb	Y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol

en-gb	Section 45 of the Wales Act 2017 devolves the power to Welsh Ministers to commence the socio-economic duty to the Welsh Government.
cy-gb	Mae Adran 45 o Ddeddf Cymru 2017 yn datganoli’r pŵer i Weinidogion Cymru gychwyn y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol i Lywodraeth Cymru.

en-gb	This involves enacting Part 1, Section 1 of the Equality Act 2010 (the socioeconomic duty).
cy-gb	Mae hyn yn golygu cyflwyno Rhan 1, Adran 1 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 – (y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol).

en-gb	The duty applies to eligible public bodies, who are deemed to have satisfied the ‘test’ under section 2(6) of the Equality Act 2010.
cy-gb	Mae’r ddyletswydd yn berthnasol i gyrff cyhoeddus cymwys, yr ystyrir eu bod wedi bodloni’r ‘prawf’ o dan adran 2(6) o Ddeddf Cydraddoldeb 2010.

en-gb	It requires specified public bodies, when making strategic decisions such as ‘deciding priorities and setting objectives’, to consider how their decisions might help to reduce the inequalities associated with socio-economic disadvantage.
cy-gb	Wrth i gyrff cyhoeddus penodedig wneud penderfyniadau strategol fel ‘penderfynu ar flaenoriaethau a phennu amcanion’, mae’r ddyletswydd yn ei gwneud hi’n ofynnol iddynt ystyried sut gallai eu penderfyniadau helpu i leihau’r anghydraddoldebau sy’n gysylltiedig ag anfantais economaidd-gymdeithasol.

en-gb	The Welsh Government defines “socio-economic disadvantage” as “Living in less favourable social and economic circumstances than others in the same society”.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn diffinio’r term “anfantais economaidd-gymdeithasol” i olygu “Byw mewn amgylchiadau cymdeithasol ac economaidd llai ffafriol na phobl eraill yn yr un gymdeithas”.

en-gb	The Socio-economic Duty will ensure those taking strategic decisions:
cy-gb	Bydd y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol yn sicrhau bod y rheini sy’n gwneud penderfyniadau strategol:

en-gb	take account of evidence and potential impact through consultation and engagement
cy-gb	yn ystyried tystiolaeth ac effaith bosibl drwy ymgynghori ac ymgysylltu.

en-gb	understand the views and needs of those impacted by the decision, particularly those who suffer socioeconomic disadvantage
cy-gb	yn deall barn ac anghenion y rheini y mae'r penderfyniad yn effeithio arnynt, yn enwedig y rheini sydd dan anfantais economaidd-gymdeithasol.

en-gb	welcome challenge and scrutiny
cy-gb	yn croesawu her a chraffu.

en-gb	drive a change in the way decisions are made and the way decision-makers operate
cy-gb	yn sbarduno newid yn y ffordd y caiff penderfyniadau eu gwneud a'r ffordd y mae llunwyr penderfyniadau yn gweithredu.

en-gb	A wide range of material to help Public Sector organisations and individuals is available including
cy-gb	Mae amrywiaeth eang o ddeunyddiau ar gael i helpu unigolion a sefydliadau yn y  Sector Cyhoeddus, gan gynnwys

en-gb	The Socio-economic Duty and The Socio-economic Duty: guidance and resources for public bodies.
cy-gb	Y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol ac Y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol: canllawiau ac adnoddau i gyrff cyhoeddus

en-gb	Annex 2: Strategic Equality Objectives 2020 to 2024
cy-gb	Atodiad 2:amcanion cydraddoldeb strategol 2020 i 2024

en-gb	Our Equality Objectives contribute to meeting the 3 requirements of the general duty and help us to work towards a more equal Wales.
cy-gb	Mae ein Hamcanion Cydraddoldeb yn cyfrannu at fodloni 3 gofyniad y ddyletswydd gyffredinol ac yn ein helpu i weithio tuag at Gymru sy’n fwy cyfartal.

en-gb	They outline our commitment to removing the barriers which limit opportunities and hinder aspirations.
cy-gb	Maent yn amlinellu ein hymrwymiad i ddileu’r rhwystrau sy’n cyfyngu ar gyfleoedd ac sy’n llesteirio dyheadau.

en-gb	They seek to address long-standing, deeply entrenched and often inter-generational inequalities for those with protected characteristics under the Equality Act 2010.
cy-gb	Maent yn ceisio mynd i’r afael ag anghydraddoldebau hirdymor, sydd wedi’u sefydlu’n ddwfn, ac sy’n aml yn pontio’r cenedlaethau ar gyfer y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010.

en-gb	Welsh Government Equality Objectives 2020 to 2024
cy-gb	Cynllun ac amcanion cydraddoldeb: 2020 i 2024

en-gb	Long-term aim 1: elimination of inequality caused by poverty
cy-gb	Nod Hirdymor 1 – Dileu anghydraddoldeb sy’n deillio o dlodi.

en-gb	WG Equality Objective 1: by 2024, we will improve outcomes for those most at risk of living in low income households, particularly those with protected characteristics, by mitigating the impact of poverty, improving opportunities and reducing the inequalities experienced by those living in poverty.
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 1 Llywodraeth Cymru: Erbyn 2024, byddwn yn gwella canlyniadau ar gyfer y rheini sydd fwyaf mewn perygl o fyw ar aelwydydd incwm isel, yn enwedig y rheini sydd â nodweddion  gwarchodedig, drwy liniaru effaith tlodi, gwella cyfleoedd a lleihau’r anghydraddoldebau y mae’r rheini sy’n byw mewn tlodi yn eu hwynebu.

en-gb	[Measured through a range of data, including that relating to HBAI (Households with below average income)]
cy-gb	[Mesurir drwy amrywiaeth o ddata, gan gynnwys data sy’n ymwneud â HBAI (Cartrefi Islaw'r Incwm Cyfartalog)]

en-gb	Long-term aim 2: strong and progressive equality and human rights protections for everyone in Wales
cy-gb	Nod Hirdymor 2 - Mesurau amddiffyn cydraddoldeb a hawliau dynol cryf a blaengar i bawb yng Nghymru

en-gb	WG Equality Objective 2: by 2024, we will complete investigations into ways the Welsh Government can ensure an integrated equality and human rights framework which promotes equality of outcome and opportunity and can help eliminate discrimination for all groups of people with one or more protected characteristic [Measured through the work of the Advancing and Strengthening Equality and Human Rights Steering Group.]
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 2 Llywodraeth Cymru: Erbyn 2024, byddwn yn cwblhau ymchwiliadau i ffyrdd y gall Llywodraeth Cymru sicrhau fframwaith cydraddoldeb a hawliau dynol integredig sy’n hyrwyddo canlyniadau a chyfle cyfartal ac sy’n gallu helpu i ddileu gwahaniaethu ar gyfer pob grŵp o bobl sydd ag un neu ragor o nodweddion gwarchodedig [Mesurir drwy waith y Grŵp Llywio Hyrwyddo a Chryfhau Cydraddoldeb a Hawliau Dynol.]

en-gb	Long-term aim 3: the needs and rights of people who share protected characteristics are at the forefront of the design and delivery of all public services in Wales
cy-gb	Nod Hirdymor 3 – Bydd anghenion a hawliau pobl sy’n rhannu nodweddion gwarchodedig yn flaenllaw yn y broses o gynllunio a darparu pob gwasanaeth cyhoeddus yng Nghymru.

en-gb	WG Equality Objective 3: in order to work towards fostering equality of opportunity and outcomes for all in Wales, we will continue to ensure the Welsh Government has implemented the Public Sector Equality Duty (PSED) and Welsh specific equality duties in all we do, and work to encourage other Public Sector organisations to follow our example.
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 3 Llywodraeth Cymru: Er mwyn gweithio tuag at feithrin cyfle a chanlyniadau cyfartal i bawb yng Nghymru, byddwn yn parhau i sicrhau bod Llywodraeth Cymru wedi gweithredu Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus (SPED) a dyletswyddau cydraddoldeb penodol i Gymru ym mhopeth a wnawn, ac yn gweithio i annog sefydliadau eraill yn y Sector Cyhoeddus i ddilyn ein hesiampl.

en-gb	By adopting an approach based on removing barriers which prevent people fulfilling their potential (including, for example, equality of pay, or following the example of the Social Model of Disability), we will create better policy and better services for everyone.
cy-gb	Drwy fabwysiadu dull gweithredu sy’n seiliedig ar ddileu rhwystrau sy’n atal pobl rhag cyflawni eu potensial (gan gynnwys, er enghraifft, cyflog cyfartal, neu ddilyn esiampl y Model Cymdeithasol o Anabledd), byddwn yn creu polisïau a gwasanaethau gwell i bawb.

en-gb	[Measured through improved PSED reporting arrangements and changes to Welsh specific regulations.]
cy-gb	[Mesurir drwy wella trefniadau adrodd ar Ddyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus a newidiadau i reoliadau penodol i Gymru.]

en-gb	Long-term aim 4: Wales is a world leader for gender equality.
cy-gb	Nod Hirdymor 4 – Bydd Cymru’n arwain y byd o ran cydraddoldeb rhwng y rhywiau.

en-gb	A gender equal Wales means an equal sharing of power, resources and influence for all women, men and non-binary people
cy-gb	Mae Cymru sy’n gyfartal o ran rhywedd yn golygu rhannu pŵer, adnoddau a dylanwad yn gyfartal rhwng pob menyw, dyn a phobl anneuaidd.

en-gb	WG Equality Objective 4: we will begin to deliver the vision and principles of the Gender Equality Review.
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 4 Llywodraeth Cymru: Byddwn yn dechrau cyflawni gweledigaeth ac egwyddorion yr Adolygiad o Gydraddoldeb rhwng y Rhywiau.

en-gb	[Measured through the development of the Report and Roadmap for embedding feminist principles across Welsh Government.]
cy-gb	[Mesurir drwy ddatblygu’r Adroddiad a’r Map ar gyfer ymgorffori egwyddorion ffeministaidd ar draws Llywodraeth Cymru.]

en-gb	Long-term aim 5: elimination of identity-based abuse, harassment, hate crime and bullying
cy-gb	Nod Hirdymor 5 – Dileu cam-drin, aflonyddu, troseddau casineb a bwlio sy’n seiliedig ar hunaniaeth.

en-gb	WG Equality Objective 5: by 2024, we will ensure victims who experience abuse, harassment, hate crime or bullying as a result of having one or more protected characteristics have access to advice and support to live without fear or abuse.
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 5 Llywodraeth Cymru: Erbyn 2024, byddwn yn sicrhau bod dioddefwyr sy’n dioddef cam-drin, aflonyddu, trosedd casineb neu fwlio o ganlyniad i gael un neu ragor o nodweddion gwarchodedig yn cael mynediad at gyngor a chymorth i fyw heb ofn a heb gael eu cam-drin.

en-gb	[Measured by monitoring of hate crime reporting, services delivered by Victim Support, School-based counsellors, monitoring of bullying reports, National Survey responses about fear of crime/victimisation]
cy-gb	[Mesurir drwy fonitro adroddiadau ar droseddau casineb, gwasanaethau a ddarperir gan Gymorth i Ddioddefwyr, cwnselwyr mewn ysgolion, monitro adroddiadau ar fwlio, ymatebion yr Arolwg Cenedlaethol ynghylch ofn troseddau / erledigaeth]

en-gb	Long-term aim 6: a Wales of cohesive communities that are resilient, fair and equal
cy-gb	Nod Hirdymor 6 – Cymru o gymunedau cydlynus sy’n gydnerth, yn deg ac yn gyfartal.

en-gb	WG Equality Objective 6: by 2024, we will develop a monitoring framework to measure progress towards community cohesion and foster good relations between all groups, building on our existing policies and interventions.
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 6 Llywodraeth Cymru: Erbyn 2024, byddwn yn datblygu fframwaith monitro i fesur cynnydd tuag at gydlyniant cymunedol ac yn meithrin cysylltiadau da rhwng pob grŵp, gan adeiladu ar ein polisïau a’n hymyriadau presennol.

en-gb	[Measured by increased metrics in the Well-being of Future Generations National Indicators and the Home Office Indicators of Integration].
cy-gb	[Mesurir gan fwy o fetrigau yn y Dangosyddion Cenedlaethol ar gyfer Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a Dangosyddion Integreiddio’r Swyddfa Gartref].

en-gb	Long-term aim 7: everyone in Wales is able to participate in political, public and everyday life
cy-gb	Nod Hirdymor 7 – Gall pawb yng Nghymru gymryd rhan mewn bywyd gwleidyddol, bywyd cyhoeddus a bywyd pob dydd.

en-gb	WG Equality Objective 7: by 2024, we will increase the diversity of decisionmakers in public life and public appointments, exploring areas where further action is needed to ensure greater balance of diversity among decision-makers and identify and investigate mechanisms to redress inequality.
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 7 Llywodraeth Cymru: Erbyn 2024, byddwn yn cynyddu amrywiaeth y rhai sy’n gwneud penderfyniadau mewn bywyd cyhoeddus a phenodiadau cyhoeddus, gan edrych ar feysydd lle mae angen cymryd rhagor o gamau gweithredu i sicrhau cydbwysedd gwell o amrywiaeth ymysg y rheini sy’n gwneud penderfyniadau a chanfod ac ymchwilio i ddulliau i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb.

en-gb	[Measured through the % of individuals from protected groups securing decision making roles within public and political roles.]
cy-gb	[Mesurir drwy’r % o unigolion o grwpiau gwarchodedig sy’n cael swyddi gwneud penderfyniadau mewn rolau cyhoeddus a gwleidyddol.]

en-gb	Long-term aim 8: the Welsh public sector leads the way as exemplar inclusive and diverse organisations and employers
cy-gb	Nod Hirdymor 8 – Bydd y sector cyhoeddus yng Nghymru yn arwain y ffordd fel sefydliadau a chyflogwyr cynhwysol ac amrywiol sy’n dangos esiampl.

en-gb	WG Equality Objective 8: by 2024 the Welsh Government will be an exemplar employer, increasing diversity, removing barriers and supporting staff from all backgrounds to reach their potential, creating equality of opportunity for all.
cy-gb	Amcan Cydraddoldeb 8 Llywodraeth Cymru: Erbyn 2024, bydd Llywodraeth Cymru yn gyflogwr sy’n dangos esiampl, gan gynyddu amrywiaeth, chwalu rhwystrau a chefnogi staff o bob cefndir i gyflawni eu potensial, a sicrhau cyfle cyfartal i bawb.

en-gb	[Measured through employment and recruitment diversity data and the Annual Equality Report.]
cy-gb	[Mesurir drwy ddata amrywiaeth ym maes cyflogaeth a recriwtio a’r Adroddiad Cydraddoldeb Blynyddol.]

en-gb	Annex 3: summary of progress towards Equality Objectives
cy-gb	Atodiad 3 – Crynodeb o’r cynnydd tuag at Amcanion Cydraddoldeb

en-gb	This Annex summarises progress towards achieving the Aims and Objectives in our Strategic Equality Plan 2020 to 2024.
cy-gb	Mae’r atodiad hwn yn crynhoi’r cynnydd tuag at gyflawni’r nodau a’r amcanion yn ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol 2020 i 2024.

en-gb	The examples below are illustrative examples, and do not reflect the full range of actions carried out in this period.
cy-gb	Mae’r enghreifftiau isod yn enghreifftiau darluniadol, ac nid ydynt yn adlewyrchu’r ystod lawn o gamau a gymerwyd yn ystod y cyfnod hwn.

en-gb	Long-term aim 1: elimination of inequality caused by poverty
cy-gb	Nod Hirdymor 1: - Dileu Anghydraddoldeb a Achosir gan Dlodi

en-gb	Objective 1: by 2024, we will improve outcomes for those most at risk of living in low-income households, particularly those with protected characteristics, by mitigating the impact of poverty, improving opportunities and reducing the inequalities experienced by those living in poverty.
cy-gb	Amcan 1: Erbyn 2024, byddwn yn gwella canlyniadau ar gyfer y rheini sydd fwyaf mewn perygl o fyw ar aelwydydd incwm isel, yn enwedig y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig, drwy liniaru effaith tlodi, gwella cyfleoedd a lleihau’r anghydraddoldebau y mae’r rheini sy’n byw mewn tlodi yn eu hwynebu.

en-gb	[Measured through a range of data, including those relating to HBAI (Households with below average income)]
cy-gb	[Mesurir drwy amrywiaeth o ddata, gan gynnwys y rhai sy’n ymwneud â HBAI (Cartrefi Islaw'r Incwm Cyfartalog)]

en-gb	Progress
cy-gb	Cynnydd

en-gb	Welsh Government reports annually against the performance of delivery organisations providing housing adaptations.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn adrodd yn flynyddol yn erbyn perfformiad sefydliadau cyflenwi sy’n darparu addasiadau tai.

en-gb	A total of £31 million was invested in 64 schemes across Wales through the Housing with Care Fund in 2022 to 2023.
cy-gb	Buddsoddwyd cyfanswm o £31 miliwn mewn 64 cynllun ledled Cymru drwy’r Gronfa Tai â Gofal yn 2022 i 2023.

en-gb	The Fund has supported a step change in the provision of accommodation services close to home for children with complex needs, investing in 19 children's residential schemes, and 5 emergency, respite or transitional accommodation schemes for children and young people.
cy-gb	Mae’r Gronfa wedi cefnogi newid sylweddol yn y ddarpariaeth o wasanaethau llety sy’n agos at gartref ar gyfer plant ag anghenion cymhleth, gan fuddsoddi mewn 19 o gynlluniau preswyl i blant, a 5 cynllun llety trosiannol, llety seibiant neu lety brys ar gyfer plant a phobl ifanc.

en-gb	Other investments include 14 supported living schemes for adults with a learning disability; 12 older people's schemes; and 6 supported accommodation schemes for adults and families with mental health and other care needs.
cy-gb	Mae buddsoddiadau eraill yn cynnwys 14 cynllun byw â chymorth ar gyfer oedolion ag anabledd dysgu; 12 cynllun i bobl hŷn; a 6 chynllun llety â chymorth ar gyfer oedolion a theuluoedd sydd ag anghenion iechyd meddwl ac anghenion gofal eraill.

en-gb	£23 million of the £60 million budget was prioritised for investment in the Transitional Accommodation Capital Programme.
cy-gb	Cafodd £23 miliwn o’r gyllideb £60 miliwn ei flaenoriaethu ar gyfer buddsoddi yn y Rhaglen Gyfalaf ar gyfer Llety Dros Dro.

en-gb	Objective 2: by 2024, we will complete investigations into ways the Welsh Government can ensure an integrated equality and human rights framework which promotes equality of outcome and opportunity and can help eliminate discrimination for all groups of people with one or more protected characteristic
cy-gb	Amcan 2: Erbyn 2024, byddwn yn cwblhau ymchwiliadau i ffyrdd y gall Llywodraeth Cymru sicrhau fframwaith cydraddoldeb a hawliau dynol integredig sy’n hyrwyddo canlyniadau a chyfle cyfartal ac sy’n gallu helpu i ddileu gwahaniaethu ar gyfer pob grŵp o bobl sydd ag un neu ragor o nodweddion gwarchodedig

en-gb	[Measured through the work of the Advancing and Strengthening Equality and Human Rights Steering Group.]
cy-gb	[Mesurir drwy waith y Grŵp Llywio Hyrwyddo a Chryfhau Cydraddoldeb a Hawliau Dynol.]

en-gb	The Welsh Government‘s Programme for Government 2021-26 contains commitments to incorporate into Welsh law the UN Conventions 1. for the Elimination of all forms of Discrimination against Women and 2. on the Rights of Disabled People.
cy-gb	Mae Rhaglen Lywodraethu 2021 i 2026 Llywodraeth Cymru yn cynnwys ymrwymiadau i ymgorffori yng nghyfraith Cymru Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig 1. ar gyfer Dileu pob math o Wahaniaethu yn erbyn Menywod a 2. ar Hawliau Pobl Anabl.

en-gb	Our research into Strengthening and advancing equality and human rights in Wales research report, published on 26 August 2021, has explored a range of related issues and will inform our future work.
cy-gb	Mae ein hadroddiad ymchwil i Gryfhau a hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol yng Nghymru, a gyhoeddwyd ar 26 Awst 2021, wedi archwilio ystod o faterion cysylltiedig a bydd yn goleuo ein gwaith yn y dyfodol.

en-gb	The Welsh Government response to the report is here:
cy-gb	Gellir gweld ymateb Llywodraeth Cymru i’r adroddiad yma:

en-gb	Strengthening and Advancing Equality and Human Rights in Wales research report:
cy-gb	Adroddiad ymchwil Cryfhau a Hyrwyddo Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yng Nghymru:

en-gb	Welsh Government response
cy-gb	Ymateb Llywodraeth Cymru

en-gb	To oversee this work, we have established a Human Rights Advisory Group (HRAG) co-chaired by the Counsel General Designate and Minister for Social Justice and Chief Whip.
cy-gb	Er mwyn goruchwylio’r gwaith hwn, rydym wedi sefydlu Grŵp Cynghori ar Hawliau Dynol (HRAG). dan gyd-gadeiryddiaeth y Darpar Gwnsler Cyffredinol a’r Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol a’r Prif Chwip.

en-gb	The HRAG monitors and advises on the 5 main streams of work arising from the research (legislative options; guidance; review of Wales Specific Equality Duties; impact assessment and promotion) and connects with our other equality forums and with work arising from the Commission on Justice in Wales.
cy-gb	Mae’r Grŵp yn monitro ac yn cynghori ar y pum prif ffrwd waith sy’n deillio o’r ymchwil (opsiynau deddfwriaethol; canllawiau; adolygu Dyletswyddau Cydraddoldeb Penodol Cymru; asesu a hyrwyddo effaith) ac yn cysylltu â’n fforymau cydraddoldeb eraill a gwaith sy’n deillio o’r Comisiwn ar Gyfiawnder yng Nghymru.

en-gb	The Legislative Options Working Group (LOWG), a sub-committee of the HRAG, advises on the next steps to progressing the incorporation of Rights in Wales.
cy-gb	Mae’r Gweithgor Opsiynau Deddfwriaethol (LOWG), un o is-bwyllgorau’r Grŵp Cynghori ar Hawliau Dynol, yn rhoi cyngor ar y camau nesaf i fwrw ymlaen â’r gwaith o ymgorffori Hawliau yng Nghymru.

en-gb	The LOWG has submitted an interim report.
cy-gb	Mae’r LOWG wedi cyflwyno adroddiad interim.

en-gb	The initial recommendations require a deeper analysis of the treaty articles on a right by rights basis to ascertain what can be achieved through Welsh legislation.
cy-gb	Mae’r argymhellion cychwynnol yn galw am ddadansoddiad dyfnach o erthyglau’r cytuniad ar sail hawliau i ganfod beth y gellir ei gyflawni drwy ddeddfwriaeth Cymru.

en-gb	Long-term aim 3: the needs and rights of people who share protected characteristics are at the forefront of the design and delivery of all public services in Wales
cy-gb	Nod Hirdymor 3: Mae anghenion a hawliau pobl sy’n rhannu nodweddion gwarchodedig yn flaenllaw yn y broses o gynllunio a darparu pob gwasanaeth cyhoeddus yng Nghymru.

en-gb	Objective 3: in order to work towards fostering equality of opportunity and outcomes for all in Wales we will continue to ensure the Welsh Government has implemented the Public Sector Equality Duty (PSED) and Welsh specific equality duties in all we do and work to encourage other Public Sector organisations to follow our example.
cy-gb	Amcan 3: Er mwyn gweithio tuag at feithrin cyfle cyfartal a chanlyniadau i bawb yng Nghymru, byddwn yn parhau i sicrhau bod Llywodraeth Cymru wedi gweithredu Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus a dyletswyddau cydraddoldeb penodol i Gymru ym mhopeth a wnawn, ac yn gweithio i annog sefydliadau eraill yn y Sector Cyhoeddus i ddilyn ein hesiampl.

en-gb	Working with vulnerable children, young people and their families within the family justice system, the Children and Family Court Advisory and Support Service (CAFCASS) Cymru Diversity and Inclusion programme is our approach and commitment to understanding and valuing diversity, recognising every child is an individual and valuing and promoting diversity within our work force.
cy-gb	Gan weithio gyda phlant a phobl ifanc agored i niwed a’u teuluoedd yn y system cyfiawnder teuluol, rhaglen Amrywiaeth a Chynhwysiant Gwasanaeth Cynghori a Chynorthwyo Llys i Blant a Theuluoedd (CAFCASS) Cymru yw ein dull gweithredu a’n hymrwymiad i ddeall a gwerthfawrogi amrywiaeth, gan gydnabod bod pob plentyn yn unigolyn a gwerthfawrogi a hyrwyddo amrywiaeth yn ein gweithlu.

en-gb	We have established a new approach to gathering diversity information in respect of all Service Users (SUs), which informs our work in each individual case as well as building a picture of our SU population.
cy-gb	Rydym wedi sefydlu dull newydd o gasglu gwybodaeth am amrywiaeth mewn perthynas â phob Defnyddiwr Gwasanaeth, sy’n sail i’n gwaith ym mhob achos unigol yn ogystal ag adeiladu darlun o’n poblogaeth o Ddefnyddwyr Gwasanaeth.

en-gb	We are reviewing the information already gathered to inform further service development, such as developing guidance around how we respond to SUs with communication challenges.
cy-gb	Rydym yn adolygu’r wybodaeth sydd eisoes wedi’i chasglu i lywio’r gwaith o ddatblygu gwasanaethau ymhellach, fel datblygu canllawiau ynghylch sut rydym yn ymateb i Ddefnyddwyr Gwasanaeth gyda heriau cyfathrebu.

en-gb	The information gathered will be collated and analysed twice yearly within Cafcass Cymru.
cy-gb	Bydd yr wybodaeth a gesglir yn cael ei chasglu a’i dadansoddi ddwywaith y flwyddyn yn Cafcass Cymru.

en-gb	It will also be available with the other anonymised data shared through the Secure Anonymised Information Linkage Databank (SAIL Databank), which enables academic research to consider who is involved in family court proceedings and the outcomes for those children and families.
cy-gb	Bydd hefyd ar gael gyda'r data dienw arall a rennir drwy’r  Banc Data Cyswllt Gwybodaeth Ddienw Diogel (Banc Data SAIL), sy’n galluogi ymchwil academaidd i ystyried pwy sy'n rhan o achosion llys teulu a'r canlyniadau i'r plant a'r teuluoedd hynny.

en-gb	Long-term aim 4:
cy-gb	Nod Hirdymor 4:

en-gb	Wales is a world leader for gender equality
cy-gb	Y bydd Cymru’n arwain y byd o ran cydraddoldeb rhwng y rhywiau.

en-gb	Objective 4: we will begin to deliver the vision and principles of the Gender Equality Review.
cy-gb	Amcan 4: Byddwn yn dechrau cyflawni gweledigaeth ac egwyddorion yr Adolygiad o Gydraddoldeb rhwng y Rhywiau.

en-gb	A Gender Equality Forum, bringing together stakeholders working on gender equality issues from across Wales, held its first 4 meetings.
cy-gb	Cynhaliodd Fforwm Cydraddoldeb Rhywiol, sy’n dwyn ynghyd randdeiliaid sy’n gweithio ar faterion cydraddoldeb rhywiol o bob rhan o Gymru, ei bedwar cyfarfod cyntaf.

en-gb	The Advancing Gender Equality Action Plan draws on the recommendations made in Chwarae Teg’s Deeds Not Words a review of gender equality in Wales report.
cy-gb	Mae’r Cynllun Gweithredu Hyrwyddo Cydraddoldeb rhwng y Rhywiau yn defnyddio’r argymhellion a wnaed yn adroddiad Chwarae Teg, Gwneud nid Dweud – adolygiad o gydraddoldeb rhwng y rhywiau yng Nghymru.

en-gb	This report states a new vision for gender equality in Wales requires an equalities mainstreaming approach which includes gender budgeting as an intrinsic component.
cy-gb	Mae’r adroddiad hwn yn nodi bod gweledigaeth newydd ar gyfer cydraddoldeb rhwng y rhywiau yng Nghymru yn galw am ddull prif ffrydio cydraddoldeb sy’n cynnwys cyllidebu ar sail rhyw fel elfen hanfodol.

en-gb	Progress has been made against all recommendations in the Gender Equality Review.
cy-gb	Mae cynnydd wedi’i wneud yn erbyn yr holl argymhellion yn yr Adolygiad Cydraddoldeb Rhywiol.

en-gb	50 have been complete and the remainder are ongoing.
cy-gb	Mae 50 wedi’u cwblhau ac mae’r gweddill yn mynd rhagddynt.

en-gb	Some recommendations require long-term, structural change to embed equality.
cy-gb	Mae rhai argymhellion yn gofyn am newid strwythurol hirdymor er mwyn gwreiddio cydraddoldeb.

en-gb	The progress to date reflects this.
cy-gb	Mae’r cynnydd hyd yma yn adlewyrchu hyn.

en-gb	Progress includes:
cy-gb	Mae’r cynnydd yn cynnwys:

en-gb	the introduction of the policy capability strategy
cy-gb	o cyflwyno’r strategaeth galluogrwydd polisi

en-gb	the equality mainstreaming work
cy-gb	o y gwaith prif ffrydio cydraddoldeb

en-gb	the adoption of intersectionality within equality plans
cy-gb	o mabwysiadu croestoriadedd mewn cynlluniau cydraddoldeb

en-gb	the updates and improvements to the integrated impact assessment
cy-gb	o y diweddariadau a’r gwelliannau i’r asesiad effaith integredig

en-gb	and the gender budgeting pilots and the work to explore how best to embed it across the organisation
cy-gb	o a’r cynlluniau peilot cyllidebu ar sail rhyw a’r gwaith i archwilio’r ffordd orau o’u gwreiddio ar draws y sefydliad

en-gb	The Roadmap included recommendations which set out a range of medium term actions for Welsh Government to take across policy areas including health, education and skills, poverty and welfare reform, employment, childcare, transport and VAWDASV.
cy-gb	Roedd y Map yn cynnwys argymhellion a oedd yn nodi ystod o gamau gweithredu tymor canolig i Lywodraeth Cymru eu cymryd ar draws meysydd polisi gan gynnwys iechyd, addysg a sgiliau, tlodi a diwygio lles, cyflogaeth, gofal plant, trafnidiaeth a VAWDASV.

en-gb	Work in all these areas is ongoing.
cy-gb	Mae’r gwaith ym mhob un o’r meysydd hyn yn parhau.

en-gb	Progress is measured via each appointment exercise undertaken by CST teams for the Welsh Government Sponsored Bodies (WGSBs) for which they are responsible.
cy-gb	Mae cynnydd yn cael ei fesur drwy bob ymarfer penodi a gynhelir gan dimau CST ar gyfer Cyrff a Noddir gan Lywodraeth Cymru (WGSB) y maent yn gyfrifol amdanynt.

en-gb	The Culture Sponsored Bodies have good gender balance on their Boards, with either an equal number of male and female members or slightly more female than male members e.g. at present, Amgueddfa Cymru has 7 men and 9 women, National Library of Wales has 7 men and 7 women, Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales has 4 men and 5 women.
cy-gb	Mae gan y Cyrff Diwylliant a Noddir gydbwysedd da rhwng y rhywiau ar eu Byrddau, gyda naill ai nifer cyfartal o aelodau gwrywaidd a benywaidd neu ychydig yn fwy o aelodau benywaidd na gwrywaidd e.e. ar hyn o bryd, mae gan Amgueddfa Cymru 7 o ddynion a 9 o fenywod, mae gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru 7 o ddynion a 7 o fenywod, mae gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru 4 o ddynion a 5 o fenywod.

en-gb	(Note: as this report is a statement of progress at a particular point in time, Board Membership may be subject to change).
cy-gb	(Noder: gan fod yr adroddiad hwn yn ddatganiad o gynnydd ar adeg benodol, gall Aelodaeth y Bwrdd newid).

en-gb	Long-term aim 5: elimination of identity-based abuse, harassment, hate crime and bullying
cy-gb	Nod Hirdymor 5: Dileu cam-drin, aflonyddu, troseddau casineb a bwlio sy’n seiliedig ar hunaniaeth

en-gb	Objective 5: by 2024, we will ensure victims who experience abuse, harassment, hate crime or bullying as a result of having one or more protected characteristics have access to advice and support to live without fear or abuse.
cy-gb	Amcan 5: Erbyn 2024, byddwn yn sicrhau bod dioddefwyr sy’n dioddef cam-drin, aflonyddu, trosedd casineb neu fwlio o ganlyniad i gael un neu ragor o nodweddion gwarchodedig yn cael mynediad at gyngor a chymorth i fyw heb ofn a heb gael eu cam-drin.

en-gb	[Measured by monitoring of hate crime reporting, services delivered by Victim Support, Schoolbased counsellors, monitoring of bullying reports, National Survey responses about fear of crime/victimisation]
cy-gb	[Mesurir drwy fonitro adroddiadau ar droseddau casineb, gwasanaethau a ddarperir gan Gymorth i Ddioddefwyr, cwnselwyr mewn ysgolion, monitro adroddiadau ar fwlio, ymatebion yr Arolwg Cenedlaethol ynghylch ofn troseddau / erledigaeth]

en-gb	Welsh Government funds the Wales Hate Support Centre, run by Victim Support Cymru, to provide free, confidential support and advocacy to all victims of hate crime, 24 hours a day 7 days a week.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ariannu Canolfan Cymorth Casineb Cymru, sy’n cael ei rhedeg gan Cymorth i Ddioddefwyr Cymru, i ddarparu cymorth cyfrinachol ac eiriolaeth am ddim i bawb sy’n dioddef troseddau casineb, 24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos.

en-gb	Support is provided over the telephone, face-to-face, or virtually.
cy-gb	Mae’r cymorth yn cael ei ddarparu dros y ffôn, wyneb yn wyneb neu ar-lein.

en-gb	National statistics relating to Hate crime, England and Wales, 2022 to 2023 second edition were released by the Home Office on 2 November 2023, which show a 4% decrease in recorded hate crimes across Wales compared to 2021 to 2022.
cy-gb	Cafodd ystadegau cenedlaethol yn ymwneud â Troseddau Casineb, Cymru a Lloegr, 2022 i 2023 ail argraffiad eu rhyddhau gan y Swyddfa Gartref ar 2 Tachwedd 2023, sy’n dangos gostyngiad o 4% mewn troseddau casineb a gofnodwyd ledled Cymru o’i gymharu â 2021 i 2022.

en-gb	This is similar to the overall 5% decrease across England and Wales.
cy-gb	Mae hyn yn debyg i’r gostyngiad cyffredinol o 5% ar draws Cymru a Lloegr.

en-gb	This is the first annual fall since the Home Office began collecting comparable data in the year ending March 2013 for both Wales, and England and Wales overall.
cy-gb	Dyma’r gostyngiad blynyddol cyntaf ers i’r Swyddfa Gartref ddechrau casglu data cymaradwy yn y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mawrth 2013 ar gyfer Cymru, a Lloegr a Chymru yn gyffredinol.

en-gb	The Home Office notes increases in police recorded hate crime prior to this year were thought to have been driven by improvements in crime recording by the police and better identification of what constitutes a hate crime.
cy-gb	Mae’r Swyddfa Gartref yn nodi y credwyd bod cynnydd mewn troseddau casineb a gofnodwyd gan yr heddlu cyn y flwyddyn hon wedi’u sbarduno gan welliannau mewn cofnodi troseddau gan yr heddlu a gwell adnabyddiaeth o’r hyn sy’n gyfystyr â throsedd casineb.

en-gb	There were 6,041 recorded hate crimes across the four Welsh Police Force Areas of which:
cy-gb	Cofnodwyd 6,041 o droseddau casineb ar draws pedair Ardal Heddlu Cymru, ac o’r rhain roedd:

en-gb	3,727 (62%) were race hate crimes
cy-gb	3,727 (62%) yn droseddau casineb hil;

en-gb	1,225 (20%) were sexual orientation hate crimes
cy-gb	1,225 (20%) yn droseddau casineb cyfeiriadedd rhywiol;

en-gb	287 (5%) were religion hate crimes
cy-gb	287 (5%) yn droseddau casineb crefyddol;

en-gb	849 (14%) were disability hate crimes
cy-gb	849 (14%) yn droseddau casineb anabledd; a

en-gb	302 (5%) were transgender hate crimes
cy-gb	302 (5%) yn droseddau casineb trawsryweddol.

en-gb	These proportions are similar to 2021 to 2022, with slight increases for religion and transgender status (both 4% in 2021 to 2022).
cy-gb	Mae’r cyfrannau hyn yn debyg i 2021 i 2022, gyda chynnydd bach ar gyfer statws crefyddol a thrawsryweddol (rhwng 4% yn 2021 a 2022).

en-gb	It is possible for one hate crime offence to have more than one motivating factor which is why the above numbers sum to more than 6,041 and 100 per cent.
cy-gb	Mae’n bosibl i un trosedd casineb gael fod â mwy nag un ffactor cymhellol, a dyna pam mae’r rhifau uchod yn cyfateb i fwy na 6,041 a 100 y cant.

en-gb	Compared to 2021 to 2022, there were increases in the number of hate crimes with religion or transgender status as recorded motivating factors, while there were decreases in hate crimes with disability, race and sexual orientation as recorded motivating factors:
cy-gb	O’i gymharu â 2021 i 2022, roedd cynnydd yn nifer y troseddau casineb â statws crefyddol neu drawsryweddol fel ffactorau cymell a gofnodwyd, ac roedd gostyngiadau mewn troseddau casineb gydag anabledd, hil a chyfeiriadedd rhywiol fel ffactorau cymell a gofnodwyd:

en-gb	8% decrease (1,329 to 1,225) in sexual orientation hate crimes
cy-gb	gostyngiad o 8% (1,329 i 1,225) mewn troseddau casineb cyfeiriadedd rhywiol

en-gb	4% decrease (3,888 to 3,727) in race hate crimes
cy-gb	gostyngiad o 4% (3,888 i 3,727) mewn troseddau casineb hil

en-gb	2% decrease (864 to 849) in disability hate crimes
cy-gb	gostyngiad o 2% (864 i 849) mewn troseddau casineb anabledd

en-gb	22% increase (247 to 302) in transgender hate crimes
cy-gb	gostyngiad o 22% (247 i 302) mewn troseddau casineb trawsryweddol

en-gb	26% increase (227 to 287) in religion hate crimes
cy-gb	gostyngiad o 26% (227 i 287) mewn troseddau casineb crefydd

en-gb	There was an increase of recording in Gwent Police Force Area, and a decrease in the remaining Police Force Areas in Wales.
cy-gb	Gwelwyd cynnydd yn y cofnodi yn Ardal Heddlu Gwent, a gostyngiad yn nifer yr Ardaloedd Heddlu sy’n weddill yng Nghymru.

en-gb	The increase in Gwent follows a large increase between 2020 to 2021 and 2021 to 2022, when this Police Force Area saw an 82% increase in recorded hate crimes.
cy-gb	Mae’r cynnydd yng Ngwent yn dilyn cynnydd mawr rhwng 2020 a 2021 a 2021 a 2022, pan welodd yr Ardal Heddlu hon gynnydd o 82% yn nifer y troseddau casineb a gofnodwyd.

en-gb	Dyfed Powys: 750 hate crimes (9% decrease from 2021 to 2022)
cy-gb	Dyfed Powys :750 o droseddau casineb (gostyngiad o 9% o 2021 i 2022)

en-gb	1,358 hate crimes (10% increase from 2021 to 2022)
cy-gb	1,358 o droseddau casineb (cynnydd o 10% o 2021 i 2022)

en-gb	North Wales:
cy-gb	Gogledd Cymru:

en-gb	1,346 hate crimes (11% decrease from 2021 to 2022)
cy-gb	1,3466 o droseddau casineb (gostyngiad o 11% o 2021 i

en-gb	South Wales:
cy-gb	De Cymru:

en-gb	2,587 hate crimes (5% decrease from 2021 to 2022)
cy-gb	2,587 o droseddau casineb (gostyngiad o 5% o 2021 i 2022)

en-gb	Between 2012 to 2013 and 2022 to 2023 hate crimes recorded by Welsh police forces have increased by 242%, from 1,765 to 6,041.
cy-gb	Rhwng 2012 a 2013 a 2022 a 2023 mae troseddau casineb a gofnodwyd gan heddluoedd Cymru wedi cynyddu 242%, o 1,765 i 6,041.

en-gb	It is uncertain the extent to which the increases seen over recent years are due to the pattern of improvements in police recording or represent a real increase in hate crime.
cy-gb	Mae’n ansicr i ba raddau y mae’r cynnydd a welwyd dros y blynyddoedd diwethaf o ganlyniad i’r patrwm o welliannau mewn cofnodi gan yr heddlu neu’n cynrychioli cynnydd gwirioneddol mewn troseddau casineb.

en-gb	Long-term aim 6: a Wales of cohesive communities that are resilient, fair and equal
cy-gb	Nod Hirdymor 6: Cymru o gymunedau cydlynus sy’n gydnerth, yn deg ac yn gyfartal

en-gb	Objective 6: by 2024, we will develop a monitoring framework to measure progress towards community cohesion and foster good relations between all groups, building on our existing policies and interventions.
cy-gb	Amcan 6: Erbyn 2024, byddwn yn datblygu fframwaith monitro i fesur cynnydd tuag at gydlyniant cymunedol ac yn meithrin cysylltiadau da rhwng pob grŵp, gan adeiladu ar ein polisïau a’n hymyriadau presennol.

en-gb	Our Community Cohesion Programme funds 8 teams across Wales to provide front-line support to communities.
cy-gb	Mae ein Rhaglen Cydlyniant Cymunedol yn ariannu wyth tîm ledled Cymru i ddarparu cymorth rheng flaen i gymunedau.

en-gb	Following an independent review of the Community Cohesion Programme, the Minister for Social Justice and Chief Whip has agreed the Programme should continue to be funded until 2025 to 2026, to ensure this valuable work can continue in Wales.
cy-gb	Yn dilyn adolygiad annibynnol o’r Rhaglen Cydlyniant Cymunedol, cytunodd y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol a’r Prif Chwip y dylai’r Rhaglen barhau i gael ei hariannu hyd 2025 i 2026 i sicrhau y gall y gwaith gwerthfawr barhau yng Nghymru.

en-gb	The findings and recommendations of the independent review have shaped and informed our priorities in this area, and this will be used as a platform to build future work and how we monitor this.
cy-gb	Mae canfyddiadau ac argymhellion yr adolygiad annibynnol wedi siapio a llywio ein blaenoriaethau yn y maes hwn, a bydd hyn yn cael ei ddefnyddio fel llwyfan i adeiladu gwaith yn y dyfodol a sut rydym yn monitro hyn.

en-gb	This year the work of the Cohesion Programme has also been essential in helping support local government to participate in Afghan resettlement and asylum dispersal, as well as our response to supporting Ukrainian refugees.
cy-gb	Eleni, mae gwaith y Rhaglen Cydlyniant hefyd wedi bod yn hollbwysig yn ein helpu i gefnogi llywodraeth leol i gymryd rhan yn y gwaith o adsefydlu a gwasgaru ceiswyr lloches o Affganistan dros y misoedd diwethaf, yn ogystal â’n hymateb o ran cefnogi ffoaduriaid o Wcráin.

en-gb	Long-term aim 7: everyone in Wales is able to participate in political, public and everyday life
cy-gb	Nod Hirdymor 7: Gall pawb yng Nghymru gymryd rhan mewn bywyd gwleidyddol, bywyd cyhoeddus a bywyd pob dydd

en-gb	Objective 7: by 2024, we will increase the diversity of decision-makers in public life and public appointments, exploring areas where further action is needed to ensure greater balance of diversity among decision-makers and identify and investigate mechanisms to redress inequality.
cy-gb	Amcan 7: Erbyn 2024, byddwn yn cynyddu amrywiaeth y rhai sy’n gwneud penderfyniadau mewn bywyd cyhoeddus a phenodiadau cyhoeddus, gan edrych ar feysydd lle mae angen cymryd rhagor o gamau gweithredu i sicrhau cydbwysedd gwell o ran amrywiaeth ymysg y rheini sy’n gwneud penderfyniadau a chanfod ac ymchwilio i ddulliau i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb.

en-gb	Our Diversity and inclusion strategy for public appointments was launched in February 2020.
cy-gb	Cafodd ein Strategaeth amrywiaeth a chynhwysiant ar gyfer penodiadau cyhoeddus ei lansio ym mis Chwefror 2020.

en-gb	The Welsh Government Anti-racist Wales Action Plan, published in 2022, sets outs commitments to proactively engage with Board Chairs to improve leadership around anti-racism and to pilot data collection of the equality characteristics of regulated Public Sector Bodies.
cy-gb	Mae Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol, a gyhoeddwyd yn 2022, yn nodi ymrwymiadau i ymgysylltu’n rhagweithiol â Chadeiryddion Byrddau i wella arweinyddiaeth o ran gwrth-hiliaeth ac i dreialu proses casglu data ar gyfer nodweddion cydraddoldeb Cyrff Sector Cyhoeddus a reoleiddir.

en-gb	Work is underway within our Knowledge and Analytical Services to look at collecting existing demographic data from Boards.
cy-gb	Mae gwaith yn mynd rhagddo yn ein Gwasanaethau Gwybodaeth a Dadansoddi i edrych ar gasglu data demograffig presennol gan Fyrddau.

en-gb	The Minister for Social Justice and Chief Whip agreed funding to support job shadowing for people from Black, Asian and minority ethnic groups and disabled people onto Boards.
cy-gb	Cytunodd y Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol a’r Prif Chwip ar gyllid i gefnogi cysgodi swyddi ar gyfer pobl o grwpiau Du, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig a phobl anabl ar Fyrddau.

en-gb	This will secure an experienced pipeline into public appointments.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau piblinell brofiadol i benodiadau cyhoeddus.

en-gb	It will also ensure pay parity for people who undertake job shadowing.
cy-gb	Bydd hefyd yn sicrhau cydraddoldeb cyflog i bobl sy’n cysgodi swyddi.

en-gb	We have recruited 13 Senior Independent Panel Members from wide and diverse backgrounds (recruited through a competitive process).
cy-gb	Rydym wedi recriwtio 13 o Uwch Aelodau Annibynnol o’r Panel o gefndiroedd eang ac amrywiol (wedi’u recriwtio drwy broses gystadleuol).

en-gb	We have also commissioned training programmes to enable people to gain the skills to apply to be a member of a Board.
cy-gb	Rydym hefyd wedi comisiynu rhaglenni hyfforddi i alluogi pobl i ennill y sgiliau i wneud cais i fod yn aelod o Fwrdd.

en-gb	They are aimed at disabled people as well as people from Black, Asian and Minority Ethnic communities.
cy-gb	Maent wedi’u hanelu at bobl anabl yn ogystal â phobl o gymunedau Du, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig.

en-gb	The training programmes went live in July 2022 and will run until 31 March 2024.
cy-gb	Cafodd y rhaglenni hyfforddi eu rhoi ar waith ym mis Gorffennaf 2022 a byddant yn rhedeg tan 31 Mawrth 2024.

en-gb	Long-term aim 8: the Welsh public sector leads the way as exemplar inclusive and diverse organisations and employers
cy-gb	Nod Hirdymor 8: bydd y sector cyhoeddus yng Nghymru yn arwain y ffordd fel sefydliadau a chyflogwyr cynhwysol ac amrywiol sy’n dangos esiampl

en-gb	By 2024 the Welsh Government will be an exemplar employer, increasing diversity, removing barriers and supporting staff from all backgrounds to reach their potential, creating equality of opportunity for all.
cy-gb	Erbyn 2024, bydd Llywodraeth Cymru yn gyflogwr sy’n dangos esiampl, gan gynyddu amrywiaeth, chwalu rhwystrau a chefnogi staff o bob cefndir i gyflawni eu potensial, a sicrhau cyfle cyfartal i bawb.

en-gb	Our overall objective set out in Welsh Government’s current Strategic Equality Plan 2020 to 2024 is that Welsh Government will be an exemplar employer, increasing diversity by:
cy-gb	Ein hamcan cyffredinol, a nodir yng Nghynllun Cydraddoldeb Strategol 2020 i 2024 Llywodraeth Cymru, yw y bydd Llywodraeth Cymru yn gyflogwr sy’n dangos esiampl drwy gynyddu amrywiaeth drwy:

en-gb	addressing in particular the under-representation of disabled people and people from minority ethnic communities at all levels of the organisation and the underrepresentation of women in senior roles
cy-gb	fynd i’r afael yn benodol â thangynrychiolaeth pobl anabl a phobl o gymunedau lleiafrifoedd ethnig ar bob lefel o’r sefydliad a thangynrychiolaeth menywod mewn rolau uwch

en-gb	removing barriers
cy-gb	cael gwared ar rwystrau

en-gb	supporting apprenticeships from diverse communities
cy-gb	cefnogi prentisiaethau o gymunedau amrywiol

en-gb	enabling staff from all backgrounds to reach their potential, creating equality of opportunity for all
cy-gb	galluogi staff o bob cefndir i gyflawni eu potensial, gan greu cyfle cyfartal i bawb.

en-gb	The Welsh Government workforce equality, diversity and inclusion strategy:
cy-gb	Mae  strategaeth cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant y gweithlu Llywodraeth Cymru:

en-gb	2021 to 2026 sets ambitious targets.
cy-gb	2021 i 2026 yn gosod targedau uchelgeisiol.

en-gb	In external recruitment:
cy-gb	Mewn recriwtio allanol:

en-gb	by 2026 we aim for 20% of people we appoint to be disabled and 20% will be from ethnic minority backgrounds
cy-gb	•  erbyn 2026, rydym yn anelu i 20% o’r bobl rydym yn eu penodi fod yn anabl a bydd 20% o gefndiroedd lleiafrifoedd ethnig

en-gb	by 2030, we aim to increase this so 30% of people we appoint will be disabled, in order to make bigger inroads into the very large-scale underrepresentation of disabled people in our organisation
cy-gb	erbyn 2030, ein nod yw cynyddu hyn fel bod 30% o’r bobl rydyn ni’n eu penodi yn anabl, er mwyn gwneud cynnydd mwy o ran y tangynrychiolaeth fawr iawn o bobl anabl yn ein sefydliad.

en-gb	more than 50% of appointments to the Senior Civil Service (SCS) at Welsh Government between now and 2026 will be women
cy-gb	bydd dros 50% o’r penodiadau i’r Uwch Wasanaeth Sifil yn Llywodraeth Cymru rhwng nawr a 2026 yn fenywod.

en-gb	In internal recruitment, our aspirations are:
cy-gb	Wrth recriwtio’n fewnol, ein dyheadau yw:

en-gb	to promote disabled staff at a level which exceeds their population share, to address current under-representation at all levels of the organisation
cy-gb	dyrchafu staff anabl ar lefel sy’n uwch na’u cyfran o’r boblogaeth, er mwyn mynd i’r afael â thangynrychiolaeth ar bob lefel yn y sefydliad

en-gb	to promote ethnic minority staff at a level which exceeds their population share, to address current under-representation at all levels of the organisation
cy-gb	hyrwyddo staff o leiafrifoedd ethnig ar lefel sy’n uwch na’u cyfran o’r boblogaeth, er mwyn mynd i’r afael â thangynrychiolaeth ar bob lefel yn y sefydliad

en-gb	for more than 50% of promotions to the SCS to be women.
cy-gb	i dros 50% o’r dyrchafiadau i’r Uwch Wasanaeth Sifil fod yn fenywod

en-gb	Progress on our targets is measured annually, in a calendar year.
cy-gb	Caiff cynnydd ar ein targedau ei fesur yn flynyddol, mewn blwyddyn galendr.

en-gb	The Welsh Government’s Annual Employer Equality Report 2021 to 2022 sets out progress made against the 6 recruitment targets for the calendar year 2021, which showed 4 out of the 6 recruitment targets were met.
cy-gb	Mae Adroddiad Blynyddol Llywodraeth Cymru ar Gydraddoldeb Cyflogwyr 2021 i 2022 yn nodi’r cynnydd a wnaed yn erbyn y 6 targed recriwtio ar gyfer y flwyddyn galendr 2021, a oedd yn dangos bod pedwar o’r 6 tharged recriwtio wedi cael eu cyrraedd.

en-gb	The 50% targets for the promotion and external recruitment of women to the SCS were exceeded.
cy-gb	Rhagorwyd ar y targedau 50% ar gyfer dyrchafu a recriwtio menywod yn allanol i’r Uwch Wasanaeth Sifil.

en-gb	The target for Black, Asian and Minority Ethnic staff to be promoted at higher rates than their Welsh Government population share was exceeded.
cy-gb	Rhagorwyd ar y targed i staff Du, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig gael eu dyrchafu ar gyfraddau uwch na’u cyfran o boblogaeth Llywodraeth Cymru.

en-gb	The equivalent target for disabled staff was in line with the target set.
cy-gb	Roedd y targed cyfatebol ar gyfer staff anabl yn unol â’r targed a osodwyd.

en-gb	However, the 20% targets for the external recruitment of ethnic minority and disabled people were not met, with proportions seeing little change from the previous year.
cy-gb	Fodd bynnag, ni chyrhaeddwyd y targedau 20% ar gyfer recriwtio pobl o leiafrifoedd ethnig a phobl anabl yn allanol, gyda’r cyfrannau’n gweld ychydig iawn o newid ers y flwyddyn flaenorol.

en-gb	The Annual Employer Equality Report 2022 to 2023 is to be published before 31st March 2023.
cy-gb	Bydd Adroddiad Blynyddol Cydraddoldeb Cyflogwyr 2022 i 2023 yn cael ei gyhoeddi cyn 31ain Mawrth 2023.

en-gb	A More Equal Wales:
cy-gb	Cymru sy’n Fwy Cyfartal:

en-gb	We also:
cy-gb	Fe wnaethom y canlynol hefyd:

en-gb	these aims are about strengthening and advancing equality and human rights in Wales which we expect to remain relevant beyond the period covered by this plan.
cy-gb	Mae’r nodau hyn yn ymwneud â chryfhau a hybu cydraddoldeb a hawliau dynol yng Nghymru, yr ydym yn disgwyl y byddant yn dal yn berthnasol y tu hwnt i’r cyfnod sy’n cael sylw yn y cynllun hwn.

en-gb	Annual report 2023–24
cy-gb	Adroddiad blynyddol 2023–24

en-gb	A million Welsh speakers, Annual report 2023–24
cy-gb	Miliwn o siaradwyr, Adroddiad blynyddol 2023–24

en-gb	Welsh Government departments; public bodies in Wales; third sector organisations in Wales; private sector companies in Wales; education institutions in Wales; organisations working to increase the use of Welsh; organisations working with families, children and young people, and communities; and other interested parties.
cy-gb	Adrannau Llywodraeth Cymru; cyrff cyhoeddus yng Nghymru; cyrff y trydydd sector yng Nghymru; cwmnïau y sector preifat yng Nghymru; sefydliadau addysgol yng Nghymru; sefydliadau sy’n gweithio i gynyddu’r defnydd o’r Gymraeg; sefydliadau sy’n gweithio gyda theuluoedd, plant a phobl ifanc, a chymunedau; a phartïon eraill â diddordeb.

en-gb	In order to fulfil the requirements of the Government of Wales Act 2006, Cymraeg 2050:
cy-gb	Er mwyn cyflawni gofynion Deddf Llywodraeth Cymru 2006, lansiwyd Cymraeg 2050:

en-gb	A million Welsh speakers was launched in July 2017, when the previous strategy came to an end.
cy-gb	Miliwn o siaradwyr ym mis Gorffennaf 2017, wedi i’r strategaeth flaenorol dynnu i’w therfyn.

en-gb	The Government of Wales Act 2006 requires an annual report to be published to monitor progress against the Welsh Language Strategy.
cy-gb	Mae’n ofynnol o dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 i gyhoeddi adroddiad blynyddol i fonitro cynnydd yn erbyn Strategaeth y Gymraeg.

en-gb	Cymraeg 2050 Division
cy-gb	Is-adran Cymraeg 2050

en-gb	Cardiff CF10 3NQ e-mail:
cy-gb	Caerdydd CF10 3NQ e-bost:

en-gb	Cymraeg2050@gov.wales
cy-gb	Cymraeg2050@llyw.cymru

en-gb	@Cymraeg
cy-gb	@Cymraeg

en-gb	Facebook/Cymraeg
cy-gb	Facebook/Cymraeg

en-gb	This document is available on the Welsh Government website at  www.gov.wales/welsh-language
cy-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru yn www.llyw.cymru/y-gymraeg

en-gb	Welsh Language (Wales) Measure 2011; Cymraeg 2050:
cy-gb	Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011; Cymraeg 2050:

en-gb	A million Welsh  speakers (2017); Cymraeg 2050:
cy-gb	Miliwn o siaradwyr (2017); Cymraeg 2050:

en-gb	Work programme 2021 to 2026 (2021); Technical report:
cy-gb	Rhaglen waith 2021 i 2026 (2021); Adroddiad technegol:

en-gb	Projection and trajectory for the number of Welsh speakers aged three and over, 2011 to 2050 (2017)
cy-gb	Amcanestyniad a thaflwybr nifer y siaradwyr Cymraeg tair oed a throsodd,  2011–2050 (2017)

en-gb	Cabinet Secretary's Foreword 1
cy-gb	Rhagair yr Ysgrifennydd Cabinet 1

en-gb	Context – Cymraeg 2050 3
cy-gb	Cyd-destun – Cymraeg 2050 3

en-gb	Increasing the number of Welsh speakers 4
cy-gb	Cynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg 4

en-gb	Increasing the use of Welsh 32
cy-gb	Cynyddu defnydd o’r Gymraeg  32

en-gb	Creating favourable conditions – infrastructure and context 43
cy-gb	Creu amodau ffafriol – seilwaith a chyd-destun 43

en-gb	Conclusion 64
cy-gb	Casgliad 64

en-gb	Cabinet Secretary's Foreword
cy-gb	Rhagair yr Ysgrifennydd Cabinet

en-gb	We present our annual report on our Welsh language strategy, Cymraeg 2050:
cy-gb	Dyma gyflwyno ein hadroddiad blynyddol ar ein strategaeth iaith, Cymraeg 2050:

en-gb	A million Welsh speakers, for the 2023-24 financial year.
cy-gb	Miliwn o siaradwyr, ar gyfer blwyddyn ariannol 2023-24.

en-gb	This report looks back at our progress during the year in implementing Cymraeg 2050 in the context of our 2021-26 Work Programme, our Programme for Government, the Co-operation Agreement with Plaid Cymru and our commitments in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae’r adroddiad hwn yn edrych yn ôl ar ein cynnydd yn ystod y flwyddyn wrth weithredu Cymraeg 2050 yng nghyd-destun ein Rhaglen Waith ar gyfer 2021-26, ein Rhaglen Lywodraethu, y Cytundeb Cydweithio â Phlaid Cymru a’n hymrwymiadau yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	Here are some of the year's highlights:
cy-gb	Dyma rai o uchafbwyntiau’r flwyddyn:

en-gb	Completing the consultation on the Welsh Language and Education Bill and publishing a report summarising the responses to that consultation.
cy-gb	Gorffen ymgynghori ar Fil y Gymraeg ac Addysg a chyhoeddi adroddiad yn crynhoi’r ymatebion i’r ymgynghoriad hwnnw.

en-gb	Each local authority submitting its first annual review report on the Welsh in Education Strategic Plans (which came into operation in September 2022).
cy-gb	Pob awdurdod lleol yn cyflwyno ei adroddiad adolygu blynyddol cyntaf ar y Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg (a ddaeth yn weithredol ym mis Medi 2022).

en-gb	Continuing to invest in late immersion provision.
cy-gb	Parhau i fuddsoddi mewn darpariaeth trochi hwyr.

en-gb	The number of people learning Welsh with the National Centre for Learning Welsh continuing to increase.
cy-gb	Nifer y bobl sy’n dysgu Cymraeg gyda’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yn parhau i gynyddu.

en-gb	Adnodd company launched to lead on developing bilingual resources for the Curriculum for Wales.
cy-gb	Lansio cwmni Adnodd i arwain ar ddatblygu adnoddau dwyieithog ar gyfer y Cwricwlwm i Gymru.

en-gb	Publishing a new Framework for the Welsh Language Charter.
cy-gb	Cyhoeddi Fframwaith newydd ar gyfer y Siarter Iaith.

en-gb	Welsh language standards for water companies coming into force.
cy-gb	Safonau’r Gymraeg i’r cwmnïau dŵr yn dod i rym.

en-gb	Publishing the Commission for Welsh-speaking Communities Position Paper.
cy-gb	Cyhoeddi Papur Safbwynt y Comisiwn Cymunedau Cymraeg.

en-gb	Launching the Cultural Ambassadors scheme.
cy-gb	Lansio cynllun y Llysgenhadon Diwylliannol.

en-gb	Publishing the Welsh Linguistic Infrastructure Policy.
cy-gb	Cyhoeddi Polisi Seilwaith Ieithyddol y Gymraeg.

en-gb	Publishing a final report on our Welsh Language Technology Action Plan.
cy-gb	Cyhoeddi adroddiad terfynol ar ein Cynllun Gweithredu Technoleg Cymraeg.

en-gb	Continuing to support communities with a high density of Welsh speakers through the Perthyn programme.
cy-gb	Parhau i gefnogi cymunedau â dwysedd uchel o siaradwyr Cymraeg drwy raglen Perthyn.

en-gb	Through the British-Irish Council, publishing a collection of poems in all indigenous, minority and lesser-used languages to mark a quarter of a century since the Belfast/Good Friday Agreement.
cy-gb	Drwy’r Cyngor Prydeinig-Gwyddelig, cyhoeddi casgliad o gerddi yn yr holl ieithoedd brodorol, lleiafrifol a llai eu defnydd i nodi chwarter canrif ers Cytundeb Belfast/Gwener y Groglith.

en-gb	Continuing to implement our joint work plan with the Office for National Statistics to try to better understand the differences between data sources relating to the Welsh language.
cy-gb	Parhau i weithredu ein cynllun gwaith ar y cyd â’r Swyddfa Ystadegau Gwladol i geisio deall mwy am y gwahaniaethau rhwng ffynonellau data am y Gymraeg.

en-gb	This report reflects the progress that has been made across the three themes of Cymraeg 2050, namely increasing the number of Welsh speakers, increasing the use of Welsh and creating favourable conditions for the language to flourish.
cy-gb	Mae’r adroddiad hwn yn adlewyrchu’r cynnydd sydd wedi’i wneud ar draws tair thema Cymraeg 2050, sef cynyddu nifer y siaradwyr, cynyddu defnydd o’r Gymraeg a chreu amodau ffafriol i’r iaith ffynnu.

en-gb	I am proud of the progress that has been made in Welsh schools, and that our late immersion provision is going from strength to strength across Wales.
cy-gb	Rydw i’n falch o’r cynnydd sydd wedi’i wneud mewn ysgolion Cymraeg a bod ein darpariaeth trochi hwyr yn mynd o nerth i nerth ledled Cymru.

en-gb	The Welsh Language Charter continues to develop in our schools, and the increase we are seeing in the number of adults learning Welsh with the National Centre for Learning Welsh is encouraging.
cy-gb	Mae Siarter Iaith yn dal i ddatblygu yn ein hysgolion a’r cynnydd a welwn yn nifer yr oedolion sy’n dysgu Cymraeg gyda’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol yn galonogol.

en-gb	We must thank all our partners for their tireless work throughout the year – the mentrau iaith (Welsh language initiatives) hosting festivals, large and small, and all the other Welsh-medium community activities organised.
cy-gb	Rhaid diolch i’n holl bartneriaid am eu gwaith diflino gydol y flwyddyn – y mentrau iaith yn cynnal gwyliau bach a mawr a’r holl weithgareddau cymunedol cyfrwng Cymraeg eraill a drefnwyd.

en-gb	We must give special mention to the successful Llŷn and Eifionydd Eisteddfod and the Urdd Eisteddfod in Carmarthenshire.
cy-gb	Rhaid sôn yn benodol am Eisteddfod lwyddiannus Llŷn ac Eifionydd ac Eisteddfod yr Urdd Sir Gâr.

en-gb	We continue to lead in language technology and are laying foundations with our linguistic infrastructure policy.
cy-gb	Rydym yn parhau i arwain ym maes technoleg iaith ac yn gosod sylfeini gyda’n polisi seilwaith ieithyddol.

en-gb	The collaboration in relation to the economy, through ARFOR, the Welsh Language Communities Housing Plan, and the work of the Commission for Welsh-speaking Communities is vital as we implement Cymraeg 2050.
cy-gb	Mae’r cydweithio ym maes yr economi, drwy ARFOR, y Cynllun Tai Cymunedau Cymraeg a gwaith y Comisiwn Cymunedau Cymraeg yn hollbwysig wrth i ni weithredu Cymraeg 2050.

en-gb	The More than just words scheme also reminds us of the importance of developing Welsh language skills in our workplaces, particularly in the health sector.
cy-gb	Mae cynllun Mwy na geiriau hefyd yn ein hatgoffa o bwysigrwydd datblygu sgiliau iaith Gymraeg yn ein gweithleoedd, yn enwedig ym maes iechyd.

en-gb	In closing, I must emphasise that the Welsh language belongs to everyone in Wales – the people who are able to speak it confidently, those who are learning the language, and those who speak only a few words.
cy-gb	Wrth gloi, rhaid pwysleisio mai ein gweledigaeth yw bod y Gymraeg yn perthyn i bawb yng Nghymru – y bobl sy’n gallu ei siarad yn hyderus, y rhai sy’n dysgu’r iaith a’r rhai sy’n siarad ychydig eiriau yn unig.

en-gb	Together, we can place the Welsh language on a strong footing for the future, and I look forward to continuing to work alongside our partners in Wales and beyond on this important task.
cy-gb	Drwy weithio gyda’n gilydd, mae modd gosod sylfaen gadarn i’r Gymraeg ar gyfer y dyfodol ac edrychaf ymlaen at barhau i gydweithio â’n partneriaid yng Nghymru a thu hwnt gyda’r gwaith pwysig hwn.

en-gb	Context – Cymraeg 2050
cy-gb	Cyd-destun – Cymraeg 2050

en-gb	A million Welsh speakers is our Welsh language strategy.
cy-gb	Miliwn o siaradwyr yw ein strategaeth iaith Gymraeg.

en-gb	It has two main targets:
cy-gb	Mae ganddi ddau brif darged sef:

en-gb	The number of Welsh speakers to reach 1 million by 2050.
cy-gb	Nifer y siaradwyr Cymraeg i gyrraedd 1 miliwn erbyn 2050.

en-gb	The percentage of the population that speak Welsh daily and can speak more than just a few words of Welsh, to increase from 10% (in 2013-15) to at least 20% by 2050.
cy-gb	Canran y boblogaeth sy’n siarad Cymraeg bob dydd, ac sy’n gallu siarad mwy nag ychydig eiriau o Gymraeg, i gynyddu o 10% (yn 2013-15) i o leiaf 20% erbyn 2050.

en-gb	At the end of each financial year, Welsh Ministers (under Section 78 of the Government of Wales Act 2006) must publish a report outlining progress on our language strategy during the financial year.
cy-gb	Ar ôl pob blwyddyn ariannol, mae’n rhaid i Weinidogion Cymru (o dan Adran 78 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006) gyhoeddi adroddiad ar sut y cafodd y strategaeth iaith ei rhoi ar waith yn ystod y flwyddyn ariannol honno.

en-gb	This document reports on the 2023-24 financial year, and includes details of our progress under the three themes of the Cymraeg 2050 strategy:
cy-gb	Mae’r ddogfen hon yn adrodd ar flwyddyn ariannol 2023-24 ac yn cynnwys manylion ar ein cynnydd o dan dair thema strategaeth Cymraeg 2050:

en-gb	Increasing the use of Welsh
cy-gb	Cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg

en-gb	The second Cymraeg 2050 5-year Work Programme (for 2021-26) was introduced at the start of this government.
cy-gb	Cyflwynwyd ail Raglen Waith 5 mlynedd Cymraeg 2050 (ar gyfer 2021-26) ar ddechrau’r llywodraeth hon.

en-gb	This report outlines our progress against that programme, along with our commitments in the Programme for Government and in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae’r adroddiad hwn yn adrodd ar ein cynnydd yn erbyn y rhaglen honno, ein hymrwymiadau yn ein Rhaglen Lywodraethu ac yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	The current situation – how many people can speak Welsh?
cy-gb	Y sefyllfa gyfredol – faint o bobl sy’n gallu siarad Cymraeg?

en-gb	The census is the key source used to measure the number of Welsh speakers in Wales.
cy-gb	Y cyfrifiad yw’r ffynhonnell allweddol sy’n cael ei ddefnyddio i fesur nifer y  siaradwyr Cymraeg yng Nghymru.

en-gb	The 2021 Census stated that 538,300 people, or 17.8% of the population aged three years or older were able to speak Welsh in Wales.
cy-gb	Roedd Cyfrifiad 2021 yn nodi bod 538,300 o bobl tair oed neu hŷn yng Nghymru yn gallu siarad Cymraeg, neu 17.8% o’r boblogaeth.

en-gb	However, the Annual Population Survey provides results more often, every quarter, and is therefore a useful source for looking at trends in the ability of the population in relation to the Welsh language between censuses.
cy-gb	Ond gan fod yr Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth yn darparu canlyniadau amlach, a hynny bob chwarter, mae’n ffynhonnell ddefnyddiol er mwyn edrych ar dueddiadau yng ngallu’r boblogaeth yn y Gymraeg rhwng cyfrifiadau.

en-gb	According to the Annual Population Survey, 862,700 people, or 28.0% of the population aged three years or older, were able to speak Welsh in the year ending 31 March 2024.
cy-gb	Yn ôl yr Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth, roedd 862,700 o bobl tair oed neu hŷn yn gallu siarad Cymraeg yn y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2024, neu 28.0% o’r boblogaeth.

en-gb	Annual Population Survey figures vary slightly from year to year and tend to be much higher than census figures.
cy-gb	Mae ffigurau’r Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth yn amrywio ychydig o flwyddyn i flwyddyn ac yn dueddol o fod yn uwch o lawer na ffigurau’r cyfrifiad.

en-gb	Recent findings of the survey indicate a decline and it is difficult to know for certain what lies behind the data.
cy-gb	Mae tueddiadau diweddar yr Arolwg yn dangos cwymp ac mae’n anodd gwybod i sicrwydd beth sy’n gyfrifol am hynny.

en-gb	This reduction should be interpreted with caution as there has been a change in the way in which the survey is conducted recently, and also as the Office for Statistics Regulation has agreed that the accredited official status of the statistics should be temporarily withheld as a result of the increasing uncertainty about estimates derived from the source.
cy-gb	Dylid dehongli’r gostyngiad hwn gyda gofal gan fod newid wedi bod yn y modd y cynhelir yr arolwg yn ddiweddar, a hefyd gan fod y Swyddfa Rheoleiddio Ystadegau wedi cytuno y dylid atal statws ystadegau swyddogol achrededig yr ystadegau dros dro o ganlyniad i'r ansicrwydd cynyddol ynghylch amcangyfrifon sy'n deillio o'r ffynhonnell.

en-gb	In April 2023, we published a joint work plan with the Office for National Statistics
cy-gb	Ym mis Ebrill 2023, fe wnaethom gyhoeddi cynllun gwaith ar y cyd â’r Swyddfa

en-gb	(ONS), detailing further work we will undertake in order to improve our understanding of the differences between data sources relating to the Welsh language.
cy-gb	Ystadegau Gwladol (yr ONS) sy’n manylu ar waith pellach y byddwn yn ymgymryd ag ef i wella ein dealltwriaeth o’r gwahaniaethau sy’n bodoli rhwng gwahanol ffynonellau data am y Gymraeg.

en-gb	A key part of this work was linking 2021 Census data to the Labour Force Survey data, which forms the basis of the Annual Population Survey, through the Integrated Data Service.
cy-gb	Rhan allweddol o’r gwaith hwn oedd cysylltu data Cyfrifiad 2021 â data o’r Arolwg o’r Llafurlu, sy’n sail i'r Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth, drwy’r Gwasanaeth Data Integredig.

en-gb	The findings of this innovative data linking project, the first project to use the Integrated Data Service, were published in October 2023.
cy-gb	Cafodd canfyddiadau y prosiect cysylltu data arloesol hwn, y prosiect cyntaf i ddefnyddio’r Gwasanaeth Data Integredig, ei gyhoeddi ym mis Hydref 2023.

en-gb	To summarise some of the key findings:
cy-gb	I grynhoi rhai o’r prif ganfyddiadau:

en-gb	Around two in five (39.9%) of the people who recorded that they could speak Welsh in the Labour Force Survey or in the 2021 Census recorded that they could not do so in the other source.
cy-gb	Roedd tua dau o bob pump (39.9%) o'r bobl a gofnododd eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn yr Arolwg o'r Llafurlu neu yng Nghyfrifiad 2021 wedi cofnodi nad oeddent yn gallu gwneud hynny yn y ffynhonnell arall.

en-gb	More people said they were able to speak Welsh in the Labour Force Survey and that they were unable to speak Welsh in the 2021 Census than vice versa.
cy-gb	Dywedodd mwy o bobl eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn yr Arolwg o'r Llafurlu ac nad oeddent yn gallu siarad Cymraeg yn Nghyfrifiad 2021 na'r gwrthwyneb.

en-gb	Of the people who said they were able to speak Welsh in the Labour Force Survey or the 2021 Census, it was the following groups that tended to agree across both sources most often: those 65 years old or over; those living in North-west Wales; those born in Wales; and those with a Welsh national identity.
cy-gb	O'r bobl sy'n dweud eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn yr Arolwg o'r Llafurlu neu Gyfrifiad 2021, y grwpiau canlynol oedd yn tueddu i gytuno ar draws y ddwy ffynhonnell fwyaf aml: pobl 65 oed neu hŷn; pobl sy'n byw yn y gogledd-orllewin; pobl a anwyd yng Nghymru; a phobl â hunaniaeth genedlaethol Gymreig.

en-gb	Of the people who said they were able to speak Welsh in the Labour Force Survey or the 2021 Census, it was the following groups that tended to disagree across both sources most often: those younger than 25 years old; those living in South-east and North-east Wales; those born elsewhere in the UK; and those without a Welsh national identity.
cy-gb	O'r bobl sy'n dweud eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn yr Arolwg o'r Llafurlu neu Gyfrifiad 2021, y grwpiau canlynol oedd yn tueddu i anghytuno ar draws y ddwy ffynhonnell fwyaf aml: pobl iau na 25 oed; pobl sy'n byw yn y de-ddwyrain a'r gogledd-ddwyrain; pobl a anwyd mewn mannau eraill o'r DU; a phobl heb hunaniaeth genedlaethol Gymreig.

en-gb	Of the people who agreed they were able to speak Welsh in both sources, more than two-thirds (68.6%) reported speaking Welsh every day.
cy-gb	O'r bobl oedd yn cytuno y gallent siarad Cymraeg ar y ddwy ffynhonnell, nododd dros ddwy ran o dair (68.6%) eu bod yn siarad Cymraeg bob dydd.

en-gb	Of the people who said they were able to speak Welsh in the Labour Force Survey, but not in the 2021 Census, only around a quarter (24.8%) said they spoke Welsh every day.
cy-gb	O'r bobl a ddywedodd eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn yr Arolwg o'r Llafurlu ond nid yng Nghyfrifiad 2021, dim ond tua chwarter (24.8%) oedd yn dweud eu bod yn siarad Cymraeg bob dydd.

en-gb	The work plan also outlines how we will try to understand not only how these data sources differ, but why.
cy-gb	Mae’r cynllun gwaith hefyd yn amlinellu sut y byddwn yn ceisio deall nid yn unig sut y mae’r ffynonellau data hyn yn wahanol, ond pam.

en-gb	This includes investigating why the differences between the data sources change over time by considering in more detail aspects of survey methods and survey design.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys ymchwilio pam mae’r gwahaniaethau rhwng y ffynonellau data yn newid dros amser drwy ystyried yn fanylach agweddau ar ddulliau arolygu a dyluniad arolygiadau.

en-gb	We will continue to work closely with colleagues at the Office for National Statistics on these projects over the coming months.
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio yn agos gyda chydweithwyr yn y Swyddfa Ystadegau Gwladol ar y prosiectau hyn dros y misoedd nesaf.

en-gb	Cymraeg 2050 notes our vision to “see an increase in language transmission in the family, early introduction of Welsh to every child...”
cy-gb	Mae Cymraeg 2050 yn nodi’n hawydd i “weld cynnydd yn yr arfer o drosglwyddo’r iaith o fewn y teulu, yr arfer o gyflwyno’r Gymraeg yn gynnar i bob plentyn...”.

en-gb	We have continued to implement our National Policy on Welsh Language Transmission and Use in Families, published in January 2021.
cy-gb	Rydym wedi parhau i weithredu’n Polisi Cenedlaethol ar Drosglwyddo’r Gymraeg a’i Defnydd mewn Teuluoedd a gyhoeddwyd ym mis Ionawr 2021.

en-gb	The policy focuses on:
cy-gb	Mae’r polisi yn canolbwyntio ar:

en-gb	Inspiring children and young people to speak Welsh with their children in the future.
cy-gb	Ysbrydoli plant a phobl ifanc i siarad Cymraeg gyda’u plant nhw yn y dyfodol.

en-gb	Rekindling people’s Welsh language skills who may not have used their Welsh since leaving school, or who are lacking in confidence, to speak Welsh with their own children.
cy-gb	Ailgynnau sgiliau Cymraeg pobl a allai fod heb ddefnyddio’r Gymraeg ers gadael yr ysgol, neu sy’n ddi-hyder eu sgiliau iaith, i siarad Cymraeg gyda’u plant eu hunain.

en-gb	Supporting and encouraging use of Welsh within families where not everybody speaks Welsh.
cy-gb	Cefnogi ac annog y defnydd o’r Gymraeg mewn teuluoedd lle nad yw pawb yn siarad Cymraeg.

en-gb	Supporting Welsh-speaking families to speak Welsh with their children.
cy-gb	Cefnogi teuluoedd Cymraeg eu hiaith i siarad Cymraeg gyda’u plant.

en-gb	This year, our work has mainly focused on looking at what interventions could drive or increase the use of Welsh among parents who have Welsh language skills, but do not necessarily use those skills with their children.
cy-gb	Eleni, mae’n gwaith wedi canolbwyntio’n bennaf ar edrych ar ba ymyraethau a all sbarduno neu gynyddu’r defnydd o’r Gymraeg rhwng rhieni sy’n meddu ar sgiliau Cymraeg ond nad ydynt, o reidrwydd, yn defnyddio’r sgiliau hynny gyda’u plant.

en-gb	This work is based on the behavioural sciences, and includes:
cy-gb	Mae’r gwaith hwn yn seiliedig ar y gwyddorau ymddygiadol ac yn cynnwys:

en-gb	Examining the documentation sent to prospective and new parents to see if it can be a means of incentivising them to use Welsh with their children.
cy-gb	Archwilio’r ddogfennaeth sy’n cael ei hanfon at ddarpar rieni a rhieni newydd er mwyn gweld a all eu sbarduno i ddefnyddio’r Gymraeg gyda’u plant.

en-gb	Looking at whether toys can initially support parents or increase the use of Welsh with their children.
cy-gb	Edrych a all teganau gefnogi rhieni i ddechrau neu gynyddu’r defnydd o’r Gymraeg gyda’u plant.

en-gb	How to access suitable Welsh language music for parents to sing with their children, and considering whether this would incentivise further use of Welsh between them.
cy-gb	Sut yn union i gael gafael ar gerddoriaeth Gymraeg addas i rieni ganu gyda’u plant ac ystyried a fyddai hyn yn sbarduno rhagor o ddefnydd o’r Gymraeg rhyngddynt.

en-gb	We fund a national Cymraeg for Kids scheme to support parents to use Welsh with their children, and to choose Welsh-medium childcare and education.
cy-gb	Rydym yn ariannu cynllun cenedlaethol Cymraeg i Blant i gefnogi rhieni i ddefnyddio Cymraeg gyda’u plant, ac i ddewis gofal plant ac addysg cyfrwng Cymraeg.

en-gb	The scheme is seen as an important step on the journey towards Welsh-medium education, with a number of local authorities recognising the programme's contribution in their Welsh in Education Strategic Plans (WESPs).
cy-gb	Mae’r cynllun yn cael ei ystyried yn gam pwysig ar y daith tuag at addysg Gymraeg gyda nifer o’r awdurdodau lleol yn cydnabod cyfraniad y rhaglen yn eu Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg (CSCA).

en-gb	Through a series of free sessions for parents and their children, a network of Cymraeg for Kids officers therefore continue to support families to introduce and use Welsh at home, pass the Welsh language on to their children, and support children's linguistic, social and educational development.
cy-gb	Drwy gyfrwng cyfres o sesiynau am ddim i rieni a’u plant, mae rhwydwaith o swyddogion Cymraeg i Blant felly’n parhau i gefnogi teuluoedd i gyflwyno a defnyddio’r Gymraeg gartref, trosglwyddo’r Gymraeg i’w plant, a chefnogi datblygiad ieithyddol, cymdeithasol ac addysgol plant.

en-gb	During 2023-24, 3,503 virtual and in-person sessions were held, with 26,945 parents and 27,312 children supported.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, cynhaliwyd 3,503 o sesiynau rhithiol ac wyneb yn wyneb gyda 26,945 o rieni a 27,312 o blant yn cael eu cefnogi.

en-gb	Language transmission data was discussed in last year's annual report.
cy-gb	Cafodd data trosglwyddo iaith ei drafod yn adroddiad blynyddol y llynedd.

en-gb	However, in May 2024, we published a subsequent statistical headline that includes further analysis of Welsh transmission rates by gender of partner or parent from the 2021 Census.
cy-gb	Ond ym mis Mai 2024, fe wnaethom gyhoeddi pennawd ystadegol dilynol sy’n cynnwys dadansoddiad pellach o gyfraddau trosglwyddo’r Gymraeg yn ôl rhyw y partner neu’r rhiant o Gyfrifiad 2021.

en-gb	The Welsh transmission rate for couple households where only one partner could speak Welsh was higher where the Welsh-speaking partner was female (45%) rather than male (34%).
cy-gb	Roedd cyfradd trosglwyddo’r Gymraeg ar gyfer aelwydydd cwpl lle'r oedd un partner yn unig yn gallu siarad Cymraeg yn uwch lle'r oedd y partner Cymraeg ei iaith yn fenyw (45%) yn hytrach na gwryw (34%).

en-gb	This is consistent with the pattern observed in the 2011 Census.
cy-gb	Mae hyn yn gyson â’r patrwm a welwyd yng Nghyfrifiad 2011.

en-gb	However, there was no difference between the rate of Welsh transmission for single mother households and single father households where the parent was the only adult who could speak Welsh (53% for both).
cy-gb	Fodd bynnag, nid oedd gwahaniaeth rhwng cyfradd trosglwyddo’r Gymraeg ar gyfer aelwydydd mam unigol ac aelwydydd tad unigol lle mai'r rhiant oedd yr unig oedolyn a allai siarad Cymraeg (53% ill dau).

en-gb	We will continue to analyse language transmission data, including data collected through the National Survey for Wales.
cy-gb	Byddwn ni’n parhau i ddadansoddi data trosglwyddo iaith, gan gynnwys data a gesglir drwy Arolwg Cenedlaethol Cymru.

en-gb	Welsh speakers aged 16 or over with children were asked several relevant new questions as part of National Survey for Wales 2022-23.
cy-gb	Holwyd sawl cwestiwn newydd perthnasol i siaradwyr Cymraeg 16 oed neu'n hŷn sydd â phlant fel rhan o Arolwg Cenedlaethol Cymru 2022-23.

en-gb	Following a pause in the survey work in 2023-24, these questions will be asked again in 2024-25.
cy-gb	Yn dilyn saib i'r arolwg yn 2023-24, bydd y cwestiynau hyn yn cael eu holi eto yn 2024-25.

en-gb	This data will support us as we continue to implement our National Policy on Welsh Language Transmission and Use in Families.
cy-gb	Bydd y data hwn yn ein cefnogi wrth i ni barhau i weithredu’n Polisi Cenedlaethol ar Drosglwyddo’r Gymraeg a’i Defnydd mewn Teuluoedd.

en-gb	Expanding and Supporting Provision
cy-gb	Ehangu a Chefnogi Darpariaeth

en-gb	Our programme to expand the early years provision, Set up and Succeed (SaS), is a response to the Cymraeg 2050 objective to expand provision through the medium of Welsh in the early years as an entry point into Welsh-medium education.
cy-gb	Mae ein rhaglen i ehangu darpariaeth y blynyddoedd cynnar, Sefydlu a Symud (SaS), yn ymateb i nod Cymraeg 2050 i ehangu darpariaeth drwy gyfrwng y Gymraeg yn y blynyddoedd cynnar fel pwynt mynediad i addysg cyfrwng Cymraeg.

en-gb	The programme is administered by Mudiad Meithrin and 2023-24 was the sixth year of the programme.
cy-gb	Caiff y rhaglen ei gweinyddu gan Mudiad Meithrin a 2023-24 oedd chweched blwyddyn y rhaglen.

en-gb	During 2023/24, 21 provisions were supported through the SaS programme – of which 13 are new provisions and 8 are provisions that have received support for expansion.
cy-gb	Yn ystod 2023/24, cefnogwyd 21 darpariaeth drwy raglen SaS – y mae 13 ohonynt yn ddarpariaethau newydd ac 8 yn ddarpariaethau sydd wedi derbyn cymorth i ehangu.

en-gb	The programme also contributes to the local authorities' Welsh in Education Strategic Plan targets and has contributed to a commitment made in the Cooperation Agreement to expand the Flying Start programme.
cy-gb	Mae'r rhaglen hefyd yn cyfrannu at dargedau Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg (CSCA) yr awdurdodau lleol ac wedi cyfrannu at ymrwymiad a wnaed yn y Cytundeb Cydweithio i ehangu rhaglen Dechrau'n Deg.

en-gb	In terms of expanding Flying Start, 14 of the 21 provisions supported through SaS offered Flying Start.
cy-gb	O ran ehangu Dechrau’n Deg, roedd 14 o’r 21 darpariaeth a gefnogwyd drwy SaS yn cynnig Dechrau’n Deg.

en-gb	Data from the expansion programme shows that over 1,000 children have taken advantage of Flying Start Welsh-medium childcare provision to date.
cy-gb	Mae data o’r rhaglen ehangu yn dangos fod dros 1,000 o blant wedi manteisio ar ddarpariaeth gofal plant cyfrwng Cymraeg Dechrau’n Deg hyd yma.

en-gb	Chart 2 below shows a slight decrease in the number of children attending Cylchoedd Meithrin (nursery groups) from 11,198 in 2021/22 to 11,076 in 2022/23.
cy-gb	Mae Siart 2 isod yn dangos gostyngiad bach yn nifer y plant a fynychodd Gylchoedd Meithrin o 11,198 yn 2021/22 i 11,076 yn 2022/23.

en-gb	This decrease should be interpreted within the wider context of the general decrease in the number of 0 to 4 year olds in Wales over recent years.
cy-gb	Dylid dehongli’r gostyngiad hwn yng nghyd-destun y gostyngiad cyffredinol yn nifer y plant 0 i 4 oed yng Nghymru dros y blynyddoedd diweddar.

en-gb	The total sum of weekly care hours provided by Cylchoedd Meithrin has seen an annual increase over the past 8 years, with 8,554 care hours provided during 2022/23 compared to 8,331 in 2021/22.
cy-gb	Mae cyfanswm yr oriau gofal wythnosol a ddarperir gan y Cylchoedd Meithrin wedi gweld cynnydd blynyddol dros yr 8 mlynedd ddiwethaf gyda 8,554 o oriau gofal yn ystod 2022/23 i’w gymharu â 8,331 yn 2021/22.

en-gb	This increase over the years reflects the fact that more Cylchoedd are providing full day care rather than sessional care.
cy-gb	Mae’r cynnydd hwn dros y blynyddoedd yn adlewyrchu fod mwy o Gylchoedd yn darparu gofal dydd llawn yn hytrach na gofal sesiynol.

en-gb	The percentage of children transferring to Welsh-medium education has remained relatively stable, at 87% for 2022/23, and we are hopeful that the trend of progress seen before the COVID-19 period will be seen again in due course.
cy-gb	Mae canran y plant sy’n trosglwyddo i addysg Gymraeg wedi aros yn gymharol sefydlog, sef 87% ar gyfer 2022/23, ac rydym yn obeithiol y bydd y tueddiad o gynnydd a welwyd cyn y cyfnod COVID-19 yn cael ei weld eto maes law.

en-gb	2023/24 data will be available by the end of 2024, and we will include a further update in the next Cymraeg 2050 annual report.
cy-gb	Bydd data 2023/24 ar gael cyn diwedd 2024 a’r bwriad yw cynnwys diweddariad pellach yn adroddiad blynyddol nesaf Cymraeg 2050.

en-gb	During 2023-24, work has continued to support childcare providers to strengthen and expand their Welsh-medium services.
cy-gb	Mae’r gwaith o gefnogi darparwyr gofal plant i gryfhau ac ymestyn eu gwasanaethau cyfrwng Cymraeg wedi parhau yn ystod 2023-24.

en-gb	Through our work with Mudiad Meithrin, we have:
cy-gb	Drwy ein gwaith gyda Mudiad Meithrin, rydym wedi:

en-gb	Continued to work towards the target of supporting 60 new provisions in areas of need across Wales during the term of the current Senedd through the provision extension programme, Set up and Succeed.
cy-gb	Parhau i weithio tuag at y targed i gefnogi 60 darpariaeth newydd mewn ardaloedd o angen ledled Cymru yn ystod cyfnod y Senedd presennol drwy raglen ymestyn darpariaeth, Sefydlu a Symud (SaS).

en-gb	Offered training to practitioners and volunteers from Cylchoedd Meithrin across Wales through the Continuous Professional Development programme, Academi.
cy-gb	Cynnig hyfforddiant i ymarferwyr a gwirfoddolwyr o Gylchoedd Meithrin ledled Cymru drwy raglen Datblygiad Proffesiynol Parhaus, Academi.

en-gb	Continued to offer training opportunities to increase the number of Welshmedium childcare practitioners through Mudiad Meithrin's Cam wrth Gam and Cam wrth Gam Ysgolion (schools) Training Scheme.
cy-gb	Parhau i gynnig cyfleoedd hyfforddiant i gynyddu nifer yr ymarferwyr gofal plant cyfrwng Cymraeg drwy Gynllun Hyfforddiant Cam wrth Gam a Cam wrth Gam Ysgolion Mudiad Meithrin.

en-gb	Continued to support parents and their young children through the Cymraeg for Kids programme.
cy-gb	Parhau i gefnogi rhieni a’u plant ifanc drwy raglen Cymraeg i Blant.

en-gb	Continued to strengthen the link between Mudiad Meithrin and local authorities in light of the new requirements of the Welsh in Education Strategic Plans and the expansion of the Flying Start programme.
cy-gb	Parhau i gryfhau’r cyswllt rhwng y Mudiad ac awdurdodau lleol yn sgil gofynion newydd y Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg ac ehangiad rhaglen Dechrau’n Deg.

en-gb	Continued to work with other providers and partners to increase the proportion of children moving on from early years provision to Welshmedium schools.
cy-gb	Parhau i gydweithio â darparwyr a phartneriaid eraill er mwyn cynyddu cyfran y plant sy’n trosglwyddo o ddarpariaeth blynyddoedd cynnar i ysgolion cyfrwng Cymraeg.

en-gb	Extended the reach of the 'Croesi’r Bont' training programme, which focuses on language acquisition and immersion and equipping practitioners with specialist skills for use with children from non-Welsh-speaking homes.
cy-gb	Ymestyn cyrhaeddiad rhaglen hyfforddiant ‘Croesi’r Bont’, sy’n ffocysu ar gaffael iaith a throchi ac arfogi ymarferwyr â sgiliau arbenigol i’w defnyddio gyda phlant o gartrefi di-Gymraeg.

en-gb	We continued to work with the Cwlwm childcare consortium to take forward our key Programme for Government commitments including the expansion of Welshmedium activities.
cy-gb	Parhawyd â'r gwaith gyda chonsortiwm gofal plant Cwlwm i fwrw ymlaen â'n hymrwymiadau allweddol yn y Rhaglen Lywodraethu, gan gynnwys ehangu gweithgareddau cyfrwng Cymraeg.

en-gb	Cwlwm received £1,890,000 from Welsh Government during 2023-24, of which £190,000 was provided specifically to support work to increase Welsh-medium childcare provision in line with Cymraeg 2050 requirements.
cy-gb	Cafodd Cwlwm £1,890,000 gan Lywodraeth Cymru yn ystod 2023-24, a darparwyd £190,000 ohono’n benodol i gefnogi gwaith i gynyddu darpariaeth gofal plant cyfrwng Cymraeg, yn unol â gofynion Cymraeg 2050.

en-gb	In addition to this, further Welsh Government funding of £1,706,000 was allocated to Cwlwm to support the delivery of the commitments in the Programme for Government and the former Co-operation Agreement as they related to the expansion of Welsh-medium activities.
cy-gb	Yn ogystal â hyn, dyrannodd Llywodraeth Cymru £1,706,000 arall i Cwlwm i gefnogi eu gwaith i weithredu ymrwymiadau'r Rhaglen Lywodraethu a'r Cytundeb Cydweithio gynt, mewn perthynas ag ehangu gweithgareddau cyfrwng Cymraeg.

en-gb	This included funding to support the provision of additional recruits to undertake level 3 and level 5 Welsh-medium childcare qualifications.
cy-gb	Roedd hyn yn cynnwys cyllid tuag at recriwtio unigolion ychwanegol i ymgymryd â chymwysterau gofal plant cyfrwng Cymraeg lefel 3 a lefel 5.

en-gb	Funding has already been secured to continue this activity up to 2026 and discussions are ongoing to come up with a longer-term funding model.
cy-gb	Mae cyllid eisoes wedi'i sicrhau i barhau â'r gwaith hwn hyd at 2026, ac mae'r trafodaethau’n parhau ynghylch model cyllid tymor hirach.

en-gb	Discussions are also taking place to continue to fund the other activities in support of expanding Welsh-medium provision.
cy-gb	Mae yna drafod hefyd ynghylch parhau i gyllido'r gweithgareddau eraill sy’n cefnogi gwaith i ehangu darpariaeth cyfrwng Cymraeg.

en-gb	The results of the research into the Childcare Sufficiency Assessments (CSA) and suggestions for their future development were published in March 2024.
cy-gb	Cyhoeddwyd canlyniadau'r gwaith ymchwil i'r Asesiadau o Ddigonolrwydd Gofal Plant, ac awgrymiadau ar gyfer eu datblygu i'r dyfodol, ym mis Mawrth 2024.

en-gb	The recommendations from the research are currently being considered.
cy-gb	Mae'r argymhellion a luniwyd ar sail yr ymchwil yn cael eu hystyried ar hyn o bryd.

en-gb	We will focus on information that addresses the alignment between the CSAs and the Welsh in Education Strategic Plans (WESPs), and consider what more can be done to ensure that these reports complement and support each other.
cy-gb	Byddwn yn canolbwyntio ar wybodaeth sy'n ymwneud ag alinio'r Asesiadau o Ddigonolrwydd Gofal Plant â’r Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg, a beth arall y gellir ei wneud i sicrhau bod yr adroddiadau hyn yn ategu ac yn cefnogi ei gilydd.

en-gb	In December 2023, approximately 11,800 children used the Childcare Offer for Wales.
cy-gb	Ym mis Rhagfyr 2023, manteisiodd tua 11,800 o blant ar y Cynnig Gofal Plant yng Nghymru.

en-gb	Around 15% of these did so in a Welsh-medium setting.
cy-gb	Roedd tua 15% o'r rhain mewn lleoliad cyfrwng Cymraeg.

en-gb	Care Inspectorate Wales data from 2023 suggests that of approximately 1,900 providers registered to deliver the Offer, 18% use Welsh as their main language of operation.
cy-gb	Mae data Arolygiaeth Gofal Cymru yn 2023 yn awgrymu, o ryw 1,900 o ddarparwyr a gofrestrwyd i weithredu'r Cynnig, fod 18% yn defnyddio'r Gymraeg fel eu prif iaith waith.

en-gb	We have undertaken a review of childminding in Wales in order to better understand the needs of this part of the sector, and we have commissioned a wider mapping exercise of the childcare and play workforce.
cy-gb	Rydym wedi cynnal adolygiad o faes gwarchod plant yng Nghymru er mwyn deall anghenion y rhan hon o'r sector yn well, ac rydym wedi comisiynu ymarfer mapio ehangach o'r gweithlu gofal plant a chwarae.

en-gb	The mapping work began during 2022-23 and the Phase 1 and 2 reports have now been published.
cy-gb	Dechreuodd y gwaith mapio hwnnw yn ystod 2022-23 ac mae adroddiadau Cam 1 a 2 bellach wedi eu cyhoeddi.

en-gb	We will consider the findings of the exercise to inform our future programmes to extend provision.
cy-gb	Byddwn yn ystyried canfyddiadau’r ymarfer er mwyn llywio ein rhaglenni ymestyn darpariaeth yn y dyfodol.

en-gb	In terms of training, during 2023-24, 2,311 practitioners and volunteers from Cylchoedd Meithrin across Wales received training in 177 sessions through the Continuous Professional Development programme, Academi.
cy-gb	O ran hyfforddiant, yn ystod 2023-24, derbyniodd 2,311 o ymarferwyr a gwirfoddolwyr o Gylchoedd Meithrin ledled Cymru hyfforddiant mewn 177 sesiwn drwy raglen Datblygiad Proffesiynol Parhaus, Academi.

en-gb	In addition, during the reporting year, 107 Level 3 learners and 29 Level 5 learners began their course through Mudiad Meithrin's Cam wrth Gam Training Scheme.
cy-gb	Yn ogystal, yn ystod y flwyddyn adrodd, cychwynnodd 107 o ddysgwyr Lefel 3 a 29 o ddysgwyr Lefel 5 eu cwrs drwy Gynllun Hyfforddiant Cam wrth Gam Mudiad Meithrin.

en-gb	Also, 90 pupils from 15 secondary schools followed a Cam wrth Gam Ysgolion (schools) course.
cy-gb	Yn ogystal, dilynodd 90 o ddisgyblion o 15 ysgol uwchradd gwrs Cam wrth Gam Ysgolion.

en-gb	Working with the Cwlwm consortium over the past year, childcare practitioners received opportunities to develop their Welsh language skills for use at work, through the National Centre for Learning Welsh’s Camau programme.
cy-gb	Drwy gydweithio â chonsortiwm Cwlwm dros y flwyddyn ddiwethaf, rhoddwyd cyfleoedd i ymarferwyr gofal plant ddatblygu sgiliau Cymraeg ar gyfer eu gwaith, a hynny drwy raglen Camau y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol.

en-gb	Over 500 practitioners have therefore received training specifically tailored to the needs of the childcare and early years education sector.
cy-gb	Drwy hyn, cafodd dros 500 o ymarferwyr hyfforddiant wedi ei deilwra’n arbennig i anghenion y sector gofal plant ac addysg blynyddoedd cynnar.

en-gb	Our schools are key to creating the Welsh speakers of the future, and the Welsh Language and Education (Wales) Bill sets out a clear aspiration to close the gap between learning outcomes across the different language categories – so that every child, no matter which school they attend, becomes an independent and confident speaker.
cy-gb	Mae ein hysgolion yn allweddol i greu siaradwyr Cymraeg y dyfodol ac mae Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) yn gosod dyhead clir i gau’r bwlch rhwng deilliannau dysgu ar draws y gwahanol gategorïau iaith – fel bod pob plentyn, waeth pa ysgol fydd yn ei fynychu, yn dod yn siaradwr annibynnol a hyderus.

en-gb	We report on our progress against the education targets, indicators and commitments of Cymraeg 2050 in this section.
cy-gb	Rydym yn adrodd ar ein cynnydd yn erbyn targedau, dangosyddion ac ymrwymiadau addysg Cymraeg 2050 yn yr adran hon.

en-gb	The Welsh Language and Education (Wales) Bill
cy-gb	Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru)

en-gb	A consultation on a White Paper outlining our policy proposals for the Bill was held between 27 March and 16 June 2023.
cy-gb	Cynhaliwyd ymgynghoriad ar Bapur Gwyn yn amlinellu yn ein cynigion polisi ar gyfer y Bil rhwng 27 Mawrth a 16 Mehefin 2023.

en-gb	On 21 February 2024, a report was published, summarising the responses to that consultation, together with the individual responses.
cy-gb	Ar 21 Chwefror 2024, cyhoeddwyd adroddiad yn crynhoi’r ymatebion i’r ymgynghoriad hwnnw, ynghyd â’r ymatebion unigol.

en-gb	The report showed that there was general support for the ambition and objectives outlined in the White Paper.
cy-gb	Roedd yr adroddiad yn dangos bod cefnogaeth gyffredinol i’r uchelgais a’r amcanion a oedd wedi’u hamlinellu yn y Papur Gwyn.

en-gb	Based on that support, the Minister for Education and Welsh Language announced his intention to proceed with introducing a Bill.
cy-gb	Ar sail y gefnogaeth honno, cyhoeddodd Gweinidog y Gymraeg ac Addysg ei fwriad i fwrw ati i gyflwyno Bil.

en-gb	The focus of the work at the end of this reporting period was gathering further information on the costs and impacts of our proposals.
cy-gb	Ffocws y gwaith ar ddiwedd y cyfnod adrodd hwn oedd casglu gwybodaeth bellach am gostau ac effeithiau ein cynigion.

en-gb	This element is a crucial part of the scrutiny of the Bill.
cy-gb	Mae’r elfen hon yn rhan hollbwysig o’r broses o graffu ar y Bil.

en-gb	The Welsh Language and Education (Wales) Bill was laid before the Senedd on 15 July 2024 and is now at Stage 1 of the Senedd scrutiny process.
cy-gb	Cyflwynwyd Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) gerbron y Senedd ar 15 Gorffennaf 2024 ac mae bellach yng Nghyfnod 1 y broses graffu yn y Senedd.

en-gb	The main aim of the Bill is to ensure, by 2050, that all pupils are independent and confident Welsh language users, at least, by the time they reach the end of compulsory school age.
cy-gb	Prif nod y Bil yw sicrhau, erbyn 2050, bod pob disgybl yn cyrraedd diwedd oedran ysgol gorfodol yn ddefnyddwyr Cymraeg annibynnol a hyderus, o leiaf.

en-gb	In particular, that all pupils develop oral skills, equivalent to level B2 at least, of the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR).
cy-gb	Yn benodol, bod pob disgybl yn cyrraedd sgiliau llafar sydd gyfystyr â lefel B2 o leiaf o’r Fframwaith Cyfeirio Cyffredin Ewropeaidd ar gyfer Ieithoedd (CEFR).

en-gb	Welsh within the curriculum
cy-gb	Y Gymraeg yn y cwricwlwm

en-gb	Welsh is a part of Curriculum for Wales' Languages, Literacy and Communication Area of Learning and Experience.
cy-gb	Mae’r Gymraeg yn rhan o Faes Dysgu a Phrofiad Ieithoedd, Llythrennedd a Chyfathrebu y Cwricwlwm i Gymru.

en-gb	The language will continue to be a mandatory subject for all 3-16 year old learners, with flexibility for schools to decide the best way of ensuring the progression of learners in Welsh.
cy-gb	Mae’r iaith yn parhau’n bwnc gorfodol i bob dysgwr 3-16 oed, gyda hyblygrwydd i ysgolion benderfynu ar y ffordd orau o sicrhau bod eu dysgwyr yn gwneud cynnydd yn y Gymraeg.

en-gb	Progression in each Area of Learning and Experience is based on the concept of a learning continuum.
cy-gb	Mae cynnydd ym mhob Maes Dysgu a Phrofiad yn seiliedig ar gysyniad o gontinwwm dysgu.

en-gb	In terms of Welsh, this means that each pupil develops from having little or no language, to making progress to become a learner that uses the language confidently and successfully.
cy-gb	Yn achos y Gymraeg, mae hyn yn golygu bod pob disgybl yn datblygu o fod yn ddi-iaith, neu gyda dim ond ychydig iaith, ac yn gwneud cynnydd tuag at fod yn ddysgwr sy’n defnyddio’r iaith yn hyderus ac yn llwyddiannus.

en-gb	Welsh language learning and teaching is supported in English-medium schools and settings through a Welsh Language Framework.
cy-gb	Cefnogir dysgu ac addysgu Cymraeg mewn ysgolion a lleoliadau cyfrwng Saesneg drwy Fframwaith Iaith Gymraeg.

en-gb	It underlines how the language is an integral part of the Curriculum for Wales and sets out the statutory requirements for the Welsh language, as well as identifying the experiences, knowledge, and skills that make up the curriculum.
cy-gb	Mae’n tanlinellu sut mae’r iaith yn rhan annatod o’r Cwricwlwm i Gymru ac yn nodi’r gofynion statudol ar gyfer y Gymraeg, yn ogystal â nodi’r profiadau, gwybodaeth, a’r sgiliau sy’n rhan o’r cwricwlwm.

en-gb	The new framework was developed by teachers for teachers.
cy-gb	Datblygwyd y fframwaith newydd gan athrawon ar gyfer athrawon.

en-gb	It is designed to help schools develop their understanding of what should be learned, as well as their understanding of progress in Welsh language learning.
cy-gb	Fe’i cynlluniwyd i helpu ysgolion i ddatblygu eu dealltwriaeth o beth i’w ddysgu, yn ogystal â’u dealltwriaeth o gynnydd mewn dysgu Cymraeg.

en-gb	Schools can use it as they design their curriculum and assessment to help identify the knowledge, skills and experiences that will be central to it all.
cy-gb	Gall ysgolion ei ddefnyddio wrth iddynt gynllunio eu cwricwlwm a’u hasesiad i helpu i nodi’r wybodaeth, y sgiliau, y profiadau a’r gwarediadau a fydd yn ganolog i’r cyfan.

en-gb	Projects such as the Welsh Government-funded Ein Llais Ni, developed jointly by GwE and Bangor University, and delivered across North Wales in Welsh-medium schools, have contributed to the promotion of oracy skills in Welsh.
cy-gb	Mae prosiectau fel Ein Llais Ni a ariennir gan Lywodraeth Cymru a ddatblygwyd ar y cyd gan GwE a Phrifysgol Bangor ac a gyflwynir ledled Gogledd Cymru mewn ysgolion cyfrwng Cymraeg wedi cyfrannu at y gwaith o hybu sgiliau llafaredd yn y Gymraeg.

en-gb	The project has now been shared across Wales and adapted for English-medium schools.
cy-gb	Mae’r prosiect bellach wedi’i rannu ledled Cymru ac wedi’i addasu ar gyfer ysgolion cyfrwng Saesneg.

en-gb	To ensure Wales’ qualifications are not only suitable to meet the evolving needs of learners and employers, but also appropriately reflect the Curriculum for Wales, Qualifications Wales have been reviewing and reforming the General Qualifications available to learners aged 14-16.
cy-gb	Er mwyn sicrhau bod cymwysterau Cymru nid yn unig yn addas i ddiwallu anghenion sy’n esblygu ymhlith dysgwyr a chyflogwyr, ond hefyd i adlewyrchu’r Cwricwlwm i Gymru yn briodol, mae Cymwysterau Cymru wedi bod yn adolygu a diwygio’r Cymwysterau Cyffredinol sydd ar gael i ddysgwyr 14-16 oed.

en-gb	We continue to work closely with Qualifications Wales as they progress this reform programme.
cy-gb	Rydym yn parhau i weithio’n agos gyda Chymwysterau Cymru wrth iddynt fwrw ymlaen â’r rhaglen ddiwygio hon.

en-gb	Welsh in Education Strategic Plans (WESPs)
cy-gb	Y Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg (CSCA)

en-gb	The Welsh in Education Strategic Plans have been in operation since September 2022, and outline how local authorities intend to improve the planning of Welsh in education in their areas over the next 10 years, based on a target aligned with Cymraeg 2050.
cy-gb	Mae’r Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg wedi bod yn weithredol ers mis Medi 2022, ac maent yn amlinellu sut y mae awdurdodau lleol yn bwriadu gwella’r modd y caiff y Gymraeg mewn addysg ei chynllunio yn eu hardaloedd dros y 10 mlynedd nesaf, a hynny’n seiliedig ar darged sy’n cyd-fynd â Cymraeg 2050.

en-gb	Each local authority submitted its first annual review report to the Welsh Government in July 2023.
cy-gb	Cyflwynodd pob awdurdod lleol ei adroddiad adolygu blynyddol cyntaf i Lywodraeth Cymru ym mis Gorffennaf 2023.

en-gb	The reports showed that there was an increase in the percentage of Year 1 learners studying primarily through Welsh in eleven local authorities, a decrease in ten counties, with one county having maintained its percentage since 2022-23.
cy-gb	Dangosodd yr adroddiadau bod cynnydd yn y ganran o ddysgwyr Blwyddyn 1 sy’n astudio yn bennaf drwy’r  Gymraeg mewn un ar ddeg awdurdod lleol, gostyngiad mewn deg sir gydag un sir wedi cynnal y ganran ers 2022-23.

en-gb	We see that, during 2023-24, local authorities have focussed on strengthening their internal and external operating and accountability structures to ensure the effective implementation of their WESPs.
cy-gb	Gwelwn fod awdurdodau lleol wedi rhoi sylw yn ystod 2023-24 i gryfhau eu strwythurau gweithredu ac atebolrwydd mewnol ac allanol er mwyn sicrhau y caiff eu CSCA eu gweithredu’n effeithiol.

en-gb	This includes reviewing the county education forums, establishing thematic sub-groups, which encompass early years, Additional Learning Needs (ALN), and the workforce, as well as agreeing new arrangements for the monitoring and reporting of progress against their WESP targets and commitments.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys adolygu’r fforymau addysg sirol, sefydlu is-grwpiau thematig yn cynnwys blynyddoedd cynnar, Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY), a’r gweithlu, yn ogystal â chytuno ar drefniadau newydd i fonitro ac adrodd ar gynnydd yn erbyn eu targedau ac ymrwymiadau CSCA.

en-gb	The areas prioritised by the majority of local authorities during 2023-24 were the expansion of Welsh-medium childcare settings, specifically Flying Start settings; making progress on capital plans, including ensuring alignment between the 9year capital programme and their WESPs; and undertaking reviews of their Welshmedium provisions for learners with Additional Learning Needs (ALN), as required under section 63 of the ALN Act.
cy-gb	Y meysydd a gafodd eu blaenoriaethu gan y mwyafrif o awdurdodau lleol yn ystod 2023-24 oedd ehangu lleoliadau gofal plant cyfrwng Cymraeg, yn benodol lleoliadau Dechrau’n Deg; gwneud cynnydd ar gynlluniau cyfalaf gan gynnwys sicrhau aliniad rhwng y rhaglen gyfalaf 9 mlynedd a’u CSCA; a chynnal adolygiadau o’u darpariaethau cyfrwng Cymraeg ar gyfer dysgwyr gydag Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY), fel sy’n ofynnol o dan adran 63 o’r Ddeddf ADY.

en-gb	Progress has been made in three important areas within the WESPs, namely school categorisation, provision for latecomers and the capital programme.
cy-gb	Mae cynnydd wedi’i wneud mewn tri maes pwysig o fewn y CSCA sef categoreiddio ysgolion, y ddarpariaeth ar gyfer hwyrddyfodiaid a’r rhaglen gyfalaf.

en-gb	Further information on these areas is provided below.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am y meysydd hyn isod.

en-gb	There are commitments in the WESPs to increase Welsh-medium provision and change the school category of over forty schools across Wales during the WESPs' lifetime.
cy-gb	Mae ymrwymiadau yn y CSCA i gynyddu darpariaeth cyfrwng Cymraeg a newid categori ysgol dros ddeugain o ysgolion ar draws Cymru yn ystod oes y CSCA.

en-gb	During 2023-24, a consultation process to change the language category of 6 schools in Ceredigion and Powys has been underway.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, mae proses ymgynghori i newid categori iaith 6 ysgol yng Ngheredigion a Phowys wedi bod ar waith.

en-gb	Late immersion provision is a central part of the WESP, and more information about the programme can be found below.
cy-gb	Mae darpariaeth trochi hwyr yn rhan ganolog o’r CSCA a cheir rhagor o wybodaeth am y rhaglen isod.

en-gb	There are commitments in the WESPs to open 23 new Welsh schools and expand 25 that already exist.
cy-gb	Mae ymrwymiadau yn y CSCA i agor 23 ysgol Gymraeg newydd ac ehangu 25 sy’n bodoli eisoes.

en-gb	By working in partnership with local authorities, we have managed to assign a language category for all relevant schools in Wales, of which there are 1,415.
cy-gb	Drwy weithio mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol, rydym wedi llwyddo i bennu categori iaith i bob ysgol berthnasol yng Nghymru sef 1,415.

en-gb	This will set important infrastructure for the Welsh Language and Education (Wales) Bill in the future.
cy-gb	Bydd hyn yn gosod seilwaith bwysig ar gyfer Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) yn y dyfodol.

en-gb	Changes to the PLASC (Pupil Level Annual School Census) arrangements to include the new categories were completed in the autumn term of 2023.
cy-gb	Cafodd y gwaith o wneud newidiadau i drefniadau’r CYBLD (Cyfrifiad Ysgolion Blynyddol Lefel Disgybl) er mwyn cynnwys y categorïau newydd ei orffen yn ystod  tymor yr hydref 2023.

en-gb	PLASC 2024 was completed by schools between January and March 2024, and information on the new school categories has been available since the end of the summer term this year.
cy-gb	Cafodd CYBLD 2024 ei gwblhau gan ysgolion rhwng mis Ionawr a Mawrth 2024 ac mae’r wybodaeth am gategorïau newydd yr ysgolion ar gael ers diwedd tymor yr haf eleni.

en-gb	We have established a national strategic group with eight local authorities that prioritise the categorisation policy in order to build on the work that has taken place since the new guidance was published in 2021.
cy-gb	Rydyn ni wedi sefydlu grŵp strategol cenedlaethol gydag wyth awdurdod lleol sy’n blaenoriaethu’r polisi categoreiddio er mwyn adeiladu ar y gwaith sydd wedi digwydd ers cyhoeddi’r canllawiau newydd yn 2021.

en-gb	The group shares good practice, experiences and challenges, and receives continuous further support and guidance on practical issues relating to the categorisation policy.
cy-gb	Mae’r grŵp yn rhannu arferion da, profiadau a heriau, ac yn cael cefnogaeth ac arweiniad pellach barhaus ar faterion ymarferol yn ymwneud â’r polisi categoreiddio.

en-gb	A workshop was held during the reporting period with the remaining local authorities who currently have Welsh or English-medium only schools in their areas.
cy-gb	Cynhaliwyd gweithdy yn ystod y cyfnod adrodd gyda gweddill yr awdurdodau lleol sydd ag ysgolion cyfrwng Cymraeg neu gyfrwng Saesneg yn unig ar hyn o bryd yn eu hardaloedd.

en-gb	We discussed how to introduce more Welsh during the school day, particularly in the English-medium schools and settings, to support them to start planning growth.
cy-gb	Trafodwyd sut i gyflwyno rhagor o Gymraeg yn ystod y diwrnod ysgol, yn enwedig yn yr ysgolion a'r lleoliadau cyfrwng Saesneg, er mwyn eu cynorthwyo i ddechrau cynllunio twf.

en-gb	Provision for latecomers
cy-gb	Y ddarpariaeth ar gyfer hwyrddyfodiaid

en-gb	The Cymraeg 2050 Work Programme for 2021-2026 and the Programme for Government include our commitment to expand the late immersion programme, to ensure that every newcomer to the language has access to a Welsh-medium education when they need it and wherever they are on their learning journey.
cy-gb	Mae Rhaglen Waith Cymraeg 2050 ar gyfer 2021-2026 a’r Rhaglen Lywodraethu yn cynnwys ein hymrwymiad i ehangu’r rhaglen trochi hwyr i sicrhau bod pob newydd-ddyfodiad i’r iaith yn gallu cael addysg cyfrwng Cymraeg pan fydd ei angen a ble bynnag y mae ar ei daith ddysgu.

en-gb	We continue to offer funding to support late immersion provision in all local authorities in Wales.
cy-gb	Rydym yn parhau i gynnig cyllid i gefnogi darpariaeth trochi hwyr ym mhob awdurdod lleol yng Nghymru.

en-gb	The funding will continue to support provisions already established (centres or units) or will lead to establishing new late immersion provisions, in order to enable more learners to become bilingual speakers.
cy-gb	Bydd y cyllid yn parhau i gefnogi darpariaethau sydd eisoes wedi'u sefydlu (canolfannau neu unedau) neu’n arwain at allu sefydlu darpariaethau trochi hwyr newydd er mwyn galluogi mwy o ddysgwyr i ddod yn siaradwyr dwyieithog.

en-gb	This is a great opportunity for all local authorities and their partners to expand their Welsh-medium late immersion provision in their schools and immersion centres.
cy-gb	Mae hyn yn gyfle gwych i bob awdurdod lleol a’u partneriaid ehangu eu darpariaethau trochi hwyr cyfrwng Cymraeg yn eu hysgolion a’u canolfannau trochi.

en-gb	The late immersion grant continues to support over 60 specialist staff across Wales.
cy-gb	Mae’r grant trochi hwyr yn parhau i gefnogi dros 60 o weithlu arbenigol ledled Cymru.

en-gb	As a result of our investment in this area, over 890 learners received late immersion support during 2023-24.
cy-gb	O ganlyniad i'n buddsoddiad yn y maes hwn, cafodd dros 890 o ddysgwyr gefnogaeth trochi hwyr yn ystod 2023-24.

en-gb	Indeed, since the grant was established in 2021, over 1,700 latecomers have benefited from the provision and an additional 1,200 learners have received intensive refresher support.
cy-gb	Yn wir, ers sefydlu’r grant yn 2021, mae dros 1,700 o hwyrddyfodiaid wedi elwa o’r ddarpariaeth a 1,200 o ddysgwyr ychwanegol wedi derbyn cefnogaeth gloywi dwys.

en-gb	A new Language Centre was opened at Ysgol Gymraeg Gilfach Fargoed, Caerphilly, known as Canolfan Gwenllïan, in September 2023.
cy-gb	Agorwyd Canolfan Iaith newydd yn Ysgol Gymraeg Gilfach Fargoed, Caerffili sef Canolfan Gwenllïan ym mis Medi 2023.

en-gb	We have also seen an increase in the number of learners attending the language centres in the Swansea, Blaenau Gwent and Vale of Glamorgan areas, with some counties such as Wrexham further expanding their provision.
cy-gb	Rydym hefyd wedi gweld cynnydd yn nifer y dysgwyr sy’n mynychu’r canolfannau iaith yn ardaloedd Abertawe, Blaenau Gwent a Bro Morgannwg gyda rhai siroedd fel Wrecsam yn ehangu’u darpariaeth ymhellach.

en-gb	As part of our commitment in the Cymraeg 2050 Work Programme for 2021-26, we have established a network to support immersion education through the medium of Welsh.
cy-gb	Fel rhan o’n hymrwymiad yn Rhaglen Waith Cymraeg 2050 ar gyfer 2021-26, rydym wedi sefydlu rhwydwaith i gefnogi addysg drochi drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	The sessions are going from strength to strength, and two meetings were held during the year, with over 40 late immersion practitioners and local authority officers from across Wales in attendance, to share best practice.
cy-gb	Mae’r sesiynau’n mynd o nerth i nerth a chynhaliwyd dau gyfarfod yn ystod y flwyddyn gyda dros 40 o ymarferwyr trochi hwyr a swyddogion awdurdod lleol o bob cwr o Gymru’n bresennol i rannu arferion gorau.

en-gb	Since establishing the Welsh Medium Education Capital Grant in 2018, we have invested over £128m in Welsh-medium capital projects across Wales.
cy-gb	Ers sefydlu’r Grant Cyfalaf Addysg Cyfrwng Cymraeg yn 2018, rydym wedi buddsoddi dros £128m mewn prosiectau cyfalaf cyfrwng Cymraeg ledled Cymru.

en-gb	The funding supports local authorities to fulfil their commitments in their Welsh in Education Strategic Plans by investing to improve provision, expand or establish new Welshmedium schools.
cy-gb	Mae’r cyllid yn cefnogi awdurdodau lleol i wireddu eu hymrwymiadau yn eu Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg (CSCA) drwy fuddsoddi er mwyn gwella darpariaeth, ehangu neu sefydlu ysgolion cyfrwng Cymraeg newydd.

en-gb	The capital projects we will fund will make a significant contribution to Welsh-medium education across Wales whilst also promoting the Welsh language locally.
cy-gb	Bydd y prosiectau cyfalaf y byddwn yn eu hariannu yn gwneud cyfraniad sylweddol i addysg Gymraeg ledled Cymru gan hefyd hybu’r iaith Gymraeg yn lleol.

en-gb	Since the beginning of the 10-year WESPs, Band B investment and the Welsh Medium Education Capital Grant have supported 39 projects to increase Welshmedium provision across Wales.
cy-gb	Ers dechrau’r CSCA 10 mlynedd, mae buddsoddiad Band B a’r Grant Cyfalaf Addysg Cyfrwng Cymraeg wedi cefnogi 39 o brosiectau i gynyddu darpariaeth cyfrwng Cymraeg ar draws Cymru.

en-gb	14 new schools have opened or have been relocated to increase their capacity to accept more learners.
cy-gb	Mae 14 o ysgolion newydd wedi agor neu wedi’u hail-leoli i gynyddu eu capasiti i dderbyn mwy o ddysgwyr.

en-gb	25 projects to expand Welsh-medium provision have also been completed, including some childcare projects, e.g. two childcare units in Ynys Môn and two Cylchoedd Meithrin on the sites of Welsh-medium schools in Conwy.
cy-gb	Mae 25 o brosiectau i ehangu darpariaeth cyfrwng Cymraeg wedi’u cwblhau hefyd gan gynnwys rhai prosiectau gofal plant e.e. dwy uned gofal plant ym Môn a dau gylch meithrin ar safle ysgolion cyfrwng Cymraeg yng Nghonwy.

en-gb	During 2023-24, two new primary schools were opened:
cy-gb	Yn ystod 2023-24, agorwyd dwy ysgol gynradd newydd:

en-gb	Ysgol Gynradd Gymraeg Tregeles, NPT
cy-gb	Ysgol Gynradd Gymraeg Tregeles, CNPT

en-gb	Ysgol Gynradd Groes-wen Primary School, Cardiff.
cy-gb	Ysgol Gynradd Groes-wen, Caerdydd.

en-gb	New expended buildings were provided:
cy-gb	Darparwyd adeiladau newydd wedi’u hehangu:

en-gb	Ysgol Gynradd Gymraeg y Trallwng, Powys
cy-gb	Ysgol Gynradd Gymraeg y Trallwng, Powys

en-gb	Ysgol Cwm Gwyddon, Caerphilly
cy-gb	Ysgol Cwm Gwyddon, Caerffili

en-gb	Ysgol Sant Baruc, Vale of Glamorgan.
cy-gb	Ysgol Sant Baruc, Bro Morgannwg.

en-gb	A new seedling school was established:
cy-gb	Sefydlwyd egin ysgol newydd:

en-gb	Ysgol y Gyrnos, Merthyr Tydfil.
cy-gb	Ysgol y Gyrnos, Merthyr Tudful.

en-gb	New extensions were completed:
cy-gb	Cwblhawyd estyniadau newydd:

en-gb	Ysgol Gynradd Chwilog, Gwynedd
cy-gb	Ysgol Gynradd Chwilog, Gwynedd

en-gb	Ysgol Pennant, Powys
cy-gb	Ysgol Pennant, Powys

en-gb	Ysgol Gynradd Aberteifi, Ceredigion
cy-gb	Ysgol Gynradd Aberteifi, Ceredigion

en-gb	Ysgol Uwchradd Aberteifi, Ceredigion
cy-gb	Ysgol Uwchradd Aberteifi, Ceredigion

en-gb	Ysgol Gymraeg Cwm Derwen, Caerphilly
cy-gb	Ysgol Gymraeg Cwm Derwen, Caerffili

en-gb	Ysgol Gymraeg Bro Allta, Caerphilly
cy-gb	Ysgol Gymraeg Bro Allta, Caerffili

en-gb	Ysgol Gyfun Gymraeg Rhydywaun, RhCT.
cy-gb	Ysgol Gyfun Gymraeg Rhydywaun, RCT.

en-gb	The delivery of the next phase of the Sustainable Communities for Learning Programme is designed to go hand in hand with the delivery of the 10-year Welsh in Education Strategic Plans, and to ensure that the local authorities' draft plans for the 9-year Rolling Programme reflect the WESP requirements and targets.
cy-gb	Mae cyflwyno cam nesaf y Rhaglen Cymunedau Dysgu Cynaliadwy wedi'i gynllunio i fynd law yn llaw â chyflwyno'r Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg 10 mlynedd ac i sicrhau bod cynlluniau drafft yr awdurdodau lleol ar gyfer y Rhaglen Dreigl 9 mlynedd yn adlewyrchu gofynion a thargedau y CSCA.

en-gb	Each local authority has submitted a revised capital investment plan for the next 9 years.
cy-gb	Mae pob awdurdod lleol wedi cyflwyno cynllun buddsoddi cyfalaf diwygiedig ar gyfer y 9 mlynedd nesaf.

en-gb	One of the key aims of Cymraeg 2050 is to increase the number of pupils studying through the medium of Welsh.
cy-gb	Mae cynyddu nifer y disgyblion sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg yn un o amcanion allweddol Cymraeg 2050.

en-gb	Originally, we used teacher assessments to monitor educational trends and as a baseline for further analysis of the data.
cy-gb	Yn wreiddiol, roeddem yn defnyddio asesiadau athrawon i fonitro tueddiadau addysgol ac fel llinell sylfaen ar gyfer dadansoddi’r data ymhellach.

en-gb	However, the National Data Collection for 2020 was cancelled due to the pandemic.
cy-gb	Ond, canslwyd Casgliad Data Cenedlaethol 2020 oherwydd y pandemig.

en-gb	Recognising that this impacts the annual data flow, in this report we have therefore used the percentage of learners who learn Welsh as a first language, based on the Pupil Level Annual School Census, in order to develop a broad picture of the situation in the absence of the usual data.
cy-gb	Wrth gydnabod bod hyn yn amharu ar lif data blynyddol, yn yr adroddiad hwn felly, rydym yn defnyddio canran y dysgwyr lle mae’r Gymraeg yn cael ei haddysgu iddynt fel iaith gyntaf, gan ddefnyddio’r Cyfrifiad Ysgolion Blynyddol ar Lefel Disgyblion (CYBLD) er mwyn cael braslun o’r sefyllfa yn absenoldeb y data arferol.

en-gb	Chart 3 below includes both sources in order to show consistency in the data, and to show our progress against this target.
cy-gb	Mae Siart 3 isod yn cynnwys y ddwy ffynhonnell er mwyn dangos cysondeb yn y data, ac i ddangos ein cynnydd yn erbyn y targed hwn.

en-gb	The most recent PLASC data (2024), published in July this year, shows a small decrease in reception class learners studying through the medium of Welsh, from 23.8% in 2022/23 to 23.6% in 2023/24.
cy-gb	Mae data diweddaraf CYBLD (2024), a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf eleni yn dangos gostyngiad bach o ran dysgwyr oedran Dosbarth Derbyn sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg, o 23.8% yn 202/23 i 23.6% yn 2023/24.

en-gb	It is important to note, however, that the data is incomplete for learners in reception classes as it is not a statutory requirement for schools to report on the language medium of education in relation to learners younger than five years old at the start of the academic year.
cy-gb	Mae’n bwysig nodi fodd bynnag nad yw’r data ar gyfer dysgwyr dosbarth derbyn yn gyflawn gan nad yw’n statudol i ysgolion adrodd ar gyfrwng addysg dysgwyr sy’n iau na phum mlwydd oed ar ddechrau’r flwyddyn academaidd.

en-gb	The data shows a small increase in Year 1 learners studying through the medium of Welsh, from 23.4% in 2022/23 to 24.3% in 2023/24.
cy-gb	Mae’r data yn dangos cynnydd bach o ran dysgwyr Blwyddyn 1 sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg, o 23.4% yn 2022/23 i 24.3% yn 2023/24.

en-gb	In the Cymraeg 2050 Work Programme for 2021-26, we have committed to increasing the percentage of Year 1 learners taught in Welsh to 26% by 2026.
cy-gb	Yn Rhaglen Waith Cymraeg 2050 ar gyfer 2021-26, rydym wedi ymrwymo i gynyddu canran y dysgwyr Blwyddyn 1 sy’n cael eu haddysgu yn Gymraeg i 26% erbyn 2026.

en-gb	Table 1 below shows that in 2011/12, there were 7,300 Year 2 learners (aged seven) learning Welsh as a first language, and 7,660 learners by 2023/24.
cy-gb	Mae Tabl 1 isod yn dangos, yn 2011/12, roedd 7,300 o ddysgwyr Blwyddyn 2 (saith oed) yn dysgu Cymraeg fel iaith gyntaf, gyda 7,660 erbyn 2023/24.

en-gb	The 360 additional children correspond to 12 new classes of 30 children.
cy-gb	Mae’r 360 yn fwy o ddysgwyr gyfystyr â 12 o ddosbarthiadau newydd o 30 o blant.

en-gb	The percentage of Year 2 learners studying Welsh as a first language has also increased from 22.2% in 2011/12 to 23.2% in 2023/24.
cy-gb	Mae canran y dysgwyr Blwyddyn 2 sydd yn astudio’r Gymraeg fel iaith gyntaf hefyd wedi cynyddu o 22.2% yn 2011/12 i 23.2% yn 2023/24.

en-gb	We have also seen an increase in the percentage of Year 7 learners studying through the medium of Welsh from 19.3% in 2022/23 to 19.8% in 2023/24, equating to around 130 more learners.
cy-gb	Rydym hefyd wedi gweld cynnydd yng nghanran dysgwyr Blwyddyn 7 sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg o 19.3% yn 2022/23 i 19.8% yn 2023/24, sy’n cyfateb i oddeutu 130 yn mwy o ddysgwyr.

en-gb	We also monitor the proportion of Year 9 learners (usually aged 14) assessed in Welsh (first language).
cy-gb	Rydym hefyd yn monitro cyfran y dysgwyr Blwyddyn 9 (14 oed fel arfer) sy’n cael eu hasesu yn y Gymraeg (iaith gyntaf).

en-gb	This proportion has increased over time from 17.0% in 2011/12 to 19.6% by 2023/24 – see Chart 4 below.
cy-gb	Mae'r gyfran hon wedi cynyddu dros amser o 17.0% yn 2011/12 i 19.6% erbyn 2023/24 – gweler Siart 4 isod.

en-gb	Again, as teacher assessments have not been available for the end of Key Stage 2 (end of primary school) or for the end of Key Stage 3 (Year 9 of secondary school) in a consistent manner, we are using the percentage of learners studying Welsh as a first language, using Pupil Level Annual School Census data.
cy-gb	Unwaith eto, gan nad oes asesiadau athrawon wedi bod ar gael ar gyfer diwedd Cyfnod Allweddol 2 (oedran gorffen yr ysgol gynradd) nac ar gyfer diwedd Cyfnod Allweddol 3 (Blwyddyn 9 yr ysgol uwchradd) yn gyson, rydym yn defnyddio canran y dysgwyr sy’n astudio’r Gymraeg fel iaith gyntaf, gan ddefnyddio data’r Cyfrifiad Ysgolion Blynyddol ar Lefel Disgyblion (CYBLD).

en-gb	As with Chart 3 above, Chart 4 below also includes both sources side by side in order to show the overall consistency of the data.
cy-gb	Fel ag yn achos Siart 3 uchod, mae Siart 4 isod hefyd yn cynnwys y ddwy ffynhonnell ochr yn ochr er mwyn dangos cysondeb cyffredinol y data.

en-gb	Chart 4 above shows that, according to the 2023/24 academic year school census, 21.8% of learners at the end of primary school and 19.6% of Year 9 learners in secondary schools learn Welsh as a first language.
cy-gb	Mae Siart 4 uchod yn dangos, yn ôl cyfrifiad ysgolion blwyddyn academaidd 2023/24, bod 21.8% o ddysgwyr ar ddiwedd ysgol gynradd a 19.6% o ddysgwyr Blwyddyn 9 mewn ysgol uwchradd yn dysgu Cymraeg fel iaith gyntaf.

en-gb	These percentages have increased slightly since 2011/12.
cy-gb	Mae’r canrannau hyn wedi cynyddu ychydig ers 2011/12.

en-gb	However, the percentage learning Welsh as a first language in Key Stage 3 continues to be lower than the percentage in Key Stage 2 three years previously (for example, comparing Key Stage 2 in 2020/21 with Key Stage 3 in 2023/24).
cy-gb	Fodd bynnag, mae’r ganran sy’n dysgu Cymraeg fel iaith gyntaf yng Nghyfnod Allweddol 3 yn parhau i fod yn is na’r ganran yng Nghyfnod Allweddol 2 dair mlynedd ynghynt (er enghraifft, gan gymharu Cyfnod Allweddol 2 yn 2020/21 â Chyfnod Allweddol 3 yn 2023/24).

en-gb	However, local authorities are expected to continue to improve linguistic progression between the primary and secondary sector to ensure that our learners continue to develop their language skills on transition to secondary education, and that the number of learners switching to follow the Welsh second language route at Key Stage 3 is reduced.
cy-gb	Fodd bynnag, mae disgwyl i awdurdodau lleol barhau i wella dilyniant ieithyddol rhwng y cynradd a’r uwchradd i sicrhau bod ein dysgwyr yn parhau i ddatblygu eu sgiliau iaith wrth drosglwyddo i addysg uwchradd, a bod nifer y dysgwyr sy’n newid i ddilyn y llwybr Cymraeg ail iaith yng Nghyfnod Allweddol 3 yn gostwng.

en-gb	The authorities' WESPs is required to set out how they will ensure that learners taught through the medium of Welsh continue to be taught as such when transitioning from one year group to another year group, and to plan accordingly if continuity is of concern.
cy-gb	Mae gofyn i CSCA yr awdurdodau nodi sut y byddant yn sicrhau bod dysgwyr a addysgir yn Gymraeg yn parhau i gael eu haddysgu felly wrth drosglwyddo o un grŵp blwyddyn i grŵp blwyddyn arall, a chynllunio yn unol â hynny os yw’r cyfraddau dilyniant yn destun pryder.

en-gb	We will monitor the progress of local authorities on the implementation of their WESPs on an annual basis.
cy-gb	Byddwn yn monitro cynnydd awdurdodau lleol ar weithrediad eu CSCA yn flynyddol.

en-gb	According to the 2021 Census, 33% of 16-17 year olds were able to speak Welsh.
cy-gb	Yn ôl Cyfrifiad 2021, roedd 33% o bobl ifanc 16-17 oed yn gallu siarad Cymraeg.

en-gb	There has been an increase in the percentage of learners enrolling to sit the Welsh first language and second language (full course) GCSE since 2008/09, as shown in Chart 5 above.
cy-gb	Mae cynnydd wedi bod yng nghanran y dysgwyr sy’n cofrestru ar gyfer TGAU Cymraeg iaith gyntaf ac ail iaith (cwrs llawn) ers 2008/09, fel y gwelir yn Siart 5 uchod.

en-gb	Chart 5 also shows that 82% of Year 11 learners had enrolled to sit a GCSE in Welsh as a first or second language in 2022/23 (19% Welsh first language, and 64% Welsh second language).
cy-gb	Mae Siart 5 hefyd yn dangos bod 82% o ddysgwyr Blwyddyn 11 wedi’u cofrestru i sefyll TGAU Cymraeg iaith gyntaf neu ail iaith yn 2022/23 (19% Cymraeg iaith gyntaf, a 64% Cymraeg ail iaith).

en-gb	This has increased over the past decade from 70% in 2008/09 (14% Welsh first language, and 56% Welsh second language) – note that this percentage includes learners who had signed up for a short second language course.
cy-gb	Mae hyn wedi cynyddu dros y degawd diwethaf o 70% yn 2008/09 (14% Cymraeg iaith gyntaf, a 56% ail iaith) – noder fod y ganran hon yn cynnwys dysgwyr a oedd wedi cofrestru ar gyfer cwrs byr ail iaith.

en-gb	Chart 6 above shows that 84.4% of learners enrolled for the Welsh first language GCSE in 2022/23 were also enrolled for at least two other qualifications through the medium of Welsh.
cy-gb	Mae Siart 6 uchod yn dangos bod 84.4% o ddysgwyr a gofrestrwyd ar gyfer TGAU Cymraeg iaith gyntaf yn 2022/23 hefyd wedi’u cofrestru ar gyfer o leiaf dau gymhwyster arall drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	68.9% of learners enrolled for the Welsh first language GCSE in 2022/23 were also enrolled for at least five other qualifications through the medium of Welsh.
cy-gb	Roedd 68.9% o’r dysgwyr a gofrestrwyd ar gyfer TGAU Cymraeg iaith gyntaf yn 2022/23 hefyd wedi’u cofrestru ar gyfer o leiaf pum cymhwyster arall drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	This figure has increased substantially since 2015/16 and has long since reached the target of 65% by 2021.
cy-gb	Mae’r ffigur hwn wedi cynyddu cryn dipyn ers 2015/16, ac wedi hen gyrraedd y targed o 65% erbyn 2021.

en-gb	The 2023/24 academic year data will become available by next year, and we will include a further update in our next Cymraeg 2050 annual report.
cy-gb	Bydd data blwyddyn academaidd 2023/24 yn dod ar gael erbyn y flwyddyn nesaf a’r bwriad yw cynnwys diweddariad pellach yn adroddiad blynyddol nesaf Cymraeg 2050.

en-gb	e-sgol
cy-gb	e-sgol

en-gb	Since its launch in 2018, the e-sgol project has been expanding year on year.
cy-gb	Ers iddo gael ei lansio yn 2018, mae prosiect e-sgol wedi bod yn ehangu o flwyddyn i flwyddyn.

en-gb	During the 2023/24 academic year, 56 courses (GCSE, AS and A-level) were offered across 42 schools to 584 pupils.
cy-gb	Yn ystod blwyddyn academaidd 2023/24, cafodd 56 cwrs (TGAU, UG a Safon Uwch) eu cynnig ar draws 42 o ysgolion i 584 o ddisgyblion.

en-gb	The e-sgol project is based on the Scottish e-sgoil.
cy-gb	Mae prosiect e-sgol yn seiliedig ar e-sgoil yr Alban.

en-gb	It is a blended learning initiative that provides online teaching and learning opportunities using direct, real-time and interactive approaches.
cy-gb	Mae’n fenter ddysgu gyfunol sy’n darparu cyfleoedd addysgu a dysgu ar-lein gan ddefnyddio dulliau uniongyrchol, dysgu amser real a rhyngweithiol.

en-gb	Using the range of equipment and services available through Hwb, it has allowed students from different schools to access digital teaching opportunities by qualified and experienced teachers.
cy-gb	Gan ddefnyddio’r ystod o offer a gwasanaethau sydd ar gael drwy Hwb, mae’r prosiect wedi galluogi myfyrwyr o wahanol ysgolion i fanteisio ar gyfleoedd addysgu digidol gan athrawon cymwys a phrofiadol.

en-gb	Although participation in the project is voluntary, e-sgol has now expanded to all parts of Wales.
cy-gb	Er bod cymryd rhan yn y prosiect yn wirfoddol, mae e-sgol bellach wedi ehangu i bob rhan o Gymru.

en-gb	A significant number of local authorities continue to refer to e-sgol in their Welsh in Education Strategic Plans, and promotion of the project continues.
cy-gb	Mae nifer sylweddol o’r awdurdodau lleol yn parhau i gyfeirio at e-sgol yn eu Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg ac mae’r gwaith o hyrwyddo’r prosiect yn parhau.

en-gb	In terms of measuring the success of the courses delivered through e-sgol, in August 2023, 15.2% of pupils who studied through e-sgol received an A* in their A-level exams compared to 13% across Wales.
cy-gb	O ran mesur llwyddiant y cyrsiau sy'n cael eu darparu drwy e-sgol, ym mis Awst 2023 cafodd 15.2% o'r disgyblion a astudiodd drwy e-sgol A* yn eu harholiadau Safon Uwch o'i gymharu â 13% ar draws Cymru.

en-gb	In March 2021, the Carlam fast-track courses were introduced under e-sgol.
cy-gb	Ym mis Mawrth 2021, cyflwynwyd y 'Cyrsiau Carlam' dan fantell e-sgol.

en-gb	The courses are a series of free virtual revision sessions through the medium of Welsh and English to support pupils in years 11, 12 and 13 across Wales.
cy-gb	Mae’r cyrsiau yn gyfres o sesiynau adolygu rhithwir am ddim, drwy gyfrwng y Gymraeg a Saesneg i gefnogi disgyblion ym mlynyddoedd 11, 12 a 13 ledled Cymru.

en-gb	Carlam fasttrack revision sessions continue to be offered and the scheme has produced a total of 965 videos of the sessions.
cy-gb	Mae sesiynau adolygu ‘Carlam’ yn parhau i gael eu cynnig ac mae'r cynllun wedi cynhyrchu cyfanswm o 965 fideo o'r sesiynau.

en-gb	The videos are available on the e-sgol website and, to date, have been viewed over 70,000 times.
cy-gb	Mae’r fideos ar gael ar wefan esgol ac hyd yn hyn, maent wedi cael eu gwylio dros 70,000 o weithiau.

en-gb	During 2023-24, e-sgol has expanded provision to the primary sector.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, mae e-sgol wedi ehangu darpariaeth i'r sector cynradd.

en-gb	During the pilot phase, 74 schools signed up for the first live sessions of Cewri Cymru, with 145 teachers accessing the resources.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod peilot, cofrestrodd 74 o ysgolion i sesiwn byw cyntaf ‘Cewri Cymru’ gyda 145 o athrawon yn manteisio ar yr adnoddau.

en-gb	In addition, 27 schools, including 5 special schools, registered for the online E-steddfodau.
cy-gb	Yn ogystal, cofrestrodd 27 ysgol, gan gynnwys 5 ysgol arbennig, ar gyfer yr E-steddfodau ar-lein.

en-gb	Promoting Welsh-medium education
cy-gb	Hyrwyddo Addysg cyfrwng Cymraeg

en-gb	Promoting Welsh-medium education is included as an objective in the Welsh in Education Strategic Plans.
cy-gb	Mae hyrwyddo addysg Gymraeg yn un o amcanion y Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg.

en-gb	We have continued to award funding to Menter Caerffili to employ a Champion for the Promotion of Welsh-Medium Education in the South-east to work with local authorities and other partners to raise the profile and promote the provision of Welsh-medium education across the region.
cy-gb	Rydym wedi parhau i roi cyllid i Fenter Caerffili i gyflogi Pencampwr Hyrwyddo Addysg Cyfrwng Cymraeg yn y De-ddwyrain i weithio gydag awdurdodau lleol a phartneriaid eraill er mwyn codi proffil a hyrwyddo darpariaeth addysg cyfrwng Cymraeg ar draws y rhanbarth.

en-gb	A Champion was appointed in May 2023, and the main focus has been on establishing a baseline of knowledge about the current situation, and establishing and building effective collaboration networks with local authorities, mentrau iaith and other partners in order to raise the profile and promote the provision of Welsh-medium education across the region.
cy-gb	Cafodd Pencampwr ei benodi ym mis Mai 2023, ac mae’r ffocws pennaf wedi bod ar sefydlu gwaelodlin o wybodaeth am y sefyllfa bresennol, sefydlu ac adeiladu rhwydweithiau cydweithio effeithiol gydag awdurdodau lleol, mentrau iaith a phartneriaid eraill er mwyn codi proffil a hyrwyddo darpariaeth addysg cyfrwng Cymraeg ar draws y rhanbarth.

en-gb	The first annual conference of this scheme was held in March this year, with a particular focus on celebrating the region's achievements in promoting Welshmedium education.
cy-gb	Cynhaliwyd cynhadledd flynyddol gyntaf y cynllun hwn ym mis Mawrth eleni, gyda ffocws penodol ar ddathlu llwyddiannau’r rhanbarth wrth hyrwyddo addysg cyfrwng Cymraeg.

en-gb	The day was organised according to the seven WESP outcomes, with an opportunity to hear about good practice across the region in different areas in promoting Welsh-medium education, including upskilling staff, late immersion, Additional Learning Needs, attracting families from minority communities, and collaboration across different sectors including health.
cy-gb	Cafodd y diwrnod ei drefnu yn ôl saith deilliant y CSCA, gyda chyfle i glywed am arferion da ar draws y rhanbarth mewn gwahanol feysydd wrth hyrwyddo addysg cyfrwng Cymraeg, yn cynnwys uwch-sgilio staff, trochi hwyr, Anghenion Dysgu Ychwanegol, denu teuluoedd o gymunedau lleiafrifol, a chydweithio ar draws gwahanol sectorau yn cynnwys y maes iechyd.

en-gb	We have continued to share marketing resources with partners and local authorities across Wales to facilitate the promotion of Welsh-medium education and ensure consistency in our messages.
cy-gb	Parhawyd i rannu adnoddau marchnata gyda phartneriaid ac awdurdodau lleol ledled Cymru er mwyn hwyluso’r broses o hyrwyddo addysg Gymraeg a sicrhau cysondeb yn ein negeseuon.

en-gb	Education and training are at the heart of our vision to develop and sustain the Welsh language.
cy-gb	Mae addysg a hyfforddiant wrth galon ein gweledigaeth i ddatblygu a chynnal y Gymraeg.

en-gb	Therefore, ensuring linguistic continuity from statutory education to all elements of post-16 education and training is vitally important.
cy-gb	Felly, mae sicrhau dilyniant ieithyddol o addysg statudol i bob elfen o addysg a hyfforddiant ôl-16 yn hanfodol bwysig.

en-gb	We are focusing on creating more opportunities for young people to learn and train through the medium of Welsh.
cy-gb	Rydym yn canolbwyntio ar greu mwy o gyfleodd i bobl ifanc ddysgu a hyfforddi drwy'r Gymraeg.

en-gb	We also want to continue to develop an effective system that will be a strong foundation for adults and young people to learn Welsh.
cy-gb	Rydym hefyd am barhau i ddatblygu system effeithiol fel sylfaen gref i oedolion a phobl ifanc gael dysgu Cymraeg.

en-gb	We want to see more students with higher language skills, so they can continue to study Welsh at university to create the next generation of academics, Welsh teachers and a workforce where high level language skills are needed
cy-gb	Rydym hefyd am weld mwy o fyfyrwyr â sgiliau iaith uwch er mwyn iddynt barhau i astudio’r Gymraeg yn y brifysgol i greu’r genhedlaeth nesaf o academyddion, athrawon y Gymraeg a gweithlu lle mae galw am sgiliau iaith lefel uchel.

en-gb	Chart 5 above shows an increase from 70% to 82% of Year 11 learners that have enrolled to take a GCSE in Welsh since 2008/09.
cy-gb	Mae Siart 5 uchod yn dangos bod cynnydd o 70% i 82% o ddysgwyr Blwyddyn 11 wedi’u cofrestru ar gyfer TGAU Cymraeg ers 2008/09.

en-gb	These percentages include pupils enrolling for first language and second language Welsh courses.
cy-gb	Mae’r canrannau hyn yn cynnwys disgyblion sy’n cofrestru ar gyfer cyrsiau Cymraeg iaith ac ail iaith.

en-gb	The increase in the percentage who have enrolled to take a GCSE in Welsh is not transferring to the number taking Welsh at A-level.
cy-gb	Nid yw’r cynnydd yn y ganran sydd wedi cofrestru ar gyfer TGAU Cymraeg yn trosglwyddo i’r nifer sy’n dilyn Cymraeg Safon Uwch.

en-gb	Chart 7 below shows that there has been a decrease of 107 A-level Welsh first language and Welsh second language enrolments from 451 in 2021/22 to 344 in 2022/232.
cy-gb	Mae Siart 7 isod yn dangos y bu gostyngiad o 107 cofrestriad Cymraeg Safon Uwch Cymraeg iaith a Cymraeg ail iaith o 451 yn 2021/22 i 344 yn 2022/232.

en-gb	This is monitored by looking at how many learners have enrolled to take Welsh at A-level as a percentage of those enrolled to take Welsh at GCSE level two years previously.
cy-gb	Rydym yn monitro’r dilyniant hwn drwy edrych ar faint o ddysgwyr sydd wedi cofrestru i astudio Cymraeg Safon Uwch fel canran o’r rhai a wnaeth gofrestru i astudio TGAU Cymraeg ddwy flynedd cyn hynny.

en-gb	The 2023/24 data will be available in due course and we will include a further update in the next annual report.
cy-gb	Bydd data 2023/24 ar gael maes o law a’r bwriad yw cynnwys diweddariad pellach yn yr adroddiad blynyddol nesaf.

en-gb	Chart 7 below is based on data up to 2022/23.
cy-gb	Mae Siart 7 isod yn seiliedig ar ddata hyd at 2022/23.

en-gb	Chart 7 above shows the progression of learners moving from GCSE to A-level.
cy-gb	Mae Siart 7 uchod yn dangos dilyniant dysgwyr yn symud o TGAU i Safon Uwch.

en-gb	By the 2022/23 academic year, 3.2% of learners who had enrolled to take Welsh first language GCSE two years previously were enrolled to take Welsh first language A-level.
cy-gb	Erbyn y flwyddyn academaidd 2022/23, roedd 3.2% o’r dysgwyr a gofrestrwyd ar gyfer TGAU Cymraeg iaith gyntaf ddwy flynedd ynghynt yna wedi cofrestru ar gyfer Safon Uwch Cymraeg iaith gyntaf.

en-gb	It also shows that 0.7% of learners who had enrolled to take Welsh second language GCSE two years previously were enrolled to take Welsh second language A-level.
cy-gb	Mae’n dangos hefyd bod 0.7% o’r dysgwyr a gofrestrwyd ar gyfer TGAU Cymraeg ail iaith ddwy flynedd ynghynt wedi cofrestru ar gyfer Safon Uwch Cymraeg ail iaith.

en-gb	The percentage of those who enrolled to take Welsh at GCSE, who also enrol to study Welsh at A-level (both as a first and second language) continues to fall.
cy-gb	Mae canran y cofrestriadau TGAU Cymraeg sydd hefyd yn cofrestru i wneud Cymraeg Safon Uwch (iaith gyntaf ac ail iaith) yn parhau i ostwng.

en-gb	The numbers studying English and modern foreign languages at A-level have also fallen significantly – it is not unique to Welsh.
cy-gb	Mae’r niferoedd sy’n astudio Safon Uwch mewn Saesneg ac ieithoedd tramor modern hefyd wedi gostwng yn sylweddol – nid yw’n unigryw i’r Gymraeg.

en-gb	The 82% of Year 11 learners referred to in Chart 5 above (enrolled to sit GCSE Welsh first or second language in 2022/23) have not yet finished studying their A-levels.
cy-gb	Noder nad yw’r 82% o ddysgwyr Blwyddyn 11 y cyfeirir atynt yn Siart 5 uchod (a oedd wedi’u cofrestru i sefyll TGAU Cymraeg iaith gyntaf neu ail iaith yn 2022/23) wedi gorffen astudio cyrsiau Safon Uwch eto.

en-gb	We will have to wait for the 2023/24 and 2024/25 data to show the true current position in the numbers moving on from GCSE to A-level.
cy-gb	Bydd rhaid aros nes bydd data casgliad 2023/24 a 2024/25 ar gael i ddangos y gwir sefyllfa ar hyn o bryd yn y niferoedd sy’n trosglwyddo o TGAU i Safon Uwch.

en-gb	However, further work is needed to ensure that pupils follow the most suitable GCSE route for them.
cy-gb	Fodd bynnag, mae angen gwaith pellach i sicrhau bod disgyblion yn dilyn y llwybr TGAU iaith sydd fwyaf addas iddyn nhw.

en-gb	One of the outcomes of the WESPs is that local authorities plan to increase the number studying Welsh at A-level.
cy-gb	Un o ddeilliannau’r CSCA yw bod awdurdodau lleol yn cynllunio i gynyddu’r nifer sy’n astudio’r Gymraeg fel pwnc Safon Uwch.

en-gb	In many areas, the numbers studying Welsh in schools are low, and based on that, schools sometimes cease to offer the subject. e-sgol can often be a solution in such cases as it allows schools to create local clusters to enable more pupils to continue to study Welsh as an A-level subject.
cy-gb	Mewn nifer o ardaloedd, mae’r niferoedd sy’n astudio’r Gymraeg mewn ysgolion yn isel, ac ar sail hynny, mae ysgolion weithiau yn peidio â chynnig y pwnc. Yn aml, gall e-sgol fod yn ateb mewn achosion o’r fath gan ei fod yn caniatáu i ysgolion greu clystyrau lleol i alluogi mwy o ddisgyblion i barhau i astudio Cymraeg fel pwnc Safon Uwch.

en-gb	As part of the WESPs, we will continue to monitor the situation carefully to ensure the subject is available across Wales.
cy-gb	Fel rhan o’r CSCA, byddwn yn parhau i fonitro’r sefyllfa’n ofalus er mwyn sicrhau bod y pwnc ar gael ledled Cymru.

en-gb	We continue to fund the Coleg Cymraeg Cenedlaethol to develop assets and a brand for running an ongoing campaign to promote Welsh as an A-level subject and to support schools with a low number of learners to maintain the subject.
cy-gb	Rydym yn parhau i ariannu’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol i ddatblygu asedau a brand ar gyfer rhedeg ymgyrch barhaus i hyrwyddo Cymraeg fel pwnc Safon Uwch ac i gefnogi ysgolion i gynnal y pwnc gyda nifer isel o ddysgwyr.

en-gb	Further education and apprenticeships
cy-gb	Addysg bellach a phrentisiaethau

en-gb	During the reporting year, as a result of the Co-operation Agreement, we continued to invest additional funding to ensure that the Coleg Cymraeg Cenedlaethol increased the proportion of apprenticeships and Welsh-medium further education available.
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, yn sgil y Cytundeb Cydweithio, fe wnaethom barhau i fuddsoddi cyllid ychwanegol i sicrhau bod y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn cynyddu’r gyfran o brentisiaethau ac addysg bellach cyfrwng Cymraeg sydd ar gael.

en-gb	Additional funding was also allocated to the National Centre for Learning Welsh to provide free Welsh lessons to 16 to 25-year-olds and to the education workforce.
cy-gb	Rhoddwyd cyllid ychwanegol hefyd i’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol i ddarparu gwersi Cymraeg am ddim i bobl ifanc 16 i 25 oed ac i'r gweithlu addysg.

en-gb	An additional £2.825m was provided to the Coleg during 2023-24.
cy-gb	Darparwyd £2.825m ychwanegol i'r Coleg yn ystod 2023-24.

en-gb	This funding was used to support a programme of development grants for further education colleges and apprenticeship providers to develop capacity within Welsh-medium education in priority areas, including childcare, health and social care, sport and leisure, and land-based studies.
cy-gb	Defnyddiwyd y cyllid hwn i gefnogi rhaglen o grantiau datblygu i golegau addysg bellach a darparwyr prentisiaethau ddatblygu capasiti cyfrwng Gymraeg mewn meysydd blaenoriaeth, gan gynnwys gofal plant, iechyd a gofal cymdeithasol, chwaraeon a hamdden, ac astudiaethau ar dir.

en-gb	The funding also supported two Initial Teacher Education projects, including a project to attract undergraduates back to Wales to train to teach through the medium of Welsh.
cy-gb	Defnyddiwyd y cyllid hefyd i gefnogi dau brosiect Addysg Gychwynnol Athrawon, gan gynnwys prosiect i ddenu is-raddedigion yn ôl i Gymru i hyfforddi fel athrawon i addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	We are eager to see an increase in Welsh-medium and bilingual provision in the post-16 sector.
cy-gb	Rydym yn awyddus i weld cynnydd yn y ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg a dwyieithog yn y sector  ôl-16.

en-gb	Chart 8 below shows the progress made according to provider type.
cy-gb	Mae Siart 8 isod yn dangos y cynnydd a wnaed yn y maes hwn yn ôl y math o ddarparwr.

en-gb	As seen in Chart 8 above, the percentage of learning activities held in Welsh or bilingually in further education institutions and in the work-based learning sector has significantly increased since 2017/18.
cy-gb	Fel y gwelir yn Siart 8 uchod, mae canran y gweithgareddau dysgu sy’n cael eu cynnal yn Gymraeg neu’n ddwyieithog mewn sefydliadau addysg bellach ac yn y sector dysgu seiliedig ar waith wedi cynyddu’n sylweddol ers 2017/18.

en-gb	This increase has been driven primarily by an increase in the number of bilingual activities provided in these sectors, and it is likely that this includes some activities that develop and maintain learners' Welsh language skills.
cy-gb	Mae’r cynnydd hwn wedi’i ysgogi’n bennaf gan gynnydd yn nifer y gweithgareddau dwyieithog a ddarperir yn y sectorau hyn ac mae’n debygol bod hyn yn cynnwys peth gweithgareddau sy’n datblygu a chynnal sgiliau Cymraeg dysgwyr.

en-gb	There has also been a gradual increase in the number of activities taking place in schools over the same period.
cy-gb	Gwelwyd cynnydd graddol hefyd yn nifer y gweithgareddau sy’n cael eu cynnal mewn ysgolion dros yr un cyfnod.

en-gb	Since publishing the Coleg Cymraeg Cenedlaethol's Welsh-Medium Further Education and Apprenticeship Action Plan (December 2018), the Coleg has supported a number of strategic projects, with 71 grants awarded to colleges and 33 grants awarded to apprenticeship providers during the 2023/24 academic year.
cy-gb	Ers cyhoeddi Cynllun Gweithredu Addysg Bellach a Phrentisiaethau Cyfrwng Cymraeg y Coleg Cymraeg Cenedlaethol (Rhagfyr 2018), mae’r Coleg wedi cefnogi nifer o brosiectau strategol gyda 71 grant yn cael eu dyfarnu i golegau a 33 grant i ddarparwyr prentisiaeth yn ystod blwyddyn academaidd 2023/24.

en-gb	These projects focused on the priority areas of health and care, childcare, public services, sports and land-based studies, to establish a robust infrastructure for the provision and to increase the number of learners studying through the medium of Welsh and bilingually.
cy-gb	Roedd y prosiectau hyn yn canolbwyntio ar feysydd blaenoriaeth: iechyd a gofal, gofal plant, gwasanaethau cyhoeddus, chwaraeon ac astudiaethau ar dir, er mwyn sefydlu seilwaith cadarn ar gyfer y ddarpariaeth a chynyddu nifer y dysgwyr sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg ac yn ddwyieithog.

en-gb	As a result, 102 members of staff at further education colleges and working with apprenticeship providers were funded during the 2023/24 academic year to support Welsh and bilingual provision at their institutions.
cy-gb	O ganlyniad, cyllidwyd 102 aelod o staff mewn colegau addysg bellach a chyda darparwyr prentisiaethau yn ystod blwyddyn academaidd 2023/24 i gefnogi darpariaeth Cymraeg a dwyieithog yn y sefydliadau hyn.

en-gb	The Learner Ambassador scheme for the post-16 sector is also going from strength to strength.
cy-gb	Mae’r cynllun Llysgenhadon Dysgwyr i’r sector ôl-16 hefyd yn mynd o nerth i nerth.

en-gb	During the 2023/24 academic year, 49 ambassadors promoted Welsh language opportunities among their peers across Wales, supporting providers to build learners' confidence in their Welsh language skills, and to provide opportunities to chat and understand the importance of speaking the language, particularly in the workplace.
cy-gb	Yn ystod blwyddyn academaidd 2023/24, roedd 49 o lysgenhadon yn hyrwyddo cyfleoedd Cymraeg i'w cyfoedion ledled Cymru, gan gynorthwyo darparwyr i fagu hyder dysgwyr yn eu Cymraeg, ac i gynnig cyfleoedd i sgwrsio a deall pwysigrwydd siarad yr iaith, yn enwedig yn y gweithle.

en-gb	Training for tutors/practitioners is key in expanding provision.
cy-gb	Mae hyfforddiant i diwtoriaid/ymarferwyr yn allweddol wrth fynd ati i ehangu’r ddarpariaeth.

en-gb	During the 2023/24 academic year, over 400 were trained in the post-16 sector.
cy-gb	Yn ystod blwyddyn academaidd 2023/24, hyfforddwyd dros 400 yn y sector ôl-16.

en-gb	During the same period, 38 members of staff were supported to become more confident in Welsh, and be able to use their Welsh in their everyday work through a National Mentoring Programme for the post-16 sector.
cy-gb	Yn ystod yr un cyfnod, cefnogwyd 38 aelod o staff i godi hyder a’u galluogi i ddefnyddio’r Gymraeg yn eu gwaith bob dydd drwy Raglen Fentora Genedlaethol i'r sector ôl16.

en-gb	In August 2021, the Gwreiddio Scheme for post-16 staff was launched with the aim of fostering a community of staff to increase the level of Welsh-medium provision.
cy-gb	Ym mis Awst 2021, lansiwyd y Cynllun Gwreiddio ar gyfer staff ôl-16 gyda’r bwriad o feithrin cymuned o staff er mwyn cynyddu lefel y ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg.

en-gb	By the end of 2023/24, 425 members of staff had enrolled on the scheme.
cy-gb	Ar ddiwedd 2023/24, roedd 425 aelod o staff wedi’u cofrestru ar y cynllun.

en-gb	Higher education
cy-gb	Addysg uwch

en-gb	The Coleg Cymraeg Cenedlaethol supports universities to develop Welsh and bilingual modules and courses through grants in conjunction with the institutions, rather than funding lecturer posts, thereby embedding the provision as an integral part of the offer.
cy-gb	Mae’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn cefnogi prifysgolion i ddatblygu modiwlau a chyrsiau yn Gymraeg ac yn ddwyieithog drwy grantiau ar y cyd â’r sefydliadau, yn hytrach nag ariannu swyddi darlithwyr, sy’n gwreiddio’r ddarpariaeth fel rhan annatod o’r arlwy.

en-gb	Welsh-medium provision is now available across 25 subject areas.
cy-gb	Bellach, mae darpariaeth cyfrwng Cymraeg ar gael ar draws 25 maes pwnc.

en-gb	In 2023/24, 54 subject grants and 4 incentive grants were awarded to support provision through the medium of Welsh.
cy-gb	Yn 2023/24, dyfarnwyd 54 grant pynciol a 4 grant sbarduno i gefnogi darpariaeth drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	10 new research scholarships were awarded in 2023/24 in a range of academic subjects, with 27 research scholarships continuing under the sponsorship of the Coleg.
cy-gb	Dyfarnwyd 10 ysgoloriaeth ymchwil newydd yn 2023/24 mewn ystod o bynciau academaidd, gyda 27 ysgoloriaeth ymchwil yn parhau dan nawdd y Coleg.

en-gb	When the Coleg was established in 2011, 710 members of staff at universities were able to teach through the medium of Welsh.
cy-gb	Pan sefydlwyd y Coleg yn 2011, roedd 710 aelod o staff mewn prifysgolion yn gallu addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	By 2021/22, the figure had risen to 1,065.
cy-gb	Erbyn 2021/22, roedd y ffigwr wedi codi i 1,065.

en-gb	The lecturers are supported through a monthly academic staff training programme which includes face to face training, distance learning and workshops.
cy-gb	Cefnogir y darlithwyr drwy raglen hyfforddiant staff academaidd misol sy’n cynnwys hyfforddi wyneb yn wyneb, dysgu o bell a gweithdai.

en-gb	Data on enrolments of students at Welsh universities who used some Welsh in their education for 2022/23 onwards is not available at the time of publishing this report.
cy-gb	Nid yw data am gofrestriadau gan fyfyrwyr mewn prifysgolion yng Nghymru a oedd yn defnyddio rhywfaint o Gymraeg yn eu haddysg ar gyfer 2022/23 ymlaen ar gael adeg cyhoeddi’r adroddiad hwn.

en-gb	We will include a further update in the next annual report.
cy-gb	Byddwn yn cynnwys diweddariad pellach yn yr adroddiad blynyddol nesaf.

en-gb	Medr, the Commission for Tertiary Education and Research, is now responsible for funding and overseeing post-16 education and research.
cy-gb	Medr, y Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil, sydd bellach yn gyfrifol am ariannu a goruchwylio addysg ac ymchwil ôl-16.

en-gb	The new Commission will have a vital role in expanding the Welsh-medium and bilingual offer in tertiary education.
cy-gb	Bydd gan y Comisiwn newydd rôl hollbwysig i ehangu’r arlwy cyfrwng Cymraeg a dwyieithog ym maes addysg drydyddol.

en-gb	In particular, the Commission will be expected to:
cy-gb	Yn benodol, bydd disgwyl i’r Comisiwn:

en-gb	Plan strategically to promote and increase Welsh-medium tertiary education.
cy-gb	Gynllunio’n strategol i hyrwyddo a chynyddu addysg drydyddol cyfrwng Cymraeg.

en-gb	Encourage providers to deliver, develop and increase their Welsh-medium tertiary education.
cy-gb	Annog darparwyr i gyflwyno, datblygu a chynyddu eu haddysg drydyddol cyfrwng Cymraeg.

en-gb	Encourage providers to plan progression routes so that Welsh speakers can continue their learning post-16 and develop their Welsh language skills, and to offer opportunities to use the Welsh language in order to create a bilingual workforce.
cy-gb	Annog darparwyr i gynllunio llwybrau dilyniant fel bod siaradwyr Cymraeg yn gallu parhau â’u dysgu ôl-16 a datblygu eu sgiliau iaith Gymraeg a chynnig cyfleoedd i ddefnyddio’r Gymraeg er mwyn creu gweithlu dwyieithog.

en-gb	Monitor the availability and uptake of Welsh-medium learning opportunities and any subjects where the demand for Welsh-medium learning cannot be met at the moment.
cy-gb	Monitro argaeledd a’r nifer sy’n manteisio ar gyfleoedd dysgu cyfrwng Cymraeg, ac unrhyw bynciau lle na ellir diwallu’r galw am ddysgu cyfrwng  Cymraeg ar hyn o bryd.

en-gb	Work effectively and strategically with the Coleg Cymraeg Cenedlaethol to  achieve the above.
cy-gb	Gweithio’n effeithiol ac yn strategol gyda’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol i  gyflawni’r uchod.

en-gb	In establishing the Commission, we bring together responsibility for the strategy, planning and oversight of tertiary education within a single body.
cy-gb	Wrth sefydlu'r Comisiwn, rydym yn dwyn ynghyd gyfrifoldeb am strategaeth, cynllunio a goruchwylio addysg drydyddol o fewn un corff.

en-gb	This will strengthen the framework for planning and funding post-16 provision, ensuring a more coherent approach to developing and maintaining Welsh-medium provision.
cy-gb	Bydd hyn yn cryfhau'r fframwaith ar gyfer cynllunio ac ariannu'r ddarpariaeth ôl-16, gan sicrhau dull mwy cydlynol o ddatblygu a chynnal darpariaeth cyfrwng Cymraeg.

en-gb	The aim is for the Commission to increase the demand for Welsh tertiary education and to encourage individuals to participate in Welsh-medium education.
cy-gb	Y nod yw i’r Comisiwn gynyddu’r galw am addysg drydyddol Gymraeg ac annog unigolion i gymryd rhan mewn addysg Gymraeg.

en-gb	In June 2023, the Coleg was appointed to advise the Commission on its duties relating to the Welsh language.
cy-gb	Ym mis Mehefin 2023, penodwyd y Coleg i roi cyngor i'r Comisiwn ar ei ddyletswyddau yn ymwneud â'r Gymraeg.

en-gb	During 2024-25, the Coleg and Commission will work together to establish a strong partnership and framework for offering and receiving advice.
cy-gb	Yn ystod 2024-25, bydd y Coleg a'r Comisiwn yn cydweithio i sefydlu partneriaeth gref a fframwaith ar gyfer cynnig a derbyn cyngor.

en-gb	The Commission will be expected to consider the Coleg's advice when preparing its first strategic plan.
cy-gb	Bydd disgwyl i'r Comisiwn ystyried cyngor y Coleg wrth baratoi ei gynllun strategol cyntaf.

en-gb	Learning Welsh
cy-gb	Dysgu Cymraeg

en-gb	The National Centre for Learning Welsh was established in 2015 to co-ordinate provision and provide direction to the Welsh learning domain.
cy-gb	Sefydlwyd y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol (y Ganolfan) yn 2015 er mwyn cydlynu darpariaeth a chynnig arweiniad i’r maes dysgu Cymraeg.

en-gb	Its aim is to create new Welsh speakers, confident in using their new skills, and therefore contributing to achieving our ambition of a million Welsh speakers by 2050, as well as doubling daily use of the language.
cy-gb	Creu siaradwyr Cymraeg newydd sy’n hyderus yn defnyddio eu sgiliau newydd yw nod y Ganolfan, a thrwy hynny, gyfrannu at wireddu’r uchelgais o gyrraedd miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 a dyblu defnydd dyddiol o’r iaith.

en-gb	Data from the 2022/23 academic year shows that the Centre had 16,905 unique learners during that year.
cy-gb	Mae data blwyddyn academaidd 2022/23 yn dangos bod gan y Ganolfan 16,905 o ddysgwyr unigryw yn ystod y flwyddyn honno.

en-gb	The data also shows that:
cy-gb	Mae’r data hefyd yn dangos y canlynol:

en-gb	The Centre provided 29,485 learning activities during 2022/23.
cy-gb	Mae’r Ganolfan wedi darparu 29,485 o weithgareddau dysgu yn ystod 2022/23.

en-gb	60% of learners were at Entry level (this is the introductory level for beginners).
cy-gb	Mae 60% o ddysgwyr ar lefel Mynediad (dyma’r lefel gychwynnol i ddechreuwyr).

en-gb	16% were at Foundation level and 24% at Intermediate levels and Advanced (including Proficiency level).
cy-gb	Mae 16% ar lefel Sylfaen a 24% ar lefelau Canolradd ac uwch (gan gynnwys Hyfedredd).

en-gb	72% of learners were between the ages of 25 and 64, 15% were older than 65, and 13% were between the ages of 16 and 24.
cy-gb	Mae 72% o’r dysgwyr rhwng 25 a 64 oed, 15% yn hŷn na 65, a 13% rhwng 16-24 mlwydd oed.

en-gb	Since September 2022, the Centre has been implementing the Onwards With Welsh scheme, which offers free Welsh lessons to 16-25 year olds.
cy-gb	Ers mis Medi 2022, bu’r Ganolfan yn gweithredu’r cynllun Ymlaen Gyda’r Dysgu, sy’n cynnig gwersi Cymraeg am ddim i bobl 16-25 oed.

en-gb	The courses are tailored to the ability of individuals, from taster courses or Entry up to Advanced and Proficiency levels.
cy-gb	Mae’r cyrsiau wedi’u teilwra at allu yr unigolion boed yn gyrsiau blasu neu Fynediad hyd at lefelau Uwch a Hyfedredd.

en-gb	Free lessons are also being offered to the education workforce – be they headteachers, teachers or teaching assistants, to support our efforts to increase the workforce able to teach through the medium of Welsh.
cy-gb	Mae gwersi am ddim hefyd yn cael eu cynnig i’r gweithlu addysg – boed yn benaethiaid, yn athrawon neu’n gynorthwywyr addysgu er mwyn cefnogi ein hymdrechion i gynyddu’r gweithlu a all addysgu drwy gyfwng y Gymraeg.

en-gb	During 2023-24, 1,633 16-25 year olds undertook free Welsh lessons, and 500 of the education sector workforce received free training.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, fe wnaeth 1,633 o bobl ifanc 16-25 oed ymgymryd â gwersi Cymraeg am ddim a 500 o'r gweithlu sector addysg wedi derbyn hyfforddiant am ddim.

en-gb	The Centre is also leading on a project to encourage young Welsh speakers to return from universities to help to teach Welsh in schools.
cy-gb	Mae’r Ganolfan hefyd yn arwain ar brosiect sy’n cymell siaradwyr Cymraeg ifanc i ddychwelyd o brifysgolion i helpu gydag addysgu Cymraeg mewn ysgolion.

en-gb	The second course of its kind was held in July 2023 for 12 undergraduates, to give them a taste of being a Learn Welsh tutor or teacher.
cy-gb	Cynhaliwyd yr ail gwrs o’i fath ym mis Gorffennaf 2023 ar gyfer 12 o is-raddedigion er mwyn rhoi blas iddynt ar ddod yn diwtoriaid Dysgu Cymraeg neu’n athrawon.

en-gb	A further update will be shared in the next annual report.
cy-gb	Caiff diweddariad pellach ei rannu yn yr adroddiad blynyddol nesaf.

en-gb	The Centre's Work Welsh programme provides Learn Welsh courses for the workplace, including online self-study taster courses, tutor courses and intensive residential courses.
cy-gb	Mae rhaglen Cymraeg Gwaith y Ganolfan yn darparu cyrsiau Dysgu Cymraeg i'r gweithle gan gynnwys cyrsiau blasu hunan-astudio ar-lein, cyrsiau gyda thiwtoriaid a chyrsiau preswyl dwys.

en-gb	Further information is provided in section 6 on the Workplace below.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth yn adran 6, y Gweithle, isod.

en-gb	Increasing the number of teachers who can teach Welsh or can teach through the medium of Welsh is one of the transformational changes set out in the Cymraeg 2050 strategy.
cy-gb	Mae cynyddu nifer yr athrawon sy’n gallu addysgu’r Gymraeg neu drwy gyfrwng y Gymraeg yn un o’r newidiadau trawsnewidiol a nodir yn strategaeth Cymraeg 2050.

en-gb	To see a growth in the number of learners in Welsh-medium education, it is necessary to ensure an adequate workforce to educate them, and this can be challenging.
cy-gb	Er mwyn gallu gweld twf yn nifer y disgyblion mewn addysg Gymraeg, mae angen sicrhau gweithlu digonol i’w haddysgu ac mae hyn yn gallu bod yn heriol.

en-gb	In Cymraeg 2050, we have set the following goals by 2031:
cy-gb	Yn Cymraeg 2050, rydym wedi gosod y nodau canlynol erbyn 2031:

en-gb	3,900 primary teachers able to teach through the medium of Welsh.
cy-gb	3,900 o athrawon cynradd a all addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	4,100 secondary teachers able to teach through the medium of Welsh.
cy-gb	4,100 o athrawon uwchradd a all addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	The latest data from the Pupil Level Annual School Census for the 2023/24 academic year shows that:
cy-gb	Mae data diweddaraf y Cyfrifiad Ysgolion Blynyddol ar Lefel Disgyblion (CYBLD) ar gyfer blwyddyn academaidd 2023/24, yn dangos bod:

en-gb	2,792 primary teachers are able to teach through the medium of Welsh and 2,549 secondary teachers are able to teach through the medium of Welsh.
cy-gb	2,792 o athrawon cynradd sy’n gallu addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg a 2,549 o athrawon uwchradd sy’n gallu addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	These figures show a slight decline from 2022/23 – see Chart 10 below.
cy-gb	Mae’r ffigurau hyn yn dangos gostyngiad bach ers 2022/23 – gweler Siart 10 isod.

en-gb	Attracting a sufficient number of teachers to teach Welsh or through the medium of Welsh remains a challenge.
cy-gb	Mae denu nifer digonol o athrawon i addysgu’r Gymraeg neu drwy gyfrwng y Gymraeg yn parhau’n her.

en-gb	During the reporting year, a number of the steps set out in the Welsh in education workforce plan continued to be implemented, as follows:
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn adrodd, aethpwyd ati i barhau i weithredu nifer o’r camau a nodir yng Nghynllun y gweithlu Cymraeg mewn addysg fel y ganlyn:

en-gb	16 places have been funded for primary teachers who want to switch to secondary teaching through the Conversion Programme.
cy-gb	Ariannwyd 16 lle i athrawon cynradd sydd am newid i fod yn athrawon uwchradd drwy’r Cynllun Pontio.

en-gb	26 projects were awarded funding through the grant for the development of Welsh-medium workforce capacity for schools, worth over £950,000.
cy-gb	Dyfarnwyd grantiau i 26 o brosiectau trwy’r grant ar gyfer datblygu capasiti’r gweithlu cyfrwng Cymraeg i ysgolion, gwerth dros £950,000.

en-gb	This helps schools develop innovative ways of solving some of their recruitment challenges.
cy-gb	Mae’r grantiau yn helpu ysgolion i ddatblygu ffyrdd arloesol o ddatrys rhai o’u heriau recriwtio.

en-gb	The Coleg Cymraeg Cenedlaethol established Cadw Cyswllt which promotes opportunities for students in England to return to Wales to prepare to teach, and a project to mentor undergraduates to consider moving on to become teachers.
cy-gb	Sefydlodd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol Cadw Cyswllt sy’n hyrwyddo cyfleoedd i fyfyrwyr yn Lloegr ddychwelyd i Gymru i baratoi i addysgu a phrosiect i fentora is-raddedigion i ystyried symud ymlaen i fod yn athrawon.

en-gb	81 teachers were awarded a bursary to keep Welsh and Welsh-medium teachers in secondary schools.
cy-gb	Dyfarnwyd bwrsari i gadw athrawon Cymraeg a chyfrwng Cymraeg mewn ysgolion uwchradd i 81 o athrawon.

en-gb	We will monitor whether they continue in the system over the next few years.
cy-gb	Byddwn yn monitro a fyddant yn parhau yn y system dros y blynyddoedd nesaf.

en-gb	We continue to support teachers in English-medium schools, to develop their ability to use and teach Welsh.
cy-gb	Rydym yn parhau i gefnogi athrawon mewn ysgolion cyfrwng Saesneg i ddatblygu eu gallu i ddefnyddio’r Gymraeg ac i’w haddysgu.

en-gb	In February 2023, a national officer started with the National Centre for Learning Welsh, to work with the regional consortia, local authorities and sabbatical scheme providers, to plan and develop a coherent programme for practitioners to learn Welsh.
cy-gb	Ym mis Mehefin 2023, dechreuodd swyddog cenedlaethol gyda’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol i weithio gyda’r consortia rhanbarthol, yr awdurdodau lleol a’r darparwyr cynllun sabothol, i gynllunio a datblygu rhaglen gydlynol i ymarferwyr ddysgu Cymraeg.

en-gb	In line with the commitment in the Welsh in education workforce plan, alongside this report, we have also published an update to the following documents:
cy-gb	Yn unol â’r ymrwymiad yng Nghynllun y gweithlu Cymraeg mewn addysg, ochr yn ochr â’r adroddiad hwn, rydym hefyd wedi cyhoeddi diweddariad i’r dogfennau canlynol:

en-gb	Welsh in education workforce plan: data analysis
cy-gb	Cynllun y gweithlu Cymraeg mewn addysg: dadansoddiad data

en-gb	Welsh in education workforce plan: summary of Welsh in education strategic plans
cy-gb	Cynllun y gweithlu Cymraeg mewn addysg: crynodeb o gynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg

en-gb	The post-16 workforce
cy-gb	Y gweithlu ôl-16

en-gb	The Coleg Cymraeg Cenedlaethol is leading on the development of the post-16 workforce and has a number of training schemes in operation to develop the language and pedagogical skills of staff, ranging from those confident in their Welsh skills to staff embarking on their journey to learn Welsh.
cy-gb	Mae'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn arwain ar ddatblygu'r gweithlu ôl-16 ac mae ganddo nifer o gynlluniau hyfforddi ar waith i ddatblygu sgiliau iaith ac addysgeg staff, yn amrywio o'r rhai sy'n hyderus yn eu sgiliau Cymraeg i staff sy'n cychwyn ar eu taith i ddysgu'r Gymraeg.

en-gb	Our funding to the Coleg supports the Coleg's schemes, including the Sgiliaith National Development Programme, the Academic Staff Development Programme, the Gwreiddio Scheme, and they also fund PhD research scholarships that increase the capacity of Higher Education institutions to offer Welsh-medium courses.
cy-gb	Mae ein cyllid i’r Coleg yn cefnogi cynlluniau'r Coleg, gan gynnwys Rhaglen Datblygu Genedlaethol Sgiliaith, y Rhaglen Datblygu Staff Academaidd, Cynllun Gwreiddio, ac maent hefyd yn ariannu ysgoloriaethau ymchwil PhD sy'n cynyddu gallu sefydliadau Addysg uwch i gynnig cyrsiau cyfrwng Cymraeg.

en-gb	The Coleg provides support for Initial Teacher Education partnerships as well as running two specific projects to develop the confidence of students to teach through the medium of Welsh, and to attract students back to Wales to teach through the medium of Welsh.
cy-gb	Mae'r Coleg yn darparu cefnogaeth i bartneriaethau Addysg Gychwynnol Athrawon yn ogystal â chynnal dau brosiect penodol i ddatblygu hyder myfyrwyr er mwyn gallu addysgu drwy'r Gymraeg, ac i ddenu myfyrwyr yn ôl i Gymru i addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	In addition, the Coleg received additional funding in 2023-24 to run a mentoring scheme to encourage and strengthen the Welsh language skills of students following FE Postgraduate Certificate of Education courses at Welsh universities.
cy-gb	Yn ogystal, derbyniodd y Coleg gyllid ychwanegol yn 2023-24 i redeg cynllun mentora i gryfhau ac annog sgiliau Cymraeg myfyrwyr ar gyrsiau Tystysgrif Addysg i Raddedigion AB ym mhrifysgolion Cymru.

en-gb	Our funding to the National Centre for Learning Welsh supports a range of interventions for the post-16 workforce, including the Work Welsh scheme delivered in conjunction with the Coleg to develop the language skills of tutors and lecturers.
cy-gb	Mae ein cyllid i'r Ganolfan Dysgu Cymraeg Cenedlaethol yn cefnogi ystod o ymyraethau ar gyfer y gweithlu ôl-16, gan gynnwys y cynllun Cymraeg Gwaith a ddarperir ar y cyd â'r Coleg er mwyn datblygu sgiliau iaith tiwtoriaid a darlithwyr.

en-gb	During 2023-24, 901 employees followed learning courses, with 7 universities and 11 further education colleges committing to the scheme.
cy-gb	Yn ystod 2023-24, dilynodd 901 o gyflogeion gyrsiau dysgu, gyda 7 prifysgol ac 11 o golegau addysg bellach wedi ymrwymo i’r cynllun.

en-gb	In addition, 212 employees followed the Self-Study course with the help of a tutor.
cy-gb	Hefyd, dilynodd 212 o gyflogeion y cwrs Hunan-Astudio gyda chymorth tiwtor.

en-gb	We also provide an incentive grant for Postgraduate Certificate of Education students to improve their Welsh language teaching and learning skills.
cy-gb	Rydym hefyd yn darparu grant cymhelliant i fyfyrwyr Tystysgrif Addysg i Raddedigion i wella eu sgiliau addysgu a dysgu Cymraeg.

en-gb	Under the scheme, students studying any subject (other than Welsh) can apply for an additional grant of £1,000, and Initial Teacher Education providers have committed to providing opportunities (up to 40 credits) on the course to develop Welsh language skills.
cy-gb	O dan y cynllun, gall myfyrwyr sy'n astudio unrhyw bwnc (ac eithrio'r Gymraeg) wneud cais am grant ychwanegol o £1,000 ac mae darparwyr Addysg Gychwynnol Athrawon wedi ymrwymo i ddarparu cyfleoedd (hyd at 40 credyd) ar y cwrs i ddatblygu sgiliau Cymraeg

en-gb	Educational resources
cy-gb	Adnoddau addysg

en-gb	On 1 April 2023, Adnodd was established to support schools and practitioners to create resources that support their local curriculum as schools introduce the new curriculum.
cy-gb	Ar 1 Ebrill 2023, sefydlwyd corff Adnodd i gefnogi ysgolion ac ymarferwyr i greu adnoddau sy'n cefnogi eu cwricwlwm lleol wrth i ysgolion gyflwyno’r cwricwlwm newydd.

en-gb	It will be a prominent and accessible service that will support teachers, publishers, stakeholders and other organisations to work together to create the most useful resources possible for schools and learners.
cy-gb	Bydd yn wasanaeth amlwg a hygyrch a fydd yn helpu athrawon, cyhoeddwyr, rhanddeiliaid a sefydliadau eraill i gydweithio i greu'r adnoddau mwyaf defnyddiol posibl i ysgolion a dysgwyr.

en-gb	This will help ensure a more strategic approach to commissioning educational resources.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i sicrhau dull mwy strategol o gomisiynu adnoddau addysgol.

en-gb	New materials will be developed in accordance with the principles and ethos of the new curriculum.
cy-gb	Bydd deunyddiau newydd yn cael eu datblygu yn unol ag egwyddorion ac ethos y cwricwlwm newydd.

en-gb	Teachers and learners will have better access to relevant and suitable resources for the Curriculum for Wales.
cy-gb	Bydd gan athrawon a dysgwyr well mynediad at adnoddau perthnasol ac addas ar gyfer y Cwricwlwm i Gymru.

en-gb	The 2023-24 financial year were very early days for Adnodd as it appointed a Board, Chair and Chief Executive Officer – who took up his role in January 2024.
cy-gb	Roedd blwyddyn ariannol 2023-24 yn ddyddiau cynnar iawn i Adnodd fel corff wrth iddo benodi Bwrdd, Cadeirydd a Phrif Swyddog Gweithredol – a ddechreuodd yn ei rôl ym mis Ionawr 2024.

en-gb	Over time, all existing Welsh Government contracts and grants are expected to transfer to Adnodd.
cy-gb	Gydag amser, disgwylir i holl gontractau a grantiau presennol Llywodraeth Cymru drosglwyddo i Adnodd.

en-gb	However, during the reporting year, the Welsh Government continued this work ensuring that a range of resources were available to support learners.
cy-gb	Ond yn ystod y flwyddyn adrodd, parhaodd Llywodraeth Cymru â’r gwaith hwn gan sicrhau bod amrywiaeth o adnoddau ar gael i gefnogi dysgwyr.

en-gb	Following the success of Mwy o Stori'r Iaith, published by Atebol and Rondo in March 2023, Mwy o Stori'r Iaith Part 2 was funded to expand provision.
cy-gb	Yn dilyn llwyddiant adnodd Mwy o Stori’r Iaith a gyhoeddwyd gan Atebol a Rondo ym mis Mawrth 2023, ariannwyd Mwy o Stori’r Iaith Rhan 2 er mwyn ehangu’r ddarpariaeth.

en-gb	The first part of the project coincides with the television series broadcast on S4C in March 2023, Stori'r Iaith.
cy-gb	Mae rhan gyntaf y prosiect yn cyd-fynd â’r gyfres deledu a ddarllenwyd ar S4C ym mis Mawrth 2023, Stori’r Iaith.

en-gb	We continued the development of resources for learning about the history and contribution of Black, Asian and minority ethnic people.
cy-gb	Parhawyd â’r gwaith o ddatblygu adnoddau ar gyfer dysgu am hanes a chyfraniad Pobl Ddu, Asiaidd ac ethnig leiafrifol.

en-gb	Brethyn Cymru – a digital timeline to accompany bilingual posters sent to all schools in Wales – and Our Welsh History – a website celebrating the wealth of diversity within Welsh history – have been published.
cy-gb	Cyhoeddwyd Brethyn Cymru, sef llinell amser ddigidol i gyd-fynd â phosteri dwyieithog a gafodd eu hanfon at bob ysgol yng Nghymru, a Hanes Cymru Ni, sef gwefan sy’n dathlu cyfoeth amrywiaeth hanes Cymru.

en-gb	Joint work with the Curriculum Division continued on a grant of over £800,000 to the Welsh Books Council.
cy-gb	Parhaodd gwaith ar y cyd ag Is-adran y Cwricwlwm ar grant o dros £800,000 i Gyngor Llyfrau Cymru.

en-gb	This is a three-year grant (2022-25) to create reading materials for learners between the ages of 3-16 that offer an insight into Wales’ culture, people, and history, as well as the wider world.
cy-gb	Mae’n grant tair blynedd (2022-25) i greu deunyddiau darllen i ddysgwyr 3-16 oed sy’n cynnig mewnwelediad i ddiwylliant, pobl a hanes Cymru yn ogystal â’r byd ehangach.

en-gb	The scheme will support the objectives of the 4 purposes of Curriculum for Wales, support the development of key empathy skills, contribute to emotional and mental well-being, and ignite learners' imagination and creativity.
cy-gb	Bydd y cynllun yn cefnogi amcanion 4 diben Cwricwlwm i Gymru, yn cefnogi datblygiad sgiliau empathi allweddol, yn cyfrannu at les emosiynol a meddyliol ac yn tanio dychymyg a chreadigrwydd dysgwyr.

en-gb	To support GCSE, AS and A-level qualifications, 21 new titles were published in 2023-24 through a grant awarded to the Welsh Joint Education Committee (WJEC) to provide Welsh language versions of textbooks and revision books.
cy-gb	Er mwyn cefnogi cymwysterau TGAU, Uwch Gyfrannol ac Uwch, cyhoeddwyd 21 teitl newydd yn ystod 2023-24 drwy grant a ddarparwyd i Gyd-bwyllgor Addysg Cymru (CBAC), i ddarparu fersiynau Cymraeg o werslyfrau a llyfrau adolygu.

en-gb	We continued to work with the Coleg Cymraeg Cenedlaethol to identify the need for bilingual digital resources for post-16 students, to be used in blended learning provision, along with resources to support apprenticeships.
cy-gb	Parhaodd y gwaith gyda’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol i adnabod yr angen am adnoddau digidol dwyieithog i fyfyrwyr ôl-16 i’w defnyddio ar gyfer darpariaeth dysgu cyfunol, ynghyd ag adnoddau i gefnogi prentisiaethau.

en-gb	Once again this year, RNIB was awarded a grant to create braille, large print and audio resources through the medium of Welsh as part of the development of resources for learners with additional learning needs.
cy-gb	Unwaith eto eleni, dyfarnwyd grant i RNIB i greu adnoddau braille, print bras a sain drwy gyfrwng y Gymraeg fel rhan o’r gwaith i ddatblygu adnoddau ar gyfer dysgwyr ag anghenion dysgu ychwanegol.

en-gb	Work also continued on a £272,000 grant awarded to GwE to develop the Ein Llais Ni scheme.
cy-gb	Parhaodd y gwaith hefyd ar grant o £272,000 a ddyfarnwyd i GwE ddatblygu cynllun Ein Llais Ni.

en-gb	This scheme will build learners' self-confidence and well-being, developing them into confident bilingual communicators, and will experiment with strategies (including the use of digital tools) to promote oracy skills in Welsh.
cy-gb	Bydd y cynllun hwn yn meithrin hunan hyder a lles dysgwyr a’u datblygu’n gyfathrebwyr dwyieithog hyderus, yn arbrofi â strategaethau (gan gynnwys defnyddio arfau digidol) er mwyn hyrwyddo sgiliau llafaredd yn y Gymraeg.

en-gb	Increasing the use of Welsh
cy-gb	Cynyddu defnydd o’r Gymraeg

en-gb	The second main target of Cymraeg 2050 is to increase the daily use of our language, and we are working with various partners to create opportunities for that use.
cy-gb	Ail brif darged Cymraeg 2050 yw cynyddu defnydd dyddiol o’n hiaith ac rydym yn gweithio gydag amrywiol bartneriaid i greu cyfleoedd ar gyfer y defnydd hwnnw.

en-gb	We believe that the Welsh language belongs to us all and we want everyone, no matter how much Welsh they have, to feel confident to use it every day.
cy-gb	Rydym ni’n credu bod y Gymraeg yn perthyn i bawb ac rydym ni am i bawb, waeth faint o Gymraeg sydd ganddyn nhw, deimlo’n hyderus i’w defnyddio bob dydd.

en-gb	We discuss this in the section below.
cy-gb	Rydym yn trafod y maes hwn yn yr adran hon.

en-gb	The current situation – how many people can speak Welsh?
cy-gb	Y sefyllfa gyfredol – faint o bobl sy’n siarad Cymraeg?

en-gb	We have set a target to increase the percentage of people aged three or over who speak Welsh daily and who are able to speak more than a few words of our language to at least 20% by 2050, in line with the increase in speakers.
cy-gb	Rydym ni wedi gosod targed i gynyddu canran y bobl tair oed neu’n hŷn sy’n siarad Cymraeg bob dydd, ac sy’n gallu siarad mwy nag ychydig o eiriau o’n hiaith, i o leiaf 20% erbyn 2050 i gyd-fynd â’r twf mewn siaradwyr.

en-gb	This target is also one of the national indicators set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act) 2015.
cy-gb	Mae’r targed hwn hefyd yn un o’r dangosyddion cenedlaethol a nodwyd yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	It is very difficult to measure language use.
cy-gb	Mae’n anodd iawn mesur defnydd iaith.

en-gb	One way of doing this is by conducting occasional language use surveys.
cy-gb	Un ffordd o wneud hynny yw drwy gynnal arolygon defnydd iaith achlysurol.

en-gb	To that end, the most recent Welsh Language Use Survey was conducted in July 2019, but was affected by COVID-19.
cy-gb	I’r perwyl hwnnw, cynhaliwyd yr Arolwg Defnydd Iaith diweddaraf ym mis Gorffennaf 2019, ond effeithiodd COVID-19 ar y gwaith.

en-gb	We provided details on the results of this survey in our previous annual report.
cy-gb	Rydym yn manylu ar ganlyniadau’r arolwg hwn yn ein hadroddiad blynyddol diwethaf.

en-gb	The 2019-20 Welsh Language Use Survey shows that 10% of the population continues to speak Welsh daily and more than a few words.
cy-gb	Mae arolwg defnydd iaith 2019-20 yn dangos bod 10% o’r boblogaeth yn parhau i siarad Cymraeg yn ddyddiol a mwy nag ychydig o eiriau.

en-gb	This therefore means that half of Welsh speakers use their Welsh every day.
cy-gb	Mae hyn felly’n golygu bod hanner siaradwyr Cymraeg yn defnyddio eu Cymraeg bob dydd.

en-gb	We have published subject summaries about use of Welsh at home and in education, social use of Welsh, and use of Welsh with service providers from the 2019-20 Welsh Language Use Survey.
cy-gb	Rydym wedi cyhoeddi crynodebau pwnc am ddefnydd o’r Gymraeg yn y cartref ac mewn addysg, defnydd cymdeithasol o’r Gymraeg, a defnydd o’r Gymraeg gyda darparwyr gwasanaethau o Arolwg Defnydd Iaith 2019-20.