en-gb	National Reading and Numeracy Personalised Assessments: administration handbook
cy-gb	Asesiadau Personol Cenedlaethol ar Gyfer Darllen a Rhifedd: llawlyfr gweinyddu

en-gb	Online personalised assessments in reading and numeracy are designed to help teachers and learners understand how a learner’s reading and numeracy skills are developing and to plan next steps.
cy-gb	Mae asesiadau personol ar-lein mewn darllen a rhifedd wedi'u cynllunio i helpu athrawon a dysgwyr ddeall sut mae sgiliau darllen a rhifedd dysgwr yn datblygu a chynllunio'r camau nesaf.

en-gb	Part of
cy-gb	Rhan o

en-gb	Reading and numeracy assessments
cy-gb	Asesiadau darllen a rhifedd

en-gb	Contents
cy-gb	Cynnwys

en-gb	Introduction
cy-gb	Cyflwyniad

en-gb	Benefits of personalised assessments
cy-gb	Manteision asesiadau personol

en-gb	Using personalised assessments
cy-gb	Defnyddio asesiadau personol

en-gb	Specific requirements for Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning) personalised assessments
cy-gb	Gofynion penodol ar gyfer asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu)

en-gb	Specific requirements for Reading personalised assessments
cy-gb	Gofynion penodol ar gyfer asesiadau personol Darllen

en-gb	Requirements for learners receiving education through the medium of Welsh
cy-gb	Gofynion ar gyfer dysgwyr sy'n derbyn addysg drwy gyfrwng y Gymraeg

en-gb	Modifications to personalised assessments
cy-gb	Addasiadau i asesiadau personol

en-gb	Disapplication
cy-gb	Datgymhwyso

en-gb	The purpose of national personalised assessments
cy-gb	Diben asesiadau personol cenedlaethol

en-gb	They are designed to support learning and teaching as part of schools’ wider assessment arrangements under Curriculum for Wales.
cy-gb	Eu bwriad yw cefnogi dysgu ac addysgu fel rhan o drefniadau asesu ehangach ysgolion o dan y Cwricwlwm i Gymru.

en-gb	The assessments are for formative use, meaning that all maintained schools have information on the reading and numeracy skills of their learners and a common understanding of strengths and areas for improvement in these skills.
cy-gb	Mae’r asesiadau at ddefnydd ffurfiannol, sy’n golygu bod pob ysgol a gynhelir yn cael gwybodaeth am sgiliau darllen a rhifedd eu dysgwyr, ynghyd â dealltwriaeth gyffredin o gryfderau a meysydd i’w gwella o ran y sgiliau hynny.

en-gb	When planning progression, teachers are encouraged to give full consideration to the skills identified by the assessments (not the scores alone), alongside any other relevant classroom-based information.
cy-gb	Wrth gynllunio dilyniant, anogir athrawon i roi ystyriaeth lawn i'r sgiliau a nodwyd gan yr asesiadau (nid y sgoriau yn unig), ochr yn ochr ag unrhyw wybodaeth berthnasol arall yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	The assessments are focused on understanding learner progress and enabling the teacher to plan the learner’s next steps.
cy-gb	Mae'r asesiadau yn canolbwyntio ar ddeall cynnydd dysgwyr, ac yn galluogi'r athro neu’r athrawes i gynllunio camau nesaf y dysgwr.

en-gb	The assessments should not be used for school performance or accountability purposes.
cy-gb	Ni ddylai'r asesiadau gael eu defnyddio at ddibenion perfformiad ysgol nac at ddibenion atebolrwydd.

en-gb	Requirements for 2024 to 2025
cy-gb	Gofynion ar gyfer 2024 i 2025

en-gb	The assessments are mandatory. This means that learners in Years 2 to 9 in maintained schools (including community, voluntary-aided, voluntary-controlled and foundation) must take the national personalised assessments in reading and numeracy at least once during the school year.
cy-gb	Mae’r asesiadau’n fandadol, ac mae hyn yn golygu bod yn rhaid i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 9 mewn ysgolion a gynhelir (gan gynnwys ysgolion cymunedol, ysgolion gwirfoddol a gynorthwyir, ysgolion gwirfoddol a reolir ac ysgolion sefydledig) gwneud yr asesiadau personol cenedlaethol mewn rhifedd a darllen o leiaf unwaith yn ystod y flwyddyn ysgol.

en-gb	Numeracy is taken in 2 parts:
cy-gb	Gwneir Rhifedd mewn 2 ran:

en-gb	Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning).
cy-gb	Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu).

en-gb	This handbook sets out the arrangements which must be followed for the National personalised assessments in Reading and Numeracy.
cy-gb	Mae'r llawlyfr hwn yn nodi'r trefniadau y mae’n rhaid eu dilyn ar gyfer yr Asesiadau Personol Cenedlaethol Darllen a Rhifedd.

en-gb	It forms the National Reading and Numeracy Personalised Assessments: administration handbook for the purposes of the Education (Arrangements for Assessing Reading and Numeracy in the Curriculum for Wales) Regulations 2024.
cy-gb	Mae’n ffurfio Asesiadau Personol Cenedlaethol ar gyfer Darllen a Rhifedd: llawlyfr gweinyddu at ddibenion Rheoliadau Addysg (Trefniadau ar gyfer Asesu Darllen a Rhifedd yn y Cwricwlwm i Gymru) 2024.

en-gb	The handbook is given legal effect by those Regulations and as such it is statutory and must be complied with.
cy-gb	Rhoddir effaith gyfreithiol i'r llawlyfr gan y Rheoliadau hynny ac felly mae'n statudol a rhaid cydymffurfio ag ef.

en-gb	The online reading and numeracy assessments provide an individualised assessment experience that dynamically adjusts the level of challenge for each learner.
cy-gb	Mae’r asesiadau darllen a rhifedd ar-lein yn cynnig profiad asesu unigoledig sy'n addasu lefel yr her yn ddynamig ar gyfer pob dysgwr.

en-gb	The personalised assessments are constructed from large banks of questions (and texts for the Reading personalised assessments) that are based on the continuum of skills in the National Literacy and Numeracy Framework (LNF).
cy-gb	Caiff yr asesiadau personol eu creu o gronfa fawr o gwestiynau (a thestunau ar gyfer yr asesiadau personol Darllen), sy’n seiliedig ar y continwwm o sgiliau yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol.

en-gb	The assessments are ‘adaptive’ which means that questions are selected based on the learner’s response to the previous question or questions.
cy-gb	Mae’r asesiadau personol yn ‘addasol’ sy'n golygu y caiff cwestiynau eu dewis ar sail ymateb y dysgwr i'r cwestiwn neu'r cwestiynau blaenorol.

en-gb	When learners answer questions correctly, they will receive more challenging questions, and when learners answer incorrectly, they will receive easier questions.
cy-gb	Pan fydd dysgwyr yn ateb cwestiynau'n gywir byddan nhw’n derbyn cwestiynau mwy heriol, a phan fydd dysgwyr yn ateb yn anghywir byddan nhw’n derbyn cwestiynau haws.

en-gb	This personalisation means that every learner will see a different set of questions, and the number of questions may vary.
cy-gb	Mae’r dull hwn o bersonoli yn golygu y bydd pob dysgwr yn gweld cyfres wahanol o gwestiynau ac y gallai nifer y cwestiynau amrywio.

en-gb	Once the assessment system has covered areas across the curriculum and gathered sufficient information, the assessment ends.
cy-gb	Unwaith y bydd y system asesu wedi ymdrin â meysydd ar draws y cwricwlwm ac wedi casglu gwybodaeth ddigonol, daw’r asesiad i ben.

en-gb	After the assessment, the system provides feedback on learners’ skills, their strengths and possible areas for development.
cy-gb	Ar ôl yr asesiad, mae'r system yn rhoi adborth ar sgiliau dysgwyr, eu cryfderau a'r meysydd a allai fod angen eu datblygu.

en-gb	This information can be used by teachers to help plan next steps and support learners with progression.
cy-gb	Gall athrawon ddefnyddio'r wybodaeth hon i helpu i gynllunio'r camau nesaf a chefnogi dysgwyr i wneud cynnydd.

en-gb	Timing of personalised assessments
cy-gb	Amseriad asesiadau personol

en-gb	Schools have the flexibility to schedule the personalised assessments at any point during the academic year that they consider is most beneficial to inform learning, teaching and progression planning.
cy-gb	Mae gan ysgolion yr hyblygrwydd i drefnu'r asesiadau personol ar unrhyw adeg yn ystod y flwyddyn academaidd sydd fwyaf buddiol yn eu barn hwy i lywio'r dysgu, yr addysgu a’r gwaith o gynllunio dilyniant.

en-gb	Schools should note that there may be planned downtime for the personalised assessments system from time to time, which will be communicated via the assessment website.
cy-gb	Dylai ysgolion nodi y gellir cynllunio amser segur ar gyfer y system asesiadau personol o bryd i'w gilydd, y rhoddir gwybod amdano drwy'r wefan asesu.

en-gb	Learners are required to take the personalised assessments at least once during the 2024 to 2025 academic year.
cy-gb	Mae'n ofynnol i ddysgwyr wneud yr asesiadau personol o leiaf unwaith yn ystod blwyddyn academaidd 2024 i 2025.

en-gb	Schools also have the option to use the assessments more than once during the academic year, which can be useful to support understanding of learner and group progress.
cy-gb	Mae gan ysgolion hefyd yr opsiwn i ddefnyddio'r asesiadau fwy nag unwaith yn ystod y flwyddyn academaidd, a all fod yn ddefnyddiol i gefnogi dealltwriaeth o gynnydd dysgwyr a grwpiau.

en-gb	If schools decide to use an assessment more than once, it is recommended that learners do not take the subsequent assessment in the same term as the first.
cy-gb	Os bydd ysgolion yn penderfynu defnyddio’r asesiad mwy nag unwaith, argymhellir na ddylai dysgwyr yr asesiad dilynol yn yr un tymor â'r un cyntaf.

en-gb	Learner well-being
cy-gb	Lles dysgwyr

en-gb	Personalised assessments should not be a cause of worry for learners.
cy-gb	Ni ddylai’r asesiadau personol achosi gofid i ddysgwyr.

en-gb	It is very important that schools consider how the assessments are presented.
cy-gb	Mae’n bwysig iawn bod ysgolion yn ystyried sut y caiff yr asesiadau eu cyflwyno.

en-gb	The assessments should not be seen or presented as high-stakes assessments.
cy-gb	Ni ddylai'r asesiadau gael eu hystyried na'u cyflwyno fel asesiadau lle mae llawer yn y fantol.

en-gb	They are intended to be a formative assessment tool to be used as part of assessment and progression planning.
cy-gb	Bwriedir iddyn nhw fod yn ddull asesu ffurfiannol i'w ddefnyddio fel rhan o gynllunio asesu a chynnydd.

en-gb	They are designed to support learning and teaching as part of schools’ wider assessment arrangements under the Curriculum for Wales.
cy-gb	Fe'u cynlluniwyd i gefnogi dysgu ac addysgu fel rhan o’r trefniadau asesu ehangach i ysgolion o dan y Cwricwlwm i Gymru.

en-gb	Familiarisation assessments are available for learners to use at any time so that they can view and become accustomed to the different types of questions available in advance of taking an assessment.
cy-gb	Mae asesiadau ymgyfarwyddo ar gael i ddysgwyr i’w defnyddio unrhyw bryd fel y gallan nhw weld ac ymgyfarwyddo â'r mathau gwahanol o gwestiynau sydd ar gael cyn gwneud asesiad.

en-gb	Aside from using these, ‘practising’ with questions should be avoided as this is inappropriate and unnecessary in the context of formative assessment and can cause anxiety for learners.
cy-gb	Ar wahân i ddefnyddio'r rhain, dylid osgoi 'ymarfer' gyda chwestiynau gan fod hyn yn amhriodol ac yn ddiangen yng nghyd-destun asesu ffurfiannol a gall achosi pryder i ddysgwyr.

en-gb	Learners are allowed to take rest breaks during an assessment if required.
cy-gb	Mae dysgwyr yn cael cymryd seibiant yn ystod asesiad os oes angen.

en-gb	Please see the section headed ‘Rest breaks’ below.
cy-gb	Gweler yr adran 'Seibiannau gorffwys' isod.

en-gb	Additionally, the flexible nature of the assessments means that learners can complete the assessments at their own pace and at any time chosen by the teacher.
cy-gb	Yn ogystal, mae natur hyblyg yr asesiadau yn golygu y gall dysgwyr r asesiadau yn ôl eu cyflymder eu hunain, ac ar unrhyw adeg a ddewisir gan yr athro neu’r athrawes.

en-gb	Access to personalised assessments
cy-gb	Mynediad at asesiadau personol

en-gb	Staff and learners access the personalised assessments through the Hwb platform, using their individual Hwb account logins.
cy-gb	Bydd staff a dysgwyr yn cael mynediad at yr asesiadau personol drwy blatfform Hwb, gan ddefnyddio eu manylion mewngofnodi Hwb unigol.

en-gb	Detailed step-by-step guidance can be found in the user guide, which staff can access on the assessment website once logged in through Hwb.
cy-gb	Mae canllawiau cam wrth gam manwl i'w gweld yn y canllawiau i ddefnyddwyr, y gall staff eu gweld ar y wefan asesu unwaith y byddan nhw wedi mewngofnodi drwy Hwb.

en-gb	Before learners can take personalised assessments:
cy-gb	Cyn y gall dysgwyr wneud asesiadau personol:

en-gb	the head teacher, or staff member acting on their behalf, must log in and accept the data and administration requirements, and assign functions and access for relevant staff
cy-gb	mae angen i'r pennaeth, neu'r aelod o staff sy'n gweithredu ar ei ran, fewngofnodi a derbyn y gofynion data a gweinyddu, a neilltuo swyddogaethau a mynediad i staff perthnasol

en-gb	staff need to schedule and release assessments for learners by logging in to Hwb and navigating to the personalised assessments website
cy-gb	bydd angen i staff drefnu a rhyddhau asesiadau i ddysgwyr drwy fewngofnodi i Hwb a mynd i wefan yr asesiadau personol

en-gb	learners need to log in to Hwb and work through the familiarisation assessments so that they understand the question formats and how to navigate through the assessments
cy-gb	bydd angen i ddysgwyr fewngofnodi i Hwb a gweithio drwy’r asesiadau ymgyfarwyddo er mwyn iddyn nhw ddeall fformatau cwestiynau a sut i lywio a gweithio’u ffordd drwy’r asesiadau

en-gb	For information on how users find their Hwb usernames and passwords, please go to ‘Getting Started’.
cy-gb	I gael gwybod sut y gall defnyddwyr Hwb gael gafael ar eu henwau defnyddwyr a chyfrineiriau, ewch i Dechrau Arni.

en-gb	Schools should note that the assessment website relies on data retrieved from schools’ management information systems (MIS) and that the personalised assessment data follows the learner when they move school.
cy-gb	Dylai ysgolion nodi bod gwefan yr asesiadau yn dibynnu ar ddata gan systemau gwybodaeth reoli ysgolion a bod data’r asesiadau personol yn symud gyda’r dysgwr pan fydd yn symud ysgol.

en-gb	Schools must ensure that their MIS is up to date, and that their Hwb Provisioning Client runs successfully on a regular basis.
cy-gb	Rhaid i ysgolion sicrhau bod eu systemau gwybodaeth reoli yn gyfredol a bod eu Cleient Darparu Hwb yn cael ei redeg yn llwyddiannus yn rheolaidd.

en-gb	Assessments in other settings, for example pupil referral units (PRUs)
cy-gb	Asesiadau mewn lleoliadau eraill, er enghraifft unedau cyfeirio disgyblion

en-gb	Learners in Years 2 to 9 who are registered in mainstream schools must take the personalised assessments at least once during each academic year.
cy-gb	Mae’n rhaid i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 9 sydd wedi’u cofrestru mewn ysgol brif ffrwd wneud yr asesiadau personol o leiaf unwaith yn ystod pob blwyddyn academaidd.

en-gb	This includes learners who have dual registration in a mainstream school and at a PRU or special school (unless a disapplication decision has been made).
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys dysgwyr â chofrestriad deuol mewn ysgol brif ffrwd ac mewn uned cyfeirio disgyblion neu ysgol arbennig (oni bai bod penderfyniad i ddatgymhwyso wedi’i wneud).

en-gb	The responsibility for ensuring the assessments are run rests with the head teacher of the mainstream school at which the learner is registered, who can arrange for the learner to take the personalised assessments in either setting.
cy-gb	Y pennaeth yn yr ysgol brif ffrwd lle mae’r dysgwr wedi’i gofrestru sy’n gyfrifol am sicrhau bod yr asesiadau’n cael eu gweinyddu, a gall drefnu i'r dysgwyr wneud yr asesiadau personol yn y naill leoliad neu'r llall.

en-gb	A learner only registered at a PRU does not have to take the assessments.
cy-gb	Nid oes rhaid i ddysgwr sydd wedi'i gofrestru mewn uned cyfeirio disgyblion yn unig wneud yr asesiadau.

en-gb	For PRU learners who are dual-registered, personalised assessments can be scheduled by teachers at either learning site.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr unedau cyfeirio disgyblion sydd â chofrestriad deuol, gall athrawon drefnu asesiadau personol yn y naill safle dysgu neu'r llall.

en-gb	Both schools can access the learner’s feedback and progress reports.
cy-gb	Gall y ddwy ysgol gael gafael ar adroddiadau adborth a chynnydd y dysgwr.

en-gb	Head teacher agreement and user management
cy-gb	Cytundeb penaethiaid a rheoli defnyddwyr

en-gb	Data protection is the responsibility of schools as independent data controllers.
cy-gb	Ysgolion sy'n gyfrifol am ddiogelu data fel rheolyddion data annibynnol.

en-gb	Schools need to ensure full compliance with the data protection principles in accordance with the Data Protection Act 2018 and UK General Data Protection Regulation (UK GDPR).
cy-gb	Mae angen i ysgolion sicrhau cydymffurfiaeth lawn â'r egwyddorion diogelu data yn unol â Deddf Diogelu Data 2018 a Rheoliad Cyffredinol y DU ar Ddiogelu Data (GDPR y DU).

en-gb	Schools must therefore ensure that access to data about individual learners complies with the UK GDPR.
cy-gb	Felly, mae rhaid i ysgolion sicrhau bod mynediad at ddata am ddysgwyr unigol yn cydymffurfio â GDPR y DU.

en-gb	This includes access to data and reports related to the statutory national personalised assessments.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys mynediad at ddata ac adroddiadau sy'n ymwneud â'r asesiadau personol cenedlaethol statudol.

en-gb	Schools have discretion as to which of their staff have access to assessments and reports.
cy-gb	Mae gan ysgolion ddisgresiwn o ran pa rai o'u staff sydd â mynediad at asesiadau ac adroddiadau.

en-gb	When making arrangements for their staff to schedule and facilitate the personalised assessments, schools must be mindful of the provisions of the Welsh Government’s ‘School Teachers’ Pay and Conditions (Wales) Document 2023 and guidance on school teachers' pay and conditions, September 2023’ or relevant terms and conditions.
cy-gb	Wrth wneud trefniadau i'w staff drefnu a hwyluso'r asesiadau personol, rhaid i ysgolion fod yn ymwybodol o ddarpariaethau ‘Dogfen Cyflog ac Amodau Athrawon Ysgol (Cymru) 2023 a chanllawiau ar gyflog ac amodau athrawon ysgol: Medi 2023’ Llywodraeth Cymru neu delerau ac amodau perthnasol.

en-gb	In order for personalised assessments to be run in any school, the head teacher (or a suitable staff member acting on their behalf) must log in to the assessments website (accessed via Hwb) and assign functions and access for relevant staff to schedule and facilitate assessments and to view learner and group reports.
cy-gb	Er mwyn i asesiadau personol gael eu gweinyddu mewn unrhyw ysgol, mae’n ofynnol i’r pennaeth (neu aelod addas o staff sy’n gweithredu ar ei ran) fewngofnodi i wefan yr asesiadau (drwy Hwb) a neilltuo swyddogaethau a mynediad ar gyfer aelodau perthnasol o staff er mwyn iddyn nhw drefnu a hwyluso asesiadau a gweld adroddiadau ar ddysgwyr a grwpiau.

en-gb	The head teacher is automatically assigned the ‘Administrate’ function, which enables them to manage other users’ functions.
cy-gb	Mae'r pennaeth yn cael y swyddogaeth ‘Gweinyddu’ yn awtomatig, sy'n ei alluogi i reoli swyddogaethau defnyddwyr eraill.

en-gb	Further information on how to assign functions to staff can be found in section 3.8 of the user guide.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am sut i neilltuo swyddogaethau i staff yn adran 3.8 o'r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	The head teacher (or suitable staff member acting on their behalf) also needs to agree that the personalised assessments will be run in accordance with this administration handbook and must re-sign this agreement for each academic year.
cy-gb	Mae angen hefyd i’r pennaeth (neu’r aelod addas o staff sy’n gweithredu ar ei ran) gytuno y bydd yr asesiadau personol yn cael eu gweinyddu yn unol â’r llawlyfr gweinyddu hwn ac mae rhaid ail-lofnodi'r cytundeb hwn ar gyfer pob blwyddyn academaidd.

en-gb	Access for other staff members will be restricted until this has been signed.
cy-gb	Bydd mynediad ar gyfer aelodau eraill o staff yn cael ei gyfyngu hyd nes bod hwn wedi’i lofnodi.

en-gb	The functions allocated by the head teacher determine which activities staff can undertake on the assessment website.
cy-gb	Mae’r swyddogaethau a neilltuir gan y pennaeth yn pennu pa weithgareddau y gall staff ymgymryd â hwy ar wefan yr asesiadau.

en-gb	Access can be restricted to particular year groups or classes, to ensure that staff are accessing relevant and appropriate information.
cy-gb	Gellir cyfyngu ar fynediad yn ôl grwpiau blwyddyn neu ddosbarthiadau penodol, er mwyn sicrhau bod staff yn cael mynediad at wybodaeth berthnasol a phriodol.

en-gb	The rights and roles allocated in the previous year will automatically carry over for staff remaining in post at the school, therefore the head teacher should review these functions and access requirements each academic year.
cy-gb	Bydd yr hawliau a'r rolau a ddyrannwyd yn y flwyddyn flaenorol yn parhau i fod yn ychwanegol at staff sy'n aros yn eu swyddi yn yr ysgol, felly dylai'r pennaeth adolygu'r swyddogaethau hyn a gofynion mynediad bob blwyddyn academaidd.

en-gb	Scheduling assessments
cy-gb	Trefnu asesiadau

en-gb	Please note that the head teacher, or nominated staff member, must allocate access before users can schedule assessments or access feedback and reports.
cy-gb	Rhaid i’r pennaeth, neu’r aelod enwebedig o staff, neilltuo mynediad cyn y gall defnyddwyr drefnu asesiadau neu gael adborth ac adroddiadau.

en-gb	Schools have the flexibility to schedule the personalised assessments throughout the academic year.
cy-gb	Mae gan ysgolion yr hyblygrwydd i drefnu'r asesiadau personol drwy gydol y flwyddyn academaidd.

en-gb	Schools can schedule the assessments for individual learners, small groups or whole classes, in accordance with their preferences and their IT facilities.
cy-gb	Gall ysgolion drefnu’r asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol, grwpiau bach neu ddosbarthiadau cyfan, yn unol â’u dymuniadau a’u cyfleusterau TG.

en-gb	As the personalised assessments are different for each learner, there is no requirement for a whole class of learners to take the assessments at the same time.
cy-gb	Gan fod yr asesiadau personol yn wahanol i bob dysgwr, nid oes angen i ddosbarth cyfan o ddysgwyr wneud yr asesiadau ar yr un pryd.

en-gb	Personalised assessments must be scheduled for a particular school day and be scheduled at least the day before the assessment is due to take place.
cy-gb	Rhaid i asesiadau personol gael eu trefnu ar gyfer diwrnod ysgol penodol ac o leiaf y diwrnod cyn y trefnwyd i’r asesiad gael ei gynnal.

en-gb	They can be taken at any point during the school day.
cy-gb	Gellir eu cynnal ar unrhyw adeg yn ystod y diwrnod ysgol.

en-gb	If a learner does not start an assessment on the scheduled day, it will be cancelled overnight, and the school can reschedule the assessment.
cy-gb	Os na fydd dysgwr yn dechrau asesiad ar y diwrnod a drefnwyd, caiff ei ganslo dros nos a gall yr ysgol aildrefnu’r asesiad.

en-gb	If a learner starts an assessment on the scheduled day but does not complete it, the results will be submitted overnight unless the assessment is cancelled by the school.
cy-gb	Os bydd dysgwr yn dechrau asesiad ar y diwrnod a drefnwyd ond nad yw’n ei gwblhau, caiff y canlyniadau eu cyflwyno dros nos oni chaiff yr asesiad ei ganslo gan yr ysgol.

en-gb	It is important in this situation that the assessment is cancelled and rescheduled by the school.
cy-gb	Yn y sefyllfa hon, mae’n bwysig bod yr asesiad yn cael ei ganslo a’i aildrefnu gan yr ysgol.

en-gb	A step-by-step guide to scheduling assessments is available on the assessment website.
cy-gb	Mae canllaw cam wrth gam ar drefnu asesiadau ar gael ar wefan yr asesiadau.

en-gb	At the start of an assessment, learners are allocated a question (or text and set of questions) based on their curriculum year group.
cy-gb	Ar ddechrau asesiad, dyrennir cwestiwn (neu destun a chyfres o gwestiynau) i'r dysgwyr yn seiliedig ar eu grŵp blwyddyn cwricwlwm.

en-gb	When scheduling, teachers can override this setting to select a different year group starting point if appropriate.
cy-gb	Wrth amserlennu, gall athrawon ddiystyru'r gosodiad hwnnw i ddewis man cychwyn gwahanol o ran grŵp blwyddyn os yw'n briodol.

en-gb	Further information on this can be found in section 6.13 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am hyn yn adran 6.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	When scheduling, staff members can also select accessibility options and colour changes as set out under ‘Modifications to personalised assessments’.
cy-gb	Wrth amserlennu, gall aelodau o staff hefyd ddewis opsiynau hygyrchedd a newidiadau lliw fel y nodir o dan 'Addasiadau i asesiadau personol’.

en-gb	IT set up
cy-gb	Trefniadau TG

en-gb	The assessments have been designed to be compatible with a wide range of devices that have a modern browser installed.
cy-gb	Mae'r asesiadau wedi'u cynllunio i fod yn gydnaws ag ystod eang o ddyfeisiau sydd â phorwr modern.

en-gb	Before any assessments are run, devices should be fully charged and checked for updates.
cy-gb	Cyn rhedeg unrhyw asesiad, dylai dyfeisiau fod wedi’u gwefru’n llawn a’u diweddaru.

en-gb	Further information on IT set up can be found in section 3 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am y trefniadau TG yn adran 3 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Guidance on how schools can get the best out of their IT systems can also be found in the Education Digital Standards and Guidance.
cy-gb	Mae canllawiau ar sut y gall ysgolion gael y gorau o'u systemau TG i'w gweld yn y Safonau a Chanllawiau Digidol Addysg.

en-gb	Language
cy-gb	Iaith

en-gb	Numeracy personalised assessments can be taken in English or Welsh.
cy-gb	Gellir gwneud yr asesiadau personol rhifedd yn Gymraeg neu yn Saesneg.

en-gb	The language of a learner’s assessment is chosen when a staff member schedules the assessment.
cy-gb	Caiff iaith asesiad dysgwr ei dewis pan fydd aelod o staff yn trefnu’r asesiad.

en-gb	A learner can view the question in the alternative language at any point during the assessment by clicking the ‘globe’ icon at the bottom of the screen.
cy-gb	Gall dysgwr weld y cwestiwn yn yr iaith arall ar unrhyw adeg yn ystod yr asesiad, drwy glicio ar eicon y ‘glôb’ ar waelod y sgrin.

en-gb	When scheduling the Reading personalised assessments for learners, staff members select which assessments will be taken, English Reading or Welsh Reading.
cy-gb	Wrth drefnu asesiadau personol Darllen ar gyfer y dysgwyr, gall aelodau o staff ddewis pa asesiadau fydd yn cael eu gwneud: Darllen Cymraeg neu Ddarllen Saesneg.

en-gb	Questions and texts are not available in the alternative language as the assessments assess learners’ skills in reading each language.
cy-gb	Nid yw’r cwestiynau na’r testunau ar gael yn yr iaith arall, gan fod yr asesiadau yn asesu sgiliau dysgwyr wrth ddarllen y naill iaith neu’r llall.

en-gb	Requirements regarding which Reading personalised assessments learners should take are covered under the ‘Requirements for learners receiving education through the medium of Welsh’ detailed below.
cy-gb	Mae’r gofynion o ran pa asesiadau personol Darllen y dylai dysgwyr eu gwneud yn cael eu trafod o dan ‘Gofynion ar gyfer dysgwyr sy’n derbyn addysg drwy gyfrwng y Gymraeg’ a nodir isod.

en-gb	Familiarisation assessments
cy-gb	Asesiadau ymgyfarwyddo

en-gb	In advance of taking personalised assessments, schools should ensure learners have an opportunity to try familiarisation assessments in each subject.
cy-gb	Cyn cynnal asesiadau personol, dylai ysgolion sicrhau bod dysgwyr yn cael cyfle i roi cynnig ar asesiadau ymgyfarwyddo ym mhob pwnc.

en-gb	This will enable learners to view the question types and understand how to answer them, and also to become familiar with the navigation of the assessments.
cy-gb	Drwy wneud hynny, gall dysgwyr weld y mathau o gwestiynau a deall sut i’w hateb, yn ogystal â dod yn gyfarwydd â gwneud eu ffordd drwy’r asesiadau.

en-gb	This is particularly important for the Numeracy (Reasoning) assessment which requires use of audio.
cy-gb	Mae hyn yn arbennig o bwysig ar gyfer yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) sy'n gofyn am ddefnyddio sain.

en-gb	For learners with hearing impairment or similar accessibility requirements, both the stimulus questions within the Numeracy (Reasoning) assessments and the supporting PDF transcripts of the question texts are available for an adult to help the learner.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ag amhariad ar eu clyw neu ofynion hygyrchedd tebyg, mae'r cwestiynau yn adran ysgogol yr asesiadau Rhifedd (Rhesymu), sy'n cefnogi trawsgrifiadau PDF o destunau'r cwestiynau, ar gael i oedolyn helpu'r dysgwr.

en-gb	Adults may sign all or part of any question and record their sign language responses if appropriate, and if this is usual classroom practice.
cy-gb	Gall oedolion ddefnyddio iaith arwyddion ar gyfer cwestiwn cyfan neu ran o gwestiwn a chofnodi ymatebion iaith arwyddion y dysgwr, os yw'n briodol, ac os mai dyna’r hyn a wneir fel arfer yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	Further information can be found in section 6.1 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth yn adran 6.1 o'r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Familiarisation assessments are accessed on the assessment website via Hwb and can be used by learners at any time.
cy-gb	Mae asesiadau ymgyfarwyddo ar gael ar wefan yr asesiadau drwy Hwb a gall dysgwyr eu defnyddio ar unrhyw adeg.

en-gb	Further information can be found in section 3.13 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth yn adran 3.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Taking the assessments
cy-gb	Gwneud yr asesiadau

en-gb	Before a learner can take a personalised assessment, a staff member with the appropriate access to facilitate an assessment must release the assessment scheduled for the learner.
cy-gb	Cyn y gall dysgwr wneud asesiad personol, rhaid i aelod o staff sydd â’r mynediad priodol i hwyluso asesiad ryddhau’r asesiad a drefnwyd i’r dysgwr.

en-gb	Staff members have the option to release assessments for individual learners, or for a whole class.
cy-gb	Gall aelodau o staff ddewis rhyddhau asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol, neu ar gyfer dosbarth cyfan.

en-gb	Detailed guidance on how to schedule and facilitate assessments is available in the videos and sections 3.9 and 4.1 of the user guide, which also includes checklists for staff to use before and during an assessment.
cy-gb	Mae canllawiau manwl ar drefnu a hwyluso asesiadau ar gael yn y fideos ac yn adrannau 3.9 a 4.1 o’r canllawiau i ddefnyddwyr sydd hefyd yn cynnwys rhestrau gwirio i staff eu defnyddio cyn ac yn ystod asesiad.

en-gb	Once an assessment has been released, the learner can access the assessment on the assessment website via Hwb using their Hwb login.
cy-gb	Unwaith y bydd asesiad wedi’i ryddhau, gall y dysgwr gael mynediad at yr asesiad ar wefan yr asesiadau drwy Hwb, gan ddefnyddio eu manylion mewngofnodi Hwb.

en-gb	Learners should navigate to the assessments website and click either ‘Numeracy (Procedural)’, ‘Numeracy (Reasoning)’, ‘English Reading’ or ‘Welsh Reading’.
cy-gb	Dylai dysgwyr fynd i wefan yr asesiadau a chlicio naill ai ‘Rhifedd (Gweithdrefnol)’, ‘Rhifedd (Rhesymu)’, ‘Darllen Cymraeg’ neu ‘Darllen Saesneg’.

en-gb	Key features
cy-gb	Nodweddion allweddol

en-gb	Before the assessments have started, staff members should remind learners of key features of these assessments:
cy-gb	Cyn i’r asesiad ddechrau, dylai aelodau o staff atgoffa dysgwyr o nodweddion allweddol yr asesiadau hyn:

en-gb	The purpose is to provide learners with information on their skills so that they understand what they can do and the areas they may need to work on.
cy-gb	Y diben yw gallu darparu gwybodaeth i ddysgwyr am eu sgiliau fel eu bod yn deall yr hyn y maen nhw’n gallu ei wneud a’r hyn y mae angen iddyn nhw ei wella.

en-gb	Learners cannot go back to a previous answer and make amendments once they have moved on to the next question.
cy-gb	Ni all dysgwyr fynd nôl a newid ateb blaenorol unwaith y byddan nhw wedi symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf.

en-gb	If learners get stuck on a particular question and cannot answer, they shouldn’t worry if they find it hard, they should just provide their best answer and move on to the next question.
cy-gb	Os bydd dysgwyr yn mynd yn sownd ar gwestiwn penodol ac yn methu ag ateb, ni ddylen nhw boeni os ydyn nhw’n ei chael yn anodd, dylen nhw roi eu hateb gorau a symud ymlaen i'r cwestiwn nesaf.

en-gb	Learners may need to scroll down on-screen to see the full question content.
cy-gb	Efallai y bydd angen i ddysgwyr sgrolio i lawr ar sgriniau i weld cynnwys llawn cwestiwn.

en-gb	A notice will pop up on the screen to warn them of this.
cy-gb	Bydd hysbysiad yn ymddangos ar y sgrin i’w rhybuddio am hyn.

en-gb	If a learner encounters problems with their computer or device, they should raise their hand and advise a staff member (if they need to switch to another device mid-assessment, the assessment will resume where it left off).
cy-gb	Os bydd dysgwr yn wynebu problemau gyda'i gyfrifiadur neu ddyfais, dylai godi ei law a rhoi gwybod i aelod o staff (os oes angen iddyn nhw newid i ddyfais arall ganol asesiad, bydd yr asesiad yn ailddechrau lle y gadawodd).

en-gb	Although there is no fixed end point in terms of duration for Numeracy (Reasoning), when the system has gathered enough information, the assessments will end automatically.
cy-gb	Er nad oes terfyn penodol o ran hyd ar gyfer asesiadau Rhifedd (Rhesymu) pan fydd y system wedi casglu digon o wybodaeth, daw’r asesiad i ben yn awtomatig.

en-gb	Numeracy (Procedural) assessments will end after 28 questions have been completed (or 29 questions if a trial item is included).
cy-gb	Daw'r asesiadau Rhifedd (Gweithdrefnol) i ben ar ôl i 28 o gwestiynau gael eu cwblhau (neu 29 cwestiwn os yw eitem brawf yn cael ei gynnwys).

en-gb	Reading assessments will end after 31 to 34 questions have been completed, which may include a trial item.
cy-gb	Daw’r asesiadau Darllen i ben ar ôl i 31 i 34 o gwestiynau gael eu cwblhau, a all gynnwys eitem brawf.

en-gb	During the assessments, the staff member should:
cy-gb	Yn ystod yr asesiadau, dylai’r aelod o staff:

en-gb	check that learners are progressing through questions and moving on if they don't know the answer to a particular question
cy-gb	edrych i weld a yw’r dysgwyr yn mynd drwy’r cwestiynau a symud ymlaen os nad ydyn nhw’n gwybod beth yw’r ateb i gwestiwn penodol

en-gb	check that learners are working honestly and independently
cy-gb	edrych i weld a yw’r dysgwyr yn gweithio mewn ffordd onest ac yn annibynnol

en-gb	check learners have paper and a pen or pencil for working out or notes
cy-gb	edrych i weld a oes gan y dysgwyr bapur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer gwaith cyfrifo bras neu nodiadau

en-gb	pause the assessment and encourage the learner to take a break, if they feel this would be beneficial to the learner
cy-gb	rhoi saib yn ystod yr asesiad ac annog y dysgwr i gymryd toriad, os yw'n teimlo y byddai hyn o'r fudd i'r dysgwr

en-gb	Staff should be aware that if there is an incident or interruption, assessments can be paused, resumed or cancelled on the assessment website.
cy-gb	Os bydd digwyddiad neu ymyriad, gellir oedi asesiadau, eu hailddechrau neu eu canslo ar wefan yr asesiadau.

en-gb	Assessment conditions
cy-gb	Amodau asesiadau

en-gb	Each learner receives a different set of questions, and therefore it is not necessary for whole classes to take the assessments at the same time.
cy-gb	Bydd pob dysgwr yn cael cyfres wahanol o gwestiynau, felly nid oes angen i ddosbarthiadau cyfan wneud yr asesiadau ar yr un pryd.

en-gb	Schools can schedule assessments for individual learners, small groups or whole classes, depending on preferences and facilities available.
cy-gb	Gall ysgolion drefnu’r asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol, grwpiau bach neu ddosbarthiadau cyfan, yn unol â’u dymuniadau a’r cyfleusterau sydd ar gael.

en-gb	In order that teachers can gain the most accurate information about learners’ skills, schools should ensure that:
cy-gb	Er mwyn i athrawon gael yr wybodaeth fwyaf cywir am sgiliau dysgwyr, dylai ysgolion sicrhau’r canlynol:

en-gb	the room is set up to allow learners to work on devices independently
cy-gb	bod yr ystafell wedi’i gosod fel y gall dysgwyr weithio ar ddyfeisiau’n annibynnol

en-gb	learners have all necessary resources (paper and a pen or pencil for any rough working out or notes), and for Numeracy (Reasoning) a calculator or manipulatives if applicable, plus headphones for accessing the audio element of the assessment
cy-gb	bod gan ddysgwyr yr holl adnoddau angenrheidiol (papur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer unrhyw waith cyfrifo bras neu nodiadau) a chyfrifiannell neu drinolion ar gyfer Rhifedd (Rhesymu) os yn berthnasol, ynghyd â chlustffonau ar gyfer gwrando ar elfen sain yr asesiad

en-gb	the work produced in the assessments is genuinely that of the learners
cy-gb	mai gwaith gwirioneddol y dysgwr ei hun yw’r gwaith a gynhyrchir yn yr asesiadau

en-gb	there is appropriate supervision at all times
cy-gb	bod goruchwyliaeth briodol bob amser

en-gb	the assessments are run according to this handbook
cy-gb	cynhelir yr asesiadau yn unol â’r llawlyfr hwn

en-gb	When their assessments have been released by a staff member in the assessment website, learners should navigate to Hwb and enter their Hwb login credentials.
cy-gb	Pan gaiff eu hasesiadau eu rhyddhau gan aelod o staff ar wefan yr asesiadau, dylai dysgwyr fynd i Hwb a mewngofnodi i Hwb drwy ddefnyddio eu manylion mewngofnodi.

en-gb	They should be given assistance entering these where required.
cy-gb	Dylent gael cymorth i fewngofnodi os bydd angen.

en-gb	Assessment length
cy-gb	Hyd asesiadau

en-gb	The personalised assessments do not have a fixed duration.
cy-gb	Nid oes gan yr asesiadau personol hyd penodedig.

en-gb	Numeracy (Procedural) and Reading assessments have a fixed number of questions; Numeracy (Reasoning) does not have a fixed number of questions but stops when the system has made a reliable decision about the learner’s ability.
cy-gb	Mae gan asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Darllen nifer penodedig o gwestiynau. Nid oes gan asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu) nifer penodedig o gwestiynau, ond mae'r asesiadau'n dod i ben pan fydd y system asesu wedi gwneud penderfyniad dibynadwy ar allu’r dysgwr.

en-gb	Learners can work at their own pace.
cy-gb	Gall dysgwyr weithio ar eu cyflymder eu hunain.

en-gb	The staff member can use their professional judgement to determine how long to give the learner to complete the assessment based on classroom practice and learner well-being.
cy-gb	Gall yr aelod o staff ddefnyddio ei farn broffesiynol i benderfynu pa mor hir i roi'r dysgwr i wneud yr asesiad yn seiliedig ar ymarfer ystafell ddosbarth a lles dysgwyr.

en-gb	The staff member facilitating the assessments can and should encourage learners to move on through the questions, rather than spend too long on questions they cannot answer:
cy-gb	Dylai’r aelod o staff sy’n hwyluso’r asesiadau annog dysgwyr i symud ymlaen drwy’r cwestiynau, yn hytrach na threulio gormod o amser ar gwestiynau na allan nhw eu hateb.

en-gb	Numeracy (Procedural) personalised assessments generally last between 25 and 30 minutes.
cy-gb	Yn gyffredinol, mae asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) yn para rhwng 25 a 30 munud.

en-gb	Numeracy (Reasoning) personalised assessments generally last between 30 and 35 minutes.
cy-gb	Yn gyffredinol, mae asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu) yn para rhwng 30 a 35 munud.

en-gb	Reading personalised assessments generally last between 20 and 40 minutes.
cy-gb	Yn gyffredinol, mae asesiadau personol Darllen yn para rhwng 20 a 40 munud.

en-gb	Before learners take the assessments, you will need to ensure that there is sufficient time to set up, including ensuring all devices are working and all learners have their Hwb account login details.
cy-gb	Cyn i ddysgwyr wneud yr asesiadau, bydd angen i chi sicrhau bod digon o amser paratoi, gan gynnwys sicrhau bod pob dyfais yn gweithio a bod gan bob dysgwr ei fanylion i fewngofnodi i wefan Hwb.

en-gb	If you are scheduling for a group of learners or a whole class, you may need to plan a suitable activity for those who finish their assessment ahead of the rest of the group.
cy-gb	Os byddwch yn trefnu ar gyfer grwp o ddysgwyr neu ddosbarth cyfan, efallai y bydd angen i chi gynllunio gweithgarwch addas i’r rhai sy’n gorffen eu hasesiad cyn gweddill y grwp.

en-gb	Rest breaks
cy-gb	Seibiannau gorffwys

en-gb	Rest breaks may be given to learners of any age at any time during the assessment, and an assessment may be spread throughout the school day.
cy-gb	Gellir rhoi seibiannau i ddysgwyr o unrhyw oedran ar unrhyw adeg yn ystod yr asesiad, a gellir cynnal asesiad fesul tipyn drwy gydol y diwrnod ysgol.

en-gb	It is recommended that staff members give particular consideration to learners with additional learning or health needs as well as younger learners, and that learners in Years 2 and 3 have rest breaks.
cy-gb	Argymhellir bod aelodau o staff yn rhoi ystyriaeth benodol i ddysgwyr iau, ac i’r rheini ag anghenion dysgu neu iechyd ychwanegol, gan ystyried hefyd y dylai dysgwyr ym Mlynyddoedd 2 a 3 gael seibiannau gorffwys.

en-gb	The length of the break is at the discretion of the school.
cy-gb	Yr ysgol sy’n penderfynu ar hyd y seibiant.

en-gb	Staff members can decide when or if breaks are appropriate for other learners.
cy-gb	Gall aelodau o staff benderfynu pryd neu os bydd seibiannau yn briodol i ddysgwyr eraill.

en-gb	The staff member can pause the assessment at any time during the assessment, and learners can log out of the assessment and then log back in after the break.
cy-gb	Gall yr aelod o staff oedi’r asesiad ar unrhyw adeg yn ystod yr asesiad, a gall dysgwyr allgofnodi o’r asesiad ac yna mewngofnodi eto ar ôl y seibiant.

en-gb	It is important that the staff member pauses the learner assessment when a break is given, otherwise the learner will be able to access it from a different device.
cy-gb	Mae’n bwysig bod yr aelod o staff yn oedi asesiad y dysgwr pan fydd yn rhoi seibiant, fel arall, gall y dysgwr gael mynediad ato o ddyfais wahanol.

en-gb	The assessment must be completed in a single day.
cy-gb	Mae’n rhaid i’r asesiad gael ei gwblhau mewn un diwrnod.

en-gb	If a learner cannot complete it in a single day the assessment should be cancelled by the school and rescheduled, otherwise the results will be uploaded overnight.
cy-gb	Os na all dysgwr ei gwblhau mewn un diwrnod, dylid canslo’r asesiad a’i aildrefnu, neu bydd y canlyniadau’n cael eu cyflwyno dros nos.

en-gb	When an assessment is paused or stopped, the results for the questions the learner has answered will be uploaded at 5.00 p.m. on the day the assessment is taken unless the assessment is cancelled.
cy-gb	Pan gaiff asesiad ei oedi neu ei ddirwyn i ben, caiff canlyniadau’r cwestiynau y mae’r dysgwr wedi’u hateb eu lanlwytho am 5.00 p.m. ar y diwrnod y cafodd yr asesiad ei wneud oni chafodd yr asesiad ei ganslo.

en-gb	An assessment with submitted answers cannot be restarted.
cy-gb	Ni ellir ailddechrau asesiad lle mae atebion wedi cael eu cyflwyno.

en-gb	Absence
cy-gb	Absenoldeb

en-gb	Should a learner be absent on the day of a scheduled assessment, the assessment can be rescheduled for another time.
cy-gb	Os bydd dysgwr yn absennol ar y diwrnod y trefnwyd asesiad, gellir aildrefnu’r asesiad i’w gynnal rywbryd arall.

en-gb	If the learner has not started the assessment, it will automatically be cancelled overnight.
cy-gb	Os na fydd y dysgwr wedi dechrau’r asesiad, caiff ei ganslo’n awtomatig dros nos.

en-gb	If a learner has started the assessment but cannot complete it, for example because they are sent home ill, then the assessment should be cancelled by the school.
cy-gb	Os bydd dysgwr wedi dechrau’r asesiad ond na all ei gwblhau, er enghraifft am ei fod wedi cael ei anfon adref yn sâl, yna dylai’r ysgol ganslo’r asesiad.

en-gb	After the assessments
cy-gb	Ar ôl yr asesiadau

en-gb	Feedback and reports
cy-gb	Adborth ac adroddiadau

en-gb	A range of reports (for individual learners, groups of learners and whole classes) are available to those staff members with ‘Administrate’ or ‘Facilitate and analyse’ functions.
cy-gb	Mae amrywiaeth o adroddiadau ar gael (i ddysgwyr unigol a grwpiau o ddysgwyr, gan gynnwys dosbarthiadau cyfan) i'r aelodau staff hynny sydd â swyddogaethau 'Gweinyddu' neu 'Hwyluso a dadansoddi’.

en-gb	Head teachers should ensure these functions are set early in the school year to allow teachers access to reports to support their classroom planning.
cy-gb	Dylai penaethiaid sicrhau bod y swyddogaethau hyn wedi’u pennu yn gynnar yn y flwyddyn ysgol i ganiatáu i athrawon gael mynediad at adroddiadau i gefnogi eu cynllunio yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	Feedback on skills for individual learners who have taken Numeracy (Procedural) and Reading personalised assessments is usually available on the assessment website the day after assessments are completed.
cy-gb	Mae adborth ar sgiliau ar gyfer dysgwyr unigol sydd wedi gwneud asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Darllen ar gael ar wefan yr asesiad y diwrnod ar ôl asesiadau fel arfer.

en-gb	Staff can review feedback before releasing this to the learner's Hwb account.
cy-gb	Gall staff fwrw golwg dros yr adborth cyn rhyddhau hyn i gyfrif Hwb dysgwyr.

en-gb	Further information on how to release the report to the learner can be found in section 5.3 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am sut i ryddhau’r adroddiad i’r dysgwr yn adran 5.3 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Reports must be released to the learner who can then share with their parents or carers while logged into Hwb.
cy-gb	Rhaid rhyddhau adroddiadau i'r dysgwyr er mwyn iddyn nhw allu eu rhannu â'u rhieni neu’u gofalwyr tra byddan nhw wedi mewngofnodi i Hwb.

en-gb	Feedback on skills for individual learners who have taken the Numeracy (Reasoning) assessment is usually available on the assessment website the day after assessments have been taken.
cy-gb	Mae adborth ar sgiliau ar gyfer dysgwyr unigol sydd wedi gwneud yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) fel arfer ar gael ar wefan yr asesiad y diwrnod ar ôl i'r asesiadau gael eu cynnal.

en-gb	This feedback report is teacher-facilitated and cannot be released to the learner.
cy-gb	Caiff yr adroddiad adborth hwn ei hwyluso gan athrawon ac ni ellir ei ryddhau i'r dysgwr.

en-gb	On completion of the Numeracy (Reasoning) personalised assessments, staff will have access to sample questions (via the learner feedback report and group skills profile report) which they can use with learners to support the development of reasoning skills.
cy-gb	Ar ôl i asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu) gael eu cwblhau, bydd gan staff fynediad at gwestiynau sampl (drwy adroddiad adborth y dysgwr ac adroddiad proffil sgiliau grwpiau) y gallan nhw eu defnyddio gyda dysgwyr i gefnogi datblygiad sgiliau rhesymu.

en-gb	Progress reports for each assessment are also usually available the day after assessments are completed.
cy-gb	Mae adroddiadau cynnydd ar gyfer pob asesiad hefyd ar gael fel arfer y diwrnod ar ôl cwblhau asesiadau.

en-gb	Progress reports include a progress chart which is automatically updated after each assessment, and also an age-standardised score for the learner’s most recent assessment.
cy-gb	Mae adroddiadau cynnydd yn cynnwys siart cynnydd sy'n cael ei ddiweddaru'n awtomatig ar ôl pob asesiad, a hefyd sgôr safonedig ar sail oedran ar gyfer asesiad diweddaraf y dysgwr.

en-gb	Staff can release these to the learner in the same way they do with feedback reports.
cy-gb	Gall staff ryddhau'r rhain i’r dysgwr yn yr un modd ag a wnân nhw â’r adroddiadau adborth.

en-gb	Further information on how to do this can be found in section 5.4 of the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am sut i wneud hyn yn adran 5.4 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Reports must be released to the learners who can then share with their parents or carers while logged into Hwb.
cy-gb	Rhaid rhyddhau adroddiadau i'r dysgwyr er mwyn iddyn nhw allu eu rhannu â'u rhieni neu’u gofalwyr tra byddan nhw wedi mewngofnodi i Hwb.

en-gb	Other reports available to schools to support planning and progression include skills profiles and progress reports for groups and classes.
cy-gb	Mae adroddiadau eraill sydd ar gael i ysgolion i gefnogi cynllunio a dilyniant yn cynnwys proffiliau sgiliau ac adroddiadau cynnydd ar gyfer grwpiau a dosbarthiadau.

en-gb	Training materials on making use of the information in the reports are available on the assessment website and on Hwb.
cy-gb	Mae deunyddiau hyfforddi ar ddefnyddio’r wybodaeth yn yr adroddiadau ar gael ar wefan yr asesiadau ac ar Hwb.

en-gb	Sharing reports with parents and carers
cy-gb	Rhannu adroddiadau gyda rhieni a gofalwyr

en-gb	The Provision of Information by Head Teachers to Parents and Adult Pupils (Wales) Regulations 2022 (“end of year reports”) require that a brief commentary on the results of the assessments be included in the end of year report to parents and carers.
cy-gb	Mae Rheoliadau Darparu Gwybodaeth gan Benaethiaid i Rieni a Disgyblion sy'n Oedolion (Cymru) 2022 ("adroddiadau diwedd blwyddyn") yn ei gwneud yn ofynnol i sylwadau cryno ar ganlyniadau'r asesiadau gael eu cynnwys yn yr adroddiad diwedd blwyddyn i rieni a gofalwyr.

en-gb	We strongly advise that the commentary in the end of year report includes the following reports ('personalised assessment reports'):
cy-gb	Rydym yn cynghori'n gryf bod y sylwadau yn adroddiad diwedd y flwyddyn yn cynnwys yr adroddiadau canlynol (‘adroddiadau asesiad personol’):

en-gb	the individual learner progress report in all subjects
cy-gb	unigol ym mhob pwnc

en-gb	the feedback report for Numeracy (Procedural) and Reading (feedback for Numeracy (Reasoning) is teacher-facilitated and will not result in a report for issue direct to parents and carers)
cy-gb	yr adroddiad adborth ar gyfer Rhifedd (Gweithdrefnol) a Darllen (mae adborth ar gyfer Rhifedd (Rhesymu) yn cael ei hwyluso gan athrawon ac ni fydd yn arwain at adroddiad a gaiff ei anfon yn uniongyrchol i rieni a gofalwyr)

en-gb	The requirement to provide the end of year report in writing to parents and carers is mandatory.
cy-gb	Mae'r gofyniad i ddarparu adroddiad diwedd blwyddyn yn ysgrifenedig i rieni a gofalwyr yn fandadol.

en-gb	In addition to that, schools are encouraged to share the personalised assessment reports with parents and carers while the information is current, they do not have to wait until the end of the year.
cy-gb	Yn ogystal â hynny, argymhellir y dylai ysgolion rannu adroddiadau’r asesiadau personol gyda rhieni a gofalwyr pan fydd yr wybodaeth yn gyfredol, ac nid oes rhaid aros tan ddiwedd y flwyddyn.

en-gb	For example, in addition to the end of year report teachers could provide the personalised assessment reports on-screen at a parents’ evening or printed out and shared at the end of term, alongside and in the context of other information on the learner’s progress.
cy-gb	Er enghraifft, yn ogystal â'r adroddiad diwedd blwyddyn gallai athrawon ddangos adroddiadau'r asesiadau personol ar sgrin yn ystod noson rieni neu eu hargraffu a’u rhannu ar ddiwedd y tymor yng nghyd-destun ac ochr yn ochr â gwybodaeth arall am gynnydd y dysgwr.

en-gb	If the assessments are taken twice during the academic year, then parents and carers should receive sets of personalised assessments reports both times.
cy-gb	Os caiff yr asesiadau eu gwneud ddwywaith yn ystod y flwyddyn academaidd, yna dylai rhieni a gofalwyr gael setiau o adroddiadau’r asesiadau personol ddwywaith.

en-gb	Consideration should be given to how reporting is provided to learners, parents and carers who do not have access to a suitable device outside of the school environment, which is more likely to be the case for those from lower-income households.
cy-gb	Dylid ystyried sut y darperir adroddiadau i ddysgwyr, rhieni a gofalwyr nad oes ganddyn nhw fynediad i ddyfais briodol y tu allan i amgylchedd yr ysgol, sy'n fwy tebygol o fod yn wir yn achos y rheini a gofalwyr o aelwydydd incwm is.

en-gb	All learners in our education system should be supported to achieve their potential and aspirations.
cy-gb	Dylai pob dysgwr yn ein system addysg gael ei gefnogi i gyflawni ei botensial a’i ddyheadau.

en-gb	Support
cy-gb	Cymorth

en-gb	Local authorities or regional education consortia working on the local authorities’ behalf are encouraged to work with schools from time to time, to support the formative purpose of personalised assessments and share good practice.
cy-gb	Caiff awdurdodau lleol neu gonsortia addysg rhanbarthol sy'n gweithio ar ran yr awdurdodau lleol eu hannog i weithio gydag ysgolion o bryd i'w gilydd, i gefnogi diben ffurfiannol asesiadau personol a rhannu arferion da.

en-gb	There is no legal requirement for schools to share assessment scores with local authorities.
cy-gb	Nid oes gofyniad cyfreithiol ar ysgolion i rannu sgoriau asesu gydag awdurdodau lleol.

en-gb	The personalised assessments should not be used for school performance or accountability purposes.
cy-gb	Ni ddylid defnyddio'r asesiadau personol at ddibenion perfformiad ysgol nac atebolrwydd.

en-gb	Guidance on the personalised assessments, including managing user access, scheduling and taking assessments, as well as accessing feedback and reports, is available in the user guide on the assessment website.
cy-gb	Mae canllawiau ar yr asesiadau personol, gan gynnwys rheoli mynediad defnyddwyr, trefnu a gwneud asesiadau, yn ogystal â chael hyd i adborth ac adroddiadau, ar gael yn y canllawiau i ddefnyddwyr ar wefan yr asesiadau.

en-gb	Training materials in the form of pre-recorded webinars are also available on the assessment website and Hwb.
cy-gb	Mae deunyddiau hyfforddi ar ffurf gweminarau wedi’u recordio ymlaen llaw ar gael ar wefan yr asesiadau ac ar Hwb hefyd.

en-gb	For further support, schools can contact the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	I gael cymorth ychwanegol, gall ysgolion gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru.

en-gb	The Numeracy assessment is taken in 2 parts, Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning), for each curriculum year group.
cy-gb	Cymerir yr asesiad Rhifedd mewn 2 ran: Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu) ar gyfer pob grŵp blwyddyn cwricwlwm.

en-gb	The Numeracy (Procedural) assessment focuses on numerical facts and procedures, the tools needed to apply numeracy within a range of contexts.
cy-gb	Mae'r asesiad Rhifedd (Gweithdrefnol) yn canolbwyntio ar ffeithiau a gweithdrefnau rhifyddol, yr offer sydd eu hangen i gymhwyso rhifedd o fewn ystod o gyd-destunau.

en-gb	The Numeracy (Reasoning) personalised assessment provides information on how well learners can apply their procedural skills to solve numerical problems.
cy-gb	Mae'r asesiad personol Rhifedd (Rhesymu) yn rhoi gwybodaeth am ba mor dda y gall dysgwyr gymhwyso eu sgiliau gweithdrefnol i ddatrys problemau rhifyddol.

en-gb	It is possible that some Year 2 learners may not be ready to apply their procedural skills to the problems and contexts designed for Year 2 in the bank of questions for the Numeracy (Reasoning) assessments.
cy-gb	Mae'n bosibl na fydd rhai dysgwyr Blwyddyn 2 yn barod i gymhwyso eu sgiliau gweithdrefnol i'r problemau a'r cyd-destunau a gynlluniwyd ar gyfer Blwyddyn 2 yn y banc o gwestiynau ar gyfer yr asesiadau Rhifedd (Rhesymu).

en-gb	Schools are advised to proceed with the Year 2 Numeracy (Procedural) personalised assessments first, and then to use their professional judgement regarding whether to use the Numeracy (Reasoning) assessments with some or all of their Year 2 learners.
cy-gb	Cynghorir ysgolion i gynnal asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) Blwyddyn 2 yn gyntaf, ac yna i ddefnyddio eu barn broffesiynol ynghylch a ddylid defnyddio'r asesiadau Rhifedd (Rhesymu) gyda rhai neu bob un o'u dysgwyr Blwyddyn 2.

en-gb	Schools are reminded that, when scheduling, staff can start an assessment with questions designed for a lower year group if they consider that a lower starting difficulty would be appropriate.
cy-gb	Atgoffir ysgolion y gall staff, wrth amserlennu, ddechrau asesiad gyda chwestiynau wedi'u cynllunio ar gyfer grwp blwyddyn is os ydyn nhw o'r farn y byddai dechrau ar lefel anhawster is yn briodol.

en-gb	Head teachers are also reminded that they have the discretion to disapply the assessment for individual learners who are not working at the lowest difficulty level questions in the personalised assessments question bank.
cy-gb	Atgoffir penaethiaid hefyd fod ganddyn nhw y disgresiwn i ddatgymhwyso’r asesiadau ar gyfer dysgwyr unigol nad ydyn nhw’n gweithio ar gwestiynau ar y lefel isaf o ran anhawster yn y banc cwestiynau asesiadau personol.

en-gb	Following an assessment, teachers are encouraged to use the sample questions supplied with the reports to support their learners to develop their reasoning skills.
cy-gb	Yn dilyn asesiad, anogir athrawon i ddefnyddio'r cwestiynau sampl a ddarparwyd gyda'r adroddiadau er mwyn cefnogi eu dysgwyr i ddatblygu eu sgiliau rhesymu.

en-gb	The use of calculators and manipulatives
cy-gb	Defnyddio cyfrifianellau a thrinolion

en-gb	Numeracy (Procedural) personalised assessment
cy-gb	Asesiad personol Rhifedd (Gweithdrefnol)

en-gb	Calculators and other tools are not allowed to be used for the procedural assessment.
cy-gb	Ni chaniateir defnyddio cyfrifianellau ac offer eraill ar gyfer yr asesiad gweithdrefnol.

en-gb	Learners should have access to paper and pens or pencils and should be encouraged to use them for their working out.
cy-gb	Dylai dysgwyr gael gafael ar bapur a phennau ysgrifennu neu bensiliau a dylid eu hannog i'w defnyddio ar gyfer eu gwaith cyfrifo.

en-gb	Numeracy (Reasoning) personalised assessment
cy-gb	Asesiad personol Rhifedd (Rhesymu)

en-gb	Year 2 and Year 3 learners may have access to a calculator and other tools which can include manipulatives for the assessment if they normally use them in class.
cy-gb	Gallai dysgwyr Blwyddyn 2 a Blwyddyn 3 gael mynediad at gyfrifiannell ac offer arall, a allai gynnwys trinolion, ar gyfer yr asesiad os ydyn nhw fel arfer yn eu defnyddio yn y dosbarth.

en-gb	Learners in Years 4 to 9 should all have access to a calculator. They may also use other tools, which can include manipulatives (if deemed appropriate by the teacher), for the assessment.
cy-gb	Dylai dysgwyr ym Mlynyddoedd 4 i 9 gyd gael mynediad at gyfrifiannell ar gyfer yr asesiad a gallan nhw ddefnyddio offer arall yn cynnwys trinolion (os yw’r athro neu’r athrawes yn barnu eu bod yn addas).

en-gb	Learners should also have access to paper and pens or pencils and should be encouraged to use them for their working out.
cy-gb	Dylai dysgwyr hefyd gael gafael ar bapur a phennau ysgrifennu neu bensiliau a dylid eu hannog i'w defnyddio ar gyfer eu gwaith cyfrifo.

en-gb	Structure of the Numeracy assessments
cy-gb	Strwythur yr asesiadau Rhifedd

en-gb	Each Numeracy (Procedural) personalised assessment is tailored to the learner’s responses.
cy-gb	Mae pob asesiad personol Rhifedd (Gweithdrefnol) wedi’i deilwra i ymatebion y dysgwr.

en-gb	The first question in an assessment is selected to be appropriate for a learner in their current curriculum year, although teachers can override this where necessary if a learner is working at a level significantly below this.
cy-gb	Mae’r cwestiwn cyntaf mewn asesiad wedi’i ddewis i fod yn briodol i ddysgwr yn ei flwyddyn cwricwlwm bresennol, ond gall athrawon newid y cwestiwn hwnnw pan fo angen os yw dysgwr yn gweithio ar lefel dipyn yn is na hyn.

en-gb	Subsequent questions are selected from the bank of questions as outlined under ‘Benefits of personalised assessments’ above.
cy-gb	Dewisir cwestiynau dilynol o’r gronfa o gwestiynau fel yr amlinellir o dan ‘Manteision asesiadau personol’ a nodir uchod.

en-gb	There is no fixed end point in terms of time duration for Numeracy (Procedural) assessments.
cy-gb	Nid oes terfyn penodol o ran hyd ar gyfer asesiadau Rhifedd (Gweithdrefnol).

en-gb	However, the assessment will end after 28 questions have been completed.
cy-gb	Fodd bynnag, daw'r asesiad i ben ar ôl i 28 o gwestiynau gael eu cwblhau.

en-gb	Each Numeracy (Reasoning) personalised assessment is also tailored to the learner’s responses, in a similar way to the Numeracy (Procedural) personalised assessments.
cy-gb	Mae pob asesiad personol Rhifedd (Rhesymu) hefyd wedi’i deilwra i ymatebion y dysgwr, mewn ffordd debyg i’r asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol).

en-gb	However, the content of the assessments varies in some ways.
cy-gb	Fodd bynnag, mae cynnwys yr asesiadau yn amrywio mewn rhai ffyrdd.

en-gb	There are 2 question types in Numeracy (Reasoning) personalised assessments, namely:
cy-gb	Mae 2 fath o gwestiwn mewn asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu), sef:

en-gb	single mark questions
cy-gb	cwestiynau un marc

en-gb	multi-mark questions (with hints)
cy-gb	cwestiynau aml-farc (gyda chliwiau)

en-gb	These questions are used to structure the assessment as follows:
cy-gb	Defnyddir y cwestiynau hyn i strwythuro'r asesiad fel a ganlyn:

en-gb	for Years 4 to 9, the assessment begins with single-mark questions before progressing to individual multi-mark questions with hints.
cy-gb	ar gyfer Blynyddoedd 4 i 9, mae'r asesiad yn dechrau gyda chwestiynau un marc cyn symud ymlaen at gwestiynau aml-farc unigol gyda chliwiau.

en-gb	The assessment concludes with the stimulus section, namely information pages and audio content on which a number of single- and multi-mark questions are based
cy-gb	Daw'r asesiad i ben gydag adran ysgogol, sef tudalennau gwybodaeth a chynnwys sain sy'n sail i nifer o gwestiynau unigol ac aml-farc

en-gb	for Years 2 to 3, the assessment comprises single-mark questions followed by the stimulus section described above
cy-gb	ar gyfer Blynyddoedd 2 i 3, mae'r asesiad yn cynnwys cwestiynau un marc ac yna'r adran ysgogol a ddisgrifir uchod

en-gb	For this assessment, learners will access an audio file and must have a set of headphones attached to their device.
cy-gb	Ar gyfer yr asesiad hwn, bydd dysgwyr yn cael mynediad at ffeil sain a rhaid iddyn nhw gael clustffonau wedi’u cysylltu â’u dyfais i wrando arni.

en-gb	It is important to note that learners cannot go back once they have moved on to the next question.
cy-gb	Mae’n bwysig nodi na chaiff dysgwyr fynd yn ôl unwaith y maen nhw wedi symud ymlaen at y cwestiwn nesaf.

en-gb	Timing
cy-gb	Amseru

en-gb	Learners will work at their own pace, and the length of an assessment will typically be between 25 and 30 minutes.
cy-gb	Bydd dysgwyr yn gweithio wrth eu pwysau, a bydd yr asesiad yn cymryd rhwng 25 a 30 munud fel arfer.

en-gb	Numeracy (Reasoning) personalised assessments
cy-gb	Asesiadau personol Rhifedd (Rhesymu)

en-gb	Learners will work at their own pace, and the length of an assessment will typically be between 30 and 35 minutes.
cy-gb	Bydd dysgwyr yn gweithio wrth eu pwysau, a bydd yr asesiad yn cymryd rhwng 30 a 35 munud fel arfer.

en-gb	Familiarisation assessments are provided for staff to use with learners prior to taking the assessment.
cy-gb	Darperir asesiadau ymgyfarwyddo er mwyn i staff eu defnyddio gyda dysgwyr cyn iddyn nhw wneud yr asesiad.

en-gb	Following this introductory use, they can also be taken by learners on their own.
cy-gb	Yn dilyn hyn, gellir eu defnyddio hefyd gan ddysgwyr ar eu pennau eu hunain.

en-gb	They are divided into sets:
cy-gb	Fe'u rhennir yn setiau:

en-gb	Years 2 to 3 Years 4 to 6 Years 7 to 9
cy-gb	Blynyddoedd 2 i 3, Blynyddoedd 4 i 6, a Blynyddoedd 7 i 9.

en-gb	Each familiarisation assessment contains 8 or 9 questions or information screens, which include examples of each of the question types used in the personalised assessments.
cy-gb	Mae pob un o’r asesiadau ymgyfarwyddo yn cynnwys 8 neu 9 chwestiwn neu sgrin wybodaeth, sy’n cynnwys enghreifftiau o bob un o’r mathau o gwestiynau a ddefnyddir yn yr asesiadau personol.

en-gb	For Numeracy (Reasoning), the assessment includes audio content and the use of hints.
cy-gb	Ar gyfer Rhifedd (Rhesymu), mae'r asesiad yn cynnwys sain a defnyddio cliwiau.

en-gb	It is therefore very important that staff use a familiarisation assessment with their learners beforehand so that learners can experience and understand how the hint questions work.
cy-gb	Felly, mae'n bwysig iawn bod staff yn defnyddio asesiad ymgyfarwyddo gyda’u dysgwyr ymlaen llaw fel bod dysgwyr yn gallu profi a deall sut mae'r cwestiynau gyda chliwiau yn gweithio.

en-gb	For learners with hearing impairment or similar accessibility requirements, supporting PDF transcripts of the question texts are available for an adult to help the learner with the stimulus questions within the Numeracy (Reasoning) assessments.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ag amhariad ar eu clyw neu ofynion hygyrchedd tebyg, mae'r cwestiynau yn adran ysgogol yr asesiadau Rhifedd (Rhesymu), sy'n cefnogi trawsgrifiadau PDF o destunau'r cwestiynau, ar gael i oedolyn helpu'r dysgwr.

en-gb	Learners should be encouraged to attempt all questions and use the hints to help them.
cy-gb	Dylid annog dysgwyr i geisio pob cwestiwn a defnyddio'r cliwiau i'w helpu.

en-gb	Some learners may not be familiar with some of the question types or may not have completed assessments on computer.
cy-gb	Efallai na fydd rhai dysgwyr yn gyfarwydd â rhai o’r mathau o gwestiynau neu efallai nad ydyn nhw wedi cwblhau asesiadau ar gyfrifiadur.

en-gb	It is very important, therefore, that you spend time familiarising learners with these materials so that when they take an assessment it will provide the best information on their skills.
cy-gb	Felly, mae’n bwysig iawn eich bod yn treulio amser yn helpu dysgwyr i ddod yn gyfarwydd â defnyddio’r deunyddiau hyn fel y bydd yr asesiad, pan fyddan nhw’n ei wneud, yn rhoi’r wybodaeth orau bosibl am eu sgiliau.

en-gb	For learners in Years 2 to 6, it is recommended that you read the familiarisation questions aloud and work through each question, checking that learners are clear about how to complete each question.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 6, argymhellir eich bod yn darllen y cwestiynau ymgyfarwyddo yn uchel a gweithio drwy bob cwestiwn, gan wneud yn siŵr bod dysgwyr yn deall sut i gwblhau pob cwestiwn.

en-gb	For learners in Years 7 to 9, you do not have to read the questions aloud, but you must ensure that learners are clear about how to complete each of the different types of question and should discuss the most appropriate approach for each of them.
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ym Mlynyddoedd 7 i 9, nid oes rhaid i chi ddarllen y cwestiynau yn uchel ond mae’n rhaid i chi sicrhau bod y dysgwyr yn deall sut i gwblhau pob un o’r mathau gwahanol o gwestiynau a dylech drafod y dull mwyaf priodol ar gyfer pob un ohonyn nhw.

en-gb	Familiarisation assessments may be accessed at any time.
cy-gb	Mae modd defnyddio’r asesiadau ymgyfarwyddo ar unrhyw adeg.

en-gb	They should be taken shortly before a personalised assessment (though not necessarily in the same lesson due to time constraints and in case learners become tired).
cy-gb	Dylen nhw gael eu cynnal ychydig cyn asesiad personol (ond nid yn yr un wers o reidrwydd oherwydd cyfyngiadau amser a rhag ofn bod dysgwyr yn blino).

en-gb	Setting the language of the assessment
cy-gb	Gosod iaith yr asesiad

en-gb	When scheduling a Numeracy personalised assessment for learners, staff members can select whether the assessment will be taken in English or Welsh.
cy-gb	Wrth drefnu asesiad personol Rhifedd i ddysgwyr, gall aelodau o staff ddewis p’un a fydd yr asesiad yn cael ei wneud yn Gymraeg neu’n Saesneg.

en-gb	In either case, the alternative language version of the question will be available as a pop-up window at any time.
cy-gb	Yn y naill achos neu'r llall, bydd fersiwn iaith amgen y cwestiwn ar gael fel ffenestr naid ar unrhyw adeg.

en-gb	Clicking on the globe icon at the bottom of the screen allows learners to see the assessment content in the other language.
cy-gb	Mae clicio ar eicon ‘glôb’ ar waelod y sgrin yn caniatáu i ddysgwyr weld cynnwys yr asesiad yn yr iaith arall.

en-gb	The alternative language version is displayed as an image and the learner cannot enter an answer in the alternative language.
cy-gb	Mae'r fersiwn iaith amgen yn cael ei harddangos fel delwedd ac ni all y dysgwr roi ateb yn yr iaith amgen.

en-gb	In Numeracy (Reasoning) a learner can access the audio in the other language by using the globe icon and selecting the audio on the relevant screen.
cy-gb	Yn yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) gall dysgwr glywed y sain yn yr iaith arall drwy ddefnyddio eicon y ‘glôb’ a dewis y sain ar y sgrin berthnasol.

en-gb	Responding to questions from learners
cy-gb	Ymateb i gwestiynau

en-gb	The assessment questions may be read aloud to learners if needed.
cy-gb	Gellir darllen cwestiynau’r asesiad yn uchel i ddysgwyr os bydd angen.

en-gb	No help should be given with any of the numerical content of the questions.
cy-gb	Ni ddylid rhoi unrhyw gymorth gyda chynnwys rhifyddol y cwestiynau.

en-gb	You should answer questions such as ‘Is this the right one?’ by saying ‘Choose the one you think is the correct one’.
cy-gb	Dylech ateb cwestiynau fel ‘Ai dyna’r un cywir?’ drwy ddweud ‘Dewisa’r un sy’n gywir yn dy farn di’.

en-gb	Facilitating a Numeracy personalised assessment
cy-gb	Hwyluso asesiad personol Rhifedd

en-gb	Before the assessment has started, staff members should remind learners of the key features of the assessments and remind them of the following:
cy-gb	Cyn i’r asesiad ddechrau, dylai aelodau o staff atgoffa dysgwyr o nodweddion allweddol yr asesiadau a’u hatgoffa o’r canlynol:

en-gb	If they need help reading a question, they should raise their hand and ask a staff member (who may read the question aloud to the learner but should not help with the numerical content).
cy-gb	Os oes angen help arnyn nhw i ddarllen cwestiwn, dylen nhw godi eu llaw a gofyn i aelod o staff (a gaiff ddarllen y cwestiwn yn uchel i'r dysgwr ond heb helpu gyda'r cynnwys rhifyddol).

en-gb	If they want to see the question in the alternative language (English or Welsh) they should click the globe icon at the bottom of the screen.
cy-gb	Os ydyn nhw am weld y cwestiwn yn yr iaith amgen (Cymraeg neu Saesneg) dylen nhw glicio ar eicon y ‘glôb’ ar waelod y sgrin.

en-gb	If they want to hear the audio section in the alternative language in the Numeracy (Reasoning) assessment they should click the globe icon and select the audio on the relevant screen.
cy-gb	Os ydyn nhw am glywed yr adran sain yn yr iaith amgen yn yr asesiad Rhifedd (Rhesymu) dylen nhw glicio eicon y ‘glôb’ a dewis y sain ar y sgrin berthnasol.

en-gb	They are encouraged to and can use paper and a pen or pencil for working out, but they must type their answer on-screen.
cy-gb	Gallan nhw ddefnyddio papur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer gwaith cyfrifo, ac fe’u hanogir i wneud hynny, ond rhaid iddyn nhw deipio eu hateb ar y sgrin.

en-gb	The length of the assessment is not a reflection of the learner's ability and learners should work at their own pace.
cy-gb	Nid yw hyd yr asesiad yn adlewyrchu gallu’r dysgwr a dylai dysgwyr weithio wrth eu pwysau eu hunain.

en-gb	The assessment’s length will vary for each learner, but they will generally last between 25 and 35 minutes depending on how fast the learner works and how many questions they receive.
cy-gb	Bydd hyd yr asesiadau yn amrywio i bob dysgwr, ond yn gyffredinol byddan nhw’n para rhwng 25 munud a 35 munud yn dibynnu ar ba mor gyflym y mae'r dysgwr yn gweithio a faint o gwestiynau y maen nhw’n eu cael.

en-gb	During the assessment, the staff member should:
cy-gb	Yn ystod yr asesiad, dylai'r aelod o staff wneud y canlynol:

en-gb	check that calculators and other tools are not being used for the Numeracy (Procedural) assessment
cy-gb	ar gyfer yr asesiad Rhifedd (Gweithdrefnol), gwirio nad yw cyfrifianellau ac offer eraill yn cael eu defnyddio

en-gb	check that learners are working independently
cy-gb	gwirio bod dysgwyr yn gweithio'n annibynnol

en-gb	check learners have paper and a pen or pencil for working out or notes
cy-gb	annog dysgwyr i symud ymlaen drwy'r asesiad ar gyflymder sy'n addas iddynt

en-gb	encourage learners to progress through the assessment at a pace that suits them
cy-gb	gwirio bod gan ddysgwyr bapur a phen ysgrifennu neu bensil ar gyfer gwaith cyfrifo neu nodiadau

en-gb	check that learners do have access to calculators or manipulatives (if appropriate) for the Numeracy (Reasoning) assessment, and that they have headphones ready to use for the audio section
cy-gb	annog dysgwyr i symud ymlaen drwy'r asesiad ar gyflymder sy'n addas iddyn nhw ar gyfer yr asesiad personol Rhifedd (Rhesymu), gwirio bod gan dysgwyr gyfrifianellau neu drinolion (os yw’n briodol), a chlustffonau yn barod i wrando ar y glipiau sain

en-gb	tell learners not to worry if they get a difficult question and encourage learners to provide their best answer and then move on to the next question if they are unsure of the answer
cy-gb	dweud wrth y dysgwyr i beidio â phoeni os ydyn nhw’n cael cwestiwn anodd ac anogwch nhw i roi eu hateb gorau ac yna symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf os ydyn nhw’n ansicr o’r ateb

en-gb	pause the assessment and encourage the learner to take a break, if they feel this would be beneficial to the learner
cy-gb	rhoi saib yn ystod yr asesiad ac annog y dysgwr i gymryd toriad, os yw'n teimlo y byddai hyn o fudd i'r dysgwr

en-gb	Structure of the assessment
cy-gb	Strwythur yr asesiadau

en-gb	Reading assessments have been structured into 3 sections to adapt the difficulty level more gradually.
cy-gb	Mae'r asesiadau darllen wedi'u strwythuro'n 3 adran i addasu'r lefel anhawster yn fwy graddol.

en-gb	The initial questions will be at a difficulty appropriate for learners in that curriculum year, although teachers can override this where necessary if a learner is working at a level significantly below.
cy-gb	Bydd y cwestiynau cychwynnol ar lefel o anhawster sy'n briodol i ddysgwyr yn y flwyddyn cwricwlwm honno, ond gall newid hynny lle y bo angen os yw dysgwr yn gweithio ar lefel dipyn yn is.

en-gb	As learners progress through the sections, the year group range of questions presented widens.
cy-gb	Wrth i ddysgwyr symud ymlaen drwy'r adrannau, mae'r ystod o gwestiynau a gyflwynir ar gyfer y grŵp blwyddyn yn ehangu.

en-gb	Depending on the starting year group, learners will receive a combination of standalone, sentence completion and short, medium and long texts.
cy-gb	Yn dibynnu ar y grŵp blwyddyn cychwynnol, bydd dysgwyr yn derbyn cyfuniad o destunau annibynnol, cwblhau brawddegau a thestunau byr, canolig a hir.

en-gb	The number of questions presented to learners will range from 31 to 34, as a trial question may occasionally be added.
cy-gb	Bydd nifer y cwestiynau a gyflwynir i ddysgwyr yn amrywio rhwng 31 a 34, gan fod cwestiwn prawf yn gallu cael ei ychwanegu o bryd i'w gilydd.

en-gb	For details see user guide section 4.3.3.
cy-gb	I gael rhagor o fanylion, gweler adran 4.3.3 yn y canllaw i ddefnyddwyr.

en-gb	It is important to note that learners cannot go back once they have moved on to the next question.
cy-gb	Mae’n bwysig nodi na chaiff dysgwyr fynd yn ôl unwaith y maen nhw wedi symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf.

en-gb	Learners will work at their own pace, and the length of an assessment will typically be about 20 to 40 minutes.
cy-gb	Bydd dysgwyr yn gweithio wrth eu pwysau, a bydd yr asesiad yn cymryd tua munud fel arfer.

en-gb	There are 3 familiarisation assessments:
cy-gb	Mae 3 asesiad ymgyfarwyddo:

en-gb	Years 2 to 3, Years 4 to 6 and Years 7 to 9.
cy-gb	Blynyddoedd 2 i 3, Blynyddoedd 4 i 6 a Blynyddoedd 7 i 9.

en-gb	Each familiarisation assessment contains one text and a range of questions, which include examples of each of the question types used in the personalised assessments.
cy-gb	Mae pob asesiad ymgyfarwyddo’n cynnwys un testun darllen ac amrywiaeth o gwestiynau, sy’n cynnwys enghreifftiau o bob un o’r mathau o gwestiynau a ddefnyddir yn yr asesiadau personol.

en-gb	A sentence completion question is included in the familiarisation assessments for Years 2 to 3 and Years 4 to 6.
cy-gb	Bydd cwestiwn cwblhau brawddeg yn cael ei gynnwys yn yr asesiadau ymgyfarwyddo ar gyfer Blynyddoedd 2 i 3 a Blynyddoedd 4 i 6.

en-gb	It is very important that you spend time familiarising learners with these assessments so that when they take an assessment it provides the best information on their skills.
cy-gb	Mae’n bwysig iawn eich bod yn treulio amser yn helpu dysgwyr i ddod yn gyfarwydd â’r asesiadau hyn, fel y bydd yr asesiad, pan fyddan nhw’n ei wneud, yn rhoi’r wybodaeth orau bosibl am eu sgiliau.

en-gb	Familiarisation assessments can be found by teachers in the familiarisation assessment tab and may be accessed at any time.
cy-gb	Mae’r asesiadau ymgyfarwyddo i’w cael i athrawon yn y tab asesiadau ymgyfarwyddo a gellir eu defnyddio ar unrhyw adeg.

en-gb	The questions are presented in a fixed order to enable staff to talk a whole class through a familiarisation assessment, for example by reading the text and the questions together, and discussing the answers and how to respond.
cy-gb	Caiff y cwestiynau eu cyflwyno mewn ffordd benodol i alluogi staff i egluro’r asesiad ymgyfarwyddo i’r dosbarth cyfan, er enghraifft drwy ddarllen y testun a’r cwestiynau gyda’i gilydd, a thrafod yr ateb a sut i ymateb.

en-gb	Learners in Year 2 to 3 in Welsh-medium education are required to take the Welsh Reading personalised assessments only.
cy-gb	Mae'n ofynnol i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 2 i 3 mewn addysg cyfrwng Cymraeg wneud yr asesiadau personol Darllen Cymraeg yn unig.

en-gb	A learner will be regarded as attending Welsh-medium education for the purposes of the assessments where, in the opinion of the head teacher, the majority of that learner's lessons are taught through the medium of Welsh.
cy-gb	Ystyrir bod dysgwr yn mynychu addysg cyfrwng Cymraeg at ddibenion yr asesiadau os, ym marn y pennaeth, y caiff y rhan fwyaf o wersi'r dysgwr hwnnw eu dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	Learners in Years 4 to 9 in Welsh-medium education are required to take both the Welsh and English Reading personalised assessments.
cy-gb	Mae’n ofynnol i ddysgwyr ym Mlynyddoedd 4 i 9 mewn addysg cyfrwng Cymraeg wneud yr asesiadau personol Darllen Cymraeg a Saesneg.

en-gb	There is no requirement for learners to take the Welsh Reading personalised assessment in English-medium education.
cy-gb	Nid yw’n ofynnol i ddysgwyr wneud asesiad personol Darllen Cymraeg mewn addysg cyfrwng Saesneg.

en-gb	A learner will be regarded as attending English-medium education for the purposes of the assessments where, in the opinion of the head teacher, the majority of that learner's lessons are taught through the medium of English.
cy-gb	Ystyrir bod dysgwr yn mynychu addysg cyfrwng Saesneg at ddibenion yr asesiadau os, ym marn y pennaeth, y caiff y rhan fwyaf o wersi'r dysgwr hwnnw eu dysgu drwy gyfrwng y Saesneg.

en-gb	When scheduling an assessment for learners, staff members select English or Welsh Reading personalised assessments as appropriate.
cy-gb	Wrth drefnu asesiad i ddysgwyr, bydd yr aelodau o staff yn dewis asesiadau personol Darllen Cymraeg neu Saesneg, fel sy’n briodol.

en-gb	Facilitating a Reading personalised assessment
cy-gb	Hwyluso asesiad personol Darllen

en-gb	Before the assessment has started, staff members should remind learners of the key features of the assessments and remind them of the following:
cy-gb	Cyn i'r asesiad ddechrau, dylai’r aelodau o staff atgoffa dysgwyr o nodweddion allweddol yr asesiadau a'u hatgoffa o'r canlynol.

en-gb	When they have a text to read, they should read it carefully before they move on to the questions.
cy-gb	Pan fydd ganddyn nhw destun i’w ddarllen, dylen nhw ei ddarllen yn ofalus cyn symud ymlaen i’r cwestiynau.

en-gb	There will be an instruction to use the ‘Next’ button to answer the questions after the learners have read the text.
cy-gb	Bydd cyfarwyddyd i ddefnyddio’r botwm ‘Nesaf’ i ateb y cwestiynau ar ôl i’r dysgwyr ddarllen y testun.

en-gb	The questions (other than the sentence completion questions) will appear with a button that can be used to open the reading text so learners can refer back to it.
cy-gb	Bydd y cwestiynau (ac eithrio’r cwestiynau cwblhau brawddegau) yn ymddangos â botwm y gellir ei ddefnyddio i agor y testun darllen, fel y gall y dysgwyr gyfeirio yn ôl ato.

en-gb	Learners can select the ‘X’ button to close the text.
cy-gb	Gall dysgwyr ddewis y botwm ‘X’ i gau’r testun darllen.

en-gb	If the text covers a question the text can be dragged to one side to view the question again.
cy-gb	Os bydd y testun yn cuddio cwestiwn, gellir llusgo’r testun i un ochr i weld y cwestiwn eto.

en-gb	Learners cannot have texts or questions read to them as this is an assessment of reading.
cy-gb	Ni ellir darllen testunau na chwestiynau i ddysgwyr, gan mai asesiad o’u sgiliau darllen yw hwn.

en-gb	The assessments will be about 20 to 40 minutes, but this will vary depending on how fast the learner works and how many texts and questions they receive.
cy-gb	Bydd yr asesiadau yn cymryd tua 20 i 40 munud, ond bydd hynny’n amrywio, yn dibynnu ar ba mor gyflym y mae’r dysgwr yn gweithio a faint o destunau a chwestiynau y mae’n eu cael.

en-gb	If learners do not know the answer to the question, they should provide their best answer and then move on to the next question.
cy-gb	Os nad yw dysgwyr yn gwybod yr ateb i’r cwestiwn, dylen nhw roi eu hateb gorau ac yna symud ymlaen i’r cwestiwn nesaf.

en-gb	The assessments have been designed with learners’ access in mind.
cy-gb	Mae’r asesiadau wedi cael eu cynllunio gan gadw mynediad dysgwyr mewn cof.

en-gb	It is expected that nearly all learners will be able to access them without special arrangements.
cy-gb	Disgwylir y gall bron pob dysgwr eu gwneud heb drefniadau arbennig.

en-gb	However, where accessible versions are needed the assessments have been devised to meet the widest possible range of access needs, and to work with a wide range of commonly used access technologies and usual access arrangements.
cy-gb	Fodd bynnag, lle bydd angen fersiynau hygyrch mae’r asesiadau wedi cael eu llunio i ddiwallu’r amrywiaeth ehangaf posibl o anghenion mynediad, gan weithio gydag amrywiaeth eang o dechnolegau mynediad a ddefnyddir yn gyffredin a threfniadau mynediad arferol.

en-gb	Where possible, learners should be provided with support to access the assessments in the same way that it is provided to them in day-to-day classroom practice for computer-based working.
cy-gb	Lle y bo modd, dylai dysgwyr gael cymorth i wneud yr asesiadau yn yr un modd ag y maen nhw’n cael cymorth i weithio ar gyfrifiadur yn yr ystafell ddosbarth o ddydd i ddydd.

en-gb	Section 6 of the user guide outlines further information on:
cy-gb	Mae adran 6 o’r canllawiau i ddefnyddwyr yn amlinellu gwybodaeth bellach am y canlynol:

en-gb	use of tactile diagrams and Braille Reading booklets (section 6.1)
cy-gb	defnyddio diagramau cyffyrddadwy a llyfrynnau Darllen Braille (adran 6.1)

en-gb	colour changes (section 6.2.3)
cy-gb	newid lliw (adran 6.2.3)

en-gb	using screen readers (section 6.3, although please note that screen readers cannot be used with a Reading personalised assessment as this is an assessment of the learner’s reading skills)
cy-gb	defnyddio darllenwyr sgrin (adran 6.3, ond sylwch na all darllenydd sgrin gael ei ddefnyddio gyda’r asesiadau personol Darllen gan mai asesiad o sgiliau darllen y dysgwr yw hwn)

en-gb	enlarged versions or magnification tools (section 6.4)
cy-gb	fersiynau mwy o faint neu offer chwyddo (adran 6.4)

en-gb	use of scribes (section 6.10)
cy-gb	defnyddio ysgrifenyddion (adran 6.10)

en-gb	use of readers (section 6.11, although please note that the instructions can be read to learners in the Reading personalised assessments, but the texts and questions must not be read)
cy-gb	defnydd o ddarllenwyr (adran 6.11, ond sylwer y gellir darllen y cyfarwyddiadau i’r dysgwyr yn yr asesiadau personol Darllen, ond rhaid peidio â darllen y testunau a'r cwestiynau)

en-gb	audio content (section 6.9)
cy-gb	cynnwys sain (adran 6.9)

en-gb	reading aloud (section 6.12)
cy-gb	darllen yn uchel (adran 6.12)

en-gb	quiet space (section 6.2.2)
cy-gb	man tawel (adran 6.2.2)

en-gb	Please note
cy-gb	Noder

en-gb	Copies of the booklet of tactile diagrams for Numeracy (Procedural) can be obtained by contacting the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	Gellir cael copïau o’r llyfryn o ddiagramau cyffyrddadwy ar gyfer yr asesiad Rhifedd (Gweithdrefnol) drwy gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru

en-gb	For the Reading assessments, Braille reading booklets are available in grade 1 and grade 2 Braille.
cy-gb	Ar gyfer yr asesiadau Darllen, mae’r llyfrynnau darllen Braille ar gael ar ffurf Braille gradd 1 a gradd 2.

en-gb	Copies of the booklets can be obtained by contacting the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	Gellir cael copïau o’r llyfrynnau drwy gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru

en-gb	Staff must allow 2 weeks for delivery of these materials for any planned assessments.
cy-gb	Rhaid i staff ganiatáu pythefnos i ddarparu'r deunyddiau hyn ar gyfer unrhyw asesiadau sydd wedi'u trefnu.

en-gb	British Sign Language
cy-gb	Iaith Arwyddion Prydain

en-gb	In the Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning) personalised assessments any question or instruction can be signed to the learner.
cy-gb	Yn yr asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu) gellir arwyddo unrhyw gwestiwn neu gyfarwyddyd i'r dysgwr.

en-gb	The learner’s usual sign language support can be used to sign text to the learner, working at the learner’s own pace.
cy-gb	Gellir defnyddio cymorth iaith arwyddion arferol y dysgwr i arwyddo testun i’r dysgwr, gan weithio yn ôl cyflymder y dysgwr.

en-gb	You may sign all or part of any question and record the learner’s sign language responses if appropriate, and if this is usual classroom practice.
cy-gb	Cewch arwyddo cwestiwn cyfan neu ran ohono a chofnodi ymatebion iaith arwyddion y dysgwr os yw’n briodol, ac os mai dyna’r hyn a wneir fel arfer yn yr ystafell ddosbarth.

en-gb	Learners who use and learn through British Sign Language will be dependent on competent interpreters of the assessment material who are able to work at a level appropriate for the assessment and are familiar with learners’ use of signs for subject-specific vocabulary.
cy-gb	Bydd dysgwyr sy'n defnyddio ac yn dysgu drwy Iaith Arwyddion Prydain yn ddibynnol ar ddehonglwr cymwys y deunydd asesu sy'n gallu gweithio ar lefel sy'n briodol ar gyfer yr asesiad ac sy'n gyfarwydd â defnydd dysgwyr o arwyddion ar gyfer geirfa benodol i'r pwnc.

en-gb	For Numeracy (Reasoning) where audio narration supports the on-screen content, printable scripts are available to access and download for signing to learners.
cy-gb	Ar gyfer Rhifedd (Rhesymu) lle mae stori sain yn cefnogi'r cynnwys ar y sgrin, mae sgriptiau y gellir eu hargraffu ar gael i'w cyrchu a’u lawrlwytho er mwyn arwyddo i ddysgwyr.

en-gb	The audio narration script booklet can be obtained by contacting the Assessment Helpdesk on 029 2026 5099 or help@personalisedassessments.wales
cy-gb	Gellir cael llyfryn o’r sgriptiau stori sain drwy gysylltu â Desg Gymorth yr Asesiadau ar 029 2026 5099 neu cymorth@asesiadaupersonol.cymru

en-gb	In the Reading personalised assessments, only the instructions can be signed to the learners.
cy-gb	Yn yr asesiadau personol Darllen, dim ond y cyfarwyddiadau y gellir eu harwyddo i’r dysgwyr.

en-gb	Texts and questions cannot be read or signed to the learner as this is an assessment of the learner’s reading skills.
cy-gb	Ni ellir darllen nac arwyddo’r testunau a chwestiynau i’r dysgwr gan mai asesiad o sgiliau darllen y dysgwr yw hwn.

en-gb	Additional communication support
cy-gb	Cymorth cyfathrebu ychwanegol

en-gb	Learners who receive additional communication support in the classroom to access learning should have access to the same support, in line with standard classroom practice for each learner, when taking online assessments.
cy-gb	Dylai dysgwyr sydd yn derbyn cymorth cyfathrebu ychwanegol yn yr ystafell ddosbarth i ddysgu gael mynediad at yr un cymorth, yn unol â’r arferion safonol yn yr ystafell ddosbarth ar gyfer pob dysgwr, pan fyddan nhw’n gwneud asesiadau ar-lein.

en-gb	Changing the assessment starting point
cy-gb	Newid man cychwyn yr asesiad

en-gb	The first question presented in an assessment is determined by the learner’s current national curriculum year group.
cy-gb	Pennir y cwestiwn cyntaf a gaiff ei gyflwyno mewn asesiad yn ôl grwp blwyddyn cwricwlwm cenedlaethol presennol y dysgwr.

en-gb	It is possible for teachers to change the starting question difficulty, by selecting a different curriculum year group to the group they are currently taught in. The override is available to teachers in the assessment website when scheduling an assessment for a learner.
cy-gb	Mae’n bosibl i athrawon newid lefel anhawster y cwestiwn cychwynnol drwy ddewis grŵp blwyddyn cwricwlwm gwahanol na'r grŵp y maen nhw’n cael ei addysgu ynddo ar y pryd. Mae’r gallu i wneud hyn ar gael i athrawon ar wefan yr asesiadau wrth drefnu asesiad i ddysgwr.

en-gb	For further information see section 6.13 in the user guide.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth yn adran 6.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr.

en-gb	Note that for learners in Year 2 the starting point in the Numeracy (Procedural) and Numeracy (Reasoning) personalised assessments is one of the easiest questions in the bank.
cy-gb	Noder, ar gyfer dysgwyr ym Mlwyddyn 2, y man cychwyn yn yr asesiadau personol Rhifedd (Gweithdrefnol) a Rhifedd (Rhesymu) yw un o’r cwestiynau hawsaf yn y gronfa.

en-gb	For the Reading personalised assessments there are a number of easy texts and questions in the bank aimed at learners who are finding it difficult to access Year 2 reading skills in the LNF.
cy-gb	Ar gyfer asesiadau personol Darllen, mae nifer o destunau a chwestiynau hawdd yn y gronfa wedi’u hanelu at ddysgwyr sy’n ei chael yn anodd ateb sgiliau darllen Blwyddyn 2 yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol.

en-gb	Personalised assessments have been designed to allow as many learners as possible to have access to them and there is an expectation that nearly all learners will take them.
cy-gb	Mae’r asesiadau personol wedi cael eu cynllunio i’w gwneud yn bosibl i gynifer o ddysgwyr â phosibl eu gwneud ac mae disgwyliad y bydd bron pob dysgwr yn gwneud hynny.

en-gb	Staff can change the level of difficulty for the start of each assessment (see section 6.13 of the user guide), where they consider it appropriate.
cy-gb	Gall staff newid y lefel anhawster ar gyfer dechrau pob asesiad (gweler adran 6.13 o’r canllawiau i ddefnyddwyr) lle y maen nhw’n ystyried bod hynny'n briodol.

en-gb	There may, however, be a small number of learners who are unable to access the assessments, even with modifications in place.
cy-gb	Fodd bynnag, efallai y bydd nifer bach o ddysgwyr yn methu â gwneud yr asesiadau, hyd yn oed gydag addasiadau yn eu lle.

en-gb	There may be some learners, mainly but not exclusively in Year 2, who are not yet working at the level of the easiest questions in the bank for one or more of the personalised assessments.
cy-gb	Efallai y bydd rhai dysgwyr, yn bennaf ond nid yn unig ym Mlwyddyn 2, nad ydyn nhw eto’n gweithio ar lefel y cwestiynau hawsaf yn y banc ar gyfer un neu fwy o’r asesiadau personol.

en-gb	Schools have responsibility to identify learners who they consider are unable to:
cy-gb	Mae cyfrifoldeb ar ysgolion i adnabod dysgwyr y maen nhw’n ystyried na allan nhw:

en-gb	work at the level of the easiest questions in the personalised assessments question bank
cy-gb	weithio ar lefel y cwestiynau hawsaf yng nghronfa gwestiynau’r asesiadau personol

en-gb	access the assessments with modifications in place
cy-gb	gwneud yr asesiadau gydag addasiadau ar waith

en-gb	The decision that a learner should not take the personalised assessments is for the head teacher to make.
cy-gb	Mater i’r pennaeth yw penderfynu p’un a ddylai dysgwr wneud asesiadau personol ai peidio.

en-gb	When deciding the head teacher must:
cy-gb	Wrth wneud penderfyniad, rhaid i’r pennaeth:

en-gb	have regard to the disapplication guidance
cy-gb	ystyried y canllawiau ar ddatgymhwyso

en-gb	consider whether any of the access arrangements would support the learner to access the personalised assessments
cy-gb	bod wedi ystyried p’un a fyddai unrhyw rai o’r trefniadau mynediad sydd ar gael yn helpu’r dysgwr i wneud yr asesiadau personol

en-gb	It is not necessary for head teachers to disapply or modify parts or all of the curriculum in order to do this.
cy-gb	Nid oes angen i benaethiaid ddatgymhwyso neu addasu rhannau o’r cwricwlwm neu’r cwricwlwm cyfan er mwyn gwneud hyn.

en-gb	All disapplication decisions must be made for each individual learner.
cy-gb	Rhaid gwneud pob penderfyniad datgymhwyso ar gyfer pob dysgwr unigol.

en-gb	For example, a learner disapplied from the Numeracy (Procedural) personalised assessment is not automatically disapplied from either the Numeracy (Reasoning) personalised assessment or the Reading personalised assessment.
cy-gb	Er enghraifft, nid yw dysgwr sydd wedi'i ddatgymhwyso o'r asesiad personol Rhifedd (Gweithdrefnol) yn cael ei ddatgymhwyso'n awtomatig o'r asesiad personol Rhifedd (Rhesymu) na'r asesiad personol Darllen.

en-gb	To minimise any administrative burden for schools, there is no longer a requirement for head teachers to maintain a list of disapplications.
cy-gb	I leihau unrhyw faich gweinyddol i ysgolion, nid yw’n ofyniad bellach i benaethiaid gynnal rhestr o ddatgymwysiadau.

en-gb	However, if requested by their consortia or local authority, head teachers should be able to explain the grounds for the number of disapplications in their school, with regard to this handbook.
cy-gb	Fodd bynnag, os gofynnir iddyn nhw gan eu consortia neu eu hawdurdod lleol, dylai penaethiaid allu esbonio'r seiliau dros nifer y datgymwysiadau yn eu hysgol, ar sail y llawlyfr hwn.

en-gb	Disapplication on well-being grounds
cy-gb	Datgymhwyso ar sail llesiant

en-gb	Taking a personalised assessment should not be a cause of anxiety for any learner.
cy-gb	Ni ddylai gwneud asesiad personol fod yn destun pryder i unrhyw ddysgwr.

en-gb	Teachers may decide that there are instances where they believe a learner’s well-being would be adversely affected.
cy-gb	Efallai y bydd athrawon yn penderfynu bod achosion lle maen nhw’n credu y byddai lles dysgwr yn cael ei effeithio'n andwyol.

en-gb	In this academic year, head teachers may continue to make decisions for disapplication on well-being grounds, if they judge them appropriate.
cy-gb	Yn y flwyddyn academaidd hon, gall benaethiaid barhau i wneud penderfyniadau i ddatgymhwyso ar sail llesiant, os ydyn nhw yn barnu eu bod yn briodol.

en-gb	The decision should be made on an individual learner basis, and not for whole classes or year groups.
cy-gb	Dylid gwneud y penderfyniad ar sail dysgwr unigol, ac nid ar gyfer dosbarthiadau cyfan neu grwpiau blwyddyn.

en-gb	Learners who cannot access the personalised assessments even with modifications
cy-gb	Dysgwyr na allan nhw gael mynediad at yr asesiadau personol hyd yn oed gydag addasiadau

en-gb	Some learners’ additional learning or other needs will be sufficiently significant or severe that, in the view of the head teacher, they will not be able to access the personalised assessments even with full use of the modified personalised assessments and the access arrangements available.
cy-gb	Bydd anghenion dysgu ychwanegol neu anghenion eraill rhai dysgwyr yn ddigon sylweddol neu ddifrifol fel na allan nhw, ym marn y pennaeth, wneud yr asesiadau personol hyd yn oed gyda defnydd llawn o'r asesiadau personol wedi'u haddasu a'r trefniadau mynediad sydd ar gael.

en-gb	Head teachers may therefore determine that such learners are not required to take the personalised assessments.
cy-gb	Felly, gall penaethiaid benderfynu nad yw’n ofynnol i ddysgwyr o’r fath wneud yr asesiadau personol.

en-gb	Learners who have an SEN statement or an IDP and for whom relevant sections of the curriculum have been disapplied
cy-gb	Dysgwyr sydd â datganiad AAA neu gynllun datblygu unigol (CDU) ac y mae adrannau perthnasol o’r cwricwlwm wedi cael eu datgymhwyso mewn perthynas â nhw

en-gb	Some learners may have a statement of SEN (as provided for in section 113 of the Education Act 2002) or an individual development plan (IDP, as provided for in section 41 of the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018) which may modify or disapply some or all of the curriculum.
cy-gb	Efallai y bydd gan rai dysgwyr ddatganiad AAA (fel y darperir ar ei gyfer yn adran 113 o Ddeddf Addysg 2002) neu gynllun datblygu unigol (CDU, fel y darperir ar ei gyfer yn adran 41 o Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018) a allai addasu neu ddatgymhwyso rhywfaint o'r cwricwlwm neu bob rhan ohono.

en-gb	In addition, under section 113 of the Education Act 2002 for the outgoing curriculum or under section 41 of the Curriculum and Assessment (Wales) Act 2021 for the new Curriculum for Wales, head teachers may temporarily disapply or modify the curriculum for a particular learner if, for the time being, it is inappropriate to offer the curriculum as it currently applies to them.
cy-gb	Hefyd, o dan adran 113 o Ddeddf Addysg 2002 ar gyfer yr hen gwricwlwm neu o dan adran 41 o Ddeddf Cwricwlwm ac Asesu (Cymru) 2021 ar gyfer y newydd, gall penaethiaid ddatgymhwyso neu addasu’r cwricwlwm dros dro i ddysgwr penodol os yw’n amhriodol, am y tro, gynnig y cwricwlwm fel y mae’n gymwys i’r dysgwr ar y pryd.

en-gb	Where such a disapplication has an effect on the literacy or numeracy elements of the curriculum such that the learner’s ability to access the personalised assessments would be adversely affected, the head teacher may determine that that learner need not take them.
cy-gb	Os bydd datgymhwyso o’r fath yn cael effaith ar yr elfennau o’r cwricwlwm sy’n ymwneud â llythrennedd neu rifedd fel y byddai effaith andwyol ar allu’r dysgwr i wneud yr asesiadau personol, gall y pennaeth benderfynu nad oes angen i’r dysgwr hwnnw eu gwneud.

en-gb	Learners entering from different education systems and whose ability to access the personalised assessments cannot be established
cy-gb	Dysgwyr sy’n dod o systemau addysg gwahanol ac na ellir cadarnhau eu gallu i wneud yr asesiadau personol

en-gb	Due to the facility to adjust the starting question of the assessments, and their year-round availability, it is unlikely that a school would consider disapplication on this basis.
cy-gb	Oherwydd y cyfleuster i addasu cwestiwn cychwynnol yr asesiadau, a'r ffaith eu bod ar gael drwy gydol y flwyddyn, mae'n annhebygol y byddai ysgol yn ystyried datgymhwyso ar y sail hon.

en-gb	However, if a school does not have time to determine a learner’s ability to access the personalised assessments before the end of the school year, for example because they have recently arrived from a different education system, the head teacher may determine that a learner need not take personalised assessments during that school year.
cy-gb	Fodd bynnag, os nad oes digon o amser i ysgol gadarnhau gallu dysgwr i wneud yr asesiadau personol cyn diwedd y flwyddyn ysgol, er enghraifft am ei fod wedi cyrraedd o system addysg wahanol yn ddiweddar, gall y pennaeth benderfynu nad oes angen i’r dysgwr hwnnw wneud asesiadau personol yn ystod y flwyddyn ysgol honno.

en-gb	This provision applies for that year’s personalised assessments only.
cy-gb	Dim ond i asesiadau personol y flwyddyn honno y bydd y ddarpariaeth hon yn gymwys.

en-gb	Disapplication in relation to learners with English as an additional language (EAL) or Welsh as an additional language (WAL)
cy-gb	Datgymhwyso mewn perthynas â dysgwyr sy'n dysgu Cymraeg fel iaith ychwanegol neu Saesneg fel iaith ychwanegol

en-gb	Disapplication would be appropriate for relatively few EAL or WAL learners.
cy-gb	Byddai datgymhwyso yn briodol dim ond ar gyfer nifer cymharol fach o ddysgwyr sy’n dysgu Cymraeg neu Saesneg fel iaith ychwanegol.

en-gb	Head teachers who take this option must be willing and able to explain their decision to their regional consortium or local authority and to the learner’s parents or carers.
cy-gb	Mae rhaid i benaethiaid sy’n dewis yr opsiwn hwn fod yn barod i esbonio eu penderfyniad i'w consortiwm rhanbarthol neu awdurdod lleol a rhieni neu ofalwyr y dysgwr.

en-gb	When deciding the head teacher must have:
cy-gb	Wrth wneud penderfyniad, mae’n rhaid i’r pennaeth wneud y canlynol:

en-gb	regard to the disapplication guidance
cy-gb	rhoi sylw i’r canllawiau ar ddatgymhwyso

en-gb	consider whether any of the access arrangements would support the learner to access the personalised assessments
cy-gb	ystyried p’un a fyddai unrhyw un o’r trefniadau mynediad yn helpu’r dysgwr i wneud yr asesiadau personol

en-gb	Learners who are new to the UK education system
cy-gb	Dysgwyr sy’n newydd i system addysg y DU

en-gb	Learners from a non-English-based or non-Welsh-based education system (NEWBES) may not be disapplied from the personalised assessments solely for this reason.
cy-gb	Ni ellir datgymhwyso dysgwyr sy'n newydd i system addysg sy'n seiliedig ar y Gymraeg neu'r Saesneg o'r asesiadau personol am y rheswm hwn yn unig.

en-gb	The personalised assessments are for formative use and therefore all learners must take them unless they cannot access them, or the school cannot assess their ability to do so.
cy-gb	At ddefnydd ffurfiannol mae’r asesiadau personol ac felly mae’n rhaid i bob dysgwr eu gwneud oni phenderfynir na allan nhw eu gwneud, neu na all yr ysgol asesu eu gallu i wneud hynny.

en-gb	To consider a learner as NEWBES, the following criteria must be satisfied:
cy-gb	I ystyried dysgwr yn ddisgybl sy'n newydd i system addysg sy’n seiliedig ar y Gymraeg neu’r Saesneg, mae'n rhaid bodloni'r meini prawf canlynol:

en-gb	the learner’s first language is not English or Welsh
cy-gb	nid Cymraeg na Saesneg yw iaith gyntaf y dysgwr

en-gb	the learner has arrived from a non-English-based or non-Welsh-based education system
cy-gb	mae'r dysgwr wedi cyrraedd o system addysg nad yw'n seiliedig ar y Gymraeg na'r Saesneg

en-gb	the learner entered a United Kingdom (UK) education system on or after the start of the 2023 to 2024 school year (1 September 2023)
cy-gb	mae’r dysgwr wedi ymuno â system addysg y Deyrnas Unedig (DU) ar neu ar ôl dechrau blwyddyn ysgol 2023 i 2024 (1 Medi 2023)