en-gb	The section also specifies matters (section 42(2)(a) to (c)) which the Learning Welsh Institute must have regard to in the exercise of its functions in accordance with section 42(1).
cy-gb	Mae’r adran hefyd yn pennu materion (adran 42(2)(a) i (c)) y mae rhaid i’r Athrofa Dysgu Cymraeg roi sylw iddynt wrth arfer ei swyddogaethau yn unol ag adran 42(1).

en-gb	Section 43 - Promoting collaboration in relation to learning Welsh
cy-gb	Adran 43 - Hybu cydlafurio mewn perthynas â dysgu Cymraeg

en-gb	This section requires the Learning Welsh Institute, in the exercise of its functions, to promote collaboration between Welsh language learning providers, as well as between Welsh language learning providers and maintained schools and maintained nursery schools in Wales, other tertiary education providers in Wales, and employers in Wales.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i’r Athrofa Dysgu Cymraeg, wrth arfer ei swyddogaethau, hybu cydlafurio rhwng darparwyr dysgu Cymraeg, yn ogystal â rhwng darparwyr dysgu Cymraeg ac ysgolion a gynhelir ac ysgolion meithrin a gynhelir yng Nghymru, darparwyr addysg drydyddol eraill yng Nghymru, a chyflogwyr yng Nghymru.

en-gb	Section 44 - Promoting co-ordination in relation to learning Welsh
cy-gb	Adran 44 – Hybu cydlynu mewn perthynas â dysgu Cymraeg

en-gb	This section requires the Learning Welsh Institute, in the exercise of its functions, to promote co-ordination in the provision of Welsh language learning in Wales to those over compulsory school age, and to share best practice in relation to teaching methods and transmission of the Welsh language to those over compulsory school age.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i’r Athrofa Dysgu Cymraeg, wrth arfer ei swyddogaethau, hybu cydlynu yn narpariaeth dysgu Cymraeg yng Nghymru i’r rhai sydd dros oedran ysgol gorfodol, a rhannu arfer orau mewn perthynas â dulliau addysgu a throsglwyddo’r Gymraeg i’r rhai sydd dros oedran ysgol gorfodol.

en-gb	Section 45 - Application of Welsh language standards
cy-gb	Adran 45 – Cymhwyso safonau’r Gymraeg

en-gb	Section 45 brings the Learning Welsh Institute under the Welsh Language Standards regime.
cy-gb	Mae adran 45 yn dod â’r Athrofa Dysgu Cymraeg o dan gyfundrefn Safonau’r Gymraeg.

en-gb	It does so by adding the Learning Welsh Institute to Schedule 6 to the Welsh Language (Wales) Measure 2011, and to the list of bodies subject to the Welsh Language Standards (No. 6) Regulations 2017.
cy-gb	Mae’n gwneud hynny drwy ychwanegu’r Athrofa Dysgu Cymraeg at Atodlen 6 i Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011, ac at y rhestr o gyrff sy’n ddarostyngedig i Reoliadau Safonau’r Gymraeg (Rhif 6) 2017.

en-gb	This will enable the Welsh Language Commissioner to issue a compliance notice to the Learning Welsh Institute setting out the specific standards that will apply to it.
cy-gb	Bydd hyn yn galluogi Comisiynydd y Gymraeg i roi hysbysiad cydymffurfio i’r Athrofa Dysgu Cymraeg a fydd yn pennu’r safonau penodol a fydd yn berthnasol iddi.

en-gb	Section 46 - Strategic plan
cy-gb	Adran 46 - Cynllun strategol

en-gb	This section places a duty on the Learning Welsh Institute to prepare a strategic plan for each planning period.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gosod dyletswydd ar yr Athrofa Dysgu Cymraeg i lunio cynllun strategol ar gyfer pob cyfnod cynllunio.

en-gb	The term “planning period” is defined in section 46(8).
cy-gb	Diffinnir y term “cyfnod cynllunio” yn adran 46(8).

en-gb	The strategic plan must set out how the Learning Welsh Institute intends to exercise its functions in accordance with sections 41 to 44 and achieve its objective.
cy-gb	Rhaid i’r cynllun strategol nodi sut y mae’r Athrofa Dysgu Cymraeg yn bwriadu arfer ei swyddogaethau yn unol ag adrannau 41 i 44 a chyflawni ei hamcan.

en-gb	Section 46(3), (4) and (6) sets out the arrangements that the Learning Welsh Institute must follow in preparing, submitting and publishing the strategic plan.
cy-gb	Mae adran 46(3), (4) a (6), yn gosod y trefniadau y mae rhaid i’r Athrofa Dysgu Cymraeg eu dilyn wrth lunio, cyflwyno a chyhoeddi’r cynllun strategol.

en-gb	Under section 46(5), the Welsh Ministers have the power to modify and approve a plan, but those modifications must also be agreed by the Learning Welsh Institute.
cy-gb	O dan adran 46(5), mae gan Weinidogion Cymru y pŵer i addasu a chymeradwyo cynllun, ond rhaid i’r Athrofa Dysgu Cymraeg hefyd gytuno ar yr addasiadau hynny.

en-gb	The Institute may review its plan and submit an amended plan to the Welsh Ministers for approval.
cy-gb	Caiff yr Athrofa adolygu ei chynllun a chyflwyno cynllun diwygiedig i Weinidogion Cymru i’w gymeradwyo.

en-gb	Section 47 - Annual report
cy-gb	Adran 47 - Adroddiad blynyddol

en-gb	This section requires the Learning Welsh Institute to prepare and publish an annual report on the exercise of its functions during that year, and send it to the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i’r Athrofa Dysgu Cymraeg lunio a chyhoeddi adroddiad blynyddol ar arfer ei swyddogaethau yn ystod y flwyddyn honno, a’i anfon at Weinidogion Cymru.

en-gb	The Welsh Ministers are required to lay the report before Senedd Cymru.
cy-gb	Mae’n ofynnol i Weinidogion Cymru osod yr adroddiad gerbron Senedd Cymru.

en-gb	Section 48 - Directions and guidance
cy-gb	Adran 48 – Cyfarwyddydau a chanllawiau

en-gb	This section makes provision for directions given under Parts 3 and 4 of this Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ar gyfer cyfarwyddydau a roddir o dan Rannau 3 a 4 o’r Ddeddf hon.

en-gb	It also requires a local authority and a school’s governing body, in exercising functions under the Act, to have regard to any guidance issued by the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdod lleol a chorff llywodraethu ysgol, wrth arfer swyddogaethau o dan y Ddeddf, roi sylw i unrhyw ganllawiau a ddyroddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Section 49 - Repeal of provisions in the School Standards and Organisation (Wales) Act 2013
cy-gb	Adran 49 - Diddymu darpariaethau yn Neddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013

en-gb	This section amends Schedule 2 to the School Standards and Organisation (Wales) Act 2013 by removing paragraphs and cross headings relating to the language medium of teaching at schools, and sets out certain consequential amendments.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diwygio Atodlen 2 i Ddeddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013 drwy ddileu paragraffau a chroes benawdau sy’n ymwneud â chyfrwng iaith yr addysgu mewn ysgolion, ac yn nodi rhai newidiadau canlyniadol.

en-gb	This means that alterations to the language medium of teaching described in Schedule 2 (“Regulated Alterations”) to the 2013 Act are not a “regulated alteration” for the purpose of that Act.
cy-gb	Golyga hyn nad yw’r newidiadau cyfrwng iaith a ddisgrifir yn Atodlen 2 (“Newidiadau Rheoleiddiedig”) i Ddeddf 2013 yn “newid rheoleiddiedig” at ddiben y Ddeddf honno.

en-gb	Consequently there is no need to follow the process in Part 3 of the 2013 Act when making such alterations to the language medium of the teaching.
cy-gb	O ganlyniad nid oes angen dilyn y broses yn Rhan 3 o Ddeddf 2013 wrth wneud y fath newidiadau i gyfrwng iaith yr addysgu.

en-gb	Instead, it is Part 3 of this Act which now makes provision about changing the language medium of teaching at schools.
cy-gb	Yn lle hynny, Rhan 3 o’r Ddeddf hon sydd bellach yn gwneud darpariaeth ynghylch newid cyfrwng iaith yr addysgu mewn ysgol.

en-gb	Section 50 - Education Acts
cy-gb	Adran 50 - Y Deddfau Addysg

en-gb	This section adds Part 3 (Welsh Language Education) and Part 4 (Planning Welsh Language Education and Learning Welsh) of this Act to the list of Education Acts set out in section 578 of the Education Act 1996.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ychwanegu Rhan 3 (Addysg Gymraeg) a Rhan 4 (Cynllunio Addysg a Dysgu Cymraeg) o’r Ddeddf hon at y rhestr o Ddeddfau Addysg (“Education Acts”) a nodir yn adran 578 o Ddeddf Addysg 1996.

en-gb	This is a way of co-ordinating legislation involving education and its main effect is that the Welsh Ministers and local authorities have powers to intervene if the governing body of a maintained school fails to comply with duties under Part 3, or exercises functions under Part 3 in an unreasonable way.
cy-gb	Ffordd o gydlynu deddfwriaeth ar destun addysg yw hyn a’i phrif effaith yw bod gan Weinidogion Cymru ac awdurdodau lleol bwerau i ymyrryd os bydd corff llywodraethu ysgol a gynhelir yn methu â chydymffurfio â dyletswyddau o dan Ran 3, neu’n arfer swyddogaethau o dan Ran 3 mewn ffordd afresymol.

en-gb	Similarly, if there is a failure by a local authority to comply with a duty under Part 3 or Part 4, if it acts unreasonably when carrying out a function under Part 3 or Part 4 or if it fails to carry out one or more of those functions to an adequate standard, the Welsh Ministers could exercise their power to intervene.
cy-gb	Yn yr un modd, os yw awdurdod lleol yn methu â chydymffurfio â dyletswydd o dan Ran 3 neu Ran 4, os yw’n gweithredu’n afresymol wrth gyflawni swyddogaeth o dan Ran 3 neu Ran 4 neu os yw’n methu a chyflawni un neu ragor o’r swyddogaethau hynny i safon ddigonol, gallai Gweinidogion Cymru arfer eu pŵer i ymyrryd.

en-gb	These intervention powers are contained in Part 2 of the School Standards and Organisation (Wales) Act 2013.
cy-gb	Mae’r pwerau ymyrryd hyn yn Rhan 2 o Ddeddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013.

en-gb	In addition, this section provides that definitions in the provisions of the Education Act 1996 apply when the defined term is used in section 51(1), section 1(1)(c), section 2(1)(b) and (c) and Parts 3 and 4 of this Act.
cy-gb	Yn ogystal, mae’n darparu bod diffiniadau yn narpariaethau Deddf Addysg 1996 yn gymwys pan ddefnyddir y term diffiniedig yn adran 51(1), adran 1(1)(c), adran 2(1)(b) ac (c) a Rhannau 3 a 4 o’r Ddeddf hon.

en-gb	But if one of those terms is given another meaning by this Act, it is that other meaning rather than the definition in the Education Act 1996 that applies for the purposes of the Act.
cy-gb	Ond os rhoddir ystyr arall i un o’r termau hynny gan y Ddeddf hon, yr ystyr arall hwnnw yn hytrach na’r diffiniad yn Neddf Addysg 1996 sydd yn gymwys at ddibenion y Ddeddf.

en-gb	Section 52 – Publication
cy-gb	Adran 52 – Cyhoeddi

en-gb	This section defines some of the key terms used in the Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio rhai o’r termau allweddol a ddefnyddir yn y Ddeddf.

en-gb	For example, this applies to the definitions of “school” and “maintained school” which have a specific meaning in this Act (see section 8(2)(c) and section 51(1)).
cy-gb	Er enghraifft, mae hyn yn berthnasol i’r diffiniadau o “ysgol” ac “ysgol a gynhelir” sydd ag ystyr benodol yn y Ddeddf hon (gweler adran 8(2)(c) ac adran 51(1)).

en-gb	This section makes provision in relation to how a document must be published in accordance with a duty under this Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch sut y mae rhaid cyhoeddi dogfen yn unol â dyletswydd o dan y Ddeddf hon.

en-gb	The document must be in an electronic format.
cy-gb	Mae’n ofynnol i’r ddogfen fod ar ffurf electronig.

en-gb	A person is also required to publish the document in another manner they consider appropriate so that those who are unable or are unlikely to be able to access the document electronically can access it.
cy-gb	Mae hefyd yn ofynnol i berson gyhoeddi’r ddogfen mewn modd arall y mae’n ystyried ei fod yn briodol fel bod y rhai na allant gael mynediad at y ddogfen yn electronig, neu ei bod yn annhebygol y gallant gael mynediad o’r fath, yn gallu cael mynediad ati.

en-gb	Section 53 - Sending documents
cy-gb	Adran 53 – Anfon dogfennau

en-gb	This section makes provision in relation to the giving or sending of a notice, direction or document, and explains how a person may do so in accordance with a duty under this Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch rhoi neu anfon  hysbysiad, cyfarwyddyd neu ddogfen, ac yn egluro sut y gall person wneud hynny yn unol â dyletswydd o dan y Ddeddf hon.

en-gb	Permitted means of communication include a person handing the document over, leaving it at the person’s usual place of residence, and sending it by post or email.
cy-gb	Mae’r dulliau cyfathrebu a ganiateir yn cynnwys person yn anfon y ddogfen â llaw, ei gadael ym man preswylio arferol y person, a’i hanfon drwy’r post neu drwy e-bost.

en-gb	A person may use more than one method of communication if they wish.
cy-gb	Caiff person ddefnyddio mwy nag un dull cyfathrebu os yw’n dymuno.

en-gb	If a person gives or sends a notice, direction or document via email, section 53(2) sets conditions for doing so.
cy-gb	Os yw person yn rhoi neu’n anfon hysbysiad, cyfarwyddyd neu ddogfen drwy e-bost, mae adran 53(2) yn gosod amodau ar gyfer hynny.

en-gb	Section 54 — Regulations under this Act
cy-gb	Adran 54 - Rheoliadau o dan y Ddeddf hon

en-gb	This section makes provision in relation to the powers conferred on the Welsh Ministers in this Act to make regulations, and section 54(2) and (3) provides details on that power.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth ynghylch y pwerau yn y Ddeddf hon sydd gan Weinidogion Cymru i wneud rheoliadau, ac mae adran 54(2) a (3) yn manylu ar y pŵer hwnnw.

en-gb	Section 54(4) and (5) sets out the legislative procedures that apply to regulations under the Act.
cy-gb	Mae adran 54(4) a (5) yn nodi’r gweithdrefnau deddfwriaethol sy’n gymwys i reoliadau o dan y Ddeddf hon.

en-gb	Regulations under the sections set out in 54(4) are subject to the affirmative procedure.
cy-gb	Mae rheoliadau o dan yr adrannau a nodir yn 54(4) yn ddarostyngedig i’r weithdrefn gadarnhaol.

en-gb	Under section 54(5) any other statutory instrument containing regulations under the Act is subject to the negative procedure.
cy-gb	O dan 54(5) mae unrhyw offeryn statudol arall sy’n cynnwys rheoliadau o dan y Ddeddf yn ddarostyngedig i’r weithdrefn negyddol.

en-gb	Section 55 — Consequential and transitional provision etc.
cy-gb	Adran 55 – Darpariaeth ganlyniadol a darpariaeth drosiannol etc.

en-gb	This section gives the Welsh Ministers power to make provision in regulations as a result of any provisions in this Act.This may be a supplementary provision, an incidental provision or a consequential provision, or a transitional provision, a transitory provision or a saving provision.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru i wneud darpariaeth mewn rheoliadau o ganlyniad i unrhyw ddarpariaeth yn y Ddeddf hon.Gall hyn fod yn ddarpariaeth atodol, yn ddarpariaeth ddeilliadol neu’n ddarpariaeth ganlyniadol, neu’n ddarpariaeth drosiannol, yn ddarpariaeth ddarfodol neu’n ddarpariaeth arbed.

en-gb	This includes amending, repealing or revoking any primary or subordinate legislation (including any provision in this Act).
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys diwygio, diddymu neu ddirymu unrhyw ddeddfwriaeth sylfaenol neu is-ddeddfwriaeth (gan gynnwys unrhyw ddarpariaeth yn y Ddeddf hon).

en-gb	Section 56(1) provides that Part 6 (except section 49), section 1(1)(a) and section 1(4) (for the purposes of section 1(1)(a)) come into force on the day after the day the Act receives Royal Assent.
cy-gb	Mae adran 56(1) yn darparu bod Rhan 6 (ac eithrio adran 49), adran 1(1)(a) ac adran 1(4) (at ddibenion adran 1(1)(a)) yn dod i rym drannoeth y diwrnod y caiff y Ddeddf y Cydsyniad Brenhinol.

en-gb	Section 56(2) provides that sections 1(5) and 5 and Schedule 1 come into force two months after the Act receives Royal Assent.
cy-gb	Mae adran 56(2) yn darparu bod adrannau 1(5) a 5 ac Atodlen 1 yn dod i rym ddau fis ar ôl i’r Ddeddf gael y Cydsyniad Brenhinol.

en-gb	Section 56 also provides that Part 5 and Schedule 2 in relation to the National Institute for Learning Welsh come into force on 1 August 2027.
cy-gb	Mae adran 56 hefyd yn darparu bod Rhan 5 ac Atodlen 2 mewn perthynas â’r Athrofa Genedlaethol yn dod i rym ar 1 Awst 2027.

en-gb	All other sections come into force on a day specified by the Welsh Ministers by order.
cy-gb	Daw pob adran arall i rym ar ddiwrnod a bennir gan Weinidogion Cymru drwy orchymyn.

en-gb	The short title of the Act is the Welsh Language and Education (Wales) Act 2025.
cy-gb	Enw byr y Ddeddf yw Deddf y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025.

en-gb	increasing the amount of Welsh language education provided in “Dual Language” and “Primarily English language, partly Welsh” category schools.
cy-gb	cynyddu swm yr addysg Gymraeg a ddarperir mewn ysgolion categori “Dwy Iaith” a chategori “Prif Iaith – Saesneg, rhannol Gymraeg”.

en-gb	Section 1 – Welsh language strategy targets: at least a million Welsh speakers and increase in use
cy-gb	Adran 1 – Targedau strategaeth y Gymraeg: o leiaf miliwn o siaradwyr a chynnydd mewn defnydd

en-gb	Section 5 - Types of Welsh language user and common reference levels
cy-gb	Adran 5 – Mathau o ddefnyddiwr Cymraeg a lefelau cyfeirio cyffredin

en-gb	Section 8 – Overview and interpretation
cy-gb	Adran 8 – Trosolwg a dehongli

en-gb	Section 9 - School language categories
cy-gb	Adran 9 – Categorïau iaith ysgolion

en-gb	Section 14 - School Welsh language education delivery plans
cy-gb	Adran 14 – Cynlluniau cyflawni addysg Gymraeg ysgolion

en-gb	Section 20 - Community special schools: plans and language category designation
cy-gb	Adran 20 – Ysgolion arbennig cymunedol: cynlluniau a dynodi categori iaith

en-gb	Section 21 - Welsh language nursery education delivery plans
cy-gb	Adran 21 – Cynlluniau cyflawni addysg feithrin Gymraeg

en-gb	Section 22 - Register of school language categories
cy-gb	Adran 22 – Cofrestr categorïau iaith ysgolion

en-gb	Section 23 - Late immersion education in Welsh
cy-gb	Adran 23 – Addysg drochi hwyr yn y Gymraeg

en-gb	Section 24 - National Framework for Welsh Language Education and Learning Welsh
cy-gb	Adran 24 - Fframwaith Cenedlaethol ar Addysg Gymraeg a Dysgu Cymraeg

en-gb	Section 30 – Local Welsh in education strategic plans
cy-gb	Adran 30 - Cynlluniau strategol lleol Cymraeg mewn addysg

en-gb	Section 38 - National Institute for Learning Welsh
cy-gb	Adran 38 - Yr Athrofa Dysgu Cymraeg Genedlaethol