en-gb	This section gives the Welsh Ministers a power to correct errors in a decision document (a “decision document” is the infrastructure consent order or the noticenotifying the applicant that their applicationfor infrastructure consent has been refused).
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru i gywiro gwallau mewn dogfen  penderfyniad  (“dogfen  penderfyniad”  yw’r  gorchymyn  cydsyniad seilwaith neu’r hysbysiad sy’n hysbysu’r ceisydd bod ei gais am gydsyniad seilwaith wedi ei wrthod).

en-gb	The  power  to  correct  errors  may  be  exercised  by  the  Welsh  Ministers  on receiving a request in writing to correct an error from any person or without such a request being made.
cy-gb	Caiff  Gweinidogion  Cymru  arfer  y  pŵer  i  gywiro  gwallau  os  ceir  cais ysgrifenedig i gywiro gwall oddi wrth unrhyw berson neu heb i gais o’r fath gael ei wneud.

en-gb	Subsection(4) provides that if the decision document is an infrastructure consent order, the power to correct errors must be exercised by order, and if the order being corrected is  contained in  a  statutory instrument,  the  power must  be exercised by statutory instrument.
cy-gb	Mae is-adran  (4)  yn  darparu,  os yw’r ddogfen penderfyniad  yn  orchymyn cydsyniad seilwaith, bod rhaid i’r pŵer i gywiro gwallau gael ei arfer drwy orchymyn, ac os cynhwysir y gorchymyn sy’n cael ei gywiro mewn offeryn statudol, rhaid i’r pŵer gael ei arfer drwy offeryn statudol.

en-gb	Subsection (5) provides that if the decision document is a notice of refusal, the Welsh Ministers must exercise their power to correct the document by giving the applicant a notice.
cy-gb	Mae is-adran (5) yn darparu, os yw’r ddogfen penderfyniad yn hysbysiad o wrthodiad, bod rhaid i Weinidogion Cymru arfer eu pŵer i gywiro’r ddogfen drwy roi hysbysiad i’r ceisydd.

en-gb	Section 88 – Correcting errors: regulations
cy-gb	Adran 88 – Cywiro gwallau: rheoliadau

en-gb	This section provides the Welsh Ministers with a power to make regulations regarding the procedure for correcting an error in a decision document.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  rhoi  pŵer  i  Weinidogion  Cymru  i  wneud  rheoliadau ynghylch y weithdrefn i gywiro gwall mewn dogfen penderfyniad.

en-gb	The regulations may include, for example, provision regarding:
cy-gb	Caiff y rheoliadau gynnwys, er enghraifft, ddarpariaeth ynghylch:

en-gb	any consultation that must take place,
cy-gb	unrhyw ymgynghoriad y mae rhaid iddo ddigwydd,

en-gb	the circumstances in which the Welsh Ministers must publish a statement explaining the reason for correcting the error,
cy-gb	yr amgylchiadau pan fo rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi datganiad yn egluro’r rhesymau dros gywiro’r gwall,

en-gb	the effect of making a correction and not making a correction, and  when a correction takes effect.
cy-gb	effaith gwneud cywiriad a pheidio â gwneud cywiriad, a  pryd y mae cywiriad yn cymryd effaith.

en-gb	Making changes to, and revoking, infrastructure consent orders
cy-gb	Gwneud newidiadau i orchmynion cydsyniad seilwaith a’u dirymu

en-gb	Section 89 – Definitions
cy-gb	Adran 89 – Diffiniadau

en-gb	This section sets out definitions for the purposes of sections 90 and 91.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi diffiniadau at ddibenion adrannau 90 a 91.

en-gb	Section 90 – Power to change or revoke infrastructure consent orders
cy-gb	Adran 90 – Pŵer i newid neu ddirymu gorchmynion cydsyniad seilwaith

en-gb	This  section  gives  the  Welsh  Ministers  a  power  to  make  a  change  to  an infrastructure consent order and to revoke an infrastructure consent order.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  rhoi  pŵer  i  Weinidogion  Cymru  i  newid  gorchymyn cydsyniad seilwaith ac i ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith.

en-gb	The provision that may be made by a way of a change to an infrastructure consent order includes any provision that may be made under section 63 (what may be included in an infrastructure consent order), but this is subject to the rules in this section.
cy-gb	Mae’r ddarpariaeth y caniateir ei gwneud drwy newid gorchymyn cydsyniad seilwaith yn cynnwys unrhyw ddarpariaeth y caniateir ei gwneud o dan adran 63 (yr hyn y caniateir ei gynnwys mewn gorchymyn cydsyniad seilwaith), ond yn ddarostyngedig i’r rheolau yn yr adran hon.

en-gb	The power to change or revoke an infrastructure consent order may be exercised on an application made by the applicant or a successor in title of the applicant, a person with an interest in the land or any other person for whose benefit the infrastructure consent order has effect, and, in the circumstances set out in subsection (4), an application can be made by a planning authority.
cy-gb	Caniateir arfer y pŵer i newid neu ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith ar gais a wneir gan y ceisydd neu olynydd yn nheitl y ceisydd, person a chanddo fuddiant  yn  y  tir  neu  unrhyw  berson  arall  y mae’r  gorchymyn  cydsyniad seilwaith yn cael effaith er ei fudd, ac o dan yr amgylchiadau a nodir yn is-adran (4), caniateir i gais gael ei wneud gan awdurdod cynllunio.

en-gb	The Welsh Ministers may also change or revoke an infrastructure consent order without an application being made.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru hefyd newid neu ddirymu gorchymyn cysyniad seilwaith heb i gais gael ei wneud.

en-gb	The Welsh Ministers may refuse to exercise the power if they consider the development, as a result of the change, should be the subject of an application for a new infrastructure consent order.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wrthod arfer y pŵer os ydynt o’r farn y dylai’r datblygiad, o ganlyniad i’r newid, fod yn destun cais am orchymyn cydsyniad seilwaith newydd.

en-gb	Subsection (8) makes it clear that existing building or other operations which have already been carried out are not affected by the exercise of the power in subsection (1), unless the change or revocation requires the removal or alteration of building works.
cy-gb	Mae is-adran (8) yn egluro nad yw arfer y pŵer yn is-adran (1) yn effeithio ar unrhyw waith adeiladu na gweithrediadau eraill a gynhaliwyd eisoes, oni bai bod y newid neu ddirymu yn ei gwneud yn ofynnol i symud ymaith neu addasu gwaith adeiladu.

en-gb	Section 91 – Procedure: changing and revoking infrastructure consent orders 239.
cy-gb	Adran 91 – Y weithdrefn: newid a dirymu gorchmynion cydsyniad seilwaith 239.

en-gb	This section provides that where a person has an interest in some, but not all, of the land to which an infrastructure consent order relates, the person may make an application to change or revoke only in respect of the land inwhich the person has an interest.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu, pan fo gan berson fuddiant ym mheth, ond nid y cyfan, o’r tir y mae gorchymyn cydsyniad seilwaith yn ymwneud ag ef, na chaiff y person wneud cais i newid neu ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith ond mewn cysylltiad â’r tir y mae gan y person fuddiant ynddo.

en-gb	This section requires a change or revocation of an infrastructure consent order which is contained in a statutory instrument to also be contained in a statutory instrument.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i newid neu ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith sydd wedi ei gynnwys mewn offeryn statudol i hefyd gael ei gynnwys mewn offeryn statudol.

en-gb	Section 92 – Changing and revoking infrastructure consent orders: formalities
cy-gb	Adran 92 – Newid a dirymu gorchmynion cydsyniad seilwaith: trefniadau ffurfiol

en-gb	This section requires theWelsh Ministers to publish an order madeunder section 87 or 90 or a notice given under section 87 in a manner that they think is appropriate, but if the order is required to be contained in a statutory instrument, the Welsh Ministers must lay a copy before Senedd Cymru.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi gorchymyn a wneir o dan adran 87 neu 90 neu hysbysiad a roddir o dan adran 87 yn y modd y maent yn meddwl ei fod yn briodol, ond os yw’n ofynnol i’r gorchymyn gael ei gynnwys mewn offeryn statudol, rhaid i WeinidogionCymru osod copi o’r offeryn gerbron Senedd Cymru.

en-gb	Section 93 – Changing or revoking an infrastructure consent order: compensation
cy-gb	Adran 93 – Newid neu ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith: digolledu 244.

en-gb	Effect of infrastructure consent orders
cy-gb	Effaith gorchmynion cydsyniad Seilwaith

en-gb	Section 94 – Duration of infrastructure consent order
cy-gb	Adran 94 – Hyd gorchymyn cydsyniad seilwaith

en-gb	This section provides that where consent for development is granted by an infrastructure consent order, that development must  begin within a period specified in regulations, or such other period as is specified in the order.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  darparu,  pan  roddir  cydsyniad  i  ddatblygiad  drwy orchymyn cydsyniad seilwaith, bod rhaid i’r datblygiad hwnnw ddechrau o fewn cyfnod a bennir mewn rheoliadau, neu unrhyw gyfnod arall a bennir yn y gorchymyn.

en-gb	Failure to  commence  development  within  the  applicable  period  will  result  in  the infrastructure consent order ceasing to have effect at the end of that period.
cy-gb	Canlyniad methu â dechrau datblygiad o fewn y cyfnod cymwys fydd bod y gorchymyn cydsyniad seilwaith yn peidio â chael effaith ar ddiwedd y cyfnod hwnnw.

en-gb	Where the infrastructure consent order authorises the compulsory acquisition of land, subsection (3) provides that any steps that may be set out in regulations must be taken before the end of a period specified in regulations or such other period as  is specified in  the order.
cy-gb	Pan fo gorchymyn cydsyniad seilwaith yn awdurdodi caffael tir yn orfodol, mae is-adran (3) yn darparu bod rhaid i unrhyw gamau a bennir mewn rheoliadau gael eu cymryd cyn diwedd cyfnod a bennir mewn rheoliadau neu unrhyw gyfnod arall a bennir yn y gorchymyn.

en-gb	If  these steps  are not  taken within  the applicable period, the authority provided by the order to compulsorily acquire the land ceases to have effect.
cy-gb	Os na chymerir y camau hyn cyn diwedd y cyfnod cymwys, mae’r awdurdodiad a roddir gan y gorchymyn i gaffael y tir yn orfodol yn peidio â chael effaith.

en-gb	Section 95 – When development begins
cy-gb	Adran 95 – Pryd y mae datblygiad yn dechrau

en-gb	This section states that development is taken to begin on the earliest day that any material  operation  comprised  in,  or  carried  out  for  the  purposes  of,  the development begins to be carried out.
cy-gb	Mae’r adran hon yn datgan y cymerir bod datblygiad yn dechrau ar y dyddiad cynharaf y mae unrhyw weithrediad sylweddol sy’n ffurfio’r datblygiad, neu a gynhelir at ddibenion y datblygiad, yn dechrau cael ei gynnal.

en-gb	“Material operation” means any operation, but there is a power in subsection (2) for the Welsh Ministers to set out in regulations kinds of operations that are not a “material operation”.
cy-gb	Ystyr “gweithrediad sylweddol” yw unrhyw weithrediad, ond ceir pŵer yn is-adran   (2)   i   Weinidogion   Cymru   nodi   mewn   rheoliadau   y   mathau   o weithrediadau nad ydynt yn “gweithrediad sylweddol”.

en-gb	Section 96 – Legal challenges
cy-gb	Adran 96 – Heriau cyfreithiol

en-gb	This section provides that:
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu na chaniateir herio’r canlynol ond drwy adolygiad barnwrol:

en-gb	an infrastructure consent order,
cy-gb	gorchymyn cydsyniad seilwaith,

en-gb	a refusal of infrastructure consent,
cy-gb	gwrthod rhoi cydsyniad seilwaith,

en-gb	a decision not to accept an application as valid,
cy-gb	penderfyniad i beidio â derbyn cais yn gais dilys,

en-gb	a decision relating to correcting errors in a decision document,
cy-gb	penderfyniad  mewn  perthynas  â  chywiro  gwallau  mewn  dogfen penderfyniad,

en-gb	a decision relating to changing or revoking an infrastructure consent order, or
cy-gb	penderfyniad  mewn  perthynas  â  newid  neu  ddirymu  gorchymyn cydsyniad seilwaith, neu

en-gb	anything else done or omitted to be done by the Welsh Ministers or an examining  authority  in  relation  to  an  application  for  infrastructure consent, or an application to change or revoke an infrastructure consent order,
cy-gb	unrhyw beth arall a wneir, neu nas gwneir, gan Weinidogion Cymru neu awdurdod archwilio mewn perthynas â chais am gydsyniad seilwaith, neu gais i newid neu ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith,

en-gb	may only be challenged by means of judicial review and in accordance with the provisions of this section.
cy-gb	ac yn unol â darpariaethau’r adran hon.

en-gb	In particular, the section specifies the period within which each claim must be made.
cy-gb	Yn benodol, mae’r adran yn pennu o fewn pa gyfnod y mae’n rhaid gwneud pob cais.

en-gb	Section 97 – Benefit of infrastructure consent order
cy-gb	Adran 97 – Budd gorchymyn cydsyniad seilwaith

en-gb	Section 97 provides that an infrastructure consent order will have effect for the benefit of the land in respect of which the order is made and all thosefor the time being interested in the land, unless the order makes provision to the contrary.
cy-gb	Mae adran 97 yn darparu y bydd gorchymyn cydsyniad seilwaith yn cael effaith er budd y tir y gwneir y gorchymyn mewn perthynas ag ef a phawb sydd am y tro  â  buddiant  yn  y  tir,  oni  fo’r  gorchymyn  yn  gwneud  darpariaeth  i’r gwrthwyneb.

en-gb	Section 98 – Planning obligations
cy-gb	Adran 98 – Rhwymedigaethau cynllunio

en-gb	Section 98 amends the Town and Country Planning Act 1990 (“the TCPA”) so as to allow the applicant for infrastructure consent to enter into agreements with local authorities, in the same way as a developer seeking planning permission under the TCPA is able to.
cy-gb	Mae adran 98 yn diwygio Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (“DCGTh”) er mwyn caniatáu i’r ceisydd am gydsyniad seilwaith ymrwymo i gytundebau gydag awdurdodau lleol, yn yr un modd ag y gall datblygwr sy’n ceisio caniatâd cynllunio  o  dan  DCGTh.

en-gb	These agreements are called “infrastructure consent obligations”.
cy-gb	Gelwir  y  cytundebau  hyn  yn  “rhwymedigaethau cydsyniad seilwaith”.

en-gb	Subsection (3) amends section 106A of the TCPA.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn diwygio adran 106A o DCGTh.

en-gb	The effect of the amendment is that an infrastructure consent obligation may be varied or discharged by agreement between the Welsh Ministers and the person against whom the infrastructure consent obligation is enforceable.
cy-gb	Effaith y diwygiad yw y caniateir  amrywio  neu  ollwng  rhwymedigaeth  cydsyniad  seilwaith  drwy gytundeb  rhwng  Gweinidogion  Cymru  a’r  person  y  mae’r  rhwymedigaeth cydsyniad  seilwaith  yn  orfodadwy  yn  ei  erbyn.

en-gb	The amendment also provides that the person against whom theinfrastructure consent obligation is enforceable may apply to the Welsh Ministers for it to be discharged or varied (if the Welsh Ministers decided or will decide the application in connection with which the obligation was entered into).
cy-gb	Mae’r  diwygiad  hefyd  yn darparu  y  caiff  y  person  y  mae’r  rhwymedigaeth  cydsyniad  seilwaith  yn orfodadwy yn ei erbyn wneud cais i Weinidogion Cymru i’r rhwymedigaeth gael ei gollwng neu ei hamrywio (os Gweinidogion Cymru wnaeth benderfynu, neu a fydd yn penderfynu, ar y cais yr ymrwymwyd i’r rhwymedigaeth mewn cysylltiad ag ef).

en-gb	It will be for the local planning authority to enforce the obligation.
cy-gb	Mater i’r awdurdod cynllunio lleol fydd gorfodi’r rhwymedigaeth.

en-gb	Subsection  (5)  makes  provision  about  legal  challenges  in  connection  with planning obligations.
cy-gb	Mae is-adran (5) yn gwneud darpariaeth ynghylch heriau cyfreithiol mewn cysylltiad â rhwymedigaethau cynllunio.

en-gb	Section 99 – Blighted land
cy-gb	Adran 99 – Tir o dan falltod

en-gb	An  infrastructure  policy  statement  identifying  a  location  as  a  suitable  (or potentially suitable) location for a significant infrastructure project may create blight at that location, affecting the values of land.
cy-gb	Gall datganiad polisi seilwaith sy’n nodi lleoliad fel lleoliad addas (neu leoliad addas o bosibl) ar gyfer prosiect seilwaith arwyddocaol greu malltod yn y lleoliad hwnnw, gan effeithio arwerthoedd tir.

en-gb	Blight may also result from an application being made for an infrastructure consent order authorising the compulsory acquisition of land or from such authorisation being given.
cy-gb	Gall malltod hefyd ddeillio o gais yn cael ei wneud am orchymyn cydsyniad seilwaith yn awdurdodi caffael tir yn orfodol neu o roi awdurdodiad o’r fath.

en-gb	Section 99 amends the Town and Country Planning Act 1990 (“the TCPA”) so as to allow owner-occupiers affected in this way to have the benefit of the existing provisions of the TCPA relating to blight by making these descriptions of land “blighted land” for the purpose of the TCPA.
cy-gb	Mae adran 99 yn diwygio Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (“DCGTh”) er mwyn caniatáu i berchen-feddianwyr yr effeithiwyd arnynt yn y ffordd hon i gael y budd o ddarpariaethau presennol DCGTh sy’n ymwneud â malltod drwy wneud y disgrifiadau tir hyn yn dir o dan falltod (“blighted land”) at ddiben DCGTh.

en-gb	The TCPA provides a procedure which enables persons with certain interests in the land that is blighted to serve a notice on an “appropriate authority” requiring the authority to purchase their interest.
cy-gb	Mae DCGTh yn darparugweithdrefn sy’n galluogi personau sydd â buddiannau penodol yn y tir sydd o dan falltod i gyflwyno hysbysiad i awdurdod priodol (“appropriate  authority”)  yn  ei  gwneud  yn  orfodol  i’r  awdurdod  brynu buddiant y personau.

en-gb	The effect of subsection (6) is that the “appropriate authority” in the case of blight caused by an infrastructure policy statement is the statutory undertaker named as an appropriate person to carry out the development specified in the infrastructure policy statement, or the Welsh Ministers where there is no such named undertaker.
cy-gb	Effaith is-adran (6) yw mai’r “awdurdod priodol” yn achos  malltod  a  achosir  gan  ddatganiad  polisi  seilwaith  yw’r  ymgymerwr statudol a enwir fel person priodol i gynnal y datblygiad a bennir yn y datganiad polisi seilwaith, neu Weinidogion Cymru pan nad oes ymgymerwr o’r fath wedi ei enwi.

en-gb	The Welsh Ministers are to determine any disputes as to who the appropriate authority is.
cy-gb	Gweinidogion Cymru sydd i benderfynu ar unrhyw anghydfodau o ran pwy yw’r awdurdod priodol.

en-gb	Subsection (4) prevents the appropriate authority from serving a counter-notice to  a  blight  notice  on  grounds  of  having  no  intention  of  conducting  the development.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn atal yr awdurdod priodol rhag cyflwyno gwrth-hysbysiad i hysbysiad  malltod  ar  y  sail  nad  oes  ganddynt  unrhyw  fwriad  i  gynnal  y datblygiad.

en-gb	Section 100 – Nuisance: statutory authority
cy-gb	Adran 100 – Niwsans: awdurdodiad statudol

en-gb	Section 100 confers statutory authority for carrying out development for which consent is granted by an infrastructure consent order and for doing anything else authorised by the order.
cy-gb	Mae adran 100 yn rhoi awdurdodiad statudol i gynnal datblygiad y rhoddir cydsyniad  iddo  drwy  orchymyn  cydsyniad  seilwaith  ac  ar  gyfer  gwneud unrhyw  beth  arall  a  awdurdodir  drwy’r  gorchymyn.

en-gb	Subsection (2) provides that statutory authority is conferred only for the purpose of providing a defence in civil and criminal proceedings for nuisance.
cy-gb	Mae  is-adran  (2)  yn darparu   na   roddir  awdurdodiad  statudol   ond  at   y  diben   o   ddarparu amddiffyniad mewn achosion sifil a throseddol am niwsans.

en-gb	Subsections (1) and (2) are subject to any contrary provision made by an infrastructure consent order.
cy-gb	Mae is-adrannau (1) a (2) yn ddarostyngedig i unrhyw ddarpariaeth i’r gwrthwyneb a wneir drwy orchymyn cydsyniad seilwaith.

en-gb	Section 101 – Compensation in case where defence of statutory authority applies
cy-gb	Adran 101 – Digolledu mewn achos pan fo amddiffyniad o awdurdodiad statudol yn gymwys

en-gb	Section 101 confers a right to compensation in cases where, by virtue of section 100 or the terms of an infrastructure consent order, there is a defence of statutory authority  in  civil  or  criminal  proceedings  for  nuisance  in  respect  of  any authorised works.
cy-gb	Mae adran 101 yn rhoi hawl i ddigollediad mewn achosion pan fo, yn rhinwedd adran  100  neu  delerau  gorchymyn  cydsyniad  seilwaith,  amddiffyniad  o awdurdodiad  statudol mewn  achos  sifil  neu droseddol  am niwsans mewn cysylltiad ag unrhyw waith awdurdodedig.

en-gb	Subsection  (2)  defines  “authorised  works”  as  development  for  which  an infrastructure consent order is granted and anything else authorised by the order.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn diffinio “gwaith awdurdodedig” fel datblygiad y rhoddir gorchymyn cydsyniad seilwaith ar ei gyfer ac unrhyw beth arall a awdurdodir gan y gorchymyn.

en-gb	Subsection (3) imposes a duty on the person who carries out the authorised works or on whose behalf such works are carried out, to pay compensation to any  person  whose  land  is  injuriously  affected  by  the  carrying  out  of  the authorised works.
cy-gb	Mae  is-adran  (3)  yn  gosod  dyletswydd  ar  y  person  sy’n  cynnal  y  gwaith awdurdodedig, neu y cynhelir y gwaith hwnnw ar ei ran, i ddigolledu unrhyw berson y mae cynnal y gwaith awdurdodedig yn cael effaith niweidiol ar ei dir.

en-gb	Disputes about compensation under subsection (3) are referred to the Upper Tribunal.
cy-gb	Mae anghydfodau ynghylch digollediad o dan is-adran (3) yn cael eu hatgyfeirio i’r Uwch Dribiwnlys.

en-gb	Subsection (5) provides that section 10(2) of the Compulsory Purchase Act 1965 (limitations on compensation) applies to section 101(3) as it applies to section 10(2) of the Compulsory Purchase Act 1965.
cy-gb	Mae is-adran (5) yn darparu bod adran 10(2) o Ddeddf Prynu Gorfodol 1965 (cyfyngu ar ddigolledu) yn gymwys i adran 101(3) fel y mae’n gymwys i adran 10(2) o Ddeddf Prynu Gorfodol 1965.

en-gb	Any rule or principle applied to the construction of section 10 of the Compulsory Purchase Act 1965 must be applied to the construction of section 101(3) with any necessary modifications.
cy-gb	Rhaid i unrhyw reol neu egwyddor a gymhwysir i’r dehongliad o adran 10 o Ddeddf Prynu Gorfodol 1965 gael ei chymhwyso i’r dehongliad o adran 101(3) gydag unrhyw addasiadau angenrheidiol.

en-gb	references in that Part to any public works were to authorised works;
cy-gb	cyfeiriadau yn y Rhan honno at unrhyw “public works” yn gyfeiriadau at waith awdurdodedig;

en-gb	references in that Part to the responsible authority were to the person for whose benefit the infrastructure order has effect for the time being;
cy-gb	cyfeiriadau  yn  y  Rhan  honno  at  “the  responsible  authority”  yn gyfeiriadau at y person y mae’r gorchymyn seilwaith yn cael effaith er ei fudd am y tro;

en-gb	sections 1(6) and 17 were omitted.
cy-gb	adrannau 1(6) a 17 wedi eu hepgor.

en-gb	An infrastructure consent order cannot include provision the effect of which is to remove or modify the application of section 101.
cy-gb	Ni chaiff gorchymyn cydsyniad seilwaith gynnwys darpariaeth sy’n cael yr effaith o ddileu neu addasu cymhwysiad adran 101.

en-gb	Section 102 – Meaning of “land”
cy-gb	Adran 102 – Ystyr “tir”

en-gb	Section 102 provides that, in Part 6, “land” includes any interest in or right over land.
cy-gb	Mae adran 102 yn darparu, yn Rhan 6, fod “tir” yn cynnwys unrhyw fuddiant mewn tir neu unrhyw hawl drosto.

en-gb	Part 7 – Enforcement
cy-gb	Rhan 7 – Gorfodi

en-gb	Part 7 of the Act contains provisions about offences relating to development without infrastructure consent and a breach of, or failure to comply with, the terms of an infrastructure consent order and the ability to serve notices of unauthorised development.
cy-gb	Mae Rhan 7 o’r Ddeddf yn cynnwys darpariaethau ynghylch troseddau sy’n ymwneud  â  datblygu  heb  gydsyniad  seilwaith  a  thorri  telerau  gorchymyn cydsyniad seilwaith, neu fethiant i gydymffurfio â’r telerau hynny, a’r gallu i gyflwyno hysbysiadau datblygiad anawdurdodedig.

en-gb	This Part makes provision about what enforcement tools are available to local authorities and the Welsh Ministers to aid in undertaking enforcement duties, in addition to the time limits within which any enforcement action may be taken.
cy-gb	Mae’r Rhan hon yn gwneud darpariaeth ynghylch pa offerynnau gorfodi sydd ar  gael  i  awdurdodau  lleol  a  Gweinidogion  Cymru  i  gynorthwyo  o  ran ymgymryd â dyletswyddau gorfodi, yn ogystal â’r terfynau amser ar gyfer cymryd unrhyw gamau gorfodi.

en-gb	Section 103 – Development without infrastructure consent
cy-gb	Adran 103 – Datblygu heb gydsyniad seilwaith

en-gb	This section provides that an offence is committed where a person carries out, or causes to be carried out, development which requires infrastructure consent, but at the time, no such consent is in force in respect of the development.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod person yn cyflawni trosedd pan fo person yn cynnal, neu’n peri cynnal, datblygiad y mae cydsyniad seilwaith yn ofynnol ar ei gyfer ar adeg pan na fo cydsyniad o’r fath mewn grym mewn cysylltiad â’r datblygiad.

en-gb	A person may be tried in the magistrates’ court or the Crown Court and where found guilty, will be liable to an unlimited fine.
cy-gb	Gellir rhoi person ar brawf mewn Llys Ynadon neu Lys y Goron, ac os dyfernir y person yn euog, bydd yn agored i ddirwy ddiderfyn.

en-gb	Section 104 – Breach of terms of infrastructure consent order
cy-gb	Adran 104 – Torri telerau gorchymyn cydsyniad seilwaith

en-gb	This section provides that an offence is committed if, without a reasonable excuse, a person carries out, or causes to be carried out, development which is in breach of the terms of an infrastructure consent order or fails to comply with the terms of an infrastructure consent order.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu y cyflawnir trosedd os yw person, heb esgus rhesymol, yn cynnal, neu’n peri cynnal, datblygiad sy’n torri telerau gorchymyn cydsyniad  seilwaith  neu’n  methu  â  chydymffurfio  â  thelerau  gorchymyn cydsyniad seilwaith.

en-gb	It is a defence for a person charged with an offence under this section to prove the  breach  or  failure  to  comply  only  occurred  because  of  an  error  in  the infrastructure consent order and that the error has been corrected under section 87.
cy-gb	Mae’n amddiffyniad i berson a gyhuddir o drosedd o dan yr adran hon i brofi nad oedd y toriad neu fethiant i gydymffurfio wedi digwydd ond oherwydd gwall yn y gorchymyn cydsyniad seilwaith a bod y gwall wedi ei gywiro o dan adran 87.

en-gb	A person may be tried in the magistrates’ court or the Crown Court and, where found guilty, will be liable to an unlimited fine.
cy-gb	Gellir rhoi person ar brawf mewn Llys Ynadon neu Lys y Goron, ac os dyfernir y person yn euog, bydd yn agored i ddirwy ddiderfyn.

en-gb	Section 105 – Time limits
cy-gb	Adran 105 – Terfynau amser

en-gb	This section sets out time limits for bringing charges in relation to the offences created by sections 103 and 104.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  nodi  terfynau  amser  ar  gyfer  cyhuddo  person  mewn perthynas â’r troseddau sydd wedi eu creu gan adrannau 103 a 104.

en-gb	Section 106 – Powers to enter land for enforcement purposes
cy-gb	Adran 106 – Pwerau i fynd ar dir at ddibenion gorfodi

en-gb	This section allows a person authorised by a relevant planning authority or the Welsh Ministers to enter land for the purposes of assessing whether an offence under section 103 or section 104 is being or has been committed.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i berson sydd wedi ei awdurdodi gan awdurdod cynllunio lleol neu Weinidogion Cymru i fynd ar dir at ddibenion asesu a yw trosedd o dan  adran  103  neu  adran  104  yn  cael  ei  chyflawni neu wedi  ei chyflawni.

en-gb	This powermay be exercised at any reasonable time and only if there are reasonable grounds for entering the land for the purpose in question.
cy-gb	Caniateir i’r pŵer hwn gael ei arfer ar unrhyw adeg resymol a dim ond os oes sail resymol dros fynd ar y tir at y diben o dan sylw.

en-gb	Where a person is authorised to enter land, they must produce evidence of their authorisation to do so and the purpose of entry (if requested) and may take on to the land any other persons considered necessary.
cy-gb	Pan fo person wedi ei awdurdodi i fynd ar dir, rhaid iddo ddangos tystiolaeth o’i awdurdodiad i wneud hynny a diben mynd ar y tir (os gofynnir iddo wneud hynny) a chaiff fynd agunrhyw bersonau eraill sy’n angenrheidiol ar y tir.

en-gb	They must also leave the land effectively secured against trespassers if they leave when no owner or occupier is present.
cy-gb	Rhaid iddo hefyd adael y tir wedi ei ddiogelu’n effeithiol rhag tresmaswyr os yw’n ymadael â’r tir ar adeg pan nad oes perchennog neu feddiannydd yn bresennol.

en-gb	This section also specifies a person authorised to enter land may not demand entry to a building which is used as a dwelling unless 24 hours’ notice of the intended entry is given to every occupier of the building.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn pennu na chaiff person sydd wedi ei awdurdodi i fynd ar dir fynnu mynediad i adeilad a ddefnyddir fel annedd oni roddwyd 24 o oriau o rybudd o’r mynediad bwriadedig i holl feddianwyr yr adeilad.

en-gb	Section 107 – Warrant to enter land
cy-gb	Adran 107 – Gwarant i fynd ar dir

en-gb	This section provides that a justice of peace may issue a warrant conferring a power to enter land if the justice of the peace is satisfied that there are reasonable grounds for entering land to assess whether an offence under section 103 or 104 is being, or has been, committed on or in respect of the land and that admission to the land has been refused or is reasonably expected to be refused, or the case is one of urgency.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu y caiff ynad heddwch ddyroddi gwarant sy’n rhoi pŵer i fynd ar dir os yw’r ynad heddwch wedi ei fodloni bod sail resymol dros fynd ar dir i asesu a yw trosedd o dan adran 103 neu 104 yn cael ei chyflawni, neu wedi ei chyflawni, ar y tir neu mewn cysylltiad â’r tir a bod mynediad i’r tir wedi ei wrthod neu fod gwrthodiad yn cael ei ddisgwyl yn rhesymol, neu fod yr achos yn un brys.

en-gb	An admission to land is to be treated as a refusal if no reply is received to a request for admission within a reasonable period.
cy-gb	Mae mynediad i dir i’w drin fel pe bai wedi ei wrthod os na cheir ateb i gais am fynediad o fewn cyfnod rhesymol.

en-gb	Where a warrant is issued under this section, it can only confer a power to enter land on one occasion and at a reasonable time, unless the case is one of urgency.
cy-gb	Pan ddyroddir gwarant o dan yr adran hon, nid yw’n rhoi pŵer i fynd ar dir ond ar un achlysur yn unig ac ar adeg resymol yn unig, oni fo’r cais yn achos brys.

en-gb	The warrant will cease to have effect 1 month from the day it is issued.
cy-gb	Bydd y warant yn peidio â chael effaith ar ddiwedd un mis o’r dyddiad y’i dyroddir.

en-gb	Where a person is authorised to enter land, they must produce evidence of their authorisation to do so and the purpose of entry, if requested and may take on to the land any other persons considered necessary.
cy-gb	Pan fo person wedi ei awdurdodi i fynd ar dir, rhaid iddo ddangos tystiolaeth o’i awdurdodiad i wneud hynny a diben mynd ar y tir, os gofynnir iddo wneud hynny, a chaiff fynd ag unrhyw bersonau eraill sy’n angenrheidiol ar y tir.

en-gb	They must also leave the land effectively secured against trespassers if they leave when no owner or occupier is present.
cy-gb	Rhaid iddo hefyd adael y tir wedi ei ddiogelu’n effeithiol rhag tresmaswyr os yw’n ymadael â’r tir pan nad oes perchennog neu feddiannydd yn bresennol.

en-gb	Section 108 – Rights of entry: supplementary provisions
cy-gb	Adran 108 – Hawliau mynediad: darpariaethau atodol

en-gb	This section creates an offence where a person intentionally obstructs a person exercising a power of entry under section 106 or 107.
cy-gb	Mae’r adran hon yn creu trosedd pan fo person yn rhwystro’n fwriadol berson sy’n arfer pŵer mynediad o dan adran 106 neu 107.

en-gb	A person may be tried in the magistrates’ court and, where found guilty, will be liable to an unlimited fine.
cy-gb	Gellir rhoi person ar brawf mewn Llys Ynadon, ac os dyfernir y person yn euog, bydd yn agored i ddirwy ddiderfyn.

en-gb	This section also provides that if damage is caused to land or other property in the exercise of the power to enter land, the person suffering the damage may recover compensation from the planning authority who authorised entry, or the Welsh Ministers if they authorised entry.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn darparu, os difrodir tir neu eiddo arall wrth arfer y pŵer i fynd ar dir, y caiff y person sy’n dioddef y difrod adennill digollediad oddi   wrth   yr   awdurdod   cynllunio   a   awdurdododd   y   mynediad   neu Weinidogion Cymru os mai hwythau a awdurdododd y mynediad.

en-gb	A claim for compensation under this section must be made in writing within 12 months beginning with the day the damage was caused or the last day damage was caused if it was over a period of more than 1 day.
cy-gb	Rhaid gwneud hawliad am ddigollediad o dan yr adran hon yn ysgrifenedig o fewn 12 mis sy’n dechrau â’r diwrnod yr achoswyd y difrod neu’r diwrnod olaf yr achoswyd y difrod os y digwyddodd hynny dros gyfnod o fwy nag un diwrnod.

en-gb	Any disputes about compensation must be referred to and determined by the Upper Tribunal in accordance with section 4 of the Land Compensation Act 1961.
cy-gb	Rhaid   i   unrhyw   anghydfodau   ynghylch   digollediad   gael   eu hatgyfeirio i’r Uwch Dribiwnlys a’u penderfynu ganddo yn unol ag adran 4 o Ddeddf Digollediad Tir 1961.

en-gb	This section provides that the power to enter land with or without a warrant under sections 106 and 107 does not apply to Crown land.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu nad yw’r pŵer i fynd ar dir gyda gwarant neu heb warant o dan adrannau 106 a 107 yn gymwys i dir y Goron.

en-gb	Section 110 – Marine enforcement powers
cy-gb	Adran 110 – Pwerau gorfodi morol

en-gb	This section amends the Marine and Coastal Access Act 2009 (“the 2009 Act”) by inserting new section 243A into that Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diwygio Deddf y Môr a Mynediad i’r Arfordir 2009 (“Deddf 2009”) drwy fewnosod adran newydd 243A yn y Ddeddf honno.

en-gb	New section 243A provides the Welsh Ministers with a powerto appoint persons for the purposes of enforcing the Infrastructure (Wales) Act 2024 in Wales and in the Welsh inshore region (and in relation to any vessel, aircraft or marine structure in this region, with the exception of any British warship).
cy-gb	Mae adran newydd 243A yn darparu pŵer i Weinidogion Cymru i benodi personau at ddibenion gorfodi Deddf Seilwaith (Cymru) 2024 yng Nghymru ac yn rhanbarth glannau Cymru (ac mewn perthynas ag unrhyw lestr, unrhyw awyren neu unrhyw strwythur morol yn y rhanbarth hwn, ac eithrio unrhyw long ryfel Brydeinig).

en-gb	The power gives the Welsh Ministers a wide discretion in who they appoint and gives a person appointed under this section the power under section 263 of the 2009 Act (power to require information relating to substances and objects) as well as the common enforcement powers set out in Chapter 2 of Part 8 of the 2009 Act (common enforcement powers) which include:
cy-gb	Mae’r pŵer yn rhoi disgresiwn eang i Weinidogion Cymru o ran pwy a benodir ganddynt, ac mae’n rhoi i berson a benodir o dan yr adran hon y pŵer o dan adran 263 oDdeddf 2009 (pŵer i wneud gwybodaeth yn ymwneud â sylweddau a gwrthrychau yn ofynnol) yn ogystal â’r pwerau gorfodi cyffredin a nodir ym Mhennod 2 o Ran 8 o Ddeddf 2009 (pwerau gorfodi cyffredin), sy’n cynnwys:

en-gb	powers of entry, search and seizure,
cy-gb	pwerau mynediad, chwilio ac ymafael,

en-gb	powers  to  record  evidence  of  offences  and  to  require  names  and addresses,
cy-gb	pwerau  i  gofnodi  tystiolaeth  o  droseddau  a’i  gwneud  yn  ofynnol  i bersonau rhoi eu henwau a’u cyfeiriadau,

en-gb	powers to require the production of licences,
cy-gb	pwerau i’w gwneud yn ofynnol i ddangos trwyddedau,

en-gb	Information notices
cy-gb	Hysbysiadau Gwybodaeth

en-gb	Section 111 – Power to require information
cy-gb	Adran 111 – Pŵer i wneud gwybodaeth yn ofynnol

en-gb	This section allows the relevant planning authority to serve an information notice on any person who is the owner or occupier of land or has any other interest in it, or who is carrying out operations on the land or using it for any purpose, where they consider an offence under section 103 or section 104 may have been committed on or in respect of land in its area.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  caniatáu  i’r awdurdod  cynllunio  perthnasol  gyflwyno hysbysiad gwybodaeth i unrhyw berson sy’n berchen ar y tir neu’n ei feddiannu neu sydd ag unrhyw fuddiant arall ynddo, neu sy’n cynnal gweithrediadau ar y tir neu sy’n ei ddefnyddio at unrhyw ddiben, pan fo’n ystyried y gallai trosedd o danadran 103neu adran 104fodwedi ei chyflawni ar y tir neu mewncysylltiad â’r tir yn ei ardal.

en-gb	It also allows the Welsh Ministers to serve an information notice on any person who is the owner or occupier of land or has any other interest in it, or who is carrying out operations on the land or using it for any purpose, where they consider an offence under section 103 or section 104 may have been committed on or in respect of land in Wales.
cy-gb	Mae hefyd yn caniatáu i Weinidogion Cymru gyflwyno hysbysiad gwybodaeth i unrhyw berson sy’n berchen ar y tir neu’n ei feddiannau neu sydd ag unrhyw fuddiant  arall  ynddo,  neu  sy’n  cynnal  gweithrediadau  ar  y  tir  neu’n  ei ddefnyddio at unrhyw ddiben, pan fônt yn ystyried y gallai trosedd o dan adran 103  neu  adran  104  fod  wedi  ei  cyflawni  ar  dir  yng  Nghymru  neu  mewn cysylltiad â thir yng Nghymru.

en-gb	The Welsh Ministers may also serve an information notice on a person carrying out operations in the Welsh marine area where they suspect an offence to have been committed in or in respect of the Welsh marine area.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru hefyd gyflwyno hysbysiad gwybodaeth i berson sy’n cynnal gweithrediadau yn ardal forol Cymru pan fo Gweinidogion Cymru yn amau y gallai trosedd fod wedi ei chyflawni yn ardal forol Cymru neu mewn cysylltiad â hi.

en-gb	This section also prescribes what an information notice must specify and what it may specify and requires the person on whom a notice is served to provide the information specified in the notice so far as they are able to do so.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn rhagnodi yr hyn yn mae rhaid ei phennu mewn hysbysiad gwybodaeth ac yn ei gwneud yn ofynnol i’r person y’i cyflwynir iddo roi’r wybodaetha bennir yn yr hysbysiad i’r graddau y gallwneud hynny.

en-gb	The notice must set out the likely consequences for failing to respond.
cy-gb	Rhaid i’r hysbysiad hefyd nodi canlyniadau tebygol methu ag ymateb.

en-gb	Section 112 – Offences of failing to comply with information notices
cy-gb	Adran 112 – Troseddau o fethu â chydymffurfio â hysbysiadau gwybodaeth

en-gb	This is a summary offence punishable by a fine.
cy-gb	Mae person sy’n euog o’r drosedd hon ar euogfarn ddiannod yn agored i ddirwy.

en-gb	Subsection (5) provides that it is an offence to knowingly or recklessly provide information  which  is  false  or  misleading.
cy-gb	Mae is-adran (5) yn darparu bod person yn cyflawni trosedd os yw’n darparu gwybodaeth y mae’n yn gwybod ei bod yn anwir neu’n gamarweiniol, neu’n gwneud hynny’n ddi-hid.

en-gb	This  is  an  either  way  offence punishable by a fine.
cy-gb	Mae person sy’n euog o’r naill drosedd neu’r llall yn agored i ddirwy.

en-gb	It is possible under this section for a person to be convicted of more than one offence in relation to the same  information notice by reference to different periods.
cy-gb	O dan yr adran hon mae’n bosibl i berson gael ei euogfarnu o fwy nag un drosedd  mewn  perthynas  â’r  un  hysbysiad  gwybodaeth  drwy  gyfeirio  at gyfnodau gwahanol.

en-gb	Notices of unauthorised development
cy-gb	Hysbysiadau datblygiad anawdurdodedig

en-gb	Section 113 – Notice of unauthorised development
cy-gb	Adran 113 – Hysbysiad datblygiad anawdurdodedig

en-gb	This section provides the relevant planning authority or the Welsh Ministers with the power to issue a notice of unauthorised development when a person is found guilty of an offence under sections 103 and 104 in respect of land.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  rhoi  pŵer  i’r  awdurdod  cynllunio  perthnasol  neu Weinidogion Cymru i ddyroddi hysbysiad datblygiad anawdurdodedig pan ddyfernir person yn euog o drosedd o dan adrannau 103 a 104 mewn cysylltiad â thir.

en-gb	For offences under section 103, a notice may specify the steps to be taken to remove  the  development  and  restore  the  land  to  its  condition  before  the development  was  carried  out,  which  must  be  undertaken  within  a  period specified in the notice.
cy-gb	Ar gyfer troseddau o dan adran 103, caiff hysbysiad bennu’r camau sydd i’w cymryd i ddileu’r datblygiad ac adfer y tir i’w gyflwr cyn i’r datblygiad gael ei gynnal, a rhaid cymryd y camau hynny cyn diwedd cyfnod a bennir yn yr hysbysiad.

en-gb	For offences under section 104, a notice may require the person onwhoma notice is served to remedy the breach of failure to comply within a period specified in the notice.
cy-gb	Ar gyfer troseddau o dan adran 104, caiff hysbysiad ei gwneud yn ofynnol i’r person y cyflwynir hysbysiad iddounioni’rtoriadneu’rmethiant i gydymffurfio cyn diwedd cyfnod a bennir yn yr hysbysiad.

en-gb	Where a notice of unauthorised development is served, this section specifies the notice may specify different periods for taking different steps.
cy-gb	Pan gyflwynir hysbysiad datblygiad anawdurdodedig, mae’r adran hon yn pennu y caiff yr hysbysiad bennu cyfnodau gwahanol ar gyfer cymryd camau gwahanol.

en-gb	This section also provides the Welsh Ministers power to make regulations which may  prescribe  additional  matters  which  must  be  specified  in  a  notice  of unauthorised development.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  hefyd  yn  darparu  pŵer  i  Weinidogion  Cymru  i  wneud rheoliadau a gaiff bennu materion ychwanegol y mae rhaid eu pennu mewn hysbysiad datblygiad anawdurdodedig.

en-gb	Compliance with notices of unauthorised development
cy-gb	Cydymffurfio â hysbysiadau datblygiad anawdurdodedig

en-gb	Section 114 – Order to permit steps required by notice of unauthorised development
cy-gb	Adran 114 – Gorchymyn i ganiatáu camau sy’n ofynnol gan hysbysiad datblygiad anawdurdodedig

en-gb	This section allows the owner of land to apply foran order to a magistrates’ court to require another person with an interest in the land to permit the owner to take such steps as required by a notice of unauthorised development.
cy-gb	Mae’r adran hon yn caniatáu i berchennog tir wneud cais i Lys Ynadon am orchymyn sy’n ei gwneud yn ofynnol i berson arall a chanddo fuddiant yn y tir ganiatáu i’r perchennog gymryd y camau hynny sy’n ofynnol gan hysbysiad datblygiad anawdurdodedig.

en-gb	Where  the  court  is  satisfied  that  a  person  with  an  interest  in  the  land  is preventing the owner from taking such steps, the court may make an order.
cy-gb	Pan fo’r llys wedi ei fodloni bod person a chanddo fuddiant yn y tir yn atal y perchennog rhag cymryd y camau hynny, caiff y llys wneud gorchymyn.

en-gb	Section 115 – Power to enter land and take steps required by notice of unauthorised development
cy-gb	Adran 115 – Pŵer i fynd ar dir a chymryd camau sy’n ofynnol gan hysbysiad datblygiad anawdurdodedig

en-gb	This section provides that where any steps required to be taken by a notice of unauthorised development have not been taken within the period specified in the  notice,  the  planning  authority  who  issued  the  notice  of  unauthorised development, or the Welsh Ministers if they issued the notice, may enter the land to  which  the  notice  relates  at  any  reasonable  time  and  take  the  step(s) themselves.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu, pan fo unrhyw gamau y mae’n ofynnol eu cymryd gan  hysbysiad  datblygiad  anawdurdodedig  heb  eu  cymryd  cyn  diwedd  y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad, y caiff yr awdurdod cynllunio a ddyroddodd yr hysbysiad datblygiad anawdurdodedig, neu Weinidogion Cymru, os mai hwythau  a ddyroddodd yr hysbysiad, fynd ar y tir y mae’r hysbysiad yn ymwneud ag ef ar unrhyw adeg resymol a chymryd y cam neu’r camau ei hun neu eu hunain.

en-gb	A person who intentionally obstructs a person exercising their power under this section commits an offence.
cy-gb	Mae person sy’n rhwystro’n fwriadol berson sy’n arfer pŵer o dan yr adran hon yn cyflawni trosedd.

en-gb	Section 116 – Recovery of costs of compliance with notice of unauthorised development
cy-gb	Adran 116 – Adennill costau cydymffurfio â hysbysiad datblygiad anawdurdodedig

en-gb	This section provides that where a relevant planning authority or the Welsh Ministers exercise the power under section 115, they may recover their costs from a person who is then the owner of the land.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  darparu,  pan  fo  awdurdod  cynllunio  perthnasol  neu Weinidogion Cymru yn arfer y pŵer o dan adran 115, y caiff yr awdurdod cynllunio neu Weinidogion Cymru adennill ei gostau neu eu costau oddi wrth berson sydd ar y pryd yn berchennog ar y tir.

en-gb	Any costs recoverable are, until recovered, to be a charge on the land to which the notice of unauthorised development relates and takes effect as a local land charge at the beginning of the day after the day the planning authority or the Welsh Ministers completes the step(s) specified in the notice of unauthorised development to which the costs relate.
cy-gb	Mae unrhyw gostau y gellir eu hadennill, hyd nes iddynt gael eu hadennill, yn bridiant ar y tir y mae’r hysbysiad datblygiad anawdurdodedig yn ymwneud ag ef ac yn cymryd effaith fel pridiant tir lleol ar ddechrau’r diwrnod ar ôl y diwrnod y mae’r awdurdod cynllunio neu Weinidogion Cymru yn cwblhau’r cam neu’r camau a bennir yn yr hysbysiad datblygiad anawdurdodedig y mae’r costau’n ymwneud ag ef.

en-gb	This section also specifies materials may be removed from the land when taking steps required by a notice of unauthorised development and where the owner of the materials does not claim them and take them away within 3 days beginning the day after they are removed, the materials may be sold.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn pennu y caniateir symud ymaith ddeunyddiau o dir wrth gymryd camau sy’n ofynnol gan hysbysiad datblygiad anawdurdodedig a phan na fo perchennog y deunyddiau yn hawlio’r deunyddiau ac yn mynd â hwy i ffwrdd o fewn 3 diwrnod gan ddechrau drannoeth y diwrnod y’i symudir ymaith, caniateir gwerthu’r deunyddiau.

en-gb	If materials are sold, the proceeds must be paid to the person who owned the materials, after deducting any recoverable costs.
cy-gb	Os caiff y deunyddiau eu gwerthu, rhaid talu’r enillion i’r person a oedd yn berchen ar y deunyddiau, ar ôl didynnu unrhyw gostau y gellir eu hadennill.

en-gb	Costs may not be recovered under this section from the Crown.
cy-gb	Ni chaniateir adennill costau o dan yr adran hon oddi wrth y Goron.

en-gb	Temporary stop notices
cy-gb	Hysbysiadau stop dros dro

en-gb	Section 117 – Power to issue temporary stop notice
cy-gb	Adran 117 – Pŵer i ddyroddi hysbysiad stop dros dro

en-gb	This section provides the power for a relevant planning authority to issue a temporary stop notice in relation to land in their area where they consider an activity has been, or is being carried out, which constitutes an offence under section 103 or section 104 and the activity ought to be stopped immediately.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu’r pŵer i awdurdod cynllunio perthnasol ddyroddi hysbysiad stop dros dro mewn perthynas â thir yn ei ardal lle y mae’n ystyried bod gweithgarwch wedi cael ei gynnal neu yn cael ei gynnal sy’n drosedd o dan adran 103 neu adran 104 ac y dylai’r gweithgarwch gael ei stopio ar unwaith.

en-gb	The power to issue a temporary stop notice does not extend to the Welsh Ministers.
cy-gb	Nid   yw’r   pŵer   i   ddyroddi   hysbysiad   stop   dros   dro   yn   rhychwantu Gweinidogion Cymru.

en-gb	This section also prescribes what must be specified in a temporary stop notice, who a temporary stop notice may be given to and how such notices must be displayed.
cy-gb	Mae’r adranhon hefyd yn rhagnodi’rhyn y mae rhaid ei bennu mewnhysbysiad stop dros dro, i bwy y caniateir rhoi hysbysiad stop dros dro a sut y mae rhaid arddangos yr hysbysiadau hynny.

en-gb	Section 118 – Restrictions on power to issue temporary stop notice
cy-gb	Adran 118 – Cyfyngiadau ar bŵer i ddyroddi hysbysiad stop dros dro

en-gb	This section provides that a temporary stop may not prohibit the use of a building as a dwelling and any activity or circumstances which may be specified in regulations.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  darparu  na  chaiff  hysbysiad  stop  dros  dro  wahardd defnyddio adeilad fel annedd nac unrhyw weithgarwch neu amgylchiadau a bennir mewn rheoliadau.

en-gb	Temporary stop notices may also not prohibit any activity which has been carried out, or is being carried out, for at least 4 years before the date on which a temporary stop notice is first displayed, with the exception of an activity consisting of, or incidental to, building, engineering, mining or other operations, or the deposit of waste.
cy-gb	Ni chaiff hysbysiadau stop dros dro ychwaith wahardd unrhyw weithgarwch sydd wedi ei gynnal, neu sy’n cael ei gynnal, am o leiaf 4 blynedd cyn y dyddiad yr arddangosir hysbysiad stop dros dro am y tro cyntaf, ac eithrio gweithgarwch sy’n weithrediadau adeiladu, peiriannu neu fwyngloddio neu’n weithrediadau eraill, neu sy’n ddeilliadol i hynny, neu waredu gwastraff.

en-gb	Section 119 – Duration etc. of temporary stop notice
cy-gb	Adran 119 – Hyd etc. hysbysiad stop dros dro

en-gb	This section provides that a temporary stop notice takes effect when a copy of the notice is first displayed and ceases to have effect at the end of a period of 28 days, beginning on the date it is first displayed, unless a shorter period is specified in the notice or the court grants an injunction under section 122.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod hysbysiad stop dros dro yn cymryd effaith pan arddangosir copi ohono am y tro cyntaf ac yn peidio â chael effaith ar ddiwedd cyfnod o 28 o ddiwrnodau, sy’n dechrau ar y dyddiad y’i arddangosir am y tro cyntaf, oni bai bod cyfnod byrrach wedi ei bennu yn yr hysbysiad neu fod y llys yn caniatáu gwaharddeb o dan adran 122.

en-gb	This section also specifies that if the relevant planning authority withdraws the notice before the end of the period for which it would otherwise have effect, the notice ceases to have effect when it is withdrawn.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn pennu, os yw’r awdurdod cynllunio perthnasol yn tynnu’r hysbysiad yn ôl cyn diwedd y cyfnod y byddai fel arall yn cael effaith ar ei gyfer, bod yr hysbysiad yn peidio â chael effaith pan gaiff ei dynnu’n ôl.

en-gb	Where a temporary stop notice is issued, this section prevents the relevant planning authority from issuing a second or subsequent notice in respect of the same  activity,  unless  the  authority  has  issued  a  notice  of  unauthorised development or issued an injunction.
cy-gb	Pan ddyroddir hysbysiad stop dros dro, mae’r adran hon yn atal yr awdurdod cynllunio perthnasol rhag dyroddi ail hysbysiad stop na hysbysiad stop dilynol mewn cysylltiad  â’r un gweithgarwch,  oni  fo’r awdurdod wedi  dyroddiad hysbysiad datblygiad anawdurdodedig neu waharddeb.

en-gb	Section 120 – Offence of breaching temporary stop notice
cy-gb	Adran 120 – Y drosedd o dorri hysbysiad stop dros dro

en-gb	This section provides that an offence is committed where a person carries out an activity prohibited by a temporary stop notice at any time when such a notice has effect.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod person yn cyflawni trosedd pan fo person yn cynnal gweithgarwch sydd wedi ei wahardd gan hysbysiad stop dros dro ar unrhyw adeg pan fydd hysbysiad o’r fath yn cael effaith.

en-gb	However, it is a defence for a person to prove that a copy of the notice was not served on them and that they did not know, and could not reasonably have been expected to know, of the existence of the temporary stop notice.
cy-gb	Fodd bynnag, mae’n amddiffyniad i berson brofi na chyflwynwyd copi o’r hysbysiad iddo ac nad oedd yn gwybod, ac na ellid bod wedi disgwyl yn rhesymol iddo wybod, am fodolaeth yr hysbysiad stop dros dro.

en-gb	It is also possible under this section for a person to be convicted of more than one offence in relation to the same temporary stop notice by reference to different periods.
cy-gb	Mae hefyd yn bosibl o dan yr adran hon i berson gael ei euogfarnu o fwy nag un drosedd mewn perthynas â’r un hysbysiad stop dros dro drwy gyfeirio at gyfnodau gwahanol.

en-gb	Section 121 – Compensation for loss due to notice
cy-gb	Adran 121 – Digollediad am golled o ganlyniad i hysbysiad

en-gb	This section provides that where an activity specified in a temporary stop notice is authorised by aninfrastructure consent order granted before the day thenotice takes effect, or the relevant planning authority withdraws the notice, any person with an interest in land to which a temporary stop notice relates may make a claim for compensation to the relevant planning authority within 12 months for any loss or damage suffered by the person that is directly attributable to the notice.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu, pan fo gweithgarwch a bennir mewn hysbysiad stop  dros  dro  wedi  ei  awdurdodi  drwy  orchymyn  cydsyniad  seilwaith  a roddwyd cyn y diwrnod y mae’r hysbysiad yn cymryd effaith, neu pan fo’r awdurdod cynllunio perthnasol yn tynnu’r hysbysiad yn ôl, y caiff unrhyw berson a chanddo fuddiant yn y tir y mae hysbysiad stop dros dro yn ymwneud ag ef wneud hawliad i gael ei ddigolledu gan yr awdurdod cynllunio perthnasol o fewn 12 mis am unrhyw golled neu ddifrod a ddioddefir gan y person y gellir ei phriodoli neu ei briodoli’n uniongyrchol i effaith yr hysbysiad.

en-gb	This section does not apply to any activity specified in the notice which is authorised by an infrastructure consent order granted on or after the day a temporary  stop  notice  takes  effect,  or  if  the  relevant  planning  authority withdraws a notice after the grant of a consent.
cy-gb	Nid yw’radranhon yn gymwys i unrhyw weithgarwch a bennir yn yr hysbysiad sydd wedi ei awdurdodi drwy orchymyn cydsyniad seilwaith a roddir ar y diwrnod y mae’r hysbysiad stop dros dro yn cymryd effaith neu ar ôl hynny, nac os yw’r awdurdod cynllunio perthnasol yn tynnu hysbysiad yn ôl ar ôl i gydsyniad gael ei roi.

en-gb	This section also specifies the circumstances in which compensation is not payable.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn pennu’r amgylchiadau lle nad yw digollediad yn daladwy.

en-gb	Section 122 – Injunction to restrain prohibited activity
cy-gb	Adran 122 – Gwaharddeb i atal gweithgarwch gwaharddedig

en-gb	This section provides that a relevant planning authority or the Welsh Ministers may apply to the High Court or county court for an injunction to restrain an actual or expected activity which constitutes an offence under either section 103 or section 104.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  darparu  y  caiff  awdurdod  cynllunio  perthnasol  neu Weinidogion Cymru wneud cais i’r Uchel Lys neu’r llys sirol am waharddeb sy’n atal gweithgarwch gwirioneddol neu ddisgwyliedig sy’n drosedd o dan naill ai adran 103 neu adran 104.

en-gb	The relevant planning authority may apply for an injunction in relation to land in its area, and the Welsh Ministers may apply for an injunction in relation to land in Wales.
cy-gb	Caiff yr awdurdod cynllunio perthnasol wneud cais am waharddeb mewn perthynas â thir yn ei ardal, a chaiff Gweinidogion Cymru wneud cais am waharddeb mewn perthynas â thir yng Nghymru.

en-gb	The court may grant an injunction on any terms it considers appropriate for the purpose of restraining such activity.
cy-gb	Caiff y llys roi gwaharddeb ar unrhyw delerau y mae’n ystyried eu bod yn briodol  at  ddiben  atal  y  gweithgarwch  hwnnw.

en-gb	An injunction may not be issued under this section against the Crown.
cy-gb	Ni  chaniateir  dyroddi gwaharddeb o dan yr adran hon yn erbyn y Goron.

en-gb	Section 123 – Meaning of “relevant planning authority”
cy-gb	Adran 123 – Ystyr “awdurdod cynllunio perthnasol”

en-gb	This section specifies who a relevant planning authority is for the purposes of Part 7 of the Act.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  pennu  pwy  sy’n  awdurdod  cynllunio  perthnasol  at ddibenion Rhan 7 o’r Ddeddf.

en-gb	Part 8 – Supplementary functions
cy-gb	Rhan 8 – Swyddogaethau atodol

en-gb	Part 8 of the Act provides a number of supplementary functions, mainly for the Welsh Ministers, to facilitate the operation of the system established by the Act and to give the Welsh Ministers powers to make regulations to apply fees, adjust the system by disapplying its requirements or making special provision for applications by the Crown (which includes Crown offices and bodies).
cy-gb	Mae Rhan 8 o’r Ddeddf yn darparu nifer o swyddogaethau atodol, ar gyfer Gweinidogion Cymru yn bennaf, i hwyluso gweithrediad y system a sefydlir gan y Ddeddf ac i roi pwerau i Weinidogion Cymru i wneud rheoliadau ar gyfer codi ffioedd, addasu’r system drwy ddatgymhwyso ei gofynion neu wneud darpariaeth arbennig argyfer ceisiadau gan y Goron (gan gynnwys swyddfeydd y Goron a chyrff y Goron).

en-gb	Section 124 – Fees for performance of infrastructure consent functions and services
cy-gb	Adran 124 – Ffioedd am gyflawni swyddogaethau a darparu gwasanaethau cydsyniad seilwaith

en-gb	This section provides the Welsh Ministers power to make regulations in relation to  the  charging  of  fees  by  a  specified  public  authority  for  performing  an infrastructure consent function and forthe provision of aninfrastructure consent service.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu pŵer i Weinidogion Cymru i wneud rheoliadau mewn  cysylltiad  â  chodi  ffioedd  gan  awdurdod  cyhoeddus  penodedig  am gyflawni  swyddogaeth  cydsyniad  seilwaith  ac  am  ddarparu  gwasanaeth cydsyniad seilwaith.

en-gb	The regulations may confer a function on any person and may provide for the amounts of fees to be calculated by reference to costs incurred in the performance of any infrastructure consent function.
cy-gb	Caiff y rheoliadau roi swyddogaeth i unrhyw berson a darparu bod symiau ffioedd i’w cyfrifo drwy gyfeirio at y costau yr eir iddynt wrth gyflawni unrhyw swyddogaeth cydsyniad seilwaith.

en-gb	The regulations may make provisions about (among other things):
cy-gb	Caiff y rheoliadau wneud darpariaethau ynghylch y canlynol (ymhlith pethau eraill):

en-gb	what may, and may not, be taken into account in calculating the amount charged;
cy-gb	yr hyn y caniateir, a’r hyn na chaniateir, ei ystyried wrth gyfrifo’r swm a godir;

en-gb	who is liable to pay a fee charged;  to whom fees are to be paid;
cy-gb	pwy sy’n agored i dalu ffi a godir;  i bwy y telir ffioedd;

en-gb	when a fee charged is payable;  the recovery of fees charged;
cy-gb	pryd y mae ffi a godir yn daladwy;  adennill ffioedd a godir;

en-gb	waiver, reduction or repayment of fees;
cy-gb	ildio, lleihau neu ad-dalu ffioedd;

en-gb	the effect of paying or failing to pay fees charged;
cy-gb	effaith talu neu fethu â thalu ffioedd a godir;

en-gb	the transfer of fees payable to one person to another person;
cy-gb	trosglwyddo ffioedd sy’n daladwy i un person i berson arall;

en-gb	the  supply  or  publication  of  information  for  any  purpose  of  the regulations.
cy-gb	cyflenwi neu gyhoeddi gwybodaeth at unrhyw un neu ragor o ddibenion y rheoliadau.

en-gb	Right of entry
cy-gb	Hawl mynediad

en-gb	Section 125 – Powers of entry to survey land
cy-gb	Adran 125 – Pwerau mynediad i gynnal arolwg o dir

en-gb	This section provides a power for a person with authorisation from Welsh Ministers to enter land for the purposes of surveying or taking levels of that land in connection with:
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  darparu  pŵer  i  berson  sydd  wedi  ei  awdurdodi  gan Weinidogion Cymru i fynd ar dir at ddibenion cynnal arolwg o dir neu gymryd lefelau ohono, mewn cysylltiad â:

en-gb	an application for infrastructure consent (or a proposed application);
cy-gb	cais am gydsyniad seilwaith (neu gais arfaethedig);

en-gb	an   infrastructure   consent   order   that   authorised   the   compulsory acquisition of that land or an interest in it or a right over it.
cy-gb	gorchymyn cydsyniad seilwaith sy’n awdurdodi caffael yn orfodol y tir hwnnw neu fuddiant ynddo neu hawl drosto.

en-gb	This section requires an authorised person entering land to produce evidence of that authorisation, if requested, provide notice of intended entry if the land is occupied and comply with any conditions set out in the authorisation.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i berson a awdurdodir sy’n mynd ar dir i ddangos tystiolaeth o’r awdurdodiad hwnnw, os gofynnir iddo wneud hynny, rhoi hysbysiad o’r bwriad i fynd ar dir os yw’r tir wedi ei feddiannu a chydymffurfio ag unrhyw amodau a nodir yn yr awdurdodiad.

en-gb	An authorised person may also take any other persons that are necessary on to the land and must, if leaving the land when no owner or occupier is present, leave it as effectively secured against trespassers as they found it.
cy-gb	Caiff person sydd   wedi   ei   awdurdodi   hefyd  fynd  ag  unrhyw   bersonau   eraill   sy’n angenrheidiol  ar  y  tir  a  rhaid  iddo,  os  yw’n  ymadael  â’r  tir  pan  nad  oes perchennog neu feddiannydd yn bresennol, ei adael wedi ei ddiogelu yr un mor effeithiol rhag tresmaswyr ag yr oedd pan aeth arno.

en-gb	Authorisation to survey land also includes the right to search and bore to determine the nature of soil or presence of minerals if prior notice of this intention has been provided.
cy-gb	Mae awdurdodiad i gynnal arolwg o dir hefyd yn cynnwys yr hawl i chwilio a thurio i ganfod natur y pridd neu i ganfod a oes mwynau yn bresennol os rhoddwyd hysbysiad ymlaen llaw o’r bwriad hwn.

en-gb	This section provides that an offence is committed if a person authorised to enter land is intentionally obstructed from doing so.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod person yn cyflawni trosedd os yw’r person yn rhwystro’n fwriadol berson a awdurdodir i fynd ar dir rhag gwneud hynny.

en-gb	Compensation for any damage caused to the land or property may be recovered from the person authorised to enter the land.
cy-gb	Caniateir adennill digollediad am unrhyw ddifrod a achosir i dir neu eiddo oddi wrth y person a awdurdodir i fynd ar y tir.

en-gb	This section provides that the powers set out in section 125 also apply to Crown land, subject to the person exercising the power gaining permission to enter the land from the person who appears  to have the authority  to give it or the appropriate Crown authority (which is defined in section 134).
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod y pwerau a nodir yn adran 125 hefyd yn gymwys i dir y Goron, yn ddarostyngedig i’r person sy’n arfer y pŵer yn cael caniatâd i fynd ar y tir oddi wrth y person yr ymddengys fod ganddo’r hawl i’w roi neu awdurdod priodol y Goron (a ddiffinnir yn adran 134).

en-gb	This section also provides that specified subsections of section 125 do not apply in relation to Crown Land.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn darparu nad yw is-adrannau penodedig o adran 125 yn gymwys mewn perthynas â Thir y Goron.

en-gb	Infrastructure policy statements
cy-gb	Datganiadau polisi Seilwaith

en-gb	Section 127 – Infrastructure policy statements
cy-gb	Adran 127 – Datganiadau polisi seilwaith

en-gb	This section gives Welsh Minsters the power, by notice, to designate a document as an infrastructure policy statement, if it is a document issued by the Welsh Ministers and sets out a policy to guide decision making in relation to significant infrastructure projects.
cy-gb	Mae’r adran hon  yn  rhoi’r pŵer i Weinidogion  Cymru,  drwy hysbysiad, i ddynodi dogfen yn ddatganiad polisi seilwaith, os yw’n ddogfen a ddyroddir gan  Weinidogion  Cymru  ac  yn  nodi  polisi  i  lywio’r  broses  o  wneud penderfyniadau mewn perthynas â phrosiectau seilwaith arwyddocaol.

en-gb	The Welsh Ministers may withdraw the designation of a document as an infrastructure policy statement by notice in writing.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru dynnu yn ôl ddynodiad dogfen yn ddatganiad polisi seilwaith  drwy  hysbysiad ysgrifenedig.

en-gb	Subsection (4) requires the Welsh Ministers to publish and lay before Senedd Cymru each notice designating a document as an infrastructure policy statement and each notice of withdrawal of the designation of a document as an infrastructure policy statement.
cy-gb	Mae is-adran  (4)  yn  ei  gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyhoeddi a gosod gerbron Senedd Cymru bob hysbysiad sy’n dynodi dogfen yn ddatganiad polisi seilwaith a phob hysbysiad am dynnu yn ôl ddynodiad dogfen yn ddatganiad polisi seilwaith.

en-gb	Subsections (5) and (6) further require the Welsh Ministers to lay any document designated as an infrastructure policy statement before the Senedd and to publish it, if they have not done so previously.
cy-gb	Mae is-adrannau (5) a (6) hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru osod unrhyw ddogfen a ddynodir yn ddatganiad polisi seilwaith gerbron y Senedd a’i chyhoeddi, os nad ydynt wedi gwneud hynny yn flaenorol.

en-gb	The significance of a document being designated under this section is that an examining authority or the Welsh Ministers (as the case may be) must decide an application  for  infrastructure  consent  by  having  regard  to  any  relevant infrastructure policy statement (see section 56(1)).
cy-gb	Arwyddocâd dynodi dogfen yn ddatganiad polisi seilwaith o dan yr adran hon yw  bod  rhaid  i’r  awdurdod  archwilio  neu  Weinidogion  Cymru  (yn  ôl  y digwydd) benderfynu ar gais am gydsyniad seilwaith drwy roi sylw i unrhyw ddatganiad polisi seilwaith perthnasol (gweler adran 56(1)).

en-gb	Register of applications and pre-application services
cy-gb	Cofrestr o geisiadau a gwasanaethau cyn gwneud cais

en-gb	Section 128 requires the Welsh Ministers to maintain a register of:
cy-gb	Mae adran 128 yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gynnal cofrestr o:

en-gb	applications for infrastructure consent;
cy-gb	ceisiadau am gydsyniad seilwaith;

en-gb	The Welsh Ministers must include details in the register of valid applications, requests for pre-application services and pre-application services provided.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru gynnwys manylion yn y gofrestr o geisiadau dilys, ceisiadau am wasanaethau cyn gwneud cais a’r gwasanaethau cyn gwneud cais a ddarperir.

en-gb	The register must be published (subsection (5)).
cy-gb	Rhaid cyhoeddi’r gofrestr (is-adran (5)).

en-gb	The  Welsh  Ministers  may,  by  regulations,  require  a  planning  authority  to maintain a register of the applications for infrastructure consent in its area, of applications for pre-application services received by the planning authority and of any pre-application services provided by the authority (subsection (6)).
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, ei gwneud yn ofynnol i awdurdod cynllunio  gynnal  cofrestr  o  geisiadau  am  gydsyniad  seilwaith  yn  ei  ardal, ceisiadau am wasanaethau cyn gwneud cais y mae’r awdurdod cynllunio wedi eu  cael  ac  unrhyw  wasanaethau  cyn  gwneud  cais  a  ddarparwyd  gan  yr awdurdod (is-adran (6)).

en-gb	The Welsh Ministers may, by regulations, also require Natural Resources Wales to  maintain  a  register  of  applications  that  they  receive  for  pre-application services, as well as any pre-application services provided by them in respect of an application.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, ei gwneud yn ofynnol hefyd i Gyfoeth  Naturiol  Cymru  gynnal  cofrestr  o  geisiadau  y  mae’n  eu  cael  am wasanaethau cyn gwneud cais, yn ogystal ag unrhyw wasanaethau cyn gwneud cais a ddarparwyd ganddo mewn cysylltiad â chais.

en-gb	Subsection (8) enables the Welsh Ministers to make regulations in relation to the form, content of any register required by or under the section and may make other provision in respect of public access to documents relating to entries in the register or the timing of entries.
cy-gb	Mae  is-adran  (8)  yn  galluogi  Gweinidogion  Cymru  i  wneud  rheoliadau ynghylch ffurf a cynnwys unrhyw gofrestr sy’n ofynnol ei chynnal gan yr adran neu odani a chaiff wneud darpariaeth arall mewn cysylltiad â mynediad gan y cyhoedd i ddogfennau sy’n ymwneud â chofnodion yn y gofrestr neu amseriad cofnodion.

en-gb	Statutory consultees
cy-gb	Ymgyngoreion statudol

en-gb	Section 129 – Power to consult and duty to respond to consultation
cy-gb	Adran 129 – Pŵer i ymgynghori a dyletswydd i ymateb i ymgynghoriad

en-gb	Section 129 gives a power to the Welsh Ministers or an examining authority to consult a public authority specified in regulations as part of the examination process with the result that the authority has a duty to give a substantive response to that consultation within a specified timeframe.
cy-gb	Mae adran 129 yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru neu awdurdod archwilio i ymgynghori ag awdurdod cyhoeddus a bennir mewn rheoliadau fel rhan o’r broses archwilio, ac o ganlyniad mae dyletswydd ar yr awdurdod i roi ymateb o sylwedd i’r ymgynghoriad hwnnw o fewn cyfnod penodedig.

en-gb	Regulations may make provision about such consultations.
cy-gb	Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch ymgynghoriadau o’r fath.

en-gb	Welsh Ministers’ directions
cy-gb	Cyfarwyddydau Gweinidogion Cymru

en-gb	Section 130 – Directions to public authorities
cy-gb	Adran 130 – Cyfarwyddydau i awdurdodau cyhoeddus

en-gb	Section  130  allows  the  Welsh  Ministers  to  give  a  direction  to  a  planning authority, Natural Resources Wales or a devolved Welsh authority specified in regulations, to do things in respect of an application.
cy-gb	Mae adran 130 yn caniatáu i Weinidogion Cymru roi cyfarwyddyd i awdurdod cynllunio, Cyfoeth Naturiol Cymru neu awdurdod Cymreig datganoledig a bennir mewn rheoliadau, i wneud pethau mewn perthynas â chais.

en-gb	Subsection (3) provides that directions may relate to specific applications or authorities or to applications or authorities generally.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn darparu y caiff cyfarwyddydau ymwneud â cheisiadau penodol  neu  awdurdodau  penodol  neu  i  geisiadau  neu  awdurdodau  yn gyffredinol.

en-gb	Regulations may make provision for or in connection with the recovery of costs incurred by public authorities for things done pursuant to a direction of the Welsh Ministers (subsection (4)).
cy-gb	Caiff  rheoliadau  wneud  darpariaeth  ar  gyfer  adennill  costau,  neu  mewn cysylltiad ag adennill costau, y mae awdurdodau cyhoeddus wedi mynd iddynt am bethau a wneir yn unol â chyfarwyddyd gan Weinidogion Cymru (is-adran (4)).

en-gb	Section 131 – Power to disapply requirements
cy-gb	Adran 131 – Pŵer i ddatgymhwyso gofynion

en-gb	Under section 131 the Welsh Ministers may make regulations giving the Welsh Ministers power to direct that requirements imposed by, under or by virtue of this Act may be disapplied in a case specified in the direction.
cy-gb	O dan adran 131 caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau sy’n rhoi pŵer i Weinidogion Cymru i gyfarwyddo y caniateir datgymhwyso gofynion a osodir gan y Ddeddf hon, odani neu yn ei rhinwedd  mewn achos a bennir yn y cyfarwyddyd.

en-gb	The  regulations  must  specify  the  requirements  that  may  be  disapplied  by direction and impose a duty on the Welsh Ministers to publish any direction and to lay a statement about the direction before Senedd Cymru explaining its effect and why it was made.
cy-gb	Rhaid  i’r  rheoliadau  bennu’r  gofynion  y  caniateir  eu  datgymhwyso  gan gyfarwyddyd a gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i gyhoeddi unrhyw gyfarwyddyd a gosod datganiad ynghylch y cyfarwyddyd gerbron Senedd Cymru yn egluro ei effaith a pham y’i gwnaed.

en-gb	Regulations about Crown applications
cy-gb	Rheoliadau ar geisiadau’r Goron

en-gb	Section 132 – Applications by the Crown
cy-gb	Adran 132 – Ceisiadau gan y Goron

en-gb	Section 132 provides the Welsh Ministers with the power to make regulations which may modify or exclude any enactments in relation to applications made by the Crown for infrastructure consent or to change or revoke an infrastructure consent order.
cy-gb	Mae adran 132 yn darparu pŵer i Weinidogion Cymru i wneud rheoliadau a gaiff addasu neu eithrio unrhyw ddeddfiadau mewn perthynas â cheisiadau a wneir  gan  y  Goron  am  gydsyniad  seilwaith  neu  i  newid  neu  ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith.

en-gb	c.   the decision-making process for such an application.
cy-gb	c.   y broses o wneud penderfyniad ar gyfer cais o’r fath.

en-gb	Part 9 – General provisions
cy-gb	Rhan 9 – Darpariaethau cyffredinol

en-gb	Part 9 of the Act contains general provisions which relate to multiple parts or all of the Act.
cy-gb	Mae Rhan 9 o’r Ddeddf yn cynnwys darpariaethau cyffredinol sy’n ymwneud â mwy nag un rhan o’r Ddeddf neu’r Ddeddf gyfan.

en-gb	Sections 136, 137, 138 and 139 make provisions about giving notices, directions and other documents and make provision about the duties that apply when publishing something under the Act.
cy-gb	Mae adrannau 136, 137, 138 a 139 yn gwneud darpariaethau ynghylch rhoi hysbysiadau, cyfarwyddydau a dogfennau eraill ac yn gwneud darpariaeth ynghylch y dyletswyddau sy’n gymwys wrth gyhoeddi rhywbeth o dan y Ddeddf.

en-gb	Sections 144 and 145 provide the Welsh Ministers with powers to make further incidental, consequential, transitional, transitory or saving provisions by regulations.
cy-gb	Mae adrannau  144  a  145  yn  darparu  pwerau  i  Weinidogion  Cymru  i  wneud darpariaethau deilliadol, darpariaethau canlyniadol, darpariaethau trosiannol, darpariaethau darfodol neu ddarpariaethau arbed pellach drwy reoliadau.

en-gb	Section 146 sets out transitional and saving provisions.
cy-gb	Mae adran 146 yn nodi darpariaeth drosiannol a darpariaeth arbed.

en-gb	Development
cy-gb	Datblygiad

en-gb	Section 133 – Meaning of “development”
cy-gb	Adran 133 – Ystyr “datblygiad”

en-gb	Section 133 sets out the meaning of “development” for the purposes of the Act.
cy-gb	Mae adran 133 yn nodi ystyr “datblygiad” at ddibenion y Ddeddf.

en-gb	Everything that is “development” for the purposes of the Town and Country Planning Act 1990 (“the TCPA”) is development for the purposes of the Act, subject to subsections (2) to (4).
cy-gb	Mae popeth sy’n  “development”  at  ddibenion  Deddf  Cynllunio  Gwlad  a  Thref  1990 (“DCGTh”) yn ddatblygiad at ddibenion y Ddeddf, yn ddarostyngedig i is-adrannau (2) i (4).

en-gb	Section  55(1)  of  the  TCPA  defines  “development”  as  “the  carrying  out  of building, engineering, mining or other operations in, on, over or under land, or the making of any material change in the use of any buildings or other land”, subject to further clarifications in that section.
cy-gb	Mae adran 55(1) o DCGTh yn diffinio “development” fel “the carrying out of building, engineering, mining or other operations in, on, over or under land, or the making of any material change in the use of any buildings or other land”, yn ddarostyngedig i eglurhadau pellach yn yr adran honno.

en-gb	Subsection (2) of section 133 provides that “material change in the use” (which is a term used in the definition of “development” in section 55(1) of the TCPA) includes:
cy-gb	Mae is-adran (2) o adran 133 yn darparu bod “newid sylweddol yn y defnydd” (defnyddir y term “material change in the use” yn y diffiniad o “development” yn adran 55(1) o DCGTh) yn cynnwys:

en-gb	the conversion in fuel of a generating station to it being fuelled by crude liquid petroleum, a petroleum product or natural gas;
cy-gb	trosi  tanwydd  gorsaf  gynhyrchu  fel  y  bydd  petroliwm  hylifol  crai, cynnyrch petroliwm neu nwy naturiol yn dod yn danwydd ar ei chyfer;

en-gb	an increase in the permitted use of an airport (whether permitted by planning permission under the TCPA or an infrastructure consent order made under the Act).
cy-gb	cynyddu’r defnydd a ganiateir o faes awyr (pa un a ganiateir hynny drwy ganiatâd cynllunio o dan DCGTh neu orchymyn cydsyniad seilwaith a wneir o dan y Ddeddf).

en-gb	Subsection (3) provides that specific works are to be treated as development to the extent that they would not otherwise be development under the TCPA.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn darparu bod gwaith penodol i’w drin fel datblygiad i’r graddau na fyddai fel arall yn ddatblygiad o dan DCGTh.

en-gb	Development under the TCPA relates to development of land within the areas of planning authorities and not development in the sea outside the boundaries of their areas.
cy-gb	Mae datblygiad o dan DCGTh yn ymwneud â datblygiad ar dir yn ardaloedd awdurdodau  cynllunio ac  nid  datblygiad yn  y môr y tu  allan  i ffiniau  eu hardaloedd.

en-gb	Subsection (4) provides that development under the Act includes operations and changes of use in the sea and other areas covered with waters.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn darparu bod datblygiad o dan y Ddeddf yn cynnwys gweithrediadau a newidiadau defnydd yn y môr ac mewn ardaloedd eraill sydd wedi eu gorchuddio â dyfroedd.

en-gb	The extent to which development in the sea is covered in relation to a Significant Infrastructure  Project  depends  on  whether  the  definition  of  the  Significant Infrastructure Project covers development in the “Welsh marine area”.
cy-gb	Mae’r graddau y mae datblygiad yn y môr wedi ei gwmpasu mewn perthynas â Phrosiect Seilwaith Arwyddocaol yn dibynnu ar ba un a yw’r diffiniad o Brosiect Seilwaith Arwyddocaol yn cwmpasu datblygiad yn “ardal forol Cymru”.

en-gb	The “Welsh marine area” is defined in section 143.
cy-gb	Mae “ardal forol Cymru” wedi ei ddiffinio yn adran 143.

en-gb	Crown land
cy-gb	Tir y Goron

en-gb	Section 134 – Crown land and “the appropriate Crown authority”
cy-gb	Adran 134 – Tir y Goron ac “awdurdod priodol y Goron”

en-gb	This section defines “Crown land”, “Crown interest”, “Duchy interest” and “the appropriate Crown authority” for the purposes of the Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio “Tir y Goron”, “buddiant y Goron”, “buddiant y Ddugiaeth” ac “awdurdod priodol y Goron” at ddibenion y Ddeddf.

en-gb	Section 135 – Offences by bodies corporate
cy-gb	Adran 135 – Troseddau gan gyrff corfforedig

en-gb	This section provides that where an offence is committed under section 28, 103, 104, 112 or 120 by a body corporate and it is proved to have been committed with the consent or connivance of a senior officer of the body or a person purporting to be senior officer of the body, or attributed to their neglect, that person will be guilty of an offence (as well as the body corporate) and is liable to be prosecuted.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu, pan gyflawnir trosedd o dan adran 28, 103, 104, 112 neu 120 gan gorff corfforedig ac y profir bod y drosedd wedi ei chyflawni gyda chydsyniad neu ymoddefiad uwch-swyddog i’r corff neu berson a oedd yn honni ei fod yn uwch-swyddog i’r corff, neu y gellir ei phriodoli i esgeulustod ar ei ran, y bydd y person hwnnw yn euog o drosedd (yn ogystal â’r corff corfforedig) ac y bydd yn agored i gael ei erlyn.

en-gb	In this section “senior officer” means a director, manager, secretary or other similar officer of the body corporate.
cy-gb	Yn yr adran hon, ystyr “uwch-swyddog” yw cyfarwyddwr, rheolwr, ysgrifennydd neu swyddog tebyg arall i’r corff corfforedig.

en-gb	Giving notices and other documents
cy-gb	Rhoi hysbysiadau a dogfennau eraill

en-gb	Section 136 – Giving notices and other documents
cy-gb	Adran 136 – Rhoi hysbysiadau a dogfennau eraill

en-gb	This  section  contains  provision  about  how  notices,  directions  and  other documents are to be served.
cy-gb	Mae’r adran hon yn cynnwys darpariaeth ynghylch sut y mae hysbysiadau, cyfarwyddydau a dogfennau eraill i’w cyflwyno.

en-gb	Section 137 – Giving notices etc. to persons occupying or with an interest in land
cy-gb	Adran 137 – Rhoi hysbysiad etc. i bersonau sy’n meddiannu tir neu sydd â buddiant mewn tir

en-gb	This section makes further provision about serving a notice or a document on a person interested in land or occupying land.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth bellach ynghylch cyflwyno hysbysiad neu ddogfen i berson a chanddo fuddiant mewn tir neu sy’n meddiannu tir.

en-gb	Section 138 – Giving documents on the Crown
cy-gb	Adran 138 – Cyflwyno dogfennau i’r Goron

en-gb	This section specifies that any notice or document required by or under the Act to be served on the Crown must be served on the appropriate Crown authority, and the rules about giving notices set out in sections 136 and 137 do not apply.
cy-gb	Mae’r adran hon yn pennu bod rhaid i unrhyw hysbysiad neu ddogfen y mae’n ofynnol gan y Ddeddf hon neu odani iddo gael ei gyflwyno neu iddi gael ei chyflwyno i’r Goron gael ei gyflwyno neu ei chyflwyno i awdurdod priodol y Goron, ac nid yw’r rheolau ynghylch rhoi hysbysiadau a nodir yn adrannau 136 a 137 yn gymwys.

en-gb	For the purpose of this section, “the Crown” includes the Duchy of Lancaster and the Duchy of Cornwall.
cy-gb	At ddibenion yr adran hon, mae “y Goron” yn cynnwys Dugiaeth Caerhirfryn a Dugiaeth Cernyw.

en-gb	Section 139 – Duties to publish
cy-gb	Adran 139 – Dyletswyddau i gyhoeddi

en-gb	Where the Act imposes a duty to publish something, it must be published electronically.
cy-gb	Pan fo’r Ddeddf yn gosod dyletswydd i gyhoeddi rhywbeth, rhaid iddo gael ei gyhoeddi ar ffurf electronig.

en-gb	Nothing in this section prevents the person subject to the duty from publishing in another way as well as publishing electronically.
cy-gb	Nid oes unrhyw beth yn yradranhon yn rhwystro’r person sy’n ddarostyngedig i’r ddyletswydd rhag cyhoeddi mewn modd arall yn ogystal â chyhoeddi ar ffurf electronig.

en-gb	Section 140 – Regulations and orders: restrictions
cy-gb	Adran 140 – Rheoliadau a gorchmynion: cyfyngiadau

en-gb	This section sets out that regulations under sections 30, 34, 35, 48(6), 63(5), 91(3) 124 and 129 of the Act or an infrastructure consent order or an order under section 90 may include provision that would require the consent of the Secretary of State (i.e. “the appropriate Minister”) under any of paragraphs 8(1)(a) or (c), 10 or 11 of Schedule 7B to the Government of Wales Act 2006 if the provision were included in an Act of Senedd Cymru.
cy-gb	Mae’r adran hon yn nodi y caiff rheoliadau o dan adrannau 30, 34, 35,  48(6), 63(5),  91(3),  124  a  129  o’r  Ddeddf  neu  orchymyn  cydsyniad  seilwaith  neu orchymyn  o  dan  adran  90  gynnwys  darpariaeth  y  byddai  cydsyniad  yr Ysgrifennydd Gwladol (h.y. “the appropriate Minister”) yn ofynnol ar ei chyfer o dan unrhyw un neu ragor o baragraffau 8(1)(a) neu (c), 10 neu 11 o Atodlen 7B i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 pe bai’r ddarpariaeth wedi ei chynnwys mewn Deddf gan Senedd Cymru.

en-gb	This section also provides that regulations under sections 30, 34, 35, 48(6), 63(5), 91(3), 124 and 129 of the Act or an infrastructure consent order or an order under section  90  may  include  provision  that  would  require  consultation  of  the appropriate Minister under paragraph 11(2) of Schedule 7B to the Government of Wales Act 2006 if the provision were included in an Act of Senedd Cymru.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn darparu y caiff rheoliadau o dan adrannau 30, 34, 35, 48(6), 63(5), 91(3), 124 a 129 o’r Ddeddf neu orchymyn cydsyniad seilwaith neu orchymyn o dan adran 90 gynnwys darpariaeth y byddai’n ofynnol ymgynghori â’r Gweinidog priodol yn ei chylch o dan baragraff 11(2) o Atodlen 7B i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 pe bai’r ddarpariaeth wedi ei chynnwys mewn Deddf gan Senedd Cymru.

en-gb	See correspondence between the Secretary of State and the Welsh Ministers over the period 2023 to 20243  confirming consent under Schedule 7B for the provisions, including  a  commitment  to  consult  the  UK  Government  prior  to  making regulations which affect reserved bodies.
cy-gb	Gweler yr ohebiaeth rhwng yr Ysgrifennydd Gwladol a Gweinidogion Cymru dros gyfnod 2023 i 20243 sy’n cadarnhau cydsyniad o dan Atodlen  7B  i’r  darpariaethau,  gan  gynnwys  ymrwymiad  i  ymgynghori  â Llywodraeth y DU cyn gwneud rheoliadau sy’n effeithio ar gyrff a gadwyd yn ôl.

en-gb	Regulations and orders under any other section of this Act may not include provision that would require the consent of the appropriate Minister under paragraph 8, 10 or 11 of Schedule 7B to the Government of Wales Act 2006 if the provision were included in an Act of Senedd Cymru; and may not include provision that would require consultation of the appropriate Minister under paragraph 11(2) or (2A) of Schedule 7B to that Act if the provision were included in an Act of Senedd Cymru.
cy-gb	Ni chaiff rheoliadau a gorchmynion o dan unrhyw adran arall o’r Ddeddf hon gynnwys darpariaeth y byddai cydsyniad y Gweinidog priodol yn ofynnol ar ei chyfer o dan baragraff 8, 10 neu 11 o Atodlen 7B i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 pe bai’r ddarpariaeth wedi ei chynnwys mewn Deddf gan Senedd Cymru; ac ni chânt gynnwys darpariaeth y byddai’n ofynnol ymgynghori â’r Gweinidog priodol yn ei chylch o dan baragraff 11(2) neu (2A) o Atodlen 7B i’r Ddeddf honno  pe  bai’r  ddarpariaeth  wedi  ei  chynnwys  mewn  Deddf  gan  Senedd Cymru.

en-gb	Section 141 – Regulations: procedure
cy-gb	Adran 141 – Rheoliadau: y weithdrefn

en-gb	This  section  provides  that  a  power  to  make  regulations  under  the  Act  is exercisable by statutory instrument.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod pŵer i wneud rheoliadau o dan y Ddeddf i’w arfer drwy offeryn statudol.

en-gb	Subsection (3) provides that a statutory instrument containing regulations made under the following sections of the Act are to be made under the affirmative procedure (i.e. a draft of the instrument should be laid before, and approved by a resolution of, Senedd Cymru):
cy-gb	Mae is-adran (3) yn darparu bod offeryn statudol sy’n cynnwys rheoliadau a wneir o dan yr adrannau canlynol o’r Ddeddf i’w wneud o dan y weithdrefn gadarnhaol (h.y. dylai drafft o’r offeryn gael ei osod gerbron Senedd Cymru a’i gymeradwyo ganddi drwy benderfyniad):

en-gb	section  22(2)(c)  -  directions  specifying  development  as  a  significant infrastructure project;
cy-gb	adran 22(2)(c) - cyfarwyddydau sy’n pennu bod datblygiad yn brosiect seilwaith arwyddocaol;

en-gb	section 55(1) - power for the examining authority to decide certain kinds of applications for infrastructure consent;
cy-gb	adran  55(1)  –  pŵer  i’r  awdurdod  archwilio  i  benderfynu  ar  fathau penodol o geisiadau am gydsyniad seilwaith;

en-gb	section 58(3) -updating of matters that may be disregarded when making decisions on applications;
cy-gb	adran  58(3)  –  diweddaru  materion  y  caniateir  eu  diystyru  wrth benderfynu ar geisiadau;

en-gb	section 59(6) - power to amend the timetable for deciding an application for infrastructure consent;
cy-gb	adran 59(6) – pŵer i ddiwygio’r amserlen ar gyfer penderfynu ar gais am gydsyniad seilwaith;

en-gb	section 144 - power to make consequential and transitional provision etc., but only where the regulations amend, repeal or otherwise modify a provision of an Act of Parliament, a Measure of the National Assembly for Wales or an Act of Senedd Cymru;
cy-gb	adran 144 – pŵer i wneud darpariaeth ganlyniadol a throsiannol etc., ond dim ond pan fo’r rheoliadau yn diwygio, yn diddymu neu’n addasu fel arall ddarpariaeth mewn Deddf gan Senedd y Deyrnas Unedig, Mesur gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru neu Ddeddf gan Senedd Cymru;

en-gb	paragraph 2(1) of Schedule 2.
cy-gb	paragraff 2(1) o Atodlen 2.

en-gb	Statutory instruments containing regulations made under any other power in the  Act  are  subject  to  the  negative  procedure  (i.e.  annulment  following  a resolution of Senedd Cymru).
cy-gb	Mae offerynnau statudol sy’n cynnwys rheoliadau a wneir o dan unrhyw bŵer arall yn y Ddeddf yn ddarostyngedig i’r weithdrefn negyddol (h.y. caniateir eu diddymu yn dilyn penderfyniad gan Senedd Cymru).

en-gb	Section 142 – Directions: general
cy-gb	Adran 142 – Cyfarwyddydau: cyffredinol

en-gb	This section requires a direction given under or by virtue of this Act to be in writing.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i gyfarwyddyd a roddir o dan y Ddeddf hon neu yn ei rhinwedd fod yn ysgrifenedig.

en-gb	Section 143 – General interpretation
cy-gb	Adran 143 – Dehongli cyffredinol

en-gb	This section defines certain terms used in the Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn diffinio termau penodol a ddefnyddir yn y Ddeddf.

en-gb	Section 144 – Power to make consequential and transitional provision etc. 374.
cy-gb	Adran 144 – Pŵer i wneud darpariaeth ganlyniadol a throsiannol etc.

en-gb	Regulations under this section may amend, modify, repeal or revoke any enactment (including an enactment contained in this Act).
cy-gb	Caiff rheoliadau o dan yr adran hon ddiwygio, addasu, ddiddymu neu ddirymu unrhyw ddeddfiad (gan gynnwys deddfiad a geir yn y Ddeddf hon).

en-gb	Section 145 – Consequential amendments and repeals
cy-gb	Adran 145 – Diwygiadau canlyniadol a diddymiadau

en-gb	This section refers to Schedule 3 which makes provision in consequence of this Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn cyfeirio at Atodlen 3 sy’n gwneud darpariaeth o ganlyniad i’r Ddeddf hon.

en-gb	Section 146 – Transitional and saving provision
cy-gb	Adran 146 – Darpariaeth drosiannol a darpariaeth arbed

en-gb	This section makes transitional and savings provisions.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth drosiannol a darpariaeth arbed.

en-gb	This section makes provision about when the provisions of the Act come into force.
cy-gb	Mae’r   adran   hon   yn   gwneud   darpariaeth   ynghylch   pa   bryd   y   mae darpariaethau’r Ddeddf yn dod i rym.

en-gb	The short title of this Act is the Infrastructure (Wales) Act 2024.
cy-gb	Enw byr y Ddeddf hon yw Deddf Seilwaith (Cymru) 2024.

en-gb	Schedule 1 – Provision relating to, or matters ancillary to, development
cy-gb	Atodlen 1 – Darpariaeth sy’n ymwneud â datblygiad neu faterion sy’n atodol iddo

en-gb	Schedule 1 is introduced by section 63.
cy-gb	Mae Atodlen 1 wedi ei chyflwyno gan adran 63.

en-gb	An infrastructure consent order may make ancillary provision (see section 63(3)) and the ancillary provision that may be made includes (among other things) provisionthat relates to the list of matters in Schedule 1.
cy-gb	Caiff gorchymyn cydsyniad seilwaith wneud darpariaeth atodol (gweler adran 63(3)) ac mae’r ddarpariaeth atodol y caniateir ei gwneud yn cynnwys (ymhlith pethau eraill) ddarpariaeth sy’n ymwneud â’r rhestr o faterion yn Atodlen 1.

en-gb	Schedule 2 – Compensation for changing or revoking infrastructure consent orders
cy-gb	Atodlen 2 – Digolledu am newid neu ddirymu gorchmynion cydsyniad seilwaith

en-gb	Schedule 2 is introduced by section 93 and makes provision about compensation for changing or revoking an infrastructure consent order.
cy-gb	Mae Atodlen 2 wedi ei chyflwyno gan adran 93 ac mae’n gwneud darpariaeth ynghylch digolledu am newid neu ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith.

en-gb	Paragraph 1 – Changing or revoking an infrastructure consent order: compensation
cy-gb	Paragraff 1 – Newid neu ddirymu gorchymyn cydsyniad seilwaith: digolledu

en-gb	On making a claim to the Welsh Ministers, those persons are entitled to be paid compensationby the Welsh Ministers for any expenditure that has been incurred in carrying out work (including certain preparatory work described in sub-paragraph (4)) which is rendered abortive by the change to, or the revocation of, the infrastructure consent order.
cy-gb	Wrth  wneud  hawliad  i  Weinidogion  Cymru,  mae  gan  y  personau  hynny hawlogaeth i gael eu digolledu gan Weinidogion Cymru am unrhyw wariant y mae’r personau wedi mynd iddo wrth gynnal gwaith (gan gynnwys gwaith paratoadol penodol a ddisgrifir yn is-baragraff (4)) a ddaw yn ofer o ganlyniad i newid neu ddirymu’r gorchymyn cydsyniad seilwaith.

en-gb	Those persons are also entitled, on making a claim, to be paid compensation by the Welsh Ministers for any other loss or damage which is directly attributable to the change or revocation.
cy-gb	Mae gan y personau hynny hawlogaeth hefyd, wrth wneud cais, i gael eu digolledu gan Weinidogion Cymru am unrhyw golled neu ddifrod arall y gellir ei phriodoli neu ei briodoli’n uniongyrchol i’r newid neu’r dirymu.

en-gb	Sub-paragraph(5) specifies that compensationis not payable in respect of certain works and losses.
cy-gb	Mae is-baragraff (5) yn pennu nad yw digollediad yn daladwy mewn cysylltiad â gwaith penodol a cholledion penodol.

en-gb	The Welsh Ministers may make regulations about the timeframe and the process for making a claim for compensation under this paragraph.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau ynghylch yr amserlen a’r broses ar gyfer gwneud hawliad am ddigollediad o dan y paragraff hwn.

en-gb	Paragraph 2 – Compensation for depreciation: introduction and key terms
cy-gb	Paragraff 2 – Digolledu am ddibrisiant: cyflwyniad a thermau allweddol

en-gb	“Compensation for depreciation” in this paragraph (and paragraphs 3 to 10) means  compensation  payable  in  respect  of  loss  or  damage  consisting  of depreciation of the value of an interest in land.
cy-gb	Ystyr “digollediad am ddibrisiant” yn y paragraff hwn (a pharagraffau 3 i 10) yw  digollediad  sy’n  daladwy  mewn  cysylltiad  â  cholled  neu  ddifrod  sy’n ddibrisiant yng ngwerth buddiant mewn tir.

en-gb	This paragraph also sets out other definitions for the purposes of paragraphs 2 to 10.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn hefyd yn nodi diffiniadau eraill at ddibenion paragraffau 2 i 10.

en-gb	Paragraph 3 – Apportionment of compensation for depreciation and determination of disputes
cy-gb	Paragraff 3 – Dosrannu digollediad am ddibrisiant a phenderfynu ar anghydfodau

en-gb	This  paragraph  makes provision  about  apportionment  of  compensation  for depreciation and disputes about such apportionment.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch dosrannu digollediad am ddibrisiant a phenderfynu ar anghydfodau ynghylch dosraniad o’r fath.

en-gb	Sub-paragraph (1) requires the Welsh Ministers to apportion the compensation for depreciation between different parts of the land to which the claim for compensation relates if they consider it practicable to do so and also requires them to give details of any such apportionment to the claimant and any persons they consider to be substantially affected by the apportionment.
cy-gb	Mae is-baragraff(1) yn eigwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru ddosrannu’r digollediad am ddibrisiant rhwng gwahanol rannau o’r tir y mae’r hawliad am ddigollediad yn ymwneud ag ef os ydynt yn ystyried ei bod yn ymarferol gwneud hynny ac mae hefyd yn ei gwneud yn ofynnol iddynt roi manylion unrhyw  ddosraniad  o’r  fath  i’r hawlydd  ac  unrhyw  bersonau  y  maent  yn ystyried bod y dosraniad yn cael effaith sylweddol arnynt.

en-gb	Sub-paragraph (2) details how, in carrying out the apportionment, the Welsh Ministers  must  divide  the  land  into  parts  and distribute  compensation  for depreciation between those parts according to how the Welsh Ministers consider those parts are affected by the order that caused compensation to be payable.
cy-gb	Mae is-baragraff (2) yn nodi manylion sut y mae rhaid i Weinidogion Cymru, wrth wneud dosraniad, rannu’r tir yn rhannau a dosbarthu’r digollediad am ddibrisiant rhwng y rhannau hynny yn ôl sut y mae Gweinidogion Cymru yn ystyried bod y rhannau hynny wedi eu heffeithio gan y gorchymyn a achosodd i ddigollediad fod yn daladwy.

en-gb	Sub-paragraph  (3)  details  the  persons  who  may  refer  a  dispute  about apportionment of compensation to the Upper Tribunal and sub-paragraph (4) details the persons who are entitled to be heard by the Upper Tribunal.
cy-gb	Mae is-baragraff (3) yn nodi manylion y personau a gaiff atgyfeirio anghydfod ynghylch dosraniad digollediad i’r Uwch Dribiwnlys ac mae is-baragraff (4) yn nodi manylion y personau sydd â hawlogaeth i gael eu clywed gan yr Uwch Dribiwnlys.

en-gb	Sub-paragraphs (5), (6) and (7) make rules that apply on a reference of a dispute on apportionment to the Upper Tribunal.
cy-gb	Mae is-baragraffau (5), (6) a (7) yn gwneud rheolau sy’n gymwys pan gaiff anghydfod ynghylch dosraniad ei atgyfeirio i’r Uwch Dribiwnlys.

en-gb	Paragraph 4 – Notice of compensation for depreciation
cy-gb	Paragraff 4 – Hysbysiad o ddigollediad am ddibrisiant

en-gb	This  paragraph  details  the  process  to  be  followed  when  compensation  for depreciation becomes payable.
cy-gb	Mae’r  paragraff  hwn  yn  nodi  manylion  y  broses  sydd  i’w  dilyn  pan  fo digollediad am ddibrisiant yn dod yn daladwy.

en-gb	When compensation for depreciation becomes payable, the Welsh Ministers must  serve  a  “compensation  notice”  on  a  council  of  the  county  or  county borough for the area in which the land or any part of the land to which the notice relates is situated, and (if that council is not the planning authority for the area) on the planning authority for the area.
cy-gb	Pan fo digollediad am ddibrisiant yn dod yn daladwy, rhaid i Weinidogion Cymru  gyflwyno  “hysbysiad  digolledu”  i’r  cyngor  ar  gyfer  y  sir  neu’r fwrdeistref sirol dros yr ardal lle y lleolir y tir neu unrhyw ran o’r tir y mae’r hysbysiad yn ymwneud ag ef, ac (os nad y cyngor hwnnw yw’r awdurdod cynllunio dros yr ardal) i’r awdurdod cynllunio dros yr ardal.

en-gb	Sub-paragraph (2) sets out what a compensation notice must include, and sub-paragraph (3) states that a compensation notice is a local land charge.
cy-gb	Mae is-baragraff(2)ynnodi’r hyn y mae rhaid i hysbysiad digolledu ei gynnwys, ac mae is-baragraff (3) yn datgan bod hysbysiad digolledu yn bridiant tir lleol.

en-gb	Paragraph 5 – Development not to be carried out until compensation paid or secured
cy-gb	Paragraff 5 – Peidio â chynnal datblygiad hyd nes y bo digollediad yn cael ei dalu neu ei sicrhau

en-gb	This paragraph prohibits a person from carrying out certain development on land in respect of which a compensation notice has been registered until any amount that is recoverable in respect of the compensation specified in the notice has been paid or secured to the satisfaction of the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwahardd person rhag cynnal datblygiad penodol ar dir y maehysbysiad digolledu wedi ei gofrestru yn ei gylch hydnes y bo unrhyw swm sy’n adenilladwy mewn cysylltiad â’r digollediad a bennir yn yr hysbysiad wedi ei dalu neu ei sicrhau er boddhad Gweinidogion Cymru.

en-gb	Paragraph 6 – Amount recoverable by Welsh Ministers in respect of compensation
cy-gb	Paragraff 6 – Y swm sy’n adenilladwy gan Weinidogion Cymru mewn cysylltiad â digolledu

en-gb	This paragraph sets out the rules that apply to determine the amount that is recoverable  by  Welsh  Ministers  in  respect  of  compensation  specified  in  a registered compensation notice.
cy-gb	Mae’r  paragraff  hwn  yn  nodi’r  rheolau  sy’n  gymwys  i  bennu’r  swm  sy’n adenilladwy gan Weinidogion Cymru mewn cysylltiad â digollediad a bennir mewn hysbysiad digolledu cofrestredig.

en-gb	Paragraph 7 – Payment etc. of amount recoverable
cy-gb	Paragraff 7 – Talu etc. swm sy’n adenilladwy

en-gb	Sub-paragraph (1) provides that an amount recoverable is payable to the Welsh Ministers as a single capital payment, as a series of instalments of capital and interest combined or as a series of other annual or periodical payments as the Welsh Ministers may direct.
cy-gb	Mae  is-baragraff  (1)  yn  darparu  bod  swm  sy’n  adenilladwy  yn  daladwy  i Weinidogion Cymru fel un taliad cyfalaf, fel cyfres o randaliadau cyfalaf a llog wedi  eu cyfuno neu  fel cyfres o daliadau blynyddol  neu gyfnodol eraill  a gyfarwyddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Sub-paragraph (2) details the duties on the Welsh Ministers  to  take  representations  into  account  before  they  exercise  their direction-making power under sub-paragraph 1(c).
cy-gb	Mae is-baragraff (2) yn nodi manylion y dyletswyddau ar Weinidogion Cymru i ystyried sylwadau cyn iddynt arfer eu pŵer i wneud cyfarwyddyd o dan is-baragraff 1(c).

en-gb	Sub-paragraph (3) provides that if the amount payable is not paid as a single capital payment, it must be secured in such way that the Welsh Ministers direct.
cy-gb	Mae is-baragraff (3) yn darparu, os nad yw’r swm sy’n daladwy yn cael ei dalu fel un taliad cyfalaf, bod rhaid iddo gael ei sicrhau yn y modd a gyfarwyddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	If a person begins development in breach of paragraph 5, under sub-paragraph (4) the Welsh Ministers have the power to serve a notice on the person specifying the amount they consider to be recoverable under paragraph 6 and requiring the person to pay that amount within a period specified in the notice.
cy-gb	Os yw person yn dechrau datblygiad gan dorri paragraff 5, o dan is-baragraff (4) mae gan Weinidogion Cymru y pŵer i gyflwyno hysbysiad i’r person sy’n pennu’r swm y maent yn ystyried ei fod yn adenilladwy o dan baragraff 6 ac sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r person dalu’r swm hwnnw o fewn cyfnod a bennir yn yr hysbysiad.

en-gb	Paragraph 8 – Recovery of compensation from acquiring authority on compulsory acquisition or sale
cy-gb	Paragraff 8 – Adennill digollediad oddi wrth awdurdod caffael wrth gaffael yn orfodol neu werthu

en-gb	This paragraph makes provision about the circumstances in which the Welsh Ministers are entitled to recover compensation from an acquiring authority.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch yr amgylchiadau y mae gan   Weinidogion   Cymru   hawlogaeth   i   adennill   digollediad   oddi   wrth awdurdod caffael odanynt.

en-gb	This paragraph also makes provision about the amount that is recoverable.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn hefyd yn gwneud darpariaeth ynghylch y swm sy’n adenilladwy.

en-gb	Paragraph 9 – General provisions about compensation for depreciation
cy-gb	Paragraff 9 – Darpariaethau cyffredinol ynghylch digolledu am ddibrisiant

en-gb	This paragraph also makes various  specific  provisions  about  compensation  for  depreciation  where  an interest in land is subject to a mortgage.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn hefyd yn gwneud amryw o ddarpariaethau penodol ynghylch digollediad am ddibrisiant pan fo buddiant mewn tir yn ddarostyngedig i forgais.

en-gb	Paragraph 10 – Determination of claims for compensation
cy-gb	Paragraff 10 – Penderfynu ar geisiadau am ddigollediad

en-gb	This paragraph requires any question of disputed compensation to be referred to and determined by the Upper Tribunal.
cy-gb	Mae’r paragraff hwn yn ei gwneud yn ofynnol i unrhyw gwestiwn ynghylch digollediad y ceir anghydfod yn ei gylch gael ei atgyfeirio i’r Uwch Dribiwnlys a’i benderfynu ganddo.

en-gb	Schedule 3 – Consequential amendments and repeals
cy-gb	Atodlen 3 – Diwygiadau canlyniadol a diddymiadau

en-gb	Schedule 3 is introduced by section 145 and sets out consequential amendments and repeals.
cy-gb	Mae Atodlen 3 wedi ei chyflwyno gan adran 145 ac mae’n nodi diwygiadau canlyniadol a diddymiadau.

en-gb	These notes refer to the Environmental Protection (Single-use Plastic Products) (Wales) Act 2023 (asc 2)
cy-gb	Mae’r nodiadau hyn yn cyfeirio at Ddeddf Diogelu’r Amgylchedd (Cynhyrchion Plastig Untro) (Cymru) 2023 (dsc 2)

en-gb	THE ENVIRONMENTAL PROTECTION (SINGLE-USE PLASTIC PRODUCTS) (WALES) ACT 2023
cy-gb	DEDDF DIOGELU’R AMGYLCHEDD (CYNHYRCHION PLASTIG UNTRO) (CYMRU) 2023

en-gb	These Explanatory Notes are for the Environmental Protection (Single-use Plastic Products) (Wales) Act 2023 which was passed by Senedd Cymru on 6 December 2022 and received Royal Assent on 6 June 2023.
cy-gb	Mae’r Nodiadau Esboniadol hyn ar gyfer Deddf Diogelu'r Amgylchedd (Cynhyrchion Plastig Untro) (Cymru) 2023 a basiwyd gan Senedd Cymru ar 6 Rhagfyr 2022 ac a gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 6 Mehefin 2023.

en-gb	They have been prepared by the Climate Change andRural Affairs Group of the Welsh Government in order to assist the reader of the Act.
cy-gb	Fe’u lluniwyd gan Grŵp Newid Hinsawdd a Materion Gwledig Llywodraeth Cymru er mwyn cynorthwyo’r sawl sy’n darllen y Ddeddf.

en-gb	The  aim  of  the  Act  is  to  address  the  Welsh  Government's  concerns  around  the environmental impact of disposable, unnecessary and commonly littered single use-plastic products.
cy-gb	Nod y Ddeddf yw mynd i’r afael â phryderon Llywodraeth Cymru ynghylch effaith amgylcheddol  cynhyrchion  plastig  untro  tafladwy  diangen  sy’n  cael  eu  taflu  fel sbwriel cyffredin.

en-gb	This  Act  has  been  developed  following  publication  of  the  consultation  paper ‘Reducing  single  use  plastics’  in  2020,  which  included  proposals  to  ban  eight commonly littered single use plastic products and products made of oxo-degradable plastic in Wales.
cy-gb	Lluniwyd y Ddeddf hon yn dilyn cyhoeddi’r papur ymgynghori ‘Lleihau’r defnydd o blastig untro’ yn 2020, a oedd yn cynnwys cynigion i wahardd wyth o gynhyrchion plastig untro a chynhyrchion a wnaed o blastig ocso-ddiraddiadwy sy’n cael eu taflu fel sbwriel cyffredin yng Nghymru.

en-gb	Further engagement work was undertaken in 2022 with stakeholders on two other single use plastic products.
cy-gb	Cynhaliwyd rhagor o waith ymgysylltu yn 2022 gyda rhanddeiliaid ynghylch dau gynnyrch plastig untro arall.

en-gb	The Act makes it an offence for a person to supply or offer to supply (including for free), ten single-use plastic products and products made of oxo-degradable plastic to a consumer in Wales and establishes a local authority led enforcement regime.
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn ei gwneud hi’n drosedd i berson gyflenwi neu gynnig cyflenwi (gan gynnwys cyflenwi am ddim), ddeg o gynhyrchion plastig untro a chynhyrchion a wnaed o blastig ocso-ddiraddiadwy i ddefnyddiwr yng Nghymru ac yn sefydlu cyfundrefn orfodi a arweinir gan awdurdodau lleol.

en-gb	The Act is comprised of 23 sections and a Schedule.
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn cynnwys 23 o adrannau ac Atodlen.

en-gb	Section 1 – Key concepts:
cy-gb	Adran 1 – Cysyniadau allweddol:

en-gb	“plastic product”, “single-use” and “plastic”
cy-gb	“cynnyrch plastig”, “untro” a “plastig”

en-gb	This section provides definitions for the key concepts under the Act:
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu diffiniadau ar gyfer y cysyniadau allweddol o dan y Ddeddf:

en-gb	‘single-use’, ‘plastic product’, ‘plastic ‘and, ‘polymer’.
cy-gb	‘untro’, ‘cynnyrch plastig’, ‘plastig‘ a ‘polymer’.

en-gb	This section also clarifies that it is only carrier bags made from plastic film that is no greater than 49 microns in thickness that are considered to be single use carrier bags for the purpose of the Act.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn egluro mai dim ond bagiau siopa a wnaed o ffilm blastig nad yw’n fwy na 49 o ficronau o drwch sy’n cael eu hystyried i fod yn fagiau siopa untro at ddibenion y Ddeddf.

en-gb	Section 2 – Prohibited single-use plastic products
cy-gb	Adran 2 – Cynhyrchion plastig untro gwaharddedig

en-gb	This section establishes the concept of a ‘Prohibited single-use plastic product’ under the Act.
cy-gb	Mae’r adranhon ynsefydlu’rcysyniad o ‘cynnyrch plastig untro gwaharddedig’ o dan y Ddeddf.

en-gb	This section also introduces the Table in the Schedule to the Act which lists those products that are prohibited single-use plastic products for the purpose of the Act.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn cyflwyno’r Tabl yn yr Atodlen i’r Ddeddf sy’n rhestru’r cynhyrchion  hynny  sy’n  gynhyrchion  plastig  untro  gwaharddedig  at  ddiben  y Ddeddf.

en-gb	A person supplying or offering to supply a single-use plastic product listed in column 1 of the table in the Schedule to a consumer in Wales would be committing the offence under section 5, unless a corresponding exemption is listed in respect of that product in column 2 of the Table.
cy-gb	Bydd person sy’n cyflenwi neu’n cynnig cyflenwi cynnyrch plastig untro a restrir yng ngholofn 1 o’r tabl yn yr Atodlen i ddefnyddiwr yng Nghymru yn cyflawni’r drosedd o dan adran 5, oni bai bod esemptiad cyfatebol wedi ei restru mewn cysylltiad â’r cynnyrch hwnnw yng ngholofn 2 o’r Tabl.

en-gb	This section also requires Welsh Ministers to prepare and publish guidance about the single-use plastic products prohibited under the Act, and how any exemptions listed under column 2 of the Table should be applied.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru lunio a chyhoeddi canllawiau ynghylch y cynhyrchion plastig untro sy’n waharddedig o dan y Ddeddf, a sut y dylid cymhwyso unrhyw esemptiadau a restrir yng ngholofn 2 o’r Tabl.

en-gb	Section 3 – Prohibited single-use plastic products: power to amend
cy-gb	Adran 3 – Cynhyrchion plastig untro gwaharddedig: pŵer i ddiwygio

en-gb	This section provides the Welsh Ministers with a regulation making power to amend the Schedule by:
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi i Weinidogion Cymru bŵer i wneud rheoliadau i ddiwygio’r Atodlen drwy:

en-gb	adding or removing a product in column 1 of the Table in the Schedule;
cy-gb	ychwanegu neu ddileu cynnyrch yng ngholofn 1 o’r Tabl yn yr Atodlen;

en-gb	adding or removing an exemption relating to a product in column 2 of the Table in the Schedule; and
cy-gb	ychwanegu neu ddileu esemptiad sy’n ymwneud â chynnyrch yng ngholofn 2 o’r Tabl yn yr Atodlen; a

en-gb	making other amendments in accordance with this section.
cy-gb	gwneud diwygiadau eraill yn unol â’r adran hon.

en-gb	This section also requires the Welsh Ministers to consult the following before making regulations under the powers in section 3:
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru ymgynghori â’r canlynol cyn gwneud rheoliadau o dan y pwerau yn adran 3:

en-gb	local authorities,
cy-gb	awdurdodau lleol,

en-gb	Natural  Resources  Wales  and  any  other  bodies  appearing  to  the  Welsh Ministers to be concerned with promoting the protection of the environment in Wales,
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru, ac unrhyw gyrff eraill yr ymddengys i Weinidogion Cymru eu bod yn ymwneud â hyrwyddo’r gwaith o ddiogelu’r amgylchedd yng Nghymru,

en-gb	such  persons  as  the  Welsh  Ministers  consider  represent  the  interests  of producers or suppliers of single-use plastic products in Wales,
cy-gb	y  personau  hynny  y  mae  Gweinidogion  Cymru  yn  ystyried  eu  bod  yn cynrychioli  buddiannau  cynhyrchwyr  neu  gyflenwyr  cynhyrchion  plastig untro yng Nghymru,

en-gb	such persons as the Welsh Ministers consider represent the interests of people who have a protected characteristic within the meaning given in section 4 of the  Equality  Act  2010  (c.  15),  and  on  whom  the  regulations  may  have  a particular impact for that reason, and
cy-gb	y  personau  hynny  y  mae  Gweinidogion  Cymru  yn  ystyried  eu  bod  yn cynrychioli buddiannau pobl sydd â nodwedd warchodedig o fewn yr ystyr a roddir i “protected characteristics” yn adran 4 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 (p. 15), ac y gall y rheoliadau gael effaith benodol arnynt am y rheswm hwnnw, ac

en-gb	such other persons as the Welsh Ministers consider appropriate.
cy-gb	unrhyw  bersonau  eraill  y  mae  Gweinidogion  Cymru  yn  eu  hystyried  yn briodol.

en-gb	Section 4 - Power to amend: duties relating to sustainable development and reporting
cy-gb	Adran 4 - Pŵer i ddiwygio: dyletswyddau sy’n ymwneud â datblygu cynaliadwy ac adrodd

en-gb	This section provides that when considering the exercise of powers in section 3 to amend  the  Schedule,  the  Welsh  Ministers  must  consider  their  duty  to  promote sustainable development under section 79(1) of the Government of Wales Act 2006 (c. 32) (‘GOWA’) and to carry out sustainable development under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 (anaw 2).
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu, wrth ystyried arfer pwerau yn adran 3 i ddiwygio’r Atodlen, fod rhaid i Weinidogion Cymru ystyried eu dyletswydd i hybu datblygu cynaliadwy o dan adran 79(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 (p. 32) (‘DLlC’) ac i gyflawni  datblygu  cynaliadwy  o  dan  Ddeddf  Llesiant  Cenedlaethau’r  Dyfodol (Cymru) 2015 (dccc 2).

en-gb	In the report they are required to publish under section 79(2) of GOWA, the Welsh Ministers must explain their consideration of any plans to exercise the powers in section 3 to add further single-use plastic products to column 1 of the Table in the Schedule.
cy-gb	Yn yr adroddiad y mae’n ofynnol iddynt ei gyhoeddi o dan adran 79(2) o DLlC, rhaid i Weinidogion Cymru esbonio eu hystyriaeth o unrhyw gynlluniau i arfer y pwerau yn adran 3 i ychwanegu rhagor o gynhyrchion plastig untro i golofn 1 o’r Tabl yn yr Atodlen.

en-gb	This includes, but is not limited to their consideration of whether to add wet wipes and sauce sachets to column 1 of the Table in paragraph 1 of the Schedule.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i’w hystyriaeth ynghylch pa un ai i ychwanegu weips a bagiau bach o saws at golofn 1 o’r Tabl ym mharagraff 1 o’r Atodlen.

en-gb	In the report required under section 79(2) of GOWA, the Welsh Ministers must also explain any consideration they have given to exercise the powers under section 3 to remove exemptions from column 2 of the Table in the Schedule, particularly the exemptions for cups, lids and containers that are not made of polystyrene.
cy-gb	Yn yr adroddiad sy’n ofynnol o dan adran 79(2) o DLlC, rhaid i Weinidogion Cymru hefyd esbonio unrhyw ystyriaeth a roddwyd ganddynt i arfer y pwerau o dan adran 3 i ddileu esemptiadau o golofn 2 o’r Tabl yn yr Atodlen, yn enwedig yr esemptiadau ar  gyfer  cwpanau,  caeadau  a  chynhwysyddion  nad  ydynt  wedi  eu  gwneud  o bolystyren.

en-gb	Section 5 - Offence of supplying prohibited single-use plastic products
cy-gb	Adran 5 - Y drosedd o gyflenwi cynhyrchion plastig untro gwaharddedig

en-gb	This section makes it an offence for a person to supply or offer to supply a prohibited single-use plastic product to a consumer in Wales.
cy-gb	Mae’r adran hon yn ei gwneud yn drosedd i berson gyflenwi neu gynnig cyflenwi cynnyrch plastig untro gwaharddedig i ddefnyddiwr yng Nghymru.

en-gb	Subsection (1) provides that a person described in subsection (2), commits an offence if that person:
cy-gb	Mae is-adran (1) yn darparu bod person (a ddisgrifir yn is-adran (2)), yn cyflawni trosedd os yw’r person hwnnw:

en-gb	supplies (as defined in subsection (3) a prohibited single-use plastic product to a consumer who is in Wales.
cy-gb	yn  cyflenwi  (fel  y’i  ddiffinnir  yn  is-adran  (3))  gynnyrch  plastig  untro gwaharddedig i ddefnyddiwr  sydd yng Nghymru.

en-gb	This includes arranging for the delivery of the product to a consumer at an address in Wales;
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys trefnu i ddanfon y cynnyrch i ddefnyddiwr mewn cyfeiriad yng Nghymru;

en-gb	offers to supply (as defined in subsection (4)) a prohibited single-use plastic product by displaying it, or making it accessible or available to a consumer, on premises in Wales.
cy-gb	yn cynnig cyflenwi (fel y’i ddiffinnir yn is-adran (4)) gynnyrch plastig untro gwaharddedig drwy ei arddangos, neu ei wneud yn hygyrch i ddefnyddiwr neu ei roi ar gael i ddefnyddiwr mewn mangre yng Nghymru.

en-gb	Subsection (2) provides that the offences in subsection (1) can only be committed by the following persons (“P”):
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu na ellir cyflawni’r troseddau yn is-adran (1) ond gan y personau a ganlyn (“P”):

en-gb	a body corporate (including a body exercising any function of a public nature);  a partnership;
cy-gb	corff corfforedig (gan gynnwys corff sy’n arfer unrhyw swyddogaeth o natur gyhoeddus);  partneriaeth;

en-gb	an unincorporated association other than a partnership;  or a person acting as a sole trader.
cy-gb	cymdeithas anghorfforedig heblaw partneriaeth;  person sy’n gweithredu fel unig fasnachwr.

en-gb	Subsection (3) provides that P commits the offence of supply if either P or a person accountable to P sells the product, or provides it to a consumer free of charge.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn darparu bod P yn cyflawni’r drosedd o gyflenwi os yw naill ai P neu berson sy’n atebol i P yn gwerthu’r cynnyrch, neu’n darparu’r cynnyrch am ddim i ddefnyddiwr.

en-gb	Subsection (4) provides that P offers to supply a prohibited single-use plastic product under subsection (1) if either P or a person accountable to P displays the product on the premises (for example in a shop window) or keeps the product on the premises so that it is accessible by, or available to, a consumer at the premises (for example on a shop counter).
cy-gb	Mae  is-adran  (4)  yn  darparu  bod  P  yn  cynnig  cyflenwi  cynnyrch  plastig  untro gwaharddedig o dan is-adran (1) os yw naill ai P neu berson sy’n atebol i P yn arddangos y cynnyrch yn y fangre (er enghraifft mewn ffenestr siop) neu’n cadw’r cynnyrch yn y fangre fel ei fod yn hygyrch i ddefnyddiwr, neu ar gael i ddefnyddiwr, yn y fangre (er enghraifft ar gownter siop).

en-gb	Subsection (5) provides that a person is “accountable to P” if that person:
cy-gb	Mae is-adran (5) yn darparu bod person yn “atebol i P” os yw’r person hwnnw:

en-gb	is an employee of P,
cy-gb	yn gyflogai i P,

en-gb	has a contract for services with P,  is an agent of P, or
cy-gb	â chontract ar gyfer gwasanaethau gyda P,  yn asiant i P, neu

en-gb	is otherwise subject to the management, control or oversight of P, and that person is—
cy-gb	fel arall yn ddarostyngedig i reoli, rheolaeth neu oruchwyliaeth P, a bod y person hwnnw—

en-gb	acting in the course of P’s business, trade or profession,  acting in relation to the exercise by P of P’s functions,
cy-gb	yn gweithredu yng nghwrs busnes, masnach neu broffesiwn P,  yn gweithredu mewn perthynas ag arfer swyddogaethau P gan P,

en-gb	acting in relation to P’s objects or purposes, or  otherwise acting under the management, control or oversight of P.
cy-gb	yn gweithredu mewn perthynas ag amcanion neu ddibenion P, neu  fel arall yn gweithredu o dan reoli, rheolaeth neu oruchwyliaeth P.

en-gb	Subsection (6) clarifies that for the purpose of the offence of supply, where P is shown to have arranged for a product to be delivered to a consumer at an address in Wales by post or any other means, it is deemed to have been supplied to the consumer at the address to which P arranges for it to be delivered, even if it is delivered to another address or is not delivered at all.
cy-gb	Mae is-adran (6) yn egluro, at ddiben y drosedd o gyflenwi, pan ddangosir bod P wedi trefnu i gynnyrch gael ei ddanfon i ddefnyddiwr mewn cyfeiriad yng Nghymru drwy’r post neu drwy unrhyw ddull arall, y bernir bod y cynnyrch wedi ei gyflenwi i’r defnyddiwr yn y cyfeiriad y mae P yn trefnu i’r cynnyrch gael ei ddanfon iddo, hyd yn oed os caiff ei ddanfon i gyfeiriad arall neu nad yw’n cael ei ddanfon o gwbl.

en-gb	Subsection  (7)  provides  a  defence  for  a  person  charged  with  an  offence  under subsection  (1)  to  show  they  exercised  due  diligence  and  took  all  reasonable precautions to avoid committing it.
cy-gb	Mae is-adran (7) yn darparu amddiffyniad i berson a gyhuddir o drosedd o dan is-adran (1) i ddangos ei fod wedi arfer diwydrwydd dyladwy ac wedi cymryd pob rhagofal rhesymol i osgoi cyflawni’r drosedd.

en-gb	If the defence is relied on, subsection (8) clarifies where  the  burden  of  proof  lies.
cy-gb	Os dibynnir ar yr amddiffyniad, mae is-adran (8) yn egluro ar bwy y mae’r baich profi yn gorffwys.

en-gb	If  sufficient  evidence  is  raised,  the  burden  of disproving the defence beyond reasonable doubt rests with the prosecution.
cy-gb	Os codir tystiolaeth ddigonol, mae’r baich o wrthbrofi’r amddiffyniad y tu hwnt i amheuaeth resymol yn gorffwys ar yr erlyniad.

en-gb	Subsection (9) sets out that in proceedings for an offence under subsection (1), an allegation that a product was a single-use plastic product listed in column 1 of the Table in paragraph 1 of the Schedule will be accepted as proved in the absence of evidence to the contrary.
cy-gb	Mae is-adran (9) yn nodi, mewn achos ar gyfer trosedd o dan is-adran (1), bydd honiad bod  cynnyrch  yn  gynnyrch  plastig  untro  a  restrir  yng  ngholofn  1  o’r  Tabl  ym mharagraff 1 o’r Atodlen yn cael ei dderbyn fel ei fod wedi ei brofi yn absenoldeb tystiolaeth i’r gwrthwyneb.

en-gb	Subsection (10) provides clarification that where two or more prohibited single-use plastic products are supplied, or offered for supply, together, for the purposes of subsection (1) this is to be treated as a single act of supply, or offering to supply, of a prohibited single-use plastic product.
cy-gb	Mae is-adran (10) yn darparu eglurhad, pan gyflenwir dau neu ragor o gynhyrchion plastig untro gwaharddedig, neu pan gynigir cyflenwi dau neu ragor o gynhyrchion plastig untro gwaharddedig, gyda’i gilydd, at ddibenion is-adran (1) fod hyn i’w drin fel   un   weithred   gyflenwi,   neu   gynnig   i   gyflenwi,   cynnyrch   plastig   untro gwaharddedig.

en-gb	Subsection (11) provides that for the purposes of this section ‘consumer’ means an individual acting for purposes that are wholly or mainly outside that individual's trade, business or profession (whether or not the individual purchased the product).
cy-gb	Mae is-adran (11) yn darparu, at ddibenion yr adran hon, mai ystyr ‘defnyddiwr’ yw unigolyn sy’n gweithredu at ddibenion sy’n gyfan gwbl neu’n bennaf y tu allan i fasnach, busnes neu broffesiwn yr unigolyn hwnnw (pa un ai’r unigolyn a brynodd y cynnyrch ai peidio).

en-gb	For example, an individual purchasing single-use plastic plates for use in their home would be considered a consumer for the purposes of the Act, while an individual purchasing single-use plastic plates from a wholesaler on behalf of a restaurant at which they work would not.
cy-gb	Er enghraifft, byddai unigolyn sy’n prynu platiau plastig untro i’w defnyddio yn ei gartref yn cael ei ystyried yn ddefnyddiwr at ddibenion y Ddeddf, tra na fyddai unigolyn sy’n prynu platiau plastig untro o gyfanwerthwr ar ran bwyty lle y mae’r unigolyn yn gweithio yn cael ei ystyried yn ddefnyddiwr at ddibenion y Bil.

en-gb	However, the onward supply by that restaurant of such a plate to a consumer in Wales would constitute an offence.
cy-gb	Fodd bynnag, byddai cyflenwi plât o’r fath gan y bwyty hwnnw i ddefnyddiwr yng Nghymru yn drosedd.

en-gb	Section 6 - Offence: mode of trial and penalty
cy-gb	Adran 6 - Trosedd: dull treial a chosb

en-gb	This section provides that the offence under section 5 is a summary offence and so is triable in the Magistrates’ Court.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod y drosedd o dan adran 5 yn drosedd ddiannod ac felly yn drosedd y gellir ei rhoi ar brawf yn y Llys Ynadon.

en-gb	If a person is found guilty of the offence, the Court may impose an unlimited fine.
cy-gb	Os ceir person yn euog o’r drosedd, caiff y Llys osod dirwy ddiderfyn.

en-gb	Section 7 - Enforcement action by local authorities
cy-gb	Adran 7 – Camau gorfodi gan awdurdodau lleol

en-gb	Subsection (1) provides that a local authority may investigate complaints in respect of alleged offences under section5 ofthe Actin its area, may bring prosecutions in respect of offences under section 5 of the Act in its area and may take other steps with a view to reducing the incidence of such offences in its area.
cy-gb	Mae is-adran (1) yn darparu y caiff awdurdod lleol ymchwilio i gwynion mewn cysylltiad â throseddau o dan adran 5 o’r Ddeddf yr honnir eu bod wedi eu cyflawni yn ei ardal, caiff awdurdod lleol ddwyn erlyniadau mewn cysylltiad â throseddau o dan adran 5 o’r Ddeddf a gyflawnwyd yn ei ardal a chaiff awdurdod lleol gymryd camau eraill gyda’r nod o leihau mynychder troseddau o’r fath yn ei ardal.

en-gb	Subsection (2) explains that any reference in the Act to an authorised officer of a local authority is to any person authorised by the local authority.
cy-gb	Mae  is-adran  (2)  yn  esbonio  bod  unrhyw  gyfeiriad  yn  y  Ddeddf  at  swyddog awdurdodedig awdurdod lleol yn gyfeiriad at unrhyw berson a awdurdodir gan yr awdurdod lleol.

en-gb	This section enables an authorised officer to make purchases and arrangements, and secure the provision of services if the officer considers it necessary for the purpose of the local authority’s functions under this Act.
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  galluogi  swyddog  awdurdodedig  i  wneud  pryniannau  a threfniadau, a sicrhau y darperir gwasanaethau os yw’r swyddog yn ystyried bod hynny’n angenrheidiol at ddiben swyddogaethau’r awdurdod lleol o dan y Ddeddf hon.

en-gb	This permits test purchases for example, to take place.
cy-gb	Er enghraifft mae hyn yn caniatáu i bryniannau prawf ddigwydd.

en-gb	This section enables an authorised officer to enter, at any reasonable time, premises (excluding residential premises) if the officer has reasonable grounds to believe that an offence under section 5 has been committed in the area of the local authority, and the officer considers it necessary to enter the premises for the purpose of finding out whether such an offence has been committed.
cy-gb	Mae’r adran hon yn galluogi swyddog awdurdodedig i fynd, ar unrhyw adeg resymol, i fangre (ac eithrio mangre breswyl) os oes gan y swyddog seiliau rhesymol dros gredu bod trosedd o dan adran 5 wedi ei chyflawni yn ardal yr awdurdod lleol, a bod y swyddog yn ystyried ei fod yn angenrheidiol mynd i’r fangre at ddiben canfod a gyflawnwyd y drosedd honno.

en-gb	This power to enter premises does not enable the authorised officer to enter by force.
cy-gb	Nid yw’r pŵer hwn i fynd i fangre yn galluogi’r swyddog awdurdodedig i fynd i fangre drwy rym.

en-gb	If required, an authorised officer must, before entering the premises, show evidence of their authorisation.
cy-gb	Os gofynnir iddo wneud hynny, rhaid  i  swyddog  awdurdodedig,  cyn  mynd  i’r  fangre,  ddangos  tystiolaeth  o’i awdurdodiad.

en-gb	Subsection (5) clarifies that for the purposes of sections 9, 10 and 11 of the Act, “residential premises” means premises, or any part of premises, used wholly or mainly as a dwelling.
cy-gb	Mae is-adran (5) yn egluro, at ddibenion adrannau 9, 10 ac 11 o’r Ddeddf, mai ystyr “mangre breswyl” yw mangre, neu unrhyw ran o fangre, a ddefnyddir yn gyfan gwbl neu’n bennaf fel annedd.

en-gb	Offence
cy-gb	Trosedd

en-gb	Section 10 - Power of entry: residential premises
cy-gb	Adran 10 – Pŵer mynediad: mangreoedd preswyl

en-gb	This section provides that a justice of the peace may issue a warrant to enable an authorised officer to enter residential premises in certain circumstances.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu y  caiff ynad heddwch ddyroddi gwarant i alluogi swyddog awdurdodedig i fynd i fangre breswyl o dan amgylchiadau penodol.

en-gb	A warrant may be issued only where the justice of the peace is satisfied on sworn information in writing that there are reasonable grounds to believe that an offence under section 5 has been committed in the area of the local authority, and that it is necessary to enter the premises for the purpose of establishing whether such an offence has been committed.
cy-gb	Ni chaniateir dyroddi gwarant ond pan fo’r ynad heddwch wedi ei fodloni ar sail gwybodaeth ysgrifenedig ar lw bod seiliau rhesymol i gredu bod trosedd o dan adran 5 wedi ei chyflawni yn ardal yr awdurdod lleol, a’i bod yn angenrheidiol mynd i’r fangre at ddiben canfod pa un a yw’r drosedd honno wedi ei chyflawni.

en-gb	Entry may be obtained by force if need be.
cy-gb	Caniateir cael mynediad drwy rym pe bai angen.

en-gb	Any such warrant will be in force for the period of 28 days beginning with the date it was issued.
cy-gb	Bydd unrhyw warant o’r fath mewn grym am y cyfnod o 28 o ddiwrnodau sy’n dechrau â’r dyddiad y’i dyroddwyd.

en-gb	Section 11 – Power of entry: other circumstances requiring warrant 37.
cy-gb	Adran 11 – Pŵer mynediad: amgylchiadau eraill pan fo gwarant yn angenrheidiol 37.

en-gb	If access to premises that are not residential premises (dealt with under section 10) is required because there are reasonable grounds to believe that an offence under section 5 has been committed, and entry is necessary to ascertain whether or not such an offence has taken place, this section enables a justice of the peace to issue a warrant authorising an authorised officer to enter such premises, if needs be by force.
cy-gb	Os oes angen cael mynediad i fangre nad yw’n fangre breswyl (sefyllfa yr ymdrinnir â hi o dan adran 10) oherwydd bod seiliau rhesymol dros gredu bod trosedd o dan adran 5 wedi ei chyflawni, a bod angen mynediad i ganfod pa un a gyflawnwyd trosedd o’r fath ai peidio, mae’r adran hon yn galluogi ynad heddwch i ddyroddi gwarant yn awdurdodi swyddog awdurdodedig i fynd i fangre o’r fath, drwy rym pe bai angen.

en-gb	The premises to which entry is being sought under this section must be used for business purposes, or for use both as a business and a residence.
cy-gb	Rhaid i’r fangre y ceisir mynediad iddi o dan yr adran hon gael ei defnyddio at ddibenion busnes, neu at ddiben busnes ac fel preswylfa.

en-gb	In order for a warrant to be issued, one or more of the requirements set out in subsections (3) to (4) must be met.
cy-gb	Er mwyn i warant gael ei dyroddi, rhaid bodloni un neu ragor o’r gofynion a nodir yn is-adrannau (3) i (4).

en-gb	The requirements include that a request to enter the premises has been, or is likely to be, refused and notice of intention to apply for a warrant has been given; and that requesting to enter, or giving notice of an intention to apply for a warrant, is likely to defeat the purpose of the entry.
cy-gb	Mae’r gofynion hynny yn cynnwys bod gofyn am fynd i’r fangre wedi ei wrthod, neu’n debygol o gael ei wrthod a bod hysbysiad o fwriad i wneud cais am warant wedi ei roi; a bod gofyn am fynd i’r fangre, neu roi hysbysiad o fwriad i wneud cais am warant, yn debygol o danseilio diben y mynediad.

en-gb	Section 12 – Powers of entry: supplementary
cy-gb	Adran 12 – Pwerau mynediad: atodol

en-gb	Subsection (1) enables an authorised officer who has entered premises under the powers set out in sections 9, 10 or 11 to take with them any other persons and equipment as they consider appropriate.
cy-gb	Mae is-adran (1) yn galluogi swyddog awdurdodedig sydd wedi mynd i fangre o dan y pwerau a nodir yn adrannau 9, 10 neu 11 fynd ag unrhyw bersonau eraill ac unrhyw gyfarpar y mae’r swyddog yn ystyried eu bod yn briodol.

en-gb	Subsection (2) sets out that the powers of entry under section 9, 10, or 11 also apply to vehicles.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn nodi bod y pwerau mynediad o dan adran 9, 10, neu 11 hefyd yn gymwys i gerbydau.

en-gb	Subsection (3) sets out that if an authorised officer executes a warrant issued under sections 10 or 11 of the Act when the occupier is present, they must inform the occupier of  their name,  provide  documentary  evidence  of  their authority  and  supply  the occupier with a copy of the warrant.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn nodi os yw swyddog awdurdodedig yn gweithredu gwarant a ddyroddir  o  dan  adrannau  10 neu 11  o’r  Ddeddf  pan  fydd  y  meddiannydd yn bresennol, rhaid iddo hysbysu’r meddiannydd ynghylch ei enw, cyflwyno tystiolaeth ddogfennol o’i awdurdod a chyflenwi copi o’r warant i’r meddiannydd.

en-gb	Subsection (4) also requires that if the premises are unoccupied or the occupier is temporarily absent, the authorised officer must leave them as effectively secured against unauthorised entry as the officer found them.
cy-gb	Mae  is-adran  (4)  hefyd  yn  ei  gwneud  yn  ofynnol  os  nad  yw’r  fangre  wedi  ei meddiannu neu os yw’r meddiannydd yn absennol dros dro, rhaid i’r swyddog awdurdodedig  ei  gadael  wedi  ei  diogelu  yn  un  mor  effeithiol  rhag  mynediad anawdurdodedig ag yr oedd pan aeth y swyddog iddi.

en-gb	Section 13 – Power of inspection
cy-gb	Adran 13 – Pŵer arolygu

en-gb	This section confers powers on authorised officers entering premises under sections section 9, 10 or 11 to do various things so as to find out whether an offence under section 5 has been committed.
cy-gb	Mae’r adran hon yn rhoi pwerau i swyddogion awdurdodedig sy’n mynd i fangre o dan adrannau 9, 10 neu 11 wneud amryw o bethau i ganfod a yw trosedd o dan adran 5 wedi ei chyflawni.

en-gb	Officers may carry out inspections and examinations of premises.
cy-gb	Caiff swyddogion gynnal arolygiadau ac archwiliadau yn y fangre.

en-gb	Officers may also request items, inspect them, take samples from them and/or take the item(s) and/or samples from the premises.
cy-gb	Caiff swyddogion hefyd ofyn am eitemau, eu harolygu, cymryd samplau ohonynt a/neu fynd â’r eitem(au) a/neu’r samplau o’r fangre.

en-gb	For example, officers may wish to review CCTV footage of the premises, or likewise take documents or copies of documents.
cy-gb	Er enghraifft, efallai y bydd swyddogion yn dymuno gwylio lluniau Teledu Cylch Cyfyng o’r fangre, neu fel arall fynd â dogfennau neu gopïau o ddogfennau.

en-gb	The officer may also require information and help from any person, but that person is not required to answer any questions or produce any document which they would be entitled to refuse to answer or produce in the course of court proceedings in England and Wales.
cy-gb	Caiff y swyddog hefyd ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson roi gwybodaeth a chymorth, ond nid yw’n ofynnol i’r person hwnnw ateb unrhyw  gwestiwn neu gyflwyno unrhyw ddogfen y byddai hawl ganddo i wrthod ei ateb neu wrthod ei chyflwyno mewn achos mewn llys yng Nghymru a Lloegr.

en-gb	The authorised officer must leave on the premises a statement detailing any items that have been taken and identifying the person to whom a request for the return of property may be made.
cy-gb	Rhaid i’r swyddog awdurdodedig adael yn y fangre ddatganiad sy’n rhoi manylion unrhyw eitemau sydd wedi eu cymryd ac sy’n nodi’r person y caniateir gofyn iddo i’r eiddo gael ei ddychwelyd.

en-gb	This section also applies to a vehicle as if it were premises.
cy-gb	Mae’r adran hon hefyd yn gymwys i gerbyd fel pe bai’n fangre.

en-gb	Section 14 - Offence of obstruction etc. of officers
cy-gb	Adran 14 - Y drosedd o rwystro etc. swyddogion

en-gb	Subsection (1) provides that a person commits an offence if they intentionally obstruct an authorised officer from exercising their functions under sections 9 to 13.
cy-gb	Mae is-adran (1) yn darparu bod person yn cyflawni trosedd os yw’n rhwystro yn fwriadol swyddog awdurdodedig rhag arfer ei swyddogaethau o dan adrannau 9 i 13.

en-gb	Subsection (2) provides that a person commits an offence if, without reasonable cause, they fail to provide an authorised officer with facilities that are reasonably required under section 13(1) or they fail to comply with a requirement under section 13(1)(b), (d) or (4)(b) such as providing information relating to matters within that person’s control.
cy-gb	Mae is-adran (2) yn darparu bod person yn cyflawni trosedd os yw’r person, heb achos rhesymol,  yn  methu  â  darparu  i  swyddog  awdurdodedig  gyfleusterau  y  mae’n rhesymol i’r swyddog awdurdodedig eu gwneud yn ofynnol o dan adran 13(1) neu os yw’n methu â chydymffurfio â gofyniad o dan adran 13(1)(b), (d) neu (4)(b) megis darparu gwybodaeth sy’n ymwneud â materion sydd o fewn rheolaeth y person hwnnw.

en-gb	Subsection (3) sets out that a person found guilty of an offence under this section is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 3 on the standard scale.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn nodi bod person a geir yn euog o drosedd o dan yr adran hon yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 3 ar y raddfa safonol.

en-gb	The levels on the standard scale are set out in section 122 of the Sentencing Act 2020 (c. 17).
cy-gb	Nodir lefelau’r raddfa safonol yn adran 122 o Ddeddf Dedfrydu 2020 (p. 17).

en-gb	Subsection (4) provides that refusal to answer questions or provide documents that the person would be entitled to refuse to answer or produce in a court in Wales or England does not constitute an offence under this section.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn darparu nad yw gwrthod ateb unrhyw gwestiwn neu wrthod cyflwyno unrhyw ddogfen y byddai hawl gan y person i wrthod ei ateb neu wrthod ei chyflwyno mewn achos mewn llys yng Nghymru a Lloegr yn drosedd o dan yr adran hon.

en-gb	This section enables a person with an interest in anything taken away from the premises by an authorised officer under section 13(1)(c) to apply to a magistrates’ court for  an  order  requesting  the  release  of  the  property.
cy-gb	Mae’r adran hon yn galluogi person a chanddo fuddiant mewn unrhyw beth yr eir ymaith ag ef o’r fangre gan swyddog awdurdodedig o dan adran 13(1)(c) i wneud cais i lys ynadon am orchymyn sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r eiddo gael ei ryddhau.

en-gb	Depending  on  the  court’s consideration of an application, it may make an order requiring the release of the retained property.
cy-gb	Yn dibynnu ar ystyriaeth y llys o gais, caiff y llys wneud gorchymyn sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r eiddo a gedwir gael ei ryddhau.

en-gb	Section 16 – Appropriated property: compensation
cy-gb	Adran 16 – Eiddo a gyfeddir: digolledu

en-gb	This section provides a right for a person with an interest in anything which has been taken  possession  of  under  section  13(1)(c)  to  apply  to  a  magistrates’  court  for compensation.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu hawl i berson a chanddo fuddiant mewn unrhyw beth y cymerwyd meddiant ohono o dan adran 13(1)(c) wneud cais i lys ynadon i gael ei ddigolledu.

en-gb	Where the circumstances set out in subsection (2) are satisfied, the court may order the local authority to pay compensation to the applicant.
cy-gb	Pan fo’r amgylchiadau a nodir yn is-adran (2) wedi eu bodloni, caiff y llys orchymyn i’r awdurdod lleol dalu digollediad i’r ceisydd.

en-gb	The circumstances are that property has been taken; that it was not necessary to take the property to discover whether an offence under section 5 had been committed; that the applicant has suffered loss or damage as a result; and that the loss or damage was not due to the applicant’s own neglect or default.
cy-gb	Yr amgylchiadau yw bod eiddo wedi ei gymryd; nad oedd yn angenrheidiol cymryd yr eiddo i ganfod a oedd trosedd o dan adran 5 wedi ei chyflawni; bod y ceisydd wedi dioddef colled neu ddifrod o ganlyniad i hynny; ac nad oedd y golled neu’r difrod oherwydd esgeulustod neu ddiffyg y ceisydd ei hun.

en-gb	This section enables regulations providing for civil sanctions to be made in respect of criminal offences created under section 5of the Act.
cy-gb	Mae’r adran hon yn galluogi rheoliadau sy’n darparu ar gyfer sancsiynau sifil i gael eu gwneud mewn cysylltiad â throseddau sy’n cael eu creu o dan adran 5 o’r Ddeddf.

en-gb	This power corresponds to that in Part 3 of the Regulatory Enforcement and Sanctions Act 2008 (c. 13) (“RESA”).
cy-gb	Mae’r pŵer hwn yn cyfateb i’r pŵer hwnnw yn Rhan 3 oDdeddf Gorfodi Rheoleiddiol a Sancsiynau 2008 (p. 13) (“DGRhS”).

en-gb	Part  3  of  RESA  allows  the  Welsh  Ministers  to  make  regulations  to  provide  for alternative  civil  sanctioning  powers  for  relevant  criminal  offences  that  relate  to regulatory  non-compliance.
cy-gb	Mae Rhan 3 o DGRhS yn caniatáu i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau i ddarparu ar gyfer pwerau sancsiynu sifil amgen ar gyfer troseddau perthnasol sy’n ymwneud â diffyg cydymffurfio rheoleiddiol.

en-gb	The  civil  sanctions  available  under  RESA  are  fixed monetary  penalties,  discretionary  requirements,  stop  notices  and  enforcement undertakings.
cy-gb	Y sancsiynau sifil sydd ar gael o dan DGRhS yw cosbau  ariannol  penodedig,  gofynion  yn  ôl  disgresiwn,  hysbysiadau  stop  ac ymgymeriadau gorfodi.

en-gb	They are an alternative to, rather than a replacement for, criminal conviction especially for minor breaches of regulatory requirements.
cy-gb	Maent yn ddewis amgen i euogfarn droseddol, yn  hytrach nag yn cymryd lle euogfarn droseddol, yn enwedig ar gyfer mân achosion o dorri gofynion rheoleiddiol.

en-gb	Subsection (3) applies section 63 to 69 of RESA to regulations made under this section as they would apply to an order made under Part 3 of RESA.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn cymhwyso adran 63 i 69 o DGRhS i reoliadau a wneir o dan yr adran hon fel y byddent yn gymwys i orchymyn a wneir o dan Ran 3 o DGRhS.

en-gb	The effect of subsection (3) is set out in the following paragraphs.
cy-gb	Nodir effaith is-adran (3) yn y paragraffau a ganlyn.

en-gb	Where the Welsh Ministers confer power on a local authority to impose a civil sanction in relation to an offence, the Welsh Ministers must also ensure the following results (see section 63 of RESA)—
cy-gb	Pan fo Gweinidogion Cymru yn rhoi pŵer i awdurdod lleol i osod sancsiwn sifil mewn perthynas â throsedd, rhaid i Weinidogion Cymru hefyd sicrhau’r canlyniadau a ganlyn (gweler adran 63 o DGRhS)—

en-gb	that the authority publishes guidance about its use of the sanction;
cy-gb	bod yr awdurdod yn cyhoeddi canllawiau ar ei ddefnydd o’r sancsiwn;

en-gb	that  guidance  contains  specified  information,  depending  on  the  type  of sanction - such as the circumstances in which a monetary penalty or stop notice is likely to be imposed, the circumstances in which it cannot be imposed; the amount of any monetary penalty; how to discharge penalties and rights of appeal and similar;
cy-gb	bod y canllawiau hynny yn cynnwys gwybodaeth benodedig, gan ddibynnu ar y math o sancsiwn – megis o dan ba amgylchiadau y mae cosb ariannol neu hysbysiad stop yn debygol o gael ei gosod neu ei osod, o dan ba amgylchiadau na ellir ei gosod neu ei osod; swm unrhyw gosb ariannol; sut i ryddhau cosbau a hawliau apelio ac ati;

en-gb	that the guidance is revised where appropriate;
cy-gb	bod y canllawiau yn cael eu diwygio pan fo’n briodol;

en-gb	that   the   authority   consults   persons   specified   in   the   Welsh   Ministers' regulations before publishing any guidance; and
cy-gb	bod  yr  awdurdod  yn  ymgynghori  â  phersonau  a  bennir  yn  rheoliadau Gweinidogion Cymru cyn cyhoeddi unrhyw ganllawiau; a

en-gb	that the authority has regard to the guidance in exercising functions.
cy-gb	bod yr awdurdod yn rhoi sylw i’r canllawiau wrth arfer swyddogaethau.

en-gb	Where power is conferred on a local authority to impose a civil sanction in relation to an offence the authority must also—
cy-gb	Pan roddir pŵer i awdurdod lleol i osod sancsiwn sifil mewn perthynas â throsedd rhaid i’r awdurdod hefyd—

en-gb	prepare and publish guidance about how the offence is to be enforced (see section 64 RESA);
cy-gb	llunio a chyhoeddi canllawiau ar sut y mae’r drosedd i’w gorfodi (gweler adran 64 o DGRhS);

en-gb	publish reports about the cases in which the civil sanction has been imposed (see section 65 RESA).
cy-gb	cyhoeddi adroddiadau am yr achosion lle y gosodwyd y sancsiwn sifil (gweler adran 65 o DGRhS).

en-gb	The Welsh Ministers may not make provision enabling a local authority to impose a civil sanction in relation to an offence unless the Welsh Ministers are satisfied that the authority will act in accordance with the following principles (referred to in RESA as “the regulatory principles”) in exercising that power—
cy-gb	Ni chaiff Gweinidogion Cymru wneud darpariaeth yn galluogi awdurdod lleol i osod sancsiwn sifil mewn perthynas â throsedd oni bai bod Gweinidogion Cymru wedi eu bodloni y bydd yr awdurdod yn gweithredu yn unol â’r egwyddorion a ganlyn (y cyfeirir atynt yn DGRhS fel yr egwyddorion rheoleiddiol (“regulatory principles”)) wrth arfer y pŵer hwnnw—

en-gb	that regulatory activities should be carried out in a way which is transparent, accountable, proportionate and consistent; and
cy-gb	bod gweithgarwch rheoleiddiol yn cael ei gynnal mewn ffordd sy’n dryloyw, yn atebol, yn gymesur ac yn gyson; a

en-gb	that regulatory activities should be targeted only at cases in which action is needed.
cy-gb	na ddylai gweithgarwch rheoleiddiol fod wedi ei dargedu ond at achosion lle bod angen gweithredu.

en-gb	Where the Welsh Ministers have conferred a power to impose civil sanctions, they must review how that power is being operated (see section 67 of RESA) and may suspend the power of a local authority to impose such sanctions (see section 68 of RESA).
cy-gb	Pan fo Gweinidogion Cymru wedi rhoi pŵer i osod sancsiynau sifil, rhaid iddynt adolygu sut y mae’r pŵer hwnnw yn cael ei weithredu (gweler adran 67 o DGRhS) a chânt atal pŵer awdurdod lleol i osod sancsiynau o’r fath (gweler adran 68 o DGRhS).

en-gb	Receipts from civil sanctions — e.g. from the payment of monetary penalties — must be paid intothe Welsh Consolidated Fund where the local authority has functions only in relation to Wales, and into the UK Consolidated Fund where the enforcement authority has functions in relation to Wales and another part of the UK (see section 69 of RESA).
cy-gb	Rhaid i dderbyniadau o sancsiynau sifil — e.e. o dalu cosbau ariannol — gael eu talu i Gronfa Gyfunol Cymru pan fo gan yr awdurdod lleol swyddogaethau o ran Cymru yn unig; ac i Gronfa Gyfunol y DU pan fo gan yr awdurdod gorfodi swyddogaethau o ran Cymru a rhan arall o’r DU (gweler adran 69 o DGRhS).

en-gb	Subsection (4) applies section 59 and 60(1) and (2) of RESA to regulations made under this section as they would apply to an order made under Part 3 of RESA.
cy-gb	Mae is-adran (4) yn cymhwyso adran 60(1) a (2) o DGRhS i reoliadau a wneir o dan yr adran hon fel y byddent yn gymwys i orchymyn a wneir o dan Ran 3 o DGRhS.

en-gb	Regulations  making  provision  enabled  by  this  section  must  be  made  under  the affirmative procedure.
cy-gb	Rhaid i reoliadau sy’n gwneud darpariaeth a alluogir gan yr adran hon fod wedi eu gwneud o dan y weithdrefn gadarnhaol.

en-gb	Section 18 - Offences committed by partnerships and other unincorporated associations
cy-gb	Adran 18 - Troseddau a gyflawnir gan bartneriaethau a chymdeithasau anghorfforedig eraill

en-gb	This section provides that proceedings for offences under the Act alleged to have been committed by a partnership or unincorporated association other than a partnership are to be brought in the name of the partnership or association and not in the name of any of its members.
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu bod achos am droseddau o dan y Ddeddf hon yr honnir eu bod wedi eu cyflawni gan bartneriaeth neu gymdeithas anghorfforedig heblaw partneriaeth i’w dwyn yn enw’r bartneriaeth neu’r gymdeithas ac nid yn enw unrhyw un neu ragor o’i haelodau.

en-gb	Any fines on conviction for an offence under the Act are to be paid out of the assets of the partnership or the funds of the association.
cy-gb	Mae unrhyw ddirwyon ar euogfarn am drosedd o dan y Ddeddf i’w talu o asedau’r bartneriaeth neu gronfeydd y gymdeithas.

en-gb	Section 19 – Criminal liability of senior officers etc.
cy-gb	Adran 19 – Atebolrwydd troseddol uwch-swyddogion etc.

en-gb	Where an offence under the Act is committed by a body corporate, partnership or an unincorporated association other than a partnership this section makes it possible, in the circumstances described in subsection (2), for individuals holding positions of responsibility  within  the  relevant  body,  partnership  or  association  (the  “senior officers” defined by the section) to also be criminally liable for an offence.
cy-gb	Pan fo trosedd o dan y Ddeddf yn cael ei chyflawni gan gorff corfforedig, partneriaeth neu gymdeithas anghorfforedig heblaw partneriaeth mae’r adran hon yn ei gwneud yn bosibl, o dan yr amgylchiadau a ddisgrifir yn is-adran (2), i unigolion sy’n dal swyddi cyfrifol yn y corff perthnasol, y bartneriaeth berthnasol neu’r gymdeithas berthnasol (yr “uwch-swyddogion” a ddiffinnir gan yr adran) i fod yn droseddol atebol am drosedd.

en-gb	This section provides definitions and signposting to definitions for the following terms used in the Act:
cy-gb	Mae’r adran hon yn darparu diffiniadau a chyfeiriadau at ddiffiniadau ar gyfer y termau a ganlyn a ddefnyddir yn y Ddeddf:

en-gb	‘authorised officer of a local authority’, ‘carrier bag’, ‘consumer’, ‘local authority’,  ‘partnership’,  ‘plastic’,  ‘plastic  product’,  ‘prohibited  single-use  plastic product’, ‘single-use’.
cy-gb	‘awdurdod lleol’, ‘bag siopa’, ‘cynnyrch plastig’,   ‘cynnyrch   plastig   untro   gwaharddedig’,   ‘defnyddiwr’,   ‘partneriaeth’, ‘plastig’, ‘swyddog awdurdodedig awdurdod lleol’, ‘untro’.

en-gb	This section explains how powers to make regulations under this  Act are to be exercised and sets out the applicable procedure to be followed in making those regulations.
cy-gb	Mae’r adran hon yn esbonio sut y mae pwerau i wneud rheoliadau o dan y Ddeddf hon i’w harfer ac yn nodi’r weithdrefn gymwys i’w dilyn wrth wneud y rheoliadau hynny.

en-gb	Section 22 – Coming into Force
cy-gb	Adran 22 – Dod i rym

en-gb	This section sets out the provisions of the Act that will come into effect on the day after the date of Royal Assent (sections 3, 4, 17, 21, 22, 23); and those that will come into force in accordance with a commencement order made by the Welsh Ministers (being the remainder).
cy-gb	Mae’r  adran  hon  yn  nodi  darpariaethau’r  Ddeddf  a  ddaw  i  rym  ar  y  diwrnod drannoeth dyddiad y Cydsyniad Brenhinol (adrannau 3, 4, 17, 21, 22, 23); a’r rheini a ddaw i rym yn unol â gorchymyn cychwyn a wneir gan Weinidogion Cymru (sef y gweddill).

en-gb	Schedule
cy-gb	Yr Atodlen

en-gb	The  Schedule  is  introduced  by  section  2  and  includes  a  table  that  sets  out  the prohibited single-use plastic products under the Act.
cy-gb	Cyflwynir yr Atodlen gan adran 2 ac mae’n cynnwys tabl sy’n nodi’r cynhyrchion plastig  untro  gwaharddedig  o  dan  y  Ddeddf.

en-gb	The prohibited single-use plastic products listed in column 1 of the table are as follows:
cy-gb	Mae’r  cynhyrchion  plastig  untro gwaharddedig a restrir yng ngholofn 1 o’r tabl fel a ganlyn:

en-gb	Cups  Cutlery
cy-gb	Cwpanau  Cytleri

en-gb	Drink-stirrers
cy-gb	Troyddion diodydd

en-gb	Lids for cups or takeaway food containers  Straws
cy-gb	Caeadau ar gyfer cwpanau neu gynhwysyddion cludfwyd  Gwellt

en-gb	Plates
cy-gb	Platiau

en-gb	Takeaway food containers  Balloon sticks
cy-gb	Cynhwysyddion cludfwyd  Ffyn balwnau

en-gb	Carrier bags Cotton buds
cy-gb	Bagiau siopa  Ffyn cotwm

en-gb	Any product made of oxo-degradable plastic
cy-gb	Unrhyw gynnyrch a wnaed o blastig ocso-ddiraddiadwy

en-gb	In the main, a product is listed in Column 1 irrespective of the type of plastic it is made from.
cy-gb	Ar y cyfan, mae cynnyrch wedi ei restru yng Ngholofn 1 ni waeth o ba math o blastig y’i gwnaed.Yr unig eithriad i’r egwyddor hon yw cynhyrchion a wnaed o blastig ocso-ddiraddiadwy.

en-gb	The only exception to this principle is products made of oxo-degradable plastic. These products are prohibited on account of the type of plastic they are made from rather  than  because  of  the  product  itself.
cy-gb	Mae’r cynhyrchion hyn wedi eu gwahardd oherwydd y math o blastig y’u gwnaed ohono yn hytrach nag oherwydd y cynnyrch ei hun.

en-gb	Supply  of  oxo-degradable  products  is prohibited in all cases whether or not the product is also listed elsewhere in the table and might be subject to exemptions in that capacity.
cy-gb	Mae cyflenwi cynhyrchion ocso-ddiraddiadwy wedi ei wahardd ym mhob achos, pa un a yw’r cynnyrch hefyd wedi ei restru mewn lle arall yn y tabl, ac y gall fod yn ddarostyngedig i esemptiadau yn rhinwedd hynny, ai peidio.

en-gb	For example, supply of a single-use plastic carrier bag that is subject to an exemption would not in fact be exempted if the bag is made of oxo-degradable plastic.
cy-gb	Er enghraifft, ni fyddai cyflenwi bag siopa  plastig  untro  sy’n  ddarostyngedig  i  esemptiadau  wedi  ei  esemptio  mewn gwirionedd os yw’r bag wedi ei wneud o blastig ocso-ddiraddiadwy.

en-gb	Column 2 of the table provides for exemptions that apply in respect of a particular type of product or the purpose for which the product is supplied.
cy-gb	Mae Colofn 2 o’r tabl yn darparu ar gyfer esemptiadau sy’n gymwys mewn cysylltiad â math penodol o gynnyrch neu at y diben y cyflenwir y cynnyrch ar ei gyfer.

en-gb	These include exemptions for any cup or takeaway food container that is not made from expanded or foamed extruded polystyrene and an exemption for supply of a single-use plastic straw to a person who requires it for health or disability reasons.
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys esemptiadau ar gyfer unrhyw gwpan neu gynhwysydd cludfwyd nad yw wedi ei wneud o bolystyren ehangedig neu bolystyren allwthiedig ewynnog ac esemptiad ar gyfer cyflenwi gwelltyn plastig untro i berson sydd ei angen am resymau iechyd neu anabledd.

en-gb	The Welsh Ministers have the power under section 3 to make regulations to amend these exemptions in the future; for example, they might remove the exemption for cups or takeaway food containers made of plastic other than polystyrene.
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru y pŵer o dan adran 3 i wneud rheoliadau i ddiwygio’r esemptiadauhyn yny dyfodol; er enghraifft gellid dileu’r esemptiad ar gyfer cwpanau neu gynhwysyddion cludfwyd a wnaed o blastig heblaw polystyren.

en-gb	The Schedule also provides for the definitions for the prohibited single-use plastic products listed in the table, and for the definitions of terms used in the exemptions in column 2 of the table.
cy-gb	Mae’r Atodlen hefyd yn darparu’r diffiniadau ar gyfer y cynhyrchion plastig untro gwaharddedig a restrir yn y tabl, ac ar gyfer y diffiniadau o dermau a ddefnyddir yn yr esemptiadau yng ngholofn 2 o’r tabl.

en-gb	Section 23 – Short Title
cy-gb	Adran 23 – Enw byr

en-gb	The short title of this Act is The Environmental Protection (Single-use Plastic Products) (Wales) Act 2023.
cy-gb	Enw byr y Ddeddf hon yw Deddf Diogelu’r Amgylchedd (Cynhyrchion Plastig Untro) (Cymru) 2023.

en-gb	The Record of Proceedings and further information on the passage of this Act can be found on the Senedd website at: https://business.senedd.wales/mgIssueHistoryHome.aspx?IId=39943
cy-gb	Gellir cael Cofnod y Trafodion a rhagor o wybodaeth am hynt y Ddeddf hon ar wefan y Senedd ar: https://busnes.senedd.cymru/mgIssueHistoryHome.aspx?IId=39943

en-gb	Stage 4 - Approved by the Senedd
cy-gb	Cyfnod 4 – Cymeradwywyd gan y Senedd

en-gb	Welsh Government’s Net Zero Strategic Plan
cy-gb	Cynllun Strategol Sero Net Llywodraeth Cymru

en-gb	About this Strategic Plan
cy-gb	Ynglŷn â’r Cynllun Strategol hwn

en-gb	The Welsh Government welcomed support from the Energy Service to coordinate the development of our Plan to achieve net zero as an organisation.
cy-gb	Croesawodd Llywodraeth Cymru gymorth gan y Gwasanaeth Ynni i gydgysylltu datblygiad ein cynllun i sicrhau sero net fel sefydliad.

en-gb	Production of this Plan would also not have been possible without support from stakeholders across the organisation who have contributed to its development.
cy-gb	Ni fyddai wedi bod yn bosibl llunio’r cynllun hwn chwaith heb gymorth gan randdeiliaid ar draws y sefydliad sydd wedi cyfrannu at ei ddatblygiad.

en-gb	Colleagues from across Welsh Government have provided data, ideas, and feedback to help identify priorities that we will commit to delivering in working towards our objectives.
cy-gb	Mae cydweithwyr o bob rhan o Lywodraeth Cymru wedi darparu data, syniadau, ac adborth i helpu i nodi blaenoriaethau y byddwn yn ymrwymo i’w cyflawni wrth weithio tuag at ein hamcanion.

en-gb	© Crown copyright 2022, Welsh Government, WG45785, Digital ISBN 978-1-80364-784-5
cy-gb	© Hawlfraint y Goron 2022, Llywodraeth Cymru, WG45785, ISBN digidol 978-1-80364-813-2 Rydym yn croesawu gohebiaeth a galwadau ffôn yn Gymraeg

en-gb	The Programme for Government outlines our commitment to embed our response to the climate and nature emergency in everything we do. This follows the Welsh Government declaring a Climate Emergency in 2019.
cy-gb	Mae’r Rhaglen Lywodraethu yn amlinellu ein hymrwymiad i ymwreiddio ein hymateb i’r argyfwng hinsawdd a natur ym mhopeth yr ydym yn ei wneud. Mae hyn yn dilyn datganiad Llywodraeth Cymru o Argyfwng Hinsawdd yn 2019.

en-gb	Dr Andrew Goodall
cy-gb	Dr Andrew Goodall

en-gb	This Plan sets out how we will play our part in responding to the climate emergency and align with Welsh Ministers’ ambition for the public sector to be collectively net zero by 2030.
cy-gb	Mae’r Cynllun hwn yn nodi sut y byddwn yn chwarae ein rhan wrth ymateb i’r argyfwng hinsawdd ac yn cyd-fynd ag uchelgais Gweinidogion Cymru i’r sector cyhoeddus fod yn sero net erbyn 2030.

en-gb	It also demonstrates our delivery against the requirements of the Wellbeing of Future Generations (Wales) Act 2015, which directs  us to consider long-term persistent problems such as poverty, health inequalities, and  climate change.
cy-gb	Mae hefyd yn dangos ein cyflawniad yn erbyn gofynion Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, sy’n ein cyfarwyddo i ystyried problemau parhaus hirdymor fel tlodi, anghydraddoldebau iechyd, a’r newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Permanent Secretary of the Welsh Government
cy-gb	Ysgrifennydd Parhaol Llywodraeth Cymru

en-gb	As an important public sector employer with large financial resources, the Welsh Government has an important role to play to contribute toward the 2030 ambition and to lead by example by showing what can be achieved to address the climate emergency.
cy-gb	Fel cyflogwr sector cyhoeddus pwysig ag adnoddau ariannol mawr, mae gan Lywodraeth Cymru ran bwysig i’w chwarae o ran cyfrannu at uchelgais 2030 ac arwain trwy esiampl trwy ddangos yr hyn y gellir ei gyflawni i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd.

en-gb	We need to be at the forefront of reducing greenhouse gas (GHG) emissions (also known as carbon emissions), so our targets and our actions need to be ambitious.
cy-gb	Bydd angen i ni fod ar flaen y gad o ran lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr (a adnabyddir hefyd fel allyriadau carbon), felly mae angen i’n targedau a’n gweithredoedd fod yn uchelgeisiol.

en-gb	In 2019-20, our carbon emissions resulted in more than 156,545 tonnes of carbon dioxide equivalent tCO2e to align with rest of the report. and in line with Aether report.
cy-gb	Yn 2019‒20, arweiniodd ein hallyriadau carbon at fwy na 158,142 tunnell o garbon deuocsid a’i gyfatebol (CO2e).

en-gb	These GHG emissions come from a range of sources, some of which we have direct control over, such as buildings, recycling, travel, and energy and material use, whilst others, such as supply chain emissions, are more challenging.
cy-gb	Daw’r allyriadau nwyon tŷ gwydr hyn o amrywiaeth o ffynonellau, y mae gennym reolaeth uniongyrchol dros rai ohonynt, fel adeiladau, ailgylchu, teithio, ac ynni a defnydd o ddeunyddiau, tra bod eraill, fel allyriadau cadwyn gyflenwi, yn fwy heriol.

en-gb	This highlights the complexity of the challenge we need to embrace, but by understanding the issues, we can work together to address them.
cy-gb	Mae hyn yn amlygu cymhlethdod yr her y mae angen i ni fynd i’r afael â hi, ond trwy ddeall y problemau, gallwn gydweithio i roi sylw iddynt.

en-gb	In some instances, we will need to consider fundamental changes in our approach to policy development and investment decisions, and changes in both our corporate behaviour and that of the individuals within the organisation.
cy-gb	Mewn rhai achosion, bydd angen i ni ystyried newidiadau sylfaenol i’n dull o ddatblygu polisi a gwneud penderfyniadau buddsoddi, a newidiadau i’n hymddygiad corfforaethol ac ymddygiad unigolion o fewn y sefydliad.

en-gb	This change will help deliver our Net Zero Strategic Plan, deliver the 2030 net zero ambition and also lead the rest of Wales in addressing the climate emergency.
cy-gb	Bydd y newid hwn yn helpu i gyflawni ein Cynllun Strategol Sero Net, i gyflawni uchelgais sero net 2030 a hefyd i arwain gweddill Cymru wrth fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd.

en-gb	The Welsh Government Net Zero Strategic Plan sets out 54 initiatives that will be assessed and reviewed in 2025 and 2030.
cy-gb	Mae Cynllun Strategol Sero Net Llywodraeth Cymru yn cyflwyno 54 o fentrau a fydd yn cael eu hasesu a’u hadolygu yn 2025 a 2030.

en-gb	These ambitious initiatives and targets rely on us increasing our efficiencies, keeping materials in use and avoiding waste, investing in decarbonising our buildings and vehicles, and changing the way we behave so that low carbon becomes the default choice in every action we take.
cy-gb	Mae’r mentrau a’r targedau uchelgeisiol hyn yn dibynnu arnom yn cynyddu ein harbedion effeithlonrwydd, cadw deunyddiau mewn defnydd ac osgoi gwastraff, buddsoddi mewn datgarboneiddio ein hadeiladau a’n cerbydau, a newid y ffordd yr ydym yn ymddwyn bod mai carbon isel yw’r dewis diofyn ym mhob cam yr ydym yn ei gymryd.

en-gb	It also relies on changing the way we work with suppliers and partners.
cy-gb	Mae hefyd yn dibynnu ar newid y ffordd yr ydym yn gweithio gyda chyflenwyr a phartneriaid.

en-gb	Our decisions can influence them so that they join us on our journey to net zero.
cy-gb	Gall ein penderfyniadau eu dylanwadu fel eu bod yn ymuno â ni ar ein taith i sero net.

en-gb	Reducing carbon emissions must become integral to our decision and policy making process, it must be seen as business as usual.
cy-gb	Mae’n rhaid i leihau allyriadau carbon ddod yn rhan annatod o’n proses o wneud penderfyniadau a llunio polisi, mae’n rhaid ei ystyried yn fusnes fel arfer.

en-gb	I would like to thank everyone who has so far contributed to the development of this Strategic Plan, from those who helped establish the data for emissions, to those of you who have helped form the initiatives and steps we need to take to achieve net zero.
cy-gb	Hoffwn ddiolch i bawb sydd wedi cyfrannu hyd yma at ddatblygu’r Cynllun Strategol hwn, o’r rhai a wnaeth helpu i sefydlu’r data ar gyfer allyriadau, i’r rheini ohonoch sydd wedi helpu i lunio’r mentrau a’r camau y mae angen i ni eu cymryd i sicrhau sero net.

en-gb	The development and the delivery of this Net Zero Strategic Plan is based on partnership and engagement.
cy-gb	Mae datblygiad a darpariaeth y Cynllun Strategol Sero Net hwn yn seiliedig ar bartneriaeth ac ymgysylltiad.

en-gb	Lastly, I would like to conclude by saying that we all have a role to play in the decarbonisation of Wales and achieving net zero.
cy-gb	Yn olaf, hoffwn gloi drwy ddweud bod gan bob un ohonom ran i’w chwarae yn y broses o ddatgarboneiddio Cymru a sicrhau sero net.

en-gb	The choices you make as an individual, as well as an employee, will play an important role in reducing our carbon emissions and in acting as an exemplar for the rest of Wales.
cy-gb	Bydd y dewisiadau y byddwch chi’n eu gwneud fel unigolyn, yn ogystal â chyflogai, yn chwarae rhan bwysig o ran lleihau ein hallyriadau carbon a gweithredu fel esiampl i weddill Cymru.

en-gb	Aim of the Net Zero Strategic Plan
cy-gb	Nod y Cynllun Strategol Sero Net

en-gb	The Welsh Government has a central role in addressing the climate emergency in Wales.
cy-gb	Mae gan Lywodraeth Cymru ran ganolog i’w chwarae o ran mynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd yng Nghymru.

en-gb	We are an important public sector employer in Wales and have large financial resources and significant assets under our influence.
cy-gb	Rydym yn gyflogwr sector cyhoeddus pwysig yng Nghymru ac mae gennym adnoddau ariannol mawr ac asedau sylweddol sy’n destun ein dylanwad.

en-gb	We want to lead by example and have the ambition to achieve net zero as an organisation by 2030, in doing so contributing to the collective 2030 Welsh Public Sector net zero target.
cy-gb	Rydym yn dymuno arwain drwy esiampl a bod â’r uchelgais o sicrhau sero net fel sefydliad erbyn 2030, gan gyfrannu at darged sero net cyfunol Sector Cyhoeddus Cymru ar gyfer 2030 drwy wneud hynny.

en-gb	Our organisational net zero target binds us to an ambitious decarbonisation trajectory that will require transformational change across the Welsh Government organisation.
cy-gb	Mae ein targed sero net sefydliadol yn ein rhwymo i drywydd datgarboneiddio uchelgeisiol a fydd yn gofyn am newid trawsnewidiol ar draws sefydliad Llywodraeth Cymru.

en-gb	This Strategic Plan brings together evidence from across the Welsh Government to outline our priority decarbonisation initiatives.
cy-gb	Mae’r Cynllun Strategol hwn yn dod â thystiolaeth o bob rhan o Lywodraeth Cymru ynghyd i amlinellu ein mentrau datgarboneiddio blaenoriaeth.

en-gb	It is part of an ongoing process that identifies opportunities to reduce our carbon footprint and monitor progress in alignment with net zero.
cy-gb	Mae’n rhan o broses barhaus sy’n nodi cyfleoedd i leihau ein hôl troed carbon a monitro cynnydd o ran cyd-fynd â sero net.

en-gb	Our carbon footprint
cy-gb	Ein hôl troed carbon

en-gb	We have produced the Public Sector Net Zero Reporting Guide which establishes the principles for carbon accounting and reporting for public bodies in Wales.
cy-gb	Rydym wedi llunio Canllaw Adrodd Sero Net y Sector Cyhoeddus sy’n sefydlu’r egwyddorion ar gyfer cyfrifyddu ac adrodd carbon i gyrff cyhoeddus yng Nghymru.

en-gb	We recognise the need to evolve the approach over time, but as a first step, we have reported our baseline carbon emissions for the 2019-20 financial year.
cy-gb	Rydym yn cydnabod yr angen i esblygu’r dull dros amser, ond fel cam cyntaf, rydym wedi gallu datblygu ein hallyriadau carbon sylfaenol ar gyfer blwyddyn  ariannol 2019‒20.

en-gb	Our carbon footprint tCO2e
cy-gb	Ein hôl troed carbon tCO2e

en-gb	2019‒20
cy-gb	2019‒20

en-gb	Operational emissions
cy-gb	Allyriadau gweithredu

en-gb	Supply chain emissions
cy-gb	Allyriadau cadwyn gyflenwi

en-gb	Land use
cy-gb	Defnydd tir

en-gb	Total emissions
cy-gb	Cyfanswm allyriadau

en-gb	In 2020-21, we reduced our footprint by 18%  compared to 2019-20, in part due to the effects of COVID-19, but also due to our efforts to reduce our environmental impact.
cy-gb	Yn 2020‒21, fe wnaethom leihau ein hôl troed carbon 18% o’i gymharu â 2019‒20, yn rhannol oherwydd effeithiau COVID-19, ond hefyd oherwydd ein hymdrechion i leihau ein heffaith amgylcheddol.

en-gb	We have already made progress to improve energy efficiency, renewable generation, operational efficiency, and engage our suppliers; but this Strategic Plan will now help us go further and increase activity towards the 2030 target.
cy-gb	Rydym eisoes wedi gwneud cynnydd i wella effeithlonrwydd ynni, cynhyrchu adnewyddadwy, effeithlonrwydd gweithredu, ac i ymgysylltu â’n cyflenwyr; ond bydd y Cynllun Strategol hwn yn ein helpu nawr i fynd ymhellach a chynyddu gweithgarwch tuag at darged 2030.

en-gb	Our strategic plan to achieve net zero
cy-gb	Ein cynllun strategol i sicrhau sero net

en-gb	The Science Based Targets Initiative (SBTi)  provides a comprehensive definition of organisational net zero.
cy-gb	Mae’r Fenter Targedau Seiliedig ar Wyddoniaeth (SBTi) yn darparu diffiniad cynhwysfawr o sero net sefydliadol.

en-gb	This standard has been designed for private sector companies; however, we are aligning ourselves to the SBTi definition in the absence of a public sector organisational  net zero standard.
cy-gb	Dyluniwyd y safon hon ar gyfer cwmnïau sector preifat; ond rydym yn alinio ein hunain â diffiniad SBTi yn absenoldeb safon sero net sefydliadol  sector cyhoeddus.

en-gb	To achieve net zero, in alignment with the SBTi, we will have to reduce our total emissions in 2030 by at least 90% relative to our baseline year, 2019-20.
cy-gb	I sicrhau sero net, gan gyd-fynd â’r SBTi, bydd yn rhaid i ni leihau cyfanswm ein hallyriadau yn 2030 o leiaf 90% o’u cymharu â’n blwyddyn llinell sylfaen, 2019‒20.

en-gb	Only when we have established how we will reduce our emissions as much as possible will we consider greenhouse gas removals to offset any residual emissions that cannot be eliminated.
cy-gb	Dim ond pan fyddwn wedi pennu sut y byddwn yn lleihau ein hallyriadau cymaint â phosibl y byddwn yn ystyried cael gwared ar nwyon tŷ gwydr i gydbwyso unrhyw allyriadau gweddilliol na ellir cael gwared arnynt.

en-gb	INSIGHT:
cy-gb	GWYBODAETH:

en-gb	Our 2019-20 carbon footprint baseline is equal to 156,545 tCO2e, equivalent to heating and powering 44,000 homes for a year.
cy-gb	Mae ein llinell sylfaen ôl troed carbon o 2019‒20 yn 156,545 tCO2e, sy’n cyfateb i wresogi a phweru 44,000 o gartrefi  am flwyddyn.

en-gb	To drive progress towards net zero, we have set both quantitative and qualitative targets.
cy-gb	I ysgogi cynnydd tuag at sero net, rydym wedi pennu targedau meintiol ac ansoddol.

en-gb	We have set a measurable carbon reduction target for our operational emissions and qualitative targets for our supply chain whilst the carbon accounting approach is established.
cy-gb	Rydym wedi pennu targed lleihau carbon mesuradwy ar gyfer ein hallyriadau gweithredu a thargedau ansoddol ar gyfer ein cadwyn gyflenwi tra bod y dull cyfrifyddu carbon yn cael ei sefydlu.

en-gb	Our operational emissions target for 2030 is 2,491 tCO2e.
cy-gb	2,491 tCO2e yw ein targed allyriadau gweithredu ar gyfer 2030.

en-gb	Initial pathway modelling for this Strategic Plan indicates we will achieve a  55-75% reduction by 2030, showing that even our most ambitious pathway at this stage will leave us with a gap-to-target of 15%.
cy-gb	Mae modelu llwybr cychwynnol ar gyfer y Cynllun Strategol hwn yn dynodi y byddwn yn sicrhau gostyngiad o 55‒75% erbyn 2030, sy’n dangos y bydd hyd yn oed ein llwybr mwyaf uchelgeisiol ar hyn o bryd yn ein gadael â blwch i’r targed o 15%.

en-gb	We, therefore, need to accelerate activity, maximise delivery, and go further if we are to meet our goal.
cy-gb	Mae angen, felly, i ni gyflymu gweithgarwch, sicrhau’r ddarpariaeth fwyaf posibl, a mynd ymhellach os ydym yn mynd i gyrraedd ein nod.

en-gb	If we maximise all that we can do, we will be in a net zero ready position by 2030.
cy-gb	Os byddwn yn sicrhau ein bod yn gwneud cymaint â phosibl o’r hyn y gallwn ei wneud, byddwn mewn sefyllfa parod ar gyfer sero net erbyn 2030.

en-gb	Our residual operational emissions will be minimised as far as possible and will reduce further as our national energy systems and transport modes shift towards net zero.
cy-gb	Bydd ein hallyriadau gweithredu gweddilliol yn cael eu gwneud cyn lleied â phosibl ac yn lleihau ymhellach wrth i’n systemau ynni cenedlaethol a dulliau teithio symud tuag at sero net.

en-gb	Operational carbon  reduction target
cy-gb	Targed lleihau  carbon gweithredu

en-gb	Science Based Target Initiative aligned 90% emission reduction based on  a 2019-20 baseline:
cy-gb	Gostyngiad o 90% i allyriadau i gyd-fynd â’r Fenter Targedau Seiliedig ar Wyddoniaeth yn seiliedig ar linell sylfaen 2019‒20:

en-gb	2,491 tCO2e
cy-gb	2,491 tCO2e

en-gb	Operational emissions (inc. homeworking emissions) tCO2e
cy-gb	Allyriadau gweithredu (gan gynnwys allyriadau gweithio gartref) tCO2e

en-gb	tCO
cy-gb	tCO

en-gb	e
cy-gb	e

en-gb	2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030
cy-gb	2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030

en-gb	Accelerated change  Gaining momentum  Do-nothing  90% reduction
cy-gb	Newid wedi’i gyflymu  Datblygu momentwm  Gwneud dim  Gostyngiad o 90%

en-gb	Qualitative targets
cy-gb	Targedau ansoddol

en-gb	In 2023 we will have set out an evolution plan for carbon emissions assessment in tenders and contracting, this will set out when net zero suppliers’ requirements will be in place.
cy-gb	Yn 2023, byddwn wedi cyflwyno cynllun esblygu ar gyfer asesu allyriadau carbon mewn tendrau a chontractau, a bydd hwn yn nodi pryd y bydd gofynion cyflenwyr sero net ar waith.

en-gb	By 2025 we will have a firm understanding of our scope 3 supply chain emissions and be able to set out a quantifiable target in our next Strategic Plan.
cy-gb	Erbyn 2025, bydd gennym ddealltwriaeth gadarn o’n hallyriadau cadwyn gyflenwi cwmpas 3 ac yn gallu nodi targed mesuradwy yn ein Cynllun Strategol nesaf.

en-gb	We will directly contribute to renewable electricity generation capacity to meet the 1GW local ownership target for Wales by 2030.
cy-gb	Byddwn yn cyfrannu yn uniongyrchol at gapasiti cynhyrchu trydan adnewyddadwy i fodloni’r targed perchnogaeth leol 1GW ar gyfer Cymru erbyn 2030.

en-gb	We will directly contribute to the creation of a National Forest to extend from the north of Wales to the south.
cy-gb	Byddwn yn cyfrannu yn uniongyrchol at greu Coedwig Genedlaethol i ymestyn o’r gogledd i’r de.

en-gb	We will procure on a basis that prioritises goods and products made from remanufactured, refurbished and  recycled materials.
cy-gb	Byddwn yn caffael ar sail sy’n blaenoriaethu nwyddau a chynhyrchion sydd wedi’u gwneud o ddeunyddiau wedi’u hailweithgynhyrchu, eu hailwampio a’u hailgylchu.

en-gb	Our emissions pathway is dependent on change at employee, organisational and national levels.
cy-gb	Mae ein llwybr allyriadau yn ddibynnol ar newid ar lefelau cyflogeion, sefydliadol a chenedlaethol.

en-gb	We must affect change everywhere we have a direct and indirect influence.
cy-gb	Mae’n rhaid i ni sicrhau newid ym mhobman lle mae gennym ddylanwad uniongyrchol ac anuniongyrchol.

en-gb	This includes influencing our suppliers, growing the circular economy, and directly contributing to the decarbonisation of the electricity grid.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys dylanwadu ar ein cyflenwyr, tyfu’r economi gylchol, a chyfrannu yn uniongyrchol at ddatgarboneiddio’r grid trydan. ar nwyon tŷ gwydr.

en-gb	Our qualitative targets are set to drive progress for supply chain carbon accounting, supply chain decarbonisation, renewable generation, resource efficiency and land use for greenhouse gas removals.
cy-gb	Mae ein targedau ansoddol wedi’u pennu i ysgogi cynnydd ar gyfer cyfrifyddu carbon cadwyn gyflenwi, datgarboneiddio cadwyn gyflenwi, cynhyrchu adnewyddadwy, effeithlonrwydd adnoddau a defnydd tir ar gyfer cael gwared

en-gb	These will shift to quantifiable targets, with our supply chain aligning to an overall 90% reduction in emissions.
cy-gb	Bydd y rhain yn newid i dargedau mesuradwy, gyda’n cadwyn gyflenwi yn cyd-fynd â gostyngiad cyffredinol o 90% i allyriadau.

en-gb	Net zero strategic initiatives
cy-gb	Mentrau strategol sero net

en-gb	This Strategic Plan sets out 54 initiatives that provide the foundation for the Welsh Government to progress towards net zero.
cy-gb	Mae’r Cynllun Strategol hwn yn cyflwyno 54 o fentrau sy’n darparu’r sylfaen i Lywodraeth Cymru fwrw ymlaen tuag at sero net.

en-gb	Delivering these initiatives will be embedded into the responsibilities of our staff, and will reflect our direct internal action to address the climate emergency.
cy-gb	Bydd darparu’r mentrau hyn yn cael ei ymwreiddio yng nghyfrifoldebau ein staff, ac yn adlewyrchu ein camau mewnol uniongyrchol i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd.

en-gb	The initiatives cover our entire organisation, from the operation of our buildings, the way we travel, the way we procure our goods & services, and our future ways of working.
cy-gb	Mae’r mentrau yn cwmpasu ein sefydliad cyfan, o weithrediad ein hadeiladau, y ffordd yr ydym yn teithio, y ffordd yr ydym yn caffael ein nwyddau a’n gwasanaethau, a’n ffyrdd o weithio yn y dyfodol.

en-gb	The scale of change needed is transformative – energy and resource efficiency upgrades, renewable heat & power, switching to more sustainable materials and moving to a zero emissions fleet will all need to be effectively deployed.
cy-gb	Mae maint y newid sydd ei angen yn drawsnewidiol – bydd angen uwchraddio effeithlonrwydd ynni ac adnoddau, gwres a phŵer adnewyddadwy, newid i ddeunyddiau mwy cynaliadwy a symud i fflyd ddi-allyriadau yn effeithiol.

en-gb	Alongside this, we need efficient operations, low carbon procurement practice, and support for our staff at home and commuting to progressively decarbonise.
cy-gb	Ochr yn ochr â hyn, rydym angen gweithrediadau effeithlon, arfer caffael carbon isel, a chymorth i’n staff sydd gartref ac yn cymudo i ddatgarboneiddio yn raddol.

en-gb	Building on our existing work, we must now put these strategic initiatives into action.
cy-gb	Gan adeiladu ar ein gwaith presennol, mae’n rhaid i ni roi’r mentrau strategol hyn ar waith nawr.

en-gb	To address each initiative, we will set out an Action Plan with specific actions, responsibilities, and timescales for implementation.
cy-gb	I fynd i’r afael â phob menter, byddwn yn cyflwyno Cynllun Gweithredu â chamau, cyfrifoldebau, ac amserlenni penodol i gydnabod y gweithrediad o newid.

en-gb	Across our organisation, we must now focus on delivering and sustaining climate action.
cy-gb	Ar draws ein sefydliad, mae’n rhaid i ni ganolbwyntio nawr ar gyflawni a chynnal camau gweithredu ar yr hinsawdd.

en-gb	Implementing this Plan and achieving net zero will require an enabling environment, where choosing net zero aligned options becomes the norm, culturally embedded and self-regulating.
cy-gb	Bydd gweithredu’r cynllun hwn a sicrhau sero net yn gofyn am amgylchedd galluogi, lle mae dewis opsiynau sy’n cyd-fynd â sero net yn dod yn arferol, wedi’i ymwreiddio yn ddiwylliannol ac yn hunan-reoleiddio.

en-gb	The Executive Committee of the Welsh Government Board (ExCo), our most senior management body, will assume ownership of this Strategic Plan.
cy-gb	Bydd Pwyllgor Gweithredol Bwrdd Llywodraeth Cymru, ein corff rheoli uchaf, yn cymryd cyfrifoldeb am y Cynllun Strategol hwn.

en-gb	The Chief Operating Officer (COO) will take responsibility for driving the ongoing development and action to implement the Strategic Plan and will be accountable for its success.
cy-gb	Bydd y Prif Swyddog Gweithredu yn cymryd cyfrifoldeb am ysgogi’r datblygiad a’r camau parhaus i weithredu’r Cynllun Strategol ac yn atebol am ei lwyddiant.

en-gb	Mobilising a governance structure, detailed action planning and securing the necessary resource and finance are all critical next steps.
cy-gb	Mae rhoi strwythur llywodraeth ar waith, cynllunio gweithredol manwl a sicrhau’r adnoddau a’r cyllid angenrheidiol i gyd yn gamau nesaf hollbwysig.

en-gb	We will increase the scale and speed at which we drive decarbonisation across our operations.
cy-gb	Byddwn yn cynyddu graddfa a’r cyflymder y byddwn yn ysgogi datgarboneiddio ar draws ein gweithrediadau.

en-gb	Addressing the climate and ecological emergency is the most significant challenge for our generation.
cy-gb	Mynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd ac ecolegol yw’r her fwyaf arwyddocaol ar gyfer ein cenhedlaeth.

en-gb	Whilst our ambition is significant, we must act now.
cy-gb	Er bod ein huchelgais yn sylweddol, mae’n rhaid i ni weithredu nawr.

en-gb	Our actions must reduce our emissions and also protect biodiversity and nature, clean the air we breathe, build our climate resilience, and add value to Wales.
cy-gb	Mae’n rhaid i’n camau leihau ein hallyriadau a hefyd diogelu bioamrywiaeth a natur, glanhau’r aer rydym yn ei anadlu, cynyddu ein gallu i wrthsefyll newid hinsawdd, ac ychwanegu gwerth at Gymru.

en-gb	We will be judged on the work we do in the coming years.
cy-gb	Byddwn yn cael ein barnu ar y gwaith yr ydym yn ei wneud yn y blynyddoedd nesaf.

en-gb	We must show leadership by example for what can be achieved in Wales, to secure our future, and protect the well-being of our future generations.
cy-gb	Mae’n rhaid i ni ddangos arweinyddiaeth drwy esiampl ar gyfer yr hyn y gellir ei gyflawni yng Nghymru, i sicrhau ein dyfodol, ac i amddiffyn llesiant cenedlaethau’r dyfodol.

en-gb	Towards a net zero Wales
cy-gb	Tuag at Gymru sero net

en-gb	Since declaring a climate emergency in 2019, and responding to advice from the Climate Change Committee, Wales has legislated to reduce greenhouse gas (GHG) emissions (also referred to as carbon emissions) to net zero by 2050.
cy-gb	Ers datgan argyfwng hinsawdd yn 2019, ac ymateb i gyngor gan y Pwyllgor Newid Hinsawdd, mae Cymru wedi deddfu i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr (y cyfeirir atynt hefyd fel allyriadau carbon) i sero net erbyn 2050.

en-gb	Wales has established a series of statutory 5-year carbon budgets that define the pathway to meet the target.
cy-gb	Mae Cymru wedi sefydlu cyfres o gyllidebau carbon 5 mlynedd statudol sy’n diffinio’r llwybr i fodloni’r targed.

en-gb	Net Zero Wales, published in 2021, sets out 123 policies and proposals to meet the second carbon budget (2021-25), whilst also delivering against the 7 well-being goals in the Well-Being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae Cymru Sero Net, a gyhoeddwyd yn 2021, yn cyflwyno 123 o bolisïau a chynigion i fodloni’r ail gyllideb garbon (2021‒25), gan gyflawni yn erbyn y 7 nod  llesiant yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 hefyd.

en-gb	Net Zero Wales sets an ambition for the Welsh “public sector to collectively reach net zero by 2030”.
cy-gb	Mae’r cynllun yn pennu uchelgais i “sector cyhoeddus [Cymru] yn ei gyfanrwydd yn sero net erbyn 2030”.

en-gb	The Welsh Government produced the Net Zero Carbon Status by 2030 Route Map1 (May 2021) as a strategic overview of the priority action areas and necessary milestones to support public sector organisations in the development of their strategic plans.
cy-gb	Lluniodd Llywodraeth Cymru y Trywydd Statws Carbon Sero Net erbyn1 (Mai 2021) fel trosolwg strategol o’r meysydd camau blaenoriaeth a’r cerrig milltir angenrheidiol i gynorthwyo sefydliadau sector cyhoeddus i ddatblygu eu cynlluniau strategol.

en-gb	The Welsh Government has also released  Figure 1: Welsh legislation, strategies and a Public Sector Net Zero Reporting Guide2,  commitments driving decarbonisation published alongside the route map in May 2021, to support the Welsh public sector in consistently measuring and understanding their carbon Well-Being of Future Generations emissions and support the development and (Wales) Act 2015 maintenance of their decarbonisation Action Plans.
cy-gb	Canllaw Sector Cyhoeddus Cymru ar gyfer Adrodd ar Sero Net2, a gyhoeddwyd ochr yn ochr â’r trywydd ym mis Mai 2021, i gynorthwyo Sector Cyhoeddus Cymru i fesur a deall eu hallyriadau carbon yn gyson a chynorthwyo datblygiad a chynhaliaeth eu Cynlluniau Gweithredu ar ddatgarboneiddio.

en-gb	The Welsh Government works with the wider public sector and other stakeholders to deliver effective policies to improve the lives of people in Wales across areas such as health, education, and the environment.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda’r sector cyhoeddus ehangach a rhanddeiliaid eraill i ddarparu polisïau effeithiol i wella bywydau pobl yng Nghymru ar draws meysydd fel iechyd, addysg, a’r amgylchedd.

en-gb	The Net Zero Reporting Guide has helped to set the baseline for our carbon emissions, but we Environment (Wales) Act 2016 recognise the need to evolve the approach, in particular, to increase the accuracy of supply chain emissions accounting.
cy-gb	Mae’r Canllaw ar gyfer Adrodd ar Sero Net wedi helpu i bennu’r llinell sylfaen ar gyfer ein hallyriadau carbon, ond rydym yn cydnabod yr angen i esblygu’r dull, yn benodol, i gynyddu cywirdeb cyfrifyddu allyriadau cadwyn gyflenwi.

en-gb	Climate Change (Wales) Regulations 2018
cy-gb	Rheoliadau Newid yn yr Hinsawdd (Cymru) 2018

en-gb	Welsh Ministers declare a climate emergency
cy-gb	Gweinidogion Cymru yn datgan argyfwng hinsawdd

en-gb	A Low Carbon Wales
cy-gb	Cymru Carbon Isel

en-gb	(2016–2020)
cy-gb	(2016–2020)

en-gb	Net Zero Wales plan for Carbon Budget 2
cy-gb	Cynllun Cymru Sero Net ar gyfer Cyllideb Garbon 2

en-gb	A route map for decarbonising across the Welsh public sector
cy-gb	Trywydd ar gyfer datgarboneiddio ar draws sector cyhoeddus Cymru

en-gb	https://gov.wales/sites/default/files/publications/2021-07/a-route-map-for-decarbonisation-across-the-welsh-public-sector.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2021-07/trywydd-ar-gyfer-datgarboneiddio-ar-draws-sector-cyhoeddus-cymru.pdf

en-gb	Welsh Public Sector Net Zero Reporting Guide
cy-gb	Canllaw Sector Cyhoeddus Cymru ar gyfer Adrodd ar Sero Net

en-gb	https://gov.wales/public-sector-net-zero-reporting-guide
cy-gb	https://llyw.cymru/canllaw-sector-cyhoeddus-ar-gyfer-adrodd-ar-garbon-sero-net

en-gb	Net zero for the Welsh Government
cy-gb	Sero net ar gyfer Llywodraeth Cymru

en-gb	Role of the Welsh Government
cy-gb	Swyddogaeth Llywodraeth Cymru

en-gb	The Welsh Government consists of the First Minister, Welsh Ministers, the Counsel General, and supporting civil servants, acting together as the executive body in Wales.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cynnwys y Prif Weinidog, Gweinidogion Cymru, y Cwnsler Cyffredinol, a gweision sifil cynorthwyol, yn gweithredu gyda’i gilydd fel y corff gweithredol yng Nghymru.

en-gb	We plan policy and put laws into effect that are passed by Senedd Cymru, the legislature in Wales.
cy-gb	Wedi’u Cynnwys yn Llywodraeth Cymru at ddibenion adrodd ar allyriadau carbon:

en-gb	The Welsh Government’s operational boundary for carbon emissions reporting, shown in Figure 1, was agreed upon by stakeholders as part of the Welsh Public Sector Net Zero Reporting Guide.
cy-gb	Seilwaith Trafnidiaeth Gwasanaethau corfforaethol  Ystad Weinyddol gweithredu a chynnal  ac adrannol

en-gb	This shows the parts of the organisation over which the Welsh Government has the influence to reduce emissions directly, and corresponds to the Welsh Government’s accountability and governance structure in the annual accounts.
cy-gb	Asedau eiddo a thir Cadw

en-gb	Welsh Government’s organisational boundary for carbon footprint reporting
cy-gb	Ffin sefydliadol Llywodraeth Cymru ar gyfer adrodd ar ôl troed carbon

en-gb	Excluded from Welsh Government for carbon emissions reporting purposes:
cy-gb	Wedi’u Heithrio o Lywodraeth Cymru at ddibenion adrodd ar allyriadau carbon:

en-gb	Our 5,405 FTE (full-time equivalent) staff oversee a vast and diverse range of responsibilities, from maintaining over 1,500km of trunk roads to managing 127 heritage sites across Wales3.
cy-gb	Mae ein 5,405 o staff cyfwerth ag amser llawn yn goruchwylio amrywiaeth eang ac amrywiol o gyfrifoldebau, o gynnal dros 1,500 cilomedr o gefnffyrdd i reoli 127 o safleoedd treftadaeth ledled Cymru3.

en-gb	The scale and diversity of our operations mean that achieving net zero as an organisation will be a challenge.
cy-gb	Mae graddfa ac amrywiaeth ein gweithrediadau yn golygu y bydd sicrhau sero net fel sefydliad yn her.

en-gb	Nevertheless, we are committed to rising to the challenge, putting the objective of achieving net zero at the heart of our organisation, driving a proactive effort to decarbonise, and setting an example to the wider public sector and society to do the same.
cy-gb	Serch hynny, rydym wedi ymrwymo i ymateb i’r her, gan wneud yr amcan o sicrhau sero net yn ganolog i’n sefydliad, ysgogi ymdrech ragweithiol i ddatgarboneiddio, a bod yn esiampl i’r sector cyhoeddus ehangach a chymdeithas wneud yr un fath.

en-gb	Scale of Welsh Government operations
cy-gb	Graddfa gweithrediadau Llywodraeth Cymru

en-gb	3  Any assets leased to third parties are excluded in accordance with the Public Sector net zero reporting guide.
cy-gb	3  Caiff unrhyw asedau a leswyd i drydydd partïon eu heithrio yn unol â chanllaw y Sector Cyhoeddus ar gyfer adrodd ar sero net.

en-gb	Developing our approach to net zero
cy-gb	Datblygu ein dull o ymdrin â sero net

en-gb	This Net Zero Strategic Plan brings together evidence and thinking from across the Welsh Government to outline our priority decarbonisation initiatives out to 2030.
cy-gb	Mae’r Cynllun Strategol Sero Net hwn yn dod â thystiolaeth a syniadau o bob rhan o Lywodraeth Cymru ynghyd i amlinellu ein mentrau datgarboneiddio blaenoriaeth hyd at 2030.

en-gb	Implementing them successfully will be required to reach net zero as an organisation and support the wider public sector to achieve a collective net zero.
cy-gb	Bydd yn ofynnol eu gweithredu yn llwyddiannus i sicrhau sero net fel sefydliad a chynorthwyo’r sector cyhoeddus ehangach i sicrhau sero net cyfunol.

en-gb	The initiatives were informed by Welsh Government staff and technical experts who understand the work completed already, and what opportunities remained to reduce carbon emissions as far as feasibly possible.
cy-gb	Hysbyswyd y mentrau gan staff Llywodraeth Cymru ac arbenigwyr technegol sy’n deall y gwaith a gwblhawyd eisoes, a pha gyfleoedd a oedd yn weddill i leihau allyriadau carbon cyn belled ag y bo’n ymarferol bosibl.

en-gb	This Strategic Plan is part of a process that identifies opportunities to reduce our carbon footprint and monitor progress toward our net zero objectives.
cy-gb	Mae’r Cynllun Strategol hwn yn rhan o broses sy’n nodi cyfleoedd i leihau ein hôl troed carbon a monitro cynnydd tuag at ein hamcanion sero net.

en-gb	Although focused on carbon emissions reduction, all decisions, policies, and actions should be mindful of the wider impacts of climate change, including adapting to the risks and opportunities and ensuring our actions provide a fair and just transition to net zero.
cy-gb	Er eu bod yn canolbwyntio ar leihau allyriadau carbon, dylai pob penderfyniad, polisi a gweithredu fod yn ystyriol o effeithiau ehangach y newid yn yr hinsawdd, gan gynnwys addasu i’r risgiau a’r cyfleoedd a sicrhau bod ein gweithredoedd yn cyflawni trosglwyddiad teg a chyfiawn i sero net.

en-gb	This Strategic Plan focuses on the reduction of carbon emissions from our activities and outlines what is required for net zero to be achieved.
cy-gb	Mae’r Cynllun Strategol hwn yn canolbwyntio ar gael gwared ar allyriadau carbon o’n gweithgareddau ac yn amlinellu’r hyn sy’n ofynnol i sicrhau sero net.

en-gb	Delivering these initiatives complementary to other socioeconomic and ecological objectives is essential.
cy-gb	Mae darparu’r mentrau hyn yn ategol i amcanion economaiddgymdeithasol ac ecolegol eraill yn hanfodol.

en-gb	Following this Strategic Plan, the next stage is to develop a costed and phased plan of action, outlining specific projects that can be implemented to reduce emissions across the organisation aligned to net zero.
cy-gb	Yn dilyn y Cynllun Strategol hwn, y cam nesaf yw datblygu cynllun gweithredu cam wrth gam wedi’i gostio, yn amlinellu prosiectau penodol y gellir eu rhoi ar waith i leihau allyriadau ar draws y sefydliad gan gyd-fynd â sero net.

en-gb	Climate action implementation stages
cy-gb	Camau gweithredu ar y newid yn yr hinsawdd

en-gb	Alignment with other operational policies
cy-gb	Cyd-fynd â pholisïau gweithredu eraill

en-gb	As well as supporting Wales’ commitment to achieving net zero collectively across the public sector by 2030, this Strategic Plan has been developed to support our existing operational policies and guidance for the public sector.
cy-gb	Yn ogystal â chefnogi ymrwymiad Cymru i sicrhau sero net ar draws y sector cyhoeddus yn ei gyfanrwydd erbyn 2030, datblygwyd y Cynllun Strategol hwn i gefnogi ein polisïau gweithredu a’n canllawiau presennol ar gyfer y  sector cyhoeddus.

en-gb	Organisational policies and strategies
cy-gb	Polisïau a strategaethau sefydliadol

en-gb	P R O G R A M M E F O R G O V E R N M E N T – U P D AT E
cy-gb	Y R H A G L E N LY W O D R A E T H U – D I W E D D A R I A D

en-gb	WELSH GOVERNMENT
cy-gb	LLYWODRAETH CYMRU

en-gb	Programme for Government – Update
cy-gb	Y Rhaglen Lywodraethu – Diweddariad

en-gb	PROGRAMME FOR GOVERNMENT
cy-gb	Y R H A G L E N LY W O D R A E T H U

en-gb	Well-being Statement
cy-gb	Datganiad Llesiant

en-gb	Programme for Government Well-being Statement
cy-gb	Rhaglen Lywodraethu  Datganiad Llesiant

en-gb	This alignment is critical for establishing a coordinated approach to delivering our objectives and making sure climate-related issues are considered in every aspect of decision-making across government.
cy-gb	Mae’r aliniad hwn yn hollbwysig i sefydlu dull cydgysylltiedig o gyflawni ein hamcanion a gwneud yn siŵr bod materion yn ymwneud â’r newid yn yr hinsawdd yn cael eu hystyried ym mhob agwedd ar y broses o wneud penderfyniadau ar draws y llywodraeth.

en-gb	Further, as a public sector organisation, we follow the best practice guidance and policies set for all public bodies.
cy-gb	Hefyd, fel sefydliad sector cyhoeddus, rydym yn dilyn y canllawiau arfer gorau a’r polisïau a gyflwynir ar gyfer pob corff cyhoeddus.

en-gb	Some examples of our organisational and  Wales-wide policies and strategies driving actions to decarbonise are set out below.
cy-gb	Cyflwynir rhai enghreifftiau o’n polisïau a strategaethau Cymru gyfan yn ysgogi camau i ddatgarboneiddio isod.

en-gb	The Welsh Public Sector Net Zero Reporting Guide details the principles for carbon accounting and reporting for the whole Welsh public sector, including the Welsh Government.
cy-gb	Mae Canllaw Sector Cyhoeddus Cymru  ar gyfer Adrodd ar Sero Net yn rhoi manylion yr egwyddorion ar gyfer cyfrifyddu ac adrodd ar garbon ar gyfer sector cyhoeddus cyfan Cymru, gan gynnwys Llywodraeth Cymru.

en-gb	Emissions are regularly reported using the GHG Protocol, which categorises emissions into three scopes.
cy-gb	Caiff allyriadau eu hadrodd yn rheolaidd gan ddefnyddio’r Protocol Nwyon Tŷ Gwydr, sy’n categoreiddio allyriadau i dri chwmpas.

en-gb	An emissions breakdown by scope in accordance with the GHG Protocol is shown in Appendix A.
cy-gb	Dangosir dadansoddiad allyriadau fesul cwmpas yn unol â’r Protocol Nwyon Tŷ Gwydr yn Atodiad A.

en-gb	As part of our climate action, we are committed to measuring and reporting our carbon footprint annually.
cy-gb	Yn rhan o’n gweithredu ar y newid yn yr hinsawdd, rydym wedi ymrwymo i fesur ac adrodd ar ein hôl troed carbon yn flynyddol.

en-gb	This process gives us a clear indication of the sources of our emissions and allows us to monitor the progress made in reducing our carbon footprint over time.4
cy-gb	Mae’r broses hon yn rhoi awgrym eglur i ni o ffynonellau ein hallyriadau ac yn ein caniatáu i fonitro’r cynnydd a wnaed o ran lleihau ein hôl troed carbon dros amser.4

en-gb	We have measured our carbon footprint for both 2019-20 and 2020-21.
cy-gb	Rydym wedi mesur ein hôl troed carbon ar gyfer 2019‒20 a 2020-21.

en-gb	2019-20
cy-gb	2019‒20

en-gb	Supply chain emissions5
cy-gb	Allyriadau cadwyn gyflenwi5

en-gb	Total emissions
cy-gb	Cyfanswm yr allyriadau

en-gb	Across all departments, emissions sources can be categorised into six broad categories:
cy-gb	Ar draws pob adran, gellir categoreiddio ffynonellau allyriadau yn chwe chategori eang:

en-gb	Our 2019-20 carbon footprint is equivalent to the average annual footprint for 77,500 cars or heating and powering 44,000 homes for 1 year4.
cy-gb	Mae ein hôl troed carbon ar gyfer 2019‒20 yn cyfateb i ôl troed blynyddol cyfartalog 77,500 o geir neu wresogi a phweru 44,000 o gartrefi am flwyddyn4.

en-gb	Assumes that 1 car drives approx. 7,400 miles per year with emissions of 2.0 tCO2e, and a household uses 11,526 kWh of gas and 3,772 kWh of electricity.
cy-gb	Yn tybio bod 1 car yn gyrru tua 7,400 milltir y flwyddyn ag allyriadau o 2.0 tCO2e, a bod aelwyd yn defnyddio 11,526 kWh o nwy a 3,772 kWh o drydan.

en-gb	5  Operational emissions include: buildings and infrastructure, vehicle fleet, business travel and commuting.
cy-gb	5  Mae allyriadau gweithredu yn cynnwys: adeiladau a seilwaith, fflyd gerbydau, teithio busnes a chymudo.

en-gb	2019-20 Welsh Government carbon footprint
cy-gb	Ôl troed carbon Llywodraeth Cymru yn 2019–20

en-gb	Each category is made up of several  emission sources.
cy-gb	Mae pob categori wedi’i gyfansoddi o sawl ffynhonnell allyriadau.

en-gb	Our top five emissions sources for the baseline year (2019‒20)  were:
cy-gb	Ein pum prif ffynhonnell allyriadau ar gyfer y flwyddyn llinell sylfaen (BA 2019‒20) oedd:

en-gb	The goods and services    we procure
cy-gb	Y nwyddau a’r gwasanaethau yr ydym yn eu caffael

en-gb	131,900tCO2e
cy-gb	131,900tCO2e

en-gb	Employees commuting   to work
cy-gb	Cyflogeion yn cymudo  i’r gwaith

en-gb	Electricity to power     our buildings
cy-gb	Trydan i bweru ein  hadeiladau

en-gb	Electricity to power our     street lighting
cy-gb	Trydan i bweru ein  goleuadau stryd

en-gb	Private car mileage for     business travel
cy-gb	Milltiredd car preifat ar gyfer teithiau busnes

en-gb	It is important to note that our two largest emissions sources (purchased goods & services and employee commuting) are estimated using benchmarks and proxies due to a lack of available activity data.
cy-gb	Mae’n bwysig nodi bod ein dwy ffynhonnell allyriadau fwyaf (nwyddau a gwasanaethau a brynir a chymudo cyflogeion) yn cael eu hamcangyfrif gan ddefnyddio meincnodau a dirprwyon oherwydd y diffyg data gweithgarwch sydd ar gael.

en-gb	Whilst this increases uncertainty in the calculation, it is a common challenge when calculating a footprint and is necessary until data improvements are made.
cy-gb	Er bod hyn yn cynyddu ansicrwydd yn y cyfrifiad, mae’n her gyffredin wrth gyfrifo ôl troed ac yn angenrheidiol tan y bydd gwelliannau data yn cael eu gwneud.

en-gb	Between 2019‒20 and 2020‒21, the Welsh Government’s organisational carbon footprint was reduced by approx. 18%, in part due to the COVID-19 pandemic.
cy-gb	Rhwng 2019‒20 a 2020-21, lleihawyd ôl troed carbon sefydliadol Llywodraeth Cymru tua 18%, yn rhannol oherwydd pandemig COVID-19.

en-gb	The overall reduction is due to:
cy-gb	Mae’r gostyngiad cyffredinol oherwydd:

en-gb	› The shift to working from home –  97% less commuting.
cy-gb	› Y newid i weithio gartref – 97% yn llai o gymudo.

en-gb	› Reduced business travel – 91% less.
cy-gb	› Llai o deithio busnes – 91% yn llai.

en-gb	› National grid decarbonisation.
cy-gb	› Datgarboneiddio’r grid cenedlaethol.

en-gb	› Reduced occupancy of buildings.
cy-gb	› Llai o feddiannaeth adeiladau.

en-gb	› Reduced supply chain emissions.
cy-gb	› Llai o allyriadau cadwyn gyflenwi.

en-gb	Over half of our total spending is concentrated in the top 12 highest value contracts and 58 contracts make up 90% of our spending.
cy-gb	Mae dros hanner cyfanswm ein gwariant wedi’i grynhoi yn y 12 contract â’r gwerth uchaf ac mae 58 o gontractau yn gyfrifol am 90% o’n gwariant.

en-gb	We have also made progress and continue to do so with proactive decarbonisation on our estate,  (e.g. administrative estate, Cadw), streetlighting upgrades, and low carbon fleet.
cy-gb	Rydym hefyd wedi gwneud cynnydd ac yn parhau i wneud hynny o ran datgarboneiddio rhagweithiol ar ein hystad, (e.e. yr ystad weinyddol, Cadw), uwchraddio goleuadau stryd, a fflyd carbon isel.

en-gb	As the financial year 2019‒20 was largely unaffected by COVID-19, it serves as a suitable baseline from which to measure ongoing decarbonisation efforts, and is the first year used for public sector carbon reporting.
cy-gb	Gan fod blwyddyn ariannol 2019‒20 heb ei heffeithio i raddau helaeth gan COVID-19, mae’n llinell sylfaen briodol i fesur ymdrechion datgarboneiddio parhaus ohoni, a dyma’r flwyddyn gyntaf a ddefnyddir ar gyfer adrodd ar garbon sector cyhoeddus.

en-gb	Percentage of Welsh Government spend by number of suppliers (largest to smallest)
cy-gb	Canran o wariant Llywodraeth Cymru fesul nifer y cyflenwyr

en-gb	%
cy-gb	%

en-gb	H
cy-gb	H

en-gb	Number of suppliers
cy-gb	Nifer y Cyflenwyr

en-gb	A Other B Telecommunications C Architectural and engineering D Computer programming, E Services of head F Wholesale trade services; G Education services H Construction servicesservices; technical testing consultancy and offices; management except for motor vehicles
cy-gb	A Arall B Gwasanaethau C Gwasanaethau pensaernïol D Rhaglennu cyfrifiadurol, E Gwasanaethau prif F Gwasanaeth masnach G Gwasanaethau H Adeiladu telathrebua pheirianneg; gwasanaethau ymgynghori a swyddfeydd; gwasanaethau cyfanwerthu, ac eithrio addysg

en-gb	and analysis services related services consulting services and motorcycles
cy-gb	profi a dadansoddi technegol gwasanaethau cysylltiedig ymgynghori rheolwyr cerbydau modur a beiciau modur

en-gb	Our strategic plan for net zero
cy-gb	Ein cynllun strategol ar gyfer sero net

en-gb	Leading by example
cy-gb	Arwain drwy esiampl

en-gb	The Welsh public sector must reach a collective net zero by 2030.
cy-gb	Mae’n rhaid i sector cyhoeddus Cymru gyrraedd sero net cyfunol erbyn 2030.

en-gb	For this target to be met, collaboration and knowledge sharing will be required to leverage strengths and opportunities from across the public sector.
cy-gb	Er mwyn bodloni’r targed hwn, bydd angen cydweithredu a rhannu gwybodaeth i ysgogi cryfderau a chyfleoedd o bob rhan o’r sector cyhoeddus.

en-gb	We recognise that a collective effort is critical to make the target attainable and that our position of leadership and influence in the public sector provides us with an opportunity to lead by example and support the broader public sector to meet this goal.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod ymdrech gyfunol yn hollbwysig i wneud y targed yn gyraeddadwy a bod ein sefyllfa o arweinyddiaeth a dylanwad yn y sector cyhoeddus yn rhoi cyfle i ni arwain drwy esiampl a chynorthwyo’r sector cyhoeddus ehangach i gyflawni’r nod hwn.

en-gb	This is why, as well as the overall public sector target, we have also set our own organisational net zero target.
cy-gb	Dyma pam, yn ogystal â’r targed sector cyhoeddus cyffredinol, yr ydym hefyd wedi pennu ein targed sero net sefydliadol ein hunain.

en-gb	The organisational net zero target binds us to an ambitious decarbonisation trajectory that will require transformational change across the Welsh Government organisation to achieve.
cy-gb	Mae’r targed sero net sefydliadol yn ein rhwymo i drywydd datgarboneiddio uchelgeisiol a fydd yn gofyn am newid trawsnewidiol ar draws sefydliad Llywodraeth Cymru i’w gyflawni.

en-gb	Leading by example means making ambitious emission reductions across our operations, disseminating the latest thinking on decarbonisation, driving positive behavioural change, and collaborating with our partners across government and the wider Welsh public sector.
cy-gb	Mae arwain drwy esiampl yn golygu gwneud gostyngiadau uchelgeisiol i allyriadau ar draws ein gweithrediadau, gan rannu’r syniadau diweddaraf ar ysgogi newid ymddygiad cadarnhaol, a chydweithredu â’n partneriaid ar draws y llywodraeth a sector cyhoeddus ehangach Cymru.

en-gb	Examples of our support to the Welsh  public sector:
cy-gb	Enghreifftiau o’n cefnogaeth i sector cyhoeddus Cymru:

en-gb	› Continuing to fund the Energy Service to provide all Welsh public sector organisations with access to advisory and technical services for low carbon technologies and projects.
cy-gb	› Parhau i ariannu’r Gwasanaeth Ynni i ddarparu mynediad i holl sefydliadau sector cyhoeddus Cymru at wasanaethau cynghori a thechnegol ar gyfer technolegau a phrosiectau carbon isel.

en-gb	› Providing £15m funding per annum through the Wales Funding Programme and Invest to Save.
cy-gb	› Darparu £15 miliwn o gyllid y flwyddyn trwy Raglen Gyllido Cymru a Buddsoddi i Arbed.

en-gb	› Developing and disseminating procurement policy notes to advise on supply chain decarbonisation.
cy-gb	› Datblygu a dosbarthu nodiadau polisi caffael i gynghori ar ddatgarboneiddio’r gadwyn gyflenwi.

en-gb	› Continuing to develop our public sector reporting guide and tools to encourage all organisations to report emissions in an accurate and consistent way.
cy-gb	› Parhau i ddatblygu ein canllaw sector cyhoeddus ar gyfer adrodd a dulliau i annog pob sefydliad i adrodd ar allyriadau mewn ffordd gywir a chyson.

en-gb	› Supporting the roll-out of repair and reuse hubs together with continuing improvements in recycling through our Circular  Economy Fund.
cy-gb	› Cefnogi’r broses o gyflwyno canolfannau trwsio ac ailddefnyddio ynghyd â gwelliannau parhaus i ailgylchu trwy ein Cronfa’r Economi Gylchol.

en-gb	Examples of our support to communities, local areas, and businesses in Wales for decarbonisation:
cy-gb	Enghreifftiau o’n cymorth i gymunedau, ardaloedd lleol, a busnesau yng Nghymru ar gyfer datgarboneiddio:

en-gb	› We support community groups to develop renewable energy projects through the Energy Service and with Development Bank of Wales funding.
cy-gb	› Rydym yn cynorthwyo grwpiau cymunedol i ddatblygu prosiectau ynni adnewyddadwy drwy’r Gwasanaeth Ynni a chyda chyllid Banc Datblygu Cymru.

en-gb	› We support households and those in fuel poverty with our ‘Optimised Retrofit’ and ‘Warm Homes’ programmes.
cy-gb	› Rydym yn cynorthwyo aelwydydd a’r rhai sydd mewn tlodi tanwydd gyda’n rhaglenni ‘Ôl-osod er mwyn Optimeiddio’ a ‘Cartrefi Clyd’.

en-gb	› We support lower carbon travel through Transport for Wales, Trunk Road Agencies,  and our rollout of electric vehicle  charging infrastructure.
cy-gb	› Rydym yn cynorthwyo teithio carbon is drwy Trafnidiaeth Cymru, Asiantaethau Cefnffyrdd, a’n cyflwyniad o seilwaith gwefru cerbydau trydan.

en-gb	› We support businesses through our Business Wales support function and circular economy fund.
cy-gb	› Rydym yn cynorthwyo busnesau drwy ein swyddogaeth cymorth Busnes Cymru a chronfa’r economi gylchol.

en-gb	› We provide support to develop Regional Energy Strategies and detailed Local Area Energy Plans.
cy-gb	› Rydym yn darparu cymorth i ddatblygu Strategaethau Ynni Rhanbarthol a Chynlluniau Ynni Ardal Leol.

en-gb	Our vision for organisational net zero
cy-gb	Ein gweledigaeth ar gyfer sero net sefydliadol

en-gb	The Welsh Government is committed to achieving net zero as an organisation and supporting the 2030 net zero ambition for the entire Welsh public sector.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i sicrhau sero net fel sefydliad a chefnogi’r uchelgais sero net i sector cyhoeddus cyfan Cymru erbyn 2030.

en-gb	As Welsh Government, we have chosen to follow the Science Based Targets Initiative (SBTi) , which provides a comprehensive definition of organisational net zero.
cy-gb	Fel Llywodraeth Cymru, rydym wedi dewis dilyn y Fenter Targedau Seiliedig ar Wyddoniaeth (SBTi), sy’n darparu diffiniad cynhwysfawr o sero net sefydliadol.

en-gb	This standard has been designed for private sector companies, however, we are aligning ourselves to the SBTi definition in the absence of a public sector organisational net zero standard.
cy-gb	Dyluniwyd y safon hon ar gyfer cwmnïau sector preifat, ond rydym yn alinio ein hunain â diffiniad SBTi yn absenoldeb safon sero net sefydliadol sector cyhoeddus.

en-gb	To achieve net zero as an organisation in alignment with the SBTi6, we will have to reduce our operational and supply chain emissions by at least 90% relative to the baseline year.
cy-gb	I sicrhau sero net fel sefydliad, gan gyd-fynd â’r SBTi6, bydd yn rhaid i ni leihau cyfanswm ein hallyriadau gweithredu a chadwyn gyflenwi o leiaf 90% o’u cymharu â’r flwyddyn llinell sylfaen.

en-gb	To achieve this by 2030, we must meet our current operational emissions target of a 90% reduction, and convert our qualitative supply chain approach to achieve the same outcome.
cy-gb	I gyflawni hyn erbyn 2030, mae’n rhaid i ni fodloni ein targed allyriadau gweithredu presennol o 90%, a newid ein dull cadwyn gyflenwi ansoddol i sicrhau’r un canlyniad.

en-gb	Only when we have established how we will reduce our emissions as much as possible, will we consider greenhouse gas removals to offset any residual emissions that cannot be eliminated.
cy-gb	Dim ond pan fyddwn wedi pennu sut y byddwn yn lleihau ein hallyriadau cymaint â phosibl y byddwn yn ystyried cael gwared ar nwyon tŷ gwydr i gydbwyso unrhyw allyriadau gweddilliol na ellir cael gwared arnynt.

en-gb	Setting a minimum 90% requirement This Strategic Plan contains the strategic initiatives that will move us towards our net zero ambition.
cy-gb	Mae pennu isafswm gofynnol o 90% ar gyfer lliniaru yn cefnogi’r dull hwn. Mae’r Cynllun Strategol hwn yn cynnwys y mentrau strategol a fydd yn ein symud tuag at ein huchelgais sero net.

en-gb	Further action planning and development work is required to deliver each initiative and turn strategic ambition into action.
cy-gb	Mae angen cynllunio gweithredol a gwaith datblygu pellach i ddarparu pob menter a throi uchelgais strategol  yn weithredu.

en-gb	Further, our vision extends to the wider public sector who we will support to achieve a collective net zero by 2030.
cy-gb	Hefyd, mae ein gweledigaeth yn ymestyn i’r sector cyhoeddus ehangach y byddwn yn ei gynorthwyo i sicrhau sero net yn ei gyfanrwydd erbyn 2030.

en-gb	We will continue to support communities, local areas, and businesses in Wales on the journey to net zero.
cy-gb	Byddwn yn parhau i gynorthwyo cymunedau, ardaloedd lleol, a busnesau yng Nghymru ar y daith i sero net.

en-gb	Our targets
cy-gb	Ein targedau

en-gb	We have split our targets for decarbonisation as an organisation into two types: a measurable carbon reduction target for our operational emissions, and qualitative targets for supply chain and land use.
cy-gb	Rydym wedi rhannu ein targedau ar gyfer datgarboneiddio fel sefydliad yn ddau fath: targed lleihau carbon mesuradwy ar gyfer ein hallyriadau gweithredu, a thargedau ansoddol ar gyfer cadwyn gyflenwi a defnydd tir.

en-gb	This approach has been taken to support the accuracy of a quantifiable carbon reduction target for our well-understood operational emissions, whilst ensuring that progress continues for emissions sources where our carbon accounting approach is evolving to be quantifiable in the future.
cy-gb	Mabwysiadwyd y dull hwn i gefnogi cywirdeb targed lleihau carbon mesuradwy ar gyfer ein hallyriadau gweithredu y ceir dealltwriaeth dda ohonynt, gan sicrhau bod cynnydd yn parhau ar gyfer ffynonellau allyriadau lle mae ein dull cyfrifyddu carbon yn esblygu i fod yn fesuradwy yn y dyfodol.

en-gb	Our ambition for net zero will be to reduce emissions by mitigation first.
cy-gb	Ein huchelgais ar gyfer sero net fydd lleihau allyriadau trwy liniaru gyntaf.

en-gb	To support this, we will aim for at least a 90% reduction in emissions, which aligns with the SBTi requirements for net zero.
cy-gb	I gynorthwyo hyn, ein nod fydd gostyngiad o 90% o leiaf i allyriadau, sy’n cyd-fynd â’r gofynion SBTi ar gyfer sero net.

en-gb	This will be based on the financial year 2019-20 baseline, aligning with our Carbon Reporting Guide and SBTi requirements for a recent representative year.
cy-gb	Bydd hyn yn seiliedig ar linell sylfaen blwyddyn ariannol 2019‒20, sy’n cyd-fynd â’n Canllaw ar gyfer Adrodd ar Garbon a gofynion SBTi ar gyfer blwyddyn gynrychiadol ddiweddar.

en-gb	We have modelled the impact of initiatives across our operational emissions out to 2030.
cy-gb	Rydym wedi modelu effaith mentrau ar draws ein hallyriadau gweithredu hyd at 2030.

en-gb	The modelling is not exhaustive and it is not to the accuracy of specific projects for specific buildings, but it does provide likely pathways for decarbonisation at three levels: do nothing, gaining momentum, and accelerated change.
cy-gb	Nid yw’r modelu yn gynhwysfawr ac nid yw i gywirdeb prosiectau penodol ar gyfer adeiladau penodol, ond mae’n darparu llwybrau tebygol ar gyfer datgarboneiddio ar dair lefel: gwneud dim, datblygu momentwm, a newid wedi’i gyflymu.

en-gb	6  www.sciencebasedtargets.org/
cy-gb	6  www.sciencebasedtargets.org/

en-gb	https://sciencebasedtargets.org/
cy-gb	https://sciencebasedtargets.org/

en-gb	Each scenario demonstrates a varying level of initiative implementation and considers  high/low scenarios for key interacting factors such as electricity grid decarbonisation and electric vehicle uptake by staff.
cy-gb	Mae pob senario yn dangos lefel amrywiol o weithrediad mentrau ac yn ystyried senarios uchel/isel ar gyfer ffactorau rhyngweithio allweddol fel datgarboneiddio’r grid trydan a nifer y staff sy’n defnyddio cerbydau trydan.

en-gb	At this stage, our modelling demonstrates a 55-75% reduction by 2030.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae ein modelu yn dangos gostyngiad o 55-75% erbyn 2030.

en-gb	This is not enough to meet our ambition to reach net zero by 2030 and our approach will need to evolve beyond the initiatives modelled so far.
cy-gb	Nid yw hyn yn ddigon i gyflawni ei huchelgais o sicrhau sero net erbyn 2030 a bydd angen i’n dull esblygu y tu hwnt i’r mentrau a fodelwyd hyd yma.

en-gb	We will need to  firm-up and scale-up our solutions within our Action Plan, and innovate further to bridge the gap.
cy-gb	Bydd angen i ni gadarnhau ac uwchraddio ein hatebion yn ein Cynllun Gweithredu, ac arloesi ymhellach i lenwi’r bwlch.

en-gb	The accelerated change scenario assumes aggressive displacement of fossil fuels.
cy-gb	Mae’r senario newid wedi’i gyflymu yn tybio disodliad ymosodol o danwyddau ffosil.

en-gb	However, residual emissions from our buildings & infrastructure and corporate fleet alone are estimated still to be above the 90% operational carbon reduction target.
cy-gb	Fodd bynnag, amcangyfrifir bod allyriadau gweddilliol o’n hadeiladau a’n seilwaith a’n fflyd gorfforaethol yn unig yn dal i fod uwchben y targed lleihau carbon gweithredu o 90%.

en-gb	Doing all we can to maximise the electrification of our operations will align our residual emissions with the carbon intensity of the electricity grid.
cy-gb	Bydd gwneud popeth yn ein gallu i sicrhau bod ein gweithrediadau yn cael eu trydaneiddio cymaint â phosibl yn alinio ein hallyriadau gweddilliol â dwysedd carbon y grid trydan.

en-gb	While this is unlikely to bring us to our net zero 90% reduction target by 2030, it will position Welsh Government as ‘net zero ready’ as we support our electricity grid to continue to decarbonise.
cy-gb	Er bod hyn yn annhebygol o ddod â ni i’n targed lleihau sero net o 90% erbyn 2030, bydd yn rhoi Llywodraeth Cymru o fod yn ‘barod ar gyfer sero net’ wrth i ni gynorthwyo ein grid trydan i barhau i ddatgarboneiddio.

en-gb	We will directly contribute to generation capacity to meet the 1GW local ownership target for Wales by 2030.
cy-gb	Byddwn yn cyfrannu yn uniongyrchol at gapasiti cynhyrchu i fodloni’r targed perchnogaeth leol 1GW ar gyfer Cymru erbyn 2030.

en-gb	We will procure on a basis that prioritises goods and products made from remanufactured, refurbished and recycled materials.
cy-gb	Byddwn yn caffael ar sail sy’n blaenoriaethu nwyddau a chynhyrchion sydd wedi’u gwneud o ddeunyddiau wedi’u hailweithgynhyrchu, eu hailwampio  a’u hailgylchu.

en-gb	The carbon accounting approach for emissions from our supply chain is not accurate enough to group with our well-understood operational emissions.
cy-gb	Nid yw’r dull cyfrifyddu carbon ar gyfer allyriadau o’n cadwyn gyflenwi yn ddigon cywir i’w grwpio â’n hallyriadau gweithredu y ceir dealltwriaeth dda ohonynt.

en-gb	This will change as our carbon accounting guidance for the public sector improves.
cy-gb	Bydd hyn yn newid wrth i’n canllawiau cyfrifyddu carbon ar gyfer y sector cyhoeddus wella.

en-gb	To help drive progress now, we have set qualitative targets for decarbonising our supply chain.
cy-gb	Er mwyn helpu i ysgogi cynnydd nawr, rydym wedi pennu targedau ansoddol ar gyfer datgarboneiddio ein cadwyn gyflenwi.

en-gb	In addition, as our data improves and the carbon accounting guidance evolves, we will reassess the baseline to keep our targets relevant.
cy-gb	Hefyd, wrth i’n data wella a’r canllawiau cyfrifyddu carbon esblygu, byddwn yn ailasesu’r llinell sylfaen i gadw ein targedau yn berthnasol.

en-gb	We have a leadership role in directly supporting the decarbonisation of the electricity grid in Wales.
cy-gb	Mae gennym swyddogaeth arweinyddiaeth o ran cynorthwyo datgarboneiddiad y grid trydan yng Nghymru yn uniongyrchol.

en-gb	Although this will not directly reduce our reportable carbon footprint, we will capture the impact of our work to increase locally owned renewable generation.
cy-gb	Er na fydd hyn yn lleihau ein hôl troed carbon adroddadwy yn uniongyrchol, byddwn yn nodi effaith ein gwaith i gynyddu cynhyrchiant adnewyddadwy sy’n eiddo lleol.

en-gb	Residual emissions  and offsetting
cy-gb	Allyriadau gweddilliol a gwrthbwyso

en-gb	For any organisation, it is very difficult to entirely remove all emissions.
cy-gb	I unrhyw sefydliad, mae’n anodd iawn cael gwared ar yr holl allyriadau yn gyfan gwbl.

en-gb	We recognise that some residual emissions will remain part of our footprint in 2030, even after all the initiatives have been implemented.
cy-gb	Rydym yn cydnabod y bydd rhai allyriadau gweddilliol yn parhau i fod yn rhan o’n hôl troed yn 2030, hyd yn oed ar ôl i’r holl fentrau gael eu gweithredu.

en-gb	These emissions will be unavoidable and will need to be offset.
cy-gb	Ni fydd modd osgoi’r allyriadau hyn a bydd angen eu gwrthbwyso.

en-gb	Carbon offsetting is a broad term that refers to activities that reduce or avoid carbon emissions, or increase carbon storage to compensate for emissions that occur elsewhere.
cy-gb	Mae gwrthbwyso carbon yn derm eang sy’n cyfeirio at weithgareddau sy’n lleihau neu’n osgoi allyriadau carbon, neu’n cynyddu storfeydd carbon i wneud iawn am allyriadau sy’n digwydd mewn mannau eraill.

en-gb	We recognise that absolute zero emissions by 2030 is not realistic and a level of neutralising through GHG removal offsets will be required to reach our net zero ambition. The offsetting market and investment guidance is likely to change between now and 2030 as technology, policy and markets evolve, so we will start by developing a robust and credible approach for use that is aligned with our organisational objectives.
cy-gb	Rydym yn cydnabod nad yw sicrhau dim allyriadau o gwbl erbyn 2030 yn realistig a bydd angen lefel o niwtraleiddio trwy achosion o wrthbwyso cael gwared ar nwyon Mae’r canllawiau marchnad a buddsoddiad gwrthbwyso yn debygol o newid rhwng nawr a 2030 wrth i dechnoleg, polisi a marchnadoedd esblygu, felly byddwn yn dechrau trwy ddatblygu dull cadarn a chredadwy ar gyfer defnydd sy’n cyd-fynd â’n hamcanion sefydliadol.

en-gb	Further information on our strategic initiatives for offsetting can be found in the Initiative section of this Strategic Plan.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am ein mentrau strategol ar gyfer gwrthbwyso ar gael yn adran Menter y Cynllun Strategol hwn.

en-gb	Delivering the Strategic Plan
cy-gb	Darparu’r Cynllun Strategol

en-gb	This Strategic Plan sets out our net zero ambition and our strategy to achieve it.
cy-gb	Mae’r Cynllun Strategol hwn yn cyflwyno ein huchelgais sero net a’n strategaeth i’w gyflawni.

en-gb	Across our organisation, we must now focus on delivering and sustaining climate action.
cy-gb	Ar draws ein sefydliad, mae’n rhaid i ni ganolbwyntio nawr ar ddarparu a chynnal camau gweithredu ar yr hinsawdd.

en-gb	This will involve creating an enabling environment, where choosing low carbon becomes the norm, culturally embedded and self-regulating.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu creu amgylchedd galluogi, lle mae dewis carbon isel yn dod yn arferol, wedi’i ymwreiddio yn ddiwylliannol ac yn hunan-reoleiddio.

en-gb	In many cases the impact of current decisions will be locked-in until 2030 and beyond, meaning that our behaviours and actions must become net zero-aligned now if our target is to be reached.
cy-gb	Mewn llawer o achosion, bydd effaith penderfyniadau presennol yn cael eu sicrhau tan 2030 a’r tu hwnt, sy’n golygu bod yn rhaid i’n hymddygiadau a’n gweithredoedd gyd-fynd â sero net nawr os ydym am gyrraedd ein targed.

en-gb	Every employee has a personal responsibility to integrate net zero into their roles and activities.
cy-gb	Mae gan bob cyflogai gyfrifoldeb personol i integreiddio sero net i’w swyddogaethau a’u gweithgareddau.

en-gb	As Welsh Government, we have the responsibility to provide the tools and resources necessary to translate positive intent into meaningful action across the organisation.
cy-gb	Fel Llywodraeth Cymru, mae gennym gyfrifoldeb i ddarparu’r dulliau a’r adnoddau sy’n angenrheidiol i droi bwriad cadarnhaol yn weithredu ystyrlon ar draws y sefydliad.

en-gb	In this section, we set out the structures we intend to put in place to deliver on this effectively.
cy-gb	Yn yr adran hon, rydym yn cyflwyno’r strwythurau yr ydym yn bwriadu eu rhoi ar waith i gyflawni hyn yn effeithiol.

en-gb	The journey will be iterative and  non-linear; this strong foundation is a prerequisite to ensure we are able to cope with and respond to changing circumstances, with feedback loops to be implemented across the organisation.
cy-gb	Bydd y daith yn ailadroddol ac yn anunionlin; mae’r sylfaen gref hon yn rhagofyniad i sicrhau y gallwn ymdopi ag amgylchiadau sy’n newid ac ymateb iddynt, gan roi dolenni adborth ar waith ar draws y sefydliad.

en-gb	Climate action activities, from planning, to delivering, and sustaining
cy-gb	Gweithgareddau gweithredu ar yr hinsawdd, o gynllunio, i ddarparu, a chynnal

en-gb	Planning climate action
cy-gb	Cynllunio Gweithredu ar yr Hinsawdd

en-gb	travel
cy-gb	• Teithio

en-gb	Ownership
cy-gb	Cyfrifoldeb

en-gb	Strategic Plan sits with the Welsh Government Executive Committee (ExCo), the most senior decision-making body for the Welsh Government.
cy-gb	Pwyllgor Gweithredol Llywodraeth Cymru, y corff gwneud penderfyniadau uchaf ar gyfer Llywodraeth Cymru, sy’n gyfrifol am Gynllun Strategol Sero Net Llywodraeth Cymru.

en-gb	The Committee is chaired by the Permanent Secretary who has personally committed to achieving our target.
cy-gb	Cadeirir y Pwyllgor gan yr Ysgrifennydd Parhaol sydd wedi ymrwymo yn bersonol i gyflawni ein targed.

en-gb	Responsibility for the delivery of this Strategic Plan will sit with the Chief Operating Officer (COO) who will be responsible for the policy and operation of many of the levers needed to achieve the vision of a net zero organisation.
cy-gb	Y Prif Swyddog Gweithredu fydd yn gyfrifol am ddarparu’r Cynllun Strategol hwn a bydd yn gyfrifol am bolisi a gweithrediad llawer o’r ysgogiadau sydd eu hangen i wireddu’r weledigaeth o sefydliad sero net.

en-gb	They will take responsibility for driving the ongoing development and action to implement the Strategic Plan and will be accountable for its success.
cy-gb	Byddant yn cymryd cyfrifoldeb am ysgogi datblygiad a gweithrediad parhaus i roi’r Cynllun Strategol ar waith ac yn atebol am ei lwyddiant.

en-gb	The COO will be responsible for establishing suitable governance to support the delivery of the Strategic Plan.
cy-gb	Bydd y Prif Swyddog Gweithredu yn gyfrifol am sefydlu llywodraethu priodol i gefnogi darpariaeth y Cynllun Strategol.

en-gb	The COO will also provide reports to ExCo on a quarterly basis to update on the delivery of the Strategic Plan, highlighting progress and the resolution of any issues.
cy-gb	Bydd y Prif Swyddog Gweithredu hefyd yn darparu adroddiadau i Bwyllgor Gweithredol Llywodraeth Cymru bob tri mis i ddiweddaru ar ddarpariaeth y Cynllun Strategol, gan dynnu sylw at gynnydd a datrys unrhyw broblemau.

en-gb	ExCo will be engaged regularly as the policies, “costed plan” and initiatives develop and as strategic decisions are required.
cy-gb	Bydd Pwyllgor Gweithredol Llywodraeth Cymru yn cael ei gynnwys yn rheolaidd wrth i’r polisïau, “cynllun wedi’i gostio” a mentrau ddatblygu a phan fydd angen penderfyniadau strategol.

en-gb	Governance structure for the development and implementation of the Welsh Government’s Net Zero Strategic Plan
cy-gb	Strwythur llywodraethu ar gyfer datblygu a gweithredu Cynllun Strategol Sero Net Llywodraeth Cymru

en-gb	Permanent Secretary
cy-gb	Ysgrifennydd Parhaol

en-gb	EXCO
cy-gb	EXCO

en-gb	Scrutiny, strategic decision making
cy-gb	Craffu, gwneud penderfyniadau strategol

en-gb	Climate Change Portfolio Board
cy-gb	Bwrdd Portffolio Newid yn yr Hinsawdd

en-gb	Support, advisory
cy-gb	Cymorth, cynghori

en-gb	Chief Operating Officer
cy-gb	Prif Swyddog Gweithredu

en-gb	Climate Change and Energy Efficiency Division
cy-gb	Is-adran Newid yn yr Hinsawdd ac Effeithlonrwydd Ynni

en-gb	SRO for Decarbonisation
cy-gb	Uwch Berchennog Cyfrifol ar gyfer datgarboneiddio

en-gb	Oversight, strategic decision making
cy-gb	Trosolwg, gwneud penderfyniadau strategol

en-gb	Decarbonisation Project Team
cy-gb	Tîm y Prosiect Datgarboneiddio

en-gb	Management of strategic plan delivery
cy-gb	Rheoli darpariaeth a gweithrediad y Cynllun Strategol, monitro cynnydd

en-gb	Thematic Working Groups
cy-gb	Gweithgorau thematig

en-gb	Departmental Team Leads
cy-gb	Arweinwyr timau adrannol

en-gb	Day-to-day delivery of projects
cy-gb	Darpariaeth prosiectau o ddydd i ddydd

en-gb	Procurement
cy-gb	Caffael

en-gb	Administrative Estate
cy-gb	Ystad Weinyddol

en-gb	HR
cy-gb	Adnoddau Dynol

en-gb	Trunk road agencies
cy-gb	Asiantaethau Cefnffyrdd

en-gb	Economy and Infrastructure
cy-gb	Economi a Seilwaith

en-gb	A Decarbonisation Project Team is expected to sit under the COO and have responsibility for the delivery of the Strategic Plan.
cy-gb	Disgwylir i Dîm Prosiect Datgarboneiddio fod o dan y Prif Swyddog Gweithredu a bod yn gyfrifol am y Cynllun Strategol.

en-gb	Its role is expected to include:
cy-gb	Disgwylir i’w swyddogaeth gynnwys:

en-gb	› Monitoring the delivery of the initiatives set out in the Strategic Plan.
cy-gb	› Monitro darpariaeth y mentrau a gyflwynir yn y Cynllun Strategol.

en-gb	› Developing more detailed (costed and phased) decarbonisation Action Plans in cooperation with the relevant departments, setting out in detail how the initiatives will be achieved.
cy-gb	› Datblygu Cynlluniau Gweithredu ar ddatgarboneiddio mwy manwl (wedi’u costio a graddol) mewn cydweithrediad â’r adrannau perthnasol, gan nodi yn fanwl sut y bydd y mentrau yn cael eu cyflawni.

en-gb	› Identifying an appropriate owner for each initiative, and the team/policy leads responsible for its delivery.
cy-gb	› Nodi perchennog priodol ar gyfer bob menter, a’r arweinwyr tîm/polisi sy’n gyfrifol am ei darpariaeth.

en-gb	› Reporting to the COO on progress in the delivery of the initiatives, the Action Plan, and the overall Strategic Plan.
cy-gb	› Adrodd yn ôl i’r Prif Swyddog Gweithredu ar gynnydd o ran darpariaeth y mentrau, y Cynllun Gweithredu, a’r Cynllun Strategol cyffredinol.

en-gb	› Collating and reporting data on carbon emissions from across Welsh Government to feed into the public sector annual reporting of public sector emissions.
cy-gb	› Crynhoi ac adrodd ar ddata ar allyriadau carbon o bob rhan o Lywodraeth Cymru i gyfrannu at adroddiadau blynyddol y sector cyhoeddus o allyriadau sector cyhoeddus.

en-gb	› Identifying any areas of risk to the delivery of the Strategic Plan, putting in place measures to mitigate and/or escalating to the COO and relevant Directors.
cy-gb	› Nodi unrhyw feysydd o risg i ddarpariaeth y Cynllun Strategol, gan roi mesurau ar waith i liniaru a/neu uwchgyfeirio i’r Prif Swyddog Gweithredu a Chyfarwyddwyr perthnasol.

en-gb	› Managing the delivery of behaviour change initiatives to support the development and implementation of the Strategic Plan, including communications and training, such as carbon literacy.
cy-gb	› Rheoli’r ddarpariaeth o fentrau newid ymddygiad i gefnogi datblygiad a gweithrediad y Cynllun Strategol, gan gynnwys cyfathrebu a hyfforddiant, fel llythrennedd carbon.

en-gb	Thematic working groups
cy-gb	Gweithgorau thematig

en-gb	It is expected that we will form thematic working groups made up of policy and implementation owners for key emission areas.
cy-gb	Disgwylir y byddwn yn ffurfio gweithgorau thematig sy’n cynnwys perchnogion polisi a gweithredu ar gyfer meysydd allyriadau allweddol.

en-gb	They will share experience and best practice on investment decisions and develop collective solutions to address emission hot spots.
cy-gb	Byddant yn rhannu profiad ac arferion gorau ar benderfyniadau buddsoddi ac yn datblygu atebion ar y cyd i fynd i’r afael â meysydd problemus o ran allyriadau.

en-gb	These working groups will be supported by the Decarbonisation Project team.
cy-gb	Bydd y gweithgorau hyn yn cael eu cynorthwyo gan dîm y Prosiect Datgarboneiddio.

en-gb	Departmental leads
cy-gb	Arweinwyr adrannau

en-gb	Departmental leads will be responsible for the identification, implementation, and monitoring of initiatives relevant to their department.
cy-gb	Bydd arweinwyr adrannau yn gyfrifol am nodi, gweithredu a monitro mentrau sy’n berthnasol i’w hadran.

en-gb	Their input will ensure the suitability of the initiatives, and they will take ownership of implementation and associated monitoring.
cy-gb	Bydd eu mewnbwn yn sicrhau addasrwydd y mentrau, a byddan nhw’n gyfrifol am eu gweithredu ac am y monitro cysylltiedig.

en-gb	The collation of their input will form a key evidence base for the Decarbonisation Project Team to establish new processes, tools, and initiatives that drive further decarbonisation across the Welsh Government.
cy-gb	Bydd eu mewnbwn yn cael ei goladu a bydd hyn yn ffurfio sail tystiolaeth allweddol er mwyn i’r Tîm Prosiect Datgarboneiddio sefydlu prosesau, offer a mentrau newydd sy’n ysgogi rhagor o ddatgarboneiddio ar draws Llywodraeth Cymru.

en-gb	Climate Change and Energy Efficiency Division
cy-gb	Yr Is-adran Newid Hinsawdd ac Ynni

en-gb	The Climate Change and Energy Efficiency Division, supported where appropriate by technical expertise such as from the Energy Service, will provide technical support to the Decarbonisation Project Team in the delivery and implementation of the Strategic Plan.
cy-gb	Bydd yr Is-adran Newid Hinsawdd ac Ynni, wedi’i chynorthwyo gan arbenigedd technegol fel yr hyn gan y Gwasanaeth Ynni, yn darparu cymorth technegol i Dîm y Prosiect Datgarboneiddio o ran darpariaeth a gweithrediad y Cynllun Strategol.

en-gb	Resource and Finance
cy-gb	Adnoddau a Chyllid

en-gb	Access to resource and finance is critical to ensure the success of this Strategic Plan.
cy-gb	Mae mynediad at adnoddau a chyllid yn hanfodol i sicrhau llwyddiant y Cynllun Strategol hwn.

en-gb	As climate change is embedded into policy and investment decisions, it is anticipated that the delivery of initiatives will require additional capacity and resources.
cy-gb	Gan fod y newid yn yr hinsawdd wedi’i ymwreiddio mewn penderfyniadau polisi a buddsoddi, rhagwelir y bydd darpariaeth y mentrau yn gofyn am gapasiti ac adnoddau ychwanegol.

en-gb	We will also take advantage of external expertise and support, such as the Energy Service.
cy-gb	Byddwn hefyd yn manteisio ar arbenigedd a chymorth allanol, fel y Gwasanaeth Ynni.

en-gb	Monitoring and Reporting
cy-gb	Monitro ac Adrodd

en-gb	We will report annually on our carbon footprint and progress against the Strategic Plan using the Welsh Government’s Annual Report, State of the Estate report and the Public Sector Net Zero Reporting Guide.
cy-gb	Byddwn yn adrodd yn flynyddol ar ein hôl troed carbon a chynnydd yn erbyn y Cynllun Strategol gan ddefnyddio Adroddiad Blynyddol Llywodraeth Cymru, adroddiad Cyflwr yr Ystad a’r Canllaw Sector Cyhoeddus ar gyfer Adrodd ar Sero Net.

en-gb	Continuing to improve the collection and analysis of high-quality operational data is a key priority if we are to understand and mitigate carbon emissions.
cy-gb	Mae parhau i wella’r broses o gasglu a dadansoddi data gweithredu o ansawdd uchel yn flaenoriaeth allweddol os ydym yn mynd i ddeall a lliniaru allyriadau carbon.

en-gb	The data will be essential to further develop and assess the impact of initiatives, Action Plans and the overall delivery of this Strategic Plan.
cy-gb	Bydd y data yn hanfodol i ddatblygu ac asesu ymhellach effaith mentrau, Cynlluniau Gweithredu a darpariaeth gyffredinol y Cynllun Strategol hwn.

en-gb	What we will do to achieve net zero
cy-gb	Yr hyn y byddwn yn ei wneud i sicrhau sero net

en-gb	Integrate combatting climate change and the ecological emergency into every role to ensure that everyone is working towards our ambitions and these initiatives become integral to people’s roles.
cy-gb	Integreiddio mynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd a’r argyfwng ecolegol ym mhob swydd i sicrhau bod pawb yn gweithio tuag at ein huchelgeisiau a bod y mentrau hyn yn dod yn rhan annatod o swyddi pobl.

en-gb	The performance review process will be utilised to ensure individuals are aligned with the climate emergency and taking appropriate responsibility for carbon emissions reduction within their role.
cy-gb	Bydd y broses adolygu perfformiad yn cael ei defnyddio i sicrhau bod unigolion wedi’u halinio â’r argyfwng hinsawdd ac yn cymryd cyfrifoldeb priodol am leihau allyriadau carbon yn eu swyddi.

en-gb	Develop an internal communication and dissemination plan that raises the profile of our net zero ambition, progress, and related activities.
cy-gb	Datblygu cynllun cyfathrebu a dosbarthu mewnol sy’n codi proffil ein huchelgais sero net, cynnydd, a gweithgareddau cysylltiedig.

en-gb	The plan will encourage active participation and provide a forum for employees to engage with our activities.
cy-gb	Bydd y cynllun yn annog cyfranogiad gweithredol ac yn cynnig fforwm i gyflogeion ymgysylltu â’n gweithgareddau.

en-gb	Promote the establishment of employee led sustainability groups to champion engagement at a grassroots level and provide a forum for employees to input into sustainable decision-making.
cy-gb	Hyrwyddo sefydliad grwpiau cynaliadwyedd dan arweinyddiaeth cyflogeion i hyrwyddo ymgysylltiad ar lefel llawr gwlad a chynnig fforwm i gyflogeion gyfrannu at y broses o wneud penderfyniadau cynaliadwy.

en-gb	Provide resources and tools that inform and quantify the carbon emissions impact of business choices to empower people to make low carbon and resource efficient decisions and translate intent into positive action.
cy-gb	Darparu adnoddau a dulliau sy’n hysbysu ac yn mesur effaith allyriadau carbon dewisiadau busnes i rymuso pobl i wneud penderfyniadau carbon isel ac effeithlon o ran adnoddau a throi bwriad yn weithredu cadarnhaol.

en-gb	Continue to roll out carbon literacy training across all staff to provide a foundational understanding of sustainability, the climate crisis, and our net zero ambition across the organisation.
cy-gb	Parhau i gyflwyno hyfforddiant llythrennedd carbon ar draws yr holl staff i ddarparu dealltwriaeth sylfaenol o gynaliadwyedd, yr argyfwng hinsawdd, a’n huchelgais sero net ar draws y sefydliad.

en-gb	Follow-up with a feedback survey to evaluate the effectiveness of the training and ensure content is kept up to date.
cy-gb	Dilyn hyn gydag arolwg adborth i werthuso effeithiolrwydd yr hyfforddiant a sicrhau bod cynnwys yn cael ei gadw yn gyfredol.

en-gb	Provide specialised training to employees in key roles to give them knowledge and confidence to make assertive decisions in the interest of sustainable, low carbon, and resource efficient delivery.
cy-gb	Darparu hyfforddiant wedi’i arbenigo i gyflogeion mewn swyddi allweddol i roi gwybodaeth a hyder iddynt wneud penderfyniadau pendant er budd darpariaeth gynaliadwy, carbon isel, ac effeithlon o ran adnoddau.

en-gb	Include carbon emissions implications into business cases for investment and development of corporate policy, integrated with the wellbeing of future  generations assessment.
cy-gb	Cynnwys goblygiadau allyriadau carbon mewn achosion busnes ar gyfer buddsoddi a datblygu polisi corfforaethol, wedi’u hintegreiddio â’r asesiad llesiant  cenedlaethau’r dyfodol.

en-gb	Establishing the effective collection and use of data will be an iterative process that will require flexibility and transparent communication to optimise.
cy-gb	Bydd sefydlu proses o gasglu a defnyddio data yn effeithiol yn broses ailadroddol a fydd yn gofyn am hyblygrwydd a chyfathrebu tryloyw i optimeiddio.

en-gb	We will formalise communication between strategic decision-makers and those helping to deliver or affected by initiatives to ensure that lessons-learnt are being shared on an ongoing basis to improve existing processes.
cy-gb	Byddwn yn ffurfioli cyfathrebu rhwng y rhai sy’n gwneud penderfyniadau strategol a’r rhai sy’n helpu i ddarparu neu’n cael eu heffeithio gan fentrau i sicrhau bod gwersi a ddysgir yn cael eu rhannu yn barhaus i wella prosesau presennol.

en-gb	An agile approach will be promoted to ensure that systems and ways-of-working can evolve in a progressive style.
cy-gb	Bydd dull ystwyth yn cael ei hyrwyddo i sicrhau y gall systemau a ffyrdd o weithio esblygu mewn ffordd flaenllaw.

en-gb	Embedding net zero
cy-gb	Ymwreiddio sero net

en-gb	The governance of this Strategic Plan is designed to ensure a coordinated approach to net zero with senior officials responsible for its implementation.
cy-gb	Bwriedir i lywodraethiant y Cynllun Strategol hwn sicrhau dull cydgysylltiedig o ymdrin â sero net ag uwch swyddogion yn gyfrifol am ei weithrediad.

en-gb	While commitment from senior officials is essential to enable the introduction of our climate change initiatives, it is not sufficient; every Welsh Government employee must support our net zero aspirations and embed net zero into their day-to-day roles and behaviours.
cy-gb	Er bod ymrwymiad gan uwch swyddogion yn hanfodol i ganiatáu cyflwyniad ein mentrau newid yn yr hinsawdd, nid yw’n ddigonol; mae’n rhaid i holl gyflogeion Llywodraeth Cymru gefnogi ein dyheadau sero net ac ymwreiddio sero net yn eu swyddogaethau a’u hymddygiadau o ddydd i ddydd.

en-gb	To do this, we must ensure that Welsh Government employees are able to make a positive impact through informed decisions.
cy-gb	I wneud hyn, mae’n rhaid i ni sicrhau y gall cyflogeion Llywodraeth Cymru gael effaith gadarnhaol trwy benderfyniadau cytbwys.

en-gb	Initiatives
cy-gb	Mentrau

en-gb	The initiatives set out in this section lay the foundation for how we will achieve net zero as an organisation by 2030.
cy-gb	Mae’r mentrau a gyflwynir yn yr adran hon yn gosod y sylfaen ar gyfer sut y byddwn yn sicrhau sero net fel sefydliad erbyn 2030.

en-gb	They will help focus our efforts on identifying implementable actions as part of a more detailed Action Plan, and ensure that we are ambitious across the organisation as a whole.
cy-gb	Byddant yn helpu i ganolbwyntio ein hymdrechion ar nodi camau y gellir eu rhoi ar waith yn rhan o Gynllun Gweithredu mwy manwl, a sicrhau ein bod yn uchelgeisiol ar draws y sefydliad yn ei gyfanrwydd.

en-gb	There are 54 initiatives set out in this Strategic Plan.
cy-gb	Cyflwynir 54 o fentrau yn y Cynllun Strategol hwn.

en-gb	Initiatives are presented in the following structure:
cy-gb	Cyflwynir mentrau yn y strwythur canlynol:

en-gb	Buildings and infrastructure:
cy-gb	Adeiladau a seilwaith:

en-gb	Administrative estate;
cy-gb	Yr ystad weinyddol;

en-gb	Cadw;
cy-gb	Cadw;

en-gb	Economic Development Property;  1.4  New buildings and major refurbishment; 1.5  Transport infrastructure.
cy-gb	Eiddo Datblygu Economaidd; Adeiladau newydd ac ailwampio mawr; 1.5  Seilwaith trafnidiaeth.

en-gb	Corporate fleet
cy-gb	Fflyd gorfforaethol

en-gb	Business travel
cy-gb	Teithio busnes

en-gb	Smart Working
cy-gb	Gweithio Clyfar

en-gb	S upply chain – purchased goods and services
cy-gb	Cadwyn gyflenwi – nwyddau a gwasanaethau a brynir

en-gb	Residual emissions and offsetting
cy-gb	Allyriadau gweddilliol a gwrthbwyso

en-gb	These initiatives were developed in collaboration with stakeholders from departments that represent key emissions sources across the organisation and are presented by emissions source as defined in the Public Sector Net Zero Reporting Guide.
cy-gb	Datblygwyd y mentrau hyn ar y cyd â rhanddeiliaid o adrannau sy’n cynrychioli ffynonellau allyriadau allweddol ar draws y sefydliad ac fe’u cyflwynir fesul ffynhonnell allyriadau fel y’i diffinnir yn y Canllaw Sector Cyhoeddus ar gyfer Adrodd ar Sero Net.

en-gb	The initiatives presented are strategic in nature and not prescriptive to specific measures, projects, or deadlines.
cy-gb	Mae’r mentrau a gyflwynir yn strategol eu natur ac nid ydynt yn rhagnodol o fesurau, prosiectau, neu derfynau amser penodol.

en-gb	The intent is that specific Action Plan activities will link back to the initiatives within this Strategic Plan.
cy-gb	Y bwriad yw y bydd gweithgareddau Cynllun Gweithredu penodol yn cysylltu yn ôl â’r mentrau yn y Cynllun Strategol hwn.

en-gb	Details such as funding and specific carbon impact for individual measures will also be established at the Action Plan stage.
cy-gb	Bydd manylion fel cyllid ac effaith garbon benodol ar gyfer mesurau unigol hefyd yn cael eu pennu ar y cam Cynllun Gweithredu.

en-gb	Buildings and infrastructure
cy-gb	Adeiladau a seilwaith

en-gb	The Welsh Government holds a diverse range of land and property assets as part of its work to support the people of Wales.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn meddu ar ystod amrywiol o asedau tir ac eiddo yn rhan o’i gwaith o gynorthwyo pobl Cymru.

en-gb	Those that have been considered within Welsh Government’s organisational carbon footprint and as a focus for this Strategic Plan are highlighted in Figure 12.
cy-gb	Nodir y rhai a ystyriwyd yn ôl troed carbon sefydliadol Llywodraeth Cymru ac fel pwyslais ar gyfer y Cynllun Strategol yn Ffigur 12.

en-gb	The land and property boundaries have been set to align with the Public Sector Reporting Guidelines.
cy-gb	Cyflwynwyd y ffiniau tir ac eiddo i gyd-fynd â’r Canllawiau Sector Cyhoeddus ar gyfer Adrodd.

en-gb	Public assets the Welsh Government invests in through capital or grant funding mechanisms are not included on the basis that the Welsh Government is not the asset owner and/or has no operational control over the asset.
cy-gb	Nid yw asedau cyhoeddus y mae Llywodraeth Cymru yn buddsoddi ynddynt trwy fecanweithiau cyllid cyfalaf neu grant wedi’u cynnwys ar y sail nad Llywodraeth Cymru yw perchennog yr ased a/neu nad oes ganddi unrhyw reolaeth weithredu dros yr ased.

en-gb	Emissions from property assets arise from the energy used to provide basic services such as heating, lighting, ventilation and water supply and treatment.
cy-gb	Mae allyriadau o’n hadeiladau a’n seilwaith yn cyfrannu at 51% o’n hôl troed carbon weithredu ac maent yn faes pwyslais allweddol ar gyfer lleihau.

en-gb	They also arise from electricity used for street lighting on the Strategic Road Network (SRN), across the Economic Property Development Portfolio and from the disposal and treatment of waste generated in buildings across the administrative estate.
cy-gb	Maent hefyd yn deillio o drydan a ddefnyddir ar gyfer goleuadau stryd ar y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol, ar draws y Portffolio Datblygu Eiddo Economaidd ac o waredu a thrin gwastraff a gynhyrchir mewn adeiladau ar draws yr  ystad weinyddol.

en-gb	Emissions split for Welsh Government’s buildings and infrastructure (2019-20)
cy-gb	Rhaniad allyriadau ar gyfer adeiladau a seilwaith Llywodraeth Cymru (2019–20)

en-gb	Transport – Infrastructure
cy-gb	Seilwaith trafnidiaeth –

en-gb	Transport – Streetlighting
cy-gb	Trafnidiaeth – Goleuadau Stryd

en-gb	Economic Development Property
cy-gb	Eiddo Datblygu Economaidd

en-gb	Optimise the use of space in our offices by evaluating the lasting impact of COVID-19 on working patterns and assessing the needs of staff and the business.
cy-gb	Optimeiddio’r defnydd o le yn ein swyddfeydd trwy werthuso effaith barhaus COVID-19 ar batrymau gweithio ac asesu anghenion staff a’r busnes.

en-gb	We will also investigate and pursue opportunities to co-locate, either by sub-letting surplus space or sharing other public buildings.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ymchwilio ac yn mynd ar drywydd cyfleoedd o gydleoli, naill ai drwy is-osod lleoliadau gwag neu rannu adeiladau cyhoeddus eraill.

en-gb	Produce an updated estate delivery plan to introduce new standards for space and ways of working across our estate that reflect changing work patterns.
cy-gb	Llunio cynllun darpariaeth ystad wedi’i ddiweddaru i gyflwyno safonau newydd ar gyfer lle a ffyrdd o weithio ar draws ein hystad sy’n adlewyrchu patrymau gwaith sy’n newid.

en-gb	Progress a transformational energy retrofit programme across the estate, aligning to net zero building standards and integrating opportunities into portfolio management plans (PMPs) such that every building has undergone a multi-technology upgrade by 2030.
cy-gb	Bwrw ymlaen â rhaglen ôl-osod ynni trawsnewidiol ar draws yr ystad, gan gyd-fynd â safonau adeiladu sero net ac integreiddio cyfleoedd mewn cynlluniau rheoli portffolio fel bod pob adeilad wedi bod yn destun gwaith uwchraddio aml-dechnoleg erbyn 2030.

en-gb	Carbon emissions abatement potential will be included to appraise and prioritise technologies, including:
cy-gb	Bydd y potensial o leihau allyriadau carbon yn cael ei gynnwys i werthuso a blaenoriaethu technolegau, gan gynnwys:

en-gb	Displacement of gas-fired heating systems with electric heat pumps or other low carbon forms of heating.
cy-gb	Disodli systemau gwresogi wedi’u pweru gan nwy gyda phympiau gwres trydan neu ffurfiau gwresogi carbon isel eraill.

en-gb	Procurement of high-efficiency appliances by default, including the transition of all lighting to LED.
cy-gb	Caffael dyfeisiau effeithlonrwydd uchel ar sail ddiofyn, gan gynnwys troi’r holl oleuadau i Ddeuodau Allyrru Golau (LED).

en-gb	Install on-site renewable energy capacity to a maximised scale.
cy-gb	Gosod capasiti ynni adnewyddadwy ar safle ar y raddfa fwyaf posibl.

en-gb	Rollout standardised, effective building management systems to automate efficient performance and measure and monitor energy data to gain further insights into optimisation and energy-saving opportunities.
cy-gb	Cyflwyno systemau rheoli adeiladau safonol ac effeithiol i awtomeiddio perfformiad effeithlon a mesur a monitro data ynni i gael rhagor o wybodaeth am optimeiddio a chyfleoedd arbed ynni.

en-gb	Collaborate with others across government, the public sector and wider society to share learnings and accelerate the Welsh Government and Wales’ transition to  net zero buildings.
cy-gb	Cydweithio ag eraill ar draws y llywodraeth, y sector cyhoeddus a chymdeithas ehangach i rannu’r hyn a ddysgir a chyflymu newid Llywodraeth Cymru a Chymru i adeiladau sero net.

en-gb	Scope and implement employee behavioural opportunities to optimise the operational efficiencies of our buildings across energy and non-energy (e.g., waste and water) consumption.
cy-gb	Cwmpasu a gweithredu cyfleoedd ymddygiadol cyflogeion i optimeiddio arbedion effeithlonrwydd gweithredu ein hadeiladau ar draws ddefnydd ynni ac nad yw’n ynni  (e.e. gwastraff a dŵr).

en-gb	1.1  Administrative estate The administrative estate provides modern flexible working and meeting space for civil servants, contractors, and Ministers.
cy-gb	1.1  Yr ystad weinyddol Mae’r ystad weinyddol yn darparu mannau gweithio a chyfarfod hyblyg modern i weision sifil, contractwyr, a Gweinidogion.

en-gb	There are currently a total of 21 core office properties7.
cy-gb	Ar hyn o bryd, ceir cyfanswm o 21 eiddo swyddfa craidd7.

en-gb	The administrative estate is of critical strategic and operational importance and underpins the delivery of Welsh Government business.
cy-gb	Mae’r ystad weinyddol o bwysigrwydd strategol a gweithredu hanfodol ac yn sail i ddarpariaeth busnes Llywodraeth Cymru.

en-gb	The majority of the workspace has undergone significant change in recent years and we have already taken measures to reduce carbon emissions from the estate, resulting in a 76% decrease in emissions since 2010‒11.
cy-gb	Mae’r rhan fwyaf o’r lleoliadau gwaith wedi newid yn sylweddol yn y blynyddoedd diwethaf ac rydym eisoes wedi cymryd camau i leihau allyriadau carbon o’r ystad, gan arwain at ostyngiad o 76% i allyriadau ers 2010‒11.

en-gb	These improvements include embedding energy management into facilities management contracts; optimising the estate; and investing in low carbon heating, renewable technologies and energy efficiency measures at core sites.
cy-gb	Mae’r gwelliannau hyn yn cynnwys ymwreiddio rheoli ynni mewn contractau rheoli cyfleusterau; optimeiddio’r ystad; a buddsoddi mewn gwresogi carbon isel, technolegau adnewyddadwy a mesurau effeithlonrwydd ynni mewn safleoedd craidd.

en-gb	Our guiding aim between now and 2030 is to deliver a 21st-century sustainable administrative estate fully compatible with Welsh Government’s operational requirements, primary goals  and objectives8.
cy-gb	Ein nod canllaw rhwng nawr a 2030 yw darparu ystad weinyddol 21ain ganrif gynaliadwy sy’n gwbl gydnaws â gofynion gweithredu a prif nodau ac amcanion Llywodraeth Cymru8.

en-gb	As the largest built estate emissions source, we recognise the importance of maximising impact on our administrative estate.
cy-gb	Fel y ffynhonnell allyriadau ystad adeiledig fwyaf, rydym yn cydnabod pwysigrwydd sicrhau’r effaith fwyaf bosibl ar ein hystad weinyddol.

en-gb	To meet our net zero aim, effectively we need to fully transition to low carbon heat, enable this with energy efficient retrofit of our buildings, and maximise opportunities for onsite (or neighbouring) renewable energy generation.
cy-gb	I gyflawni ein nod sero net, i bob pwrpas mae angen i ni newid yn llawn i wres carbon isel, galluogi hyn trwy ôl-osod ein hadeiladau ar sail effeithlon o ran ynni, a sicrhau cymaint o gyfleoedd â phosibl ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy ar safle (neu’n gyfagos).

en-gb	Welsh Government Administrative Estate Portfolio (Asset) Management Plan.
cy-gb	Cynllun Rheoli (Asedau) Portffolio Ystad Weinyddol Llywodraeth Cymru.

en-gb	Welsh Government Location Strategy
cy-gb	Strategaeth Leoli Llywodraeth Cymru

en-gb	https://www.audit.wales/publication/welsh-governments-location-strategy-0
cy-gb	https://www.audit.wales/cy/publication/strategaeth-leoli-llywodraeth-cymru-0