en-gb	26 http://www.wrap.org.uk/content/estimating-waste
cy-gb	26 http://www.wrap.org.uk/content/estimating-waste

en-gb	27 Low Carbon Construction Innovation & Growth team – Final Report (November 2010)
cy-gb	27 Tîm Arloesi a Thyfu Adeiladu Carbon Isel – Adroddiad Terfynol (Tachwedd 2010)

en-gb	http://www.bis.gov.uk/assets/biscore/business-sectors/docs/l/10-1266-low-carbon-construction-igt-final-report.pdf
cy-gb	http://www.bis.gov.uk/assets/biscore/business-sectors/docs/l/10-1266-low-carbon-construction-igt-final-report.pdf

en-gb	Constructing Excellence in Wales (CEW)
cy-gb	Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru

en-gb	During 2012/13, CEW’s actions on waste prevention and resource efficiency within the built environment28 sector focused on:
cy-gb	Yn ystod 2012/13, canolbwyntiodd gweithredoedd Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru o safbwynt atal gwastraff ac effeithlonrwydd adnoddau ar28 :

en-gb	• Aligning carbon reduction and waste prevention/minimisation activity within the sector.
cy-gb	x Cysoni gweithgarwch lleihau carbon ac atal/lleihau gwastraff yn y sector.

en-gb	• Increasing the use of surplus materials in construction.
cy-gb	x Cynyddu'r defnydd o ddeunydd gwarged ym maes adeiladu.

en-gb	• Increasing the procurement and use of materials efficient construction products in Wales.
cy-gb	x Cynyddu caffael a defnyddio cynnyrch adeiladu effeithlon yng Nghymru.

en-gb	Aligning carbon reduction and waste prevention / minimisation activity
cy-gb	Cysoni gweithgarwch lleihau carbon ac atal / lleihau gwastraff

en-gb	CEW are also responsible for hosting the Wales Low/Zero Carbon Hub (LZCH) on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Mae Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru hefyd yn gyfrifol am gynnal GrǒpCymru Ddigarbon ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	The purpose of the Hub is to act as a dissemination and engagement mechanism to stakeholders and a source of advice to Welsh Ministers regarding activities and actions needed to achieve the aspiration of zero carbon new build and the contribution to be made by the built environment that will help to deliver the three per cent annual target to cut green house gas emissions.
cy-gb	Diben y Grǒp yw gweithredu fel dull lledaenu ac ymgysylltu i randdeiliaid a ffynhonnell o gyngor i Weinidogion Cymru ynglǔn â gweithgarwch a chamau gweithredu sydd eu hangen i gyflawni'r nod o gael adeiladau newydd di-garbon a'r cyfraniad i'w wneud gan yr amgylchedd adeiledig a fydd yn helpu i gyflawni'r targed blynyddol o dri y cant i dorri allyriadau nwyon tǔgwydr.

en-gb	The hub’s objectives are to:
cy-gb	Dyma amcanion y grǒp:

en-gb	• Advise Welsh Ministers on the most effective way to deliver relevant commitments of the Climate Change strategy in respect of the built environment, and contribute to related policy review, development and implementation.
cy-gb	xCynghori Gweinidogion Cymru ar y ffordd fwyaf effeithiol o gyflawni ymrwymiadau perthnasol y strategaeth Newid yn yr Hinsawdd o ran yr amgylchedd adeiledig, a chyfrannu at adolygu, datblygu a gweithredu'r polisi cysylltiedig.

en-gb	• Raise awareness among the stakeholders about solutions aimed at reducing emissions in new and existing buildings.
cy-gb	xCodi ymwybyddiaeth ymhlith y rhanddeiliaid am atebion sy’n anelu at leihau allyriadau mewn adeiladau newydd a phresennol.

en-gb	To disseminate developing best practice and act as a focal point for obtaining the views of industry and wider stakeholders.
cy-gb	Lledaenu arfer gorau sy'n datblygu a gweithredu fel canolbwynt ar gyfer casglu barn y diwydiant a rhanddeiliaid ehangach.

en-gb	• Work with existing knowledge networks and organisations working in the field.
cy-gb	x Gweithio gyda rhwydweithiau a sefydliadau gwybodaeth presennol sy'n gweithio yn y maes.

en-gb	• Identify, propose and promote practical actions and policy options, including the uptake of research findings.
cy-gb	x Nodi, cynnig a hyrwyddo camau gweithredu ymarferol a dewisiadau polisi, gan gynnwys defnyddio canfyddiadau ymchwil.

en-gb	• Identify any gaps in current policies (having regard for the limits of Assembly Government devolved responsibilities) which would usefully contribute to the achievement of policy objectives.
cy-gb	xNodi unrhyw fylchau mewn polisïau presennol (gan ystyried cyfyngiadau cyfrifoldebau datganoledig Llywodraeth Cymru) a fyddai'n cyfrannu at gyflawni amcanion polisi.

en-gb	CEW’s C&D waste programme team work with the LZCH to eliminate the potential conflicts between the carbon reduction agenda and waste prevention programme, with particular focus on issues related to difficult wastes which will become a legacy for the future.
cy-gb	Mae tîm rhaglen wastraff adeiladu a dymchwel Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru yn gweithio gyda Grǒp Cymru Ddigarbon i ddileu'r gwrthdaro posibl rhwng yr agenda lleihau carbon a'r rhaglen atal gwastraff, gyda phwyslais penodol ar faterion sy'n ymwneud â gwastraff anodd a ddaw'n etifeddiaeth ar gyfer y dyfodol.

en-gb	28 The built environment includes construction and demolition, civil engineering, other building activities including refurbishment activities etc.
cy-gb	28 Mae'r amgylchedd adeiledig yn cynnwys adeiladu a dymchwel, peirianneg sifil, gweithgarwch adeiladu eraill gan gynnwys gweithgarwch adnewyddu ac ati.

en-gb	Increasing the use of surplus materials in construction
cy-gb	Cynyddu'r defnydd o ddeunydd gwarged ym maes adeiladu

en-gb	This programme has developed mechanisms to facilitate the use of surplus materials from one site into use at another site.
cy-gb	Mae'r rhaglen hon wedi datblygu dulliau i hwyluso'r broses o ddefnyddio deunyddiau gwarged o un safle ar safle arall.

en-gb	Activity has centred on the development of two specific projects:
cy-gb	Mae gweithgarwch wedi canolbwyntio ar ddatblygu dau brosiect penodol:

en-gb	a web based platform to enable industry–to-industry exchange of surplus materials and the establishment of a centre to redistribute surplus from construction projects and construction product manufacturers and suppliers into community use.
cy-gb	llwyfan ar y we i alluogi cyfnewid deunyddiau gwarged rhwng diwydiannau a sefydlu canolfan i ailddosbarthu deunyddiau gwarged o brosiectau adeiladu a gweithgynhyrchwyr a chyflenwyr cynnyrch adeiladu i ddefnydd cymunedol.

en-gb	Support from Economy Science and Transport
cy-gb	Cymorth gan Adran yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth

en-gb	The Welsh Government’s department for Economy Science and Transport, and its support for businesses, is described in section 3.1.4.
cy-gb	Disgrifir Adran yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth Llywodraeth Cymru, a'i chymorth i fusnesau, yn adran 3.1.4.

en-gb	Priorities and programme of work
cy-gb	Blaenoriaethau a rhaglen waith

en-gb	Priority areas for action
cy-gb	Meysydd blaenoriaeth ar gyfer gweithredu

en-gb	The Welsh Government has worked with stakeholders to identify the causes of environmental impact and waste generation within the sector.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi gweithio gyda rhanddeiliaid i nodi achosion effaith amgylcheddol a chynhyrchu gwastraffu yn y sector.

en-gb	In addition, AMEC Environment and Infrastructure Ltd were commissioned to carry out an evaluation of a range of measures which could be used to tackle waste prevention29.
cy-gb	Yn ogystal, comisiynwyd AMEC Environment and Infrastructure Ltd i gynnal gwerthusiad o fesurau amrywiol y gellid eu defnyddio i fynd i'r afael ag atal gwastraff29.

en-gb	This was a high level piece of work using existing evidence which was designed to build on actions set out in the C&D sector plan and inform the elaboration and implementation of the waste prevention programme for this sector.
cy-gb	Roedd hwn yn ddarn o waith lefel uchel gan ddefnyddio'r dystiolaeth bresennol a gasglwyd i adeiladu ar y camau a nodwyd yn y cynllun sector gwastraff adeiladu a dymchwel a llywio datblygu'r rhaglen atal gwastraff ar gyfer y sector hwn a'i gweithredu.

en-gb	The report recommended that the following measures would lead directly to waste being prevented:
cy-gb	Argymhellodd yr adroddiad y byddai'r mesurau canlynol yn arwain yn uniongyrchol at atal gwastraff:

en-gb	• Ecodesign.
cy-gb	x Ecoddylunio.

en-gb	• Green Private Procurement & supply chain influence.
cy-gb	x Caffael Preifat Gwyrdd a dylanwad ar y gadwyn gyflenwi.

en-gb	• Green Public Procurement.
cy-gb	x Caffael Cyhoeddus Gwyrdd.

en-gb	• Resource Exchanges.
cy-gb	x Cyfnewid Adnoddau.

en-gb	In addition, the report identified a number of other supporting measures which could facilitate waste prevention in combination with the main programme of work.
cy-gb	Yn ogystal, nododd yr adroddiad nifer o fesurau ategol eraill a allai hwyluso atal gwastraff ar y cyd â'r brif raglen waith.

en-gb	In response to this report and following consultation with a range of industry representatives and other interested parties, 6 key areas of work have been identified as having greatest potential for waste prevention within the sector:
cy-gb	Mewn ymateb i'r adroddiad hwn ac ar ôl ymgynghori ag amrywiaeth o gynrychiolwyr y diwydiant a phartïon eraill â diddordeb, mae chwe maes allweddol o waith wedi'u nodi fel y rhai sydd â'r potensial mwyaf ar gyfer atal gwastraff yn y sector:

en-gb	• Design of buildings and construction projects.
cy-gb	x Dylunio adeiladau a phrosiectau adeiladu.

en-gb	• Design of construction products.
cy-gb	x Dylunio cynnyrch adeiladu.

en-gb	• Damage to construction products in transit.
cy-gb	x Difrod i gynnyrch adeiladu sy'n cael eu cludo.

en-gb	• Over-ordering by builders.
cy-gb	x Adeiladwyr yn archebu gormod.

en-gb	• Use of excess products generated on site.
cy-gb	x Defnyddio cynnyrch dros ben a gynhyrchwyd ar y safle.

en-gb	• Demolition and refurbishment of buildings.
cy-gb	x Dymchwel ac adnewyddu adeiladau.

en-gb	29 Evaluation of a range of Waste Prevention initiatives for Construction and Demolition waste produced in Wales to support the Waste Prevention Programme – AMEC Environment & Infrastructure UK Limited, March 2013
cy-gb	29 Evaluation of a range of Waste Prevention initiatives for Construction and Demolition waste produced in Wales to support the Waste Prevention Programme – AMEC Environment & Infrastructure UK Limited, Mawrth 2013

en-gb	An outline programme of work for each key area is described in the sections below, and an indicative timeline is given in Table 6.
cy-gb	Disgrifir rhaglen amlinellol o waith ar gyfer pob maes allweddol yn yr adrannau isod, a rhoddir amserlen ddangosol yn Tabl 6.

en-gb	This is based on actions already identified in the Construction & Demolition Sector Plan (issued in November 2012) and suggested measures set out in the evidence base.
cy-gb	Mae hyn yn seiliedig ar gamau a nodwyd eisoes yng Nghynllun y Sector Adeiladu a Dymchwel (a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd 2012) ac awgrymwyd mesurau a nodwyd yn y sail dystiolaeth.

en-gb	During the consultation period, a workshop was held with representatives from across the sector.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod ymgynghori, cynhaliwyd gweithdy gyda chynrychiolwyr o bob rhan o'r sector.

en-gb	A range of initiatives were suggested to address the six work areas, and these will be appraised and taken forward as implementation projects as appropriate.
cy-gb	Awgrymwyd amrywiaeth o fentrau i fynd i'r afael â chwe maes gwaith, a chaiff y rhain eu harfarnu a'u dwyn ymlaen fel prosiectau gweithredu fel y bo'n briodol.

en-gb	2013 2014 2015  2016  2017  2018 - 2025 Engage
cy-gb	2013  2014  2015  2016  2017  2018 - 2025 Ymgysylltu

en-gb	Designing out waste
cy-gb	Dylunio sy'n atal gwastraff

en-gb	Education and guidance
cy-gb	Addysg a chyfarwyddyd

en-gb	Design for Deconstruction (D4D)
cy-gb	Dylunio ar gyfer Dadadeiladu (D4D)

en-gb	Enable Ecodesign within construction projects
cy-gb	Galluogi Ecoddylunio o fewn prosiectau adeiladu

en-gb	Design solutions for construction products
cy-gb	Atebion dylunio ar gyfer cynnyrch adeiladu

en-gb	Welsh Government support for SMEs
cy-gb	Cymorth Llywodraeth Cymru i fusnesau bach a chanolig

en-gb	to reuse surplus materials
cy-gb	ailddefnyddio deunyddiau dros ben

en-gb	Infrastructure to support  the reuse of surplus  materials for community  benefit
cy-gb	Seilwaith i gynorthwyo ailddefnyddio deunyddiau dros ben er budd y gymuned

en-gb	Encourage
cy-gb	Annog

en-gb	Use of value engineering on large construction projects
cy-gb	Y defnydd o beirianneg gwerth ar brosiectau adeiladu mawr

en-gb	Sustainable construction products
cy-gb	Prosiectau adeiladu cynaliadwy

en-gb	Exemplify
cy-gb	Enghreifftio

en-gb	Minimising ‘wastage’  factor
cy-gb	Lleihau'r ‘ffactor  gwastraff’

en-gb	Greening construction  related procurement
cy-gb	Gwneud caffael sy'n ymwneud ag adeiladu yn fwy gwyrdd

en-gb	Design of buildings and construction projects
cy-gb	Dylunio adeiladau a phrosiectau adeiladu

en-gb	The design of buildings and infrastructure impacts heavily on the environmental sustainability of construction projects.
cy-gb	Mae dylunio adeiladau a seilwaith yn effeithio'n drwm ar gynaliadwyedd amgylcheddol prosiectau adeiladu.

en-gb	This area of work will focus on encouraging wider use of a range of sustainable design principles:
cy-gb	Bydd y maes gwaith hwn yn canolbwyntio ar annog defnydd ehangach o amrywiaeth o egwyddorion dylunio cynaliadwy:

en-gb	• Design for reuse and recovery.
cy-gb	x Dylunio ar gyfer ailddefnyddio ac adfer.

en-gb	• Design for off-site construction.
cy-gb	x Dylunio ar gyfer adeiladu oddi ar y safle.

en-gb	• Design for materials optimisation.
cy-gb	x Dylunio ar gyfer sicrhau'r deunyddiau gorau posibl.

en-gb	• Design for waste efficient procurement.
cy-gb	x Dylunio ar gyfer caffael sy'n effeithlon o ran gwastraff.

en-gb	• Value engineering (for large projects).
cy-gb	x Peirianneg gwerth (ar gyfer prosiectau mawr).

en-gb	• Design for deconstruction and flexibility.
cy-gb	x Dylunio ar gyfer dadadeiladu a hyblygrwydd.

en-gb	Ecodesign within construction projects
cy-gb	Ecoddylunio o fewn prosiectau adeiladu

en-gb	There are 5 recognised ecodesign approaches, of which the following four could be applied to construction materials and projects to assist with waste prevention:
cy-gb	Ceir 5 ymagwedd ecoddylunio gydnabyddedig, a gellir defnyddio'r pedair ganlynol gyda deunyddiau a phrosiectau adeiladu i gynorthwyo gydag atal gwastraff:

en-gb	• Life Cycle Thinking - considering the full life cycle impacts of a product, packaging or service.
cy-gb	xMeddwl Cylch bywyd - ystyried effeithiau llawn cylch bywyd cynnyrch, deunydd pacio neu wasanaeth.

en-gb	This includes material extraction, manufacture, distribution, retail, use and end-of-life.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys echdynnu deunydd, gweithgynhyrchu, dosbarthu, manwerthu, defnyddio a diwedd bywyd.

en-gb	Completing a Life Cycle Assessment (LCA) can make a comparison between different design options allowing the least damaging option to be selected.
cy-gb	Gall Cwblhau Asesiad Cylch Bywyd wneud cymhariaeth rhwng opsiynau dylunio gwahanol gan alluogi dewis yr opsiwn lleiaf niweidiol.

en-gb	• Design for Disassembly – considering the easy separation of different types of material from a product once its useful life has come to an end, to allow for effective recycling.
cy-gb	xDylunio ar gyfer Datgymalu – ystyried ffordd hawdd o wahanu'r gwahanol fathau o ddeunydd oddi wrth gynnyrch pan fydd ei fywyd defnyddiol wedi dod i ben, i alluogi ailgylchu effeithiol.

en-gb	• Reduce the negative impact of a product on the environment, for example by removing hazardous chemicals or materials, without compromising the design.
cy-gb	xLleihau effaith negyddol cynnyrch ar yr amgylchedd, er enghraifft drwy gael gwared ar gemegion neu ddeunyddiau peryglus, heb effeithio ar y dyluniad.

en-gb	• Re-Design the product or product system, for example by re-designing the product to take advantage of more sustainable materials and cleaner production methods.
cy-gb	xAilddylunio y cynnyrch neu system y cynnyrch, er enghraifft drwy ail­ ddylunio’r cynnyrch i fanteisio ar ddeunyddiau mwy cynaliadwy a dulliau cynhyrchu glanach.

en-gb	Ideally ecodesign would become a thread that runs through the design, planning and development of all construction activities.
cy-gb	Yn ddelfrydol byddai ecoddylunio'n dod yn llinyn sy'n rhedeg drwy waith dylunio, cynllunio a datblygu pob gweithgarwch adeiladu.

en-gb	It can ensure construction is not undertaken in isolation, but that a holistic, life cycle perspective with superior resource management is applied.
cy-gb	Gall sicrhau nad yw adeiladu yn digwydd ar ei ben ei hun, ond bod safbwynt cyfannol, cylch bywyd gyda phroses ragorol o reoli adnoddau yn cael ei defnyddio.

en-gb	The Welsh Government will support the use of ecodesign approaches within the sector in Wales.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn cynorthwyo'r defnydd o ymagweddau ecoddylunio yn y sector yng Nghymru.

en-gb	The Welsh Government will seek to work with construction product manufacturers to identify ecodesign solutions for issues of production inefficiencies, generation of legacy waste and recyclability.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn ceisio gweithio gyda gweithgynhyrchwyr cynnyrch adeiladu i nodi atebion ecoddylunio i broblemau aneffeithlonrwydd cynhyrchu, cynhyrchu gwastraff etifeddol ac ailgylchadwyedd.

en-gb	This could include (amongst other things) focusing on the promotion and development of Modern Methods of Construction (MMC) as well as simpler solutions such as the use of standardised sizes for materials to help reduce the amount of off-cuts produced on site.
cy-gb	Gallai hyn gynnwys (ymhlith pethau eraill) canolbwyntio ar hyrwyddo a datblygu Dulliau Modern o Adeiladu yn ogystal ag atebion symlach megis defnyddio meintiau safonol ar gyfer deunyddiau i helpu i leihau swm yr alldoriadau a gynhyrchir ar y safle.

en-gb	Encouraging use of value engineering for large construction projects The Welsh Government will encourage the transfer of learning and best practice from the civil engineer sector to the construction sector by raising awareness, and promoting the use, of the value engineering methodology and associated tools.
cy-gb	Annog y defnydd o beirianneg gwerth ar gyfer prosiectau adeiladu mawr Bydd Llywodraeth Cymru yn annog trosglwyddo dysgu ac arfer gorau o sector y peirianwyr sifil i'r sector adeiladu drwy godi ymwybyddiaeth o ddull peirianneg gwerth a dulliau cysylltiedig a hyrwyddo'r defnydd o hyn.

en-gb	The Welsh Government will seek to increase awareness about ‘designing outwaste’ among clients, designers and architects and encourage them to utilise these principles at the commencement of a construction project.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn ceisio codi ymwybyddiaeth o ‘ddylunio sy'n atalgwastraff’ ymhlith cleientiaid, dylunwyr a phenseiri a'u hannog i ddefnyddio'r egwyddorion hyn ar ddechrau prosiect adeiladu.

en-gb	Greening construction related procurement
cy-gb	Gwneud caffael sy'n ymwneud ag adeiladu yn fwy gwyrdd

en-gb	The Welsh Government Construction Procurement Strategy was instigated by Minister for Finance, Jane Hutt, in response to the 2010 CEW report “No Turning Back”30.
cy-gb	Sefydlwyd Strategaeth Gaffael Gwaith Adeiladu Llywodraeth Cymru gan y Gweinidog Cyllid, Jane Hutt, mewn ymateb i adroddiad 2010 Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru “No Turning Back”30.

en-gb	The strategy was launched formally by the Minister on 15th July 2013.
cy-gb	Lansiwyd y strategaeth yn ffurfiol gan y Gweinidog ar 15 Gorffennaf 2013.

en-gb	While primarily aimed at the public sector as the largest construction client in Wales, the strategy will highlight best practice examples which will be relevant to private sector clients as well.
cy-gb	Er ei bod wedi'i hanelu'n bennaf at y sector cyhoeddus fel y cleient adeiladu mwyaf yng Nghymru, bydd y strategaeth yn amlygu enghreifftiau o arfer gorau a fydd yn berthnasol i gleientiaid y sector preifat hefyd.

en-gb	There are clear links between the strategy and waste prevention opportunities, and these will be communicated to the industry.
cy-gb	Ceir cysylltiadau clir rhwng y strategaeth a chyfleoedd i atal gwastraff, a bydd y rhain yn cael eu cyfathrebu i'r diwydiant.

en-gb	In addition, there will be a review of the range of guidance and tools available to assist businesses in procurement.
cy-gb	Yn ogystal, bydd adolygiad o'r amrywiaeth o ganllawiau a dulliau sydd ar gael i gynorthwyo busnesau ym maes caffael.

en-gb	Site Waste Management Plans
cy-gb	Cynlluniau Rheoli Gwastraff ar Safleoedd

en-gb	The purpose of site waste management plans (SWMPs) is to help companies in the C&D sector to think and plan to prevent, minimise and recycle the waste being produced and divert waste away from landfill.
cy-gb	Diben cynlluniau rheoli gwastraff ar safleoedd yw helpu cwmnïau yn y sector adeiladu a dymchwel i feddwl am wastraff a chynllunio i'w atal, lleihau ac ailgylchu'r gwastraff sy'n cael ei gynhyrchu a dargyfeirio gwastraff i ffwrdd o safleoedd tirlenwi.

en-gb	They are an important tool, which provides a framework that encourages resource efficiency and waste reduction, recycling and reuse both on-site and off-site.
cy-gb	Maent yn ddull pwysig, sy'n darparu fframwaith sy'n annog effeithlonrwydd adnoddau a lleihau gwastraff, ailgylchu ac ailddefnyddio ar y safle ac oddi ar y safle.

en-gb	The Welsh Government has consulted on the introduction of Site Waste Management Plan Regulations and is currently considering options for how best to increase their usage in Wales.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymgynghori ar gyflwyno Rheoliadau Cynllun Rheoli Gwastraff Safle ac ar hyn o bryd mae'n ystyried opsiynau o ran y ffordd orau o gynyddu eu defnydd yng Nghymru.

en-gb	30 No Turning Back:
cy-gb	30 Nac oedd Troi Nôl:

en-gb	The Case for a Renewed Emphasis on Best Value and Collaborative Working in Public Sector Construction Procurement – Constructing Excellence in Wales, 2010
cy-gb	The Case for a Renewed Emphasis on Best Value and Collaborative Working in Public Sector Construction Procurement – Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru, 2010

en-gb	Design of construction products
cy-gb	Dylunio cynnyrch adeiladu

en-gb	As with the design of buildings and projects, the design of construction products impacts heavily on the environmental sustainability of a construction project.
cy-gb	Yn yr un modd â dylunio adeiladau a phrosiectau, mae dylunio cynnyrch adeiladu'n effeithio'n drwm ar gynaliadwyedd amgylcheddol prosiect adeiladu.

en-gb	Sustainable construction products
cy-gb	Cynnyrch adeiladu cynaliadwy

en-gb	Two lists of construction materials, characterised in relation to their environmental impact, have been produced by Ecodesign Centre Wales on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Mae dwy restr o ddeunyddiau adeiladu, wedi’u nodweddu mewn perthynasâ'u heffaith amgylcheddol, wedi'u llunio gan Ganolfan Ecoddylunio Cymru ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	The next step is to explore existing systems, in particular the BASTA31 (Guidance to Sustainable Construction Materials) system developed in Sweden, with the potential to develop a similar system for use in Wales.
cy-gb	Y cam nesaf yw archwilio systemau presennol, yn enwedig system BASTA31 (Arweiniad ar Ddeunyddiau Adeiladu Cynaliadwy) a ddatblygwyd yn Sweden, gyda'r posibilrwydd o ddatblygu system debyg i'w defnyddio yng Nghymru.

en-gb	In addition, there will be opportunities to have a greater influence on manufacturers of construction products via the EU Construction Products Regulation, which took effect from 1 July 2013.
cy-gb	Yn ogystal, bydd cyfleoedd i gael mwy o ddylanwad ar weithgynhyrchwyr cynnyrch adeiladu drwy Reoliadau Cynhyrchion Adeiladu yr UE, a ddaeth i rym ar 1 Gorffennaf 2013.

en-gb	The Welsh Government will investigate options for working with construction product manufacturers to identify ecodesign solutions to issues of production inefficiencies, generation of legacy waste and recyclability.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn ymchwilio i opsiynau ar gyfer gweithio gyda gweithgynhyrchwyr cynnyrch adeiladu i nodi atebion ecoddylunio i broblemau aneffeithlonrwydd cynhyrchu, cynhyrchu gwastraff etifeddol ac ailgylchadwyedd.

en-gb	This could include (amongst other things), focusing on the promotion and development of MMC as well as simpler solutions such as the use of standardised sizes for materials to help reduce the amount of off-cuts produced on site.
cy-gb	Gallai hyn gynnwys (ymhlith pethau eraill) canolbwyntio ar hyrwyddo a datblygu Dulliau Modern o Adeiladu yn ogystal ag atebion symlach megis defnyddio meintiau safonol ar gyfer deunyddiau i helpu i leihau swm yr alldoriadau a gynhyrchir ar y safle.

en-gb	Damage to construction products in transit
cy-gb	Difrod i gynnyrch adeiladu sy'n cael eu cludo

en-gb	It is estimated that on average, between 5 and 15 per cent of materials ordered for a construction project will be ‘wasted’ due to damage retained during transport or incorrect storage etc.
cy-gb	Amcangyfrifir ar gyfartaledd y bydd rhwng 5 a 15 y cant o ddeunyddiau a archebir ar gyfer prosiect adeiladu yn cael ei ‘wastraffu’ yn sgil difrod wrth eu cludo neu eu storio'n anghywir ac ati.

en-gb	This leads to over-ordering by the construction company.
cy-gb	Mae hyn yn arwain at y cwmni adeiladu yn archebu gormod.

en-gb	Effort will be put into packaging and transport solutions which minimise damage, and the construction industry will be encouraged and provided with clear guidance by CEW on the correct storage of materials on site.
cy-gb	Bydd ymdrech i ddod o hyd i atebion deunydd pacio a thrafnidiaeth sy'n sicrhau cyn lleied o ddifrod â phosibl, ac anogir y diwydiant adeiladu a rhoddir canllawiau clir iddynt gan Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru ynghylch y ffordd gywir o storio deunyddiau ar y safle.

en-gb	Increasing awareness about waste prevention within the sector is a fundamental step in assisting to meet the waste prevention targets.
cy-gb	Mae cynyddu ymwybyddiaeth am atal gwastraff yn y sector yn gam hollbwysig o ran cynorthwyo i gyflawni targedau atal gwastraff.

en-gb	We are improving awareness through the development, with partners, of a number of guidance documents, including but not limited to guidance for manufacturers to ensure their product is handled appropriately to reduce the risk of damage/waste.
cy-gb	Rydym yn gwella ymwybyddiaeth drwy ddatblygu, gyda phartneriaid, nifer o ddogfennau arweiniad, gan gynnwys ond heb eu cyfyngu i arweiniad i weithgynhyrchwyr i sicrhau bod eu cynnyrch yn cael ei drin yn briodol i leihau'r risg o ddifrod/gwastraff.

en-gb	31http://www.bastaonline.se/english/bastaonline/aboutbasta.4.386979f513a1a34373978f.html
cy-gb	31http://www.bastaonline.se/english/bastaonline/aboutbasta.4.386979f513a1a34373978f.html

en-gb	Over-ordering by builders
cy-gb	Adeiladwyr yn archebu gormod

en-gb	This issue may be solved in part by addressing damage issues, but there should also be a re-focus on ordering.
cy-gb	Gellir datrys y mater hwn yn rhannol drwy fynd i'r afael â materion difrod, ond dylid hefyd edrych o'r newydd ar archebu.

en-gb	There are ordering mechanisms which optimise productivity whilst avoiding waste.
cy-gb	Ceir dulliau archebu sy'n sicrhau'r cynhyrchiant mwyaf posibl ac osgoi gwastraff ar yr un pryd.

en-gb	These will be promoted for use by construction companies.
cy-gb	Bydd y rhain yn cael eu hyrwyddo i'w defnyddio gan gwmnïau adeiladu.

en-gb	Time pressure is often quoted as a reason to over- order;
cy-gb	Mae pwysau amser yn aml yn cael ei ddyfynnu fel rheswm dros archebu gormod;

en-gb	there is often no time within the schedule to wait for additional materials to arrive on site, so to avoid penalties for over running on time the construction company will order excessive quantities of materials at the start of the project.
cy-gb	yn aml does dim amser yn yr amserlen i aros i ddeunyddiau ychwanegol gyrraedd y safle, felly er mwyn osgoi cosbau am or-redeg o ran amser bydd y cwmni adeiladu'n archebu symiau gormodol o ddeunyddiau ar ddechrau'r prosiect.

en-gb	The public sector will need to place greater emphasis on resource efficiency and waste prevention in its procurement of construction projects, and place less time pressure on construction projects.
cy-gb	Bydd angen i'r sector cyhoeddus roi mwy o bwyslais ar effeithlonrwydd adnoddau ac atal gwastraff wrth gaffael prosiectau adeiladu, a rhoi llai o bwysau amser ar brosiectau adeiladu.

en-gb	The Welsh Government launched its Construction Procurement Strategy in July 2013 and this contains a “shared commitment” that “Projects will incorporate best practice approaches to resource use, waste minimisation, low-carbon performance, employment, training and community engagement”.
cy-gb	Lansiodd Llywodraeth Cymru ei Strategaeth Caffael Adeiladu ym mis Gorffennaf 2013 ac mae'n cynnwys“ymrwymiad a rennir” y bydd “Prosiectau yn ymgorffori ymagweddau arfer gorau at y defnydd o adnoddau, lleihau gwastraff, perfformiad carbon isel, cyflogaeth, hyfforddi ac ymgysylltu â'r gymuned”.

en-gb	Minimising ‘wastage’ factor
cy-gb	Lleihau'r ‘ffactor gwastraff’

en-gb	The Welsh Government will ask CEW to investigate the viability of introducing an 80:20 per cent ordering scheme in Wales in order to minimise wastage through over-ordering.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn gofyn i Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru ymchwilio i ymarferoldeb cyflwyno cynllun archebu 80:20 y cant yng Nghymru er mwyn lleihau gwastraff drwy archebu gormod.

en-gb	A similar scheme is currently operational in South East England and the results from this could be used to assess the potential benefits of such a scheme in Wales.
cy-gb	Mae cynllun tebyg yn mynd rhagddo ar hyn o bryd yn Ne-ddwyrain Lloegr a gellid defnyddio'r canlyniadau i asesu manteision posibl cynllun o'r fath yng Nghymru.

en-gb	The viability study will include a review of existing practice and industry review/opinion/feedback.
cy-gb	Bydd yr astudiaeth ymarferoldeb yn cynnwys adolygiad o arfer presennol ac adolygiad/barn/adborth y diwydiant.

en-gb	Use of excess products generated on site
cy-gb	Defnyddio cynnyrch dros ben a gynhyrchwyd ar y safle

en-gb	There will inevitably be some projects which do not use all of their ordered materials, and for these cases there should be facilities available for companies to deposit excess materials for use by others.
cy-gb	Mae'n anochel y bydd rhai prosiectau na fyddant yn defnyddio'r cyfan o'r deunyddiau a archebwyd ganddynt, ac ar gyfer yr achosion hyn dylid sicrhau bod cyfleusterau ar gael i gwmnïau ddyddodi deunyddiau dros ben i'w defnyddio gan eraill.

en-gb	There are a number of options for this material including take back and sale by the original merchant, bring sites run by businesses or social enterprises (with associated websites for publicising available stock), and collection hubs for use by charities, social housing landlords or those on low income.
cy-gb	Ceir nifer o opsiynau ar gyfer y deunydd hwn gan gynnwys y masnachwr gwreiddiol yn ei gymryd yn ôl a'i werthu, safleoedd dodâ gwastraff a gynhelir gan fusnesau neu fentrau cymdeithasol (gyda gwefannau cysylltiedig i roi cyhoeddusrwydd i'r stoc sydd ar gael), a chanolfannau casglu i'w defnyddio gan elusennau, landlordiaid tai cymdeithasol a'r rhai ar incwm isel.

en-gb	There are challenges with this model in that it needs to match material donation to demand, but it is promising and could have wide sustainability benefits.
cy-gb	Mae heriau gyda'r model hwn o ran bod yn rhaid iddo sicrhau bod y deunydd yn cyd-fynd â’r galw, ond mae'n addawol a gallai olygu manteision eang o ran cynaliadwyedd.

en-gb	Welsh Government support for SMEs to reuse surplus materials
cy-gb	Cymorth Llywodraeth Cymru i fusnesau bach a chanolig ailddefnyddio deunyddiau dros ben

en-gb	The Welsh Government has funded the development of an internet platform to enable the construction industry, in particular SMEs, to make surplus materials suitable for reuse visible to potential users.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi cyllido datblygu llwyfan ar y rhyngrwyd i alluogi'r diwydiant adeiladu, yn enwedig busnesau bach a chanolig, i wneud deunyddiau gwarged sy'n addas i'w hailddefnyddio yn weladwy i ddarpar ddefnyddwyr.

en-gb	Originally launched as Builderscrap and rebranded as Recipro Wales, the site was launched in Wales at the Federation of Master Builders Conference in Swansea on 13 November 2010.
cy-gb	Wedi'i lansio yn wreiddiol fel Builderscrap a'i ail-frandio fel Recipro Wales, lansiwyd y safle yng Nghymru yng Nghynhadledd Ffederasiwn y Meistr Adeiladwyr yn Abertawe ar 13 Tachwedd 2010.

en-gb	It enables builders to upload the details of any surplus construction materials and advertise to others within the industry for reuse.
cy-gb	Mae'n galluogi adeiladwyr i lanlwytho manylion unrhyw ddeunyddiau adeiladu dros ben a'u hysbysebu i eraill yn y diwydiant er mwyn eu hailddefnyddio.

en-gb	The concept has been extensively trialled and developed over a three year period.
cy-gb	Mae'r cysyniad wedi'i dreialu'n helaeth a'i ddatblygu dros gyfnod o dair blynedd.

en-gb	The Welsh Government will continue to provide, develop and raise awareness of this mechanism to enable the construction industry, and in particular SMEs, to reuse its surplus materials.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i ddarparu, datblygu a chodi ymwybyddiaeth o'r dull hwn i alluogi'r diwydiant adeiladu, ac yn enwedig busnesau bach a chanolig, i ailddefnyddio ei deunyddiau gwarged.

en-gb	Infrastructure to support the reuse of surplus materials for community benefit The Welsh Government tasked CEW, working with Cylch, to determine the feasibility of establishing a network of surplus centres for the redistribution of surplus construction materials and products in Wales.
cy-gb	Seilwaith i gynorthwyo ailddefnyddio deunyddiau dros ben er budd y gymuned Gofynnodd Llywodraeth Cymru i Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru, gan weithio gyda Cylch, bennu ymarferoldeb sefydlu rhwydwaith o ganolfannau deunyddiau dros ben i ailddosbarthu deunyddiau adeiladu a chynnyrch dros ben yng Nghymru.

en-gb	In July 2012, the Minister for Environment and Sustainable Development opened the first surplus centre, Reciprocity Cardiff, which has been set up to receive surplus construction materials and redistribute them to community projects and schemes, for reuse.
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2012, agorodd Gweinidog yr Amgylchedd a Datblygu Cynaliadwy y ganolfan deunydd dros ben gyntaf, Reciprocity Cardiff, sydd wedi'i sefydlu i dderbyn deunyddiau adeiladu dros ben a'u hailddosbarthu i brosiectau a chynlluniau cymunedol, i'w hailddefnyddio.

en-gb	Demolition and refurbishment of buildings
cy-gb	Dymchwel ac adnewyddu adeiladau

en-gb	There is considerable scope to increase reuse and preparation for reuse of building materials and components that arise during the refurbishment and demolition of buildings.
cy-gb	Ceir cryn le i gynyddu ailddefnyddio a pharatoi ar gyfer ailddefnyddio deunyddiau a chydrannau adeiladu sy'n codi yn ystod gwaith adnewyddu a dymchwel adeiladau.

en-gb	There are also opportunities in respect of architectural salvage.
cy-gb	Mae yna hefyd gyfleoedd o ran arbed eitemaupensaernïol.

en-gb	There will be a focus on raising awareness of these opportunities within the sectors and wider to their client base.
cy-gb	Bydd pwyslais ar godi ymwybyddiaeth o'r cyfleoedd hyn yn y sector ac yn ehangach i'w sylfaen cleientiaid.

en-gb	As prevention is at the top of the waste hierarchy, the first stage in demolishing or refurbishing a building should be an assessment of reuse potential.
cy-gb	Oherwydd bod atal ar frig yr hierarchaeth gwastraff, dylai asesu'r potensial i ailddefnyddio fod yn gam cyntaf wrth ddymchwel neu adnewyddu adeilad.

en-gb	This mentality is likely to have knock-on effects to improve the environmental sustainability of any resultant waste management options.
cy-gb	Mae'r meddylfryd hwn yn debygol o gael effaith ddilynol ar wella cynaliadwyedd amgylcheddol unrhyw opsiynau rheoli gwastraff o ganlyniad i hyn.

en-gb	Public procurement could again have a role to play in encouraging sustainable refurbishment and demolition, and in producing case studies for dissemination.
cy-gb	Gallai caffael cyhoeddus unwaith eto chwarae rhan i annog adnewyddu a dymchwel cynaliadwy, a chynhyrchu astudiaethau achos i'w lledaenu.

en-gb	This will be covered in the Public Sector Plan.
cy-gb	Bydd hyn yn cael ei drafod yng Nghynllun y Sector Cyhoeddus.

en-gb	The Welsh Government will encourage designers/architects to design for the end-of-life of the building.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn annog dylunwyr/penseiri i ddylunio ar gyfer diwedd bywyd yr adeilad.

en-gb	This will ensure that the materials used in the construction of the development contain a high percentage of recycled content (helping to create a market for recycled materials and products) and that throughout the life of the building the materials can be either reused or recycled.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod y deunyddiau a ddefnyddiwyd wrth adeiladu'r datblygiad yn cynnwys canran uchel o gynnwys wedi'i ailgylchu (gan helpu i greu marchnad ar gyfer deunyddiau a chynnyrch wedi'u hailgylchu) ac y gellir naill ai ailddefnyddio neu ailgylchu'r deunyddiau drwy gydol bywyd yr adeilad.

en-gb	We will work to raise awareness of the importance of designing for end of life.
cy-gb	Byddwn yn gweithio i gynyddu ymwybyddiaeth o bwysigrwydd dylunio ar gyfer diwedd bywyd.

en-gb	developing a series of design standards for common build types;
cy-gb	Datblygu cyfres o safonau dylunio ar gyfer mathau o adeiladau cyffredin;

en-gb	working with others to promote principles of D4D within existing systems/standards;
cy-gb	gweithio gydag eraill i hyrwyddo egwyddorion dylunio ar gyfer dadadeiladu o fewn systemau/safonau presennol;

en-gb	working with partners to develop guidance material for application;
cy-gb	gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu canllawiau i'w defnyddio;

en-gb	and dissemination of training/guidance material via events/webinars/website.
cy-gb	a lledaenu deunydd hyfforddi/arwain drwy ddigwyddiadau/gweminarau /gwefannau.

en-gb	Review of additional measures suggested during consultation
cy-gb	Adolygiad o fesurau ychwanegol a awgrymir yn ystod yr ymgynghoriad

en-gb	During the consultation period, a workshop was held with a number of representatives from across the sector.
cy-gb	Yn ystod y cyfnod ymgynghori, cynhaliwyd gweithdy gyda nifer o gynrychiolwyr o bob rhan o'r sector.

en-gb	A range of initiatives were suggested to address the 6 key work areas and are listed below.
cy-gb	Awgrymwyd amrywiaeth o fentrau i fynd i'r afael â chwe maes gwaith allweddol ac fe'u rhestrir isod.

en-gb	These will be reviewed in more detail, and where appropriate, taken forward via the C&D implementation projects:
cy-gb	Bydd y rhain yn cael eu hadolygu'n fanylach, a lle y bo'n briodol eu datblygu drwy brosiectau gweithredu adeiladu a dymchwel:

en-gb	Design of construction projects and construction products
cy-gb	Dylunio prosiectau adeiladu a chynnyrch adeiladu

en-gb	• Planning guidance to encourage standard size materials;
cy-gb	xCanllawiau cynllunio i annog deunyddiau o faint safonol;

en-gb	use of qualified architects and professionals to ensure control of projects;
cy-gb	defnyddio penseiri a gweithwyr proffesiynol cymwys i sicrhau bod prosiectau'n cael eu rheoli;

en-gb	require Construction Design and Management (CDM) co-ordination.
cy-gb	mae angen cydgysylltu o ran Dylunio a Rheoli Adeiladu.

en-gb	• Introduction of house manuals - record of who built it, what/how/when (for maintenance purposes).
cy-gb	xCyflwyno llawlyfrau tǔ- cofnodi pwy a wnaeth ei adeiladu, beth/sut/pryd (at ddibenion cynnal a chadw).

en-gb	• Encourage designs of 'homes' not houses i.e. building for longevity.
cy-gb	xAnnog dylunio 'cartrefi' nid tai h.y. adeiladu ar gyfer hirhoedledd.

en-gb	Local authorities could be encouraged to offer self-build plots rather than larger plots for large housing developments.
cy-gb	Gellid annog awdurdodau lleol i gynnig plotiau hunanadeiladu yn hytrach na phlotiau mwy ar gyfer datblygiadau tai mawr.

en-gb	• Encourage refurbishment rather than demolition & new build.
cy-gb	xAnnog adnewyddu yn hytrach na dymchwel ac adeiladau newydd.

en-gb	There is currently a VAT incentive for new builds but not for remodelling properties.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae cymhelliant TAW ar gyfer adeiladau newydd ond nid ar gyfer ailfodelu eiddo.

en-gb	Damage to construction products in transit and in storage
cy-gb	Difrod i gynnyrch adeiladu wrth eu cludo a'u storio

en-gb	• Encourage supply chain forums on large scale projects to enable efficient material use planning and instil a better ethos around waste 'ownership' and site management.
cy-gb	xAnnog fforymau cadwyni cyflenwi ar gyfer prosiectau ar raddfa fawr i alluogi cynllunio defnydd effeithlon o ddeunyddiau a meithrin ethos gwell yn ymwneud â 'pherchenogaeth' gwastraff a rheoli safle.

en-gb	• Consider a sector wide charter / agreement / standard (based on percentage damage) for: the transport sector to encourage best practice (packaging used in-transit; organisation of loads to reduce movement in- transit and pallet reuse / take back).
cy-gb	xYstyried siarter / cytundeb / safon (yn seiliedig ar ganran y difrod) ar draws y sector ar gyfer: y sector trafnidiaeth i annog arfer gorau (deunydd pacio a ddefnyddir i gludo; trefnu llwythi i leihau symud wrth gludo ac ailddefnyddio paledi / eu derbyn yn ôl).

en-gb	Over ordering by builders and use of excess products generated on site
cy-gb	Adeiladwyr yn archebu gormod a defnyddio cynnyrch gormodol a gynhyrchir ar y safle

en-gb	• Standard contracts off the shelf with case law built around it and relevant clauses.
cy-gb	x Contractau safonol oddi ar y silff gyda chyfraith achosion wedi'i hadeiladu o'i hamgylch a chymalau perthnasol.

en-gb	• Standard waste plan as part of contract but with flexibility for contractor to alter i.e. a proposition that can be negotiated.
cy-gb	x Cynllun gwastraff safonol fel rhan o'r contract ond gyda hyblygrwydd i'r contractwr ei newid h.y. cynnig y gellir ei drafod.

en-gb	• Strategic mission statement from the Welsh Government considering competing priorities e.g. community benefits - local labour - choice.
cy-gb	xDatganiad cenhadaeth strategol gan Lywodraeth Cymru yn ystyried blaenoriaethau sy'n cystadlu e.e. manteision cymunedol - llafur lleol - dewis.

en-gb	• Consider possible legislation - procurement for best value not cheapest; targets to motivate e.g. max 10 per cent waste.
cy-gb	xYstyried deddfwriaeth bosibl - caffael ar gyfer gwerth gorau nid y rhataf;targedau i annog e.e. uchafswm gwastraff o 10 y cant.

en-gb	• More education of clients required with regards to refurbishment or deconstruction for reuse / recycling vs. demolition.
cy-gb	xMae angen rhoi mwy o addysg i gleientiaid o ran adnewyddu neu ddadadeiladu i ailddefnyddio/ailgylchu yn lle dymchwel.

en-gb	• Encourage opportunities for closer working between clients, demolition companies and architectural salvage companies to build time into contracts for recovering architectural features and building materials prior to demolition.
cy-gb	xAnnog cyfleoedd i gleientiaid, cwmnïau dymchwel a chwmnïau arbed eitemau pensaernïol gydweithio'n agosach i neilltuo amser mewn contractau er mwyn adfer nodweddion pensaernïol a deunyddiau adeiladu cyn dymchwel.

en-gb	The waste prevention target for construction and demolition waste is an absolute reduction of 1.4 per cent every year to 2050 of waste treated off-site based on 2006/7 baseline.
cy-gb	Y targed atal gwastraff ar gyfer gwastraff adeiladu a dymchwel yw lleihad absoliwt o 1.4 y cant bob blwyddyn tan 2050 ar gyfer gwastraff a drinnir oddi ar y safle yn seiliedig ar linell sylfaen 2006/7.

en-gb	This target is not statutory, but is an indicative target for us all to work together for a more sustainable sector in the future.
cy-gb	Nid yw'r targed hwn yn un statudol, ond mae'n darged dangosol i ni gyd weithio gyda'n gilydd i sicrhau sector mwy cynaliadwy yn y dyfodol.

en-gb	Data for these targets are currently collected by periodic waste generation surveys, the most recent of which reported on waste arising in 2005/06.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae data ar gyfer y targedau hyn yn cael eu casglu drwy arolygon cynhyrchu gwastraff achlysurol, ac adroddodd y diweddaraf ohonynt ar wastraff a gynhyrchwyd yn 2005/06.

en-gb	A survey of construction and demolition businesses reporting waste generated in 2012 is underway, and it will report in early 2014.
cy-gb	Mae arolwg o fusnesau adeiladu a dymchwel sy'n nodi gwastraff a gynhyrchwyd yn 2012 yn mynd rhagddo, a bydd yn cyflwyno adroddiad ar ddechrau 2014.

en-gb	The following indicator will be used to monitor progress at a strategic level, particularly against the objective of decoupling waste generation from economic growth.
cy-gb	Defnyddir y dangosydd canlynol i fonitro cynnydd yn strategol, yn enwedig yn erbyn yr amcan o ddatgysylltu cynhyrchu gwastraff oddi wrth dwf economaidd.

en-gb	• Construction and Demolition waste generation per unit Gross Value Added (GVA).
cy-gb	xGwastraff Adeiladu a Dymchwel a gynhyrchir fesul uned Gwerth Ychwanegol Crynswth (GYC).

en-gb	Data collected during previous surveys of Construction and Demolition waste arisings is not sufficiently precise to discern historic trends in decoupling.
cy-gb	Nid yw'r data a gasglwyd yn ystod arolygon blaenorol o wastraff Adeiladu a Dymchwel a gynhyrchwyd yn ddigon manwl i ganfod tueddiadau hanesyddol o ran datgysylltu.

en-gb	The 2013 survey and future surveys (or other data collection methods) will aim to reduce the levels of uncertainty in order that the indicator may be tracked.
cy-gb	Bydd arolwg 2013 ac arolygon yn y dyfodol (neu ddulliau eraill o gasglu data) yn ceisio lleihau'r lefelau ansicrwydd er mwyn gallu olrhain y dangosydd.

en-gb	There is currently a lack of comprehensive evidence on the efficacy of waste prevention measures, so by monitoring our implementation projects we will not only be able to assess progress internally, but also contribute to the evidence base in the public domain.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae diffyg tystiolaeth gynhwysfawr ar effeithiolrwydd mesurau atal gwastraff, felly drwy fonitro ein prosiectau gweithredu, byddwn yn gallu asesu cynnydd yn fewnol a hefyd yn gallu cyfrannu at y sail dystiolaeth sy'n eiddo i'r cyhoedd.

en-gb	Implementation projects are currently being developed, and will be accompanied by associated monitoring plans, targets or indicators as appropriate.
cy-gb	Mae prosiectau gweithredu yn cael eu datblygu ar hyn o bryd, a byddant yn cael eu hategu gan gynlluniau monitro, targedau neu ddangosyddion cysylltiedig fel y bo'n briodol.

en-gb	The Welsh Government will collate outputs from the monitoring plans and will report progress in its annual Towards Zero Waste progress report.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn coladu allbynnau o'r cynlluniau monitro ac yn adrodd ar gynnydd yn ei hadroddiad cynnydd blynyddol ar Tuag at Ddyfodol Diwastraff.

en-gb	5 Reuse
cy-gb	5 Ailddefnyddio

en-gb	Article 11 of the revised Waste Framework Directive requires that ‘Member States shall take measures, as appropriate, to promote the reuse of products and preparing for reuse activities, notably by encouraging the establishment and support of reuse and repair networks, the use of economic instruments, procurement criteria, quantitative objectives or other measures’.
cy-gb	Mae Erthygl 11 o'r Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff ddiwygiedig yn ei gwneud yn ofynnol bod Aelod-wladwriaethau yn cymryd camau, fel y bo'n briodol, i hyrwyddo ailddefnyddio cynnyrch a pharatoi ar gyfer gweithgarwch ailddefnyddio, yn enwedig drwy annog sefydlu a chynorthwyo rhwydweithiau ailddefnyddio a thrwsio, y defnydd o offerynnau economaidd, meini prawf caffael, amcanion meintiol neu fesurau eraill.

en-gb	The Welsh Government has assessed options for increasing reuse, preparing for reuse and repair of household, business and construction and demolition products currently entering the waste system.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi asesu opsiynau i gynyddu ailddefnyddio, paratoi ar gyfer ailddefnyddio a thrwsio cynnyrch cartref, busnes ac adeiladu a dymchwel sy'n mynd i'r system wastraff ar hyn o bryd.

en-gb	Three options were considered to 2025:
cy-gb	Ystyriwyd tri dewis tan 2025:

en-gb	• Business As Usual considers what could be achieved if current activity continues.
cy-gb	x Mae Busnes fel arfer yn ystyried yr hyn y gellid ei gyflawni os bydd y gweithgarwch presennol yn parhau.

en-gb	• Current Market Potential Realised considers the effect of increasing reuse such that current levels of demand for reused goods are met.
cy-gb	x Mae Gwireddu Potensial Presennol y Farchnad yn ystyried effaith cynyddu ailddefnyddio i fodloni lefelau presennol y galw am nwyddau wedi'u hailddefnyddio.

en-gb	• Feasible Potential Realised considers how the technically feasible potential for reuse could be realised, including repair where economically viable.
cy-gb	x Mae Potensial Ymarferol a Wireddwyd yn ystyried sut y gallai potensial technegol ymarferol ar gyfer ailddefnyddio gael ei wireddu, gan gynnwys trwsio lle y mae'n economaidd ymarferol.

en-gb	The available information indicates that:
cy-gb	Mae'r wybodaeth sydd ar gael yn nodi:

en-gb	• Currently, approximately 50,000 tonnes of household items are reused or sent for reuse by Welsh households, equivalent to 3 per cent of municipal solid waste.
cy-gb	xAr hyn o bryd, mae tua 50,000 tunnell o eitemau'r cartref yn cael eu hailddefnyddio neu eu hanfon i'w hailddefnyddio gan gartrefi Cymru, sy'n cyfateb i 3 y cant o wastraff solet trefol.

en-gb	• In 2011, households in Wales discarded products with a potential resale value of £140 million.
cy-gb	xYn 2011, gwnaeth cartrefi yng Nghymru waredu cynnyrch â gwerth ailwerthu posibl o £140 miliwn.

en-gb	• Reuse of office furniture and electrical items accounts for 0.1 per cent of industrial and commercial waste.
cy-gb	xMae ailddefnyddio dodrefn swyddfa ac eitemau trydanol yn cyfrif am 0.1 y cant o wastraff diwydiannol a masnachol.

en-gb	In 2011, businesses discarded products with a resale value of £14 million.
cy-gb	Yn 2011, gwnaeth busnesau waredu cynnyrch â gwerth ailwerthu o £14 miliwn.

en-gb	For all items, the resale value is estimated to be in excess of £2,000 per tonne.
cy-gb	Ar gyfer yr holl eitemau, amcangyfrifir bod y gwerth ailwerthu dros £2,000 fesul tunnell.

en-gb	By 2025, it is estimated that a 20 per cent increase in reuse of household and commercial and industrial items could occur based on current activities.
cy-gb	Erbyn 2025, amcangyfrifir y gallai cynnydd o 20 y cant o ran ailddefnyddio eitemau'r cartref a masnachol a diwydiannol ddigwydd yn seiliedig ar weithgarwch presennol.

en-gb	Capturing this would create jobs, volunteering opportunities, training places and work placements.
cy-gb	Byddai manteisio ar hyn yn creu swyddi, cyfleoedd gwirfoddoli, lleoedd hyfforddi a lleoliadau gwaith.

en-gb	Towards Zero Waste outlines a target by 2025 for reduction in household waste of 27 per cent from a 2007 baseline.
cy-gb	Mae Tuag at Ddyfodol Diwastraff yn amlinellu targed o leihau gwastraff o gartrefi 27 y cant erbyn 2025, a hynny o linell sylfaen 2007.

en-gb	Increases in reuse of products which do not enter the waste stream could provide 7 per cent of the required reduction.
cy-gb	Gallai cynnydd o ran ailddefnyddio cynnyrch nad ydynt yn mynd i'r ffrwd wastraff ddarparu 7 y cant o'r gostyngiad gofynnol.

en-gb	A programme for repair and reuse in Wales
cy-gb	Rhaglen trwsio ac ailddefnyddio yng Nghymru

en-gb	The Welsh Government is taking forward the initiatives below, which will collectively form a programme for repair and reuse in Wales.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn datblygu'r mentrau isod, a fydd gyda'i gilydd yn ffurfio rhaglen trwsio ac ailddefnyddio yng Nghymru.

en-gb	Electrical items
cy-gb	Eitemau trydanol

en-gb	Available information suggests that under the scenarios modelled for ‘current market potential realised’ and ‘feasible maximum potential realised’, demand exceeds supply for electrical items.
cy-gb	Mae'r wybodaeth sydd ar gael yn awgrymu, o dan y sefyllfaoedd a fodelwyd ar gyfer ‘gwerth posibl y farchnad a wireddwyd’ a ‘photensial mwyaf posibl ymarferol a wireddwyd’, bod y galw yn fwy na'r cyflenwad ar gyfer eitemau trydanol.

en-gb	There is therefore an opportunity to increase the supply of electrical items for reuse to meet that demand.
cy-gb	Felly mae cyfle i gynyddu'r cyflenwad o eitemau trydanol i'w hailddefnyddio i ateb y galw hwnnw.

en-gb	Options being developed are:
cy-gb	Dyma'r opsiynau sy'n cael eu datblygu:

en-gb	• Awareness raising through a communications campaign to increase the donation for reuse of electrical products by householders.
cy-gb	x Codi ymwybyddiaeth drwy ymgyrch gyfathrebu i gynyddu'r cynnyrch trydanol a roddir gan ddeiliaid tai i'w hailddefnyddio.

en-gb	• A voluntary agreement to encourage separate collection at designated collection facilities and work with approved authorised treatment facilities (AATFs) to encourage more repair, reuse and resale at their facilities.
cy-gb	xCytundeb gwirfoddol i annog casglu ar wahân mewn cyfleusterau casglu dynodedig a gweithio gyda chyfleusterau trin awdurdodedig a gymeradwywyd (AATF) i annog mwy o drwsio, ailddefnyddio ac ailwerthu yn eu cyfleusterau.

en-gb	• Research to identify the proportion of waste electrical items entering an AATF that is suitable for reuse.
cy-gb	xYmchwil i nodi cyfran yr eitemau trydanol gwastraff sy'n mynd i AATF sy'n addas ar gyfer ei hailddefnyddio.

en-gb	Furniture
cy-gb	Dodrefn

en-gb	Available information suggests that the scenarios modelled for ‘current market potential realised’ and ‘feasible maximum potential realised’ demand exceeds supply for furniture.
cy-gb	Mae'r wybodaeth sydd ar gael yn awgrymu, o ran y sefyllfaoedd a fodelwyd ar gyfer ‘gwerth posibl y farchnad a wireddwyd’ a ‘photensial mwyaf posibl ymarferol a wireddwyd’, bod y galw yn fwy na'r cyflenwad ar gyfer dodrefn.

en-gb	There is therefore an opportunity to increase the supply of furniture for reuse to meet that demand.
cy-gb	Felly mae cyfle i gynyddu'r cyflenwad o ddodrefn i'w hailddefnyddio i ateb y galw hwnnw.

en-gb	• Green Procurement – require proportion of need for furniture to come from reused sources.
cy-gb	x Caffael Gwyrdd – ei gwneud yn ofynnol i gyfran o'r angen am ddodrefn ddod o ffynonellau wedi'u hailddefnyddio.

en-gb	• A demonstration project/trial to be developed on an extended producer responsibility scheme for furniture.
cy-gb	x Prosiect/arbrawf arddangos i'w ddatblygu ar gynllun cyfrifoldeb cynhyrchydd estynedig ar gyfer dodrefn.

en-gb	Clothing
cy-gb	Dillad

en-gb	The following option is being developed:
cy-gb	Mae'r opsiwn canlynol yn cael ei ddatblygu:

en-gb	• A communications campaign to increase the purchase of reused clothing.
cy-gb	x Ymgyrch gyfathrebu i gynyddu'r dillad wedi'i ailddefnyddio a brynir.

en-gb	Overarching measures
cy-gb	Mesurau cyffredinol

en-gb	An enhanced Reuse Network is also an option being considered for development.
cy-gb	Mae Rhwydwaith Ailddefnyddio well hefyd yn opsiwn sy'n cael ei ystyried ar gyfer ei ddatblygu.

en-gb	This would build on the existing infrastructure for reuse including potentially:
cy-gb	Byddai hyn yn adeiladu ar y seilwaith presennol ar gyfer ailddefnyddio gan gynnwys o bosibl:

en-gb	• Shared warehousing.
cy-gb	x Rhannu warysau.

en-gb	• Establishing a phone line.
cy-gb	x Sefydlu llinell ffôn.

en-gb	• Public communications and other activities.
cy-gb	x Cyfathrebu cyhoeddus a gweithgarwch arall.

en-gb	This network is complementary to the options above.
cy-gb	Mae'r rhwydwaith hwn yn ategu'r opsiynau uchod.

en-gb	WRAP is developing a generic standard for reuse.
cy-gb	Mae WRAP yn datblygu safon gyffredinol ar gyfer ailddefnyddio.

en-gb	The ultimate aim of the standard is to allow reuse organisations to offer reuse products which have been subjected to a quality assured process, thereby building confidence in the sector and aiding its development.
cy-gb	Nod y safon yn y pen draw yw galluogi sefydliadau ailddefnyddio i gynnig cynnyrch wedi'u hailddefnyddio a fu'n destun proses sicrhau ansawdd ac felly meithrin hyder yn y sector a chynorthwyo ei ddatblygiad.

en-gb	The standard can be used to support the development of a Reuse Network.
cy-gb	Gellir defnyddio'r safon i gynorthwyo datblygu Rhwydwaith Ailddefnyddio.

en-gb	6 Next Steps
cy-gb	6 Y Camau Nesaf

en-gb	Implementation projects
cy-gb	Prosiectau gweithredu

en-gb	Data and Evidence Plan
cy-gb	Cynllun Data a Thystiolaeth

en-gb	To assess the feasibility of our implementation projects, ensure we realise benefits, and evaluate our performance, we need access to appropriate data and evidence.
cy-gb	Er mwyn asesu dichonoldeb ein prosiectau gweithredu, sicrhau ein bod yn gwireddu manteision, a gwerthuso ein perfformiad, mae angen i ni gael gafael ar ddata a thystiolaeth briodol.

en-gb	High level targets and indicators will be monitored on an all Wales level to help us to monitor whether we are on track to meet our goal of ‘one planetliving’ by 2050.
cy-gb	Bydd targedau a dangosyddion lefel uchel yn cael eu monitro ar lefel Cymru gyfan i'n helpu i fonitro a ydym ar y trywydd iawn i gyflawni ein nod o ‘fyw unblaned’ erbyn 2050.

en-gb	The implementation projects will have their own monitoring requirements, and the results will be captured and analysed to ensure that we get value for money from our work.
cy-gb	Bydd gan y prosiectau gweithredu eu gofynion monitro eu hunain, a chaiff y canlyniadau eu cofnodi a'u dadansoddi i sicrhau ein bod yn cael gwerth am arian o'n gwaith.

en-gb	Progress will be reported annually on the Welsh Government website.
cy-gb	Cyflwynir adroddiad cynnydd blynyddol ar wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	Reporting to the EC
cy-gb	Cyflwyno adroddiad Comisiwn Ewropeaidd

en-gb	We will report to the European Commission that we have produced the waste prevention programme, as required by EU legislation.
cy-gb	Byddwn yn cyflwyno adroddiad i'r Comisiwn Ewropeaidd i gadarnhau ein bod wedi llunio'r rhaglen atal gwastraff, fel sy'n ofynnol gan ddeddfwriaeth yr UE.

en-gb	Appendix A Impact of the economy, business activity and demographic drivers on waste generation
cy-gb	Atodiad A Effaith yr economi, gweithgarwch busnes ac ysgogwyr demograffig ar y gwastraff a gynhyrchir

en-gb	A.1  Household Waste
cy-gb	A.1  Gwastraff Cartref

en-gb	The Welsh Government commissioned an assessment of the trend in household waste generated in Wales, which can be found as a separate document within the evidence base for this programme32.
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru asesiad o'r duedd mewn gwastraff o gartrefi a gynhyrchir yng Nghymru, y gellir ei ganfod fel dogfen ar wahân yn y sail dystiolaeth ar gyfer y rhaglen hon32.

en-gb	Over the past few years, since 2006, there has been a decrease in household waste generated in Wales.
cy-gb	Dros y blynyddoedd diwethaf, ers 2006, cafwyd gostyngiad yn y gwastraff o gartrefi a gynhyrchir yng Nghymru.

en-gb	However for much of this time the country has been in recession, so it is difficult to determine whether this is a trend which will continue in the future.
cy-gb	Fodd bynnag ar gyfer llawer o'r amser hwn mae'r wlad wedi bod mewn dirwasgiad, felly mae'n anodd penderfynu a yw hon yn duedd a fydd yn parhau yn y dyfodol.

en-gb	The researchers’ forecast for future waste generation suggests that if the economy recovers as the UK Government predicts, waste generation will level off and then increase again.
cy-gb	Mae rhagolwg yr ymchwilwyr ar gyfer y gwastraff a gynhyrchir yn y dyfodol yn awgrymu os bydd yr economi'n adfer, fel y mae Llywodraeth y DU yn ei ragweld, bydd y gwastraff a gynhyrchir yn gwastatu ac yna'n cynyddu eto.

en-gb	To reduce the possibility of this happening, it is important that policies and initiatives for waste prevention are introduced at the earliest opportunity.
cy-gb	I leihau'r posibilrwydd o hyn yn digwydd, mae’n bwysig bod polisïau a mentrau ar gyfer atal gwastraff yn cael eu cyflwyno cyn gynted â phosibl.

en-gb	The report also discusses whether de-coupling is inevitable as a country’s population becomes more prosperous.
cy-gb	Mae’r adroddiad hefyd yn trafod a yw datgysylltu yn anochel wrth i boblogaeth gwlad ddod yn fwy ffyniannus.

en-gb	There is an argument that as households become wealthier, their marginal expenditure will go towards discretionary items which generate less waste.
cy-gb	Ceir dadl bod gwariant ymylol cartrefi, wrth iddynt ddod yn gyfoethocach, yn mynd tuag at eitemau dewisol sy'n cynhyrchu llai o wastraff.

en-gb	For example, the household will eat the same quantity of food but may buy from more expensive retailers or brands.
cy-gb	Er enghraifft, bydd y cartref yn bwyta yr un swm o fwyd ond efallai y byddant yn prynu o fanwerthwyr neu frandiau drutach.

en-gb	They may also choose to spend on experiences such as travel, gym membership, cultural events or eating out – these do not contribute towards household waste.
cy-gb	Efallai y byddant hefyd yn dewis gwario ar brofiadau megis teithio, aelodaeth campfa, digwyddiadau diwylliannol neu fwyta allan – nid yw'r rhain yn cyfrannu at wastraff o gartrefi.

en-gb	A.2  Industrial and Commercial Waste
cy-gb	A.2  Gwastraff Diwydiannol a Masnachol

en-gb	It stands to reason that the size of the economy and the types of businesses will impact heavily on the types and quantities of wastes that are generated.
cy-gb	Wrth reswm, bydd maint yr economi a'r mathau o fusnesau yn effeithio'n fawr ar y mathau a'r symiau o wastraff a gynhyrchir.

en-gb	However the lack of regularly reported, comprehensive data on waste generation makes an assessment of historic de-coupling impossible.
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r diffyg gwybodaeth reolaidd, gynhwysfawr am gynhyrchu gwastraff yn ei gwneud yn amhosibl cynnal asesiad o ddatgysylltu hanesyddol.

en-gb	Businesses are becoming increasingly influenced by rises in the cost of resources and some have responded by action, resulting in resource efficiency and waste prevention.
cy-gb	Mae busnesau yn cael eu dylanwadu fwyfwy gan gynnydd yng nghost adnoddau ac mae rhai wedi ymateb gyda chamau gweithredu, gan arwain at effeithlonrwydd adnoddau ac atal gwastraff.

en-gb	The precision and frequency of waste data will make the future assessment of de-coupling difficult, but by working towards absolute prevention targets we can measure these through data from periodic business surveys.
cy-gb	Bydd cywirdeb ac amlder data gwastraff yn gwneud asesu datgysylltu yn anodd yn y dyfodol, ond drwy weithio tuag at dargedau atal absoliwt, gallwn fesur y rhain drwy ddata o arolygon busnes achlysurol.

en-gb	32 Assessment of Trends in Household Waste arising in Wales, Eunomia (2012)
cy-gb	32 Assessment of Trends in Household Waste arising in Wales, Eunomia (2012)

en-gb	A.3  Construction and Demolition Waste
cy-gb	A.3  Gwastraff Adeiladu a Dymchwel

en-gb	When the C&D waste survey was carried out (in 2006), the Construction sector in Wales had a turnover of £7,432 million33 and employed around 110,00034 people, including those self-employed.
cy-gb	Pan gynhaliwyd yr arolwg gwastraff adeiladu a dymchwel (yn 2006), roedd gan y sector Adeiladu yng Nghymru drosiant o £7,432 miliwn33 ac roedd yn cyflogi tua 110,00034 o bobl, gan gynnwys y rhai hunangyflogedig.

en-gb	There were in 40,170 businesses, of which 39,410 (98 per cent) were micro-businesses employing fewer than 10 employees;
cy-gb	Roedd 40,170 o fusnesau, ac roedd 39,410 (98 y cant) ohonynt yn ficrofusnesau a gyflogai lai na 10 o weithwyr;

en-gb	the remainder were primarily self employed builders.
cy-gb	roedd y gweddill yn adeiladwyr hunangyflogedig yn bennaf.

en-gb	A significant proportion of construction employees (>60 per cent) were low-skilled labourers35.
cy-gb	Roedd cyfran sylweddol o'r gweithwyr adeiladu (>60 y cant) yn llafurwyr sgiliau isel35.

en-gb	The Index of Construction for Wales36 is a quarterly release produced by the Welsh Government.
cy-gb	Mae Mynegai Adeiladu Cymru36 yn ddatganiad chwarterol a baratoir gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	It shows the short-term movements in the economic output of the construction industry within Wales, which accounts for approximately 7 per cent of the Welsh economy.
cy-gb	Mae’n dangos y symudiadau tymor byr yn allbwn economaidd y diwydiant adeiladu yng Nghymru, sy'n cyfrif am tua 7 y cant o economi Cymru.

en-gb	Figure 11 shows the Index of Construction for Wales and for the UK from Quarter 4 1999 to Quarter 2
cy-gb	Mae Ffigur 11 yn dangos Mynegai Adeiladu Cymru a'r DU o Chwarter 4 1999 tan Chwarter 2 2013.

en-gb	Short term trends in the Welsh Index of Construction can be volatile.
cy-gb	Gall tueddiadau tymor byr ym Mynegai Adeiladu Cymru fod yn gyfnewidiol.

en-gb	Since 2008 (around the start of the recession of 2008-09) Wales has had larger falls in output than the UK.
cy-gb	Ers 2008 (ar ddechrau dirwasgiad 2008-09) mae Cymru wedi wynebu gostyngiadau mwy o ran allbwn na'r DU.

en-gb	Between the second quarter of 2010 and the end of 2011 Wales broadly tracked the movements of the UK.
cy-gb	Rhwng ail chwarter 2010 a diwedd 2011 roedd Cymru wedi dilyn trywydd symudiadau'r DU yn fras.

en-gb	Since then output in Wales increased in mid 2012 recovering to levels above the UK before falling in the latest two quarters.
cy-gb	Ers hynny cynyddodd yr allbwn yng Nghymru yng nghanol 2012 gan adfer i lefelau yn uwch na'r DU cyn disgyn yn y ddau chwarter diweddaraf.

en-gb	Figure 11 Index of construction for UK and Wales
cy-gb	Ffigur 11 Mynegai adeiladu ar gyfer y DU a Chymru

en-gb	Stats Wales
cy-gb	Ystadegau Cymru

en-gb	33 Business Structure Statistics, available from StatsWales website.
cy-gb	33 Ystadegau Strwythur Busnes, ar gael o wefan StatsCymru.

en-gb	34 ONS.
cy-gb	34 ONS.

en-gb	Workforce jobs by industry (SIC 2007) - seasonally adjusted.
cy-gb	Swyddi gweithleoedd yn ôl diwydiant (SIC 2007) - wedi'i addasu'n dymhorol.35 LEK Consulting.

en-gb	36 Statistics for Wales.
cy-gb	36 Ystadegau ar gyfer Cymru.

en-gb	Index of production for Wales and Index of Construction for Wales Quarter 2, 2013.
cy-gb	Mynegai cynhyrchu Cymru a mynegai adeiladu Cymru Chwarter 2, 2013.

en-gb	Appendix B Evaluation of measures for the Waste Prevention Programme
cy-gb	Atodiad B Gwerthuso mesurau ar gyfer y Rhaglen Atal Gwastraff

en-gb	B.1  Measures for Household Waste
cy-gb	B.1  Mesurau ar gyfer Gwastraff o Gartrefi

en-gb	The Welsh Government commissioned the evaluation of suitable measures to reduce household waste37.
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru waith i werthuso mesurau addas i leihau gwastraff o gartrefi37.

en-gb	This section summarises the work, which can be found in the accompanying evidence base supporting this programme.
cy-gb	Mae'r adran hon yn crynhoi'r gwaith, y gellir ei weld yn y sail dystiolaeth ategol sy'n ategu'r rhaglen hon.

en-gb	The work involved mapping existing activity and policy against:
cy-gb	Roedd y gwaith yn cynnwys mapio gweithgarwch a pholisi presennol yn erbyn:

en-gb	• Its waste prevention impact.
cy-gb	x Ei effaith o ran atal gwastraff.

en-gb	• The measures listed in Annex IV of the revised Waste Framework Directive.
cy-gb	x Y mesurau a restrir yn Atodiad IV o'r Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff ddiwygiedig.

en-gb	• Sustainable Development outcomes.
cy-gb	x Canlyniadau Datblygu Cynaliadwy.

en-gb	An outline programme of activity was drawn up to meet the waste prevention target of -1.2 per cent (of the 2007 baseline) per annum.
cy-gb	Lluniwyd rhaglen amlinellol o weithgarwch i gyflawni'r targed atal gwastraff o ­ y cant (o linell sylfaen 2007) y flwyddyn.

en-gb	This evaluation of current activity highlighted that the challenge for this Waste Prevention Programme is to identify ways to maximise the effectiveness of measures already in place, rather than find additional new measures.
cy-gb	Pwysleisiodd y gwerthusiad hwn o weithgarwch presennol mai'r her ar gyfer y Rhaglen Atal Gwastraff hon yw nodi ffyrdd o sicrhau effeithiolrwydd mwyaf posibl mesurau sydd eisoes ar waith, yn hytrach na dod o hyd i fesurau ychwanegol newydd.

en-gb	B.2  Measures for Industrial and Commercial Waste
cy-gb	B.2  Mesurau ar gyfer Gwastraff Diwydiannol a Masnachol

en-gb	In preparing this programme, the Welsh Government commissioned AMEC Environment and Infrastructure Ltd38 to evaluate a range of measures which could be used to tackle waste prevention in respect of industrial and commercial (I&C) waste.
cy-gb	Wrth baratoi'r rhaglen hon, comisiynodd Llywodraeth Cymru AMEC Environment and Infrastructure Ltd38 i werthuso amrywiaeth o fesurau y gellid eu defnyddio i fynd i'r afael ag atal gwastraff mewn perthynas â gwastraff diwydiannol a masnachol.

en-gb	The evaluation identified the following measures that lead directly to waste prevention:
cy-gb	Nododd y gwerthusiad y mesurau canlynol sy'n arwain yn uniongyrchol at atal gwastraff:

en-gb	Ecodesign is a strategic way of thinking about the design process, incorporating considerations around the sustainability impacts of product, processes and packaging across the entire life cycle of the product, from extraction of raw materials to disposal at end of life.
cy-gb	Mae ecoddylunio yn ffordd strategol o feddwl am y broses ddylunio, gan ymgorffori ystyriaethau'n ymwneud ag effeithiau cynaliadwyedd cynnyrch, prosesau a deunydd pacio ar draws cylch bywyd cyfan y cynnyrch, o echdynnu deunyddiau crai i waredu ar ddiwedd bywyd.

en-gb	Its broad ethos ensures that waste prevention and resource use is considered among a wide range of criteria and across the life cycle, thereby ensuring the best sustainability outcomes and avoiding negative unintended consequences.
cy-gb	Mae ei ethos eang yn sicrhau bod atal gwastraff a defnyddio adnoddau yn cael eu hystyried ymhlith amrywiaeth eang o feini prawf ac ar draws y cylch bywyd, gan sicrhau'r canlyniadau cynaliadwyedd gorau ac osgoi canlyniadau negyddol anfwriadol.

en-gb	37 Evaluation of current activity and outline options for a waste prevention plan (Phase 2 report), Brook Lyndhurst
cy-gb	37 Evaluation of current activity and outline options for a waste prevention plan (adroddiad Cam 2), Brook Lyndhurst

en-gb	38 Evaluation of a range of Waste Prevention Initiatives for Industrial and Commercial wastes produced in Wales to support the Waste Prevention Programme, AMEC (2013)
cy-gb	38 Evaluation of a range of Waste Prevention Initiatives for Industrial and Commercial wastes produced in Wales to support the Waste Prevention Programme, AMEC (2013)

en-gb	Ecodesign can be used to achieve waste prevention by changing the way that products are designed to reduce the amount and type of material in products (including hazardousness);
cy-gb	Gellir defnyddio ecoddylunio i atal gwastraff drwy newid y ffordd y mae cynnyrch yn cael eu dylunio i leihau swm a math y deunydd mewn cynnyrch (gan gynnwys natur beryglus);

en-gb	design for reuse, remanufacture, separation and recycling.
cy-gb	dylunio ar gyfer ailddefnyddio, ail-weithgynhyrchu, gwahanu ac ailgylchu.

en-gb	Resource Efficient Business Models
cy-gb	Modelau Busnes sy'n Effeithlon o ran Adnoddau

en-gb	Resource efficient business models can result in significant environmental and economic benefits, and take a number of forms including service systems, hire and leasing and incentivised return systems.
cy-gb	Gall modelau busnes sy'n effeithlon o ran adnoddau arwain at fanteision amgylcheddol ac economaidd sylweddol, a gallant fod ar sawl ffurf gan gynnwys systemau gwasanaeth, llogi a phrydlesu a systemau dychwelyd â chymhelliant.

en-gb	New business models often require strong innovative leadership from within the business, as they are a departure from the traditional model of product manufacture and sale.
cy-gb	Mae modelau busnes newydd yn aml yn galw am arweinyddiaeth arloesol gref o fewn y busnes, am eu bod yn gwyro oddi wrth y model traddodiadol o weithgynhyrchu a gwerthu cynnyrch.

en-gb	The rise in the financial value of resources linked to an increase in awareness of sustainability issues, has led to innovation among a limited number of businesses, but there is a need to stimulate greater innovation if the full sustainable development benefits are to be realised.
cy-gb	Mae'r cynnydd yng ngwerth ariannol adnoddau yn gysylltiedig ag ymwybyddiaeth o faterion cynaliadwyedd wedi arwain at arloesedd ymhlith nifer cyfyngedig o fusnesau, ond mae angen ysgogi mwy o arloesedd er mwyn gwireddu manteision llawn datblygu cynaliadwy.

en-gb	Products with high environmental impact, including clothing and other textiles, home and workplace furniture, chemicals, and electrical and electronic equipment, have potential in the context of resource efficient business models.
cy-gb	Mae gan gynnyrch ag effaith amgylcheddol uchel, gan gynnwys dillad a thecstilau eraill, dodrefn cartrefi a gweithleoedd, cemegion, a chyfarpar trydanol ac electronig, botensial yng nghyd-destun modelau busnes sy'n effeithlon o ran adnoddau.

en-gb	Green procurement and supply chains
cy-gb	Caffael gwyrdd a chadwyni cyflenwi

en-gb	Supply chain measures and green procurement is an important driver of change in the I&C sector, where often businesses are driven by the needs and wants of those further up the supply chain.
cy-gb	Mae mesurau cadwyn gyflenwi a chaffael gwyrdd yn ysgogydd pwysig o ran newid yn y sector diwydiannol a masnachol, lle mae busnesau'n aml yn cael eu llywio gan anghenion a dymuniadau'r rhai ymhellach i fyny'r gadwyn gyflenwi.

en-gb	The ability of big business and the public sector to implement top-down approaches and influence businesses in their supply chain is important in encouraging waste prevention.
cy-gb	Mae gallu busnesau mawr a'r sector cyhoeddus i weithredu ymagweddau o'r brig i lawr a dylanwadu ar fusnesau yn eu cadwyn gyflenwi yn bwysig o ran annog atal gwastraff.

en-gb	An organisation’s procurement can influence waste in two ways:
cy-gb	Gall prosesau caffael sefydliad ddylanwadu ar wastraff mewn dwy ffordd:

en-gb	as a tool for internal change - whereby products they choose to buy are changed (such as reductions in office paper or the use of re-usable packaging materials);
cy-gb	fel dull ar gyfer newid mewnol - lle mae'r cynnyrch y maent yn dewis eu prynu yn cael eu newid (megis gostyngiadau mewn papur swyddfa neu ddefnyddio deunydd pacio y gellir ei ailddefnyddio);

en-gb	or as a tool for external change whereby they influence suppliers and stakeholders39.
cy-gb	neu fel dull ar gyfer newid allanol lle maent yn dylanwadu ar gyflenwyr a rhanddeiliaid39.

en-gb	39 Oakdene Hollins (2011)’ Business Waste Prevention Evidence Review’.
cy-gb	39 Oakdene Hollins (2011)’ Business Waste Prevention Evidence Review’.

en-gb	Available from
cy-gb	Ar gael o

en-gb	http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Menu=Menu&Module=More&Location=None&Completed=0&ProjectID=17499
cy-gb	http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Menu=Menu&Module=More&Location=None&Completed=0&ProjectID=17499

en-gb	Supporting Measures
cy-gb	Mesurau Ategol

en-gb	The AMEC report also identified the following measures that could be used to support implementation of the primary measures above, either on their own or as a basket of measures:
cy-gb	Gwnaeth adroddiad AMEC hefyd nodi'r mesurau canlynol y gellid eu defnyddio er mwyn gweithredu'r prif fesurau uchod, naill ai ar eu pen eu hunain neu fel casgliad o fesurau:

en-gb	Enabling Measures - these support the primary measures:
cy-gb	Mesurau Galluogi - mae'r rhain yn ategu'r prif fesurau:

en-gb	• Awareness and Guidance Documents.
cy-gb	x Dogfennau Ymwybyddiaeth ac Arweiniad.

en-gb	• Grants and Loans.
cy-gb	x Grantiau a Benthyciadau.

en-gb	• R&D promotion and development.
cy-gb	x Hyrwyddo a datblygu ymchwil a datblygu.

en-gb	• Use of Networks.
cy-gb	x Defnyddio Rhwydweithiau.

en-gb	• Taxes.
cy-gb	x Trethi.

en-gb	• Legislation.
cy-gb	x Deddfwriaeth.

en-gb	• Training programmes.
cy-gb	x Rhaglenni hyfforddi.

en-gb	• Voluntary Agreements.
cy-gb	x Cytundebau Gwirfoddol.

en-gb	• Funded business programmes.
cy-gb	x Rhaglenni busnes wedi'u hariannu.

en-gb	• Integrated Resources and Tools.
cy-gb	x Adnoddau a Dulliau Integredig.

en-gb	Measures which show less promise in respect of waste prevention:
cy-gb	Mesurau sy'n dangos llai o addewid o ran atal gwastraff:

en-gb	(These measures should not be relied on in isolation to effect change, but could be used as complementary measures (e.g. eco-labelling to inform businesses during purchasing) or be used to publicise success (e.g. awards)):
cy-gb	(Ni ddylid dibynnu ar y mesurau hyn ar eu pennau eu hunain i sicrhau newid, ond gellid eu defnyddio fel mesurau ategol (e.e. ecolabelu i gyfeirio busnesau pan fyddant yn prynu) neu eu defnyddio i roi cyhoeddusrwydd i lwyddiant (e.e. gwobrau)):

en-gb	• Awards.
cy-gb	x Gwobrau.

en-gb	• Eco-labelling.
cy-gb	x Eco-labelu.

en-gb	• Environmental Management Systems.
cy-gb	x Systemau Rheoli Amgylcheddol.

en-gb	B.3 Measures for Construction and Demolition Waste
cy-gb	B.3  Mesurau ar gyfer Gwastraff Adeiladu a Dymchwel

en-gb	A piece of work has been carried out by AMEC Environment and Infrastructure Ltd (see report published as part of the evidence base), to evaluate a range of measures which could be used to tackle waste prevention in the construction and demolition (C&D) sector.
cy-gb	Mae darn o waith wedi'i gynnal gan AMECA Environment and Infrastructure Ltd (gweler yr adroddiad a gyhoeddwyd fel rhan o'r sail dystiolaeth), i werthuso amrywiaeth o fesurau y gellid eu defnyddio i fynd i'r afael ag atal gwastraff yn y sector adeiladu a dymchwel.

en-gb	This was a high level piece of work using existing evidence, and was not designed to produce our programme of work in this area but rather to inform the elaboration and implementation of the programme.
cy-gb	Roedd hwn yn ddarn o waith lefel uchel, gan ddefnyddio tystiolaeth bresennol, ac nid oedd wedi'i gynllunio i baratoi ein rhaglen o waith yn y maes hwn ond yn hytrach i gyfeirio'r broses o ddatblygu'r rhaglen a'i gweithredu.

en-gb	• Eco-design.
cy-gb	x Eco-ddylunio.

en-gb	Enabling Measures – these support the primary measures:
cy-gb	Mesurau Galluogi - mae'r rhain yn ategu'r prif fesurau:

en-gb	• Innovation Vouchers.
cy-gb	x Talebau Arloesedd.

en-gb	• Networks.
cy-gb	x Rhwydweithiau.

en-gb	• Toolkits.
cy-gb	x Pecynnau Cymorth.

en-gb	• Construction Products Register.
cy-gb	x Cofrestr Cynnyrch Adeiladu.

en-gb	• Eco Labelling.
cy-gb	x Eco-labelu.

en-gb	• Guidance documents.
cy-gb	x Dogfennau canllaw.

en-gb	• Regulation.
cy-gb	x Rheoleiddio.

en-gb	• Site Waste Management Plans.
cy-gb	x Cynlluniau Rheoli Gwastraff ar Safleoedd.

en-gb	• Standards.
cy-gb	x Safonau.

en-gb	Measures which should not be relied on in isolation to effect change, but could be used as supporting measures (e.g. information campaigns) or be used to publicise success (e.g. awards):
cy-gb	Mesurau na ddylid dibynnu arnynt ar eu pennau eu hunain i sicrhau newid, ond gellid eu defnyddio fel mesurau ategol (e.e. ymgyrchoedd gwybodaeth) neu gael eu defnyddio i roi cyhoeddusrwydd i lwyddiant (e.e. gwobrau):

en-gb	• Certification.
cy-gb	x Ardystio.

en-gb	• Information campaigns.
cy-gb	x Ymgyrchoedd gwybodaeth.

en-gb	Appendix C Policy Framework and Initiatives at a European Level
cy-gb	Atodiad C Fframwaith Polisi a Mentrau ar Lefel Ewropeaidd

en-gb	The following extract from the EC guidelines on waste prevention programmes describe relevant initiatives at the European level.
cy-gb	Mae'r detholiad canlynol o ganllawiau'r Comisiwn Ewropeaidd ar raglenni atal gwastraff yn disgrifio mentrau perthnasol ar y lefel Ewropeaidd.

en-gb	EU Sustainable Development Strategy (SDS)
cy-gb	Strategaeth Datblygu Cynaliadwy yr UE

en-gb	One of the key challenges highlighted in the renewed EU SDS of 2006 is to improve the management and avoid the overexploitation of natural resources.
cy-gb	Un o’r heriau allweddol a amlygwyd yn Strategaeth Datblygu Cynaliadwy ddiwygiedig yr EU ar gyfer 2006 yw gwella'r broses o reoli adnoddau naturiol ac osgoi eu gorddefnyddio.

en-gb	Its main targets are to avoid the generation of waste and to enhance the efficient use of natural resources.
cy-gb	Ei brif dargedau yw osgoi cynhyrchu gwastraff a gwella'r defnydd effeithlon o adnoddau naturiol.

en-gb	The Thematic Strategy on Waste Prevention and Recycling
cy-gb	Y Strategaeth Thematig ar Atal Gwastraff ac Ailgylchu

en-gb	The Thematic Strategy on the Prevention and Recycling of Waste adopted in 2005 sets as long term goal for the EU to become a recycling society that seeks to avoid waste and uses waste as a resource.
cy-gb	Mae'r Strategaeth Thematig ar Atal ac Ailgylchu Gwastraff a fabwysiadwyd yn 2005 yn nodi fel nod hirdymor i'r UE ddod yn gymdeithas sy'n ailgylchu, sy'n ceisio osgoi gwastraff ac sy’n defnyddio gwastraff fel adnodd.

en-gb	To this end, the Strategy sets out key actions to modernize the existing legal framework and to promote waste prevention, reuse and recycling, with waste disposal only as last resort.
cy-gb	I'r perwyl hwn,mae’r Strategaeth yn nodi camau gweithredu allweddol i foderneiddio'r fframwaith cyfreithiol presennol a hyrwyddo atal gwastraff, ailddefnyddio ac ailgylchu, gyda gwaredu gwastraff yn ddewis olaf yn unig.

en-gb	The Commission has published a report in January 2010 on the implementation of the Strategy highlighting the accomplished progresses and remaining challenges, notably in terms of waste prevention.
cy-gb	Cyhoeddodd y Comisiwn adroddiad ym mis Ionawr 2010 ar weithredu'r Strategaeth gan amlygu'r cynnydd a sicrhawyd a'r heriau sy'n weddill, yn enwedig o ran atal gwastraff.

en-gb	This report highlights the importance of the use of economic instruments, notably to favour prevention and improved waste management in line with the waste hierarchy.
cy-gb	Mae'r adroddiad hwn yn amlygu pwysigrwydd defnyddio offerynnau economaidd, yn enwedig i ffafrio atal a gwella rheoli gwastraff yn unol â'r hierarchaeth gwastraff.

en-gb	The Seventh Environment Action Programme (7EAP)
cy-gb	Y Seithfed Rhaglen Gweithredu Amgylcheddol (7EAP)

en-gb	The European Commission has published a proposal for the 7th Environment Action Programme (2013-2020).
cy-gb	Mae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi cyhoeddi cynnig ar gyfer y 7fed Rhaglen Gweithredu Amgylcheddol (2013-2020).

en-gb	This sets out the EU's key environmental objectives.
cy-gb	Mae hon yn nodi amcanion amgylcheddol allweddol yr UE.

en-gb	The aim is to step up the contribution of environment policy to the transition towards a resource-efficient, low-carbon economy in which natural capital is protected and enhanced, and the health and well-being of citizens is safeguarded.
cy-gb	Y nod yw cynyddu cyfraniad polisi amgylcheddol i'r newid tuag at economi garbon isel sy'n effeithlon o ran adnoddau, lle mae cyfalaf naturiol yn cael ei ddiogelu a'i wella, a lle mae iechyd a lles dinasyddion yn cael ei ddiogelu.

en-gb	The programme provides an overarching framework for environment policy to 2020, identifying nine priority objectives for the EU and its Member States to attain.
cy-gb	Mae'r rhaglen yn darparu fframwaith cyffredinol ar gyfer polisi amgylcheddol hyd at 2020, gan nodi naw amcan blaenoriaeth i'r UE a'i Aelod-wladwriaethau eu cyflawni.

en-gb	Waste prevention is addressed in Priority Objective 2:
cy-gb	Eir i'r afael ag atal gwastraff yn Amcan Blaenoriaeth 2:

en-gb	“To turn the EU into a resource efficient, green and competitive low-carbon economy.”
cy-gb	Troi'r UE yn economi garbon isel sy'n effeithlon o ran adnoddau, yn wyrdd ac yn gystadleuol.

en-gb	The Commission’s proposed programme requires (inter alia) that by 2020:
cy-gb	Mae rhaglen arfaethedig y Comisiwn yn ei gwneud yn ofynnol (inter alia) erbyn 2020 bod:

en-gb	i) The overall environmental impact of production and consumption is reduced, in particular in the food, housing and mobility sectors.
cy-gb	i) Effaith amgylcheddol gyffredinol cynhyrchu a defnyddio yn cael ei lleihau, yn enwedig yn y sectorau bwyd, tai a symudedd.

en-gb	ii) Waste is safely managed as a resource, waste generated per capita is in absolute decline, energy recovery is limited to non-recyclable materials and landfilling of recyclable and compostable materials is effectively eradicated.
cy-gb	ii) Gwastraff yn cael ei reoli'n ddiogel fel adnodd, bod y gwastraff a gynhyrchir y pen yn dirywio'n absoliwt, adfer ynni wedi'i gyfyngu i ddeunyddiau na ellir eu hailgylchu a bod yr arfer o anfon deunyddiau y gellir eu hailgylchu a deunyddiau y gellir eu compostio i safleoedd tirlenwi yn dod i ben i bob pwrpas.

en-gb	The Commission’s proposal identifies that the following are required, in particular:
cy-gb	Mae cynnig y Comisiwn yn nodi bod angen y canlynol, yn arbennig:

en-gb	i) Establishing a more coherent framework for sustainable production and consumption.
cy-gb	i) Sefydlu fframwaith mwy cydlynol ar gyfer cynhyrchu a defnyddio cynaliadwy.

en-gb	Reviewing product legislation with a view to improving the environmental performance and resource efficiency of products throughout their lifecycle.
cy-gb	Adolygu deddfwriaeth cynnyrch gyda'r bwriad o wella perfformiad amgylcheddol ac effeithlonrwydd adnoddau cynnyrch drwy gydol eu cylch bywyd.

en-gb	Setting targets for the reduction of the overall impact of consumption.
cy-gb	Pennu targedau i leihau effaith gyffredinol defnydd.

en-gb	ii) Fully implementing EU waste legislation.
cy-gb	ii) Gweithredu deddfwriaeth yr UE ynghylch gwastraff yn llawn.

en-gb	This will include applying the waste hierarchy and the effective use of market-based instruments and measures to ensure that landfilling is effectively phased out, energy recovery is limited to non-recyclable materials, recycled waste is used as a major, reliable source of raw material for the EU, hazardous waste is safely managed and its generation is reduced, illegal waste shipments are eradicated and internal market barriers for environmentally-sound recycling activities in the EU are removed.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys defnyddio'r hierarchaeth gwastraff a'r defnydd effeithiol o offerynnau seiliedig ar y farchnad a mesurau i sicrhau bod yr arfer o anfon gwastraff i safleoedd tirlenwi yn cael ei ddirwyn i ben i bob pwrpas, adennill ynni wedi'i gyfyngu i ddeunyddiau na ellir eu hailgylchu, gwastraff wedi'i ailgylchu yn cael ei ddefnyddio fel prif ffynhonnell ddibynadwy o ddeunydd crai ar gyfer yr UE, gwastraff peryglus yn cael ei reoli'n ddiogel a chynhyrchu llai ohono, dileu cludo gwastraff anghyfreithlon a dileu rhwystrau marchnad mewnol i weithgarwch ailgylchu amgylcheddol gadarn yn yr UE.

en-gb	Action Plan on Sustainable Industrial Policy (SIP) – Sustainable Consumption and Production (SCP)
cy-gb	Cynllun Gweithredu ar Bolisi Diwydiannol Cynaliadwy – Defnyddio a Chynhyrchu Cynaliadwy

en-gb	SCP is about achieving more with less.
cy-gb	Mae Defnyddio a Chynhyrchu Cynaliadwy yn ymwneud â chyflawni mwy drwy ddefnyddio llai.

en-gb	In July 2008, the European Commission adopted, through coordinated efforts of DG ENV, DG ENTR, and DG TREN, an Action Plan on SIP and on SCP to support the economic competitiveness of the EU industry through improved energy and resource efficiency, as well as an improved capacity to develop appropriate technological solutions.
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2008, mabwysiadodd y Comisiwn Ewropeaidd, drwy ymdrechion ar y cyd DG ENV, DG ENTR, a DG TREN, Gynllun Gweithredu ar Bolisi Diwydiannol Cynaliadwy a Defnyddio a Chynhyrchu Cynaliadwy i gynorthwyo cystadleurwydd economaidd diwydiant yr UE drwy well effeithlonrwydd ynni ac adnoddau, yn ogystal â gwell gallu ac adnoddau i ddatblygu atebion technolegol priodol.

en-gb	Resource Efficiency Roadmap
cy-gb	Rhaglen Mapio ar gyfer Ewrop sy'n Effeithlon o ran Adnoddau

en-gb	The European Commission has set out a roadmap aimed at transforming Europe's economy into a sustainable one by 2050.
cy-gb	Mae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi nodi rhaglen mapio i drawsnewid economi Ewrop yn un gynaliadwy erbyn 2050.

en-gb	The Roadmap to a resource-efficient Europeadopted in September 2011, outlines how a resource efficient growth can be achieved, identifying the economic sectors consuming most resources and suggests tools and indicators to help guide action in the EU and at international level.
cy-gb	Mae'r Rhaglen Mapio ar gyfer Ewrop sy'n effeithlon o ran adnoddau a fabwysiadwyd ym mis Medi 2011, yn amlinellu sut y gellir cyflawni twf sy'n effeithlon o ran adnoddau, gan nodi'r sectorau economaidd sy'n defnyddio'r swm mwyaf o adnoddau ac yn awgrymu dulliau a dangosyddion i helpu i gyfeirio gweithredu yn yr UE ac yn rhyngwladol.

en-gb	In particular, the roadmap states that waste has to be regarded as a resource to be fed back into the economy and a higher priority needs to be given to reuse and recycling and incentives for waste prevention and recycling have to be created.
cy-gb	Yn arbennig, mae'r rhaglen mapio yn nodi bod yn rhaid gweld gwastraff fel adnodd i'w fwydo yn ôl i'r economi a bod angen rhoi mwy o flaenoriaeth i ailddefnyddio ac ailgylchu a bod yn rhaid creu cymhellion o safbwynt atal gwastraff ac ailgylchu.

en-gb	In particular, the Roadmap includes the following "aspirational targets" for waste management, to be achieved by 2020:
cy-gb	Yn arbennig, mae'r rhaglen mapio yn cynnwys y targedau canlynol "i ymgyrraedd atynt" ar gyfer rheoli gwastraff, i'w cyflawni erbyn 2020:

en-gb	waste generation should be reduced in absolute terms, reuse and recycling should reach the 'maximum feasible' level and be economically attractive, energy recovery should be limited to not recyclable waste and landfilling should be virtually eliminated.
cy-gb	dylai gwastraff a gynhyrchir gael ei leihau mewn termau absoliwt, dylai ailddefnyddio ac ailgylchu gyrraedd y lefel 'uchaf sy'n ymarferol' a bod yn economaidd ddeniadol, dylai adennill ynni gael ei gyfyngu i beidio ag ailgylchu gwastraff a dylid dileu'r arfer o anfon gwastraff i'w dirlenwi i bob pwrpas.

en-gb	Single Market for Green Products Initiative
cy-gb	Marchnad Sengl ar gyfer y Fenter Cynnyrch Gwyrdd

en-gb	A company wishing to market its product as green in several Member State markets faces a confusing range of choices of methods and initiatives, and might find it needs to apply several of them in order to prove the product's green credentials.
cy-gb	Mae cwmni sy'n dymuno marchnata ei gynnyrch fel un gwyrdd mewn marchnadoedd sawl Aelod-wladwriaeth yn wynebu amrywiaeth dryslyd o ddulliau a mentrau, ac efallai y bydd angen iddo ddefnyddio sawl un ohonynt er mwyn profi rhinweddau gwyrdd y cynnyrch.

en-gb	This is turning into a barrier for the circulation of green products in the Single Market.
cy-gb	Mae hyn yn troi'n rhwystr i ddosbarthu cynnyrch gwyrdd yn y Farchnad Sengl.

en-gb	Consumers are also confused by the stream of incomparable and diverse environmental information:
cy-gb	Mae defnyddwyr hefyd wedi'u drysu gan y llif o wybodaeth amgylcheddol amrywiol na ellir ei chymharu:

en-gb	according to a recent Eurobarometer, 48 per cent of European consumers are confused by the stream of environmental information they receive.
cy-gb	yn ôl Ewrobaromedr diweddar, mae 48 y cant o ddefnyddwyr Ewropeaidd wedi'u drysu gan y ffrwd o wybodaeth amgylcheddol y maent yn ei derbyn.

en-gb	This also affects their readiness to make green purchases.
cy-gb	Mae hyn hefyd yn effeithio ar eu parodrwydd i wneud pryniadau gwyrdd.

en-gb	The Single Market for Green Products initiative proposes a set of actions to overcome these problems:
cy-gb	Mae'r fenter Marchnad Sengl ar gyfer y Fenter Cynnyrch Gwyrdd yn cynnig cyfres o gamau i oresgyn y problemau hyn:

en-gb	• It establishes two methods to measure environmental performance throughout the lifecycle, the Product Environmental Footprint (PEF) and the Organisation Environmental Footprint (OEF);
cy-gb	x Mae'n sefydlu dau ddull o fesur perfformiad amgylcheddol drwy gydol y cylch bywyd, sef Ôl troed Amgylcheddol y Cynnyrch a'r Ôl troed Sefydliadol;

en-gb	• It recommends the use of these methods to Member States, companies, private organisations and the financial community through a Commission Recommendation;
cy-gb	x Mae'n argymell bod Aelod-wladwriaethau, cwmnïau, sefydliadau preifat a'r gymuned ariannol yn defnyddio'r dulliau hyn drwy Argymhelliad gan y Comisiwn;

en-gb	• It announces a three-year testing period to develop product- and sector- specific rules through a multi-stakeholder process;
cy-gb	x Mae'n cyhoeddi cyfnod profi tair blynedd i ddatblygu rheolau cynnyrch a phenodol i sector drwy broses aml-randdeiliad;

en-gb	• It provides principles for communicating environmental performance, such as transparency, reliability, completeness, comparability and clarity;
cy-gb	x Mae'n darparu egwyddorion ar gyfer cyfathrebu perfformiad amgylcheddol, megis tryloywder, dibynadwyedd, cyflawnrwydd, cymaroldeb ac eglurder;

en-gb	• It supports international efforts towards more coordination in methodological development and data availability.
cy-gb	x Mae'n cynorthwyo ymdrechion rhyngwladol tuag at fwy o gydgysylltu o ran datblygu methodolegol ac argaeledd data.

en-gb	The EU Ecolabel
cy-gb	Ecolabel yr UE

en-gb	The EU Ecolabel helps consumers to identify products and services that have a reduced environmental impact throughout their life cycle, from the extraction of raw material through to production, use and disposal.
cy-gb	Mae Ecolabel yr UE yn helpu defnyddwyr i nodi cynhyrchion a gwasanaethau sy'n cael effaith amgylcheddol lai drwy gydol eu cylch bywyd, o echdynnu deunydd crai hyd at gynhyrchu, defnyddio a gwaredu.

en-gb	Recognised throughout Europe, EU Ecolabel is a voluntary label promoting environmental excellence which can be trusted.
cy-gb	Wedi'i gydnabod ledled Ewrop, mae Ecolabel yr UE yn label gwirfoddol sy'n hyrwyddo rhagoriaeth amgylcheddol y gellir ymddiried ynddo.

en-gb	The EU Ecolabel scheme is a commitment to environmental sustainability.
cy-gb	Mae cynllun Ecolabel yr UE yn ymrwymiad i gynaliadwyedd amgylcheddol.

en-gb	The criteria have been developed and agreed upon by scientists, NGOs and stakeholders to create a credible and reliable way to make environmentally responsible choices.
cy-gb	Datblygwyd y meini prawf a chytunwyd arnynt gan wyddonwyr, cyrff anllywodraethol a rhanddeiliaid i greu ffordd gredadwy a dibynadwy o wneud dewisiadau amgylcheddol gyfrifol.

en-gb	From the raw materials to manufacturing, packaging, distribution and disposal, EU Ecolabel products are evaluated by independent experts to ensure they meet criteria that reduce their environmental impact.
cy-gb	O'r deunyddiau crai i weithgynhyrchu, deunydd pacio, dosbarthu a gwaredu, mae cynnyrch Ecolabel yr UE yn cael eu gwerthuso gan arbenigwyr annibynnol i sicrhau eu bod yn bodloni meini prawf sy'n lleihau eu heffaith amgylcheddol.

en-gb	The EU Ecolabel is an easy way to make an informed choice about the productsyou’re buying.
cy-gb	Mae Ecolabel yr UE yn ffordd hawdd o wneud dewis gwybodus am y cynnyrch rydych yn eu prynu.

en-gb	These products and services can be found in all EU Member States as well as in a wide range of countries throughout the world, including India, New Zealand, Canada and China.
cy-gb	Gellir dod o hyd i'r cynhyrchion a'r gwasanaethau hyn ym mhob un o Aelod­ wladwriaethau'r UE yn ogystal ag mewn amrywiaeth eang o wledydd ledled y byd, gan gynnwys India, Seland Newydd, Canada a Tsieina.

en-gb	All products bearing the EU Ecolabel have been checked by independent bodies for compliance with strict ecological and performance criteria.
cy-gb	Mae'r holl gynnyrch ag Ecolabel yr UE wedi'u gwirio gan gyrff annibynnol ar gyfer cydymffurfio â meini prawf ecolegol a pherfformiad llym.

en-gb	The label takes into account the main environmental impacts of a product as well as environmental performance throughout its life cycle.
cy-gb	Mae'r label yn ystyried prif effeithiau amgylcheddol cynnyrch yn ogystal â pherfformiad amgylcheddol drwy gydol ei gylch bywyd.

en-gb	Authorities in every EU Member State, as well as in Iceland, Norway and Liechtenstein, are responsible for managing the EU Ecolabel.
cy-gb	Mae awdurdodau ym mhob un o Aelod-wladwriaethau'r UE, yn ogystal â Gwlad yr Iâ, Norwy a Liechtenstein, yn gyfrifol am reoli Ecolabel yr UE.

en-gb	The scheme is voluntary, but hundreds of companies across Europe have joined up because of EU Ecolabel’s competitive edge and commitment to the environment.
cy-gb	Mae'r cynllun yn wirfoddol, ond mae cannoedd o gwmnïau ledled Ewrop wedi ymuno oherwydd mantais gystadleuol Ecolabel yr UE a'i ymrwymiad i'r amgylchedd.

en-gb	Customers can rely on the logo because every product is checked by independent experts.
cy-gb	Gall cwsmeriaid ddibynnu ar y logo oherwydd bod pob cynnyrch yn cael ei wirio gan arbenigwyr annibynnol.

en-gb	Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals (REACH)
cy-gb	Cofrestru, Gwerthuso ac Awdurdodi Cemegion a Chyfyngu arnynt (REACH)

en-gb	REACH is a European Union regulation concerning the Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals.
cy-gb	Mae REACH yn un o reoliadau'r Undeb Ewropeaidd sy'n ymwneud â Chofrestru, Gwerthuso ac Awdurdodi Cemegion a Chyfyngu arnynt.

en-gb	It came into force on 1st June 2007 and replaced a number of European Directives and Regulations with a single system.
cy-gb	Daeth i rym ar 1 Mehefin 2007 gan gyflwyno system sengl yn lle nifer o Gyfarwyddebau a Rheoliadau Ewropeaidd.

en-gb	A major part of REACH is the requirement for manufacturers or importers of substances to register them with a central European Chemicals Agency (ECHA).
cy-gb	Rhan fawr o REACH yw'r gofyniad i weithgynhyrchwyr neu fewnforwyr sylweddau eu cofrestru ag Asiantaeth Gemegion Ewropeaidd ganolog (ECHA).

en-gb	A registration package will be supported by a standard set of data on that substance.
cy-gb	Caiff pecyn cofrestru ei ategu gan set safonol o ddata ar y sylwedd hwnnw.

en-gb	The amount of data required is proportionate to the amount of substance manufactured or supplied.
cy-gb	Mae swm y data sy'n ofynnol yn gymesur â swm y sylwedd a weithgynhyrchir neu a gyflenwir.

en-gb	REACH has several aims:
cy-gb	Mae gan REACH sawl nod:

en-gb	• To provide a high level of protection of human health and the environment from the use of chemicals.
cy-gb	x Darparu lefel uchel o ddiogelwch i iechyd pobl a'r amgylchedd rhag y defnydd o gemegion.

en-gb	• To make the people who place chemicals on the market (manufacturers and importers responsible for understanding and managing the risks associated with their use.)
cy-gb	x Sicrhau bod y rhai sy'n rhoi cemegion ar y farchnad (gwneuthurwyr a mewnforwyr) yn gyfrifol am ddeall a rheoli'r risgiau sy'n gysylltiedig â'u defnyddio.)

en-gb	• To allow the free movement of substances on the EU market.
cy-gb	x Caniatáu i sylweddau symud yn rhydd ym marchnad yr UE.

en-gb	• To enhance innovation in and the competitiveness of the EU chemicals industry.
cy-gb	x Gwella arloesedd yn niwydiant cemegion yr UE a'i natur gystadleuol.

en-gb	• To promote the use of alternative methods for the assessment of the hazardous properties of substances e.g. quantitative structure-activity relationships (QSAR) and read across.
cy-gb	x Hyrwyddo'r defnydd o ddulliau amgen o asesu nodweddion peryglus sylweddau e.e. perthnasoedd strwythur-gweithgarwch meintiol (QSAR) a darllen ar draws.

en-gb	Appendix D Glossary
cy-gb	Atodiad Ch Rhestr termau

en-gb	Approved authorised treatment facilities (ATTFs):
cy-gb	Cyfleusterau trin awdurdodedig cymeradwy (ATTF):

en-gb	These are waste management facilities that reuse or treat specific wastes as required by EU Directives, and issue evidence notes to the producers that appropriate treatment has taken place.
cy-gb	Mae'r rhain yn gyfleusterau rheoli gwastraff sy'n ailddefnyddio neu'n trin gwastraff penodol fel sy'n ofynnol gan Gyfarwyddebau'r UE, a chyhoeddi nodiadau tystiolaeth i'r cynhyrchwyr bod triniaeth briodol wedi digwydd.

en-gb	An example is WEEE treatment facilities responsible for the reuse and treatment of WEEE and ensuring it's recycled and recovered.
cy-gb	Un enghraifft yw cyfleusterau trin WEEE sy'n gyfrifol am ailddefnyddio a thrin WEEE a sicrhau ei fod yn cael ei ailgylchu a'i adfer.

en-gb	Biodegradable waste:
cy-gb	Gwastraff bioddiraddadwy:

en-gb	any waste that is capable of undergoing anaerobic or aerobic decomposition, such as food and garden waste, and paper and paperboard.
cy-gb	unrhyw wastraff a all ddadelfennu'n anerobig neu'n aerobeg, megis gwastraff bwyd a gardd, a phapur a bwrdd papur.

en-gb	Bring site:
cy-gb	Safle dod â gwastraff:

en-gb	recycling point where the public can bring material for recycling, for example bottle and can banks.
cy-gb	man ailgylchu lle gall y cyhoedd ddod â deunydd i'w ailgylchu, er enghraifft banciau poteli a chaniau.

en-gb	They are generally located at supermarket car parks, council car parks and similar locations.
cy-gb	Maent yn cael eu lleoli fel arfer mewn meysydd parcio archfarchnadoedd, meysydd parcio cynghorau a lleoliadau tebyg.

en-gb	Commercial and industrial waste:
cy-gb	Gwastraff masnachol a diwydiannol:

en-gb	commercial waste is waste arising from any premises which are used wholly or mainly for trade, business, sport recreation or entertainment, excluding household and industrial waste.
cy-gb	mae gwastraff masnachol yn wastraff sy'n codi o unrhyw eiddo sy'n cael ei ddefnyddio'n gyfan gwbl neu'n bennaf ar gyfer masnach, busnes, chwaraeon, hamdden neu adloniant, ac eithrio gwastraff cartrefi a diwydiannol.

en-gb	Industrial waste is waste from any factory and from any premises occupied by an industry (excluding mines and quarries).
cy-gb	Mae gwastraff diwydiannol yn wastraff o unrhyw ffatri ac o unrhyw eiddo a feddiannir gan ddiwydiant (ac eithrio mwyngloddiau a chwareli).

en-gb	Composting:
cy-gb	Compostio:

en-gb	an aerobic, biological process in which biowastes, such as garden and kitchen waste, are converted into a stable granular material which can be applied to land to improve soil structure and enrich the nutrient content of the soil.
cy-gb	proses aerobeg, fiolegol lle mae biowastraff, megis gwastraff gardd a chegin yn cael eu troi'n ddeunydd gronynnog sefydlog y gellir ei ddefnyddio ar dir i wella strwythur y pridd a chyfoethogi cynnwys maethol y pridd.

en-gb	Construction and demolition waste:
cy-gb	Gwastraff adeiladu a dymchwel:

en-gb	waste arising from activities carried out by construction companies, demolition companies, civil engineering companies and general builders.
cy-gb	gwastraff sy'n codi o weithgarwch a gynhelir gan gwmnïau adeiladu, cwmnïau dymchwel, cwmnïau peirianneg sifil ac adeiladwyr cyffredinol.

en-gb	In the main, it relates to waste types listed in Chapter 17 of the List of Wastes (Wales) Regulations 2005, although it also includes other wastes generated by these organisations arising from their construction and demolition activities.
cy-gb	Mae'n ymwneud gan amlaf â mathau o wastraff a restrir ym Mhennod 17 o Reoliadau'r Rhestr Wastraffoedd (Cymru) 2005, er ei fod hefyd yn cynnwys gwastraff arall a gynhyrchir gan y sefydliadau hyn sy'n codi o'u gweithgarwch adeiladu a dymchwel.

en-gb	Ecodesign:
cy-gb	Ecoddylunio:

en-gb	a strategic design management process that is concerned with minimising the impact of the life cycle of products and services.
cy-gb	proses rheoli dylunio strategol sy'n ymwneud â lleihau effaith cylch bywyd cynnyrch a gwasanaethau.

en-gb	Approaches include life cycle analysis, design for disassembly and reducing the negative impact of a product on the environment (for example by removing hazardous chemicals or materials without compromising the design).
cy-gb	Mae ymagweddau'n cynnwys dadansoddiad cylch bywyd, dylunio ar gyfer datgymalu a lleihau effaith negyddol cynnyrch ar yr amgylchedd (er enghraifft drwy gael gwared ar gemegion neu ddeunyddiau peryglus heb gyfaddawdu o safbwynt y dyluniad).

en-gb	Ecological footprint:
cy-gb	Ôl troed Ecolegol:

en-gb	the ecological footprint methodology calculates the land area needed to feed, provide resource, produce energy and absorb the pollution (and waste) generated by our supply chains.
cy-gb	mae'r fethodoleg ôl troed ecolegol yn cyfrifo arwynebedd y tir sydd ei angen i fwydo, darparu adnoddau, cynhyrchu ynni ac amsugno'r llygredd (a'r gwastraff) a gynhyrchir gan ein cadwyni cyflenwi.

en-gb	Energy from waste:
cy-gb	Ynni o wastraff:

en-gb	technologies include anaerobic digestion, direct combustion (incineration with energy recovery);
cy-gb	mae'r technolegau'n cynnwys treulio anaerobig, hylosgi uniongyrchol (llosgi gan adfer ynni);

en-gb	use of secondary recovered or refuse derived fuel (an output from mechanical and biological treatment processes), pyrolysis and gasification (including plasma gasification).
cy-gb	defnyddio tanwydd deillio sydd wedi'i adfer neu danwydd sy’n deillio o sbwriel (allbwn o brosesau trin mecanyddol a biolegol), pyrolysis a nwyeiddio (gan gynnwys nwyeiddio plasma).

en-gb	Any given technology is more beneficial if heat and electricity can be recovered.
cy-gb	Mae unrhyw dechnoleg benodol yn fwy buddiol os gellir adfer gwres a thrydan.

en-gb	The Waste Framework Directive considers that where waste is used principally as a fuel or other means to generate electricity it is a recovery activity provided it complies with certain criteria, which includes exceeding an energy efficiency threshold.
cy-gb	Lle mae gwastraff yn cael ei ddefnyddio'n bennaf fel tanwydd neu ffordd arall o gynhyrchu trydan mae'r Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff o'r farn ei fod yn weithgarwch adfer ar yr amod ei fod yn cydymffurfio â meini prawf penodol, sy'n cynnwys mynd y tu hwnt i drothwy effeithlonrwydd ynni.

en-gb	Hazardous waste:
cy-gb	Gwastraff peryglus:

en-gb	this is waste that may be harmful to human health or the environment.
cy-gb	mae hwn yn wastraff a all fod yn niweidiol i iechyd pobl neu'r amgylchedd.

en-gb	Examples of hazardous wastes include asbestos, some chemical wastes, some healthcare wastes, electrical equipment containing hazardous components such as cathode ray tubes or lead solder, fluorescent light tubes, lead-acid batteries and oily sludges.
cy-gb	Mae enghreifftiau o wastraff peryglus yn cynnwys asbestos, rhai mathau o wastraff cemegol, rhai mathau o wastraff gofal iechyd, offer trydanol sy'n cynnwys cydrannau peryglus megis tiwbiau pelydrau cathod neu sodr plwm, tiwbiau golau fflworoleuol, batris plwm-asid a lleidiau olewog.

en-gb	Landfill sites:
cy-gb	Safleoedd tirlenwi:

en-gb	any areas of land in which waste is deposited.
cy-gb	unrhyw arwynebedd o dir lle dyddodir gwastraff.

en-gb	Landfill sites are often located in disused mines or quarries.
cy-gb	Mae safleoedd tirlenwi yn aml wedi'u lleoli mewn mwyngloddiau neu chwareli segur.

en-gb	One Planet Living:
cy-gb	Byw Un Blaned:

en-gb	one Planet Living is a vision of a sustainable world, in which people everywhere can enjoy a high quality of life within the productive capacity of the planet, with space left for wildlife and wilderness.
cy-gb	mae Byw Un Blaned yn weledigaeth o fyd cynaliadwy, lle gall pobl ym mhob man fwynhau ansawdd bywyd uchel o fewn gallu ac adnoddau cynhyrchiol y blaned, gyda lle i fywyd gwyllt a thir gwyllt.

en-gb	Organisations around the world are using the one planet living approach to take measurable steps towards genuine sustainability.
cy-gb	Mae sefydliadau ledled y byd yn defnyddio'r ymagwedd byw un blaned i gymryd camau mesuradwy tuag at gynaliadwyedd gwirioneddol.

en-gb	Preparing for reuse:
cy-gb	Paratoi ar gyfer ailddefnyddio:

en-gb	means checking, cleaning or repairing recovery operations, by which products or components of products that have become waste are prepared so that they can be reused without any other pre- processing.
cy-gb	mae hyn yn golygu gweithrediadau adfer i wirio, glanhau neu drwsio, lle mae cynnyrch neu gydrannau cynnyrch gwastraff yn cael eu paratoi er mwyn iddynt allu cael eu hailddefnyddio heb unrhyw ragbrosesu arall.

en-gb	Procurement:
cy-gb	Caffael:

en-gb	The act of obtaining or buying goods or services.
cy-gb	Y weithred o gael gafael ar nwyddau neu wasanaethau neu eu prynu.

en-gb	Producer responsibility:
cy-gb	Cyfrifoldeb y cynhyrchydd:

en-gb	a ‘producer responsibility’ approach is intended to require producers who put goods or materials onto the market to be more responsible for these products or materials when they become waste.
cy-gb	nod ymagwedd ‘cyfrifoldeb y cynhyrchydd’ yw ei gwneud yn ofynnol i gynhyrchwyr sy'n rhoi nwyddau neu ddeunyddiau ar y farchnad fod yn fwy cyfrifol am y cynnyrch neu'r deunyddiau hyn pan fyddant yn troi’n wastraff.

en-gb	In some cases, producers will also be asked to reduce the level of hazardous substances in their products and to increase the use of recycled materials and design products for recyclability.
cy-gb	Mewn rhai achosion, gofynnir i gynhyrchwyr hefyd leihau lefel y sylweddau peryglus yn eu cynnyrch a chynyddu'r defnydd o ddeunyddiau wedi'u hailgylchu a dylunio cynnyrch i'w ailgylchu.

en-gb	Recyclate:
cy-gb	Deunyddiau ailgylchu:

en-gb	this is material separated (either at source or following interim treatment) for the purpose of recycling.
cy-gb	dyma ddeunydd sy'n cael ei wahanu (naill ai yn y ffynhonnell neu'n dilyn triniaeth interim) at ddibenion ailgylchu.

en-gb	Recycling:
cy-gb	Ailgylchu:

en-gb	this means any recovery operation by which waste materials are reprocessed into products, materials or substances whether for the original or other purposes.
cy-gb	mae hyn yn golygu unrhyw weithgarwch adfer lle mae deunyddiau gwastraff yn cael eu hailbrosesu'n gynnyrch, deunyddiau neu sylweddau boed hynny ar gyfer y dibenion gwreiddiol neu ddibenion eraill.

en-gb	It includes the reprocessing of organic material but does not include energy recovery and the reprocessing into materials that are to be used as fuels or for backfilling operations.
cy-gb	Mae'n cynnwys ailbrosesu deunydd organig ond nid yw'n cynnwys adfer ynni ac ailbrosesu yn ddeunyddiau i'w defnyddio fel tanwydd neu ar gyfer gweithrediadau ôl lenwi.

en-gb	Reduction:
cy-gb	Lleihau:

en-gb	achieving as much waste reduction as a priority waste action.
cy-gb	cyflawni cymaint o leihad gwastraff fel cam gwastraff â blaenoriaeth.

en-gb	It can be accomplished within a manufacturing process involving the review of production processes to optimise utilisation of raw (and secondary) materials and recirculation processes.
cy-gb	Gellir ei gyflawni o fewn proses weithgynhyrchu sy'n cynnwys adolygu prosesau cynhyrchu i sicrhau'r defnydd gorau posibl o ddeunyddiau crai (ac eilaidd) a phrosesau ailgylchredeg.

en-gb	It can be cost effective, both in terms of lower disposal costs, reduced demand for raw materials and energy costs.
cy-gb	Gall fod yn gost effeithiol, o ran costau gwaredu is, llai o alw am ddeunyddiau crai a chostau ynni.

en-gb	It can be carried out by householders through actions, such as home composting, reusing products and buying goods with reduced packaging.
cy-gb	Gellir ei gynnal gan ddeiliaid tai drwy weithredoedd megis compostio gartref, ailddefnyddio cynnyrch a phrynu nwyddau â llai o ddeunydd pacio.

en-gb	Residual waste:
cy-gb	Gwastraff gweddilliol:

en-gb	term used for waste that remains after recycling or composting material has been removed from the waste stream.
cy-gb	term a ddefnyddir ar gyfer gwastraff sy'n weddill ar ôl i ddeunydd ailgylchu neu gompostio gael ei waredu o'r ffrwd wastraff.

en-gb	Resource efficiency:
cy-gb	Effeithlonrwydd adnoddau:

en-gb	managing raw materials, energy and water in order to minimise waste and thereby reduce cost.
cy-gb	rheoli deunyddiau crai, ynni a dǒr er mwyn lleihau gwastraff ac felly lleihau costau.

en-gb	using again a product, that is not waste, for the same purpose.
cy-gb	ailddefnyddio cynnyrch nad yw'n wastraff ar gyfer yr un diben.

en-gb	Site waste management plan (SWMP):
cy-gb	Cynllun rheoli gwastraff safle (SWMP):

en-gb	a tool to help the construction and demolition sector to improve on their management of waste at their place of work.
cy-gb	offeryn i helpu’r sector adeiladu a dymchwel i wella'u proses o reoli gwastraff yn eu gweithle.

en-gb	It is a plan that details the amount and type of waste produced on a construction site and how it will be reused, recycled and disposed of, by doing so, will help to improve resource efficiency within the industry.
cy-gb	Mae'n gynllun sy'n nodi swm a math y gwastraff a gynhyrchir ar safle adeiladu a sut y caiff ei ailddefnyddio, ei ailgylchu a'i waredu, a drwy wneud hynny bydd yn helpu i wella effeithlonrwydd adnoddau yn y diwydiant.

en-gb	The Welsh Government has consulted on Site Waste Management Plan Regulations.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymgynghori ar Reoliadau Cynllun Rheoli Gwastraff Safle.

en-gb	Sustainability appraisal:
cy-gb	Arfarniad cynaliadwyedd:

en-gb	single appraisal tool which provides for the systematic identification and evaluation of the economic, social and environmental impacts of a proposal.
cy-gb	offeryn arfarnu sengl sy'n darparu ar gyfer proses systematig o nodi a gwerthuso effeithiau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol cynnig.

en-gb	Social enterprise:
cy-gb	Menter gymdeithasol:

en-gb	a social enterprise is a business with primarily social objectives whose surpluses are principally reinvested for that purpose in the business or in the community, rather than being driven by the need to maximise profit for shareholders and owners.
cy-gb	ystyr menter gymdeithasol yw busnes sydd ag amcanion cymdeithasol yn bennaf y caiff ei wargedau eu hailfuddsoddi'n bennaf at y diben hwnnw yn y busnes neu yn y gymuned, yn hytrach na chael ei lywio gan yr angen i sicrhau'r elw mwyaf i randdeiliaid a pherchenogion.

en-gb	Treatment:
cy-gb	Triniaeth:

en-gb	physical, thermal, chemical or biological processes, including sorting, that change the characteristics of the waste in order to reduce its volume or hazardous nature, facilitate its handling or enhance recovery.
cy-gb	prosesau ffisegol, thermol, cemegol neu fiolegol, gan gynnwys didoli, sy'n newid nodweddion y gwastraff er mwyn lleihau ei gyfaint neu ei natur beryglus, hwyluso'r broses o'i drin neu wella camau adfer.

en-gb	Upcycling:
cy-gb	Uwchgylchu:

en-gb	upcycling happens where high embedded energy raw materials are substituted by lower embedded energy secondary raw materials that can be subsequently be closed loop recycled.
cy-gb	Mae uwchgylchu yn digwydd lle caiff deunyddiau crai ag ynni uchel wedi'i ymgorffori eu hamnewid am ddeunyddiau crai eilaidd â llai o ynni wedi'i ymgorffori ynddynt y gellir wedyn eu hailgylchu drwy ddolen gaeedig.

en-gb	Waste arisings:
cy-gb	Sgil-gynhyrchion gwastraff:

en-gb	the amount of waste generated in a given locality over a given period of time.
cy-gb	swm y gwastraff a gynhyrchir mewn lleoliad penodol dros gyfnod penodol o amser.

en-gb	Waste hierarchy:
cy-gb	Hierarchiaeth gwastraff:

en-gb	sets out the order in which options for waste management should be considered based on environmental impact.
cy-gb	yn nodi'r drefn y dylid ei defnyddio i ystyried opsiynau rheoli gwastraff yn seiliedig ar effaith amgylcheddol.

en-gb	It has a statutory basis within the Waste Framework Directive and the implementing regulations applying to Wales.
cy-gb	Mae ganddi sail statudol yn y Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff a'r rheoliadau gweithredu sy'n berthnasol i Gymru.

en-gb	WEEE: this stands for ‘Waste Electrical and Electronic Equipment’.
cy-gb	WEEE: Cyfarpar Trydanol ac Electronig Gwastraff.

en-gb	The WEEE Directive (2002/96/EC obliges electronic and electrical product manufacturers to assume responsibility for their WEEE.
cy-gb	Mae Cyfarwyddeb WEEE (2002/96/EC) yn gorfodi gwneuthurwyr electronig a thrydanol i gymryd cyfrifoldeb am eu WEEE.

en-gb	Zero waste:
cy-gb	Diwastraff:

en-gb	‘Zero Waste is a goal that is ethical, economical, efficient and visionary, to guide people in changing their lifestyles and practices to emulate sustainable natural cycles, where all discarded materials are designed to become resources for others to use.
cy-gb	Mae Diwastraff yn nod sy'n foesegol, yn ddarbodus, yn effeithlon ac yn weledigaethol, i arwain pobl i newid eu ffyrdd o fyw a'u harferion i efelychu cylchoedd cynaliadwy naturiol, lle mae'r holl ddeunyddiau a waredir wedi'u dylunio i ddod yn adnoddau i eraill allu eu defnyddio.

en-gb	Zero Waste means designing and managing products and processes to systematically avoid and eliminate the volume and toxicity of waste and materials, conserve and recover all resources, and not burn or bury them.
cy-gb	Mae Diwastraff yn golygu dylunio a rheoli cynnyrch a phrosesau i osgoi a gwaredu swm a gwenwyndra gwastraff a deunyddiau, cadw ac adfer yr holl adnoddau, a pheidio â'u llosgi na'u claddu.

en-gb	Implementing Zero Waste will eliminate all discharges to land, water or air that are a threat to planetary, human, animal or plant health.’
cy-gb	Bydd Gweithredu Diwastraff yn dileu'r holl ollyngiadau i dir, dǒr neu aer sy'n fygythiad i iechyd y blaned, iechyd pobl, iechyd anifeiliaid neu iechyd planhigion.

en-gb	(Zero Waste International Alliance www.zwia.org).
cy-gb	(Zero Waste International Alliance www.zwia.org).

en-gb	Number: WG28794
cy-gb	Rhif WG28794

en-gb	Consultation on a revision to marine licensing fees and associated charges in Wales
cy-gb	Ymgynghoriad ynghylch diwygio ffioedd trwyddedu morol a thaliadau cysylltiedig yng Nghymru

en-gb	05 September 2016 Responses by:
cy-gb	05 Medi 2016  Ymatebion erbyn:

en-gb	INDEX
cy-gb	MYNEGAI

en-gb	Foreword by the Cabinet Secretary
cy-gb	Rhagair gan Ysgrifennydd y Cabinet

en-gb	Following Royal Assent of the Environment (Wales) Act 2016, I am launching a public consultation on a revision to marine licensing fees and charges, including those relating to the Environmental Impact Assessment (EIA) regime, in Wales.
cy-gb	Yn sgil Cydsyniad Brenhinol i Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016, rwy’n lansio ymgynghoriad cyhoeddus ar ddiwygio ffioedd a thaliadau trwyddedu morol, gan gynnwys y rhai sy’n ymwneud â’r gyfundrefn Asesu Effaith Amgylcheddol (AEA), yng Nghymru.

en-gb	A significant amount of work has been carried out to reach this point and I am grateful to you, our marine licensing stakeholders in Wales, for your engagement throughout this process.
cy-gb	Mae cryn dipyn o waith wedi’i wneud i gyrraedd y man hwn ac rwy’n ddiolchgar i chi, ein rhanddeiliaid trwyddedu morol yng Nghymru, am ymgysylltu â ni drwy gydol y broses hon.

en-gb	This is part of a broader review which will also look at marine licensing exemptions in due course.
cy-gb	Mae hyn yn rhan o adolygiad ehangach a fydd hefyd yn ystyried eithriadau trwyddedu morol maes o law.

en-gb	I look forward to your continued involvement in the next stages of taking these proposals forward.
cy-gb	Edrychaf ymlaen at eich cyfranogiad yn ystod y camau nesaf wrth inni ddatblygu’r cynigion hyn.

en-gb	I am pleased that the proposals reflect our intention to move towards a system of full cost recovery.
cy-gb	Mae’n dda gennyf nodi bod y cynigion yn adlewyrchu ein bwriad i symud tuag at system o adennill costau’n llawn.

en-gb	The overall aim is to provide a fit for purpose, robust, fair and transparent regime for charging for costs associated with marine licensing and the EIA regime in Wales.
cy-gb	Y nod cyffredinol yw cyflwyno trefn gadarn, deg a thryloyw sy’n addas at y diben ar gyfer codi ffioedd sy’n gysylltiedig â thrwyddedu morol a’r gyfundrefn AEA yng Nghymru.

en-gb	The Welsh Government realises that Wales’ tourism, transport, fisheries, marine renewable energy industries and aggregates industry amongst others are vitally important for the Welsh economy.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn sylweddoli bod twristiaeth, trafnidiaeth, pysgodfeydd, diwydiannau ynni adnewyddadwy’r môr a diwydiant agregau Cymru, ymhlith eraill, yn hollbwysig i economi Cymru.

en-gb	The Welsh National Marine Plan is being developed to meet this government’s commitment to support these industries, and our coastal communities, providing an enabling framework for the sustainable use of Wales’ marine resources to support our well being goals within the Future Generations Act.
cy-gb	Mae Cynllun Morol Cenedlaethol Cymru yn cael ei ddatblygu i gyflawni ymrwymiad y llywodraeth hon i gefnogi’r diwydiannau hyn, a’n cymunedau arfordirol, gan ddarparu fframwaith galluogi er mwyn defnyddio adnoddau morol Cymru yn gynaliadwy i ategu ein nodau llesiant yn Neddf Cenedlaethau’r Dyfodol.

en-gb	I am committed to an integrated policy-making approach for our coast and sea in order to provide a framework for clean, healthy, safe, productive and biological diverse seas.
cy-gb	Rwy’n ymrwymedig i gyflwyno dull integredig o lunio polisi ar gyfer ein harfordir a’n môr er mwyn darparu fframwaith ar gyfer moroedd glân, iach, diogel, cynhyrchiol a biolegol.

en-gb	This approach will help us to realise our ambition for ‘Blue Growth’ here in Wales whist ensuring the sustainable development of our seas.
cy-gb	Bydd y dull gweithredu hwn yn ein helpu i wireddu ein huchelgais ar gyfer ‘Twf Glas’ yma yng Nghymru tra’n sicrhau y caiff ein moroedd eu datblygu’n gynaliadwy.

en-gb	Our guiding principles are that we will achieve more by working together with stakeholders to develop the maritime economy.
cy-gb	Ein hegwyddorion arweiniol yw y byddwn yn cyflawni mwy drwy gydweithio â rhanddeiliaid i ddatblygu economi’r môr.

en-gb	I believe an effective licensing regime will provide an important contribution to deliver the Welsh National Marine Plan whilst balancing the use and stewardship of our seas.
cy-gb	Credaf y bydd trefniadau trwyddedu effeithiol yn gyfraniad pwysig tuag at gyflawni Cynllun Morol Cenedlaethol Cymru tra’n cydbwyso’r defnydd o’n moroedd a’r ffordd rydym yn eu gwarchod.

en-gb	This consultation seeks your views on 11 key questions.
cy-gb	Mae’r ymgynghoriad hwn yn ceisio eich barn ar 11 o gwestiynau allweddol.

en-gb	I very much value your opinion and I look forward to hearing what you have to say on this important matter.
cy-gb	Byddwn yn gwerthfawrogi clywed eich barn yn fawr iawn ac edrychaf ymlaen at wrando ar yr hyn sydd gennych i’w ddweud ar y mater pwysig hwn.

en-gb	Lesley Griffiths AM, Cabinet Secretary for Environment and Rural Affairs
cy-gb	Lesley Griffiths AC, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig

en-gb	The Welsh Government is seeking your views on proposals to change the fees and charges for the marine licensing regime and the associated Environmental Impact Assessment (EIA) regime in Wales, as operated by Natural Resources Wales (NRW) on behalf of the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ceisio’ch barn ar gynigion i newid y ffioedd a’r taliadau sy’n gysylltiedig â’r gyfundrefn trwyddedu morol a’r gyfundrefn Asesu Effaith Amgylcheddol gysylltiedig yng Nghymru, fel y’i gweithredir gan Cyfoeth Naturiol Cymru ar ran Gweinidogion Cymru.

en-gb	The consultation sets out proposals for a new fees model and the fees and charges to be applied to that model.
cy-gb	Mae’r ymgynghoriad yn amlinellu cynigion ar gyfer model ffioedd newydd a’r ffioedd a’r taliadau i’w codi o dan y model hwnnw.

en-gb	These fees will apply where NRW are acting as the licensing authority for marine licensing and the appropriate authority for the EIA regime in Welsh waters.
cy-gb	Bydd y ffioedd hyn yn gymwys pan fydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn gweithredu fel yr awdurdod trwyddedu ar gyfer trwyddedu morol a’r awdurdod priodol ar gyfer y gyfundrefn AEA yn nyfroedd Cymru.

en-gb	Subject to this consultation the aim is for the new fees to be implemented in April 2017.
cy-gb	Yn amodol ar yr ymgynghoriad hwn, y nod yw cyflwyno’r ffioedd newydd ym mis Ebrill 2017.

en-gb	Those wishing to respond to the consultation have until 28 November2016to reply.
cy-gb	Dylai’r rhai sy’n dymuno ymateb i’r ymgynghoriad wneud hynny erbyn 28 Tachwedd 2016.

en-gb	Glossary
cy-gb	Rhestr Termau

en-gb	The UK marine licensing system was established through Part 4 of The Marine and Coastal Access Act 2009 (MCAA)and is supplemented by a suite of Welsh secondary legislation.
cy-gb	Sefydlwyd system trwyddedu morol y DU drwy Ran 4 o Ddeddf y Môr a Mynediad i’r Arfordir 2009 (DMMA) ac fe’i hatodir gan gyfres o isddeddfwriaeth yng Nghymru.

en-gb	The Welsh Ministers are the licensing authority under Part 4 of the MCAA and in April 2013 delegated the majority of their licensing authority functions to NRW through The Marine Licensing (Delegation of Functions) (Wales) Order 2013.
cy-gb	Gweinidogion Cymru yw’r awdurdod trwyddedu o dan Ran 4 o DMMA ac ym mis Ebrill 2013 dirprwywyd y mwyafrif o’u swyddogaethau fel awdurdod trwyddedu i Cyfoeth Naturiol Cymru drwy Orchymyn Trwyddedu Morol (Dirprwyo Swyddogaethau) (Cymru) 2013.

en-gb	The Welsh Ministers retain the power to set fees for marine licensing and the EIA regime.
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru yn cadw’r pŵer i bennu ffioedd ar gyfer trwyddedu morol a’r gyfundrefn AEA.

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2009/23/part/4
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2009/23/part/4

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2013/414/contents/made
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2013/414/contents/made

en-gb	A wide range of activities in Welsh waters require a marine licence before works can be undertaken.
cy-gb	Mae angen trwydded forol ar gyfer amrywiaeth eang o weithgareddau yn nyfroedd Cymru cyn y gellir ymgymryd â gwaith.

en-gb	Applications are most commonly made in relation to deposits of substances or objects in the sea, or on or under the sea bed;
cy-gb	Y trwyddedau mwyaf cyffredin yw’r rhai sy’n ymwneud â gwaddodion sylweddau neu wrthrychau yn y môr, neu ar neu o dan wely’r môr;

en-gb	removals from the sea bed;
cy-gb	symud sylweddau o wely’r môr;

en-gb	construction projects in or over the sea, or on or under the sea bed;
cy-gb	prosiectau adeiladu yn y môr neu dros y môr, neu ar neu o dan wely’r môr;

en-gb	and all forms of dredging (including aggregates).
cy-gb	a phob math o garthu a chodi deunydd (gan gynnwys agregau).

en-gb	The scale of marine works can vary greatly.
cy-gb	Gall graddfa’r gwaith morol amrywio’n fawr.

en-gb	Examples of activities that require a marine licence are:
cy-gb	Enghreifftiau o weithgareddau y mae angen trwydded forol ar eu cyfer yw:

en-gb	navigational dredging and disposal of dredged material at sea
cy-gb	carthu mordwyol a gwaredu deunydd a garthwyd yn y môr

en-gb	aggregates dredging
cy-gb	codi agregau

en-gb	construction of offshore renewable energy projects
cy-gb	adeiladu prosiectau ynni adnewyddadwy ar y môr

en-gb	removal of sediment for sampling purposes
cy-gb	tynnu gwaddodion at ddibenion samplu

en-gb	installation of tidal or wind turbines
cy-gb	gosod tyrbinau llanw neu dyrbinau gwynt

en-gb	construction works on the coast (sea walls, jetties, extensions to ports/harbours etc.).
cy-gb	gwaith adeiladu ar yr arfordir (morgloddiau, glanfeydd, estyniadau i borthladdoedd/harbyrau ac ati).

en-gb	Delivery costs for marine licensing and Environmental Impact Assessments
cy-gb	Costau darparu ar gyfer trwyddedu morol ac Asesiadau o’r Effaith Amgylcheddol

en-gb	In carrying out the licensing authority (under MCAA) and appropriate authority role (in relation to EIA) there are several elements that account for the marine licensing service delivery costs to NRW:
cy-gb	Wrth gyflawni rôl yr awdurdod trwyddedu (o dan DMMA) a’r awdurdod priodol (mewn perthynas ag AEA) mae sawl elfen sy’n cyfrif am gostau darparu’r gwasanaeth trwyddedu morol i Cyfoeth Naturiol Cymru:

en-gb	The processing of marine licensing work packages by the Marine Licensing Team (part of the NRW Permitting Service) is currently made up of seven case officer staff supported by a team leader.
cy-gb	Mae’r gwaith o brosesu pecynnau gwaith trwyddedu morol gan y Tîm Trwyddedu Morol (sy’n rhan o Wasanaeth Trwyddedu Cyfoeth Naturiol Cymru) yn cynnwys saith swyddog achos wedi’u hategu gan arweinydd tîm.

en-gb	The work packages include:
cy-gb	Bydd y pecynnau gwaith yn cynnwys:

en-gb	pre-application services
cy-gb	gwasanaethau cyn gwneud cais

en-gb	‘duly-making’ the application
cy-gb	gwneud y cais yn briodol

en-gb	reviewing the information provided
cy-gb	bwrw golwg dros y wybodaeth a ddarparwyd

en-gb	sending out for consultation
cy-gb	dosbarthu at ddibenion ymgynghori

en-gb	undertaking technical assessments
cy-gb	cynnal asesiadau technegol

en-gb	drafting decision documents
cy-gb	drafftio dogfennau penderfyniad

en-gb	discussions with customers and internal advisors
cy-gb	trafodaethau â chwsmeriaid a chynghorwyr mewnol

en-gb	compliance and monitoring
cy-gb	cydymffurfiaeth a monitro   cofnodi amser a rheoli system

en-gb	time recording and system management   performance reporting.
cy-gb	adrodd ar berfformiad.

en-gb	The provision of dedicated Marine Regulation Policy Advisors (based in the Knowledge, Strategy and Planning (KSP) Department in NRW) focussed on marine licensing who will develop external advice and guidance for customers and stakeholders particularly on matters relating to the Wales specific legislation and will lead on engagement with Welsh Government, UK Government and the other devolved administrations.
cy-gb	Darparu Cynghorwyr penodol ar Bolisïau Rheoleiddio Morol (wedi’u lleoli yn Adran Gwybodaeth, Strategaeth a Chynllunio Cyfoeth Naturiol Cymru) sy’n canolbwyntio ar drwyddedu morol a fydd yn datblygu cyngor ac arweiniad allanol i gwsmeriaid a rhanddeiliaid yn enwedig ar faterion sy’n ymwneud â deddfwriaeth benodol Cymru ac a fydd yn arwain y gwaith o ymgysylltu â Llywodraeth Cymru, Llywodraeth y DU a’r gweinyddiaethau datganoledig eraill.

en-gb	Obtaining internal advice from technical specialists to inform the determination process, this would include for example information on:
cy-gb	Cael cyngor mewnol gan arbenigwyr technegol i lywio’r broses benderfynu. Byddai hyn yn cynnwys, er enghraifft gwybodaeth am y canlynol:

en-gb	flood risk
cy-gb	perygl llifogydd

en-gb	pollution prevention
cy-gb	atal llygredd

en-gb	fisheries
cy-gb	pysgodfeydd

en-gb	geoscience
cy-gb	gwyddor daear

en-gb	coastal processes.
cy-gb	prosesau arfordirol.

en-gb	Obtaining external advice from technical specialists to inform the determination process.
cy-gb	Cael cyngor allanol gan arbenigwyr technegol i lywio’r broses benderfynu.

en-gb	NRW may need to procure advice from organisations with capabilities and expertise in a range of topic areas, for example CEFAS.
cy-gb	Efallai y bydd angen i Cyfoeth Naturiol Cymru geisio cyngor gan sefydliadau sydd â’r gallu a’r arbenigedd mewn amrywiaeth o bynciau, er enghraifft CEFAS.

en-gb	A proportional element of the resources costs for the operation of the centralised Permit Receipt Centre (part of NRW Customer Care Centre) to receive, acknowledge and complete initial processing of the application.
cy-gb	Elfen gymesurol o gostau adnoddau gweithredu’r Ganolfan Derbyn Trwyddedau (sy’n rhan o Ganolfan Gofal Cwsmeriaid Cyfoeth Naturiol Cymru) i dderbyn, cydnabod a chwblhau’r gwaith cychwynnol o brosesu’r cais.

en-gb	They will also handle payments associated with marine licensing activities.
cy-gb	Bydd hefyd yn ymdrin â thaliadau sy’n gysylltiedig â gweithgareddau trwyddedu morol.

en-gb	A proportional element of the Permitting Support and Development Team to lead the delivery of simple marine licensing activities and administration.
cy-gb	Elfen gymesurol o’r Tîm Cymorth a Datblygu Trwyddedu i arwain y gwaith o ddarparu a gweinyddu gweithgareddau trwyddedu morol syml.

en-gb	They will also co-ordinate and lead with the enhancement and development of marine licensing processes and systems within the Permitting Service.
cy-gb	Bydd hefyd yn cydgysylltu ac yn arwain y gwaith o wella a datblygu prosesau a systemau trwyddedu morol yn y Gwasanaeth Trwyddedu.

en-gb	A proportional element of associated line management costs.
cy-gb	Elfen gymesurol o gostau rheoli llinell cysylltiedig.

en-gb	Typical overhead costs.
cy-gb	Costau gorbenion nodweddiadol.

en-gb	In line with HM Treasury and Welsh Managing Public Money guidance, the Welsh Government and NRW policy is that fees and charges for services provided should be set to recover full costs.
cy-gb	Yn unol â chanllawiau Trysorlys EM a Rheoli Arian Cyhoeddus, polisi Llywodraeth Cymru a Cyfoeth Naturiol Cymru yw y dylid pennu ffioedd a thaliadau i adennill costau’n llawn.

en-gb	This approach is simply intended to make sure that the government neither profits at the expense of consumers nor incurs expenses that are subsidised by taxpayers.
cy-gb	Bwriedir i’r dull gweithredu hwn sicrhau na fydd y llywodraeth yn elwa ar draul defnyddwyr nac yn mynd i wariant y mae trethdalwyr ei gymorthdalu.

en-gb	NRW Service Level Agreements
cy-gb	Cytundebau Lefel Gwasanaeth Cyfoeth Naturiol Cymru

en-gb	Although there are no statutory time scales to deliver marine licensing work, the Marine Licensing Team work to a series of Service Level Agreements (SLAs) which are measured against key performance indicators (KPIs).
cy-gb	Er nad oes unrhyw derfynau amser statudol i gyflawni gwaith trwyddedu morol, mae’r Tîm Trwyddedu Morol yn gweithio’n unol â chyfres o Gytundebau Lefel Gwasanaeth sy’n cael eu mesur yn erbyn dangosyddion perfformiad allweddol (DPAau).

en-gb	These are then reported internally on a monthly basis and to Welsh Government twice a year.
cy-gb	Yna cyflwynir adroddiad ar y rhain yn fewnol bob mis ac i Lywodraeth Cymru ddwywaith y flwyddyn.

en-gb	A full list of the current and proposed marine licensing SLAs can be found at Table 1.
cy-gb	Ceir rhestr lawn o’r Cytundebau Lefel Gwasanaeth trwyddedu morol cyfredol ac arfaethedig yn Nhabl 1.

en-gb	Table 1- Current and Proposed Marine Licensing Service Level Agreements
cy-gb	Tabl 1 – Cytundebau Lefel Gwasanaeth Trwyddedu Morol Cyfredol ac Arfaethedig

en-gb	SLAs have been proposed for 2017 to measure the performance of the licensing authority.
cy-gb	Mae Cytundebau Lefel Gwasanaeth wedi cael eu cynnig ar gyfer 2017 i fesur perfformiad yr awdurdod trwyddedu.

en-gb	Where SLAs are not currently in place (marked with ‘*’ in Table 1), the Marine Regulation Policy Advisors will be instrumental in reviewing and developing those as part of the continual improvement of the service.
cy-gb	Lle nad oes Cytundebau Lefel Gwasanaeth yn eu lle ar hyn o bryd (wedi’i nodi â ‘*’ yn Nhabl 1), bydd y Cynghorwyr Polisi Rheoleiddio Morol yn chwarae rhan allweddol yn y gwaith o adolygu a datblygu’r rheini fel rhan o’r broses o wella’r gwasanaeth yn barhaus.

en-gb	For example, they will review the EIA process and determine time scales for some or all of the process.
cy-gb	Er enghraifft, byddant yn adolygu’r broses AEA ac yn pennu terfynau amser ar gyfer rhan o’r broses neu’r broses gyfan.

en-gb	All the SLAs will be published on the NRW website.
cy-gb	Caiff pob un o’r Cytundebau Lefel Gwasanaeth ei gyhoeddi ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru.

en-gb	Do you agree with the proposed 2017 NRW marine licensing Service Level Agreements listed in Table 1 above?
cy-gb	A ydych yn cytuno â Chytundebau Lefel Gwasanaeth trwyddedu morol 2017 arfaethedig Cyfoeth Naturiol Cymru a restrir yn Nhabl 1 uchod?

en-gb	(Please use consultation response form to give us your views.)
cy-gb	(Defnyddiwch y ffurflen ymateb i’r ymgynghoriad i roi eich barn.)

en-gb	Continuous improvement
cy-gb	Gwelliant parhaus

en-gb	To ensure that the marine licensing service is as efficient as possible, and so to keep fees to a minimum, NRW established a programme of continuous improvement since 2013.
cy-gb	Er mwyn sicrhau bod y gwasanaeth trwyddedu morol mor effeithlon â phosibl, a sicrhau bod ffioedd mor isel â phosibl, mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi sefydlu rhaglen o welliant parhaus ers 2013.

en-gb	Potential opportunities are:
cy-gb	Y cyfleoedd posibl yw:

en-gb	Identify priority actions for marine licensing process improvements and to highlight to Welsh Government areas for policy review
cy-gb	Nodi camau gweithredu â blaenoriaeth i wella’r broses trwyddedu morol a thynnu sylw Llywodraeth Cymru at feysydd lle y gellir adolygu polisi

en-gb	Identify opportunities for the transition of simple and non-complex marine licensing activities to Permit Support Officers in the wider Permitting Service, where appropriate
cy-gb	Nodi cyfleoedd ar gyfer trosglwyddo gweithgareddau trwyddedu morol syml nad ydynt yn gymhleth i Swyddogion Cymorth Trwyddedu yn y Gwasanaeth Trwyddedu ehangach, lle y bo’n briodol

en-gb	Development of datasets to understand the priorities within the permitting process for review or the benefits of any process changes
cy-gb	Datblygu setiau data er mwyn deall y blaenoriaethau yn y broses drwyddedu i’w hadolygu neu fanteision unrhyw newidiadau i’r broses.

en-gb	Enhancement of recording and reporting system via the transition to a Customer Relationship Management (CRM) system – expected 2017-19 at the latest
cy-gb	Gwella’r system cofnodi ac adrodd drwy drosglwyddo i system Rheoli Cydberthnasau â Chwsmeriaid – a ddisgwylir yn 2017-19 fan bellaf

en-gb	Improvements to NRW webpages to further support self-service for marine licensing customers
cy-gb	Gwella tudalennau gwe Cyfoeth Naturiol Cymru er mwyn helpu cwsmeriaid i gael hunanwasanaeth trwyddedu morol

en-gb	Identify and deliver further de-regulation opportunities for low risk activities
cy-gb	Nodi a chyflwyno cyfleoedd i ddadreoleiddio ymhellach ar gyfer gweithgareddau risg isel

en-gb	Support Welsh Government and inform a review of The Marine Licensing (Exempted Activities) (Wales) Order 2011 (Exemptions
cy-gb	Cefnogi Llywodraeth Cymru a llywio adolygiad o Orchymyn Trwyddedu Morol (Gweithgareddau Esempt) (Cymru) 2011

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/uksi/2011/409/contents/made Order)
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/uksi/2011/409/contents/made (Gorchymyn Esemptiadau)

en-gb	Develop advice and guidance for customers and stakeholders across the marine licensing system and associated legislation
cy-gb	Datblygu cyngor ac arweiniad i gwsmeriaid a rhanddeiliaid drwy’r system trwyddedu morol gyfan a’r ddeddfwriaeth gysylltiedig

en-gb	Develop a partnership approach with stakeholders to evaluate the fees and charges model.
cy-gb	Datblygu dull gweithredu mewn partneriaeth â rhanddeiliaid er mwyn gwerthuso’r model ffioedd a thaliadau.

en-gb	The Marine Regulation Policy Advisors will support the ongoing commitment to continuous improvement within the marine licensing process.
cy-gb	Bydd y Cynghorwyr Polisi Rheoleiddio Morol yn cefnogi’r ymrwymiad parhaus i wella’r broses trwyddedu morol yn barhaus.

en-gb	Why is the Welsh Government making changes?
cy-gb	Pam bod Llywodraeth Cymru yn gwneud newidiadau?

en-gb	We are, so far as possible, moving to a system of full cost recovery, which will enable the licensing authority to provide an adequate provision of services for users and ensures that users pay for the services being provided to them, providing a fair approach to charging.
cy-gb	Rydym yn symud, hyd y gellir, i system o adennill costau’n llawn, a fydd yn galluogi’r awdurdod trwyddedu i ddarparu gwasanaethau digonol i ddefnyddwyr a sicrhau bod defnyddwyr yn talu am y gwasanaethau a ddarperir ar eu cyfer, gan gynnig dull teg o godi ffioedd.

en-gb	Using the historic income from fees since 2013 and the current service delivery running costs, cost recovery for NRW is estimated to be around 46% (£289,000 average income).
cy-gb	Gan ddefnyddio’r incwm hanesyddol o ffioedd ers 2013 a chostau rhedeg y gwasanaethau presennol, amcangyfrifir bod Cyfoeth Naturiol Cymru yn adennill tua 46% (£289,000 incwm cyfartalog).

en-gb	The existing fees have not been reviewed since 2010 (prior to the marine licensing system being introduced) and do not accurately reflect all the associated costs of delivering the marine licensing service.
cy-gb	Nid yw’r ffioedd presennol wedi cael eu hadolygu ers 2010 (cyn i’r system trwyddedu morol gael ei chyflwyno) ac nid ydynt yn adlewyrchu’n gywir yr holl gostau sy’n gysylltiedig â darparu’r gwasanaeth trwyddedu morol.

en-gb	The existing fees do not reflect the full range of services provided by NRW in relation to marine licensing and EIA today.
cy-gb	Nid yw’r ffioedd presennol yn adlewyrchu’r ystod lawn o wasanaethau a ddarperir gan Cyfoeth Naturiol Cymru mewn perthynas â thrwyddedu morol AEA heddiw.

en-gb	NRW do not currently charge for all services under the EIA regime or for pre-application advice and assistance.
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid yw Cyfoeth Naturiol Cymru yn codi ffi am bob gwasanaeth o dan y gyfundrefn AEA nac am gyngor a chymorth cyn gwneud cais.

en-gb	To achieve full cost recovery, where there are powers to do so, all costs associated with all elements of the service being provided need to be recouped.
cy-gb	Er mwyn adennill costau’n llawn, pan fo pwerau i wneud hynny, bydd angen adennill yr holl gostau sy’n gysylltiedig â phob un o elfennau’r gwasanaeth.

en-gb	The overall aim of the fees review is to provide a fit for purpose, robust, proportionate, fair and transparent regime for charging for costs associated with marine licensingand the EIA regime in Wales.
cy-gb	Nod cyffredinol yr adolygiad o ffioedd yw cyflwyno trefn gadarn, gymesur, deg a thryloyw sy’n addas at y diben ar gyfer codi ffioedd sy’n gysylltiedig â thrwyddedu morola’r gyfundrefn AEA yng Nghymru.

en-gb	What is changing?
cy-gb	Beth sy’n newid?

en-gb	The model and fees
cy-gb	Y model a’r ffioedd

en-gb	The way marine licensing and EIA fees are charged will change, subject to this consultation – we propose that a new tiered model should be adopted and new fees implemented.
cy-gb	Bydd y ffordd y codir ffioedd trwyddedu morol ac AEA yn newid, yn amodol ar yr ymgynghoriad hwn – cynigiwn y dylid mabwysiadu model haenog newydd a gweithredu ffioedd newydd.

en-gb	We outline in Section 1 – The three Model options that we have explored:
cy-gb	Amlinellwn yn Adran 1 – Y tri opsiwn o ran Model rydym wedi eu hystyried:

en-gb	Option A – to retain the current system.
cy-gb	Opsiwn A – cadw’r system bresennol.

en-gb	Option B – to move to a tiered model – mix of fixed fees and hourly rate
cy-gb	Opsiwn B – symud i fodel haenog – cymysgedd o ffioedd sefydlog a chyfradd yr awr

en-gb	Option C – to move to an hourly rate model.
cy-gb	Opsiwn C – symud i fodel cyfradd yr awr.

en-gb	Section 2 – Proposed Fees and Charges using the Tiered Model (Option B) provides a detailed breakdown of the proposed fees and charges using the preferred model (Option B).
cy-gb	Mae Adran 2 – Ffioedd a Thaliadau Arfaethedig gan ddefnyddio’r Model Haenog (Opsiwn B)yn cynnig dadansoddiad manwl o’r ffioedd a’r taliadau arfaethedig gan ddefnyddio’r model a ffefrir (Opsiwn B).

en-gb	To go straight to the proposed fees – follow this link Section 2 – Proposed Fees and Charges using the Tiered Model (Option B)
cy-gb	Er mwyn mynd yn syth at y ffioedd arfaethedig – dilynwch y ddolen hon Adran 2 – Ffioedd a Thaliadau Arfaethedig gan ddefnyddio’r Model Haenog (Opsiwn B)

en-gb	Section 3 – Communications and Stakeholder Engagement on page 33covers communication and stakeholder engagement.
cy-gb	Adran 3 – Cyfathrebu ac Ymgysylltu â Rhanddeiliaid yn cwmpasu cyfathrebu ac ymgysylltu â rhanddeiliaid.

en-gb	The legislation
cy-gb	Y ddeddfwriaeth

en-gb	The current fees for marine licensing, charged by NRW, were established through The Marine Licensing (Application Fees) (Wales) Regulations 2011 (Fees Regulations) which are made under Part 4 of the MCAA.
cy-gb	Pennwyd y ffioedd cyfredol ar gyfer trwyddedu morol, a godir gan Cyfoeth Naturiol Cymru drwy Reoliadau Trwyddedu Morol (Ffioedd am Geisiadau) (Cymru) 2011 (Rheoliadau Ffioedd) a wneir o dan Ran 4 o DMMA.

en-gb	Setting the fees through secondary legislation remains the responsibility of the Welsh Ministers.
cy-gb	Gweinidogion Cymru sy’n gyfrifol o hyd am bennu’r ffioedd drwy isddeddfwriaeth.

en-gb	To introduce the proposed fees, a new set of Fees Regulations will need to be made and alongside this some of the fees are set outside of legislation.
cy-gb	Er mwyn cyflwyno’r ffioedd arfaethedig, bydd angen gwneud cyfres newydd o Reoliadau Ffioedd ac ochr yn ochr â hyn pennir rhai o’r ffioedd y tu allan i ddeddfwriaeth.

en-gb	The aim is to implement all fees in 2017.
cy-gb	Y nod yw gweithredu’r holl ffioedd yn 2017.

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2011/555/contents/made
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2011/555/contents/made

en-gb	In order to introduce new fees, Welsh Ministers will also use existing powers under the Marine Works (Environmental Impact Assessment) Regulations 2007 (as amended) to recoup costs in relation to the EIA regime.
cy-gb	Er mwyn cyflwyno ffioedd newydd, bydd Gweinidogion Cymru hefyd yn defnyddio pwerau sy’n bodoli eisoes o dan Reoliadau Gwaith Morol (Asesu Effaith Amgylcheddol) 2007 fel y’u diwygiwyd) i adennill costau mewn perthynas â’r gyfundrefn AEA.

en-gb	NRW will also be using their Advice and Assistance powers to recoup costs relating to the review of Environmental Statements.
cy-gb	Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru hefyd yn defnyddio ei bwerau ynglŷn â Chyngor a Chymorth i adennill costau sy’n gysylltiedig ag adolygu Datganiadau Amgylcheddol.

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/uksi/2007/1518/made
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/uksi/2007/1518/made

en-gb	As well as the Fees Regulations, Part 6 of the Environment (Wales) Act 2016 includes a power, by notice, to vary, suspend or revoke a marine licence for non payment of certain fees.
cy-gb	Yn ogystal â’r Rheoliadau Ffioedd, mae Rhan 6 o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yn cynnwys pŵer, drwy hysbysiad, i amrywio, atal neu ddiddymu trwydded forol am beidio â thalu ffioedd penodol.

en-gb	The Marine Licensing (Notice Appeals) (Wales) Regulations 2011 (Notice Appeals Regulations) will need to be amended to ensure that there is an appropriate appeals mechanism in relation to such notices.
cy-gb	Bydd angen diwygio Rheoliadau Trwyddedu Morol (Apelau Hysbysiadau) (Cymru) 2011 (Rheoliadau Apelau Hysbysiadau er mwyn sicrhau bod dull priodol o apelio mewn perthynas â hysbysiadau o’r fath.

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2011/923/contents/made
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2011/923/contents/made

en-gb	The Natural Resources Body for Wales (Establishment) Order 2012 as amended provides NRW powers to charge in relation to the provision of advice or assistance.
cy-gb	Mae Gorchymyn Corff Adnoddau Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012 fel y’i diwygiwyd yn rhoi pwerau i Cyfoeth Naturiol Cymru godi ffioedd mewn perthynas â darparu cyngor neu gymorth.

en-gb	Article 9 provides for the NRW to do anything that appears to it to be conducive or incidental to the discharge of its functions and in particular Article 9(2)(a) empowers NRW to enter into agreements.
cy-gb	Mae Erthygl 9 yn darparu y caiff Cyfoeth Naturiol Cymru wneud unrhyw beth yr ymddengys ei fod yn ffafriol i gyflawni ei swyddogaethau neu’n gysylltiedig â chyflawni ei swyddogaethau ac yn benodol mae Erthygl 9(2)(a) yn rhoi pwerau i Cyfoeth Naturiol Cymru ymrwymo i gytundebau.

en-gb	Article 10A enables NRW to provide advice or assistance to any person on any matter in which it has knowledge, skill or experience, and Article 12A enables NRW to charge for work that it carries out.
cy-gb	Mae Erthygl 10A yn galluogi Cyfoeth Naturiol Cymru i roi cyngor neu gymorth i unrhyw berson ar unrhyw fater y mae ganddo wybodaeth, sgil neu brofiad ohono, ac mae Erthygl 12A yn galluogi Cyfoeth Naturiol Cymru i godi tâl am waith a wneir ganddo.

en-gb	The new fees will be charged using fee charging powers set out under the following legislation:
cy-gb	Caiff y ffioedd newydd eu codi gan ddefnyddio’r pwerau i godi ffi a nodir o dan y ddeddfwriaeth ganlynol:

en-gb	Part 4 of the MCAA (including amendments made by Part 6 of The Environment (Wales) Act 2016) – Fees Regulations and Notice Appeals Regulations
cy-gb	Rhan 4 o DMMA (gan gynnwys diwygiadau a wnaed gan Ran 6 o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016) – Rheoliadau Ffioedd a Rheoliadau Apelau Hysbysiadau.

en-gb	Marine Works Regulations
cy-gb	 Rheoliadau Gwaith Morol

en-gb	The Natural Resources Body for Wales (Establishment) Order 2012 (as amended).
cy-gb	Gorchymyn Corff Adnoddau Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012 (fel y’i diwygiwyd).

en-gb	Stakeholder Engagement
cy-gb	Ymgysylltu â Rhanddeiliaid

en-gb	In the summer of 2014 the Marine Licensing Stakeholder Group (Stakeholder Group) was created by NRW.
cy-gb	Yn ystod haf 2014 ffurfiwyd y Grŵp Rhanddeiliaid Trwyddedu Morol (y Grŵp Rhanddeiliaid) gan Cyfoeth Naturiol Cymru.

en-gb	Membership was secured from users of the licensing system as well as a wide range of organisations and trade associations including the Marine Management Organisation (MMO), The Crown Estate, British Marine Aggregate Products Association, Welsh Ports Group and Marine Energy Pembrokeshire.
cy-gb	Penodwyd ei aelodau o blith defnyddwyr y system drwyddedu a hefyd amrywiaeth eang o gyrff a sefydliadau masnach gan gynnwys y Sefydliad Rheoli Morol, Ystad y Goron, Cymdeithas Cynhyrchion Agregau Morol Prydain (BMAPA), Grŵp Porthladdoedd Cymru a Marine Energy Pembrokeshire.

en-gb	The Stakeholder Group is representative of the marine sector, particularly aggregates, renewables, construction, dredging, local authorities and other marine licensing regulators.
cy-gb	Mae’r Grŵp Rhanddeiliaid yn gynrychioliadol o’r sector morol, yn enwedig agregau, ynni adnewyddadwy, adeiladu, carthu/treillio, awdurdodau lleol a rheoleiddwyr trwyddedu morol eraill.

en-gb	The Stakeholder Group were used to informally test the model approaches.
cy-gb	Defnyddiwyd y Grŵp Rhanddeiliad i brofi’r modelau’n anffurfiol.

en-gb	A stakeholder workshop was then held with representatives of the Stakeholder Group in February 2016.
cy-gb	Yna cynhaliwyd gweithdy i randdeiliaid gyda chynrychiolwyr o’r Grŵp Rhanddeiliad ym mis Chwefror 2016.

en-gb	The fees proposals, using the preferred tiered model approach, were presented and views sought, which have been used to refine the proposals within this consultation.
cy-gb	Cyflwynwyd y cynigion ar gyfer ffioedd, gan ddefnyddio’r model haenog a ffefrir, a cheisiwyd barn, a ddefnyddiwyd i ailfireinio’r cynigion yn yr ymgynghoriad hwn.

en-gb	Draft Regulatory Impact Assessment
cy-gb	Asesiad Effaith Rheoleiddiol Drafft

en-gb	The Draft Regulatory Impact Assessment sets out the likely costs and benefits of the proposals.
cy-gb	Mae’r Asesiad Effaith Rheoleiddiol Drafft yn nodi costau a manteision tebygol y cynigion.

en-gb	It details the data used, and the assumptions made, to establish the proposed fees.
cy-gb	Mae’n manylu ar y data a ddefnyddiwyd, a’r tybiaethau a luniwyd, er mwyn pennu’r ffioedd arfaethedig.

en-gb	The assessment is provided as a supporting document alongside this consultation.
cy-gb	Darperir yr asesiad fel dogfen ategol ochr yn ochr â’r ymgynghoriad hwn.

en-gb	The Assessment will be reviewed and finalised following the consultation.
cy-gb	Caiff yr Asesiad ei adolygu a’i lunio’n derfynol yn dilyn yr ymgynghoriad.

en-gb	Do you agree with our assessment of the likely  costs and benefits set out in the Draft Regulatory Impact Assessment?
cy-gb	A ydych yn cytuno â’n hasesiad o’r  costau a’r manteision tebygol a nodir yn yr Asesiad Effaith Rheoleiddiol Drafft?

en-gb	We welcome your comments and any additional information you have to help inform our assessment.
cy-gb	Rydym yn croesawu’ch sylwadau ac unrhyw wybodaeth ychwanegol sydd gennych i helpu i lywio ein hasesiad.

en-gb	Section 1 – The three Model options
cy-gb	Adran 1 – Y tri opsiwn o ran Model

en-gb	The Fees Review considered a range of models to be used for a new fees structure, to enable us to achieve the objectives of the review.
cy-gb	Ystyriodd yr Adolygiad o Ffioedd nifer o fodelau i’w defnyddio ar gyfer strwythur ffioedd newydd, er mwyn ein galluogi i gyflawni amcanion yr adolygiad.

en-gb	Three model approaches were considered in detail and views were sought informally from stakeholders between summer 2015 and early 2016.
cy-gb	Ystyriwyd tri model yn fanwl a cheisiwyd barn rhanddeiliaid yn anffurfiol rhwng haf 2015 a dechrau 2016.

en-gb	Following that a preferred approach was pursued to establish proposals for consultation.
cy-gb	Yn sgil hynny dewiswyd dull gweithredu a ffefrir er mwyn llunio cynigion ar gyfer ymgynghoriad.

en-gb	Option A – Fixed fee model
cy-gb	Opsiwn A – Model y ffi sefydlog

en-gb	Retain the current model of marine licensing fees in Wales
cy-gb	Cadw’r model presennol o ffioedd trwyddedu morol yng Nghymru

en-gb	The model and current fee structure in Wales (attached at Annex 1) is made up of ten tables, each covering different activities, for example, construction projects, renewable energy projects, mineral extraction and disposal of dredge material.
cy-gb	Mae model a strwythur ffioedd presennol Cymru (a atodir yn Atodiad 1) yn cynnwys deg tabl, y mae pob un yn ymdrin â gweithgareddau gwahanol, er enghraifft prosiectau adeiladu, prosiectau ynni adnewyddadwy, echdynnu mwynau a gwaredu deunydd a garthwyd.

en-gb	The majority of the tables consist of differing bands, each with a different fixed fee.
cy-gb	Mae’r rhan fwyaf o’r tablau yn cynnwys bandiau gwahanol, pob un â ffi sefydlog wahanol.

en-gb	The bands are made up of different criteria depending on the type of activity, for example:
cy-gb	Mae’r bandiau yn cynnwys meini prawf gwahanol gan ddibynnu ar y math o weithgaredd, er enghraifft:

en-gb	the construction table bands are defined by project cost
cy-gb	diffinnir bandiau’r tabl adeiladu yn ôl cost prosiectau

en-gb	the renewable energy project bands are defined by energy generated
cy-gb	diffinnir bandiau prosiectau ynni adnewyddadwy yn ôl yr ynni a gynhyrchir

en-gb	 the disposal of dredge material bands are defined by disposal tonnage.
cy-gb	diffinnir bandiau gwaredu deunydd a garthwyd yn ôl tunelli a waredir.

en-gb	There are also fixed fees for certain activities, such as deploying moorings and depositing tracers and dyes.
cy-gb	Hefyd, ceir ffioedd sefydlog am weithgareddau penodol, megis gosod angorfeydd a dyddodi olrheinyddion a lliwurau.

en-gb	There are a significant amount of variables between applications submitted within a band, making accurate and proportionate banding a challenge.
cy-gb	Mae cryn nifer o newidynnau rhwng ceisiadau a gyflwynir o fewn band, sy’n golygu bod bandio ceisiadau yn gywir ac yn gymesur yn her.

en-gb	We recognise that trying to reflect the variety of applications within current bands could be improved with robust time recording and data collection resulting in redefined bands.
cy-gb	Rydym yn cydnabod y gellid adlewyrchu’r amrywiaeth o geisiadau o fewn y bandiau presennol yn well drwy bennu prosesau cofnodi amser a chasglu data cadarn, a fyddai’n arwain at ailddiffinio bandiau.

en-gb	We think that accuracy could be improved for small scale and common projects for which there is more data, making the bands more fit for purpose and proportionate.
cy-gb	Rydym o’r farn y gellid gwella cywirdeb ar gyfer prosiectau cyffredin ac ar raddfa fach y mae mwy o ddata ar gael ar eu cyfer, gan wneud bandiau yn fwy addas at y diben ac yn fwy cymesur.

en-gb	We recognise that having fixed fees provides certainty to the customer of the costs they will have to pay.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod ffioedd sefydlog yn rhoi sicrwydd i gwsmeriaid ynglŷn â’r costau y bydd yn rhaid iddynt eu talu.

en-gb	However, achieving full cost recovery is expected to be more difficult for complex and novel projects under this option because the work and resource required to determine the applications can vary significantly and is difficult to predict.
cy-gb	Fodd bynnag, disgwylir y bydd yn fwy anodd adennill costau’n llawn ar gyfer prosiectau cymhleth a newydd o dan yr opsiwn hwn oherwydd gall y gwaith a’r adnoddau sydd eu hangen i benderfynu ar y ceisiadau amrywio’n sylweddol ac mae’n anodd eu rhagweld.

en-gb	The Option A model does not provide a charging mechanism to cater for applications that may not fit within a band for example, multiple activities within an application.
cy-gb	Nid yw model Opsiwn A yn cynnig dull o godi tâl i ddarparu ar gyfer ceisiadau nad ydynt o bosibl yn cyd-fynd yn union â band, er enghraifft, gweithgareddau lluosog mewn cais.

en-gb	There is also no mechanism for associated preapplication and post licence costs to be recovered.
cy-gb	Nid oes modd ychwaith i gostau sy’n gysylltiedig â chostau cyn gwneud cais a chostau ôl-drwyddedu gael eu hadennill.

en-gb	The Welsh, Northern Irish and Scottish models are currently structured by the use of tables for activities with banded tiers.
cy-gb	Mae modelau Cymru, Gogledd Iwerddon a’r Alban wedi’u strwythuro ar hyn o bryd ar sail y defnydd o dablau ar gyfer gweithgareddau â haenau wedi’u bandio.

en-gb	However, other than a similar number of bands for the same activity types, there is little parity between the Welsh, Northern Irish and Scottish approach in terms of how the model is populated.
cy-gb	Fodd bynnag, ac eithrio nifer debyg o fandiau ar gyfer yr un mathau o weithgareddau, nid oes fawr ddim tebygrwydd rhwng modelau Cymru, Gogledd Iwerddon a’r Alban o ran sut mae’r model wedi’i boblogi.

en-gb	It therefore calls into question the accuracy of which application types take the longest and therefore cost more to deliver.
cy-gb	Felly, mae’n codi amheuaeth ynghylch cywirdeb o ran pa fathau o geisiadau sy’n cymryd yr amser hiraf ac, felly, sydd fwyaf costus i’w prosesu.

en-gb	A key objective of the fees review is to achieve full cost recovery, whilst ensuring that customers pay no more than the service they are being provided.
cy-gb	Un o amcanion allweddol yr adolygiad o ffioedd yw ceisio sicrhau y caiff y costau eu hadennill yn llawn, tra’n sicrhau na fydd cwsmeriaid yn talu am ddim mwy na’r gwasanaeth sy’n cael ei roi iddynt.

en-gb	Through our informal engagement with stakeholders, it was stated that costs should be fairly, transparently and accurately allocated to individual customers.
cy-gb	Drwy ymgysylltu’n anffurfiol â rhanddeiliaid, nodwyd y dylai costau gael eu dyrannu mewn ffordd deg, dryloyw a chywir i gwsmeriaid unigol.

en-gb	Also, that the current Welsh fees are disproportionately high, particularly for small scale works such as small scale construction and disposal of dredged material.
cy-gb	Hefyd, mae ffioedd presennol Cymru yn anghymesur o uchel, yn enwedig ar gyfer gwaith ar raddfa fach megis gwaith adeiladu a gwaredu deunydd a garthwyd.

en-gb	Stakeholders were keen that Wales should establish a ‘fast track’ service to deal with low risk activities.
cy-gb	Roedd rhanddeiliaid yn awyddus bod Cymru yn sefydlu gwasanaeth ‘carlam’ i ymdrin â gweithgareddau risg isel.

en-gb	Having considered all of the fees review objectives against this model approach, and taking account of the stakeholder feedback, our view is that this would not be a preferred approach due to lack of accuracy and ability to establish a system that could fully cost recover.
cy-gb	Ar ôl ystyried pob un o amcanion yr adolygiad o ffioedd yn erbyn y model hwn, ac ystyried adborth rhanddeiliad, ein barn ni yw na fyddem yn ffafrio’r model hwn oherwydd diffyg cywirdeb a’r gallu i sefydlu system a allai adennill costau’n llawn.

en-gb	Option B - Tiered model (preferred approach)
cy-gb	Opsiwn B – Model haenog (opsiwn a ffefrir)

en-gb	Mix of fixed fees and hourly rates at all stages of marine licensing process.
cy-gb	Mae’n gyfuniad o ffioedd sefydlog a chyfraddau yr awr, ar bob cam o’r broses trwyddedu morol.

en-gb	A three tiered model is currently being used in England by the MMO.
cy-gb	Mae model tair haen yn cael ei ddefnyddio yn Lloegr gan y Sefydliad Rheoli Morol ar hyn o bryd.

en-gb	In general terms, the model is made up of three tiers under which the majority of applications will fall:
cy-gb	Yn fras, mae’r model yn cynnwys tair haen y daw’r rhan fwyaf o geisiadau oddi tanynt:

en-gb	Band 1 – low risk activities
cy-gb	Band 1 – gweithgareddau risg isel

en-gb	Band 2 – non-complex / non EIA applications   Band 3 – complex / EIA applications.
cy-gb	Band 2 – ceisiadau nad ydynt yn gymhleth nac yn cynnwys AEA   Band 3 – ceisiadau cymhleth / sy’n cynnwys AEA.

en-gb	Additionally, it also details the applicable fees for activities including preapplication advice, post-licence monitoring and discharge of conditions, charges for travel, sediment sample analysis and variations.
cy-gb	At hynny, mae hefyd yn nodi’r ffioedd cymwys am weithgareddau gan gynnwys cyngor cyn gwneud cais, gwaith monitro ôl-drwyddedu a chyflawni amodau, ffioedd am deithio, dadansoddi samplau o waddodion ac amrywiadau.

en-gb	These activities are charged via either a fixed fee or hourly rate.
cy-gb	Codir ffi sefydlog neu dâl ar gyfradd yr awr am y gweithgareddau hyn.

en-gb	Many of these activities are not currently covered by the existing fees in Wales.
cy-gb	Nid yw llawer o’r gweithgareddau hyn yn cael eu cwmpasu gan y cynllun ffioedd presennol yng Nghymru ar hyn o bryd.

en-gb	This model allows for the recovery of costs at all stages of the licensing process.
cy-gb	Mae’r model hwn yn ei gwneud yn bosibl i gostau gael eu hadennill ar bob cam o’r broses drwyddedu.

en-gb	This model provides for an accurate, proportionate and fair system for the recovery of costs.
cy-gb	Mae’r model hwn yn darparu ar gyfer system gywir, cymesur a theg ar gyfer adennill costau.

en-gb	Band 1 provides a proportionate approach to certain low risk activities.
cy-gb	Mae Band 1 yn cynnig dull cymesur o ymdrin â gweithgareddau risg isel.

en-gb	These are processed through a reduced determination time SLA, reflecting the less complex nature and take less time to determine.
cy-gb	Caiff y rhain eu prosesu drwy Gytundeb Lefel Gwasanaeth â chyfnod penderfynu byrrach, gan adlewyrchu eu natur lai cymhleth a’r ffaith ei bod yn cymryd llai o amser i benderfynu arnynt.

en-gb	NRW anticipate that the likely determination costs of such applications should be easily identified in advance and as such, fixed fees can be accurately set.
cy-gb	Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn rhagweld y dylai fod yn hawdd nodi costau tebygol penderfynu ar geisiadau ymlaen llaw ac, felly, gellir pennu ffioedd sefydlu yn fanwl gywir.

en-gb	Band 2 provides certainty to the customer of the costs and ensures they pay only for the cost of their determination.
cy-gb	Mae Band 2 yn rhoi sicrwydd i gwsmeriaid ynglŷn â’r costau ac yn sicrhau mai dim ond cost penderfynu ar eu cais hwy y byddant yn ei thalu.

en-gb	Our proposals differ from the MMO approach in that there will be a fixed fee for this category with no banding.
cy-gb	Mae ein cynigion yn wahanol i ddull gweithredu’r Sefydliad Rheoli Morol yn yr ystyr y bydd ffioedd sefydlog ar gyfer y categori hwn heb fandio.

en-gb	Band 2 projects are defined as non-complex and are easier to predict in terms of costs.
cy-gb	Mae prosiectau Band 2 wedi’u diffinio’n rhai nad ydynt yn gymhleth ac y maent yn haws eu rhagweld o ran costau.

en-gb	Band 3 hourly rate costs are considered fair as it allows for the actual cost of determining an application to be recouped, limiting the risk to the licensing authority of a shortfall in income.
cy-gb	Ystyrir bod costau cyfradd yr awr Band 3 yn deg gan fod hyn yn ei gwneud yn bosibl i gost wirioneddol penderfynu ar gais gael ei hadennill, gan gyfyngu ar y risg o ddiffyg incwm i’r awdurdod trwyddedu.

en-gb	It is difficult to accurately quantify the resource needed to determine Band 3 projects due to their highly variable nature e.g. scale, location and use of novel technology.
cy-gb	Mae’n anodd mesur yr adnodd sydd ei angen i benderfynu ar brosiectau Band 3 yn gywir oherwydd eu natur amrywiol iawn e.e. graddfa, lleoliad a’r defnydd o dechnoleg newydd.

en-gb	This approach requires the licensing authority to accurately record time spent carrying out marine licensing functions and so a more advanced time recording system would need to be developed.
cy-gb	Mae’r dull hwn yn ei gwneud yn ofynnol i’r awdurdod trwyddedu gofnodi’r amser a dreulir yn cyflawni swyddogaethau trwyddedu morol yn gywir ac, felly, byddai angen sefydlu system cofnodi amser fwy datblygedig.

en-gb	Stakeholder feedback received during the informal engagement suggested that the MMO model of charging an hourly rate for time spent on the complex applications was considered the fairest and the Stakeholder Group supported the low risk service (Band 1).
cy-gb	Awgrymodd adborth gan randdeiliaid yn ystod yr ymarfer ymgysylltu anffurfiol yr ystyriwyd mai model y Sefydliad Rheoli Morol o godi tâl yn ôl cyfradd yr awr am yr amser a dreulir ar y ceisiadau cymhleth oedd yr un tecaf ac roedd y Grŵp Rhanddeiliad yn cefnogi’r gwasanaeth risg isel (Band 1).

en-gb	Having considered the model and stakeholder views in detail, we consider that this proportionate approach is the preferred option and proposals have been based on this model option.
cy-gb	Ar ôl ystyried y model a barn rhanddeiliad yn fanwl, rydym o’r farn mai’r dull arfaethedig hwn yw’r opsiwn a ffefrir ac mae’r cynigion wedi’u seilio ar yr opsiwn hwn.

en-gb	Option C – Hourly rate model
cy-gb	Opsiwn C – Model cyfradd yr awr

en-gb	Create a model with all marine licensing functions being charged for at an hourly rate.
cy-gb	Creu model lle y byddai ffi ar gyfradd yr awr yn cael ei chodi am bob swyddogaeth trwyddedu morol.

en-gb	An hourly rate model would apply a pre-determined hourly rate charge to recover all costs to the licensing authority, with no caps or fixed fees.
cy-gb	Byddai model cyfradd yr awr yn cymhwyso tâl cyfradd yr awr a bennwyd ymlaen llaw er mwyn adennill holl gostau’r awdurdod trwyddedu, heb derfynau na ffioedd sefydlog.

en-gb	This option would provide the most accurate and robust way of delivering a system of full cost recovery for the licensing authority.
cy-gb	Yr opsiwn hwn fyddai’n cynnig y dull mwyaf cywir a chadarn o ddarparu system o adennill costau llawn i’r awdurdod trwyddedu.

en-gb	Applying an hourly rate charge would ensure that as near as possible, actual costs are recouped, on a case by case basis.
cy-gb	Byddai codi tâl yn ôl cyfradd yr awr yn sicrhau, mor agos â phosibl, y câi’r costau gwirioneddol eu hadennill, fesul achos.

en-gb	However, for many typical licensing activities it is considered that such a system would place too great a burden on the licensing authority to administer when considered against the actual cost of the service being provided – in terms of time spent quoting costs, raising invoices and handling payments.
cy-gb	Fodd bynnag, ar gyfer llawer o weithgareddau trwyddedu nodweddiadol ystyrir y byddai system o’r fath yn gosod gormod o faich gweinyddol ar yr awdurdod trwyddedu o’i hystyried yn erbyn cost wirioneddol y gwasanaeth sy’n cael ei ddarparu – o ran yr amser a dreulir yn rhoi dyfynbrisiau o gostau, yn paratoi anfonebau ac yn ymdrin â thaliadau.

en-gb	This additional administration burden would also negatively affect customers as those costs would be passed on to customers.
cy-gb	Byddai’r baich gweinyddol ychwanegol hwn hefyd yn cael effaith negyddol ar gwsmeriaid gan y byddai’r costau hynny’n cael eu trosglwyddo i gwsmeriaid.

en-gb	For many of the typical non-EIA related activities NRW can have a greater degree of certainty regarding the resources that are needed to reach a licensing decision, meaning that a proportionate fixed fee would be acceptable and easier to administer than an hourly rate approach.
cy-gb	Ar gyfer llawer o’r gweithgareddau nodweddiadol nad ydynt yn ymwneud ag AEA gall Cyfoeth Naturiol Cymru gael mwy o sicrwydd o ran faint o adnoddau sydd eu hangen i wneud penderfyniad trwyddedu, sy’n golygu y byddai ffi sefydlog gymesur yn dderbyniol ac yn haws i’w gweinyddu na chodi tâl ar gyfradd yr awr.

en-gb	It would also enable customers to have a better degree of certainty of the associated licensing costs in order to assess the financial viability of any low risk development or project that they are considering.
cy-gb	Byddai hefyd yn rhoi mwy o sicrwydd i gwsmeriaid ynglŷn â’r costau trwyddedu cysylltiedig er mwyn asesu dichonoldeb ariannol unrhyw ddatblygiad neu brosiect risg isel y maent yn ei ystyried.

en-gb	Therefore an hourly rate in these circumstances is not deemed appropriate or necessary.
cy-gb	Felly, nid ystyrir bod cyfradd yr awr yn briodol nac yn angenrheidiol o dan yr amgylchiadau hyn.

en-gb	Although this option would enable full cost recovery in the most robust way, on balance it is considered to be disproportionate for smaller scale and more typical applications and as such this option is not favoured.
cy-gb	Er y byddai’r opsiwn hwn yn ei gwneud yn bosibl i gostau gael eu hadennill yn llawn yn y ffordd fwyaf cadarn, at ei gilydd, ystyrir y bydd yn anghymesur yn achos ceisiadau ar raddfa lai a cheisiadau mwy nodweddiadol ac fel y cyfryw ni ffefrir yr opsiwn hwn.

en-gb	Taking account of the views of stakeholders and further analysis of the options by the Fees Review Steering Group, the proposal in this consultation follow the Tiered model (Option B).
cy-gb	Gan ystyried barn rhanddeiliaid a dadansoddiad pellach o’r opsiynau gan y Grŵp Llywio Adolygu Ffioedd, mae’r cynnig yn yr ymgynghoriad hwn yn dilyn y model haenog (Opsiwn B).

en-gb	This option provides a fair and proportionate approach to setting fees for the wide variety of activities that require licences.
cy-gb	Mae’r opsiwn hwn yn cynnig dull teg a chymesur o bennu ffioedd am yr amrywiaeth eang o weithgareddau y mae angen trwyddedau ar eu cyfer.

en-gb	Projects can vary greatly in scale, size, complexity, novelty etc.
cy-gb	Gall prosiectau amrywio’n fawr o ran graddfa, maint, cymhlethdod, pa mor arloesol ydynt ac ati.

en-gb	This model approach is ready made to reflect all stages of the licensing process, enabling costs to be recouped across the lifecycle of a project, where appropriate, from pre-application to post licence monitoring.
cy-gb	Gall y model hwn adlewyrchu pob cam o’r broses drwyddedu, gan ei gwneud yn bosibl i gostau gael eu hadennill yn ystod oes prosiect, lle y bo’n briodol, o’r cam cyn gwneud cais i’r cam monitro ôl-drwyddedu.

en-gb	This option would enable the licensing authority to charge actuals in the main, reflecting costs accurately for Band 3 projects.
cy-gb	Byddai’r opsiwn hwn yn ei gwneud yn bosibl i’r awdurdod trwyddedu godi ffi am gostau gwirioneddol ar y cyfan, gan adlewyrchu costau’n gywir am brosiectau Band 3.

en-gb	Fixed fees are charged for lower risk and typical activities (Band 1 and Band 2) where costs are typically less and easier to predict.
cy-gb	Codir ffioedd sefydlog am weithgareddau risg is a gweithgareddau nodweddiadol (Band 1 a Band 2) lle mae costau yn is fel arfer yn haws i’w rhagweld.

en-gb	Do you agree that Option B – the tiered model should be introduced as the new fees and charges structure in Wales?
cy-gb	A ydych yn cytuno mai Opsiwn B – y model haenog a ddylai gael ei gyflwyno fel y strwythur ffioedd a thaliadau newydd yng Nghymru?

en-gb	If ‘No’, which model do you favour, and why?
cy-gb	Os ‘Na’, pa fodel rydych yn ei ffafrio, a pham?

en-gb	Section 2 – Proposed Fees and Charges using the Tiered Model (Option B)
cy-gb	Adran 2 – Ffioedd a Thaliadau Arfaethedig gan ddefnyddio’r Model Haenog (Opsiwn B)

en-gb	Overview of Proposals
cy-gb	Trosolwg o’r Cynigion

en-gb	Section 1 of this document sets out the model options considered for use and the preferred approach.This section details the proposed fees and charges using the Tiered model – a combination of fixed fees and hourly rate charging.
cy-gb	Mae Adran 1 o’r ddogfen hon yn nodi’r opsiynau o ran model yr ystyriwyd eu defnyddio a’r dull gweithredu a ffefrir. Mae’r adran hon yn manylu ar y ffioedd a’r taliadau arfaethedig gan ddefnyddio’r model Haenog – cyfuniad o ffioedd sefydlog a chodi ar gyfradd yr awr.

en-gb	Table 2 below provides a summary of all the proposed fees and charges, and a comparison to current charges.
cy-gb	Mae Tabl 2 isod yn rhoi crynodeb o’r holl ffioedd a thaliadau arfaethedig, ac yn eu cymharu â’r taliadau cyfredol.

en-gb	Detail on how the fees have been determined and the external advice costs are described below.
cy-gb	Disgrifir yn fanwl isod sut y cafodd y ffioedd eu pennu a chostau cyngor allanol.

en-gb	The costs and benefits analysis of all the model options considered can be found in the draft Regulatory Impact Assessment which is a supporting document to this consultation.
cy-gb	Ceir dadansoddiad o gostau a manteision pob un o’r opsiynau a ystyriwyd yn yr Asesiad Effaith Rheoleiddiol drafft sy’n ddogfen sy’n ategu’r ymgynghoriad hwn.

en-gb	Summary of all proposed fees and charges with comparison to existing fees (ex VAT)
cy-gb	Crynodeb o’r holl ffioedd a thaliadau a’u cymharu â’r ffioedd presennol (heb gynnwys TAW)

en-gb	*ESS payable if the construction or disposal of dredged material is in or near an environmentally sensitive area such as a Special Area of Conservation (SAC), Special Protection Area (SPA), Ramsar Site or Site of special scientific interest (SSSI).
cy-gb	*Mae Tâl Atodol Sensitifrwydd Amgylcheddol yn daladwy os yw’r gwaith adeiladu neu’r gweithgarwch gwaredu deunydd a garthwyd mewn ardal amgylcheddol sensitif megis Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA), Ardal Gwarchodaeth Arbennig (AGA), Safle Ramsar neu Safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig (SoDdGA) neu’n agos at ardal o’r fath).

en-gb	Actual external advice costs could vary significantly and exceed the hours stated here. Case officers will keep customers updated with the ongoing costs of external advice.
cy-gb	Gallai costau gwirioneddol cyngor allanol amrywio’n sylweddol a mynd dros yr oriau a nodir yma.Bydd swyddogion achos yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf am gostau cyngor allanol i gwsmeriaid.

en-gb	For the majority of these activities external advice would not be sought. However, these figures provide indicative costs of external advice, should it be required.
cy-gb	Ar gyfer y rhan fwyaf o’r gweithgareddau hyn ni fyddai cyngor allanol yn cael ei geisio.Fodd bynnag, mae’r ffigurau hyn yn rhoi costau dangosol cyngor allanol, pe bai angen.

en-gb	Hourly rate
cy-gb	Cyfradd yr awr

en-gb	The proposed hourly rate for licensing authority costs by NRW is £120.
cy-gb	Y gyfradd yr awr a gynigir am gostau’r awdurdod trwyddedu gan Cyfoeth Naturiol Cymru yw £120.

en-gb	This charge does not attract VAT.
cy-gb	Nid yw TAW yn daladwy ar y tâl hwn.

en-gb	A breakdown setting out the service delivery costs and how the proposed hourly rate has been calculated is at Annex 2.
cy-gb	Ceir dadansoddiad sy’n nodi costau darparu’r gwasanaeth a sut y cyfrifwyd y gyfradd yr awr a gynigir yn Atodiad 2.

en-gb	In summary, the cost of the service is divided by the available case worker hours per year.
cy-gb	Yn gryno, caiff cost y gwasanaeth ei rannu â nifer yr oriau gweithiwr achos y flwyddyn sydd ar gael.

en-gb	Case officers will provide estimates upfront where an hourly rate is being charged.
cy-gb	Bydd swyddogion achos yn rhoi amcangyfrifon ymlaen llaw os codir cyfradd yr awr.

en-gb	The licensing authority will not be bound by the estimate provided.
cy-gb	Ni fydd yr awdurdod trwyddedu yn rhwym wrth yr amcangyfrif a roddwyd.

en-gb	If the costs are approaching and are likely to exceed the original estimate, case officers will advise the customer and provide a further estimate to enable a complete determination.
cy-gb	Os bydd y costau’n nesáu at yr amcangyfrif gwreiddiol ac yn debygol o fynd y tu hwnt iddo, bydd swyddogion achos yn hysbysu’r cwsmer ac yn rhoi amcangyfrif arall i’w gwneud yn bosibl i’r penderfyniad gael ei gwblhau.

en-gb	External advice costs
cy-gb	Costau cyngor allanol

en-gb	Where a particular area of advice or analysis is required that cannot be fulfilled internally by NRW, there will be occasions where external advisory costs may be incurred.
cy-gb	Os bydd angen cyngor neu ddadansoddiad mewn maes penodol na all Cyfoeth Naturiol Cymru ei roi’n fewnol, weithiau bydd costau cyngor allanol ynghlwm.

en-gb	External advice would primarily be sought for Band 3 applications.
cy-gb	Byddai cyngor allanol yn cael ei geisio ar gyfer ceisiadau Band 3 yn bennaf.

en-gb	For Band 1 and the majority of Band 2 applications, chargeable external advice will not be required.
cy-gb	Ar gyfer ceisiadau Band 1 a’r rhan fwyaf o geisiadau Band 2, ni fydd angen cyngor allanol y codir tâl amdano.

en-gb	External advice is typically sought from Cefas, but not exclusively.
cy-gb	Ceisir cyngor allanol gan Cefas fel arfer, ond nid bob tro.

en-gb	Cefas fees have been used to provide an indication of likely costs to customers as Cefas are the most commonly used.
cy-gb	Mae ffioedd Cefas wedi’u defnyddio i roi amcan o’r costau tebygol i gwsmeriaid gan mai gwasanaeth Cefas a ddefnyddir gan amlaf.

en-gb	Cefas costs currently range from £78.10 to £119.76 per hour and are inclusive of VAT which is chargeable for external advice.
cy-gb	Mae costau Cefas yn amrywio o £78.10 i £119.76 yr awr ar hyn o bryd ac maent yn cynnwys TAW, y gellir ei chodi am gyngor allanol.

en-gb	The hourly rate will depend on the grade of staff undertaking the work.
cy-gb	Bydd y gyfradd yr awr yn dibynnu ar radd y staff sy’n ymgymryd â’r gwaith.

en-gb	Cefas fees are subject to change and are reviewed annually.
cy-gb	Gall ffioedd Cefas newid a chânt eu hadolygu’n flynyddol.

en-gb	Where external advice is required, the case officer will discuss this with the customer.
cy-gb	Pan fo angen cyngor allanol, bydd y swyddog achos yn trafod hyn â’r cwsmer.

en-gb	A quote will be provided for each work package.
cy-gb	Caiff dyfynbris ei roi am bob pecyn gwaith.

en-gb	Alternately, a down payment can be made to NRW for external advice costs, covering multiple work packages.
cy-gb	Fel arall, gellir rhoi blaendal i Cyfoeth Naturiol Cymru am gostau cyngor allanol, sy’n cwmpasu sawl pecyn gwaith.

en-gb	NRW will notify the customer when the ceiling of this payment is approaching.
cy-gb	Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn hysbysu’r cwsmer pan fydd y taliad hwn yn nesáu at y terfyn.

en-gb	This is often most appropriate for larger scale projects, or bespoke pre application services where there are multiple requests for packages of work requiring chargeable external advice.
cy-gb	Dyna’r dull gweithredu mwyaf priodol yn aml ar gyfer prosiectau ar raddfa fwy, neu wasanaethau pwrpasol cyn gwneud cais lle bydd sawl cais am becynnau gwaith sy’n gofyn am gyngor allanol y gellir codi tâl amdano.

en-gb	These costs would be passed on to the customer directly and a clear breakdown of costs will be provided.
cy-gb	Câi’r costau hyn eu trosglwyddo’n uniongyrchol i’r cwsmer a chaiff dadansoddiad clir o gostau ei roi.

en-gb	External advice costs vary greatly due to various factors including geographical location and activity type.
cy-gb	Mae costau cyngor allanol yn amrywio’n fawr iawn oherwydd sawl ffactor gan gynnwys lleoliad daearyddol a math o weithgarwch.

en-gb	Advice sought from Cefas is also targeted on specific issues bespoke to that application or work package.
cy-gb	Mae cyngor a geisir oddi wrth Cefas hefyd wedi’i dargedu at faterion sy’n benodol i’r cais neu’r pecyn gwaith hwnnw.

en-gb	Other than the cost of obtaining a quote, the Marine Licensing Team would not seek chargeable external advice until written agreement has been provided by the customer.
cy-gb	Heblaw am gost cael dyfynbris, ni fyddai’r Tîm Trwyddedu Morol yn ceisio cyngor allanol y gellir codi tâl amdano nes bod y cwsmer wedi cytuno i hynny’n ysgrifenedig.

en-gb	The Marine Licensing Team has been unable to provide clear evidence of external advice costs.
cy-gb	Ni lwyddodd y Tîm Trwyddedu Morol i ddarparu tystiolaeth glir o gostau cyngor allanol.

en-gb	Data has been obtained from MMO and using their own limited data to provide an estimate of possible external advice costs as outlined in Table 2 above.
cy-gb	Cafwyd data gan y Sefydliad Rheoli Morol a chan ddefnyddio ei ddata cyfyngedig ei hun rhoddir amcangyfrif o gostau posibl cyngor allanol fel y’u hamlinellir yn Nhabl 2 uchod.

en-gb	However, it should be noted that costs and hours for external advice in Wales could differ significantly.
cy-gb	Fodd bynnag, dylid nodi y gallai costau ac oriau ar gyfer cyngor allanol yng Nghymru fod yn wahanol iawn.

en-gb	Invoicing and payments
cy-gb	Anfonebu a thalu

en-gb	Fixed fees will be paid upfront and hourly rate fees will be invoiced monthly, or as agreed with the customer.
cy-gb	Caiff ffioedd sefydlog eu talu ymlaen llaw a chaiff ffioedd cyfradd yr awr eu hanfonebu’n fisol, neu fel y cytunwyd â’r cwsmer.

en-gb	Where appropriate, deposits may be requested for hourly rate charged work packages.
cy-gb	Lle y bo’n briodol, gellir gofyn am adneuon ar gyfer pecynnau gwaith y codir tâl ar gyfradd yr awr amdanynt.

en-gb	Travel costs
cy-gb	Costau teithio

en-gb	The Marine Licensing Team do not routinely travel for casework meetings.
cy-gb	Nid yw’r Tîm Trwyddedu Morol yn teithio ar gyfer cyfarfodydd gwaith achos fel arfer.

en-gb	Where attendance to a meeting is required, NRW will look to host the meeting in the Permitting Officer’s local office, which is likely to be in Cardiff or Swansea.
cy-gb	Os bydd angen mynd i gyfarfod, bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ystyried cynnal y cyfarfod yn swyddfa leol y Swyddog Trwyddedu, sy’n debygol o fod yng Nghaerdydd neu Abertawe.

en-gb	Skype meetings can also be offered, as well as addressing issues by correspondence or telephone.
cy-gb	Gellir cynnig cyfarfodydd Skype hefyd, yn ogystal â mynd i’r afael â materion drwy ohebiaeth neu dros y ffôn.

en-gb	Where travel is essential, this will be discussed and agreed with the customer in advance and time spent travelling will be charged to the customer.
cy-gb	Lle mae teithio yn hanfodol, caiff hyn ei drafod â’r cwsmer ymlaen llaw, a chytuno arno, ac yna caiff tâl am yr amser a dreulir yn teithio ei godi ar y cwsmer.

en-gb	However, travel costs and subsistence costs, such as train tickets, will not be charged to the customer.
cy-gb	Fodd bynnag, ni chaiff tâl ei godi ar y cwsmer am gostau teithio a chynhaliaeth, megis tocynnau trên.

en-gb	Advertising Costs
cy-gb	Costau Hysbysebu

en-gb	The majority of formal applications require advertising, theses costs can vary greatly, costs are estimated to be in the region of £48,000 – £78,000 per annum for all applications.
cy-gb	Mae’r rhan fwyaf o geisiadau ffurfiol yn gofyn am hysbysebion a gall y costau hyn amrywio’n fawr. Amcangyfrifir costau o tua £48,000 - £78,000 y flwyddyn ar gyfer pob cais.

en-gb	Please note that these advertising costs are passed directly from the publisher to the customer and have not been included within the overall costs in this document.
cy-gb	Noder bod y costau hysbysebu hyn yn cael eu trosglwyddo’n uniongyrchol oddi wrth y cyhoeddwr i’r cwsmer ac nad ydynt wedi’u cynnwys yn y costau cyffredinol yn y ddogfen hon.

en-gb	Are there any other factors that should be taken into account in determining the level of fees?
cy-gb	A oes unrhyw ffactorau eraill y dylid eu hystyried wrth benderfynu ar lefel y ffioedd?

en-gb	Proposed fees and charges - breakdown by Model Section
cy-gb	Ffioedd a thaliadau a gynigir - dadansoddiad yn ôl yr Adran o’r Model

en-gb	Pre-application
cy-gb	Cyn gwneud cais

en-gb	The marine licensing system in Wales will be front-loaded and NRW will provide a robust pre-application service.
cy-gb	Bydd y system trwyddedu morol yng Nghymru wedi’i blaen-lwytho a bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn cynnig gwasanaeth cadarn cyn gwneud cais.

en-gb	Allowing NRW to charge for the preapplication service will enable more operators the possibility to obtain informal feedback before entering the formal application process.The more work that can be done upfront at the pre-application stage to resolve issues should reduce the time spent at application stage.
cy-gb	Drwy ganiatáu i Cyfoeth Naturiol Cymru godi tâl am y gwasanaeth cyn gwneud cais bydd mwy o weithredwyr yn gallu cael adborth anffurfiol cyn bod yn rhan o’r broses gwneud cais ffurfiol. Po fwyaf o waith y gellir ei wneud ymlaen llaw ar y cam cyn gwneud cais i ddatrys problemau y lleiaf o amser a gaiff ei dreulio ar y cam gwneud cais.

en-gb	Not all projects will require preapplication of course, and it is a optional stage.
cy-gb	Wrth gwrs, ni fydd angen mynd drwy gam cyn gwneud cais ar gyfer pob prosiect, ac mae’n gam dewisol.

en-gb	The services available and the associated costs within pre-application, apart from general queries and screening options are set out in Table 2.
cy-gb	Nodir y gwasanaethau sydd ar gael a’r costau cysylltiedig yn ystod y cam cyn gwneud cais, ar wahân i ymholiadau cyffredinol ac opsiynau sgrinio yn Nhabl 2.

en-gb	Preapplication services are provided in relation to the MCAA and the Marine Works Regulations.
cy-gb	Darperir gwasanaethau cyn gwneud cais mewn perthynas â DMMA a’r Rheoliadau Gwaith Morol.

en-gb	General Queries
cy-gb	Ymholiadau Cyffredinol

en-gb	General queries prior to making applications will be covered by two hours of unbilled advice.
cy-gb	Caiff ymholiadau cyffredinol cyn gwneud cais eu cwmpasu gan ddwy awr o gyngor heb ei filio.

en-gb	NRW aim to respond to general queries within 10 working days.
cy-gb	Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn anelu at ymateb i ymholiadau cyffredinol o fewn 10 diwrnod gwaith.

en-gb	Examples of work included in this area are:
cy-gb	Enghreifftiau o waith sydd wedi’i gynnwys yn y maes hwn yw:

en-gb	checking or confirming if an activity is licensable, providing guidance on the marine licensing process and relevant application forms, fees and guidance.
cy-gb	cadarnhau a oes gweithgarwch yn drwyddedadwy, rhoi arweiniad ar y broses trwyddedu morol a’r ffurflenni cais, y ffioedd a’r canllawiau perthnasol.

en-gb	This general advice would not include attending meetings or seeking project specific technical advice.
cy-gb	Ni fyddai’r cyngor cyffredinol hwn yn cynnwys mynd i gyfarfodydd na cheisio cyngor technegol sy’n benodol i’r prosiect dan sylw.

en-gb	This would fall to bespoke pre-application immediately.
cy-gb	Byddai hyn yn rhan o’r cam cyn gwneud cais pwrpasol yn syth.

en-gb	Customers will receive prior notification when charges will be applied and NRW case officers will advise on a case-by-case basis.
cy-gb	Caiff cwsmeriaid eu hysbysu ymlaen llaw pan gaiff taliadau eu codi a bydd swyddogion achos Cyfoeth Naturiol Cymru yn cynghori ar sail achos unigol.

en-gb	After two hours, any further pre-application advice will fall into the bespoke pre-application service and therefore will be charged at an hourly rate.
cy-gb	Ar ôl dwy awr, bydd unrhyw gyngor arall cyn gwneud cais yn dod o dan y gwasanaeth gwneud cais pwrpasol ac felly caiff tâl ei godi amdano ar gyfradd yr awr.

en-gb	Based on NRW data the vast majority of general queries prior to application are dealt with within two hours.
cy-gb	Yn seiliedig ar ddata Cyfoeth Naturiol Cymru ymdrinnir â’r mwyafrif llethol o ymholiadau cyffredinol cyn gwneud cais o fewn dwy awr.

en-gb	Screening Opinions
cy-gb	Barn Sgrinio

en-gb	Screening opinions given under the Marine Works Regulations will be charged at a fixed fee of £600 based on five hours of case officer time.
cy-gb	Caiff ffi sefydlog o £600 ei chodi am roi barn sgrinio o dan y Rheoliadau Gwaith Morol yn seiliedig ar bum awr o amser swyddog achos.

en-gb	Scoping Opinions
cy-gb	Barn Cwmpasu

en-gb	Scoping opinions given under the Marine Works Regulations will be charged at the hourly rate of £120.
cy-gb	Caiff tâl ar gyfradd yr awr o £120 ei godi am roi barn cwmpasu o dan y Rheoliadau Gwaith Morol.

en-gb	It is expected that the determination time could range from 5 – 24 hours, with the average processing time of 15 hours (equating to £1,800).
cy-gb	Disgwylir y gallai’r amser penderfynu amrywio rhwng 5 a 24 awr, gydag amser prosesu o 15 awr ar gyfartaledd (sy’n cyfateb i £1,800).

en-gb	Screening and Scoping Opinions
cy-gb	Barn Sgrinio a Chwmpasu

en-gb	Screening and Scoping given under the Marine Works Regulations that are considered together will be charged at the hourly rate of £120.
cy-gb	Caiff tâl ar gyfradd yr awr o £120 ei godi am roi barn Sgrinio a Chwmpasu o dan y Rheoliadau Gwaith Morol.

en-gb	It is expected that the determination time could range from 6 – 25 hours, with the average processing time of 16 hours (equating to £1,920).
cy-gb	Disgwylir y gallai’r amser penderfynu amrywio rhwng 6 a 25 awr, gydag amser prosesu o 16 awr ar gyfartaledd (sy’n cyfateb i £1,920).

en-gb	In the case of a combined Screening and Scoping, where it is screened that an EIA is not required and therefore only a Screening opinion is provided.
cy-gb	Yn achos ymarfer Sgrinio a Chwmpasu ar y cyd, pan fydd y gwaith sgrinio yn nodi nad oes angen cynnal A AEA dim ond Barn Sgrinio a ddarperir.

en-gb	This will be charged at the fixed fee for Screening opinions (£600).
cy-gb	Caiff y ffi sefydlog am farn Sgrinio (£600) ei chodi am hyn.

en-gb	Bespoke Pre-application
cy-gb	Cyngor pwrpasol cyn gwneud cais

en-gb	The bespoke pre-application service is open to all users of the marine licensing service.
cy-gb	Mae’r gwasanaeth pwrpasol cyn gwneud cais yn agored i bob defnyddiwr y gwasanaeth trwyddedu morol.

en-gb	The services provided are likely to be customer led dependent on the specific requirements of a project.
cy-gb	Mae’r gwasanaethau a ddarperir yn debygol o gael eu harwain gan y cwsmer, yn dibynnu ar ofynion penodol prosiect.

en-gb	NRW will discuss the services needed with potential customers to shape a suitable bespoke pre-application service.
cy-gb	Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn trafod y gwasanaethau sydd eu hangen â darpar gwsmeriaid er mwyn llunio gwasanaeth pwrpasol ac addas cyn gwneud cais.

en-gb	The types of activities NRW would expect to be offering include:
cy-gb	Mae’r mathau o weithgareddau y byddai Cyfoeth Naturiol Cymru yn disgwyl eu cynnig yn cynnwys:

en-gb	Facilitation of meetings to resolve technical issues in advance of a formal application being made with relevant advisors, where required
cy-gb	Hwyluso cyfarfodydd â chynghorwyr perthnasol i ddatrys problemau technegol cyn bod cais ffurfiol yn cael ei wneud, lle y bo angen

en-gb	Informal advice
cy-gb	Cyngor anffurfiol

en-gb	Monitoring and data requirements
cy-gb	Gofynion monitro a data

en-gb	Any engagement that falls beyond the scope of general queries.
cy-gb	Unrhyw gyswllt sy’n mynd y tu hwnt i gwmpas ymholiadau cyffredinol.

en-gb	It is proposed that bespoke pre-application advice will be charged at an hourly rate of £120.
cy-gb	Cynigir y caiff tâl ei godi am gyngor pwrpasol cyn gwneud cais ar gyfradd yr awr o £120.

en-gb	For standard projects, the pre-application needs are estimated to be around 10 hours (equating to £1,200) and for more significant projects this could be up to 75 hours (equating to £9,000).
cy-gb	O ran prosiectau safonol, amcangyfrifir bod angen tua 10 awr ar gyfer y cam cyn gwneud cais (sy’n cyfateb i £1,200) ac o ran prosiectau mwy sylweddol gallai fod angen hyd at 75 awr (sy’n cyfateb i £9,000).

en-gb	The amount of preapplication advice requested will vary as it will be customer led.
cy-gb	Bydd faint o gyngor cyn gwneud cais a geisir yn amrywio gan y bydd hynny’n cael ei arwain gan y cwsmer.

en-gb	Review of Environmental Statements
cy-gb	Adolygu Datganiadau Amgylcheddol

en-gb	The review of draft Environmental Statements (ES) or chapters of an ES, by the licensing authority is a service that will be available to applicants, prior to an application being made.
cy-gb	Mae adolygu Datganiad Amgylcheddol drafft neu benodau o Ddatganiad Amgylcheddol, gan yr awdurdod trwyddedu yn wasanaeth a fydd ar gael i ymgeiswyr, cyn iddynt wneud cais.

en-gb	The hourly rate of £120 will be charged for this service.
cy-gb	Caiff y gyfradd yr awr o £120 ei chodi am y gwasanaeth hwn.

en-gb	It is estimated that this could be in the region of 30 hours per ES, (equating to £3,600).
cy-gb	Amcangyfrifir y gallai hyn fod tua 30 awr fesul Datganiad Amgylcheddol (sy’n cyfateb i £3,600).

en-gb	However this is subject to the requirements of the customer.
cy-gb	Fodd bynnag, mae hyn yn dibynnu ar ofynion y cwsmer.

en-gb	Sediment Sampling – Dredging and Disposal Applications
cy-gb	Samplu Gwaddodion – Ceisiadau am Garthu a Gwaredu

en-gb	Customers will be encouraged to approach NRW for a sampling plan as soon as possible prior to submission of a formal application, where sampling is required.
cy-gb	Caiff cwsmeriaid eu hannog i gysylltu â Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer cynllun samplu mor fuan â phosibl cyn cyflwyno cais ffurfiol, lle y bydd angen samplu.

en-gb	NRW will facilitate sampling plans to be drawn up by Cefas and any analysis if required by the customer.
cy-gb	Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn hwyluso’r broses o lunio cynlluniau samplu gan Cefas ac unrhyw ddadansoddiad sydd ei angen ar y cwsmer.

en-gb	It is proposed to charge £420 for this service, based on 3.5 hours of licensing authority processing time.
cy-gb	Cynigir y dylid codi £420 am y gwasanaeth hwn, yn seiliedig ar 3.5 awr o amser prosesu’r awdurdod trwyddedu.

en-gb	The external advice costs will be charged separately, in line with Table 2 above.
cy-gb	Caiff tâl ei godi am gostau cyngor allanol ar wahân, yn unol â Thabl 2 uchod.

en-gb	Sampling and analysis costs will also be charged separately, which will vary depending on the bespoke sampling plan for the associated works.
cy-gb	Caiff tâl ei godi hefyd am gostau samplu a dadansoddi, a fydd yn amrywio yn dibynnu ar y cynllun samplu pwrpasol ar gyfer y gwaith cysylltiedig.

en-gb	All cost estimates will be communicated to customers in advance.
cy-gb	Caiff cwsmeriaid eu hysbysu am bob amcangyfrif o gostau ymlaen llaw.

en-gb	Customers should allow at least two months to complete this process.
cy-gb	Dylai cwsmeriaid ganiatáu o leiaf ddeufis i gwblhau’r broses hon.

en-gb	Sampling analysis must be completed before the application will be accepted by the licensing authority.
cy-gb	Mae’n rhaid i ddadansoddiad samplu gael ei gwblhau cyn y bydd yr awdurdod trwyddedu yn derbyn y cais.

en-gb	Do you agree with proposals for the pre-application services?
cy-gb	A ydych yn cytuno â’r cynigion ar gyfer y gwasanaethau cyn gwneud cais?

en-gb	Which services would you anticipate using?
cy-gb	Pa wasanaethau y rhagwelwch y byddwch yn eu defnyddio?

en-gb	Are there any other pre-application services you would like to see provided?
cy-gb	A oes unrhyw wasanaethau eraill cyn gwneud cais yr hoffech eu gweld yn cael eu darparu?

en-gb	Formal Application
cy-gb	Cais Ffurfiol

en-gb	Formal applications are split between Band 1 – low risk;
cy-gb	Caiff ceisiadau ffurfiol eu rhannu rhwng Band 1 – risg isel;

en-gb	Band 2 – noncomplex;
cy-gb	Band 2 – heb fod yn gymhleth;

en-gb	and Band 3 – complex.
cy-gb	a Band 3 – cymhleth.

en-gb	The definition of a complex project is a project costing over £1 million and/or EIA projects, and application for multiple activities, for example, large construction schemes, marine renewable energy projects and marine aggregate dredging.
cy-gb	Diffinnir prosiect cymhleth fel un sy’n costio dros £1 filiwn a/neu brosiectau AEA, a chais am weithgareddau lluosog, er enghraifft, cynlluniau adeiladu mawr, prosiectau ynni adnewyddadwy morol a chodi agregau o wely’r môr.

en-gb	Non-complex projects therefore are defined as projects under £1 million project cost and/or non EIA projects.
cy-gb	Felly diffinnir prosiectau nad ydynt yn gymhleth fel prosiectau sy’n costio llai na £1 filiwn a/neu brosiectau nad ydynt yn cynnwys AEA.

en-gb	For example, construction, maintenance dredging and removals (that do not fall under Band 1 or Band 3).
cy-gb	Er enghraifft, prosiectau adeiladu, carthu at ddibenion cynnal a chadw a thynnu deunydd (nad ydynt yn dod o dan Fand 1 na Band 3).

en-gb	Band 1
cy-gb	Band 1

en-gb	Band 1 applications are defined as low risk and will consist of a variety of different activities.
cy-gb	Diffinnir ceisiadau Band 1 fel rhai risg isel a byddant yn cynnwys amrywiaeth o weithgareddau gwahanol.

en-gb	An appropriate and proportionate licensing process will be applied to Band 1 activities, for example, the use of standard template licences;
cy-gb	Caiff proses drwyddedu briodol a chymesur ei chymhwyso at weithgareddau Band 1, er enghraifft, defnyddio trwyddedau templed safonol;

en-gb	shorter or no consultation with internal and external consultees;
cy-gb	ymgynghoriad byrrach neu dim ymgynghoriad ag ymgyngoreion mewnol ac allanol;

en-gb	the use of template assessments for uniform activities such as grab sampling and waving the requirement of advertising a public notice in a local paper.
cy-gb	defnyddio asesiadau templed ar gyfer gweithgareddau safonol megis samplau cipolwg ac ildio’r gofyniad i hysbysebu hysbysiad cyhoeddus mewn papur lleol.

en-gb	Activities being currently considered for Band 1 are:
cy-gb	Y gweithgareddau sy’n cael eu hystyried ar gyfer Band 1 ar hyn o bryd yw:

en-gb	Some maintenance activities
cy-gb	Rhai gweithgareddau cynnal a chadw

en-gb	Marker buoys, mooring buoys and posts
cy-gb	Bwiau adnabod, bwiau a physt angori

en-gb	Minor removals
cy-gb	Mân weithgareddau tynnu deunydd

en-gb	Non navigational dredging*
cy-gb	Carthu nad yw’n garthu mordwyol*

en-gb	Grab sampling
cy-gb	Samplau cipolwg

en-gb	Use of scaffolding
cy-gb	Defnyddio sgaffaldau

en-gb	Tracers and dyes
cy-gb	Olrheinyddion a lliwurau

en-gb	Boreholes
cy-gb	Tyllau turio

en-gb	Minor/temporary deposits.
cy-gb	Mân waddodion/gwaddodion dros dro

en-gb	*It is likely that non navigational dredging applications will need to be assessed within Band 2 in the first instance.
cy-gb	*Mae’n debygol y bydd angen asesu ceisiadau am garthu nad yw’n garthu mordwyol o fewn Band 2 yn y lle cyntaf.

en-gb	Once the activity has been fully assessed within Band 2 and no concerns are raised from the operation, subsequent renewals of the licence may be handled within Band 1.
cy-gb	Pan fydd y gweithgarwch wedi’i asesu’n llawn o fewn Band 2 ac na chodir unrhyw bryderon o ganlyniad i’r gweithrediad, caiff ceisiadau dilynol i adnewyddu’r drwydded eu trafod o fewn Band 1.

en-gb	Additional activities may be considered for Band 1 following feedback to this public consultation, and once established Band 1 activities will remain under review.
cy-gb	Efallai y caiff gweithgareddau ychwanegol eu hystyried ar gyfer Band 1 ar ôl cael adborth i’r ymgynghoriad cyhoeddus hwn ac, ar ôl iddynt gael eu pennu, bwriedir parhau i adolygu gweithgareddau Band 1.

en-gb	Using the data available and professional judgement the time taken to determine Band 1 applications using a revised process is expected to be in the region of five hours.
cy-gb	Gan ddefnyddio’r data sydd ar gael a llunio barn broffesiynol disgwylir i benderfyniadau ar geisiadau Band 1 drwy ddefnyddio proses ddiwygiedig gymryd tua phum awr.

en-gb	The proposed fixed fee will be £600 for all Band 1 applications.
cy-gb	Y ffi sefydlog a gynigir fydd £600 ar gyfer pob cais Band 1.

en-gb	The MLT would aim to provide licence customers with a decision within 10 weeks (or 6 weeks for grab sampling).
cy-gb	Byddai’r Tîm Trwyddedu Morol yn anelu at roi penderfyniad i gwsmeriaid trwydded o fewn 10 wythnos (neu 6 wythnos ar gyfer samplau cipolwg).

en-gb	For Band 1 applications there would be no requirement for external advice and therefore there would be no additional costs to customers.
cy-gb	O ran ceisiadau Band 1 ni fyddai angen cyngor allanol ac felly ni fyddai unrhyw gostau ychwanegol i gwsmeriaid.

en-gb	Applications that do require external advice would not be considered appropriate for this Band.
cy-gb	Nid ystyrir y byddai ceisiadau lle mae angen cyngor allanol yn briodol ar gyfer y Band hwn.

en-gb	Do you agree with the proposed activities under Band 1?
cy-gb	A ydych yn cytuno â’r gweithgareddau a gynigir o dan Fand 1?

en-gb	If no, are you able to provide evidence to support recommendations?
cy-gb	Os nad ydych yn cytuno, a allwch roi tystiolaeth i ategu argymhellion?

en-gb	Band 2 applications are defined as non-complex (non EIA and under £1 million project cost) projects.
cy-gb	Diffinnir ceisiadau Band 2 fel rhai nad ydynt yn gymhleth (nad ydynt yn cynnwys AEA ac sydd ar gyfer prosiectau sy’n costio llai na £1 filiwn).

en-gb	For these applications, a fixed fee will be applied, which is based on an analysis of the time taken to process the application by the licensing authority, based on historic time recording data which has been reviewed against proxy data from other licensing authorities, such as the MMO, and using professional judgement.
cy-gb	Ar gyfer y ceisiadau hyn, caiff ffi sefydlog ei chodi, sy’n seiliedig ar ddadansoddiad o’r amser a gymerir gan yr awdurdod trwyddedu i brosesu’r cais, yn seiliedig ar ddata cofnodi amser hanesyddol sydd wedi cael eu hadolygu yn erbyn data procsi gan awdurdodau trwyddedu eraill, megis y Sefydliad Rheoli Morol, a thrwy arfer barn broffesiynol.

en-gb	The fee being charged is based on 16 hours determination time for Band 2 application.
cy-gb	Mae’r ffi a godir yn seiliedig ar 16 awr o amser penderfynu ar gyfer cais Band

en-gb	It is proposed to charge a fixed fee of £1,920 for Band 2 applications.
cy-gb	Cynigir y dylid codi ffi sefydlog o £1,920 ar gyfer ceisiadau Band 2.

en-gb	In the main, the licensing authority would not expect to need external advice on Band 2 applications.
cy-gb	Ar y cyfan, ni fyddai’r awdurdod trwyddedu yn disgwyl bod angen cyngor allanol ar geisiadau Band 2.

en-gb	However should it be required, external advice costs would be applied in line with Table 2 above and paragraphs 65 - 70.
cy-gb	Fodd bynnag, pe bai ei angen, byddai costau cyngor allanol yn cael eu cymhwyso’n unol â Thabl 2 uchod a pharagraffau 65 - 70.

en-gb	Band 3 applications are defined as complex for example, large construction schemes, marine renewable energy projects and marine aggregate dredging.
cy-gb	Diffinnir ceisiadau Band 3 fel rhai cymhleth er enghraifft cynlluniau adeiladu mawr, prosiectau ynni adnewyddadwy morol a chodi agregau o wely’r môr.

en-gb	This Band will also cover multiple activities for example construction with dredging.
cy-gb	Bydd y Band hwn hefyd yn cwmpasu gweithgareddau lluosog, er enghraifft, adeiladu ynghyd â charthu.

en-gb	Determination times for Band 3 projects can vary considerably.
cy-gb	Gall amseroedd penderfynu ar gyfer prosiectau Band 3 amrywio’n sylweddol.

en-gb	It is estimated to take 140 hours to determine most Band 3 applications.
cy-gb	Amcangyfrifir y byddai’n cymryd 140 awr i benderfynu ar y rhan fwyaf o geisiadau Band 3.

en-gb	The case officer will keep customers updated on the likely number of hours as the process progresses.
cy-gb	Bydd y swyddog achos yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i gwsmeriaid ynglŷn â’r nifer debygol o oriau wrth i’r broses fynd rhagddi.

en-gb	It is anticipated that utilising the pre-application service will reduce the number of hours during the formal application stage.
cy-gb	Rhagwelir y bydd defnyddio’r gwasanaeth cyn gwneud cais yn lleihau nifer yr oriau ar y cam cais ffurfiol.

en-gb	However, in a number of cases, this timescale could be considerably higher this may include for example, novel technologies, Nationally Significant Infrastructure Projects, or those in particularly sensitive areas, where hours spent processing has exceeded 1000 hours.
cy-gb	Fodd bynnag, mewn nifer o achosion, gallai’r terfyn amser hwn fod dipyn yn fwy. Gall hyn gynnwys er enghraifft technolegau newydd, prosiectau seilwaith o bwys cenedlaethol, neu’r rhai mewn ardaloedd sensitif iawn, lle mae’r oriau a dreuliwyd y prosesu’r cais wedi mynd dros 1000 awr.

en-gb	For all of these applications, the hourly rate of £120 will be charged.
cy-gb	Ar gyfer yr holl geisiadau hyn, codir tâl ar gyfradd yr awr o £120.

en-gb	External advice costs would be applied in line with Table 2 above and paragraphs 65 - 70.
cy-gb	Byddai costau cyngor allanol yn cael eu cymhwyso’n unol â Thabl 2 uchod a pharagraffau 65 - 70.

en-gb	For the majority of Band 3 projects it is estimated that determination timescales would be in the region of 140 hours (equating to £16,800).
cy-gb	Ar gyfer y rhan fwyaf o brosiectau Band 3, amcangyfrifir y byddai’n cymryd tua 140 awr i benderfynu arnynt (sy’n cyfateb i £16,800).

en-gb	For significant Band 3 projects, the determination time could be in the region of 1000 hours (equating to £120,000).
cy-gb	O ran prosiectau Band 3 sylweddol, gallai gymryd tua 1000 awr i benderfynu arnynt (sy’n cyfateb i £120,000).

en-gb	There will be no cap to the hourly rate or external advice costs, but case officers will provide estimates upfront and regular updates of costs to customers.
cy-gb	Ni fydd unrhyw derfyn ar y gyfradd yr awr nac ar y costau am gyngor allanol, ond bydd swyddogion achos yn rhoi amcangyfrifon ymlaen llawn a gwybodaeth reolaidd am gostau i gwsmeriaid.

en-gb	Post Licence Work
cy-gb	Gwaith Ôl-drwyddedu

en-gb	Once a licence has been issued, there may be post licensing work packages that the licensing authority will undertake.
cy-gb	Ar ôl i drwydded gael ei rhoi, efallai y bydd pecynnau gwaith ôl-drwyddedu y bydd yr awdurdod trwyddedu yn ymgymryd â hwy.

en-gb	This can include, but is not limited to discharging licence conditions, processing monitoring reports and administering variations to licences.
cy-gb	Gall hyn gynnwys cyflawni amodau trwyddedu, prosesu adroddiadau monitro a gweinyddu amrywiadau i drwyddedau ond nid yw’n gyfyngedig i hynny.

en-gb	Post Licence Discussions
cy-gb	Trafodaethau Ôl-drwyddedu

en-gb	The licensing authority is often involved in post licence discussions with Licence Holders.
cy-gb	Mae’r awdurdod trwyddedu yn aml yn rhan o drafodaethau ôl-drwyddedu â Deiliaid Trwyddedau.

en-gb	This can include discussions and informal gathering of views from consultees on proposed changes to a licence and monitoring specifications, amongst other topics.
cy-gb	Gall hyn gynnwys trafodaethau a chasglu barn ymgyngoreion yn anffurfiol ynghylch newidiadau arfaethedig i drwydded a gofynion monitro, ymhlith pynciau eraill.

en-gb	It is proposed that this service will be charged at an hourly rate of £120, similar to that of the bespoke pre-application service.
cy-gb	Cynigir y caiff tâl ar gyfradd yr awr o £120 ei godi am y gwasanaeth hwn, sy’n debyg i’r hyn a godir am y gwasanaeth pwrpasol cyn gwneud cais.

en-gb	In the main it is estimated that determination timescales would be in the region of 15 hours (equating to £1,800).
cy-gb	Ar y cyfan, amcangyfrifir y byddai’n cymryd tua 15 awr i benderfynu ar gais (sy’n cyfateb i £1,800).

en-gb	For significant projects/work packages, the determination time could be in the region of 375 hours (equating to £45,000).
cy-gb	O ran prosiectau/pecynnau gwaith sylweddol, gallai gymryd tua 375 awr (sy’n cyfateb i £45,000).

en-gb	External advice costs would be applied in line with Table 2 and paragraphs 65 – 70.
cy-gb	Byddai costau cyngor allanol yn cael eu cymhwyso’n unol â Thabl 2 a pharagraffau 65 – 70.

en-gb	Case officers will provide estimates upfront and regular updates of costs.
cy-gb	Bydd swyddogion achos yn rhoi amcangyfrifon ymlaen llaw a gwybodaeth reolaidd am gostau.

en-gb	Discharge of Conditions
cy-gb	Cyflawni Amodau

en-gb	Certain marine licences will have conditions that need to be discharged over the course of the licence.
cy-gb	Mae gan drwyddedau morol penodol amodau y mae angen eu cyflawni dros oes y drwydded.

en-gb	These are processed and approved by the licensing authority, often in consultation with relevant consultees.
cy-gb	Caiff y rhain eu prosesu a’u cymeradwyo gan yr awdurdod trwyddedu, yn aml mewn ymgynghoriad ag ymgyngoreion perthnasol.

en-gb	For applications that fall under Band 1 and Band 2, a one off fixed fee of £480, equating to four hours, will be charged for discharging all conditions on the licence.
cy-gb	Ar gyfer ceisiadau sy’n dod o dan Fand 1 a Band 2, caiff ffi sefydlog untro o £480, sy’n cyfateb i bedair awr, ei chodi am gyflawni pob un o amodau’r drwydded.

en-gb	Conditions that need to be discharged on a Band 3 licence will be charged for at an hourly rate of £120.  This is due to the often complex nature of the conditions on a Band 3 licence, which can require significant licensing authority resource.
cy-gb	Caiff tâl ar gyfradd yr awr o £120 ei godi am amodau y mae angen eu cyflawni o dan drwydded Band 3, a hynny oherwydd natur yr amodau ar drwydded Band 3, sydd, yn aml, yn gymhleth, a all ofyn am gryn dipyn o adnoddau gan yr awdurdod trwyddedu.

en-gb	For the majority of Band 3 projects it is estimated that licensing authority resource would be in the region of 12 hours (equating to £1, 440).
cy-gb	Ar gyfer y rhan fwyaf o brosiectau Band 3, amcangyfrifir y byddai angen tua 12 awr o adnoddau’r awdurdod trwyddedu (sy’n cyfateb i £1,440).

en-gb	For significant Band 3 projects, the resource could be in the region of 375 hours (equating to £45,000).
cy-gb	Ar gyfer prosiectau Band 3 sylweddol, gallai fod angen tua 375 awr (sy’n cyfateb i £45,000).

en-gb	External advice costs would be applied in line with Table 2 and paragraphs 65 - 70.
cy-gb	Byddai costau cyngor allanol yn cael eu cymhwyso’n unol â Thabl 2 a pharagraffau 65 - 70.

en-gb	Monitoring Requirements
cy-gb	Gofynion Monitro

en-gb	Monitoring reports may be required by conditions on a marine licence to ensure that an activity is not having a significant effect on features of concern.
cy-gb	Efallai y bydd yn ofynnol cyflwyno adroddiadau monitro yn unol ag amodau ar drwydded forol er mwyn sicrhau nad yw gweithgarwch yn cael effaith sylweddol ar nodweddion sy’n achos pryder.

en-gb	The frequency of submitting monitoring reports is dependent on the level of concern and risk about the activity, and can range from weekly reports to annually.
cy-gb	Bydd amlder cyflwyno adroddiadau monitro yn dibynnu ar lefel y pryder a’r risg sy’n gysylltiedig â’r gweithgarwch, a gall amrywio o adroddiadau wythnosol i adroddiadau blynyddol.

en-gb	For all licences, the hourly rate of £120 will be applied for all monitoring work packages.
cy-gb	Ar gyfer pob trwydded, caiff y gyfradd yr awr o £120 ei chodi ar gyfer pob pecyn gwaith monitro.

en-gb	In the majority of cases, the number of hours of licensing authority time is estimated to be six hours (equating to £720).
cy-gb	Yn y rhan fwyaf o achosion, amcangyfrifir y bydd angen chwe awr o amser yr awdurdod trwyddedu (sy’n cyfateb i £720).

en-gb	There will be no cap to the hourly rate or external advice costs but case officers will provide estimates upfront and regular updates of costs.
cy-gb	Ni fydd unrhyw derfyn ar y gyfradd yr awr nac ar y costau am gyngor allanol ond bydd swyddogion achos yn rhoi amcangyfrifon ymlaen llaw a gwybodaeth reolaidd am gostau.

en-gb	Where appropriate the Licensing Authority may enter into a bespoke arrangement with a Licence Holder to process monitoring requirements.
cy-gb	Lle y bo’n briodol gall yr Awdurdod Trwyddedu ymrwymo i drefniant penodol â Deiliad Trwydded i brosesu gofynion monitro.

en-gb	For example, annual monitoring reports – Licence Holders must submit an annual monitoring report which is to the agreed specification each year that the licence is live.
cy-gb	Er enghraifft, adroddiadau monitro blynyddol - mae’n rhaid i Ddeiliaid Trwydded gyflwyno adroddiad monitro blynyddol yn unol â’r fanyleb y cytunwyd arni bob blwyddyn y mae’r drwydded yn fyw.

en-gb	After the first 2-3 years of monitoring, it may become apparent that there is little to no change in the time taken to process and assess the reports.
cy-gb	Ar ôl y 2-3 blwyddyn gyntaf o fonitro, efallai y bydd yn amlwg nad oes fawr ddim newid yn yr amser a gymerir i brosesu ac asesu’r adroddiadau.

en-gb	Therefore, a reduced fee could be applied to each annual monitoring report throughout the duration of the licence.
cy-gb	Felly, gellid cymhwyso ffi ostyngol at bob adroddiad monitro blynyddol tra pery’r drwydded.

en-gb	However, should the monitoring report highlight any complications/significant issues or that the site is not operating in the predicted manner, the fees would revert back to an hourly rate.
cy-gb	Fodd bynnag, pe bai’r adroddiad monitro yn tynnu sylw at unrhyw gymhlethdodau/materion sylweddol neu at y ffaith nad yw’r safle yn gweithredu yn y modd a ragwelwyd, byddai’r ffioedd yn mynd yn ôl i gyfradd yr awr.

en-gb	Compliance Costs of Investigations – Welsh Government Operations Team role
cy-gb	Costau Cydymffurfiaeth Ymchwiliadau - rôl Tîm Gweithrediadau Llywodraeth Cymru

en-gb	There will be no change to the current approach.
cy-gb	Ni fydd unrhyw newid i’r dull gweithredu presennol.

en-gb	The operations team will continue to undertake compliance inspections for marine licensing.
cy-gb	Bydd y tîm gweithrediadau yn parhau i gynnal archwiliadau cydymffurfiaeth ar gyfer trwyddedu morol.

en-gb	Inspections are prioritised through a risk based approach, with input from NRW.
cy-gb	Caiff archwiliadau eu blaenoriaethu drwy ddull gweithredu sy’n seiliedig ar risg, gyda mewnbwn gan Cyfoeth Naturiol Cymru.

en-gb	It is our intention to consider Welsh Government compliance role costs as part of a future review.
cy-gb	Bwriadwn ystyried costau rôl cydymffurfiaeth Llywodraeth Cymru fel rhan o adolygiad yn y dyfodol.

en-gb	Variations and Transfers
cy-gb	Amrywio a Throsglwyddo

en-gb	A mix of an hourly rate of £120 and fixed feeswill be applied for variations and transfers, as follows:
cy-gb	Caiff cymysgedd o gyfradd yr awr o £120 a ffioedd sefydlog ei gymhwyso ar gyfer amrywio a throsglwyddo, fel a ganlyn:

en-gb	Table 3 – Variation and Transfer Fees
cy-gb	Tabl 3 – Ffioedd Amrywio a Throsglwyddo

en-gb	External advice would not be sought for Variation 1 and Transfers, therefore there would be no additional costs to customers.
cy-gb	Ni fyddai cyngor allanol yn cael ei geisio ar gyfer Amrywiad 1 na throsglwyddo trwydded, felly ni fyddai costau ychwanegol i gwsmeriaid.

en-gb	External advice costs would be applied to Variation 2 and 3 in line with the costs set out in Table 2 above and paragraphs 65 – 70.
cy-gb	Byddai costau cyngor allanol yn cael eu cymhwyso at Amrywiad 2 a 3 yn unol â’r costau a nodir yn Nhabl 2 uchod a pharagraffau 65 – 70.

en-gb	Variations that do require external advice would not be considered appropriate for the Variation 1 category.
cy-gb	Ni fyddai amrywiadau lle mae angen cyngor allanol yn cael eu hystyried yn briodol ar gyfer categori Amrywiad 1.

en-gb	For Variation 3 it is estimated that determination could be in the region of 60 hours (equating to £7,200).
cy-gb	O ran Amrywiad 3, amcangyfrifir y gallai gymryd tua 60 awr i benderfynu ar gais (sy’n cyfateb i £7,200).

en-gb	Monitoring of Disposal Sites
cy-gb	Monitro Safleoedd Gwaredu

en-gb	We recognise the need to carry out monitoring of our disposal sites in Walesto understand the impacts associated with the disposals at sea so that the activity can be properly regulated.It is our intention to consider a monitoring programme and any associated fees as part of a future review.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod angen monitro ein safleoedd gwaredu yng Nghymruer mwyn deall yr effeithiau sy’n gysylltiedig â gwaredu deunydd yn y môr fel y gall y gweithgarwch gael ei reoleiddio’n briodol. Bwriadwn ystyried rhaglen fonitro ac unrhyw ffioedd cysylltiedig fel rhan o adolygiad yn y dyfodol.

en-gb	Do you agree with proposals for the  post licensing work packages above?
cy-gb	A ydych yn cytuno â’r cynigion ar gyfer  y pecynnau gwaith ôl-drwyddedu uchod?

en-gb	Amendments to the Marine Licensing (Notice Appeals) (Wales) Regulations 2011
cy-gb	Diwygio Rheoliadau Trwyddedu Morol (Apelau Hysbysiadau) (Cymru) 2011

en-gb	The Environment (Wales) Act 2016 amended Part 4 of the MCAA so as provide additional charging powers.
cy-gb	Diwygiodd Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 Ran 4 o DMMA i roi pwerau ychwanegol i godi ffioedd.

en-gb	The amendments also extend the circumstances in which, the licensing authority may by notice vary, suspend or revoke the licence.
cy-gb	Mae’r diwygiadau hefyd yn estyn yr amgylchiadau lle y gall yr awdurdod trwyddedu, drwy hysbysiad, amrywio, atal neu ddiddymu’r drwydded.

en-gb	The Welsh Ministers must make provision for any person upon whom such a notice is issued to appeal against that notice.
cy-gb	Mae’n rhaid i Weinidogion Cymru wneud darpariaeth fel y gall unrhyw berson y cyflwynir hysbysiad o’r fath iddo apelio yn erbyn yr hysbysiad hwnnw.

en-gb	The existing Notice Appeals Regulations will be amended to provide an appeal mechanism.
cy-gb	Caiff y Rheoliadau Apelau Hysbysiadau presennol eu diwygio i ddarparu dull apelio.

en-gb	The intention is to use the same procedures as currently set out in the Notice Appeals Regulations.
cy-gb	Y bwriad yw defnyddio’r un gweithdrefnau fel y’u nodir ar hyn o bryd yn y Rheoliadau Apelau Hysbysiadau.

en-gb	Currently, Notice Appeals are heard by the First- tie Tribunal and for consistency with all other Notice Appeals, it is proposed that this approach will continue.
cy-gb	Ar hyn o bryd, y Tribiwnlys Haen Gyntaf sy’n gwrando ar Apelau Hysbysiadau ac er cysondeb â phob Apêl Hysbysiad, cynigir y bydd y dull gweithred hwn yn parhau.

en-gb	We have considered alternative options such as using the Planning Inspectorate Wales to hear the appeals or for appeals to be heard directly by the Welsh Ministers.
cy-gb	Rydym wedi ystyried opsiynau amgen megis defnyddio Arolygiaeth Gynllunio Cymru i wrando ar yr apelau neu fod Gweinidogion Cymru yn gwrando’n uniongyrchol ar apelau.

en-gb	However, as there is already an appeal mechanism in place for hearing notice appeals and because the appeals would be a small addition to an existing notice appeals mechanism, we consider that keeping consistency of approach is the most appropriate route for these new notice appeals.
cy-gb	Fodd bynnag, gan fod dull apelio ar waith yn barod ar gyfer gwrando ar apelau hysbysiadau ac am y byddai’r apelau yn ychwanegiad bach at y dull presennol o apelio yn erbyn hysbysiad, rydym o’r farn mai cadw at ddull gweithredu cyson fydd fwyaf priodol ar gyfer yr apelau hysbysiadau newydd hyn.

en-gb	Do you agree with proposals for the approach to notice appeals?
cy-gb	A ydych yn cytuno â’r cynigion ar gyfer ymdrin ag apelau hysbysiadau?

en-gb	Section 3 – Communications and Stakeholder Engagement
cy-gb	Adran 3 – Cyfathrebu ac Ymgysylltu â Rhanddeiliaid

en-gb	Establishing Requirements Around Publication of Data
cy-gb	Gosod Gofynion ynghylch Cyhoeddi Data

en-gb	Stakeholders have raised queries in relation to the need to establish requirements around the publication of data collected through the marine licensing process.
cy-gb	Mae rhanddeiliaid wedi codi ymholiadau ynglŷn â’r angen i bennu gofynion ynghylch cyhoeddi data a gesglir drwy’r broses trwyddedu morol.

en-gb	This is an area of great complexity and there are significant issues associated with imposing a requirement.
cy-gb	Mae hwn yn faes cymhleth iawn ac mae problemau sylweddol ynghlwm wrth osod gofyniad.

en-gb	We do not consider that this consultation is the right forum to consider all the issues surrounding this area or to restate the significant work that has been carried out to find solutions to this subject area.
cy-gb	Ni chredwn mai’r ymgynghoriad hwn yw’r fforwm cywir i ystyried yr holl faterion sy’n codi yn y maes hwn neu ailddatgan y gwaith sylweddol a wnaed i ddod o hyd i atebion i’r maes hwn.

en-gb	Therefore, we are not proposing to introduce a requirement around publication of data.
cy-gb	Felly, nid ydym yn cynnig y dylid cyflwyno gofyniad ynglŷn â chyhoeddi data.

en-gb	However, Welsh Government is committed to share and provide data whenever possible, to reduce the costs and burdens to developers, as well as to ensure that the maximum value is extracted from existing data.
cy-gb	Fodd bynnag, mae Llywodraeth Cymru yn ymrwymedig i rannu a darparu data lle bynnag y bo modd, er mwyn lleihau costau a beichiau ar ddatblygwyr, yn ogystal â sicrhau y ceir y gwerth mwyaf posibl o’r data sy’n bodoli eisoes.

en-gb	We are keen that data collected by industry for consenting, monitoring or other purposes, that has a re-use value, is stored in a secure, long term archive and is made as widely available as possible, as quickly as possible.
cy-gb	Rydym yn awyddus bod y data a gesglir gan y diwydiant at ddibenion rhoi caniatâd, monitro neu ddibenion eraill, sydd â gwerth ailddefnyddio, yn cael eu storio mewn archif diogel, hirdymor a’u bod ar gael mor eang â phosibl, mor gyflym â phosibl.

en-gb	Such data sharing may potentially reduce the time and costs of future marine licensing applications .
cy-gb	Gall rhannu data o’r fath o leihau yr amser i gymerir i ymdrin â cheisiadau trwyddedu morol a’u costau yn y dyfodol .

en-gb	We would welcome your views on how we could enable more data to be made available in Wales to support  the marine licensing and marine planning systems.
cy-gb	Byddem yn croesawu’ch barn ar y ffordd y gallem sicrhau bod mwy o ddata ar gael yng Nghymru i gefnogi’r system trwyddedu morol a’r system cynllunio morol.

en-gb	Marine licensing customers are subject to the requirements of the Marine Licensing (Register of Licensing Information) (Wales) Regulations 2011 and the licensing authority will make information available, on request, in line with those Regulations.
cy-gb	Mae cwsmeriaid trwyddedu morol yn ddarostyngedig i ofynion Rheoliadau Trwyddedu Morol (Cofrestr o Wybodaeth Drwyddedu) (Cymru) 2011 a bydd yr awdurdod trwyddedu yn darparu gwybodaeth, ar gais, yn unol â’r Rheoliadau hynny.

en-gb	In Wales, we will continue to encourage marine licensing customers to share their data, whenever possible.
cy-gb	Yng Nghymru, byddwn yn parhau i annog cwsmeriaid trwyddedu morol i rannu eu data, pryd bynnag y bo modd.

en-gb	To improve the availability of data in the Welsh marine area, we encourage operators to provide data to our Marine Planning Portal:
cy-gb	Er mwyn cynyddu faint o ddata sydd ar gael yn ardal forol Cymru, rydym yn annog gweithredwyr i ddarparu data i’n Porth Cynllunio Morol:

en-gb	http://lle.gov.wales/apps/marineportal/#lat=52.5145&lon=-3.9111&z=8  The intention is to develop over time a comprehensive source of marine information and data in Wales.
cy-gb	http://lle.gov.wales/apps/marineportal/#lat=52.5145&lon=-3.9111&z=8 Y bwriad yw datblygu ffynhonnell gynhwysfawr o wybodaeth a data morol dros amser yng Nghymru.

en-gb	NRW will continue to provide information of all licences issued and sign posting to the availability of any supporting information provided with marine licence applications on the Portal.
cy-gb	Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn parhau i ddarparu gwybodaeth am bob trwydded a roddir a chyfeirio at unrhyw wybodaeth ategol a gyflwynwyd ar y cyd â cheisiadau am drwydded forol sydd ar gael ar y Porth.

en-gb	Do you agree with our approach to share and provide data, whenever possible?
cy-gb	A ydych yn cytuno â’n dull o rannu a darparu data, pryd bynnag y bo modd?

en-gb	Do you have any views at this stage on what arrangements we should consider e.g. should the publication of data be compulsory or voluntary?
cy-gb	A oes gennych unrhyw sylwadau ar y cam hwn ynghylch pa drefniadau y dylem eu hystyried e.e. a ddylai cyhoeddi data fod yn orfodol neu’n wirfoddol?

en-gb	Frequency of Review
cy-gb	Amlder Adolygu

en-gb	It is important that we monitor performance and evaluate the success of the Fees Review.
cy-gb	Mae’n bwysig ein bod yn monitro perfformiad ac yn gwerthuso llwyddiant yr Adolygiad o Ffioedd.

en-gb	It is unlikely that we will get the fees right first time and will therefore need to review as part of our continual improvement.
cy-gb	Mae’n annhebygol y byddwn yn cael y ffioedd yn iawn y tro cyntaf ac felly bydd angen i ni eu hadolygu fel rhan o’n gwelliant parhaus.

en-gb	We intend to carry out a formal review to be held after three years and propose a ‘sense check’ every year to review new data and evidence, take stock and learn lessons.
cy-gb	Bwriadwn gynnal adolygiad ffurfiol ar ôl tair blynedd a chynigiwn y dylid cynnal ‘gwiriad synnwyr’ bob blwyddyn i adolygu data a thystiolaeth newydd, cloriannu a dysgu gwersi.

en-gb	This timeframe allows for continuous improvement outcomes and benefits to be realised.
cy-gb	Mae’r amserlen hon yn rhoi cyfle i ganlyniadau a manteision gwelliant parhaus gael eu gwireddu.

en-gb	In exceptional circumstances, we will consider the need for a formal review sooner.
cy-gb	O dan amgylchiadau eithriadol, byddwn yn ystyried yr angen am adolygiad ffurfiol yn gynt.

en-gb	NRW and Welsh Government are committed to continuing the positive engagement with stakeholders on fees and charges for marine licensing (as well as wider marine licensing matters).
cy-gb	Mae Cyfoeth Naturiol Cymru a Llywodraeth Cymru yn ymrwymedig i barhau i ymgysylltu’n gadarnhaol â rhanddeiliaid ynglŷn â ffioedd a thaliadau am drwyddedu morol (yn ogystal â materion trwyddedu morol ehangach).

en-gb	Stakeholders will have the opportunity to feedback and continue to help shape the marine licensing system in Wales.
cy-gb	Bydd rhanddeiliaid yn cael cyfle i roi adborth a pharhau i helpu i lunio’r system trwyddedu morol yng Nghymru.

en-gb	Review of Marine Licensing (Exempted Activities) (Wales) Order 2011
cy-gb	Adolygu Gorchymyn Trwyddedu Morol (Gweithgareddau Esempt) (Cymru) 2011

en-gb	A number of licensable activities are exempted from the requirement to obtain a marine licence, for example, fishing operations, some harbour maintenance works, launching of vessels etc.
cy-gb	Mae nifer o weithgareddau trwyddedadwy yn rhai esempt o’r gofyniad i gael trwydded forol, er enghraifft, gweithrediadau pysgota, rhai enghreifftiau o waith cynnal a chadw harbwr, lansio llongau ac ati.

en-gb	Through the marine licensing fees review, the need for an exemptions review became apparent to ensure we have the right balance of exempted and licensable activities.
cy-gb	Drwy’r adolygiad o ffioedd trwyddedu morol, daeth yn amlwg bod angen adolygiad o esemptiadau er mwyn sicrhau bod gennym y cydbwysedd cywir o weithgareddau esempt a thrwyddedadwy.

en-gb	There are a range of exemptions to the marine licensing regime, which are set out on the face of the MCAA and in the Exemptions Order.
cy-gb	Ceir nifer o esemptiadau i’r gyfundrefn trwyddedu morol, a nodir ar wyneb DMMA ac yn y Gorchymyn Eithriadau.

en-gb	We propose to carry out an Exemptions Review after the introduction of the new fees, to consider whether any amendments are necessary to the existing suite of exemptions in Wales.
cy-gb	Rydym yn cynnig y dylid cynnal Adolygiad o Esemptiadau ar ôl i’r ffioedd newydd gael eu cyflwyno, er mwyn ystyried a oes angen diwygio’r gyfres bresennol o esemptiadau yng Nghymru o gwbl.

en-gb	A further consultation and other stakeholder engagement will be carried out in future.
cy-gb	Bydd ymgynghoriad arall a mwy o ymgysylltu â rhanddeiliaid yn digwydd yn y dyfodol.

en-gb	In the meantime, we are keen to hear your initial views to inform the review process.
cy-gb	Yn y cyfamser, rydym yn awyddus i glywed eich safbwyntiau cychwynnol er mwyn llywio’r broses adolygu.

en-gb	What information would you like us to take into account to inform a review of marine licensing exemptions in Wales?
cy-gb	Pa wybodaeth rydych am i ni ei hystyried er mwyn llywio adolygiad o esemptiadau trwyddedu morol yng Nghymru?

en-gb	Welsh Government and NRW will hold an event in October 2016 at the Welsh Government office in Cardiff to present the proposals in the consultation to stakeholders.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru a Cyfoeth Naturiol Cymru yn cynnal digwyddiad ym mis Hydref 2016 yn swyddfa Llywodraeth Cymru yng Nghaerdydd er mwyn cyflwyno’r cynigion yn yr ymgynghoriad i randdeiliaid.

en-gb	This will provide an opportunity for discussion and queries to be raised and answered.
cy-gb	Bydd hyn yn rhoi cyfle i gael trafodaeth ac i ymholiadau gael eu codi a’u hateb.

en-gb	If you are interested in attending this event please email your expression of interest to marineandfisherieslegislation@wales.gsi.gov.uk
cy-gb	Os oes gennych ddiddordeb mewn bod yn bresennol yn y digwyddiad hwn anfonwch e-bost i fynegi’ch diddordeb i marineandfisherieslegislation@wales.gsi.gov.uk

en-gb	Following review of the consultation responses, final legislation and guidance will be drafted and the aim is for the new marine licensing and EIA fees and charges to be implemented in 2017.
cy-gb	Ar ôl adolygu’r ymatebion i’r ymgynghoriad, caiff y ddeddfwriaeth a’r canllawiau terfynol eu drafftio a’r nod yw y caiff y ffioedd a thaliadau trwyddedu morol ac AEA newydd eu rhoi ar waith yn 2017.

en-gb	Transitional arrangements will be published on the NRW web pages.
cy-gb	Caiff trefniadau trosiannol eu cyhoeddi ar dudalennau gwe Cyfoeth Naturiol Cymru.

en-gb	Please provide your responses by 28 November 2016 to ensure they are taken into account.
cy-gb	Cyflwynwch eich ymatebion erbyn 28 Tachwedd 2016 er mwyn sicrhau y cânt eu hystyried.

en-gb	We have asked a number of specific questions throughout this document.
cy-gb	Rydym wedi gofyn nifer o gwestiynau penodol drwy’r ddogfen hon.

en-gb	If you have any related issues which we have not specifically addressed, please take the opportunity to raise them.
cy-gb	Os oes unrhyw faterion cysylltiedig nad ydym wedi rhoi sylw penodol iddynt, mae croeso ichi fanteisio ar y cyfle i’w codi.

en-gb	List of Annexes
cy-gb	Rhestr Atodiadau

en-gb	Annex 1 – Current fees and charges
cy-gb	Atodiad 1 – Ffioedd a Thaliadau cyfredol

en-gb	Annex 2 – Breakdown of hourly rate
cy-gb	Atodiad 2 – Dadansoddiad o’r gyfradd yr awr

en-gb	Annex 3 – List of Consultees
cy-gb	Atodiad 3 – Rhestr o Ymgyngoreion

en-gb	The Marine Licensing (Application Fees) (Wales) Regulations 2011, Fee Tables:
cy-gb	Rheoliadau Trwyddedu Morol (Ffioedd am Geisiadau) (Cymru) 2011, Tablau Ffioedd:

en-gb	Please note for projects extending onto land outside of the marine licensing area “project cost” refers only to the marine licensable part of the project.
cy-gb	Noder: ar gyfer prosiectau sy’n ymestyn i dir y tu allan i’r ardal drwyddedu forol mae “cost prosiect” ond yn cyfeirio at y rhan drwyddedadwy forol o’r prosiect.

en-gb	Construction projects (NB* an additional ESS may also be payable)
cy-gb	Prosiectau adeiladu (DS* efallai y bydd tâl atodol sensitifrwydd amgylcheddol ychwanegol yn daladwy hefyd)

en-gb	Environmental sensitivity supplement (ESS) – payable if the construction or disposal of dredged material is in or near an environmentally sensitive area such as a Special Area of Conservation (SAC), Special Protection Area (SPA), Ramsar Site or Site of special scientific interest (SSSI).
cy-gb	Tâl atodol sensitifrwydd amgylcheddol - sy’n daladwy os yw’r gwaith adeiladu neu’r gweithgarwch gwaredu deunydd a garthwyd mewn ardal amgylcheddol sensitif megis Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA), Ardal Gwarchodaeth Arbennig (AGA), Safle Ramsar neu Safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig (SoDdGA) neu’n agos at ardal o’r fath.

en-gb	Annual Monitoring Fee - payable for projects subject to EIA where postlicence monitoring is identified as necessary
cy-gb	Ffi Fonitro Flynyddol – mae’n daladwy ar gyfer prosiectau sy’n destun Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol pan nodir bod angen eu monitro ar ôl rhoi trwydded

en-gb	Disposal of dredged material (other than for beneficial use)
cy-gb	Gwaredu deunydd a garthwyd (ac eithrio at ddefnydd buddiol)

en-gb	Extensions Disposal of dredged material Licences
cy-gb	Estyniadau i Drwyddedau Gwaredu deunydd a garthwyd

en-gb	Monitoring of Disposal of dredged material Licences (Payable annually)
cy-gb	Monitro Trwyddedau Gwaredu deunydd a garthwyd (Yn daladwy yn flynyddol)

en-gb	Disposal of dredged material for beneficial use (NB* an additional ESS may also be payable)
cy-gb	Gwaredu deunydd a garthwyd at ddefnydd buddiol (D.S.* efallai y bydd tâl atodol sensitifrwydd amgylcheddol ychwanegol yn daladwy hefyd)

en-gb	Disposal of fish waste
cy-gb	Gwaredu gwastraff pysgod

en-gb	Extraction of minerals by marine dredging
cy-gb	Echdynnu mwynau drwy dreillio deunydd o wely’r môr

en-gb	Offshore renewable energy projects
cy-gb	Prosiectau ynni adnewyddadwy ar y môr

en-gb	Monitoring and Licence management (Payable annually)
cy-gb	Monitro a rheoli Trwyddedau (Yn daladwy yn flynyddol)

en-gb	Deposit of tracers and dyes
cy-gb	Dyddodi olrheinyddion a lliwurau

en-gb	Moorings and navigation aids
cy-gb	Angorfeydd a chymhorthion mordwyo

en-gb	Annex 2 - Hourly Rate Breakdown
cy-gb	Atodiad 2 – Dadansoddiad Cyfradd yr Awr

en-gb	Annex 3 – List of Consultees
cy-gb	Atodiad 3 - Rhestr o Ymgyngoreion

en-gb	Enquiries from the press:
cy-gb	Ymholiadau gan y wasg:

en-gb	0300 025 8099      Public enquiries :
cy-gb	0300 025 8099      Ymholiadau gan y cyhoedd:

en-gb	0300 025 5050                                       Twitter:
cy-gb	0300 025 5050                   Twitter:

en-gb	@statisticswales
cy-gb	@YstadegauCymru

en-gb	Summary statistics for Welsh economic regions: Mid and South West Wales
cy-gb	Ystadegau cryno ar gyfer rhanbarthau economaidd Cymru:Canolbarth a De-orllewin Cymru

en-gb	About this release
cy-gb	Y datganiad hwn

en-gb	This release is one four statistical outputs summarising statistics on nine key topics for Wales and the three Welsh economic regions, as defined in the Economic Action Plan.
cy-gb	Mae'r datganiad hwn yn un o bedwar allbwn ystadegol sy'n crynhoi ystadegau ar naw pwnc allweddol i Gymru a thri rhanbarth economaidd Cymru, fel y'u diffinnir yn y Cynllun Gweithredu Economaidd.

en-gb	Population 2
cy-gb	Poblogaeth 2

en-gb	Employment14
cy-gb	Cyflogaeth14

en-gb	Transport19
cy-gb	Trafnidiaeth19

en-gb	Culture & Heritage37
cy-gb	Diwylliant a Threftadaeth37

en-gb	Quality Information 38
cy-gb	Gwybodaeth am Ansawdd 38

en-gb	The Mid and South West Wales region comprises the local authorities of Carmarthenshire, Ceredigion, Neath Port Talbot, Pembrokeshire, Powys and Swansea.The aim of this release is to give a statistical breakdown of the region and to highlight differences that may exist across the region for the nine topics in question.
cy-gb	Mae rhanbarth Canolbarth a De-orllewin Cymru yn cynnwys awdurdodau lleol Sir Gaerfyrddin, Ceredigion, Castell-nedd Port Talbot, Sir Benfro, Powys ac Abertawe.Nod y datganiad hwn yw rhoi dadansoddiad ystadegol o ranbarth Canolbarth a De-orllewin Cymru a thynnu sylw at wahaniaethau a allai fodoli ledled y rhanbarth ar gyfer y naw pwnc dan sylw.

en-gb	Key Points
cy-gb	Pwyntiau Allweddol

en-gb	Mid and South West Wales is the least densely populated of the three regions.
cy-gb	Canolbarth a De-orllewin Cymru yw'r lleiaf poblog o blith y tri rhanbarth.

en-gb	It is also the region with the lowest projected population growth over the next ten and twenty years.
cy-gb	Hefyd, hwn yw'r rhanbarth â'r twf rhagamcanol isaf yn y boblogaeth dros yr 10 a'r 20 mlynedd nesaf.

en-gb	Population data shows that there were more males than females between the ages of 20-30 in the region in 2017.
cy-gb	Dengys data poblogaeth fod mwy o ddynion na merched rhwng 20 a 30 oed yn y rhanbarth yn 2017

en-gb	Mid and South West Wales had a greater low-carbon energy capacity (MW) in 2017 than the other Welsh regions.
cy-gb	Yn 2017, roedd capasiti ynni carbon isel (MW) Canolbarth a De-orllewin Cymru yn fwy nag yn rhanbarthau eraill Cymru.

en-gb	64 per cent of Wales’ onshore wind projects, 62 per cent of Wales’ biomass projects and 54 per cent of Wales’ heat pump projects were based in the region.
cy-gb	Roedd 64 y cant o brosiectau gwynt ar y tir Cymru, 62 y cant o brosiectau biomas Cymru a 54 y cant o brosiectau pympiau gwres Cymru wedi'u lleoli yn y rhanbarth.

en-gb	8 per cent of homes and businesses had access to full fibre services in September 2018, this was higher than the UK and Wales averages.
cy-gb	Roedd gwasanaethau ffeibr llawn ar gael i 8 y cant o'r cartrefi a'r busnesau ledled y rhanbarth ym mis Medi 2018.

en-gb	Household projections indicate that by 2039, the number of one-person households could be around 154,000, of which almost a third (32 per cent) would be in Swansea.
cy-gb	Roedd y ffigur hwn yn uwch na chyfartaleddau'r DU a Chymru.

en-gb	Population in Mid and South West Wales, by local authority, 2017
cy-gb	Y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2017

en-gb	Mid and South West Wales had a population of approximately 904,000 personsin 2017.
cy-gb	Roedd gan Ganolbarth a De-orllewin Cymru boblogaeth o tua 904,000 o boblyn 2017.

en-gb	The largest authority in this region, in terms of residents, was Swansea, with an estimated population of around 245,000 in 2017.
cy-gb	Yr awdurdod mwyaf yn y rhanbarth hwn, o ran trigolion, oedd Abertawe, gyda phoblogaeth amcangyfrifedig o ryw 245,000 yn 2017.

en-gb	The smallest, on the other hand, was Ceredigion with a population of around 73,000.
cy-gb	Y lleiaf, ar y llaw arall, oedd Ceredigion gyda phoblogaeth o ryw 73,000.

en-gb	Population density (persons per square kilometre) in Mid and South West Wales, by local authority, 2017
cy-gb	Dwysedd y boblogaeth (unigolion fesul cilomedr sgwâr) yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2017

en-gb	Mid-year population estimates, Office for National Statistics; Standard area measurements, Office for National Statistics
cy-gb	Amcangyfrifon poblogaeth canol blwyddyn, y Swyddfa Ystadegau Gwladol;

en-gb	Mid and South West Wales had a population density of 76.8 persons per square kilometre in 2017, the lowest of the three regions in Wales.
cy-gb	Roedd gan Ganolbarth a De-orllewin Cymru ddwysedd poblogaeth o 76.8 o bobl fesul cilomedr sgwâr yn 2017, sef yr isaf o blith y tri rhanbarth yng Nghymru.

en-gb	Swansea was the most densely populated authority at 646.6 persons per square kilometre.
cy-gb	Abertawe oedd yr awdurdod mwyaf poblog gyda 646.6 o bobl fesul cilomedr sgwâr.

en-gb	Despite containing Wales’ second-largest city, it is only the fifth most densely populated authority in the country after Cardiff, Newport, Torfaen and Caerphilly.
cy-gb	Er bod hon yn cynnwys yr ail ddinas fwyaf yng Nghymru, dim ond y pumed awdurdod mwyaf poblog yn y wlad ydyw ar ôl Caerdydd, Casnewydd, Torfaen a Chaerffili.

en-gb	Furthermore, 4 of the 5 most sparsely populated authorities in Wales were in the region.
cy-gb	At hynny, roedd 4 o'r 5 awdurdod teneuaf eu poblogaeth yng Nghymru yn y rhanbarth.

en-gb	The most sparsely populated authority in the region and in Wales was Powys, with a population density of 25.6 persons per square kilometre.
cy-gb	Yr awdurdod teneuaf ei boblogaeth yn y rhanbarth ac yng Nghymru oedd Powys, gyda dwysedd poblogaeth o 25.6 o bobl fesul cilomedr sgwâr.

en-gb	Between 2007 and 2017, population density grew by 2.8 per cent in Mid and South West Wales.
cy-gb	Rhwng 2007 a 2017, cynyddodd dwysedd y boblogaeth 2.8 y cant yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru.

en-gb	The authority with the greatest population density growth rate in the region over this period was Swansea, at 5.6 per cent.
cy-gb	Yr awdurdod lle y cafwyd y cynnydd mwyaf yn nwysedd y boblogaeth yn y rhanbarth dros y cyfnod hwn oedd Abertawe, sef 5.6 y cant.

en-gb	Ceredigion saw the lowest rate in the region and also in Wales, with population density decreasing by 3.0 per cent from 2007 to 2017.
cy-gb	Yng Ngheredigion y gwelwyd y cynnydd lleiaf yn y rhanbarth a hefyd yng Nghymru, gyda dwysedd y boblogaeth yn gostwng 3.0 y cant o 2007 i 2017.

en-gb	Welsh Government analysis of 2011 Census data (unpublished) shows that in Mid and South West Wales, both the number and proportion of residents living in settlements classified "sparsest" was higher than in the other two regions, with almost a third of the region's residents living in such settlements.
cy-gb	Mae dadansoddiad Llywodraeth Cymru o data Cyfrifiad 2011 (heb ei gyhoeddi) yn dangos bod nifer a chyfran y trigolion sy'n byw yn yr aneddiadau "mwyaf tenau" yn y Canolbarth a'r De-orllewin yn uwch na'r ddwy ranbarth arall, gyda bron i draean o drigolion y rhanbarth yn byw mewn aneddiadau o'r fath.

en-gb	Population distribution in Mid and South West Wales by age and gender, 2017
cy-gb	Dosbarthiad y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl oedran a rhyw, 2017

en-gb	Mid and South West Wales shows clear signs of an ageing population in the region.
cy-gb	Dengys Canolbarth a De-orllewin Cymru arwyddion clir o boblogaeth sy'n heneiddio yn y rhanbarth.

en-gb	Between 1997 and 2017, the proportion of the population aged 65 and over has increased from 19 per cent to 23 per cent, while the proportion of the population aged 15 and under has fallen from 20 per cent to 17 per cent.
cy-gb	Rhwng 1997 a 2017, mae cyfran y boblogaeth 65 oed a throsodd wedi cynyddu o 19 y cant i 23 y cant, tra bod cyfran y boblogaeth 15 oed ac iau wedi gostwng o 20 y cant i 17 y cant.

en-gb	The shape of the population pyramid indicates there were more males than females between the ages of 20-30 in 2017.
cy-gb	Mae siâp pyramid y boblogaeth yn dangos y ceir hefyd ymchwydd anghymesur ar y pyramid poblogaeth, sy'n nodi bod mwy o ddynion na merched rhwng 20 a 30 oed yn 2017.

en-gb	Percentage population change in Mid and South West Wales, by local authority, 1997-2017
cy-gb	Newid canrannol yn y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 1997-2017

en-gb	In Mid and South West Wales, the regional population change over the 1997-2017 period was 7.3 per cent.
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, y newid ym mhoblogaeth y rhanbarth yn y cyfnod 1997 i 2017 oedd 7.3 y cant.

en-gb	However, on a local authority level, population growth has been variable.
cy-gb	Fodd bynnag, ar lefel awdurdod lleol, mae twf y boblogaeth wedi amrywio.

en-gb	Swansea’s population grew by 5.6 per cent between 2007 and 2017, more than any other local authority in the region in this period.
cy-gb	Tyfodd poblogaeth Abertawe 5.6 y cant o 2007 i 2017, mwy nag unrhyw awdurdod lleol arall yn y rhanbarth yn ystod y cyfnod hwn.

en-gb	Ceredigion’s population grew by 4.9 per cent from 1997 to 2007, and then contracted by 3.0 per cent from 2007 to 2017.
cy-gb	Tyfodd poblogaeth Ceredigion 4.9 y cant rhwng 1997 a 2007, ac wedyn gostyngodd 3.0 y cant o 2007 i 2017.

en-gb	This was the greatest population contraction in Wales for the 2007-2017 period.
cy-gb	Hwn oedd y gostyngiad mwyaf yn y boblogaeth a welwyd yng Nghymru yn y cyfnod 2007 i 2017.

en-gb	Components of population change in Mid and South West Wales over time
cy-gb	Elfennau o newid yn y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, dros amser

en-gb	Looking at data showing components of population change across Mid and South West Wales, we see that since the 1991-92 period, more population change is attributable to net migration and other changes than to natural change (births and deaths).
cy-gb	Gan edrych ar y data sy'n dangos elfennau o newid yn y boblogaeth ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru, gwelwn, ers y cyfnod 1991-92, fod mwy o'r newid yn y boblogaeth i'w briodoli i ymfudo net a newidiadau eraill nag i newid naturiol (genedigaethau a marwolaethau).

en-gb	Since the 1991-92 period, net migration and other changes have been strictly positive, meaning that more people have been moving into the region than have been moving out, while natural change has been almost entirely negative across the region, meaning that the birth rate has been lower than the death rate.
cy-gb	Ers y cyfnod 1991-92, mae ymfudo net a newidiadau eraill wedi bod yn gwbl gadarnhaol, sy'n golygu bod mwy o bobl wedi bod yn symud i mewn i'r ardal nag sydd wedi bod yn symud allan, tra bod newid naturiol wedi bod bron yn gwbl negyddol ar draws y rhanbarth, sy'n golygu bod y gyfradd genedigaethau wedi bod yn is na'r gyfradd marwolaethau.

en-gb	Looking at local authorities, Swansea saw the largest net change in population due to migration and other changes during the 2016-17 period.
cy-gb	Gan edrych ar awdurdodau lleol, yn Abertawe y cafwyd y newid net mwyaf yn y boblogaeth oherwydd ymfudo a newidiadau eraill yn ystod y cyfnod 2016-17.

en-gb	We also notice that population change due to net migration and other changes was positive in all authorities during this period, except in Ceredigion, making it the only authority in the region and in Wales where more people are moving away than are moving in.
cy-gb	Gwelwn hefyd fod y newid yn y boblogaeth oherwydd ymfudo net a newidiadau eraill yn gadarnhaol ym mhob awdurdod yn ystod y cyfnod hwn, ac eithrio yng Ngheredigion, sy'n golygu mai hwn yw'r unig awdurdod yn y rhanbarth ac yng Nghymru lle mae mwy o bobl yn symud i ffwrdd nag sy'n symud i mewn.

en-gb	All 6 local authorities experienced negative natural change during this period, meaning the number of deaths was higher than the number of births.
cy-gb	Gwelwyd newid naturiol negyddol ym mhob un o'r 6 awdurdod lleol yn ystod y cyfnod hwn, sy'n golygu bod nifer y marwolaethau yn uwch na nifer y genedigaethau.

en-gb	Mid and South West Wales was the only region in Wales where this was the case in each of the authorities.
cy-gb	Canolbarth a De-orllewin Cymru oedd yr unig ranbarth yng Nghymru lle roedd hyn yn wir ym mhob un o'r awdurdodau.

en-gb	The highest level of negative natural change was in Powys.
cy-gb	Ym Mhowys y cafwyd y lefel uchaf o newid naturiol negyddol.

en-gb	Projected population change in Mid and South West Wales over time, by local authority
cy-gb	Y newid rhagamcanol yn y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru dros amser, yn ôl awdurdod lleol

en-gb	Mid and South West Wales is the region with the lowest projected population growth over the next ten and twenty years, with projected growth rates of 1.6 per cent for the 2018-2028 period and 1.9 per cent for the 2018-2038 period.
cy-gb	Canolbarth a De-orllewin Cymru yw'r rhanbarth â'r twf rhagamcanol isaf yn y boblogaeth dros y 10 a'r 20 mlynedd nesaf, gyda chyfraddau twf rhagamcanol o 1.6 y cant ar gyfer y cyfnod 2018-2028 ac 1.9 y cant ar gyfer y cyfnod 2018-2038.

en-gb	Further information on 2014-based local authority population projection variants can be found accompanying the Local authority population projections release.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am amrywiolion amcanestyniadau poblogaeth awdurdodau lleol Cymru, yn seiliedig ar ffigurau 2014, yn ymyl y datganiad Amcanestyniadau poblogaeth awdurdodau lleol Cymru.

en-gb	Local authority population projections (2014-based)
cy-gb	Amcanestyniadau poblogaeth awdurdodau lleol Cymru (sail 2014)

en-gb	Percentage change in projected population in Mid and South West Wales, by local authority, 2018-2038
cy-gb	Y newid canrannol yn y boblogaeth ragamcanol yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2018-2038

en-gb	Swansea’s population is projected to grow the quickest over the 2018-2028 period in percentage terms, closely followed by Ceredigion.
cy-gb	Rhagamcenir mai poblogaeth Abertawe a fydd yn tyfu gyflymaf rhwng y cyfnod 2018 a 2028, mewn termau canrannol, a ddilynir yn agos gan Geredigion.

en-gb	Powys’ data suggests a contraction of 2.1 per cent between 2018-2028, decreasing to a 6.6 per cent contraction in the 2018-2038 period.
cy-gb	Mae data Powys yn awgrymu y bydd y boblogaeth yn lleihau 2.1 y cant rhwng 2018 a 2028 a 6.6 y cant rhwng 2018 a 2038.

en-gb	In 2 authorities, Neath Port Talbot and Pembrokeshire, the population is projected to grow in the next ten years, and then contract in the following ten-year period.
cy-gb	Mewn dau awdurdod, sef Castell-nedd Port Talbot a Sir Benfro, rhagamcenir y bydd y boblogaeth yn tyfu yn y 10 mlynedd nesaf ac wedyn yn lleihau yn ystod y 10 mlynedd ddilynol.

en-gb	As projected net migration is held constant in the subnational population projections, any change in the projected population in future years is due to a change in natural change (i.e. the number of births and deaths).
cy-gb	Gan fod yr amcanestyniadau mudo net yn gyson yn yr amcanestyniadau poblogaeth is-genedlaethol, bydd unrhyw newid i'r amcanestyniadau poblogaeth yn y dyfodol yn sgil newid mewn newid naturiol (fel nifer y genedigaethau a'r marwolaethau).

en-gb	These are, however, based on the local authority 2014-based projections, and should not be treated as forecasts.
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r rhain yn seiliedig ar yr amcanestyniadau seiliedig ar 2014 ar gyfer awdurdodau lleol, ac ni ddylid eu trin fel rhagolygon.

en-gb	Percentage change in projected population of persons aged 65 and over in Mid and South West Wales, by local authority, 2018-2038 (based on 2014 projections)
cy-gb	Y newid canrannol yn y boblogaeth ragamcanol o bobl 65 a throsodd yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2018-2038 (yn seiliedig ar amcanestyniadau 2014)

en-gb	Across Mid and South West Wales, the population of adults aged 65 and over is projected to grow to 246,700 by 2028, an increase of 17.3 per cent on the projected figure for 2018.
cy-gb	Ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru, rhagamcenir y bydd y boblogaeth o oedolion 65 oed a throsodd yn tyfu i 246,700 erbyn 2028, sef cynnydd o 17.3 y cant o gymharu â'r ffigur rhagamcanol ar gyfer 2018.

en-gb	The population of adults aged 65 and over is projected to grow at a higher rate than the total population during this period.
cy-gb	Rhagamcenir y bydd y boblogaeth o oedolion 65 oed a throsodd yn tyfu ar gyfradd uwch na chyfanswm y boblogaeth yn ystod y cyfnod hwn.

en-gb	This data is based on the local authority 2014-based projections, and should not be viewed as a forecast.
cy-gb	Mae'r data hyn yn seiliedig ar yr amcanestyniadau seiliedig ar 2014 ar gyfer awdurdodau lleol, ac ni ddylid ystyried eu bod yn rhagolwg.

en-gb	Stated Welsh-speaking ability of persons aged three and over in Mid and South West Wales, by local authority, 2011
cy-gb	Y gallu i siarad Cymraeg a nodwyd gan unigolion tair oed a throsodd yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2011