en-gb	Welsh Government  
cy-gb	Llywodraeth Cymru  

en-gb	The Clean Air Plan for Wales   Healthy Air, Healthy Wales 
cy-gb	Cynllun Aer Glân i Gymru:  Awyr Iach, Cymru Iach 

en-gb	Date of issue: 
cy-gb	Dyddiad cyhoeddi: 

en-gb	10 December 2019  
cy-gb	10 Rhagfyr 2019  

en-gb	Action required: 
cy-gb	Camau i’w cymryd: 

en-gb	Responses by 10 March 2020 
cy-gb	Ymatebion erbyn 10 Mawrth 2020  

en-gb	Overview 
cy-gb	Trosolwg 

en-gb	This twelve week consultation seeks views on the Welsh Government’s Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad deuddeg wythnos hwn yn ceisio barn ar Gynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Healthy Air: Healthy Wales. 
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach Llywodraeth Cymru. 

en-gb	This plan sets out our policy direction and proposed actions to reduce air pollution to support improvements in public health and our natural environment. 
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn nodi ein cyfeiriad polisi a'r camau gweithredu arfaethedig i leihau llygredd aer i gefnogi gwelliannau mewn iechyd cyhoeddus a'n hamgylchedd naturiol. 

en-gb	How to respond 
cy-gb	Sut i ymateb 

en-gb	You can respond to this consultation by answering the questions on the form available at www.gov.wales/consultations.  
cy-gb	Gallwch ymateb i’r ymgynghoriad hwn drwy ateb y cwestiynau ar y ffurflen sydd ar gael yn www.llyw.cymru/ymgyngoriadau .

en-gb	We are planning to run some events during the consultation period to capture views on the issues and ideas presented in this document. 
cy-gb	Rydym yn bwriadu cynnal digwyddiadau yn ystod y cyfnod ymgynghori i ganfod barn ar y materion a’r syniadau a gyflwynir yn y ddogfen hon. 

en-gb	Details of the events will be available at www.gov.wales/consultations. 
cy-gb	Bydd manylion y digwyddiadau hyn yn www.llyw.cymru/ymgyngoriadau . 

en-gb	This document is available at www.gov.wales/consultations. 
cy-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael yn www.llyw.cymru/ymgynghori. 

en-gb	Further information and related documents 
cy-gb	Rhagor o wybodaeth a dogfennau cysylltiedig 

en-gb	Large print, Braille and alternative language versions of this document are available on request. 
cy-gb	Gallwch wneud cais am fersiynau o'r ddogfen hon mewn print bras, mewn Braille neu mewn ieithoedd eraill. 

en-gb	Contact details 
cy-gb	Manylion cysylltu 

en-gb	For further information: 
cy-gb	I gael rhagor o wybodaeth: 

en-gb	Address:   
cy-gb	Cyfeiriad:   

en-gb	Air Quality Policy Team 
cy-gb	Y Tîm Polisi Ansawdd Aer  

en-gb	Environment and Communities Division 
cy-gb	Is-adran yr Amgylchedd a Chymunedau 

en-gb	Welsh Government 
cy-gb	Llywodraeth Cymru 

en-gb	3 rd  Floor 
cy-gb	Llawr 3 

en-gb	Cathays Park 
cy-gb	Parc Cathays 

en-gb	Cardiff 
cy-gb	Caerdydd 

en-gb	CF10 3NQ 
cy-gb	CF10 3NQ 

en-gb	Email: 
cy-gb	E-bost: 

en-gb	AirQualityPolicy@Gov.Wales   
cy-gb	AirQualityPolicy@Gov.Wales

en-gb	General Data Protection Regulation (GDPR) 
cy-gb	Y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR) 

en-gb	The Welsh Government will be data controller for any personal data you provide as part of your response to the consultation. 
cy-gb	Llywodraeth Cymru fydd y rheolydd data ar gyfer unrhyw ddata personol a ddarperir gennych wrth ichi ymateb i'r ymgynghoriad. 

en-gb	Welsh Ministers have statutory powers they will rely on to process this personal data which will enable them to make informed decisions about how they exercise their public functions. 
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru bwerau statudol y byddant yn dibynnu arnynt i brosesu’r data personol hyn a fydd yn eu galluogi i wneud penderfyniadau cytbwys ynghylch sut y maent yn cyflawni eu swyddogaethau cyhoeddus. 

en-gb	Any response you send us will be seen in full by Welsh Government staff dealing with the issues which this consultation is about or planning future consultations. 
cy-gb	Bydd unrhyw ymateb a anfonwch atom yn cael ei weld yn llawn gan staff Llywodraeth Cymru sy'n gweithio ar y materion y mae'r ymgynghoriad hwn yn ymwneud â nhw neu sy’n cynllunio ymgynghoriadau ar gyfer y dyfodol. 

en-gb	Where the Welsh Government undertakes further analysis of consultation responses then this work may be commissioned to be carried out by an accredited third party (e.g. a research organisation or a consultancy company). 
cy-gb	Pan fo Llywodraeth Cymru yn cynnal dadansoddiad pellach o'r ymatebion i ymgynghoriad, yna gall trydydd parti achrededig (e.e. sefydliad ymchwil neu gwmni ymgynghori) gael ei gomisiynu i wneud y gwaith hwn. 

en-gb	Any such work will only be undertaken under contract. 
cy-gb	Ymgymerir â gwaith o'r fath dim ond o dan gontract. 

en-gb	Welsh Government’s standard terms and conditions for such contracts set out strict requirements for the processing and safekeeping of personal data. 
cy-gb	Mae telerau ac amodau safonol Llywodraeth Cymru ar gyfer contractau o'r fath yn nodi gofynion caeth ar gyfer prosesu a chadw data personol yn ddiogel. 

en-gb	In order to show that the consultation was carried out properly, the Welsh Government intends to publish a summary of the responses to this document. 
cy-gb	Er mwyn dangos bod yr ymgynghoriad wedi’i gynnal yn briodol, mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyhoeddi crynodeb o'r ymatebion i'r ddogfen hon. 

en-gb	We may also publish responses in full. 
cy-gb	Mae’n bosibl hefyd y byddwn yn cyhoeddi’r ymatebion yn llawn. 

en-gb	Normally, the name and address (or part of the address) of the person or organisation who sent the response are published with the response. 
cy-gb	Fel arfer, bydd enw a chyfeiriad (neu ran o gyfeiriad) yr unigolyn neu’r sefydliad a anfonodd yr ymateb yn cael eu cyhoeddi gyda’r ymateb. 

en-gb	If you do not want your name or address published, please tell us this in writing when you send your response. 
cy-gb	Os nad ydych yn dymuno i'ch enw a'ch cyfeiriad gael eu cyhoeddi, rhowch wybod inni yn ysgrifenedig wrth anfon eich ymateb. 

en-gb	We will then redact them before publishing. 
cy-gb	Byddwn wedyn yn cuddio’ch manylion cyn cyhoeddi’ch ymateb.   

en-gb	You should also be aware of our responsibilities under Freedom of Information legislation If your details are published as part of the consultation response then these published reports will be retained indefinitely. 
cy-gb	Dylech hefyd fod yn ymwybodol o'n cyfrifoldebau o dan ddeddfwriaeth Rhyddid Gwybodaeth.  Os caiff eich manylion chi eu cyhoeddi fel rhan o'r ymateb i'r ymgynghoriad, caiff yr adroddiadau hyn eu cadw am gyfnod amhenodol. 

en-gb	Any of your data held otherwise by Welsh Government will be kept for no more than three years. 
cy-gb	Ni fydd gweddill eich data a gedwir fel arall gan Lywodraeth Cymru yn cael eu cadw am fwy na thair blynedd.  

en-gb	Your rights 
cy-gb	Eich hawliau  

en-gb	Under the data protection legislation, you have the right: 
cy-gb	O dan y ddeddfwriaeth diogelu data, mae gennych yr hawl:  

en-gb	to be informed of the personal data held about you and to access it 
cy-gb	i wybod am y data personol a gedwir amdanoch chi a'u gweld  

en-gb	to require us to rectify inaccuracies in that data 
cy-gb	i’w gwneud yn ofynnol inni gywiro gwallau yn y data hynny  

en-gb	to (in certain circumstances) object to or restrict processing 
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i wrthwynebu neu gyfyngu ar brosesu’r data  

en-gb	for (in certain circumstances) your data to be ‘erased’ 
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i’ch data gael eu ‘dileu’  

en-gb	to (in certain circumstances) data portability 
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i gludadwyedd data  

en-gb	to lodge a complaint with the Information Commissioner’s Office (ICO) who is our independent regulator for data protection. 
cy-gb	i gyflwyno cwyn i Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth (SCG), ein rheoleiddiwr annibynnol ar gyfer diogelu data. 

en-gb	For further details about the information the Welsh Government holds and its use, or if you want to exercise your rights under the GDPR, please see contact details below: 
cy-gb	I gael rhagor o fanylion am yr wybodaeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei chadw ac am y defnydd a wneir ohoni, neu os ydych am arfer eich hawliau o dan y Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol, gweler y manylion cyswllt isod:  

en-gb	Data Protection Officer: 
cy-gb	Y Swyddog Diogelu Data:  

en-gb	Welsh Government 
cy-gb	Llywodraeth Cymru 

en-gb	Cathays Park 
cy-gb	Parc Cathays 

en-gb	CARDIFF 
cy-gb	CAERDYDD 

en-gb	CF10 3NQ 
cy-gb	CF10 3NQ 

en-gb	e-mail:
cy-gb	e - bost:

en-gb	Data.ProtectionOfficer@gov.wales The contact details for the Information Commissioner’s Office are:  
cy-gb	Data.ProtectionOfficer@llyw.cymru Dyma fanylion cyswllt Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth:   

en-gb	Wycliffe House 
cy-gb	Wycliffe House 

en-gb	Water Lane 
cy-gb	Water Lane 

en-gb	Wilmslow 
cy-gb	Wilmslow 

en-gb	Cheshire 
cy-gb	Cheshire 

en-gb	SK9 5AF 
cy-gb	SK9 5AF 

en-gb	Tel: 
cy-gb	Ffôn: 

en-gb	01625 545 745 or  
cy-gb	01625 545 745 neu  

en-gb	0303 123 1113 
cy-gb	0303 123 1113 

en-gb	Website:  
cy-gb	Gwefan:  

en-gb	https://ico.org.uk/
cy-gb	https://ico.org.uk/

en-gb	Foreword 
cy-gb	Rhagair 

en-gb	Air pollution is the largest environmental risk to health. 
cy-gb	Llygredd aer yw’r risg amgylcheddol fwyaf i iechyd. 

en-gb	There is strong evidence linking it with poor health and well-being outcomes such as heart and lung diseases, as well as adverse environmental impacts.  
cy-gb	Mae tystiolaeth gref yn ei gysylltu â chanlyniadau iechyd a llesiant gwael megis clefyd y galon a chlefyd yr ysgyfaint, ynghyd ag effeithiau amgylcheddol andwyol.  

en-gb	In Wales, whilst we can be proud to have areas where air quality is amongst the best in the UK, we know problems persist. 
cy-gb	Yng Nghymru, er y gallwn fod yn falch bod gennym ni ardaloedd lle mae’r ansawdd aer ymhlith y gorau yn y DU, rydym yn gwybod bod problemau yn bodoli o hyd. 

en-gb	Tackling these and preventing new ones occurring is a Welsh Government priority. 
cy-gb	Mae mynd i’r afael â’r rhain ac atal problemau newydd rhag codi yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru. 

en-gb	Recognising air pollution is everyone’s business, we can all play a part in cleaning our air. 
cy-gb	Trwy gydnabod bod llygredd aer yn fusnes i bawb, gallwn ni i gyd gyfrannu at lanhau ein haer. 

en-gb	Doing so can deliver multiple health, biodiversity, environment, social, travel, prosperity and climate benefits for our current and future generations.  
cy-gb	Gall gwneud hynny arwain at fuddiannau lawer o ran iechyd, bioamrywiaeth, yr amgylchedd, cymdeithas, teithio, ffyniant a hinsawdd ar gyfer cenedlaethau’r presennol a’r dyfodol.  

en-gb	This is the Welsh Government’s first Plan setting our commitment and long-term ambitions to improve air quality. 
cy-gb	Dyma Gynllun cyntaf Llywodraeth Cymru yn amlinellu ein hymrwymiad a’n huchelgeisiau hirdymor i wella ansawdd aer. 

en-gb	It specifies a connected suite of policies and actions, which, across different thematic areas, will make positive differences to our health and well-being, natural environment, ecosystems and biodiversity, vibrant, sustainable and fair communities, and national prosperity. 
cy-gb	Mae’n nodi cyfres o bolisïau a chamau gweithredu cysylltiedig a fydd, ar draws gwahanol feysydd thematig, yn gwneud gwahaniaethau cadarnhaol i’n hiechyd a’n llesiant, yr amgylchedd naturiol, ecosystemau a bioamrywiaeth, cymunedau bywiog, cynaliadwy a theg a ffyniant cenedlaethol. 

en-gb	These include crucial developments such as monitoring, risk assessment and communication improvements, behaviour change interventions, local and national air quality management regime enhancement, and setting new health-based exposure standards. 
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys datblygiadau hollbwysig megis gwelliannau monitro, asesu risg a chyfathrebu, ymyriadau newid ymddygiad, gwella trefniadau rheoli ansawdd aer lleol a chenedlaethol a gosod safonau newydd ar gyfer cysylltiad â llygredd aer sy’n seiliedig ar iechyd. 

en-gb	There is also the exciting prospect of a Clean Air Act for Wales. 
cy-gb	Rydym hefyd yn edrych ymlaen yn eiddgar at Ddeddf Aer Glân i Gymru. 

en-gb	As you work through this Plan, you will become aware not all policies and actions referred to are new. 
cy-gb	Wrth i chi weithio trwy’r Cynllun hwn, byddwch yn sylweddoli nad yw’r holl bolisïau a chamau gweithredu y cyfeirir atynt yn rhai newydd. 

en-gb	There are significant overlaps with other key Welsh Government work, some aspects of air quality management and improvement work are already well underway, for example, encouraging and supporting active travel (walking and cycling) and making better use of more sustainable transport modes, is a priority which straddles health, transport, planning and decarbonisation strategies and plans. 
cy-gb	Gan fod yna orgyffwrdd sylweddol â gwaith allweddol arall Llywodraeth Cymru, mae rhai agweddau ar reoli a gwella ansawdd aer eisoes ar waith, er enghraifft, mae annog a chefnogi teithio llesol (cerdded a beicio) a gwneud gwell defnydd o ddulliau trafnidiaeth mwy cynaliadwy yn flaenoriaeth sy’n berthnasol i strategaethau a chynlluniau iechyd, trafnidiaeth, cynllunio a datgarboneiddio. 

en-gb	Recognising these cross-sector interactions allows us to maximise impacts while making the most effective and efficient use of available resources. 
cy-gb	Mae cydnabod y rhyngweithiadau trawssector hyn yn ein galluogi i gynyddu effeithiau wrth wneud y defnydd mwyaf effeithiol ac effeithlon o’r adnoddau sydd ar gael. 

en-gb	The path ahead to clean air in Wales poses challenges along with some really exciting development opportunities. 
cy-gb	Mae’r llwybr sydd o’n blaenau tuag at aer glân yng Nghymru yn cyflwyno sawl her yn ogystal â rhai cyfleoedd datblygu hynod gyffrous. 

en-gb	We need strong commitment, leadership and drive to make good progress in implementing this Plan and we look forward to our partners and the public working with Welsh Government to rise to deliver. 
cy-gb	Mae angen cryn ymrwymiad, arweinyddiaeth a sbardun i wneud cynnydd da o ran rhoi’r Cynllun hwn ar waith, ac rydym yn edrych ymlaen at weld ein partneriaid a’r cyhoedd yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru i gyflawni hyn. 

en-gb	Together, we have an opportunity to work towards improving air quality throughout the country for us, for our children and for future generations. 
cy-gb	Gyda’n gilydd, mae gennym gyfle i weithio tuag at wella ansawdd aer ledled y wlad er ein mwyn ni, ein plant a chenedlaethau’r dyfodol.  

en-gb	Lesley Griffiths, Minister for Environment, Energy and Rural Affairs 
cy-gb	Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig 

en-gb	Executive Summary 
cy-gb	Crynodeb Gweithredol  

en-gb	The aim of the Clean Air Plan for Wales is to improve air quality and in doing so reduce the burden of poor air quality on human health, biodiversity and the natural environment in Wales, and contribute to improved air quality in the UK and Europe. 
cy-gb	Nod y Cynllun Aer Glân i Gymru yw gwella ansawdd aer a, thrwy hynny, lleihau baich ansawdd aer gwael ar iechyd pobl, bioamrywiaeth a'r amgylchedd naturiol yng Nghymru, a chyfrannu at well ansawdd aer yn y DU ac Ewrop. 

en-gb	Prosperity for All, our National Strategy commits us to building healthier communities and better environments. 
cy-gb	Mae Ffyniant i Bawb, ein Strategaeth Genedlaethol yn ein hymrwymo i greu cymunedau iachach ac amgylcheddau gwell. 

en-gb	Clean air has a central role in creating the right conditions for better health, well-being and greater physical activity in Wales. 
cy-gb	Mae aer glân yn gwneud cyfraniad allweddol o ran creu'r amodau cywir ar gyfer gwell iechyd, llesiant a mwy o weithgarwch corfforol yng Nghymru. 

en-gb	This is reflected through a commitment to reducing emissions and delivering vital improvements in air quality through planning, infrastructure, regulation, and health communication measures. 
cy-gb	Caiff hyn ei adlewyrchu trwy ymrwymiad i leihau allyriadau a sicrhau gwelliannau hanfodol mewn ansawdd aer trwy fesurau cynllunio, seilwaith, rheoleiddio a chyfathrebu iechyd. 

en-gb	Our first Clean Air Plan for Wales brings together work across many Government departments and public sector organisations. 
cy-gb	Mae ein Cynllun Aer Glân i Gymru cyntaf yn dwyn ynghyd waith sy’n cael ei wneud ar draws llawer o adrannau'r Llywodraeth a sefydliadau'r sector cyhoeddus. 

en-gb	This plan includes ambitions to meet and where possible exceed requirements set down in UK and international guidance and legislation. 
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn cynnwys uchelgais i fodloni a, lle bo modd, rhagori ar y gofynion a nodwyd yng nghanllawiau a deddfwriaeth y DU a rhai rhyngwladol. 

en-gb	This can only be achieved through collaborative endeavour between Welsh Government, public and private sector organisations, communities of interest and most importantly, individuals’ personal commitment.  
cy-gb	Dim ond trwy ymdrech gydweithredol rhwng Llywodraeth Cymru, sefydliadau'r sector cyhoeddus a phreifat, cymunedau buddiant ac, yn bwysicaf oll, ymrwymiad personol unigolion y gellir cyflawni hyn.  

en-gb	There are dynamic tensions to manage between energy demands, shifts to cleaner power sources, the industrial processes and agricultural practices that support our economy and the need to reduce emissions. 
cy-gb	Mae tensiynau deinamig i'w rheoli rhwng gofynion ynni, symud i ffynonellau pŵer glanach, y prosesau diwydiannol a'r arferion amaethyddol sy'n cynnal ein heconomi a'r angen i leihau allyriadau. 

en-gb	This plan addresses these issues with the intention of delivering a sustainable framework for the future, within which further and increasingly rigorous and challenging targets and commitments can be developed.  
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn mynd i'r afael â'r materion hyn gyda'r bwriad o ddarparu fframwaith cynaliadwy ar gyfer y dyfodol, lle gellir datblygu targedau ac ymrwymiadau pellach sy’n fwyfwy trwyadl a heriol.  

en-gb	Delivering a sustainable approach to improving air quality requires taking stock of the current evidence, legislative frameworks and actions already in train. 
cy-gb	Er mwyn sicrhau dull cynaliadwy o wella ansawdd aer, rhaid pwyso a mesur y dystiolaeth bresennol, y fframweithiau deddfwriaethol a'r camau gweithredu sydd eisoes ar waith. 

en-gb	Air pollution, decarbonisation, mobility and climate change are strongly interlinked. 
cy-gb	Mae cysylltiad cryf rhwng llygredd aer, datgarboneiddio, symudedd a’r newid yn yr hinsawdd. 

en-gb	There are a wide range of legislative and regulatory powers which require review to ensure their continued effectiveness. 
cy-gb	Mae ystod eang o bwerau deddfwriaethol a rheoleiddiol y mae angen eu hadolygu er mwyn sicrhau eu bod yn effeithiol o hyd. 

en-gb	The responsibilities and sanctions that govern enforcement need to be considered as part of this work. 
cy-gb	Mae angen i'r cyfrifoldebau a'r sancsiynau sy'n rheoli gorfodaeth gael eu hystyried fel rhan o'r gwaith hwn. 

en-gb	The results must provide a sound basis for future policy, planning and delivering change.  
cy-gb	Rhaid i'r canlyniadau ddarparu sail gadarn ar gyfer polisïau, cynllunio a chyflawni newid yn y dyfodol.  

en-gb	This Clean Air Plan: 
cy-gb	Mae'r Cynllun Aer Glân hwn: 

en-gb	provides context about what we mean by clean air, current air quality management frameworks in Wales and the challenges we face;  
cy-gb	yn rhoi cyd-destun am yr hyn a olygwn wrth aer glân, fframweithiau rheoli ansawdd aer presennol yng Nghymru a'r heriau a wynebwn;  

en-gb	sets out how we will work collaboratively across sectors, taking action to reduce air pollution to improve public health, biodiversity and the natural environment; 
cy-gb	yn nodi sut y byddwn yn gweithio ar y cyd ar draws sectorau, gan gymryd camau i leihau llygredd aer er mwyn gwella iechyd y cyhoedd, bioamrywiaeth a'r amgylchedd naturiol; 

en-gb	explains how air quality policy aligns with wider Welsh Government policy and the priorities and principles we will apply in delivering the Plan; and  
cy-gb	yn esbonio sut mae polisi ansawdd aer yn cyd-fynd â pholisïau ehangach Llywodraeth Cymru a'r blaenoriaethau a'r egwyddorion y byddwn yn eu cymhwyso wrth gyflawni'r Cynllun;  

en-gb	demonstrates how we act in accordance with the sustainable development principle and support the Well-being goals enshrined in our Well-Being of Future Generations and Environment Acts; 
cy-gb	yn dangos sut rydym yn gweithredu yn unol â'r egwyddor datblygu cynaliadwy ac yn cefnogi'r nodau llesiant sydd wedi'u hymgorffori yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a Deddf yr Amgylchedd; 

en-gb	demonstrates how we act in accordance The United Nations Convention on the Rights of the Child; 
cy-gb	yn dangos sut rydym yn gweithredu yn unol â Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn; 

en-gb	includes information about the complex links and inter-relationship between decarbonisation and improving air quality;  
cy-gb	yn cynnwys gwybodaeth am y cysylltiadau cymhleth a'r gydberthynas gymhleth rhwng datgarboneiddio a gwella ansawdd aer;  

en-gb	brings together existing commitments with new actions to address air quality improvement. 
cy-gb	yn uno ymrwymiadau cyfredol gyda chamau gweithredu newydd i fynd i'r afael â gwella ansawdd aer. 

en-gb	The Plan is focused on airborne pollution, its impact on the public health, the natural environment and well-being in Wales, and the action being taken to provide long-term, sustainable improvements.  
cy-gb	Mae'r Cynllun yn canolbwyntio ar lygredd a gludir yn yr awyr, ei effaith ar iechyd y cyhoedd, yr amgylchedd naturiol a llesiant yng Nghymru, a'r camau sy'n cael eu cymryd i ddarparu gwelliannau cynaliadwy tymor hir.  

en-gb	The Plan uses a thematic approach to address broad areas of impact, where work across organisations and themes can better address problems and build collaborative approaches to future action. 
cy-gb	Mae'r Cynllun yn defnyddio dull thematig o fynd i'r afael â meysydd effaith eang, lle gall gwaith ar draws sefydliadau a themâu fynd i'r afael â phroblemau’n well a meithrin dulliau cydweithredol o weithredu yn y dyfodol. 

en-gb	The themes complement each other and interact to create a sustainable approach to improving air quality, integrated with other policy and legislation. 
cy-gb	Mae'r themâu yn ategu ei gilydd ac yn rhyngweithio i greu dull cynaliadwy o wella ansawdd aer, wedi'i integreiddio â pholisi a deddfwriaeth arall. 

en-gb	The themes are: 
cy-gb	Dyma'r themâu: 

en-gb	 Improving air quality to protect the health and well-being of current and future generations  Improving air quality to support our natural environment, ecosystems and biodiversity  Improving air quality to support a prosperous Wales  Improving air quality to support sustainable places
cy-gb	 Gwella ansawdd aer er mwyn diogelu iechyd a llesiant cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol  Gwella ansawdd aer i gefnogi ein hamgylchedd naturiol, ein hecosystemau a'n bioamrywiaeth  Gwella ansawdd aer i gefnogi Cymru lewyrchus  Gwella ansawdd aer i gefnogi mannau cynaliadwy

en-gb	Each theme in the Clean Air Plan is supported by a chapter and associated actions. 
cy-gb	Ategir pob thema yn y Cynllun Aer Glân gan bennod a chamau gweithredu cysylltiedig. 

en-gb	The timescales for delivering actions are framed within the current Assembly (to 2021) and next Assembly period (2021-26) and the future from 2026 onward. 
cy-gb	Caiff yr amserlenni ar gyfer cyflawni'r camau eu fframio o fewn cyfnod y Cynulliad presennol (hyd at 2021) a chyfnod y Cynulliad nesaf (2021-26) a'r dyfodol o 2026 ymlaen. 

en-gb	Introduction 
cy-gb	Cyflwyniad 

en-gb	Clean air is essential for a healthy life, environment and economy.  
cy-gb	Mae aer glân yn hanfodol ar gyfer bywyd, amgylchedd ac economi iach. 

en-gb	Air pollution results from the way we currently generate power, heat our homes, produce food, manufacture consumer goods and power transport. 
cy-gb	Mae llygredd aer yn deillio o'r ffordd rydym yn cynhyrchu pŵer, yn gwresogi ein cartrefi, yn cynhyrchu bwyd, yn gweithgynhyrchu nwyddau defnyddwyr ac yn pweru trafnidiaeth ar hyn o bryd. 

en-gb	Air pollution is a local, regional, national and international problem caused by emissions, which either directly or through chemical reactions in the atmosphere, lead to negative impacts on human health, ecosystems and the economy.  
cy-gb	Mae llygredd aer yn broblem leol, ranbarthol, genedlaethol a rhyngwladol a achosir gan allyriadau sydd, naill ai'n uniongyrchol neu drwy adweithiau cemegol yn yr atmosffer, yn arwain at effeithiau negyddol ar iechyd pobl, ecosystemau a'r economi.  

en-gb	Outdoor air quality in the UK has, on the whole, improved steadily over recent decades. 
cy-gb	Ar y cyfan, mae ansawdd aer yn yr awyr agored yn y DU wedi gwella'n raddol dros y degawdau diwethaf. 

en-gb	This has been largely due to controls on emissions of pollutants from power stations, industry, including agriculture, transport and domestic sources. 
cy-gb	Mae hyn yn bennaf oherwydd rheolaethau ar allyriadau llygryddion o orsafoedd pŵer, diwydiant, gan gynnwys amaethyddiaeth, trafnidiaeth a ffynonellau domestig. 

en-gb	However, problems persist and air pollution remains the largest environmental risk to the public’s health in the UK with:  
cy-gb	Fodd bynnag, mae problemau'n parhau a llygredd aer yw’r risg fwyaf i iechyd y cyhoedd yn y DU o hyd, gydag:  

en-gb	estimates of an equivalent of between 28,000 and 36,000 UK deaths each year attributed to human-made air pollution; in Wales, the mortality burden is in an equivalent range between 1,000 and 1,400 deaths; 
cy-gb	amcangyfrifon bod yr hyn sy'n cyfateb i rhwng 28,000 a 36,000 o farwolaethau yn y DU bob blwyddyn wedi'u priodoli i lygredd aer wedi’i gynhyrchu gan bobl; yng Nghymru, mae'r baich marwolaethau o fewn ystod gyfatebol rhwng 1,000 a 1,400 o farwolaethau; 

en-gb	a close association with cardiovascular and respiratory disease including lung cancer, and emerging evidence that other organs may also be affected, with possible association to dementia, low birth weight and diabetes;  
cy-gb	cysylltiad agos â chlefyd cardiofasgwlaidd ac anadlol, gan gynnwys canser yr ysgyfaint, ac mae tystiolaeth yn dod i'r amlwg ei fod yn effeithio ar organau eraill hefyd, gyda chysylltiad posibl â dementia, pwysau geni isel a diabetes;  

en-gb	some people being more vulnerable because of exposure to higher air pollution concentrations where they live, work or travel; and others being more susceptible (because of a reduced ability to cope with and adapt to exposure) as a result of factors such as age and existing co-morbidities linked with wider socio-economic factors and health determinants; 
cy-gb	rhai pobl yn fwy agored i niwed oherwydd eu bod yn dod i gysylltiad â chrynodiadau llygredd aer uwch lle maent yn byw, yn gweithio neu'n teithio; ac eraill yn fwy tueddol (oherwydd bod ganddynt lai o allu i ymdopi ac addasu i gysylltiad) o ganlyniad i ffactorau fel oedran a chydafiacheddau sy'n gysylltiedig â ffactorau economaidd-gymdeithasol a phenderfynyddion iechyd ehangach; 

en-gb	children are particularly vulnerable to the effects of air pollution. 
cy-gb	plant yn arbennig o agored i niwed gan effeithiau llygredd aer. 

en-gb	Exposure in early life can have a long-lasting effect. 
cy-gb	Gall dod i gysylltiad yn gynnar mewn bywyd gael effaith hirdymor. 

en-gb	There is evidence the process of normal lung function growth in children is suppressed by long-term exposure to air pollution. 
cy-gb	Mae tystiolaeth bod y broses o dwf gweithrediad arferol yr ysgyfaint mewn plant yn cael ei hatal gan gysylltiad â llygredd aer dros dymor hir. 

en-gb	Throughout childhood, there is a natural development of lung function and maximising this is important, as low lung function leads to less reserve if lung disease develops . 
cy-gb	Gydol plentyndod, mae gweithrediad yr ysgyfaint yn datblygu’n naturiol, ac mae’n bwysig gwneud y mwyaf o hyn, gan fod gweithrediad isel yn arwain at lai o allu wrth gefn os bydd clefyd yr ysgyfaint yn datblygu . 

en-gb	 Review of interventions to improve outdoor air quality and public health, Public Health England © Crown copyright 2019  
cy-gb	 Review of interventions to improve outdoor air quality and public health, Public Health England © Hawlfraint y Goron 2019 

en-gb	The sources of outdoor air pollution are well known. 
cy-gb	Mae ffynonellau llygredd aer yn yr awyr agored yn hysbys iawn. 

en-gb	They include transport and the fuels used for transport, particularly road vehicles but also trains, shipping and aircraft. 
cy-gb	Maent yn cynnwys trafnidiaeth a'r tanwyddau a ddefnyddir ar gyfer trafnidiaeth, yn enwedig cerbydau ffordd ond hefyd trenau, llongau ac awyrennau. 

en-gb	They also include industry, agriculture and emissions from our homes and businesses. 
cy-gb	Maent hefyd yn cynnwys diwydiant, amaethyddiaeth ac allyriadau o'n cartrefi a'n busnesau. 

en-gb	Air pollution carries severe social costs and risks adverse effects on economic growth, through its impact on the health and therefore the productivity of people of working age. 
cy-gb	Mae llygredd aer yn creu costau cymdeithasol difrifol ac mae’n gallu cael effeithiau andwyol ar dwf economaidd, trwy ei effaith ar iechyd ac felly ar gynhyrchiant pobl o oedran gweithio. 

en-gb	There are knock-on effects to the economy through time off work and costs to the health service. 
cy-gb	Mae effeithiau canlyniadol i'r economi yn sgil pobl yn cael amser i ffwrdd o'r gwaith a chostau i'r gwasanaeth iechyd. 

en-gb	The interventions, which have the greatest impact on reducing harm to people’s health, are those, which reduce air pollution at source. 
cy-gb	Yr ymyriadau sy'n cael yr effaith fwyaf o ran lleihau’r niwed i iechyd pobl yw'r rhai sy'n lleihau llygredd aer yn y tarddle. 

en-gb	These are the focus of action throughout our Clean Air Plan. 
cy-gb	Dyma'r ffocws ar gyfer gweithredu yn ein Cynllun Aer Glân. 

en-gb	There are also opportunities for individuals to reduce their personal exposure. 
cy-gb	Mae cyfleoedd hefyd i unigolion leihau eu cysylltiad personol. 

en-gb	Air pollution also adversely affects wildlife. 
cy-gb	Mae llygredd aer yn cael effaith andwyol ar fywyd gwyllt hefyd. 

en-gb	It has caused widespread changes to species distribution and to the quality of habitats in the UK.  
cy-gb	Mae wedi achosi newidiadau eang i ddosbarthiad rhywogaethau ac i ansawdd cynefinoedd yn y DU.  

en-gb	It is a threat to the conservation status of many habitats listed under the Habitats Directive and Section 7 of the Environment Act (Wales) Act 2016. 
cy-gb	Mae'n fygythiad i statws cadwraethol llawer o gynefinoedd a restrir o dan y Gyfarwyddeb Cynefinoedd ac Adran 7 o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. 

en-gb	It contributes to local ozone production, which damages agricultural crops, forests and plants.  
cy-gb	Mae'n cyfrannu at gynhyrchu oson yn lleol sy'n difrodi cnydau amaethyddol, coedwigoedd a phlanhigion.  

en-gb	There is a clear need to take action in Wales given the ever expanding knowledge of the harmful effects from air pollution on people’s health and the natural environment. 
cy-gb	Mae angen amlwg i weithredu yng Nghymru wrth i ni ddysgu mwy a mwy am effeithiau niweidiol llygredd aer ar iechyd pobl a'r amgylchedd naturiol. 

en-gb	We need to encourage innovation and development and support the uptake of cleaner technologies and behaviours.  
cy-gb	Mae angen i ni annog arloesi a datblygu a chefnogi'r defnydd o dechnolegau ac ymddygiadau glanach.  

en-gb	Air pollution is one of the most complex challenges we face. 
cy-gb	Llygredd aer yw un o'r heriau mwyaf cymhleth rydym yn ei wynebu. 

en-gb	It does not follow local, regional or national boundaries. 
cy-gb	Nid yw'n dilyn ffiniau lleol, rhanbarthol na chenedlaethol. 

en-gb	Actions required to improve air quality require a multifaceted approach. 
cy-gb	Mae'r camau gweithredu sydd eu hangen i wella ansawdd aer yn gofyn am ddull amlochrog. 

en-gb	In this Plan, we demonstrate how we will build on existing actions and develop new measures to reduce air pollution.  
cy-gb	Yn y Cynllun hwn, rydym yn dangos sut byddwn yn adeiladu ar y camau sydd eisoes ar waith ac yn datblygu mesurau newydd i leihau llygredd aer.  

en-gb	To secure necessary improvements in air quality, all parts of society have a role to play, through changes in behaviours at home, when travelling, at work and at leisure. 
cy-gb	Er mwyn sicrhau'r gwelliannau angenrheidiol mewn ansawdd aer, mae gan bob rhan o gymdeithas gyfraniad i’w wneud, trwy newidiadau mewn ymddygiad yn y cartref, wrth deithio, yn y gwaith ac wrth hamddena. 

en-gb	The impacts and benefits fall across all sectors. 
cy-gb	Mae'r effeithiau a'r manteision yn disgyn ar draws pob sector. 

en-gb	Funds and resources to support and focus on air quality improvements will in many cases be costly and some measures proposed (e.g. speed limits, traffic restrictions) have already been proven unpopular, despite the benefits.  
cy-gb	Bydd cyllid ac adnoddau i gefnogi a chanolbwyntio ar welliannau i ansawdd aer yn gostus mewn llawer o achosion, ac mae rhai mesurau a gynigir (e.e. terfynau cyflymder, cyfyngiadau traffig) wedi bod yn amhoblogaidd, er gwaethaf y manteision.  

en-gb	Forecasts for the public finances are particularly uncertain at present, as outcomes will depend heavily on both the future performance of the economy in the context of decisions to be made about Brexit and on the budgetary choices of an incoming UK Government.  
cy-gb	Mae rhagolygon ar gyfer cyllid cyhoeddus yn arbennig o ansicr ar hyn o bryd gan y bydd canlyniadau’n dibynnu’n helaeth ar berfformiad yr economi yn y dyfodol yng nghyd-destun penderfyniadau i’w gwneud ynghylch Brexit ac ar ddewisiadau cyllidebol Llywodraeth newydd y DU. 

en-gb	Analysis by the independent Office for Budget Responsibility has indicated that, over the long run, the fiscal prospects of the UK, and therefore also of Wales, are likely to remain challenging with major spending pressures and risks to revenues. 
cy-gb	Mae dadansoddiad gan y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol annibynnol wedi dangos bod rhagolygon ariannol y DU, ac felly Cymru, yn debygol o barhau i fod yn heriol dros y tymor hir, gyda phwysau mawr ar wariant a risgiau i refeniw.  

en-gb	Our air pollution challenge 
cy-gb	Ein her llygredd aer 

en-gb	The term ‘air quality’ can be defined as a measurement of harmful airborne substances, with the lowest measurements representing the cleanest air. 
cy-gb	Gellir diffinio'r term ‘ansawdd aer’ fel mesur o sylweddau niweidiol a gludir yn yr awyr, gyda'r mesuriadau isaf yn cynrychioli'r aer glanaf. 

en-gb	‘Air pollution’ can be thought of as the contamination of the atmosphere by any chemical, physical or biological substance that changes the natural characteristics of the atmosphere i.e. the release of both man-made and natural substances into the air.  
cy-gb	Gellir meddwl am ‘lygredd aer’ fel llygru'r atmosffer gan unrhyw sylwedd cemegol, ffisegol neu fiolegol sy'n newid nodweddion naturiol yr atmosffer h.y. rhyddhau sylweddau artiffisial a naturiol i'r aer.  

en-gb	In the last century many UK cities suffered from ‘smog’. 
cy-gb	Yn y ganrif ddiwethaf, roedd llawer o ddinasoedd y DU yn dioddef o ‘fwrllwch’. 

en-gb	The great smog of 1952 caused over 10,000 deaths in London from a blanket of pollution generated primarily by coal burning. 
cy-gb	Achosodd mwrllwch mawr 1952 dros 10,000 o farwolaethau yn Llundain oherwydd carthen o lygredd a gynhyrchwyd yn bennaf trwy losgi glo. 

en-gb	This triggered the first legislation in relation to air pollution; the Clean Air Act 1956, which banned emissions of black smoke. 
cy-gb	Sbardunodd hyn y ddeddfwriaeth gyntaf ar gyfer llygredd aer, Deddf Aer Glân 1956, a oedd yn gwahardd allyriadau mwg du. 

en-gb	Further legislation followed in 1968, and both pieces of legislation were consolidated by the Clean Air Act 1993, with controls on industrial, domestic and transport emissions, resulting in significant improvements in air quality.  
cy-gb	Cafwyd deddfwriaeth bellach ym 1968, a chafodd y ddau ddarn o ddeddfwriaeth eu huno gan Ddeddf Aer Glân 1993, gyda rheolaethau ar allyriadau diwydiannol, domestig a thrafnidiaeth. Arweiniodd y rhain at welliannau sylweddol mewn ansawdd aer.  

en-gb	There is a social, environmental, health, moral and political imperative to achieve the best possible air quality and to seek long lasting and sustainable solutions to ensuring the best possible air quality for ourselves and for future generations.
cy-gb	Mae rheidrwydd cymdeithasol, amgylcheddol, iechyd, moesol a gwleidyddol i sicrhau'r ansawdd aer gorau posibl a cheisio dod o hyd i atebion tymor hir a chynaliadwy i sicrhau'r ansawdd aer gorau posibl i ni ac i genedlaethau'r dyfodol. 

en-gb	The World Health Organisation (WHO) has described air pollution as the world’s largest single environmental health risk, causing up to 7 million premature deaths every year and , contributing to acidification of soil and surface water, eutrophication  in sensitive habitats and can damage vegetation through exposure to ozone. 
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) wedi disgrifio llygredd aer fel y risg unigol fwyaf yn y byd i iechyd yr amgylchedd, gan achosi hyd at 7 miliwn o farwolaethau cyn pryd bob blwyddyn a chyfrannu at asideiddio pridd a dŵr wyneb ac ewtroffigedd  mewn cynefinoedd sensitif, a gall ddifrodi llystyfiant trwy gysylltiad ag osôn. 

en-gb	 “Excessive richness of nutrients in a lake or other body of water, frequently due to run-off from the land, which causes a dense growth of plant life”. 
cy-gb	 “Gormod o faethynnau mewn llyn neu gorff dŵr arall, yn aml oherwydd dŵr ffo o'r tir, sy'n achosi tyfiant dwys o blanhigion”.

en-gb	There has been a long-term decline in the emissions of key air pollutants since 1970. 
cy-gb	Bu gostyngiad tymor hir yn allyriadau llygryddion aer allweddol ers 1970. 

en-gb	Improvements have been driven largely by controls on emissions of pollutants from industry including energy, agriculture, transport and domestic sources (see graph below).  
cy-gb	Mae gwelliannau wedi cael eu sbarduno'n bennaf gan reolaethau ar allyriadau llygryddion o ddiwydiant, gan gynnwys ynni, amaethyddiaeth, trafnidiaeth a ffynonellau domestig (Ffigur 1 isod).  

en-gb	Air Pollutant Inventories for England, Scotland, Wales, and Northern Ireland: 
cy-gb	Ffigur 1 Rhestri Llygredd Aer ar gyfer Cymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon: 

en-gb	1990-2016 
cy-gb	1990-2016 

en-gb	Emissions of lead show a higher rate of reduction from 1990 to 2000 coincident with the phase-out of leaded petrol by the end of 1999. 
cy-gb	Mae allyriadau plwm yn dangos cyfradd uwch o ostyngiad o 1990 tan 2000, sy’n cydfynd â’r broses o ddileu petrol plwm erbyn diwedd 1999. 

en-gb	Ammonia (NH 3 ) emissions, by contrast, have declined at a much slower rate than other pollutants, even showing a slight increase in emissions in recent years.  
cy-gb	I’r gwrthwyneb, mae allyriadau amonia (NH 3 ) wedi gostwng ar raddfa llawer arafach na llygryddion eraill, ac maent hyd yn oed yn dangos cynnydd bach mewn allyriadau dros y blynyddoedd diwethaf.  

en-gb	Reductions in sulphur dioxide (SO 2 ) since 2006 are due, primarily, to the retro-fitting of flue gas desulphurisation and the co-firing of biomass at power stations, with the increase in 2013 due in part to increases in generation and hence the amount of fuel consumed. 
cy-gb	Mae gostyngiadau mewn sylffwr deuocsid (SO 2 ) ers 2006 yn bennaf oherwydd y gwaith o ôl-osod systemau dadsylffwreiddio nwy simneiau a chyd-losgi biomas mewn gorsafoedd pŵer, gyda'r cynnydd yn 2013 yn rhannol oherwydd cynnydd mewn cynhyrchiant ac felly cyfanswm y tanwydd a ddefnyddiwyd. 

en-gb	Many pollutant trends in Wales are also influenced by the combustion and process emission sources linked to the iron and steel industry. 
cy-gb	Mae llawer o dueddiadau llygryddion yng Nghymru yn cael eu dylanwadu hefyd gan ffynonellau hylosgi ac allyriadau proses sy'n gysylltiedig â'r diwydiant haearn a dur. 

en-gb	The relationship between air pollutant emissions and ambient air quality concentrations is not straightforward as they are, for example, strongly affected by weather patterns and chemical reactions in the atmosphere. 
cy-gb	Nid yw'r berthynas rhwng allyriadau llygryddion aer a chrynodiadau ansawdd aer amgylchynol yn syml gan eu bod, er enghraifft, yn cael eu heffeithio'n gryf gan batrymau tywydd ac adweithiau cemegol yn yr atmosffer. 

en-gb	Total volumes of emissions in Wales and neighbouring countries contribute to background concentration levels. 
cy-gb	Mae cyfanswm yr allyriadau yng Nghymru a gwledydd cyfagos yn cyfrannu at lefelau crynodiadau cefndir. 

en-gb	High levels of emissions from specific sources, for example vehicle emissions along busy roads, domestic solid fuel burning and industrial combustion, can raise concentrations in excess of background levels in or near the source locations. 
cy-gb	Gall lefelau uchel o allyriadau o ffynonellau penodol, er enghraifft, allyriadau o gerbydau ar hyd ffyrdd prysur, llosgi tanwydd solet domestig a hylosgi diwydiannol, gynyddu'r crynodiadau yn uwch na'r lefelau cefndir yn lleoliadau’r tarddiad neu gerllaw. 

en-gb	It is important to consider both emissions and concentrations in tackling the associated effects on public and environmental health.  
cy-gb	Mae'n bwysig ystyried allyriadau a chrynodiadau wrth fynd i'r afael â'r effeithiau cysylltiedig ar iechyd y cyhoedd a'r amgylchedd.  

en-gb	Long term exposure to the lower levels of pollution in today’s atmosphere remains one of the biggest public health challenges, shortening lifespans and damaging the quality of life of many. 
cy-gb	Mae dod i gysylltiad â lefelau is o lygredd yn yr atmosffer sydd ohoni dros dymor hir yn dal i fod yn un o'r heriau mwyaf i iechyd y cyhoedd, gan gwtogi bywyd a difrodi ansawdd bywyd llawer o bobl. 

en-gb	We recognise more needs to be done to reduce the harmful effects of air pollution in areas where it remains an issue and the importance of evidence to underpin preventative action and mitigation. 
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod angen gwneud mwy i leihau effeithiau niweidiol llygredd aer mewn ardaloedd lle mae'n dal i fod yn broblem, a phwysigrwydd tystiolaeth fel sail i gamau gweithredu ataliol a mesurau lliniaru. 

en-gb	Welsh Government is supported by UK evidence for reporting to the EU. 
cy-gb	Cefnogir Llywodraeth Cymru gan dystiolaeth ar lefel y DU ar gyfer adrodd i'r UE. 

en-gb	We are committed to developing further evidence of sufficient local detail to enable a clear understanding of the degree of issues in Wales and their root causes. 
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i ddatblygu tystiolaeth bellach sy’n ddigon manwl ar lefel leol i alluogi dealltwriaeth glir o raddfa’r problemau yng Nghymru a'u hachosion sylfaenol. 

en-gb	Improved Welsh evidence will enhance our understanding of air pollution in Wales to support the development of policy and to drive improvements in air quality where they are needed the most. 
cy-gb	Bydd tystiolaeth well o Gymru yn gwella ein dealltwriaeth o lygredd aer yng Nghymru er mwyn cefnogi'r gwaith o ddatblygu polisïau a sbarduno gwelliannau mewn ansawdd aer lle mae eu hangen fwyaf. 

en-gb	We will continue to work with our partners across the UK and Wales to develop the assessment of air quality in Wales, including monitoring and modelling, to track the progress of improvement over time.  
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio gyda'n partneriaid ledled y DU a Chymru i ddatblygu'r gwaith o asesu ansawdd aer yng Nghymru, gan gynnwys monitro a modelu, i olrhain cynnydd y gwelliant dros amser.  

en-gb	What are the main air pollutants? 
cy-gb	Beth yw'r prif lygryddion aer? 

en-gb	Air pollutants are emitted from man-made and natural sources. 
cy-gb	Mae llygryddion aer yn cael eu hallyrru o ffynonellau wedi’u gwneud gan ddyn a rhai naturiol. 

en-gb	They may be emitted directly (primary pollutants) or formed in the atmosphere (secondary pollutants), when primary pollutants undergo chemical changes.  
cy-gb	Gallant gael eu hallyrru yn uniongyrchol (llygryddion sylfaenol) neu eu ffurfio yn yr atmosffer (llygryddion eilaidd), pan fydd llygryddion sylfaenol yn mynd trwy newidiadau cemegol.  

en-gb	Several key factors have to be considered in assessing the risk posed by air pollution. 
cy-gb	Rhaid ystyried sawl ffactor allweddol wrth asesu'r risg a achosir gan lygredd aer. 

en-gb	The degree of harm caused by a pollutant depends on the amount emitted, whether its emission is localised and concentrated or dispersed over a large area, its toxicity and the sensitivity of the environment and the exposed population.  
cy-gb	Mae graddau'r niwed a achosir gan lygrydd yn dibynnu ar y swm a allyrrir, a yw’r allyriad yn lleol ac wedi'i grynhoi neu wedi'i wasgaru dros ardal fawr, pa mor wenwynig ydyw a sensitifrwydd yr amgylchedd a'r boblogaeth sy’n dod i gysylltiad ag ef.  

en-gb	Europe's most serious pollutants in terms of harm to human health are particulate matter (PM), nitrogen oxides (NO x ) including Nitrogen Dioxide (NO 2 ) and ground-level ozone (O 3 ) .  
cy-gb	Llygryddion mwyaf difrifol Ewrop o ran niwed i iechyd pobl yw deunydd gronynnol (PM), ocsidau nitrogen (NO x ), gan gynnwys Nitrogen Deuocsid (NO 2 ) ac osôn ar lefel y ddaear (O 3 ) .  

en-gb	 Air Quality in Europe — 2017 report, European Environment Agency 
cy-gb	 Air Quality in Europe — adroddiad 2017, Asiantaeth yr Amgylchedd Ewrop 

en-gb	The most harmful air pollutants in terms of damage to European ecosystems are ground-level O 3 , ammonia (NH 3 ) and NO x .  
cy-gb	Y llygryddion aer mwyaf niweidiol o ran difrod i ecosystemau Ewropeaidd yw O 3  ar lefel y ddaear, amonia (NH 3 ) ac NO x .  

en-gb	In Wales, several air pollutants either actually or potentially breach legislative limits:  
cy-gb	Yng Nghymru, mae nifer o lygryddion aer yn torri terfynau deddfwriaethol neu mae ganddynt y potensial i wneud hynny:  

en-gb	NO 2  national and European ambient air limit exceedances are a widespread issue, largely due to emissions from transport; 
cy-gb	mae croesi terfynau aer yr amgylchedd cenedlaethol ac Ewropeaidd ar gyfer NO 2  yn broblem gyffredin, yn bennaf oherwydd allyriadau o drafnidiaeth; 

en-gb	exceedances of the European ambient air limit for particulate matter (fine dust), known as PM 10  continues to be a risk in Port Talbot;  
cy-gb	mae croesi terfynau aer yr amgylchedd Ewropeaidd ar gyfer deunydd gronynnol (llwch mân), a elwir yn PM 10 , yn parhau i fod yn risg ym Mhort Talbot;  

en-gb	in Pontardawe, levels of Nickel (Ni) from industrial processing exceed European targets; 
cy-gb	ym Mhontardawe, mae lefelau Nicel (Ni) o brosesu diwydiannol yn uwch na thargedau Ewropeaidd; 

en-gb	levels of benzo[a]pyrene (B[a]P) exceed European targets. 
cy-gb	mae lefelau bensopyren (BP) y tu hwnt i dargedau Ewropeaidd. 

en-gb	Sources are mainly industry and domestic solid fuel burning;  
cy-gb	Y prif ffynonellau yw diwydiant a llosgi tanwydd solet mewn cartrefi;  

en-gb	levels of ground level O 3  exceed long-term European objectives.  
cy-gb	mae lefelau O 3  ar lefel y ddaear yn uwch nag amcanion Ewropeaidd hirdymor.  

en-gb	Air pollutants 
cy-gb	Llygryddion aer 

en-gb	Particulate matter 
cy-gb	Deunydd gronynnol 

en-gb	Particulate matter is the term for a mixture of solid particles and liquid droplets found in the air. 
cy-gb	Deunydd gronynnol (PM) yw'r term am gymysgedd o ronynnau solet a diferion hylif a geir yn yr aer. 

en-gb	PM can be emitted directly from a source (primary PM), whereas PM can also form in the atmosphere due to chemical reactions between pollutant gases (secondary PM). 
cy-gb	Gall PM gael ei allyrru'n uniongyrchol o ffynhonnell (PM sylfaenol), ond gall ffurfio yn yr atmosffer hefyd oherwydd adweithiau cemegol rhwng nwyon llygryddion (PM eilaidd). 

en-gb	PM covers many chemicals including wood ash, diesel exhaust, brake dust and ultra-fine sand particles. 
cy-gb	Mae PM yn cwmpasu llawer o gemegau, gan gynnwys lludw pren, mygdarth ceir disel, llwch breciau a gronynnau tywod mân iawn. 

en-gb	PM is classified by size, for example PM 10  (inhalable particles ≤10μm diameter) and PM 2.5  (inhalable, finer, particles ≤2.5μm diameter). 
cy-gb	Dosberthir PM yn ôl maint, er enghraifft PM 10  (gronynnau y gellir eu mewnanadlu ≤ 10μm o ddiamedr) a PM 2.5  (gronynnau mwy mân y gellir eu mewnanadlu ≤ 2.5μm o ddiamedr). 

en-gb	PM is not a single pollutant; it can consist of a variety of chemicals. 
cy-gb	Nid yw PM yn llygrydd sengl; gall gynnwys amrywiaeth o gemegau. 

en-gb	Both PM and the gases that form it can travel large distances, with impacts occurring far from the original source. 
cy-gb	Gall PM a'r nwyon sy'n ei ffurfio deithio pellteroedd mawr, gydag effeithiau'n digwydd ymhell o'r ffynhonnell wreiddiol. 

en-gb	Concentrations of PM are a particular concern because of established links with health impacts, although the mechanisms and the relative toxicity of different components of the particulate matter are not yet clearly understood. 
cy-gb	Mae crynodiadau PM yn bryder arbennig oherwydd cysylltiadau sefydledig ag effeithiau ar iechyd, er nad yw'r mecanweithiau na pha mor wenwynig yw gwahanol elfennau o'r deunydd gronynnol yn cael eu deall yn glir eto. 

en-gb	Potential sources include: 
cy-gb	Mae ffynonellau posibl yn cynnwys: 

en-gb	Legislation  and  Guidance  supporting  Air  Quality Improvements 
cy-gb	Deddfwriaeth a Chanllawiau sy'n cefnogi Gwelliannau i Ansawdd Aer 

en-gb	The framework for air quality policy is governed by international, European and domestic policies and legislation. 
cy-gb	Mae'r fframwaith ar gyfer polisi ansawdd aer yn cael ei lywodraethu gan bolisïau a deddfwriaeth ryngwladol, Ewropeaidd a domestig. 

en-gb	Air quality issues need to be tackled at local, national and international scales to be effective. 
cy-gb	Mae angen mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfeydd lleol, cenedlaethol a rhyngwladol i fod yn effeithiol. 

en-gb	Although air quality is a devolved matter, the UK government ensures that UK policies meet international and European agreements. 
cy-gb	Er bod ansawdd aer yn fater datganoledig, mae Llywodraeth y DU yn sicrhau bod polisïau'r DU yn bodloni cytundebau rhyngwladol ac Ewropeaidd. 

en-gb	European Legislation 
cy-gb	Deddfwriaeth Ewropeaidd 

en-gb	National improvements have been driven by European Directives, including those that set limits on:  
cy-gb	Mae gwelliannau cenedlaethol wedi'u llywio gan Gyfarwyddebau Ewropeaidd, gan gynnwys y rhai sy'n pennu terfynau ar:  

en-gb	concentrations of pollutants in ambient air (for example, the Ambient Air Quality Directive (AAQD) 2008/50/EC sets limits for ambient concentrations for a number of important pollutants);  
cy-gb	grynodiadau llygryddion yn aer yr amgylchedd (er enghraifft, mae Cyfarwyddeb Ansawdd Aer yr Amgylchedd (AAQD) 2008/50/EC yn gosod terfynau ar gyfer crynodiadau yn yr amgylchedd ar gyfer amryw o lygryddion pwysig);  

en-gb	annual pollutant emission targets for each Member State, helping to tackle trans-boundary pollution (for example, the EU National Emission Ceilings Directive , along with the United Nations Economic Commission for Europe’s (UNECE)  international  agreement,  the  Convention  on  Long-range Transboundary Air Pollution (‘the Gothenburg Protocol’)); and  
cy-gb	targedau allyriadau llygryddion blynyddol ar gyfer pob Aelod-wladwriaeth, gan helpu i fynd i'r afael â llygredd trawsffiniol (er enghraifft, Cyfarwyddeb Terfynau Uchaf Allyriadau Cenedlaethol yr UE, ynghyd â chytundeb rhyngwladol Comisiwn Economaidd Ewrop y Cenhedloedd Unedig (UNECE), y Confensiwn ar Lygredd Aer Trawsffiniol Pellgyrhaeddol (‘Protocol Gothenburg’)); a  

en-gb	concentrations of pollutants from specific sources (for example, industrial emissions to air regulated by NRW or a local authority, and car and lorry exhaust pipe emissions). 
cy-gb	chrynodiadau llygryddion o ffynonellau penodol (er enghraifft, allyriadau diwydiannol i aer sy'n cael eu rheoleiddio gan CNC neu awdurdod lleol, ac allyriadau o bibellau egsôst ceir a lorïau). 

en-gb	The Ambient Air Quality Directive (AAQD) 2008/50/EC sets legally binding limits (termed ‘limit values’) for concentrations of sulphur dioxide, nitrogen dioxide, benzene, carbon monoxide, lead and particulate matter (PM 10 ) . 
cy-gb	Mae Cyfarwyddeb Ansawdd Aer yr Amgylchedd (AAQD) 2008/50/EC yn gosod terfynau sy’n rhwymo’n gyfreithiol (a elwir yn ‘werthoedd terfyn’) ar gyfer crynodiadau sylffwr deuocsid, nitrogen deuocsid, bensen, carbon monocsid, plwm a deunydd gronynnol (PM 10 ). 

en-gb	The Directive requires that Member States report annually on air quality within zones designated under the Directive. 
cy-gb	Mae'r Gyfarwyddeb yn ei gwneud hi’n ofynnol i Aelodwladwriaethau gyflwyno adroddiad blynyddol ar ansawdd aer mewn parthau sydd wedi’u dynodi o dan y Gyfarwyddeb. 

en-gb	When limits are exceeded, the Directive requires the publication of air quality plans to set out actions which achieve compliance as soon as possible. 
cy-gb	Pan gaiff terfynau eu croesi, mae'r Gyfarwyddeb yn ei gwneud hi’n ofynnol cyhoeddi cynlluniau ansawdd aer i nodi camau gweithredu sy'n sicrhau cydymffurfiaeth cyn gynted â phosibl. 

en-gb	The Directive is implemented in Wales through the Air Quality Standards (Wales) Regulations 2010.  
cy-gb	Gweithredir y Gyfarwyddeb yng Nghymru trwy Reoliadau Safonau Ansawdd Aer (Cymru) 2010. 

en-gb	Wales is divided into 4 zones: 
cy-gb	Mae Cymru wedi'i rhannu'n 4 parth: 

en-gb	Two urban agglomeration zones (Cardiff and Swansea) 
cy-gb	Dau barth crynodrefi (Caerdydd ac Abertawe) 

en-gb	Two non-agglomeration zones (North Wales and South Wales) 
cy-gb	Dau barth nad ydynt yn grynodrefi (y Gogledd a’r De) 

en-gb	The only limit value the UK currently fails to meet is set with respect to annual mean concentrations of nitrogen dioxide (NO 2 ). 
cy-gb	Yr unig werth terfyn mae'r DU yn methu â'i fodloni ar hyn o bryd yw'r un a bennwyd ar gyfer crynodiadau cymedrig blynyddol nitrogen deuocsid (NO 2 ). 

en-gb	Wales Ambient Air Quality Directive Zones 
cy-gb	Parthau Cyfarwyddeb Ansawdd Aer yr Amgylchedd Cymru 

en-gb	The National Emission Ceilings Directive (NECD) 
cy-gb	Y Gyfarwyddeb Terfynau Uchaf Allyriadau Cenedlaethol (NECD) 

en-gb	The UK is a Party to the 1979 Convention on Long-Range Transboundary Air Pollution of the UNECE and the original 1999 Gothenburg Protocol to the Convention which sets emission limits for four air pollutants. 
cy-gb	Mae'r DU yn rhan o Gonfensiwn 1979 ar Lygredd Aer Trawsffiniol Pellgyrhaeddol UNECE a Phrotocol Gothenburg gwreiddiol 1999 i'r Confensiwn sy'n pennu terfynau uchaf allyriadau ar gyfer pedwar llygrydd aer. 

en-gb	The UK currently meets all EU and international emission reduction commitments. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae’r DU yn cydymffurfio â holl ymrwymiadau’r UE ac ymrwymiadau rhyngwladol ar gyfer lleihau allyriadau. 

en-gb	The NECD  implements the commitments agreed under the 2012 amendment to the 1999 Gothenburg Protocol. 
cy-gb	Mae'r NECD  yn gweithredu'r ymrwymiadau y cytunwyd arnynt o dan welliant 2012 i Brotocol Gothenburg 1999. 

en-gb	The 2012 amendment was agreed among Parties with a view to further improving the protection of human health and the environment through the establishment of emission reduction commitments for five air pollutants to be achieved by 2020 and updating emission limit values of air pollutants at source.  
cy-gb	Cytunwyd ar welliant 2012 ymysg y Partïon gyda'r bwriad o ddiogelu iechyd pobl a'r amgylchedd yn well fyth trwy bennu ymrwymiadau lleihau allyriadau ar gyfer pum llygrydd aer i'w cyflawni erbyn 2020 a diweddaru gwerthoedd terfyn allyriadau llygryddion aer yn y tarddiad.  

en-gb	 See: 
cy-gb	 Gweler: 

en-gb	https://www.eea.europa.eu/themes/air/national - emission - ceilings (accessed 08/07/2019) 
cy-gb	https://www.EEA.europa.eu/themes/air/National - Emission - ceilings (fel ar 08/07/2019) 

en-gb	The objective of the NECD is to reduce air pollution and reduce trans-boundary pollution, which is consistent with the Welsh Government’s aim to improve air quality. 
cy-gb	Amcan y NECD yw lleihau llygredd aer a lleihau llygredd trawsffiniol, sy'n gyson â nod Llywodraeth Cymru i wella ansawdd aer. 

en-gb	The Directive requires overall reductions in UK anthropogenic emissions of five damaging air pollutants: 
cy-gb	Mae'r Gyfarwyddeb yn gofyn am ostyngiadau cyffredinol yn allyriadau anthropogenig y DU o bum llygrydd aer niweidiol: 

en-gb	NO x , NMVOCs, SO 2 , NH 3  and PM 2.5 , compared with levels in 2005. 
cy-gb	NO x , NMVOCs, SO 2 , NH 3  a PM 2.5 , o gymharu â lefelau yn 2005. 

en-gb	These national emission reduction commitments need to be met in two phases, from 2020 to 2029, with more stringent levels to be met from 2030 onwards. 
cy-gb	Mae angen bodloni'r ymrwymiadau cenedlaethol hyn i leihau allyriadau mewn dau gam, o 2020 i 2029, gyda lefelau llymach i'w bodloni o 2030 ymlaen. 

en-gb	The more ambitious reduction commitments agreed for 2030 are designed to reduce the health impacts of air pollution by half compared with 2005. 
cy-gb	Mae'r ymrwymiadau lleihau mwy uchelgeisiol y cytunwyd arnynt ar gyfer 2030 wedi'u cynllunio i haneru effeithiau llygredd aer ar iechyd o gymharu â 2005. 

en-gb	It also ensures that the emission ceilings for 2010 set in the earlier directive (Directive 2001/81/EC), remain applicable for Member States until the end of 2019.The NECD entered into force on 31 December 2016.  
cy-gb	Mae’n sicrhau hefyd fod y terfynau uchaf allyriadau ar gyfer 2010 a bennwyd yn y gyfarwyddeb gynharach (Cyfarwyddeb 2001/81/EC) yn dal i fod yn berthnasol i Aelod-wladwriaethau tan ddiwedd 2019. Daeth y NECD i rym ar 31 Rhagfyr 2016.  

en-gb	Welsh Government is working in partnership with the other UK countries to manage emissions and transboundary pollution in order to achieve our shared objectives. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio mewn partneriaeth â gwledydd eraill y DU i reoli allyriadau a llygredd trawsffiniol er mwyn cyflawni'r amcanion a rennir gennym. 

en-gb	The Welsh Government, in conjunction with UK Government and the other devolved administrations, published its plans and associated evidence in April 2019 to achieve the UK’s future emission reduction commitments within the UK National Air Pollution Control Programme 9 . 
cy-gb	Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru, ar y cyd â Llywodraeth y DU a'r gweinyddiaethau datganoledig eraill, ei chynlluniau a thystiolaeth gysylltiedig ym mis Ebrill 2019 i gyflawni ymrwymiadau’r DU i leihau allyriadau yn y dyfodol o fewn Rhaglen Rheoli Llygredd Aer Genedlaethol y DU . 

en-gb	The ambitious commitments to be met by 2030 aim to reduce the health impacts of air pollution by half compared with 2005.  
cy-gb	Mae’r ymrwymiadau uchelgeisiol sydd i’w gwireddu erbyn 2030 yn ceisio haneru effeithiau iechyd llygredd aer o gymharu â lefelau 2005.  

en-gb	The table below shows the percentage reductions in emissions required by 2020 and 2030 compared with emissions in 2005. 
cy-gb	Mae'r tabl isod yn dangos y gostyngiadau canrannol mewn allyriadau sy'n ofynnol erbyn 2020 a 2030 o gymharu ag allyriadau 2005. 

en-gb	Table: 
cy-gb	Tabl: 

en-gb	UK Emission Reduction Commitments (ERCs) (% reduction from 2005 baselines) 
cy-gb	Ymrwymiadau Lleihau Allyriadau (ERCs) y DU (% y gostyngiad o linellau sylfaen 2005) 

en-gb	We have assessed a range of measures from all emission sectors to reduce total emissions of pollutants in Wales. 
cy-gb	Rydym wedi asesu ystod o fesurau o bob sector allyriadau er mwyn lleihau cyfanswm allyriadau llygryddion yng Nghymru. 

en-gb	The table below shows the effectiveness of the measures in reducing total emissions across Wales and, to put them into context, how they compare to a notional Welsh share of the UK ERCs. 
cy-gb	Mae'r tabl isod yn dangos pa mor effeithiol yw'r mesurau o ran lleihau cyfanswm yr allyriadau ledled Cymru ac, er mwyn eu rhoi yn eu cyd-destun, sut y maent yn cymharu â chyfran dybiannol Cymru o ERCs y DU. 

en-gb	For the purposes of illustration, the notional Welsh share of UK ERCs is based on the application of the same percentage ERCs as set for the UK with 2005 emissions in Wales used as a baseline.  
cy-gb	Fel enghraifft, mae cyfran dybiannol Cymru o ERCs y DU yn seiliedig ar ddefnyddio'r un ganran o ERCs a bennwyd ar gyfer y DU, gan ddefnyddio allyriadau 2005 yng Nghymru fel llinell sylfaen. 

en-gb	(*) Based on NAEI estimates for 2016 and assuming future emissions do not change except when reduced by measures 
cy-gb	(*) Yn seiliedig ar amcangyfrifon NAEI ar gyfer 2016 a gan dybio na fydd allyriadau'r dyfodol yn newid, ac eithrio pan gânt eu lleihau gan fesurau 

en-gb	These estimates show that we should be able to meet this notional Welsh share of UK emission ceilings with the measures set out in this document. 
cy-gb	Mae'r amcangyfrifon hyn yn dangos y dylem ni allu bodloni cyfran dybiannol Cymru o derfynau uchaf allyriadau’r DU gyda'r mesurau a nodir yn y ddogfen hon. 

en-gb	Based on the most costeffective measures, efforts in the industry, transport and domestic sectors are required in order to meet the ceilings in 2025 and 2030. 
cy-gb	Yn seiliedig ar y mesurau mwyaf cost-effeithiol, mae angen ymdrechion yn y sectorau diwydiant, trafnidiaeth a domestig er mwyn bodloni'r terfynau uchaf yn 2025 a 2030. 

en-gb	Reductions in ammonia are almost entirely associated with efforts in the agriculture sector.  
cy-gb	Mae gostyngiadau mewn amonia yn gysylltiedig yn gyfan gwbl bron ag ymdrechion yn y sector amaethyddiaeth. 

en-gb	Analysis shows without new actions the UK would be unlikely to meet its emission reduction commitments for PM 2.5 and NH 3  in 2020 and its commitments for all five pollutants in 2030. 
cy-gb	Dengys dadansoddiad na fyddai'r DU yn debygol o gyflawni ei hymrwymiadau i leihau allyriadau ar gyfer PM 2.5  ac NH 3  yn 2020 a'i hymrwymiadau ar gyfer pob un o'r pum llygrydd yn 2030 heb gamau gweithredu newydd. 

en-gb	However, the measures in this plan, together with measures planned across the UK , are likely to help achieve the UK’s emission reduction commitments for all pollutants in 2020 and 2030. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r mesurau yn y cynllun hwn, ynghyd â mesurau arfaethedig ledled y DU , yn debygol o helpu i gyflawni ymrwymiadau lleihau allyriadau'r DU ar gyfer pob llygrydd yn 2020 a 2030. 

en-gb	 Clean Air Strategy, DEFRA, 
cy-gb	 Strategaeth Aer Glân, DEFRA, 

en-gb	https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/77 0715/clean-air-strategy-2019.pdf 
cy-gb	https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/77 0715/clean - air - strategy - 2019.pdf

en-gb	Noise Pollution and Soundscape 
cy-gb	Llygredd Sŵn a Seinwedd 

en-gb	Airborne environmental noise pollution, meaning unwanted or harmful sound from transport and industry, has been ranked by the WHO as the second biggest environmental contributor to the burden of disease in Europe after ambient air pollution. 
cy-gb	Mae llygredd sŵn amgylcheddol a gludir yn yr awyr, sy'n golygu sŵn annymunol neu niweidiol o drafnidiaeth a diwydiant, wedi cael ei raddio gan WHO fel yr ail gyfrannwr amgylcheddol mwyaf at faich clefyd yn Ewrop ar ôl llygredd aer yr amgylchedd. 

en-gb	The Defra-led Interdepartmental Group on Costs and Benefits noise subject group has estimated the social cost of road traffic noise in England alone at between £7bn and £10bn per year. 
cy-gb	Mae grŵp sŵn y Grŵp Rhyngadrannol ar Gostau a Buddiannau dan arweiniad Defra yn amcangyfrif bod cost gymdeithasol sŵn traffig ffyrdd yn Lloegr yn unig rhwng £7 biliwn a £10 biliwn y flwyddyn. 

en-gb	The Welsh Government’s noise maps suggest that the homes of more than 200,000 people across Wales are exposed to road traffic noise levels exceeding the WHO’s night noise guidelines. 
cy-gb	Mae mapiau sŵn Llywodraeth Cymru yn awgrymu bod cartrefi mwy na 200,000 o bobl ledled Cymru yn dod i gysylltiad â lefelau sŵn traffig ffyrdd sy'n uwch na chanllawiau sŵn nos WHO. 

en-gb	Environmental noise has much in common with air pollution. 
cy-gb	Mae gan sŵn amgylcheddol lawer yn gyffredin â llygredd aer. 

en-gb	The sources of air and environmental noise pollution tend to be either identical or else closely linked, their transmission pathways are similar, and the most affected receptors are also often the same, typically the people situated closest to the source. 
cy-gb	Mae ffynonellau llygredd aer a sŵn amgylcheddol yn tueddu i fod naill ai yn union yr un fath neu fod cysylltiad agos rhyngddynt, mae eu llwybrau trosglwyddo yn debyg ac mae'r derbynyddion yr effeithir arnynt fwyaf yn aml yr un fath hefyd, sef y bobl sydd agosaf at y ffynhonnell gan amlaf. 

en-gb	For road traffic travelling at a fixed speed, emissions of both air and noise pollution increase or decrease in proportion to the number of vehicles. 
cy-gb	Ar gyfer traffig ffyrdd sy'n teithio ar gyflymder sefydlog, bydd allyriadau llygredd aer a sŵn yn cynyddu neu'n gostwng yn gymesur â nifer y cerbydau. 

en-gb	The noisiest and dirtiest vehicles are often the same, as are the quietest and cleanest. 
cy-gb	Yr un rhai yw’r cerbydau mwyaf swnllyd a budr yn aml, ac mae’r un peth yn wir am y rhai tawelaf a glanaf. 

en-gb	The levels of both air and noise pollution are highest at the road itself and fall off with distance. 
cy-gb	Mae lefelau llygredd aer a sŵn ar eu huchaf ar y ffordd ei hun, ac yn gostwng gyda phellter. 

en-gb	Buildings and terrain can obstruct or channel both air and noise pollution. 
cy-gb	Gall adeiladau a thirwedd rwystro neu sianelu llygredd aer a sŵn. 

en-gb	Traffic travelling at very high speeds and congested traffic can result in high levels of both air and noise pollution. 
cy-gb	Gall traffig sy'n teithio ar gyflymder uchel iawn a thagfeydd traffig arwain at lefelau uchel o lygredd aer a sŵn. 

en-gb	In addition, some adverse health effects have been linked to both air and noise pollution, for example increased risk of cardiovascular disease. 
cy-gb	Yn ogystal, mae rhai effeithiau iechyd andwyol yn gysylltiedig â llygredd aer a sŵn, er enghraifft, mwy o risg o glefyd cardiofasgwlaidd. 

en-gb	For all these reasons, it makes sense to consider both forms of airborne traffic pollution together. 
cy-gb	Am yr holl resymau hyn, mae'n gwneud synnwyr i ystyried y ddau fath o lygredd traffig a gludir yn yr awyr gyda'i gilydd. 

en-gb	Pursuing them separately would at best result in duplication of effort and missed opportunities, at worst in the implementation of conflicting policies. 
cy-gb	Byddai eu hystyried ar wahân yn arwain at ddyblygu ymdrech a cholli cyfleoedd ar y gorau, ac ar ei waethaf gallai arwain at weithredu polisïau sy'n gwrthdaro. 

en-gb	The purpose of air quality management is to improve human health and quality of life. 
cy-gb	Diben rheoli ansawdd aer yw gwella iechyd ac ansawdd bywyd pobl. 

en-gb	This improvement to health and quality of life will be greater if improved soundscapes are achieved alongside reductions in air pollution. 
cy-gb	Bydd y gwelliant hwn i iechyd ac ansawdd bywyd yn fwy os cyflawnir gwell seinweddau ochr yn ochr â gostyngiadau mewn llygredd aer. 

en-gb	The Welsh Government Natural Resources Policy (2017)  sets out that a mix of actions to address air and noise pollution are needed, both to address pollution from traffic and others sources and to improve the ability of the natural environment to absorb pollutants through tree planting and green infrastructure and to restore sensitive habitats damaged by air pollution. 
cy-gb	Mae Polisi Adnoddau Naturiol Llywodraeth Cymru (2017)  yn nodi bod angen cymysgedd o gamau i fynd i'r afael â llygredd aer a sŵn, i fynd i'r afael â llygredd o draffig a ffynonellau eraill ac i wella gallu'r amgylchedd naturiol i amsugno llygryddion trwy blannu coed a seilwaith gwyrdd ac i adfer cynefinoedd sensitif sy'n cael eu difrodi gan lygredd aer. 

en-gb	https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019 - 06/natural - resources - policy.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019 - 06/polisi - adnoddau - naturiol - cenedlaethol.pdf 12 https://llyw.cymru/cynllun - gweithredu - swn - seinwedd - 2018 - i - 2023

en-gb	In December 2018, the Welsh Government published its ‘Noise and Soundscape Action Plan 2018-2023’ . 
cy-gb	Ym mis Rhagfyr 2018, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei ‘Chynllun Gweithredu Sŵn a Seinwedd 2018-2023’ 12 . 

en-gb	This is the Welsh Government’s central noise policy document, and has been produced collaboratively with local authorities and other public bodies. 
cy-gb	Dyma ddogfen polisi sŵn ganolog Llywodraeth Cymru, ac fe'i lluniwyd ar y cyd ag awdurdodau lleol a chyrff cyhoeddus eraill. 

en-gb	It outlines the Welsh public sector’s strategic policy direction in relation to noise and soundscape management for the next five years. 
cy-gb	Mae'n amlinellu cyfeiriad polisi strategol y sector cyhoeddus yng Nghymru mewn perthynas â rheoli sŵn a seinwedd ar gyfer y pum mlynedd nesaf. 

en-gb	It has a broader focus than simply clamping down on the decibels, recognising that we also need to create appropriate soundscapes, meaning the right acoustic environment in the right time and place. 
cy-gb	Mae ganddo ffocws ehangach na dim ond lleihau’r desibelau, gan gydnabod bod angen i ni hefyd greu seinweddau priodol, sy'n golygu'r amgylchedd acwstig cywir ar yr amser cywir ac yn y lle cywir. 

en-gb	Towns and cities should contain a variety of soundscapes appropriate to the land use. 
cy-gb	Dylai trefi a dinasoedd gynnwys amrywiaeth o seinweddau sy'n briodol i ddefnydd tir. 

en-gb	Key points in the noise and soundscape action plan include the following: 
cy-gb	Mae’r pwyntiau allweddol yn y cynllun gweithredu sŵn a seinwedd yn cynnwys y canlynol: 

en-gb	The Welsh Government expects public bodies subject to the Well-being of Future Generations Act to follow the five ways of working contained in that Act when managing noise and soundscapes. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i gyrff cyhoeddus sy'n ddarostyngedig i Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol ddilyn y pum ffordd o weithio yn y Ddeddf honno wrth reoli sŵn a seinweddau. 

en-gb	By defining environmental noise as airborne pollution within our Clean Air Programme, we will create and pursue any opportunities to further align noise/soundscape and air quality policy and regulation in Wales over the course of the next five years, in order to achieve multiple benefits from our actions. 
cy-gb	Trwy ddiffinio sŵn amgylcheddol fel llygredd aer o fewn ein Rhaglen Aer Glân, byddwn yn creu ac yn mynd ar drywydd unrhyw gyfleoedd i alinio sŵn/seinwedd a pholisi a rheoleiddiadau ansawdd aer yng Nghymru yn ystod y pum mlynedd nesaf, er mwyn sicrhau manteision lluosog o'n gweithredoedd. 

en-gb	We will build upon the new air quality and soundscape content of Planning Policy Wales as we take forward Wales’ first statutory National Development Framework and produce further guidance on air and soundscape quality to assist local planning authorities in Wales. 
cy-gb	Byddwn yn adeiladu ar gynnwys ansawdd aer a seinwedd newydd Polisi Cynllunio Cymru wrth i ni fwrw ymlaen â Fframwaith Datblygu Cenedlaethol statudol cyntaf Cymru a chynhyrchu canllawiau pellach ar ansawdd aer a seinwedd i gynorthwyo awdurdodau cynllunio lleol yng Nghymru. 

en-gb	In particular, we will conduct a detailed review of TAN11: 
cy-gb	Yn benodol, byddwn yn cynnal adolygiad manwl o TAN11: 

en-gb	Noise with a view to replacing it with a new TAN addressing air quality and soundscape. 
cy-gb	Sŵn gyda’r nod o’i ddisodli gyda TAN newydd sy’n mynd i'r afael ag ansawdd aer a seinwedd. 

en-gb	Domestic Legislation  
cy-gb	Deddfwriaeth Ddomestig  

en-gb	Welsh Government has responsibility for air quality policy in Wales and works collaboratively with the UK Government to achieve our statutory objectives. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gyfrifol am bolisi ansawdd aer yng Nghymru ac mae'n cydweithio â Llywodraeth y DU i gyflawni ein hamcanion statudol. 

en-gb	Welsh Government’s ability to take action in relation to air quality is limited to taking steps that fall within the scope of the matters within the devolved competence of the Welsh Ministers and the National Assembly for Wales.  
cy-gb	Mae gallu Llywodraeth Cymru i weithredu mewn perthynas ag ansawdd aer wedi'i gyfyngu i gamau sy'n dod o fewn cwmpas y materion sydd o fewn cymhwysedd datganoledig Gweinidogion Cymru a Chynulliad Cenedlaethol Cymru.  

en-gb	Under the Environment Act 1995, local authorities tackle air quality issues at a local scale through the Local Air Quality Management process (LAQM). 
cy-gb	O dan Ddeddf yr Amgylchedd 1995, mae awdurdodau lleol yn mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol trwy'r broses Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM). 

en-gb	LAQM requires local authorities to review and assess air quality, producing action plans where air quality is found to be at risk of exceeding pollutant objectives.  
cy-gb	Mae LAQM yn ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol adolygu ac asesu ansawdd aer, gan gynhyrchu cynlluniau gweithredu os oes risg na fydd ansawdd aer yn bodloni amcanion llygryddion.  

en-gb	Assessment of air quality is focused on locations where members of the public are regularly present and where there is exposure to the pollutant in question over the timescale for which the air quality objective is defined. 
cy-gb	Mae asesu ansawdd aer yn canolbwyntio ar leoliadau lle mae aelodau'r cyhoedd yn bresennol yn rheolaidd a lle gallant ddod i gysylltiad â'r llygrydd dan sylw dros y raddfa amser y diffinnir yr amcan ansawdd aer ar ei chyfer. 

en-gb	Local Authorities have powers to regulate industry, domestic emissions and management of traffic (parking, access restriction, signalling and infrastructure etc.). 
cy-gb	Mae gan Awdurdodau Lleol bwerau i reoleiddio diwydiant, allyriadau domestig a rheoli traffig (parcio, cyfyngu ar fynediad, signalau a seilwaith ac ati.). 

en-gb	They are legally obliged to demonstrate they are doing everything reasonably possible to work towards the legal objective values. 
cy-gb	Mae rhwymedigaeth gyfreithiol arnynt i ddangos eu bod yn gwneud popeth sy'n rhesymol bosibl i weithio tuag at y gwerthoedd gwrthrychol cyfreithiol. 

en-gb	Welsh Ministers also have a wide range of powers under the Act in relation to the setting of air quality standards and objectives, conferring powers on local authorities to help achieve the standards and objectives, prohibiting certain pollutant emission activities (including vehicle access restriction), provision in relation to charging and enforcement and requiring local authorities to undertake further monitoring. 
cy-gb	Yn ogystal, mae gan Weinidogion Cymru ystod eang o bwerau o dan y Ddeddf mewn perthynas â phennu safonau ac amcanion ansawdd aer, gan roi pwerau i awdurdodau lleol helpu i gyflawni'r safonau a'r amcanion, gwahardd rhai gweithgareddau sy’n allyrru llygryddion (gan gynnwys cyfyngu mynediad ar gyfer cerbydau), darpariaeth mewn perthynas â chodi tâl a gorfodi a'i gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol ymgymryd â gwaith monitro pellach. 

en-gb	Separate to this, local authorities have duties to investigate nuisance smoke, fumes, odours and dust complaints made by members of the public. 
cy-gb	Ar wahân i hyn, mae gan awdurdodau lleol ddyletswyddau i ymchwilio i gwynion ynghylch mwg sy’n niwsans, mygdarth, arogleuon a llwch a wneir gan aelodau'r cyhoedd. 

en-gb	Welsh Ministers have a range of powers to restrict, prohibit or control polluting activities and the emissions of pollutants. 
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru ystod o bwerau i gyfyngu, gwahardd neu reoli gweithgareddau llygru ac allyriadau llygryddion. 

en-gb	Many of these powers are exercised by other public bodies e.g. 
cy-gb	Mae llawer o'r pwerau hyn yn cael eu harfer gan gyrff cyhoeddus eraill e.e. 

en-gb	NRW and local authorities. 
cy-gb	CNC ac awdurdodau lleol. 

en-gb	Examples include: 
cy-gb	Mae enghreifftiau'n cynnwys: 

en-gb	The Pollution Prevention and Control Act 1999, with powers to prohibit activities otherwise than in accordance with an environmental permit. 
cy-gb	Deddf Atal a Rheoli Llygredd 1999, gyda phwerau i wahardd gweithgareddau ac eithrio yn unol â thrwydded amgylcheddol. 

en-gb	The power is exercisable in relation to any activity capable of causing environmental pollution or otherwise preventing or controlling emissions capable of causing pollution.  
cy-gb	Gellir arfer y pŵer mewn perthynas ag unrhyw weithgarwch a all achosi llygredd amgylcheddol neu er mwyn atal neu reoli allyriadau sy'n gallu achosi llygredd.  

en-gb	Where a permit is required, permit conditions that can be imposed can include conditions relating to limits for emissions to air.   
cy-gb	Pan fo angen trwydded, gall yr amodau y gellir eu gosod ar y drwydded gynnwys amodau sy'n ymwneud â therfynau ar gyfer allyriadau i’r aer.   

en-gb	The Clean Air Act (CAA) was originally introduced to address air pollution from smog caused by widespread burning of coal for residential heating and by industry in order to reduce pollution from smoke, grit, dust and fumes. 
cy-gb	Cyflwynwyd y Ddeddf Aer Glân (CAA) yn wreiddiol i fynd i'r afael â llygredd aer o fwrllwch a achoswyd wrth i lawer o lo gael ei losgi er mwyn gwresogi cartrefi a chan ddiwydiant er mwyn lleihau llygredd o fwg, graean, llwch a mygdarth. 

en-gb	The Clean Air Act (CAA) 1993 covers Wales, England and Scotland; there is separate legislation for Northern Ireland. 
cy-gb	Mae Deddf Aer Glân (CAA) 1993 yn cwmpasu Cymru, Lloegr a'r Alban; mae deddfwriaeth ar wahân ar gyfer Gogledd Iwerddon. 

en-gb	The CAA deals with the designation (by local authorities) of ‘smoke control areas’ i.e. areas within which emission of ‘smoke… from a chimney of any building’ is a criminal offence unless the emission is from an ‘authorised fuel’ or an ‘exempted class of fireplace.  
cy-gb	Mae'r CAA yn ymdrin â dynodi (gan awdurdodau lleol) ‘ardaloedd rheoli mwg’ h.y. ardaloedd lle mae allyrru mwg o simnai unrhyw adeilad yn drosedd oni bai bod yr allyriad yn dod o danwydd awdurdodedig neu fath o le tân sydd wedi’i eithrio. 

en-gb	The legislation targets smoke emission from chimneys and premises, smoke emissions from non-residential furnaces, and domestic combustion of fuels. 
cy-gb	Mae'r ddeddfwriaeth yn targedu allyriadau mwg o simneiau ac eiddo, allyriadau mwg o ffwrneisi dibreswyl a hylosgi tanwyddau mewn cartrefi. 

en-gb	Welsh Ministers have powers to authorise the fuels, and exempt the classes of fireplace, which can be used in smoke control areas. 
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru bwerau i awdurdodi'r tanwyddau, ac eithrio’r mathau o le tân, y gellir eu defnyddio mewn ardaloedd rheoli mwg. 

en-gb	Welsh Ministers also have powers under this Act to direct a local authority to measure and record levels of air pollution. 
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru bwerau hefyd o dan y Ddeddf hon i gyfarwyddo awdurdod lleol i fesur a chofnodi lefelau llygredd aer. 

en-gb	The Environmental Protection Act 1990 – Section 140 – power to prohibit the use, supply or storage of substances for the protection of public and environmental health. 
cy-gb	Deddf Diogelu'r Amgylchedd 1990 – Adran 140 – pŵer i wahardd defnyddio, cyflenwi neu storio sylweddau er mwyn diogelu iechyd y cyhoedd a'r amgylchedd. 

en-gb	This power has recently been used by the Welsh Ministers in relation to ‘microbeads’. 
cy-gb	Mae'r pŵer hwn wedi'i ddefnyddio'n ddiweddar gan Weinidogion Cymru mewn perthynas â ‘microbelenni’. 

en-gb	In relation to air quality, it could potentially be used to restrict the supply of substances such as wet wood for domestic combustion (which is associated with high emissions of fine particulate matter), for example. 
cy-gb	O ran ansawdd aer, mae'n bosibl y gellid ei ddefnyddio i gyfyngu ar y cyflenwad o sylweddau megis coed gwlyb ar gyfer hylosgi domestig (sy'n gysylltiedig ag allyriadau uchel o ddeunydd gronynnol mân), er enghraifft. 

en-gb	The Environment (Wales) Act 2016 sets out the approach for the sustainable management of natural resources in Wales, which will help to mitigate for and adapt to the impacts of climate change. 
cy-gb	Mae Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yn nodi'r dull o reoli adnoddau naturiol yng Nghymru mewn ffordd gynaliadwy, a fydd yn helpu i liniaru effeithiau'r newid yn yr hinsawdd ac addasu iddynt. 

en-gb	The Act draws on the United Nations Convention on Biological Diversity Ecosystem Approach. 
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn tynnu ar Ddull Rheoli ar Lefel yr Ecosystem Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Amrywiaeth Fiolegol. 

en-gb	The Act also builds on the Well-being of Future Generations (Wales) Act and Planning Act (Wales) 2015, putting in place a modern legislative approach that recognises that our water, land, air and sea are all interlinked and our economy, society and environment are all interdependent. 
cy-gb	Mae'r Ddeddf hefyd yn adeiladu ar Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a Deddf Cynllunio (Cymru) 2015, gan roi dull deddfwriaethol modern ar waith sy'n cydnabod bod ein dŵr, tir, aer a môr i gyd yn gydgysylltiedig a bod ein heconomi, ein cymdeithas a'n hamgylchedd i gyd yn dibynnu ar ei gilydd. 

en-gb	It sets out the requirements to manage, use and enhance Wales’ natural resources to deliver lasting, sustainable economic, social and environmental benefits. 
cy-gb	Mae'n nodi'r gofynion ar gyfer rheoli, defnyddio a gwella adnoddau naturiol Cymru er mwyn sicrhau manteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol cynaliadwy a pharhaol. 

en-gb	This approach also enables resilience of ecosystems to be considered as part of the decision making process for activities from the outset. 
cy-gb	Mae'r dull hwn yn golygu hefyd y gellir ystyried cydnerthedd ecosystemau fel rhan o'r broses o wneud penderfyniadau ar gyfer gweithgareddau o'r cychwyn cyntaf. 

en-gb	The Welsh Government’s overall commitment to biodiversity is set out in the Nature Recovery Action Plan (NRAP) , which states our ambition to reverse the decline in biodiversity, and our commitment to halting the loss of biodiversity. 
cy-gb	Mae ymrwymiad cyffredinol Llywodraeth Cymru i fioamrywiaeth wedi'i nodi yn y Cynllun Gweithredu Adfer Natur (NRAP) , sy'n nodi ein huchelgais i wrthdroi'r dirywiad mewn bioamrywiaeth, a'n hymrwymiad i atal colli bioamrywiaeth. 

en-gb	 Nature Recovery Plan, Welsh Government 2015. 
cy-gb	 Cynllun Gweithredu Adfer Natur, Llywodraeth Cymru 2015. 

en-gb	https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019 - 05/nature - recovery - action - plan - 2015.pdf  accessed 26/09/2019 
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019 - 05/cynllun - gweithredu - adfer - natur - 2015.pdf fel ar 26/09/2019 

en-gb	The Active Travel (Wales) Act 2013 requires local authorities to continuously improve facilities and routes for pedestrians and cyclists and to prepare maps identifying current and potential future routes for their use. 
cy-gb	Mae Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013 yn ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol wella cyfleusterau a llwybrau ar gyfer cerddwyr a beicwyr yn barhaus, a pharatoi mapiau sy'n nodi'r llwybrau presennol a llwybrau posibl i'w defnyddio yn y dyfodol. 

en-gb	The Act also requires new road schemes (including road improvement schemes) to consider the needs of pedestrians and cyclists at design stage. 
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn ei gwneud hi’n ofynnol hefyd i gynlluniau ffyrdd newydd (gan gynnwys cynlluniau gwella ffyrdd) ystyried anghenion cerddwyr a beicwyr yn y cam dylunio. 

en-gb	Under The Road Traffic (Vehicle Emissions) (Fixed Penalty) (Wales) Regulations 2003, local authorities can stop the commission of statutory idling offences and issue fixed penalty notices in respect of such offences.  
cy-gb	O dan Reoliadau Traffig Ffyrdd (Allyriadau Cerbydau) (Cosbau Penodedig) (Cymru) 2003, gall awdurdodau lleol atal comisiynu troseddau statudol mewn perthynas â gadael i injan droi’n segur a chyhoeddi hysbysiadau cosb benodedig mewn perthynas â'r troseddau hynny. 

en-gb	How the Clean Air Plan for Wales will deliver Welsh Government Priorities and Principles 
cy-gb	Sut bydd y Cynllun Aer Glân i Gymru yn cyflawni Blaenoriaethau ac Egwyddorion Llywodraeth Cymru 

en-gb	Supporting delivery of our well-being goals 
cy-gb	Cefnogi'r gwaith o gyflawni ein nodau llesiant 

en-gb	This plan is set within the context of our obligations under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 (WFG) sustainable development principle, which places a duty on all public bodies in Wales to consider how their actions might impact in the long term, and how they will alleviate problems of poverty, health inequalities and climate change.  
cy-gb	Gosodir y cynllun hwn yng nghyd-destun ein rhwymedigaethau o dan egwyddor datblygu cynaliadwy Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, sy'n gosod dyletswydd ar bob corff cyhoeddus yng Nghymru i ystyried pa effaith y gallai eu gweithredoedd ei chael yn y tymor hir, a sut byddant yn lliniaru problemau tlodi, anghydraddoldebau iechyd a'r newid yn yr hinsawdd.  

en-gb	Natural Resources Policy 
cy-gb	Polisi Adnoddau Naturiol 

en-gb	This plan also supports the implementation of Wales’ natural resources policy.  
cy-gb	Mae’r cynllun hwn yn cefnogi’r gwaith o weithredu polisi adnoddau naturiol Cymru. 

en-gb	Part 1 of the Environment (Wales) Act 2016 sets out the ‘sustainable management of natural resources’ – an approach to managing Wales’ natural resources and ecosystems to ensure that the benefits they provide for our social, economic, environmental and cultural well-being are available now and for future generations. 
cy-gb	Mae Rhan 1 o Bolisi Adnoddau Naturiol  Gweinidog Cymru yn amlinellu’r blaenoriaethau cenedlaethol ar gyfer rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy. 

en-gb	The national priorities are the key ways in which Wales’ natural resources contribute across all the well-being goals. 
cy-gb	Y blaenoriaethau cenedlaethol yw’r ffyrdd allweddol y mae adnoddau naturiol Cymru yn cyfrannu ar draws yr holl nodau llesiant. 

en-gb	They have been developed to both address the challenges to our natural resources and realise the opportunities from them. 
cy-gb	Fe’u datblygwyd i fynd i’r afael â’r heriau sy’n wynebu ein hadnoddau naturiol ac i wireddu’r cyfleoedd sy’n deillio ohonynt. 

en-gb	The national priorities are: 
cy-gb	Dyma’r blaenoriaethau cenedlaethol: 

en-gb	 Natural Resources Policy - https://gov.wales/docs/desh/publications/170821 - natural - resources policy - en.PDF 
cy-gb	 Polisi Adnoddau Naturiol https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019 - 06/polisi - adnoddau naturiol - cenedlaethol.pdf 

en-gb	Natural Resources Wales Area Statements - https://naturalresources.wales/about - us/area statements/?lang=enA 
cy-gb	Datganiadau Ardal Cyfoeth Naturiol Cymru - https://naturalresources.wales/about - us/area statements/?lang=cy 

en-gb	Delivering nature-based solutions. 
cy-gb	Dod o hyd i atebion seiliedig ar natur. 

en-gb	Increasing resource efficiency and renewable energy. 
cy-gb	Cynyddu ynni adnewyddadwy a dulliau o ddefnyddio adnoddau’n fwy effeithlon. 

en-gb	Taking a place based approach. 
cy-gb	Mabwysiadu dull sy’n seiliedig ar leoedd. 

en-gb	The policy sets a key challenge of improving air and noise quality and recognises a mix of actions to address air and noise pollution are needed, both to address pollution from traffic and others sources, to improve the ability of the natural environment to absorb pollutants through tree planting and green infrastructure and to restore sensitive habitats damaged by air pollution. 
cy-gb	Mae’r polisi’n gosod her allweddol o wella ansawdd aer a sŵn ac yn cydnabod bod angen cymysgedd o gamau gweithredu i fynd i’r afael â llygredd aer a sŵn, i fynd i’r afael â llygredd o draffig ac o ffynonellau eraill, i wella gallu’r amgylchedd naturiol i amsugno llygryddion trwy blannu coed a seilwaith gwyrdd ac i adfer cynefinoedd sensitif a niweidiwyd gan lygredd aer. 

en-gb	Nature based solutions to improving air and noise quality such as tree planting and green infrastructure also have a huge potential for enabling wider benefits which contribute across all the well-being goals.  
cy-gb	Mae gan atebion seiliedig ar natur ar gyfer gwella ansawdd aer a sŵn megis plannu coed a seilwaith gwyrdd botensial enfawr o ran galluogi manteision ehangach sy’n cyfrannu ar draws yr holl nodau llesiant. 

en-gb	As well as the opportunities set out in the table below, these benefits include supporting climate mitigation and adaptation, tackling flood risk and supporting wider public health issues such as improved physical and mental health. 
cy-gb	Ynghyd â’r cyfleoedd a amlinellir yn y tabl isod, mae’r manteision hyn yn cynnwys cynorthwyo gyda lliniaru newid yn yr hinsawdd ac addasu iddo, mynd i’r afael â pherygl llifogydd a chefnogi materion iechyd y cyhoeddus ehangach megis gwell iechyd corfforol a meddyliol. 

en-gb	Natural Resources Wales’ area statements will support place based approaches linked to the challenges, opportunities and national priorities in the Natural Resources Policy. 
cy-gb	Bydd datganiadau ardal Cyfoeth Naturiol Cymru yn cefnogi dulliau seiliedig ar le sy’n gysylltiedig â’r heriau, y cyfleoedd a’r blaenoriaethau cenedlaethol yn y Polisi Adnoddau Naturiol. 

en-gb	They are a series of products which translate the national priorities into the action that can be taken across Wales. 
cy-gb	Maent yn gyfres o gynhyrchion sy’n troi’r blaenoriaethau cenedlaethol yn gamau y gellir eu cymryd ledled Cymru. 

en-gb	They set out a local evidence base for the sustainable management of natural resources, including in relation to air quality, and identify the opportunities where working together can help us deliver the national priorities, build ecosystem resilience and make the most of the benefits Wales’ natural resources and ecosystems provide for Well-being. 
cy-gb	Maent yn gosod sail dystiolaeth leol ar gyfer rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy, gan gynnwys mewn perthynas ag ansawdd aer, ac yn nodi’r cyfleoedd lle gall gweithio gyda’n gilydd ein helpu i gyflawni’r blaenoriaethau cenedlaethol, meithrin cydnerthedd ecosystemau a manteisio’n llawn ar y buddiannau mae adnoddau naturiol ac ecosystemau Cymru yn eu darparu ar gyfer Llesiant. 

en-gb	Local Development Plans, Public Service Board Well-being Assessments, National Park and AONB plans must have regard to this evidence. 
cy-gb	Rhaid i Gynlluniau Datblygu Lleol, Asesiadau Llesiant Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus a chynlluniau Parciau Cenedlaethol ac AHNE ystyried y dystiolaeth hon. 

en-gb	Public bodies must provide Natural Resources Wales with information it requires for both the State of Natural Resources Report and Area Statements. 
cy-gb	Rhaid i gyrff cyhoeddus ddarparu’r wybodaeth sydd ei hangen ar Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer yr Adroddiad ar Sefyllfa Adnoddau Naturiol a’r Datganiadau Ardal. 

en-gb	Natural Resources Wales can also ask public bodies to assist in addressing the priorities, risks and opportunities for the sustainable management of natural resources identified in Area Statements.    
cy-gb	Gall Cyfoeth Naturiol Cymru ofyn i gyrff cyhoeddus helpu i fynd i’r afael â’r blaenoriaethau, y risgiau a’r cyfleoedd ar gyfer rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy a nodir yn y Datganiadau Ardal hefyd.    

en-gb	To deliver the Natural Resources Policy, the priorities are being embedded into policy and plans across Welsh Government.   
cy-gb	I gyflawni’r Polisi Adnoddau Naturiol, mae’r blaenoriaethau yn cael eu hymgorffori mewn polisïau a chynlluniau ledled Llywodraeth Cymru.   

en-gb	In this context, the Plan contributes to the delivery of the policy and the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 Act goals, primarily toward achieving a healthier 
cy-gb	Yn y cyd-destun hwn, mae'r Cynllun yn cyfrannu at gyflawni’r polisi a nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, yn bennaf i gyflawni Cymru iachach a Chymru gydnerth, ac mae’n dangos ein hymrwymiad i fod yn Gymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang. 

en-gb	Wales and a resilient Wales, and demonstrates our commitment to being a globally responsible Wales. 
cy-gb	Bydd datblygu ein gwybodaeth, ein sgiliau a'n galluoedd i fynd i'r afael ag ansawdd aer a lleihau allyriadau niweidiol yn cyfrannu at fod yn Gymru lewyrchus. 

en-gb	Developing our knowledge, skills and capabilities in addressing air quality and reducing harmful emissions will contribute to being a prosperous Wales. 
cy-gb	Gallwn ddangos Cymru o gymunedau cydlynus trwy'r ffordd rydym yn mynd i'r afael â newid ar lefelau personol, cymdogaeth a 

en-gb	We can demonstrate a Wales of cohesive communities through the way in which we address change at personal, neighbourhood and spatial levels, and through our communities of interest (e.g. agricultural, business and industrial, cultural, historical and sporting, educational, environmental, technological, age-related) across Wales and the wider world.  
cy-gb	gofodol, a thrwy ein cymunedau buddiant (e.e. amaethyddiaeth, busnes a diwydiannol, diwylliannol, hanesyddol a chwaraeon, addysgol, amgylcheddol, technolegol, cysylltiedig ag oedran) ledled Cymru a'r byd ehangach.  

en-gb	Welsh Government, its public sector partners and stakeholders work together to address air quality using an integrated approach to deliver long-term sustainability and improvement. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru, ei phartneriaid yn y sector cyhoeddus a rhanddeiliaid yn gweithio gyda'i gilydd i fynd i'r afael ag ansawdd aer gan ddefnyddio dull integredig i sicrhau cynaliadwyedd a gwelliannau hirdymor. 

en-gb	Under the WFG Act, we have established average population exposure to nitrogen dioxide as one of the Welsh Government National Indicators used to measure progress towards well-being goals in Wales. 
cy-gb	O dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, rydym wedi nodi cysylltiad cyfartalog y boblogaeth â nitrogen deuocsid yn un o Ddangosyddion Cenedlaethol Llywodraeth Cymru i fesur cynnydd tuag at nodau llesiant yng Nghymru. 

en-gb	Regulations made under the Act require public services boards to consider air quality when carrying out their statutory assessments of local well-being. 
cy-gb	Mae Rheoliadau a wneir o dan y Ddeddf yn ei gwneud hi’n ofynnol i fyrddau gwasanaethau cyhoeddus ystyried ansawdd aer wrth gynnal eu hasesiadau statudol o lesiant lleol. 

en-gb	Well-being Goals and air quality 
cy-gb	Nodau Llesiant ac ansawdd aer 

en-gb	Goal  Description  Impacts  Clean Air Plan contribution 
cy-gb	Nod  Disgrifiad  Effeithiau  Cyfraniad y Cynllun Aer Glân 

en-gb	A prosperous Wales 
cy-gb	Cymru lewyrchus 

en-gb	An innovative, productive and low carbon society which recognises the limits of the global environment and therefore uses resources efficiently and proportionately (including acting on climate change); and which develops a skilled and well-educated population in an economy which generates wealth and provides employment opportunities, allowing people to take advantage of the wealth generated through securing decent work. 
cy-gb	Cymdeithas arloesol, gynhyrchiol, carbon isel sy’n cydnabod y terfynau sydd ar yr amgylchedd byd-eang ac sydd, o ganlyniad, yn defnyddio adnoddau mewn modd effeithlon a chymesur (gan gynnwys gweithredu ar newid yn yr hinsawdd); ac sy’n datblygu poblogaeth fedrus ac addysgedig mewn economi sy’n cynhyrchu cyfoeth ac yn cynnig cyfleoedd cyflogaeth , gan ganiatáu i bobl fanteisio ar y cyfoeth a gynhyrchir drwy gael gafael ar waith addas. 

en-gb	Impacts on businesses, competition and employment, productivity 
cy-gb	Effaith ar fusnesau, cystadleuaeth a chyflogaeth, cynhyrchiant 

en-gb	Effects of exposure to air pollution on health. 
cy-gb	Effeithiau cysylltiad â llygredd aer ar iechyd. 

en-gb	Action taken to improve air quality will support economic growth in Wales.  
cy-gb	Bydd y camau a gymerir i wella ansawdd aer yn cefnogi twf economaidd yng Nghymru.  

en-gb	Wales is dependent on a productive workforce and attractive places for businesses to invest.   
cy-gb	Mae Cymru'n ddibynnol ar weithlu cynhyrchiol a lleoedd deniadol i fusnesau fuddsoddi ynddynt.   

en-gb	A healthy workforce and clean environment would contribute to prosperity through a productive workforce.  
cy-gb	Byddai gweithlu iach ac amgylchedd glân yn cyfrannu at lewyrch drwy sicrhau gweithlu cynhyrchiol. 

en-gb	Improvements in health reduce medical and health costs. 
cy-gb	Mae gwelliannau iechyd yn lleihau costau meddygol ac iechyd. 

en-gb	Positive employment impacts would also arise for those companies that manufacture and install abatement technologies in the UK. 
cy-gb	Byddai effeithiau cadarnhaol o ran cyflogaeth hefyd i'r cwmnïau hynny sy'n cynhyrchu ac yn gosod technolegau lleihau llygredd yn y DU. 

en-gb	Costs required to ensure the reductions in air pollution will affect a wide range of sectors. 
cy-gb	Bydd y costau sy'n ofynnol i sicrhau lleihad mewn llygredd aer yn effeithio ar ystod eang o sectorau. 

en-gb	We will take action to manage any potential adverse impacts on employment, competition and small and mediumsized enterprises (SMEs).  
cy-gb	Byddwn yn cymryd camau i reoli unrhyw effeithiau andwyol posibl ar gyflogaeth, cystadleuaeth a busnesau bach a chanolig (BBaCh).  

en-gb	A resilient Wales 
cy-gb	Cymru gydnerth 

en-gb	A nation which maintains and enhances a bio-diverse natural environment with healthy functioning ecosystems that support social, economic and ecological resilience and the capacity to adapt to change (for example, climate change). 
cy-gb	Cenedl sy’n cynnal ac yn gwella amgylchedd naturiol bioamrywiol gydag ecosystemau iach gweithredol sy’n cynnal cydnerthedd cymdeithasol, economaidd ac ecolegol ynghyd â’r gallu i addasu i newid (er enghraifft newid yn yr hinsawdd). 

en-gb	Impacts on air quality, greenhouse gas emissions and effects of pollution on biodiversity and natural habitats 
cy-gb	Effeithiau ar ansawdd aer, allyriadau nwyon  tŷ gwydr ac effeithiau llygredd ar fioamrywiaeth a chynefinoedd naturiol 

en-gb	Emission reduction from transport, industry and other sectors has a direct and significant positive impact locally, regionally and nationally on the Welsh environment and ecosystem functioning. 
cy-gb	Mae lleihau allyriadau o drafnidiaeth, diwydiant a sectorau eraill yn cael effaith gadarnhaol uniongyrchol a sylweddol yn lleol, yn rhanbarthol ac yn genedlaethol ar amgylchedd Cymru a gweithrediad ecosystemau. 

en-gb	The aims of the decarbonisation programme will have a direct effect on air quality and vice versa . 
cy-gb	Bydd nodau'r rhaglen datgarboneiddio'n cael effaith uniongyrchol ar ansawdd aer ac i'r gwrthwyneb. 

en-gb	Acting on climate change not only reduces emissions and builds resilience but also ensures the Wales we live in has clean air and water, liveable places, productive farmland, energy security and green jobs. 
cy-gb	Nid yn unig mae gweithredu ar newid yn yr hinsawdd yn lleihau allyriadau ac yn meithrin cydnerthedd ond mae hefyd yn sicrhau bod gan y Gymru rydym yn byw ynddi aer a dŵr glân, lleoedd y gellir byw ynddynt, tir ffermio cynhyrchiol, sicrwydd ynni a swyddi gwyrdd. 

en-gb	A healthier Wales 
cy-gb	Cymru iachach 

en-gb	A society in which people’s physical and mental well-being is maximised and in which choices and behaviours that benefit future health are understood 
cy-gb	Cymdeithas lle mae llesiant corfforol a meddyliol pobl cystal â phosibl a lle deellir dewisiadau ac ymddygiadau sydd o fudd i iechyd yn y dyfodol 

en-gb	Impacts on human health 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd pobl 

en-gb	Poor air quality can have a disproportionate impact on the health and well-being of children, older, poor and vulnerable people. 
cy-gb	Bydd lleihau llygredd aer yn cael effaith uniongyrchol a sylweddol ar wella iechyd a lles pawb. 

en-gb	Reduction of air pollution will have a direct and significant impact on improving human health and welfare for everyone. 
cy-gb	Gall ansawdd aer gwael gael effaith anghymesur ar iechyd a lles plant, pobl hŷn, pobl dlawd a phobl agored i niwed. 

en-gb	A more equal Wales 
cy-gb	Cymru sy’n fwy cyfartal 

en-gb	A society that enables people to fulfil their potential no matter what their background or 
cy-gb	Cymdeithas sy’n galluogi pobl i gyflawni eu potensial ni waeth beth fo’u cefndir neu eu hamgylchiadau (gan gynnwys eu cefndir a’u hamgylchiadau cymdeithasoleconomaidd). 

en-gb	Impacts of air quality actions on equality 
cy-gb	Effeithiau camau gweithredu ansawdd aer ar gydraddoldeb 

en-gb	All people who live in and visit Wales will benefit from air quality improvements, no matter what their background or circumstances are.  
cy-gb	Bydd pawb sy'n byw yng Nghymru ac yn ymweld â Chymru yn elwa ar welliannau mewn ansawdd aer, waeth beth yw eu cefndir neu eu hamgylchiadau.  

en-gb	Goal  Description  Impacts  Clean Air Plan contribution 
cy-gb	Nod  Disgrifiad  Effeithiau  Cyfraniad y Cynllun Aer Glân 

en-gb	Tackling impacts of poor air quality and improving air quality and human health will have a positive impact on promoting equality in Wales, especially where improvements coincide with deprived areas with high pollution. 
cy-gb	Bydd mynd i'r afael ag effeithiau ansawdd aer gwael a gwella ansawdd aer ac iechyd pobl yn cael effaith gadarnhaol ar hyrwyddo cydraddoldeb yng Nghymru, yn enwedig lle mae gwelliannau'n digwydd mewn ardaloedd difreintiedig sydd â lefelau llygredd uchel. 

en-gb	A Wales of cohesive communities 
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus 

en-gb	Attractive, viable, safe and well-connected communities 
cy-gb	atyniadol, hyfyw a diogel sydd â chysylltiadau da. 

en-gb	air quality Impacts on communities 
cy-gb	Effeithiau ansawdd aer ar gymunedau 

en-gb	Actions to improve air quality which are led by or co-produced with local communities will carry greater impact and be better integrated with other actions to improve the quality of life, health and well-being, the environment and opportunities for prosperity.   
cy-gb	Cadarnhaol (anuniongyrchol) / Niwtral – Bydd camau i wella ansawdd aer sy'n cael eu harwain neu eu cyd-gynhyrchu gan gymunedau lleol yn cael mwy o effaith ac yn cael eu hintegreiddio'n well â chamau gweithredu eraill i wella ansawdd bywyd, iechyd a llesiant, yr amgylchedd a chyfleoedd ar gyfer ffyniant.   

en-gb	Improved air quality in deprived communities would contribute to better quality of life and community cohesion. 
cy-gb	Byddai gwell ansawdd aer mewn cymunedau difreintiedig yn cyfrannu at ansawdd bywyd gwell a chydlyniant cymunedol gwell. 

en-gb	A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language 
cy-gb	Cymru â diwylliant bywiog lle mae'r Gymraeg yn ffynnu 

en-gb	A society that promotes and protects culture, heritage and the Welsh language, and which encourages people to participate in the arts, sports and recreation. 
cy-gb	Cymdeithas sy’n hyrwyddo ac yn gwarchod diwylliant, treftadaeth a’r Gymraeg ac sy’n annog pobl i gyfranogi yn y celfyddydau, a chwaraeon a gweithgareddau hamdden. 

en-gb	Impacts on health, environment, culture and population 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd, yr amgylchedd, diwylliant a phoblogaeth 

en-gb	Action to support individuals, businesses and Government to understand, value and identify with the importance of improving air quality in Wales, will empower everyone to play their own role in supporting reductions in air pollution. 
cy-gb	Bydd gweithredu i gefnogi unigolion, busnesau a Llywodraeth i ddeall, gwerthfawrogi ac uniaethu â phwysigrwydd gwella ansawdd aer yng Nghymru yn grymuso pawb i chwarae eu rhan eu hunain yn y gwaith o gefnogi gostyngiadau mewn llygredd aer. 

en-gb	We are committed to having air quality, which enables the people of Wales and visitors to enjoy and promote a wide range of recreation activities across Wales. 
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i gael ansawdd aer sy'n galluogi pobl Cymru ac ymwelwyr i fwynhau a hyrwyddo amrywiaeth eang o weithgareddau hamdden ledled Cymru. 

en-gb	Improved health would provide further opportunities for people to participate in sports and recreational activities. 
cy-gb	Byddai gwell iechyd yn rhoi mwy o gyfleoedd i bobl gymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgareddau hamdden. 

en-gb	Protection of natural ecosystems and biodiversity would enhance the cultural capital of Wales and provide outdoor activities. 
cy-gb	Byddai diogelu ecosystemau naturiol a bioamrywiaeth yn gwella cyfalaf diwylliannol Cymru ac yn darparu gweithgareddau awyr agored. 

en-gb	We expect, and will actively encourage, promote and facilitate, the use of the Welsh language through education and services as set out in ‘Cymraeg 2050: 
cy-gb	Rydym yn disgwyl, a byddwn yn mynd ati i annog, hybu a hwyluso, y defnydd o'r Gymraeg drwy addysg a gwasanaethau fel y nodir yn ‘Cymraeg 2050: 

en-gb	A million Welsh speakers. 
cy-gb	miliwn o siaradwyr Cymraeg. 

en-gb	We will ensure equal standards of services in both English and Welsh.  
cy-gb	Byddwn yn sicrhau gwasanaethau o safon gyfartal yn Gymraeg ac yn Saesneg.  

en-gb	As we implement the Clean Air Plan, we will foster a Welsh identity which is distinctive. 
cy-gb	Wrth i ni weithredu'r Cynllun Aer Glân, byddwn yn meithrin hunaniaeth Gymreig unigryw. 

en-gb	A globally responsible Wales 
cy-gb	Cymru sy'n gyfrifol ar lefel fydeang 

en-gb	A nation which, when doing anything to improve the economic, social, environmental and cultural well-being of Wales, takes account of whether doing such a thing may make a positive contribution to global well-being. 
cy-gb	Cenedl sydd, wrth iddi wneud unrhyw beth i wella llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol Cymru, yn ystyried a allai gwneud peth o’r fath gyfrannu’n gadarnhaol at lesiant byd-eang. 

en-gb	Goal 7 recognises that in an inter-connected world what we do to make Wales a sustainable nation can have positive and adverse impacts outside of Wales. 
cy-gb	Mae nod 7 yn cydnabod, yn y byd cydgysylltiedig sydd ohoni, bod yr hyn a wnawn i sicrhau bod Cymru yn genedl gynaliadwy yn gallu 

en-gb	Air pollution is major global environmental problem affecting everyone. 
cy-gb	Mae llygredd aer yn broblem amgylcheddol fyd-eang fawr sy'n effeithio ar bawb. 

en-gb	Air pollution does not stop at or respect national and international borders. 
cy-gb	Nid yw llygredd aer yn parchu nac yn stopio wrth ffiniau cenedlaethol a rhyngwladol. 

en-gb	We will take strong positive action on air quality in Wales to meet our national and international ethical and legal obligations. 
cy-gb	Byddwn yn cymryd camau cadarnhaol cryf ar ansawdd aer yng Nghymru i fodloni ein rhwymedigaethau moesegol a chyfreithiol cenedlaethol a rhyngwladol. 

en-gb	Actions to improve air quality will be closely aligned with action on decarbonisation.  
cy-gb	Bydd camau i wella ansawdd aer yn cyd-fynd yn agos â gweithredu ar ddatgarboneiddio.  

en-gb	Improved air quality would directly contribute to environmental wellbeing in Wales. 
cy-gb	Byddai gwell ansawdd aer yn cyfrannu'n uniongyrchol at lesiant amgylcheddol yng Nghymru. 

en-gb	Protection of ecosystems in NATURA 2000 sites and Sites of Special Scientific Interest (SSSIs) is an international contribution to maintaining biodiversity. 
cy-gb	Mae diogelu ecosystemau mewn safleoedd NATURA 2000 a Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) yn gyfraniad rhyngwladol at gynnal bioamrywiaeth. 

en-gb	Compliance with the national emission ceilings is a contribution to international progress in reducing transboundary air pollution outside Wales, with reciprocal benefits from emission reduction outside Wales, including in the rest of the UK. 
cy-gb	Mae cydymffurfio â'r terfynau allyriadau cenedlaethol yn cyfrannu at gynnydd rhyngwladol o ran lleihau llygredd aer trawsffiniol y tu allan i Gymru, gyda manteision cyfatebol o ganlyniad i leihau allyriadau y tu allan i Gymru, gan gynnwys yng ngweddill y DU. 

en-gb	The Act describes Five Ways of Working toward achieving sustainable development.  
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn disgrifio Pum Ffordd o Weithio tuag at gyflawni datblygu cynaliadwy.  

en-gb	Five Ways of Working 
cy-gb	Pum Ffordd o Weithio 

en-gb	The Plan aims to deliver in line with the Act’s Five Ways of Working by:
cy-gb	Nod y Cynllun yw cyflawni yn unol â Phum Ffordd o Weithio'r Ddeddf drwy: 

en-gb	Taking preventative action to reduce the impacts of air pollution on public health and the natural environment, by adopting preventative approaches where we can, and developing successful early actions whilst devising long term solutions. 
cy-gb	Cymryd camau  ataliol  i leihau effeithiau llygredd aer ar iechyd y cyhoedd a'r amgylchedd naturiol, trwy fabwysiadu dulliau ataliol lle bynnag y gallwn, a datblygu camau gweithredu cynnar llwyddiannus tra'n bod yn dyfeisio atebion hirdymor. 

en-gb	Establishing long-term targets  and sustainable actions to 
cy-gb	Sefydlu targedau  hirdymor  a chamau cynaliadwy i sicrhau 

en-gb	Improving air quality for future generations 
cy-gb	Gwella ansawdd aer ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol 

en-gb	Poor air quality can adversely affect health by exacerbating underlying health issues or causing new health issues. 
cy-gb	Gall ansawdd aer gwael gael effaith andwyol ar iechyd trwy waethygu problemau iechyd sylfaenol neu achosi problemau iechyd newydd. 

en-gb	Welsh Government recognises there are unique issues around children’s exposure to air pollutants. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod bod problemau unigryw yn ymwneud â phlant yn dod i gysylltiad â llygryddion aer. 

en-gb	Poor air can affect children’s physical and cognitive development. 
cy-gb	Gall aer gwael effeithio ar ddatblygiad corfforol a gwybyddol plant. 

en-gb	Long term health issues can prevent children from attending school which can in turn damage a child’s future prospects. 
cy-gb	Gall materion iechyd hirdymor atal plant rhag mynychu'r ysgol, a gall hynny, yn ei dro, niweidio rhagolygon plentyn i’r dyfodol. 

en-gb	Long term health issues can persist well into adulthood.  
cy-gb	Gall problemau iechyd hirdymor barhau hyd nes y bydd y plant yn oedolion.  

en-gb	This Plan takes account of the United Nations Convention on the Rights of the Child (UNCRC)  and the unique issues around children’s exposure to air pollutants.  
cy-gb	Mae'r Cynllun hwn yn ystyried Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn (UNCRC)  a'r materion unigryw sy'n ymwneud â chysylltiad plant â llygryddion aer.  

en-gb	 A Summary of the UN Convention on the Rights of the Child, https://www.unicef.org.uk/wp content/uploads/2010/05/UNCRC_summary - 1.pdf 
cy-gb	 Crynodeb o Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn, https://www.unicef.org.uk/wp content/uploads/2010/05/UNCRC_summary - 1.pdf 

en-gb	The aim of the United Nations Convention on the Rights of the Child (UNCRC) is to give children the best chance of a healthy, equal, free life. 
cy-gb	Nod Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn (UNCRC) yw rhoi'r cyfle gorau i blant gael bywyd iach, cyfartal a rhydd. 

en-gb	Both the UNCRC and Well-being of Future Generations (Wales) Act aim to ensure governments and public bodies consider the long-term effects of their action or inaction, with a view to mitigate and prevent problems such as poverty, climate change, poor health, inequality. 
cy-gb	Mae UNCRC a Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) yn ceisio sicrhau bod llywodraethau a chyrff cyhoeddus yn ystyried effeithiau hirdymor eu camau gweithredu neu eu diffyg gweithredu, gyda’r nod o liniaru ac atal problemau megis tlodi, y newid yn yr hinsawdd, iechyd gwael, anghydraddoldeb. 

en-gb	Under Article 3, we will ensure the best interests of the child are a key consideration in terms of implementation of this Plan. 
cy-gb	O dan Erthygl 3, byddwn yn sicrhau bod buddiannau gorau'r plentyn yn ystyriaeth allweddol wrth weithredu'r Cynllun hwn. 

en-gb	Ensuring good air quality supports achievement of Article 6, in ensuring the inherent right to life.  
cy-gb	Mae sicrhau ansawdd aer da yn helpu i gyflawni Erthygl 6, o ran sicrhau’r hawl gynhenid i fywyd.  

en-gb	The Plan supports delivery of Articles 12 and 17.  
cy-gb	Mae’r Cynllun yn cefnogi cyflawni Erthyglau 12 ac 17. 

en-gb	We will educate future generations of young people about the air pollution challenges we face and the impacts on their health and our environment. 
cy-gb	Byddwn yn addysgu cenedlaethau’r dyfodol o bobl ifanc ynghylch yr heriau llygredd aer rydym yn eu hwynebu a’u heffeithiau ar eu hiechyd a’n hamgylchedd. 

en-gb	We will also empower them with the tools and information they need to be part of the solution.  
cy-gb	Byddwn hefyd yn darparu’r sgiliau a’r wybodaeth sydd eu hangen arnynt i fod yn rhan o’r ateb. 

en-gb	With respect to Article 24, the Plan aims to reduce the impact of poor air quality on children’s health. 
cy-gb	O ran Erthygl 24, mae'r Cynllun yn ceisio lleihau effaith ansawdd aer gwael ar iechyd plant. 

en-gb	This will have the associated effect of releasing resources currently used to resolve those health impacts to other areas of children’s health care. 
cy-gb	Bydd hyn yn cael yr effaith gysylltiedig o ryddhau adnoddau a ddefnyddir ar hyn o bryd i ddatrys yr effeithiau iechyd hynny i feysydd eraill o’r maes gofal iechyd plant. 

en-gb	In terms of Article 27, the Plan will maximise the right to health by reducing air pollution and the associated risks to children’s health. 
cy-gb	O ran Erthygl 27, bydd y Cynllun yn sicrhau’r hawl i iechyd trwy leihau llygredd aer a'r risgiau cysylltiedig i iechyd plant. 

en-gb	All available evidence indicates improvements in air quality lead to better health outcomes for children and young people, which in turn will have a positive impact on the availability of resources to support policies and programmes, through a reduction in expenditure on health interventions associated with poor air quality.  
cy-gb	Mae'r holl dystiolaeth sydd ar gael yn dangos bod gwelliannau mewn ansawdd aer yn arwain at ganlyniadau iechyd gwell i blant a phobl ifanc a fydd, yn eu tro, yn cael effaith gadarnhaol ar argaeledd adnoddau i gefnogi polisïau a rhaglenni, trwy leihau gwariant ar ymyriadau iechyd sy'n gysylltiedig ag ansawdd aer gwael.  

en-gb	In relation to Article 31, the Plan will contribute to delivering greater access to active travel, and the results of its actions will result in people having the opportunity for outdoor recreation, increasing access to sport and leisure. 
cy-gb	Mewn perthynas ag Erthygl 31, bydd y Cynllun yn cyfrannu at sicrhau gwell mynediad at deithio llesol, a bydd canlyniadau ei gweithredoedd yn rhoi cyfle i bobl hamddena yn yr awyr agored, gan gynyddu mynediad at chwaraeon a gweithgareddau hamdden. 

en-gb	Children have important roles as agents of change in the development and implementation of policy. 
cy-gb	Mae gan blant rolau pwysig fel asiantau newid wrth ddatblygu a gweithredu polisi. 

en-gb	Children must be protected from the effects of poor air quality and they should be empowered with the skills, knowledge and opportunities to enact change themselves. 
cy-gb	Rhaid amddiffyn plant rhag effeithiau ansawdd aer gwael a dylid eu grymuso gyda'r sgiliau, y wybodaeth a'r cyfleoedd i wneud newidiadau eu hunain. 

en-gb	Children must have the option to make sustainable life choices and be involved in environmental decision-making. 
cy-gb	Rhaid i blant gael y dewis i wneud dewisiadau bywyd cynaliadwy a chymryd rhan mewn gwneud penderfyniadau amgylcheddol. 

en-gb	Children need to understand how to tackle poor air quality and reduce their exposure to it in order to drive forward change. 
cy-gb	Mae angen i blant ddeall sut i fynd i'r afael ag ansawdd aer gwael a lleihau eu cysylltiad ag ef er mwyn sbarduno newid. 

en-gb	Only through enhanced education about environmental issues will they be able to do so.  
cy-gb	Dim ond trwy gael addysg well am faterion amgylcheddol y byddant yn gallu gwneud hynny.  

en-gb	It is our collective responsibility to work to create a healthy environment and ensure actions we take work to the sustainable development principle. 
cy-gb	Mae gennym ni i gyd gyfrifoldeb i weithio i greu amgylchedd iach a sicrhau bod unrhyw gamau rydym yn eu cymryd yn cyd-fynd â’r egwyddor datblygu cynaliadwy. 

en-gb	Failing to address environmental issues will mean policy makers will always fall short of respecting children’s rights and meeting our well-being goals.  
cy-gb	Bydd methu â mynd i'r afael â materion amgylcheddol yn golygu y bydd llunwyr polisi bob amser yn methu â pharchu hawliau plant a chyflawni ein nodau llesiant.  

en-gb	We address children’s rights and needs through actions to address the impact of poor air quality on human health (especially vulnerable groups, old and young) and ecosystems by reducing exposure to pollution more widely. 
cy-gb	Rydym yn mynd i'r afael â hawliau ac anghenion plant trwy gamau i fynd i'r afael ag effaith ansawdd aer gwael ar iechyd pobl (yn enwedig grwpiau agored i niwed, yn hen ac yn ifanc) ac ecosystemau trwy leihau cysylltiad â llygredd yn ehangach. 

en-gb	For example we will enhance the monitoring and assessment of air quality and associated risks in Wales, primarily focusing on sensitive receptor locations to benefit the highest risk areas and the most vulnerable people. 
cy-gb	Er enghraifft, byddwn yn gwella'r broses o fonitro ac asesu ansawdd aer a pheryglon cysylltiedig yng Nghymru, gan ganolbwyntio'n bennaf ar leoliadau derbynyddion sensitif i roi budd i'r ardaloedd lle ceir y risg fwyaf a'r bobl sydd fwyaf agored i niwed. 

en-gb	We will work with Local Authorities, Public Health Wales and other stakeholders to build on our existing guidance in relation to schools and other sensitive receptor locations, to deliver pollution reductions, and review of the use of anti-idling legislation and enforcement to protect those most vulnerable from harmful transport emissions.  
cy-gb	Byddwn yn gweithio gydag Awdurdodau Lleol, Iechyd Cyhoeddus Cymru a rhanddeiliaid eraill i adeiladu ar ein canllawiau presennol mewn perthynas ag ysgolion a lleoliadau derbynyddion sensitif eraill, er mwyn lleihau llygredd ac adolygu'r defnydd o ddeddfwriaeth a gorfodaeth yn ymwneud â gadael i injan droi yn segur i ddiogelu'r rheini sydd fwyaf agored i niwed rhag allyriadau trafnidiaeth niweidiol.  

en-gb	Prosperity for All  
cy-gb	Ffyniant i Bawb  

en-gb	This plan supports delivery of Objectives related to clean air in our national strategy our Prosperity for All.  These are to: 
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn helpu i gyflawni Amcanion sy'n ymwneud ag aer glân yn ein strategaeth genedlaethol, Ffyniant i Bawb, sef: 

en-gb	Drive sustainable growth and combat climate change, and  Build healthier communities and better environments 
cy-gb	  Sbarduno twf cynaliadwy a mynd i'r afael â’r newid yn yr hinsawdd    Creu cymunedau iachach ac amgylcheddau gwell 

en-gb	The contribution made by the environment to good health – both mental and physical – cannot be overstated. 
cy-gb	Ni ellir gorbwysleisio cyfraniad yr amgylchedd at iechyd da – yn feddyliol ac yn gorfforol. 

en-gb	Air and soundscape quality, good housing, access to green spaces and energy efficiency schemes each have a part to play in creating the right conditions for better health, well-being and greater physical activity. 
cy-gb	Mae ansawdd aer a seinwedd, tai da, mynediad at fannau gwyrdd a chynlluniau effeithlonrwydd ynni yn cyfrannu at greu'r amodau cywir ar gyfer gwell iechyd, llesiant a mwy o weithgarwch corfforol. 

en-gb	This plan identifies how we will reduce emissions and deliver vital improvements in air quality through planning, infrastructure, regulation, our economic contract and health communication measures.  
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn nodi sut byddwn yn lleihau allyriadau ac yn sicrhau gwelliannau hanfodol mewn ansawdd aer trwy gynllunio, seilwaith, rheoleiddio, ein contract economaidd a mesurau cyfathrebu iechyd.  

en-gb	Air Quality and Climate Change  
cy-gb	Ansawdd Aer a’r Newid yn yr Hinsawdd  

en-gb	Climate change poses an ongoing national and global threat to our health, economy, infrastructure and natural environment. 
cy-gb	Mae’r newid yn yr hinsawdd yn peri bygythiad cenedlaethol a byd-eang parhaus i'n hiechyd, ein heconomi, ein seilwaith a'n hamgylchedd naturiol. 

en-gb	In recognition of this, in April this year the Welsh Government declared a climate emergency in Wales.  
cy-gb	Gan gydnabod hyn, ym mis Ebrill eleni, fe wnaeth Llywodraeth Cymru ddatgan argyfwng hinsawdd yng Nghymru.  

en-gb	Greenhouse gases are most active high up in the atmosphere, whereas the most important factor for air quality is the concentration of pollutants nearer the Earth’s surface. 
cy-gb	Mae nwyon tŷ gwydr ar eu mwyaf actif i fyny fry yn yr atmosffer, ond y ffactor pwysicaf o ran ansawdd aer yw crynodiad llygryddion yn agosach at wyneb y Ddaear. 

en-gb	Air pollutants can have a cooling or a warming effect on the atmosphere. 
cy-gb	Mae llygryddion aer yn gallu oeri neu gynhesu’r atmosffer. 

en-gb	Air pollutants can also affect the concentrations of greenhouse gases (GHGs) through their impact on ecosystems, for example, nitrogen deposits increasing plant growth and therefore carbon uptake, and ozone having the opposite effect. 
cy-gb	Gall llygryddion aer hefyd effeithio ar grynodiadau nwyon tŷ gwydr (GHGs) trwy eu heffaith ar ecosystemau, er enghraifft, dyddodion nitrogen yn cynyddu twf planhigion ac felly'r defnydd o garbon, a'r osôn yn cael yr effaith gyferbyniol. 

en-gb	Conversely, changes in the climate can affect air quality. 
cy-gb	Ar y llaw arall, gall newidiadau yn yr hinsawdd effeithio ar ansawdd aer. 

en-gb	For example, hot summers may lead to a higher frequency of summer pollution episodes, such as smog . 
cy-gb	Er enghraifft, gall hafau poeth arwain at fwy o achosion o lygredd yn yr haf, megis mwrllwch . 

en-gb	 Air Pollution – Action in a Changing Climate - 
cy-gb	 Llygredd aer – camau mewn hinsawdd sy'n newid-

en-gb	https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/69 340/pb13378-air-pollution.pdf 
cy-gb	https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/69 340/pb13378-air-pollution.pdf 

en-gb	Air pollution often originates from the same sources, which contribute to climate change (e.g. vehicles, buildings, domestic combustion, power generation, agriculture and industry). 
cy-gb	Yn aml, mae llygredd aer yn tarddu o'r un ffynonellau sy'n cyfrannu at y newid yn yr hinsawdd (e.e. cerbydau, adeiladau, hylosgi domestig, cynhyrchu pŵer, amaethyddiaeth a diwydiant). 

en-gb	Actions taken to reduce greenhouse gas emissions can address emissions of air pollutants. 
cy-gb	Gall camau a gymerir i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr fynd i'r afael ag allyriadau llygryddion aer. 

en-gb	It is important to maximise these synergies whilst minimising the trade-offs 16 . 
cy-gb	Mae'n bwysig manteisio i'r eithaf ar y synergeddau hyn a lleihau'r cyfaddawdu 16 . 

en-gb	This means air quality, decarbonisation and natural resources policies should be closely integrated to achieve complementary outcomes, consistent with the approach introduced in the Well-being of Future Generations Act.  
cy-gb	Mae hyn yn golygu y dylai polisïau ansawdd aer, datgarboneiddio ac adnoddau naturiol gael eu hintegreiddio'n agos i gyflawni canlyniadau cyflenwol, sy'n gyson â'r dull a gyflwynir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. 

en-gb	Tackling climate change and air pollution requires collaborative action across society and sectors. 
cy-gb	Er mwyn mynd i'r afael â’r newid yn yr hinsawdd a llygredd aer, rhaid cydweithredu ar draws cymdeithas a sectorau. 

en-gb	The Welsh Government is committed to playing a central role in enabling this to happen, securing environmental growth for Wales. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i wneud cyfraniad allweddol at y gwaith o alluogi hyn i ddigwydd, gan sicrhau twf amgylcheddol yng Nghymru. 

en-gb	Collaborative action on Air Quality and Decarbonisation   
cy-gb	Cydweithredu ar Ansawdd Aer a Datgarboneiddio   

en-gb	Welsh Government has a Clean Air Programme for managing air pollution and a Decarbonisation Portfolio, which manages Wales’ transition to a low carbon economy, in line with the Welsh Government’s statutory emission reduction framework. 
cy-gb	Mae gan Lywodraeth Cymru Raglen Aer Glân ar gyfer rheoli llygredd aer, a Phortffolio Datgarboneiddio sy’n helpu Cymru i newid i economi carbon isel, yn unol â fframwaith lleihau allyriadau statudol Llywodraeth Cymru. 

en-gb	Whilst these are two separate programmes of work, we will ensure strong linkages and opportunities between them to deliver our policy aspirations and wider associated benefits, in the most economical way.  
cy-gb	Er bod y rhain yn ddwy raglen waith ar wahân, byddwn yn sicrhau cysylltiadau cryf a chyfleoedd rhyngddynt er mwyn cyflawni ein dyheadau polisi a buddion cysylltiedig ehangach, yn y ffordd fwyaf darbodus.  

en-gb	We will design policies, which are aligned at a strategic and local level to optimise outcomes. 
cy-gb	Byddwn yn cynllunio polisïau sy'n cael eu halinio ar lefel strategol a lleol i sicrhau'r canlyniadau gorau. 

en-gb	For example, action to improve air quality and reduce carbon emissions will have many co-benefits relating to improved public health. 
cy-gb	Er enghraifft, bydd gweithredu i wella ansawdd aer a lleihau allyriadau carbon yn sicrhau llawer o gyd-fuddiannau sy'n ymwneud â gwella iechyd y cyhoedd. 

en-gb	The type of interventions required in different areas may vary. 
cy-gb	Gall y math o ymyriadau sydd eu hangen mewn gwahanol ardaloedd amrywio. 

en-gb	These could include improvements in domestic energy conservation, improved industrial process efficiency and measures designed to empower individuals to change their behaviour to reduce the impact of their activities on air and the atmosphere. 
cy-gb	Gallai'r rhain gynnwys gwelliannau arbed ynni domestig, gwella effeithlonrwydd prosesau diwydiannol a mesurau sy’n ceisio grymuso unigolion i newid eu hymddygiad er mwyn lleihau effaith eu gweithgareddau ar yr aer ac ar yr atmosffer. 

en-gb	Given the significant influence of transport emissions, co-benefits could be realised through actions such as reducing the use of road vehicles, promoting ultra-low emission vehicles and renewable sources of electricity, which do not involve combustion. 
cy-gb	O ystyried dylanwad sylweddol allyriadau trafnidiaeth, gellid gwireddu cyd-fuddiannau trwy gamau megis lleihau'r defnydd o gerbydau ffordd, hyrwyddo cerbydau allyriadau isel iawn a ffynonellau trydan adnewyddadwy nad ydynt yn cynnwys hylosgi. 

en-gb	The Welsh Government is working with the new Centre for Climate Change and Social Transformations to explore piloting behaviour change campaigns and understand how they can inform policy development.  
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda'r Ganolfan newydd ar gyfer y Newid yn yr Hinsawdd a Thrawsnewidiadau Cymdeithasol i archwilio cynlluniau peilot ar gyfer ymgyrchoedd newid ymddygiad a deall sut gallant lywio'r gwaith o ddatblygu polisïau.  

en-gb	We have world-leading legislation in place focusing on the protection of the well-being of future generations, our sustainable development and natural environment. 
cy-gb	Mae gennym ddeddfwriaeth heb ei hail ar waith sy'n canolbwyntio ar ddiogelu llesiant cenedlaethau'r dyfodol, ein datblygiad cynaliadwy a'n hamgylchedd naturiol. 

en-gb	We will use this legislation to support change in Wales. 
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r ddeddfwriaeth hon i gefnogi newid yng Nghymru. 

en-gb	We will also deliver a Clean Air Act for Wales to build on this legislation, with a focus on delivering air quality improvements. 
cy-gb	Byddwn hefyd yn cyflwyno Deddf Aer Glân i Gymru i adeiladu ar y ddeddfwriaeth hon, gyda ffocws ar sicrhau gwelliannau i ansawdd aer. 

en-gb	However, we will also look at opportunities to deliver co-benefits supporting reductions in greenhouse gas emissions.  
cy-gb	Fodd bynnag, byddwn yn edrych hefyd ar gyfleoedd i sicrhau cyd-fuddiannau sy’n helpu i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr.  

en-gb	Prosperity for All: 
cy-gb	Ffyniant i Bawb: 

en-gb	A Low Carbon Wales 
cy-gb	Cymru Carbon Isel 

en-gb	In March 2019, we published ‘Prosperity for All: 
cy-gb	Ym mis Mawrth 2019, cyhoeddon ni ‘Ffyniant i Bawb: 

en-gb	A Low Carbon Wales’ 17 . 
cy-gb	Cymru Carbon Isel’ 17 . 

en-gb	This is our plan for meeting Wales’s first carbon budget. 
cy-gb	Dyma ein cynllun ar gyfer cyflawni cyllideb garbon gyntaf Cymru. 

en-gb	It demonstrates how we will cut our emissions across a range of sectors and move towards a low carbon economy, bringing opportunities around clean growth for business, as well as wider benefits for people and our environment. 
cy-gb	Mae'n dangos sut byddwn yn lleihau ein hallyriadau ar draws ystod o sectorau ac yn symud tuag at economi carbon isel, gan gyflwyno cyfleoedd yn ymwneud â thwf glân i fusnesau, yn ogystal â manteision ehangach i bobl ac i'n hamgylchedd. 

en-gb	This Plan identifies the complex links and interrelationship between decarbonisation and improving air quality. 
cy-gb	Mae'r Cynllun hwn yn nodi'r cysylltiadau a'r cydgysylltiadau cymhleth rhwng datgarboneiddio a gwella ansawdd aer. 

en-gb	17  Prosperity for all: 
cy-gb	17  Ffyniant i Bawb: 

en-gb	A Low Carbon Wales, Welsh Government. 
cy-gb	Cymru Carbon Isel, Llywodraeth Cymru. 

en-gb	Cymraeg: 
cy-gb	Cymraeg: 

en-gb	https://gweddill.gov.wales/topics/environmentcountryside/climatechange/emissions/prosperity - for - all a - low - carbon - wales/?skip=1&lang=cy English: 
cy-gb	https://llyw.cymru/cynllun - cyflawni - carbon - iselSaesneg: 

en-gb	https://gweddill.gov.wales/topics/environmentcountryside/climatechange/emissions/prosperity - for - all a - low - carbon - wales/?lang=en
cy-gb	https://gov.wales/low - carbon - delivery - plan

en-gb	Scope of the Clean Air Plan for Wales  
cy-gb	Cwmpas y Cynllun Aer Glân i Gymru  

en-gb	Air pollution affects all parts of life in Wales. 
cy-gb	Mae llygredd aer yn effeithio ar bob rhan o fywyd yng Nghymru. 

en-gb	Improving air quality requires we address a complex set of interacting situations and conditions. 
cy-gb	Er mwyn gwella ansawdd aer, rhaid i ni fynd i'r afael â chyfres gymhleth o sefyllfaoedd ac amodau sy’n rhyngweithio. 

en-gb	The aim of the Clean Air Plan for Wales is to improve air quality and in doing so reduce the burden of poor air quality on human health, biodiversity, the natural environment and the economy in Wales, and contribute to improved air quality in the UK and Europe.  
cy-gb	Nod y Cynllun Aer Glân i Gymru yw gwella ansawdd aer a, thrwy hynny, leihau baich ansawdd aer gwael ar iechyd pobl, bioamrywiaeth, yr amgylchedd naturiol a'r economi yng Nghymru, a chyfrannu at well ansawdd aer yn y DU ac Ewrop.  

en-gb	The Plan supports delivery of the Prosperity for All  commitment to reducing emissions and delivering vital improvements in air quality to support healthier communities and better environments. 
cy-gb	Mae'r Cynllun yn helpu i gyflawni’r ymrwymiad yn Ffyniant i Bawb  i leihau allyriadau a sicrhau gwelliannau hanfodol mewn ansawdd aer er mwyn cefnogi cymunedau iachach a gwell amgylcheddau. 

en-gb	It is the first step to delivering a Clean Air Act for Wales. 
cy-gb	Dyma'r cam cyntaf tuag at gyflawni Deddf Aer Glân i Gymru. 

en-gb	The Plan includes commitments and actions that will improve air quality and mitigate the causes of a changing climate (and vice versa ).  
cy-gb	Mae'r Cynllun yn cynnwys ymrwymiadau a chamau a fydd yn gwella ansawdd aer ac yn lliniaru achosion hinsawdd sy’n newid (ac i'r gwrthwyneb). 

en-gb	Existing legislation, policies, strategies and guidance create the context in which to identify opportunities for increasing the scope and pace of beneficial intervention, to prioritise the problems to address and determine our personal, family, community and collective roles in responding to them. 
cy-gb	Mae deddfwriaeth, polisïau, strategaethau a chanllawiau presennol yn creu'r cyddestun ar gyfer nodi cyfleoedd i gynyddu cwmpas a chyflymder ymyriadau buddiol, i flaenoriaethu'r problemau i fynd i'r afael â nhw a phennu ein rolau personol, teuluol, cymunedol a chyfunol wrth ymateb iddynt. 

en-gb	This plan integrates with and complements other Welsh Government policies including plans for planning, de-carbonisation, noise and soundscape management, environment, infrastructure, land use, transport and marine and fisheries. 
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn integreiddio gyda pholisïau eraill Llywodraeth Cymru ac yn eu hategu, gan gynnwys cynlluniau ar gyfer cynllunio, datgarboneiddio, rheoli sŵn a seinwedd, yr amgylchedd, seilwaith, defnydd tir, trafnidiaeth a'r môr a physgodfeydd. 

en-gb	A number of these polices have been referenced throughout this document. 
cy-gb	Cyfeirir at amryw o'r polisïau hyn drwy’r ddogfen hon. 

en-gb	This plan also sets out additional measures and actions to improve air quality and where possible achieve multiple beneficial results. 
cy-gb	Mae'r cynllun hwn hefyd yn nodi mesurau a chamau gweithredu ychwanegol i wella ansawdd aer a, lle'n bosibl, sicrhau canlyniadau buddiol lluosog. 

en-gb	We have ensured our approach is consistent with existing policy positions or those under development.  
cy-gb	Rydym wedi sicrhau bod ein dull yn gyson â safbwyntiau polisi presennol neu'r rhai sy'n cael eu datblygu.  

en-gb	Annex B of this document lists current Welsh and UK legislation, Regulations, EU legislation, Welsh Government Policies, Guidance and other international agreements linked to this Plan.  
cy-gb	Mae Atodiad B yn cynnwys rhestr o ddeddfwriaeth a Rheoliadau Cymru a’r DU, deddfwriaeth yr UE, polisïau Llywodraeth Cymru, Canllawiau a chytundebau rhyngwladol eraill cyfredol sy’n gysylltiedig â’r Cynllun hwn.  

en-gb	This Plan demonstrates how we will work with others to deliver air quality improvements across Wales.   
cy-gb	Mae'r Cynllun hwn yn dangos sut byddwn yn gweithio gydag eraill i wella ansawdd aer ledled Cymru. 

en-gb	We will use an integrated, thematic approach to address broad areas of investigation and impact, where collaborative work across organisations can better address complex problems and build sustainable approaches to action. 
cy-gb	Byddwn yn mynd ati mewn ffordd integredig a thematig i fynd i'r afael â meysydd ymchwilio ac effaith eang, lle gall cydweithio ar draws sefydliadau fynd i'r afael â phroblemau cymhleth yn well a datblygu dulliau gweithredu cynaliadwy. 

en-gb	The themes are: 
cy-gb	Dyma'r themâu: 

en-gb	 Improving air quality to protect the health and well-being of current and future generations  Improving air quality to support our natural environment, ecosystems and biodiversity  Improving air quality to support a prosperous Wales  Improving air quality to support sustainable places
cy-gb	 Gwella ansawdd aer er mwyn diogelu iechyd a llesiant cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol  Gwella ansawdd aer i gefnogi ein hamgylchedd naturiol, ecosystemau a bioamrywiaeth  Gwella ansawdd aer i gefnogi Cymru lewyrchus  Gwella ansawdd aer i gefnogi mannau cynaliadwy

en-gb	The themes complement each other to create a sustainable approach to improving air quality, summarised as evidence-based key commitments and associated actions. 
cy-gb	Mae'r themâu yn ategu ei gilydd i greu dull cynaliadwy o wella ansawdd aer, wedi'u crynhoi fel ymrwymiadau allweddol a chamau gweithredu cysylltiedig sy’n seiliedig ar dystiolaeth. 

en-gb	The actions are framed within the current Assembly (to 2021) and next Assembly (2021-26) periods, and the future from 2026 onward.  
cy-gb	Mae'r camau gweithredu wedi'u fframio o fewn cyfnodau’r Cynulliad presennol (hyd at 2021) a’r Cynulliad nesaf (2021-26), a'r dyfodol o 2026 ymlaen.  

en-gb	The Clean Air Plan for Wales - Thematic Approach 
cy-gb	Cynllun Aer Glân i Gymru - Dull Thematig 

en-gb	The Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Y Cynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Health Air, Healthy Wales - Thematic approach and summary of key commitments 
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach – Dull thematig a chrynodeb o’r ymrwymiadau allweddol 

en-gb	Improving air quality to protect the health and well-being of current and future generations 
cy-gb	Gwella ansawdd aer er mwyn diogelu iechyd a llesiant cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol 

en-gb	Improving air quality to support our natural environment, ecosystems and biodiversity 
cy-gb	Gwella ansawdd aer i gefnogi ein hamgylchedd naturiol, ecosystemau a bioamrywiaeth 

en-gb	Increase our understanding of the effects of airborne (air and noise) pollution on health. 
cy-gb	Cynyddu ein dealltwriaeth o effeithiau llygredd (aer a sŵn) a gludir yn yr awyr ar iechyd.  

en-gb	We will establish a new national air pollution monitoring network by December 2021 (which complements existing monitoring capabilities), primarily focusing on sensitive receptor locations in Wales (including schools, hospitals, care homes and areas where evidence indicates poor air quality can amplify already persistent problems linked to deprivation and chronic illness). 
cy-gb	Sefydlu rhwydwaith monitro llygredd aer cenedlaethol newydd erbyn mis Rhagfyr 2021 (sy'n ategu'r galluoedd monitro presennol), gan ganolbwyntio'n bennaf ar leoliadau derbynyddion sensitif yng Nghymru (gan gynnwys ysgolion, ysbytai, cartrefi gofal ac ardaloedd lle mae tystiolaeth yn dangos bod ansawdd aer gwael yn gallu gwaethygu problemau parhaus sydd eisoes yn gysylltiedig ag amddifadedd a salwch cronig). 

en-gb	We want concentrations across Wales to be below the WHO guideline for PM 2.5  where it is possible, and lower still where there is sufficient potential and there is high public exposure or risk to sensitive groups. 
cy-gb	Rydym am i grynodiadau ledled Cymru fod yn is na chanllawiau WHO ar gyfer PM 2.5  lle bo hynny’n bosibl, ac yn is eto lle mae potensial digonol a lle mae cysylltiad y cyhoedd yn uchel neu risg uchel i grwpiau sensitif. 

en-gb	We will develop and consult on new targets for particulate matter in Wales as part of the development of a Clean Air Act for Wales 
cy-gb	Byddwn yn datblygu ac yn ymgynghori ar dargedau newydd ar gyfer deunydd gronynnol fel rhan o’r gwaith o ddatblygu Deddf Aer Glân i Gymru.  

en-gb	We will build on our Clean Air Zone Framework for Wales, LAQM policy, and Smoke Control Area provisions, to develop, by the end of this Assembly term, a single comprehensive framework for the efficient targeting of air quality interventions where most needed 
cy-gb	Byddwn yn adeiladu ar ein Fframwaith Parthau Aer Glân i Gymru, polisi LAQM, a darpariaethau Ardal Rheoli Mwg er mwyn datblygu, erbyn diwedd tymor y Cynulliad hwn, un fframwaith cynhwysfawr i dargedu ymyriadau ansawdd aer yn effeithlon lle mae eu hangen fwyaf. 

en-gb	Enhance the natural environment through air and soundscape quality improvement, and emissions reduction. 
cy-gb	 Gwella'r amgylchedd naturiol trwy wella ansawdd aer a seinwedd, a lleihau allyriadau. 

en-gb	Develop an Environmental Growth Plan by autumn 2020. 
cy-gb	Datblygu Cynllun Twf Amgylcheddol erbyn hydref 2020. 

en-gb	The Plan will coherently coordinate and articulate our overall approach to achieving a greener Wales in the context of our wider responsibilities under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 and the Environment (Wales) Act 2016. 
cy-gb	Bydd y Cynllun yn cydgysylltu ac yn mynegi, mewn modd cydlynol, sut byddwn yn mynd ati i sicrhau Cymru wyrddach yng nghyd-destun ein cyfrifoldebau ehangach o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. 

en-gb	Establish biodiversity baseline indicators and data sets for Wales. 
cy-gb	Sefydlu dangosyddion a setiau data sylfaenol ar gyfer bioamrywiaeth 

en-gb	NRW’s Area Statements will contribute to implementing the Natural Resources Policy in a local context. 
cy-gb	Bydd Datganiadau Ardal CNC yn cyfrannu at weithredu’r Polisi Adnoddau Naturiol mewn cyd-destun lleol. 

en-gb	NRW will use their leadership role in encouraging others to take action. 
cy-gb	Bydd CNC yn defnyddio’i rôl arweiniol i annog eraill i weithredu. 

en-gb	Address the environmental challenge of the intensive farming sector and strengthen the control of emissions. 
cy-gb	Mynd i'r afael â her amgylcheddol y sector ffermio dwys a chryfhau'r rheolaeth ar allyriadau. 

en-gb	Reverse the decline in biodiversity, as set out in our Nature Recovery Action Plan (NRAP). 
cy-gb	Gwrthdroi'r dirywiad mewn bioamrywiaeth, fel y nodir yn ein Cynllun Gweithredu Adfer Natur (NRAP). 

en-gb	Expand woodland cover as set out in our Woodlands for Wales Strategy. 
cy-gb	Cynyddu gorchudd coetir fel y nodir yn ein strategaeth Coetiroedd i Gymru 

en-gb	We will legislate to prohibit the use and sale of the most polluting fuels used for domestic burning and ensure only the most efficient, and least polluting appliances are available for sale by 2022. 
cy-gb	Byddwn yn deddfu i wahardd defnyddio a gwerthu’r tanwyddau sy’n llygru fwyaf sy’n cael eu defnyddio ar gyfer llosgi domestig a sicrhau mai dim ond y tanwyddau mwyaf effeithlon, sy’n achosi’r lleiaf o lygredd, sydd ar gael i’w gwerthu erbyn 2022. 

en-gb	We will develop a Clean Air Act to take forward relevant measures in this plan, which require primary legislation to secure air quality improvements in Wales. 
cy-gb	Byddwn yn datblygu Deddf Aer Glân er mwyn bwrw ymlaen â mesurau yn y cynllun hwn sy'n gofyn am ddeddfwriaeth sylfaenol i sicrhau gwelliannau ansawdd aer yng Nghymru. 

en-gb	We will deliver behavioural change communications to enable people to understand the causes of air pollution, effects pollution could have on their health and how they can help to reduce air pollution and encourage others to do the same. 
cy-gb	Byddwn yn darparu negeseuon cyfathrebu am newid ymddygiad er mwyn galluogi pobl i ddeall achosion llygredd aer, yr effeithiau y gallai llygredd eu cael ar eu hiechyd a sut gallant helpu i leihau llygredd aer ac annog eraill i wneud yr un fath. 

en-gb	Improving air quality to support a prosperous Wales 
cy-gb	Gwella ansawdd aer i  gefnogi Cymru lewyrchus

en-gb	Improving air quality to support sustainable places 
cy-gb	Gwella ansawdd aer i gefnogi mannau cynaliadwy

en-gb	Achieve sustainable, continual reduction in the emission of airborne pollutants from industry by exploring opportunities to work with key sectors to secure further emission reductions.   
cy-gb	Sicrhau gostyngiad cynaliadwy a pharhaus yn allyriadau llygryddion a gludir yn yr awyr o ddiwydiant trwy archwilio cyfleoedd i weithio gyda sectorau allweddol i leihau allyriadau ymhellach.   

en-gb	Maintain the integrated pollution prevention and control regulatory regime post-EU exit, including a process for reviewing and updating Best Available Techniques.
cy-gb	Cynnal y drefn reoleiddio integredig ar gyfer atal a rheoli llygredd ar ôl ymadael â’r UE, gan gynnwys proses ar gyfer adolygu a diweddaru'r technegau gorau sydd ar gael.

en-gb	Integration between the Clean Air Plan, Planning Policy for Wales and the forthcoming Wales Transport Strategy to ensure infrastructure and service investment across Wales supports reduction in air pollution. 
cy-gb	Integreiddio rhwng y Cynllun Aer Glân, Polisi Cynllunio Cymru a’r Strategaeth Drafnidiaeth Cymru sydd ar ddod i sicrhau bod y buddsoddiad mewn seilwaith a gwasanaethau ledled Cymru yn cefnogi gostyngiad mewn llygredd aer. 

en-gb	Initiate a modal shift from private vehicle dependency to sustainable forms of transport. 
cy-gb	Cychwyn newid moddol o ddibyniaeth ar gerbydau preifat i fathau cynaliadwy o drafnidiaeth. 

en-gb	Produce further planning guidance on air quality and soundscape. 
cy-gb	Cynhyrchu canllawiau cynllunio pellach ar ansawdd aer a seinwedd. 

en-gb	Promote Active Travel as a contribution to personal health and as a community health benefit. 
cy-gb	Hyrwyddo Teithio Llesol fel cyfraniad at iechyd personol ac fel budd iechyd cymunedol. 

en-gb	Deliver continued reductions in roadside NO 2  concentrations, at failing locations. 
cy-gb	Sicrhau gostyngiadau parhaus mewn crynodiadau NO 2  ymyl ffordd, mewn lleoliadau sy'n methu targedau. 

en-gb	Reduce transport emissions. 
cy-gb	Lleihau allyriadau trafnidiaeth.  

en-gb	Question 
cy-gb	Cwestiwn: 

en-gb	1.  
cy-gb	1. 

en-gb	Does the thematic approach in the Clean Air Plan bring together the key air quality issues in a clear and helpful way? 
cy-gb	A yw'r dull thematig yn y Cynllun Aer Glân yn dwyn ynghyd y prif faterion ansawdd aer mewn ffordd glir a defnyddiol? 

en-gb	Improving air quality to protect the health and well-being of current and future generations 
cy-gb	Gwella ansawdd aer er mwyn diogelu iechyd a llesiant cenedlaethau'r presennol a’r dyfodol 

en-gb	Air quality can have fundamental impacts on health and well-being. 
cy-gb	Gall ansawdd aer gael effaith sylfaenol ar iechyd a llesiant. 

en-gb	The health effects of air pollution have been extensively researched and are well documented. 
cy-gb	Mae effeithiau iechyd llygredd aer wedi bod yn destun ymchwil helaeth ac yn hysbys iawn. 

en-gb	Outdoor air pollution is the largest environmental threat to health . 
cy-gb	Llygredd aer awyr agored yw'r bygythiad amgylcheddol mwyaf i iechyd . 

en-gb	 Ten Threats to Global Health in 2019, WHO 2019. 
cy-gb	 Ten Threats to Global Health in 2019, WHO 2019. 

en-gb	See: 
cy-gb	Gweler: 

en-gb	https://www.who.int/emergencies/ten threats - to - global - health - in - 2019 (accessed 30/10/2019) 
cy-gb	https://www.who.int/emergencies/ten threats - to - global - health - in - 2019 (fel ar 30/10/2019) 

en-gb	Everyone has a role to play in reducing air pollution, health risks and inequalities in Wales. 
cy-gb	Mae gan bawb gyfraniad i’w wneud o ran lleihau llygredd aer, risgiau iechyd ac anghydraddoldebau yng Nghymru. 

en-gb	This section of the Plan highlights our current and planned actions to improve air quality through new evidence-based, health-focused targets for fine particulate matter in Wales (which take account of stringent WHO guidelines values) and improving national air pollution monitoring and modelling capabilities. 
cy-gb	Mae’r adran hon o'r Cynllun yn nodi ein camau gweithredu presennol ac arfaethedig i wella ansawdd aer trwy dargedau newydd sy’n seiliedig ar dystiolaeth ac sy’n canolbwyntio ar iechyd ar gyfer deunydd gronynnol mân yng Nghymru (sy'n ystyried gwerthoedd canllaw caeth WHO) a gwella galluoedd monitro a modelu llygredd aer cenedlaethol. 

en-gb	Through a Clean Air Act for Wales, we intend to consolidate and enhance existing legislative frameworks for air quality assessment and management. 
cy-gb	Trwy Ddeddf Aer Glân newydd i Gymru, bwriadwn atgyfnerthu a gwella'r fframweithiau deddfwriaethol presennol ar gyfer asesu a rheoli ansawdd aer. 

en-gb	This will include the Local Air Quality Management regime and emissions from domestic burning activities.  
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys y drefn Rheoli Ansawdd Aer Lleol ac allyriadau o weithgareddau llosgi domestig.  

en-gb	We want to empower everyone to reduce their exposure, risks and impacts from local air quality through better education and awareness-raising action. 
cy-gb	Rydym am rymuso pawb i leihau eu cysylltiad, risgiau ac effeithiau o ansawdd aer lleol trwy gael gwell addysg a gweithredu i godi ymwybyddiaeth. 

en-gb	We will develop targeted and integrated communications to inform and enable behavioural change. 
cy-gb	Byddwn yn datblygu negeseuon integredig wedi'u targedu i lywio a galluogi newid mewn ymddygiad. 

en-gb	This will complement action to reduce air pollution and help achieve linked objectives for decarbonisation, health and environment improvement, as well as tourism, sustainable transport and economic benefit.  
cy-gb	Byddant yn ategu camau i leihau llygredd aer ac yn helpu i gyflawni amcanion cysylltiedig ar gyfer datgarboneiddio, gwella iechyd a'r amgylchedd, yn ogystal â thwristiaeth, trafnidiaeth gynaliadwy a budd economaidd.  

en-gb	Air pollution and health  
cy-gb	Llygredd aer ac iechyd  

en-gb	Health Effects
cy-gb	Effeithiau Iechyd

en-gb	Short-term exposure to those pollutants of most public health concern (fine particulates and nitrogen dioxide) can result in eye, nose and throat irritation, headaches and nausea, and exacerbating respiratory disease (e.g. asthma) symptoms. 
cy-gb	Gall dod i gysylltiad tymor byr â’r llygryddion hynny sy'n peri'r pryder mwyaf o ran iechyd y cyhoedd (deunydd gronynnol mân a nitrogen deuocsid) achosi llid yn y llygad, y trwyn a'r gwddf, cur pen a chyfog, a gwaethygu symptomau clefydau anadlol (e.e. asthma). 

en-gb	Long-term exposure increases morbidity and mortality risks from cardiovascular and respiratory disease, and lung cancer. 
cy-gb	Mae dod i gysylltiad â’r rhain dros yr hirdymor yn cynyddu’r risg o afiachedd a marwolaeth yn sgil clefyd cardiofasgwlaidd ac anadlol, a chanser yr ysgyfaint. 

en-gb	There is emerging evidence other body organs may also be affected, with possible effects on dementia, low birth weight and diabetes. 
cy-gb	Mae tystiolaeth yn dod i'r amlwg eu bod yn effeithio ar organau eraill hefyd o bosibl, gydag effeithiau posibl ar ddementia, pwysau geni isel a diabetes. 

en-gb	Air pollution exposure can affect people in different ways throughout their lifetime. 
cy-gb	Gall dod i gysylltiad â llygredd aer effeithio ar bobl mewn ffyrdd gwahanol gydol eu hoes. 

en-gb	In the UK, it is estimated between 28,000 and 36,000 deaths each year are attributed to human-made air pollution. 
cy-gb	Yn y DU, amcangyfrifir bod rhwng 28,000 a 36,000 o farwolaethau bob blwyddyn wedi'u priodoli i lygredd aer a gynhyrchir gan bobl. 

en-gb	In Wales, the long-term mortality burden attributable to air pollution exposure is an estimated effect equivalent range of between 1,000 and 1,400 deaths (based on data for 2017 – the latest year for which data are available .  
cy-gb	Yng Nghymru, amcangyfrifir bod y baich marwolaethau hirdymor y gellir ei briodoli i gysylltiad â llygredd aer o fewn ystod effaith gyfwerth â rhwng 1,000 a 1,400 o farwolaethau (yn seiliedig ar ddata ar gyfer 2017 – y flwyddyn ddiweddaraf y mae data ar gael ar ei chyfer) .  

en-gb	Mortality burden estimates are simple calculations that provide a useful ‘feel’ for the size of the air pollution problem in a given area at a certain point in time. 
cy-gb	Mae amcangyfrifon o'r baich marwolaethau yn gyfrifiadau syml sy'n cynnig ‘amcan’ defnyddiol o faint y broblem llygredd aer mewn ardal benodol ar adeg benodol. 

en-gb	They require careful interpretation: 
cy-gb	Mae angen eu dehongli'n ofalus: 

en-gb	numbers of deaths do not refer to ‘actual’ numbers of deaths but reflect the sum of the small contributions that air pollution exposure makes to life-expectancy reductions amongst all individuals in a population; it is not appropriate to compare estimates between different geographical areas; it is not appropriate to use successive year’s estimates to describe trends over time. 
cy-gb	nid yw nifer y marwolaethau'n cyfeirio at niferoedd ‘gwirioneddol’ marwolaethau, ond maent yn adlewyrchu swm y cyfraniadau bach y mae dod i gysylltiad â llygredd aer yn ei wneud i ostyngiadau disgwyliad oes ymhlith pob unigolyn mewn poblogaeth; nid yw'n briodol cymharu amcangyfrifon rhwng gwahanol ardaloedd daearyddol; nid yw'n briodol defnyddio amcangyfrifon blynyddoedd olynol i ddisgrifio tueddiadau dros amser. 

en-gb	These mortality burden estimates have been derived by using relatively new methods recommended by the UK Committee on the Medical Effects of Air Pollution (COMEAP). 
cy-gb	Daethpwyd i’r amcangyfrifon hyn o'r baich marwolaethau drwy ddefnyddio dulliau cymharol newydd a argymhellwyd gan Bwyllgor y DU ar Effeithiau Meddygol Llygredd Aer (COMEAP). 

en-gb	They take account of multi-pollutant impacts from both fine particulate matter and nitrogen dioxide exposure, and present the burden of attributable all-cause (non-accidental) deaths as an ‘effect equivalent to’ range, rather than a central estimate.
cy-gb	Maent yn ystyried effeithiau llawer o lygryddion o gysylltiad â deunydd gronynnol mân a nitrogen deuocsid, ac yn cyflwyno baich pob marwolaeth o bob achos (nad yw’n ddamweiniol) y gellir ei phiodoli fel ystod ‘effaith gyfwerth â’, yn hytrach nag amcangyfrif canolog.

en-gb	While national estimates such as these help to describe the scope of the problem, they mask local and regional variations in vulnerability and susceptibility. 
cy-gb	Er bod amcangyfrifon cenedlaethol megis y rhain yn helpu i ddisgrifio cwmpas y broblem, maent yn cuddio amrywiadau lleol a rhanbarthol o ran pa mor agored i niwed a thueddol yw pobl.  

en-gb	Children, older people and those with chronic lung or heart conditions are more vulnerable and/or susceptible to air pollution exposure. 
cy-gb	Mae plant, pobl hŷn a'r rhai sydd â chyflyrau cronig yr ysgyfaint neu'r galon yn fwy agored i niwed a/neu dueddol yn achos cysylltiad â llygredd aer. 

en-gb	There is emerging evidence that children in their early years are especially at risk of exposure to air pollution, with adverse outcomes including asthma and poorer lung development. 
cy-gb	Mae tystiolaeth yn dod i'r amlwg bod plant yn eu blynyddoedd cynnar yn wynebu risg arbennig yn sgil cysylltiad â llygredd aer, gyda chanlyniadau andwyol gan gynnwys asthma ac nid yw eu hysgyfaint yn datblygu cystal. 

en-gb	Beyond these population groups, it is possible that others are at a higher risk e.g. those working in polluted places or commuting to work through heavily congested urban areas.  
cy-gb	Y tu hwnt i'r grwpiau poblogaeth hyn, mae'n bosibl bod eraill yn wynebu risg uwch e.e. y rhai sy'n gweithio mewn mannau llygredig neu'n cymudo i'r gwaith trwy ardaloedd trefol lle mae tagfeydd trwm.  

en-gb	People living in the most deprived areas may also be more susceptible to air pollution than those who live in least deprived areas. 
cy-gb	Gall pobl sy'n byw yn yr ardaloedd mwyaf difreintiedig fod yn fwy agored i lygredd aer na'r rhai sy'n byw yn yr ardaloedd lleiaf difreintiedig. 

en-gb	This is a problem because analyses of local air pollution, multiple deprivation and health data in Wales show that average air pollution concentrations are highest in ‘most’ deprived areas where levels of chronic ill-health tend to be highest. 
cy-gb	Mae hyn yn broblem gan fod dadansoddiadau o lygredd aer lleol, amddifadedd lluosog a data iechyd yng Nghymru yn dangos bod crynodiadau llygredd aer cyfartalog ar eu huchaf yn yr ardaloedd ‘mwyaf’ difreintiedig lle mae lefelau salwch cronig yn tueddu i fod ar eu huchaf. 

en-gb	It is worth noting that the next highest average air pollution concentrations in Wales are experienced by those living in ‘least’ deprived areas. 
cy-gb	Mae'n werth nodi bod y crynodiadau llygredd aer cyfartalog uchaf nesaf yng Nghymru yn cael eu profi gan y rhai sy’n byw yn yr ardaloedd ‘lleiaf’ difreintiedig. 

en-gb	The same Wales-specific research also suggests that air pollution, impaired health and deprivation status interactions can modify associations and create disproportionate disease burdens within and between communities (inequalities) i.e. a ‘triple jeopardy’ effect. 
cy-gb	Mae'r un ymchwil sy'n benodol i Gymru yn awgrymu hefyd y gall rhyngweithiadau llygredd aer, nam iechyd a statws amddifadedd addasu cysylltiadau a chreu beichiau clefydau anghymesur o fewn a rhwng cymunedau (anghydraddoldebau) h.y. effaith ‘perygl triphlyg’. 

en-gb	In the context of particulate matter air pollution, this research suggests, compared with ‘low’ pollution and ‘least’ deprived areas, rates of respiratory disease mortality were twice as high in ‘low’ pollution and ‘most’ deprived areas, and increased to 2.4 times in ‘high’ pollution and ‘most’ deprived areas. 
cy-gb	Yng nghyd-destun llygredd aer o ddeunydd gronynnol, mae’r ymchwil hon yn awgrymu bod cyfraddau marwolaethau oherwydd clefyd anadlol, o gymharu ag ardaloedd llygredd ‘isel’ a ‘lleiaf’ difreintiedig, ddwywaith cymaint mewn ardaloedd llygredd ‘isel’ a ‘mwyaf’ difreintiedig, a'u bod yn cynyddu i 2.4 cymaint mewn ardaloedd llygredd ‘uchel’ a ‘mwyaf’ difreintiedig. 

en-gb	For all-cause mortality, compared with ‘low’ pollution and ‘least’ deprived areas, mortality rates were 56% higher in ‘low’ pollution and ‘most’ deprived areas and 65% higher in ‘high’ pollution and ‘most’ deprived areas. 
cy-gb	Ar gyfer marwolaethau pob achos, o'u cymharu ag ardaloedd llygredd ‘isel’ a ‘lleiaf’ difreintiedig, roedd cyfraddau marwolaethau 56% yn uwch mewn ardaloedd llygredd ‘isel’ a ‘mwyaf’ difreintiedig a 65% yn uwch mewn ardaloedd llygredd ‘uchel’ a ‘mwyaf’ difreintiedig. 

en-gb	This available evidence suggests it is a mistake to consider air pollution problems (and solutions) in isolation. 
cy-gb	Mae'r dystiolaeth sydd ar gael yn awgrymu mai camgymeriad yw ystyried problemau (ac atebion) llygredd aer ar eu pennau eu hunain. 

en-gb	Understanding relationships between air pollution and wider health determinants is essential in informing and targeting effective air quality management activity. 
cy-gb	Mae deall y berthynas rhwng llygredd aer a phenderfynyddion iechyd ehangach yn hanfodol er mwyn llywio a thargedu gweithgarwch rheoli ansawdd aer effeithiol. 

en-gb	Acting on only a limited understanding of these relationships, or worse ignoring them altogether, could compound problems through ill-informed decisions and ineffective or poorly-targeted intervention. 
cy-gb	Gallai gweithredu ar ddealltwriaeth gyfyngedig yn unig o'r cysylltiadau hyn, neu hyd yn oed eu hanwybyddu yn gyfan gwbl, waethygu problemau trwy benderfyniadau annoeth ac ymyriadau sy’n aneffeithiol neu wedi'u targedu'n wael.  

en-gb	A focus on children and young people 
cy-gb	Ffocws ar blant a phobl ifanc 

en-gb	Exposure to air pollution in early life can have a long-lasting effect on lung function. 
cy-gb	Mae dod i gysylltiad â llygredd aer yn gynnar mewn bywyd yn gallu cael effaith hirdymor ar weithrediad yr ysgyfaint. 

en-gb	There is evidence the natural development of normal lung function through childhood is suppressed by long-term exposure to air pollution . 
cy-gb	Ceir tystiolaeth bod datblygiad naturiol gweithrediad arferol yr ysgyfaint trwy blentyndod yn cael ei atal trwy ddod i gysylltiad â llygredd aer dros y tymor hir . 

en-gb	Poor lung function means less reserve, should lung disease develop later on.  
cy-gb	Mae gweithrediad gwael yr ysgyfaint yn golygu llai o allu wrth gefn os bydd clefyd yr ysgyfaint yn datblygu yn ddiweddarach mewn bywyd.  

en-gb	 Air Pollution and Child Health: 
cy-gb	 Air Pollution and Child Health: 

en-gb	Prescribing Clean Air, WHO 2019. 
cy-gb	Prescribing Clean Air, WHO 2019. 

en-gb	See: 
cy-gb	Gweler: 

en-gb	https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/275545/WHO - CED - PHE - 18.01 - eng.pdf?ua=1(accessed 30/10/2019) 
cy-gb	https://apps.who.int/IRIS/bitstream/handle/10665/275545/who - CED - phe - 18.01 - eng.pdf?UA=1 (fel ar 30/10/2019) 

en-gb	Protecting children and young people from the impacts of air pollution is integral to the development and delivery of actions in this Plan.   
cy-gb	Mae amddiffyn plant a phobl ifanc rhag effeithiau llygredd aer yn rhan annatod o’r gwaith o ddatblygu a chyflawni’r camau gweithredu yn y Cynllun hwn. 

en-gb	Reducing airborne pollution 
cy-gb	Lleihau llygredd a gludir yn yr awyr 

en-gb	Reducing levels of airborne pollution across Wales, at least to within legislative limits and, as far as possible, well below them, will contribute significantly to the majority of our National Well-being Goals. 
cy-gb	Bydd lleihau lefelau llygredd a gludir yn yr awyr ledled Cymru, i derfynau deddfwriaethol o leiaf ac, os yn bosibl, yn llawer is na hynny, yn gwneud cyfraniad sylweddol at y rhan fwyaf o'n Nodau Llesiant Cenedlaethol. 

en-gb	In general terms, air quality has improved over recent years. 
cy-gb	Yn gyffredinol, mae ansawdd aer wedi gwella dros y blynyddoedd diwethaf. 

en-gb	Concentrations of some air pollutants continue to either actually or potentially breach legislative limits in Wales. 
cy-gb	Mae crynodiadau rhai llygryddion aer yn parhau i dorri terfynau deddfwriaethol yng Nghymru neu mae potensial iddynt wneud hynny. 

en-gb	We recognise more needs to be done to develop an evidence based, prevention-focused, approach to tackle existing problems and prevent new ones occurring.  
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod angen gwneud mwy i ddatblygu dull sy'n seiliedig ar dystiolaeth ac yn canolbwyntio ar atal i fynd i'r afael â’r problemau sy’n bodoli eisoes ac atal rhai newydd rhag codi.  

en-gb	The Welsh Government Healthier Wales Plan  emphasises the need for a prevention-focused NHS. 
cy-gb	Mae Cynllun Cymru Iachach Llywodraeth Cymru  yn pwysleisio'r angen am GIG sy'n canolbwyntio ar atal. 

en-gb	We need to look at all the other things we are responsible for as a Government that can make a difference to people’s health. 
cy-gb	Mae angen i ni edrych ar yr holl bethau eraill rydym yn gyfrifol amdanynt fel Llywodraeth a all wneud gwahaniaeth i iechyd pobl. 

en-gb	This includes support for families, education, housing, employment and the environment. 
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys cymorth i deuluoedd, addysg, tai, cyflogaeth a'r amgylchedd. 

en-gb	 In Brief – A Healthier Wales: 
cy-gb	 Yn Gryno – Cymru Iachach: 

en-gb	our Plan for Health and Social Care, Welsh Government 2019. 
cy-gb	ein Cynllun Iechyd a Gofal Cymdeithasol, Llywodraeth Cymru 2019. 

en-gb	, https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019 - 04/in - brief - a - healthier - wales - our - plan - for - health and - social - care.pdf (accessed 26/09/2019) 
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019 - 04/cymru - iachach - ein - cynllun - iechyd - a - gofal cymdeithasol.pdf (fel ar 26/09/2019) 

en-gb	Assessing Air Quality in Wales: 
cy-gb	Asesu Ansawdd Aer yng Nghymru: 

en-gb	a prevention focused approach  
cy-gb	dull sy'n canolbwyntio ar atal  

en-gb	Monitoring across Wales includes numerous networks. 
cy-gb	Mae monitro ledled Cymru yn cynnwys amryw o rwydweithiau. 

en-gb	This includes Local Authority Monitoring, Automatic Urban and Rural Network (AURN), Heavy Metals Network, 
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys Monitro gan Awdurdod Lleol, y Rhwydwaith Trefol a Gwledig Awtomatig (AURN), y Rhwydwaith Metelau Trwm, y Rhwydwaith Monitro PAH, y Rhwydwaith 

en-gb	PAH Monitoring Network, Black Carbon Network, UK Upland Waters Monitoring Network and the UK Eutrophying and Acidifying Pollutants Network  (Please see Annex A for further details). 
cy-gb	Carbon Du, Rhwydwaith Monitro Dyfroedd Ucheldir y DU a Rhwydwaith Ewtroffeiddio ac Asideiddio Llygryddion y DU  (gweler Atodiad A am ragor o fanylion). 

en-gb	 Air pollution in the UK 2018 - https://uk air.defra.gov.uk/library/annualreport/viewonline?year=2018_issue_1#report_pdf .
cy-gb	 Llygredd aer yn y DU 2018 - https://uk air.defra.gov.uk/library/annualreport/viewonline?year=2018_issue_1#report_pdf 

en-gb	Modelling helps to assess levels across the geographic areas as well as predicting future levels with and without additional measures. 
cy-gb	Mae modelu yn helpu i asesu lefelau ar draws yr ardaloedd daearyddol, yn ogystal â rhagfynegi lefelau yn y dyfodol gyda mesurau ychwanegol a hebddynt. 

en-gb	National and local monitoring and modelling were established for different purposes. 
cy-gb	Cafodd prosesau monitro a modelu cenedlaethol a lleol eu sefydlu at ddibenion gwahanol. 

en-gb	The national assessment seeks to represent general exposure and must accord with the location and sampling point requirements of the Ambient Air Quality Directive, whereas air quality assessments for Local Air Quality Management focus on targeting local pollution hotspots so pollutant concentrations are considered at all areas of relevant public exposure within the local area.  
cy-gb	Mae'r asesiad cenedlaethol yn ceisio cynrychioli cysylltiad cyffredinol a rhaid iddo gydymffurfio â gofynion lleoliad a phwynt samplu Cyfarwyddeb Ansawdd Aer yr Amgylchedd, tra bod asesiadau ansawdd aer ar gyfer Rheoli Ansawdd Aer Lleol yn canolbwyntio ar dargedu mannau lleol â phroblem llygredd, fel bod crynodiadau llygryddion yn cael eu hystyried ym mhob ardal o gysylltiad cyhoeddus perthnasol yn yr ardal leol.  

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We are working with UK partners to develop existing air quality frameworks to ensure they continue to satisfy legislative requirements and reflect our priorities where it is possible to do so.
cy-gb	Rydym yn gweithio gyda phartneriaid yn y DU i ddatblygu fframweithiau ansawdd aer presennol er mwyn sicrhau eu bod yn parhau i fodloni gofynion deddfwriaethol ac yn adlewyrchu ein blaenoriaethau lle bo hynny'n bosibl.  

en-gb	Along with driving improvements in levels of compliance with statutory limits in Wales, we want to prioritise and sustain action to address the impact of poor air quality on human health (especially vulnerable and susceptible population groups) and ecosystems, by reducing exposure to pollution more widely.  
cy-gb	Ynghyd â sbarduno gwelliannau mewn lefelau cydymffurfio â therfynau statudol yng Nghymru, rydym am flaenoriaethu a pharhau â chamau i fynd i'r afael ag effaith ansawdd aer gwael ar iechyd pobl (yn enwedig grwpiau o’r boblogaeth sy'n agored i niwed ac yn dueddol o gael clefyd) ac ecosystemau, drwy leihau cysylltiad â llygredd yn ehangach.  

en-gb	While the national scale impacts of poor air quality are significant, they mask locallevel variations in air pollution concentrations, exposures, risks and impacts. 
cy-gb	Er bod effeithiau cenedlaethol ansawdd aer gwael yn sylweddol, maent yn cuddio amrywiadau lleol mewn crynodiadau llygredd aer, cysylltiad, risgiau ac effeithiau. 

en-gb	These small-area differences can lead to environmental inequities and health inequalities. 
cy-gb	Gall y gwahaniaethau hyn mewn ardaloedd bach arwain at anghydraddoldebau amgylcheddol ac anghydraddoldebau iechyd. 

en-gb	Action on airborne pollution needs to be taken where it is needed the most, based on robust evidence in relation to all airborne pollutants and developed at the right scale.  
cy-gb	Mae angen gweithredu ynghylch llygredd a gludir yn yr awyr lle mae ei angen fwyaf, yn seiliedig ar dystiolaeth gadarn mewn perthynas â phob llygrydd a gludir yn yr awyr a datblygu camau gweithredu ar y raddfa gywir.  

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu: 

en-gb	We are developing a more granular evidence base to support this action, in partnership with Public Health Wales and Natural Resources Wales, investing in and enhancing the monitoring and assessment capabilities regarding air quality and the associated risks in Wales.  
cy-gb	Rydym yn datblygu sylfaen dystiolaeth fwy gronynnog i gefnogi'r cam gweithredu hwn, mewn partneriaeth ag Iechyd Cyhoeddus Cymru a Cyfoeth Naturiol Cymru, gan fuddsoddi mewn galluoedd monitro ac asesu ansawdd aer a'r risgiau cysylltiedig a gwella’r galluoedd hynny yng Nghymru.

en-gb	Action:
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We will establish a new national air pollution monitoring network by December 2021 (which complements existing monitoring capabilities), primarily focusing on sensitive receptor locations in Wales (including schools, hospitals, care homes and areas where evidence indicates poor air quality can amplify already persistent problems linked to deprivation and chronic illness). 
cy-gb	Byddwn yn sefydlu rhwydwaith monitro llygredd aer cenedlaethol newydd erbyn mis Rhagfyr 2021 (sy'n ategu'r galluoedd monitro presennol), gan ganolbwyntio'n bennaf ar leoliadau derbynyddion sensitif yng Nghymru (gan gynnwys ysgolion, ysbytai, cartrefi gofal ac ardaloedd lle mae tystiolaeth yn dangos bod ansawdd aer gwael yn gallu gwaethygu problemau parhaus sydd eisoes yn gysylltiedig ag amddifadedd a salwch cronig). 

en-gb	This initiative will provide a nationally consistent approach and lead the way in tackling air pollution in the highest risk areas for benefit of those most vulnerable. 
cy-gb	Bydd y fenter hon yn cynnig dull gweithredu cyson cenedlaethol ac yn arwain y ffordd wrth fynd i'r afael â llygredd aer yn yr ardaloedd sy’n wynebu’r risg fwyaf er budd y rhai sydd fwyaf agored i niwed. 

en-gb	It will assist bodies with existing duties for air quality management to accelerate compliance and help to reduce exposure more widely for the benefit of those most affected. 
cy-gb	Bydd yn cynorthwyo cyrff sydd â dyletswyddau rheoli ansawdd aer yn barod i gyflymu cydymffurfiaeth a helpu i leihau cysylltiad yn ehangach er budd y rhai yr effeithir arnynt fwyaf. 

en-gb	The specific objectives will be: 
cy-gb	Yr amcanion penodol fydd: 

en-gb	To assess and interpret new data and intelligence generated to inform action to meet legal requirements, the development of local air quality management and national policy, risk communications, and general action to drive air quality improvements for public health (including inequalities reduction) and ecosystems in Wales. 
cy-gb	Asesu a dehongli data a gwybodaeth newydd a gynhyrchir i lywio camau gweithredu i fodloni gofynion cyfreithiol, datblygu polisi cenedlaethol a rheoli ansawdd aer lleol, cyfathrebu risg a chamau cyffredinol i hybu gwelliannau mewn ansawdd aer i iechyd y cyhoedd (gan gynnwys lleihau anghydraddoldebau) ac ecosystemau yng Nghymru. 

en-gb	To report on new data and intelligence generated to inform future health research and surveillance in Wales. 
cy-gb	Adrodd ar ddata a gwybodaeth newydd a gynhyrchir i lywio gwaith ymchwil ac arolygu iechyd yng Nghymru yn y dyfodol. 

en-gb	To ensure robust monitoring methods are adopted, enabling monitoring sites in the new network to be affiliated with recognised national networks and standards; this can help improve modelling outputs for Wales and future assessments in relation to compliance with relevant air pollution limits.  
cy-gb	Sicrhau bod dulliau monitro cadarn yn cael eu mabwysiadu, gan alluogi safleoedd monitro yn y rhwydwaith newydd i fod yn gysylltiedig â rhwydweithiau a safonau cenedlaethol cydnabyddedig; gall hyn helpu i wella allbynnau modelu ar gyfer Cymru ac asesiadau yn y dyfodol mewn perthynas â chydymffurfiaeth â therfynau llygredd aer perthnasol.  

en-gb	To trial and evaluate the effectiveness of innovative monitoring, modelling and assessment techniques. 
cy-gb	Treialu a gwerthuso effeithiolrwydd technegau monitro, modelu ac asesu arloesol. 

en-gb	We expect the objectives will be achieved through:  
cy-gb	Rydym yn disgwyl i'r amcanion gael eu cyflawni trwy:  

en-gb	Risk prioritisation of sensitive receptors across Wales, accounting for the effects of air pollution on public and environmental health and deprivation. 
cy-gb	Flaenoriaethu risg derbynyddion sensitif ledled Cymru, gan gyfrif am effeithiau llygredd aer ar iechyd y cyhoedd a'r amgylchedd ac amddifadedd. 

en-gb	Identification of sensitive receptor locations for new monitors across Wales.  
cy-gb	Nodi lleoliadau derbynyddion sensitif ar gyfer teclynnau monitro newydd ledled Cymru.  

en-gb	Better local, regional and national level information to inform preventative and evidence-based action to reduce air pollution, risks and inequalities. 
cy-gb	Gwybodaeth leol, ranbarthol a chenedlaethol well i lywio camau ataliol a chamau seiliedig ar dystiolaeth er mwyn lleihau llygredd aer, risgiau ac anghydraddoldebau. 

en-gb	Local, regional and national scale risk assessment and intervention evaluation reports. 
cy-gb	Adroddiadau asesu risg a gwerthuso ymyrraeth ar raddfa leol, ranbarthol a chenedlaethol. 

en-gb	An annual report covering these matters, including local air quality management performance across Wales, promoting public confidence in air quality management.
cy-gb	Adroddiad blynyddol sy'n ymdrin â'r materion hyn, gan gynnwys perfformiad rheoli ansawdd aer lleol ledled Cymru, gan hybu hyder y cyhoedd yn y gwaith rheoli ansawdd aer.

en-gb	Enhancement of the effectiveness of the Local Air Quality Management system in Wales.
cy-gb	Gwella effeithiolrwydd y system Rheoli Ansawdd Aer Lleol yng Nghymru.

en-gb	Trials of innovative new monitoring and modelling techniques.
cy-gb	Treialu technegau monitro a modelu newydd arloesol.

en-gb	We expect these actions will provide multiple benefits which will enable:  
cy-gb	Rydym yn disgwyl y bydd y camau hyn yn darparu manteision lluosog a fydd yn galluogi:  

en-gb	An improved understanding and communication of air pollution risks, especially at sensitive receptor locations. 
cy-gb	Gwell dealltwriaeth a chyfathrebu ynghylch peryglon llygredd aer, yn enwedig mewn lleoliadau derbynyddion sensitif. 

en-gb	Prevention-focused, needs-based action. 
cy-gb	Camau sy'n canolbwyntio ar atal ac yn seiliedig ar anghenion. 

en-gb	Air quality improvement, with associated environmental and public health benefits. 
cy-gb	Gwella ansawdd aer, gyda manteision cysylltiedig i iechyd y cyhoedd a'r amgylchedd. 

en-gb	Improved accuracy of modelled air pollution data in Wales. 
cy-gb	Gwella cywirdeb data llygredd aer wedi'i fodelu yng Nghymru. 

en-gb	  Innovation in Wales of air pollution monitoring approaches. 
cy-gb	Arloesi dulliau monitro llygredd aer yng Nghymru. 

en-gb	Demonstrable contribution to Wales’ policy priorities. 
cy-gb	Cyfraniad amlwg at flaenoriaethau polisi Cymru. 

en-gb	Questions  
cy-gb	Cwestiwn:  

en-gb	2. 
cy-gb	2. 

en-gb	Do you agree enhancing monitoring and assessment capabilities will help to understand and inform action to reduce the impacts of air pollution on health and well-being in Wales? 
cy-gb	A ydych chi'n cytuno y bydd gwella galluoedd monitro ac asesu yn helpu i ddeall a llywio camau gweithredu i leihau effeithiau llygredd aer ar iechyd a llesiant yng Nghymru? 

en-gb	Please provide evidence in support of your views where possible.
cy-gb	Darparwch dystiolaeth i gefnogi eich barn lle y bo'n bosibl.

en-gb	New targets to reduce exposure to particulate matter 
cy-gb	Targedau newydd i leihau cysylltiad â deunydd gronynnol 

en-gb	Concentrations of fine particulate matter are a specific concern because of established links with adverse health outcomes, although the mechanisms and the relative toxicity of different components of the particulate matter are still not clearly understood. 
cy-gb	Mae crynodiadau o ddeunydd gronynnol mân yn bryder penodol oherwydd cysylltiadau sefydledig â chanlyniadau iechyd andwyol, er nad oes dealltwriaeth glir o’r mecanweithiau a pha mor wenwynig yw gwahanol gydrannau o'r deunydd gronynnol o hyd. 

en-gb	Whereas limit values were initially set for PM 10 , particles of diameter less than 10 μm were more widely measured, emphasis has since moved to the finer fraction PM 2.5  below 2.5 μm which can penetrate deeper into the lungs. 
cy-gb	Er bod gwerthoedd terfyn wedi'u gosod ar gyfer PM 10  i gychwyn, roedd gronynnau llai na 10 μm mewn diamedr yn cael eu mesur yn ehangach. Mae’r pwyslais wedi symud erbyn hyn i'r PM 2.5  islaw 2.5 μm mwy mân a all dreiddio'n ddyfnach i'r ysgyfaint. 

en-gb	The World Health Organisation (WHO) has recommended concentration guidelines of particulate matter for PM 2.5 , the annual mean guideline of 10 μg/m 3  being half the current EU limit. 
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) wedi argymell canllawiau crynodiad deunydd gronynnol ar gyfer PM 2.5 , ac mae'r canllaw cymedrig blynyddol o 10 μg/m 3  yn hanner terfyn presennol yr UE. 

en-gb	Advice from WHO is based solely on scientific conclusions about public health aspects of air pollution; they do not consider the technical feasibility or the economic, political and social aspects of the achievement of these levels.  
cy-gb	Mae cyngor gan WHO yn gwbl seiliedig ar gasgliadau gwyddonol am agweddau iechyd y cyhoedd ar lygredd aer; nid ydynt yn ystyried dichonoldeb technegol na'r agweddau economaidd, gwleidyddol a chymdeithasol ar gyflawni'r lefelau hyn.  

en-gb	WHO has found the 10 countries with the lowest national PM 2.5  exposure levels in 2017 were the Maldives, the United States, Norway, Estonia, Iceland, Canada, Sweden, New Zealand, Brunei, and Finland . 
cy-gb	Mae WHO wedi canfod mai’r 10 gwlad oedd â'r lefelau cysylltiad â PM 2.5  cenedlaethol isaf yn 2017 oedd y Maldives, yr Unol Daleithiau, Norwy, Estonia, Gwlad yr Iâ, Canada, Sweden, Seland Newydd, Brunei, a'r Ffindir . 

en-gb	In assessing health effects an informative measure is the population weighted mean concentration (PWMC). 
cy-gb	Wrth asesu effeithiau iechyd, un mesur addysgiadol yw'r crynodiad cymedrig wedi’i bwysoli ar sail y boblogaeth (PWMC). 

en-gb	The PWMC is the average outdoor PM 2.5  concentration to which a population is exposed. 
cy-gb	Y PWMC yw'r crynodiad PM 2.5  awyr agored cyfartalog y mae poblogaeth yn dod i gysylltiad ag ef. 

en-gb	 https://www.stateofglobalair.org/sites/default/files/soga_2019_report.pdf 
cy-gb	https://www.stateofglobalair.org/sites/default/files/soga_2019_report.pdf

en-gb	PWMCs for PM 2.5  averaged 8 μg/m 3  or less in these countries. 
cy-gb	Roedd cyfartaledd y PWMC ar gyfer PM 2.5  yn 8 μg/m 3  neu lai yn y gwledydd hyn. 

en-gb	The estimated PWMC for the population of Wales in 2016 was 6.0 μg/m 3 , compared with 7.5 μg/m 3  for the UK as a whole.  
cy-gb	Amcangyfrifwyd mai'r PWMC ar gyfer poblogaeth Cymru yn 2016 oedd 6.0 μg/m 3 , o'i gymharu â 7.5 μg/m 3  ar gyfer y DU gyfan.  

en-gb	Although we comply with current legislative EU limits for particulate matter in Wales, we recognise the importance of reducing average population exposure to particulate matter further and the positive health benefits this can bring. 
cy-gb	Er ein bod yn cydymffurfio â therfynau deddfwriaethol presennol yr UE ar gyfer deunydd gronynnol yng Nghymru, rydym yn cydnabod pwysigrwydd lleihau ymhellach gysylltiad y boblogaeth â deunydd gronynnol a'r manteision iechyd cadarnhaol a all ddeillio o hynny. 

en-gb	In 2019, the Welsh Index of Multiple Deprivation air quality ranking is now purely based on concentrations of NO 2 , PM 10  and PM 2.5  and the associated WHO guidelines, in recognition of these being seen as the pollutants of prime concern to human health nationwide . 
cy-gb	Yn 2019, mae Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru ar gyfer ansawdd aer bellach wedi'i seilio'n gyfan gwbl ar grynodiadau NO 2 , PM 10  a PM 2.5  a chanllawiau cysylltiedig WHO, i gydnabod y gred mai’r rhain yw’r llygryddion mwyaf arwyddocaol i iechyd pobl ledled y wlad . 

en-gb	This is also consistent with the pollutants considered under the national well-being indicators Overall concentrations of fine particulate matter in most of Wales are low, although there are hotspots of high concentrations in industrial and densely populated urban areas. 
cy-gb	Mae hyn yn gyson hefyd â'r llygryddion a ystyriwyd o dan y dangosyddion llesiant cenedlaethol. Ar y cyfan, mae crynodiadau deunydd gronynnol mân yn y rhan fwyaf o Gymru yn isel, er bod crynodiadau uchel mewn ardaloedd diwydiannol ac ardaloedd trefol poblog. 

en-gb	However, the potential for adverse health effects from exposure to fine particulate matter remains even if the WHO guideline value is achieved. 
cy-gb	Fodd bynnag, erys y posibilrwydd o effeithiau andwyol ar iechyd o ganlyniad i gysylltiad â deunydd gronynnol mân hyd yn oed os cyflawnir gwerth canllaw WHO. 

en-gb	There is further work to do reduce air pollution and its toll on public health. 
cy-gb	Mae gwaith pellach i'w wneud i leihau llygredd aer a'i effaith ar iechyd y cyhoedd. 

en-gb	 https://gweddill.gov.wales/statistics-and-research/welsh-index-multiple-deprivation/?lang=en 
cy-gb	https://llyw.cymru/mynegai - amddifadedd - lluosog - cymru

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We want concentrations across Wales to be below the WHO guideline for PM 2.5  where it is possible, and lower still where there is sufficient potential and there is high public exposure or risk to sensitive groups. 
cy-gb	Rydym am i grynodiadau ledled Cymru gyfan fod yn is na chanllaw WHO ar gyfer PM 2.5  lle bo hynny'n bosibl, ac yn is eto lle mae potensial digonol a lle mae cysylltiad y cyhoedd yn uchel neu risg uchel i grwpiau sensitif . 

en-gb	Our aim is to put this ambition into Welsh law. 
cy-gb	Ein nod yw gwneud yr uchelgais hon yn gyfraith yng Nghymru. 

en-gb	To support this aim the Welsh Government has commissioned an assessment of current and future levels of PM 2.5  in Wales, where it comes from, and the potential for further reductions through measures which achieve a notional Welsh share of the UK’s statutory emission reduction targets. 
cy-gb	I gefnogi'r nod hwn, mae Llywodraeth Cymru wedi comisiynu asesiad o lefelau PM 2.5  ar hyn o bryd ac yn y dyfodol yng Nghymru, o ble mae’n dod a'r posibilrwydd o ostyngiadau pellach trwy fesurau sy'n cyflawni cyfran dybiannol Cymru o dargedau lleihau allyriadau statudol y DU. 

en-gb	We have assessed the effect of these measures and, together with action in neighbouring countries, the measures will significantly reduce the number of people exposed to levels exceeding the guideline levels and reduce overall exposure at lower levels too.  
cy-gb	Rydym wedi asesu effaith y mesurau hyn ac, ynghyd â chamau gweithredu mewn gwledydd cyfagos, bydd y mesurau yn lleihau yn sylweddol nifer y bobl sy'n dod i gysylltiad â lefelau sy'n uwch na'r lefelau canllaw ac yn lleihau cysylltiad cyffredinol ar lefelau is hefyd.  

en-gb	The illustrations below show the modelled concentration of fine particulate matter in 2016, the projected levels in 2030 as a result of measures which achieve a notional Welsh share of the UK’s NECD emission reduction targets, and the contribution of wood burning to average concentrations in 2016. 
cy-gb	Mae'r darluniau isod yn dangos deunydd gronynnol mân a fodelwyd yn 2016, y lefelau a ragamcanwyd ar gyfer 2030 o ganlyniad i fesurau sy'n cyflawni cyfran dybiannol Cymru o dargedau lleihau allyriadau NECD y DU, a chyfraniad llosgi coed at grynodiadau cyfartalog yn 2016. 

en-gb	Modelled concentration of fine particulate matter in  Modelled concentration of fine particulate matter in 
cy-gb	Crynodiad deunydd gronynnol mân wedi'i fodelu yn  Crynodiad deunydd gronynnol mân wedi'i fodelu yn 

en-gb	2016 based on Welsh and NAEI emissions in the UK,  2030 as a result of measures which achieve a reported emissions in other countries and shipping  notional Welsh share of the UK’s NECD emission emissions in sea areas surrounding the UK reduction targets
cy-gb	2016 yn seiliedig ar allyriadau Cymru a NAEI yn y  2030 o ganlyniad i fesurau sy'n cyflawni cyfran DU, allyriadau a adroddwyd mewn gwledydd eraill ac  dybiannol Cymru o dargedau lleihau allyriadau NECD allyriadau morgludiant mewn ardaloedd môr o  y DU amgylch y DU 

en-gb	Contribution of wood burning to average concentrations in 2016
cy-gb	Cyfraniad llosgi coed at grynodiadau cyfartalog yn 2016 

en-gb	The pie chart below gives a detailed break-down of Welsh contributions to PWMC in Wales in 2016, indicating which source sectors are contributing to this primary contribution compared with secondary inorganic aerosols (SIA) from Wales and the rest of the UK (excluding imported and irreducible components). 
cy-gb	Mae'r siart cylch isod yn rhoi dadansoddiad manwl o gyfraniadau Cymru at PWMC yng Nghymru yn 2016, gan nodi pa sectorau sy'n cyfrannu at y cyfraniad sylfaenol hwn o gymharu ag erosolau anorganig eilaidd (SIA) o Gymru a gweddill y DU (heb gynnwys cydrannau wedi'u mewnforio ac na ellir eu lleihau). 

en-gb	Source apportionment of Welsh emissions and the rest of the UK to PWMCs in Wales in 2016 (excluding imported and irreducible components) 
cy-gb	Dosraniad fesul ffynhonnell o allyriadau Cymru a gweddill y DU i PWMCs yng Nghymru yn 2016 (heb gynnwys cydrannau wedi'u mewnforio ac na ellir eu lleihau) 

en-gb	The assessment, based on outdoor concentrations in 2016, estimates the sources of fine particulate matter in Wales came from: 
cy-gb	Mae'r asesiad, sy'n seiliedig ar grynodiadau awyr agored yn 2016, yn amcangyfrif y ffynonellau deunydd gronynnol mân canlynol yng Nghymru: 

en-gb	Primary emissions in Wales account for ~17.5% PWMC. 
cy-gb	Mae allyriadau sylfaenol yng Nghymru yn cyfrif am ~17.5% PWMC. 

en-gb	Primary emissions in Wales cause local peaks (3-5 μg /m 3  in urban areas) due to traffic, NEE and industry and domestic combustion. 
cy-gb	Mae allyriadau sylfaenol yng Nghymru yn achosi lefelau uchel yn lleol (3-5 μg / m 3  mewn ardaloedd trefol) oherwydd traffig, NEE a hylosgi diwydiannol a domestig. 

en-gb	Natural irreducible sources (sea salt, and natural rural and urban dusts, SOA: 
cy-gb	Mae ffynonellau naturiol na ellir eu lleihau (halen môr a llwch gwledig a threfol naturiol, SOA: 

en-gb	biogenic) account for ~1/3 of the WHO standard over areas of S Wales, equivalent to ~45% PWMC.  
cy-gb	biogenig) yn cyfrif am ~1/3 o safon WHO dros ardaloedd yn y De, sy'n cyfateb i ~45% PWMC.  

en-gb	Imported contribution (primary and secondary PM) from EU and international shipping reduces from east to west across Wales, equivalent to ~20% PWMC. 
cy-gb	Mae cyfraniad wedi'i fewnforio (PM sylfaenol ac eilaidd) o'r UE a morgludiant rhyngwladol yn gostwng o'r dwyrain i'r gorllewin ar draws Cymru, sy'n cyfateb i ~20% PWMC. 

en-gb	Primary emissions from UK (exc. Wales), equivalent to ~5% PWMC.  
cy-gb	Allyriadau sylfaenol o'r DU (ac eithrio Cymru), sy'n cyfateb i ~5% PWMC.  

en-gb	UK secondary PM precursor emissions (SIA), equivalent to <10% of PWMC. 
cy-gb	Allyriadau rhagflaenol PM eilaidd y DU (SIA), sy'n cyfateb i <10% of PWMC. 

en-gb	Welsh secondary PM precursor emissions (SIA), equivalent to <5% of PWMC. 
cy-gb	Allyriadau rhagflaenol PM eilaidd Cymru (SIA), sy'n cyfateb i <5% of PWMC. 

en-gb	Traffic, non-exhaust road transport emissions, domestic and industrial emissions contribute to the local peaks in urban areas. 
cy-gb	Mae traffig, allyriadau trafnidiaeth ffyrdd nad ydynt yn dod o bibellau egsôst, allyriadau domestig a diwydiannol yn cyfrannu at y lefelau uchel lleol mewn ardaloedd trefol. 

en-gb	The contribution of domestic woodburning to PM 2.5  concentrations makes a significant contribution along the north coast and in urban areas, including for the large urban populations in Swansea and Cardiff. 
cy-gb	Mae cyfraniad llosgi coed domestig at grynodiadau PM 2.5  yn gwneud cyfraniad sylweddol ar hyd arfordir y gogledd ac mewn ardaloedd trefol, gan gynnwys y poblogaethau trefol mawr yn Abertawe a Chaerdydd. 

en-gb	We have set out measures we will take in Wales to help the UK achieve its NECD targets in this plan. 
cy-gb	Rydym wedi nodi'r mesurau y byddwn yn eu cymryd yng Nghymru i helpu'r DU i gyflawni ei thargedau NECD yn y cynllun hwn. 

en-gb	As we achieve a notional Welsh share of emission reductions, the population in Wales exceeding the WHO guideline threshold is expected to reduce by over 95% in 2030 compared with 2016, leaving just a few hotspot areas where more detailed spatial modelling and investigation is required.  
cy-gb	Wrth i ni gyflawni cyfran dybiannol Cymru o ostyngiadau allyriadau, disgwylir i'r boblogaeth yng Nghymru sy'n uwch na throthwy canllaw WHO leihau dros 95% yn 2030 o'i gymharu â 2016, gan adael dim ond ychydig o ardaloedd lle mae angen gwaith modelu ac ymchwilio gofodol mwy manwl.  

en-gb	Based on the PWMC in 2016, it has been estimated that the exposure of 3.16 million people in Wales to an average concentration of 6.0 μg/m 3  of fine particulate matter corresponds to a monetised health impact of £950 (central estimate) million per year. 
cy-gb	Yn seiliedig ar PWMC yn 2016, amcangyfrifwyd bod cysylltiad 3.16 miliwn o bobl yng Nghymru â chrynodiad cyfartalog o 6.0 μg / m 3  o ddeunydd gronynnol mân yn cyfateb i effaith iechyd gwerth £950 miliwn y flwyddyn (amcangyfrif canolog). 

en-gb	Depending on the specific pathway chosen to achieve Wales’ share of NECD targets for 2030, the associated reductions in overall population exposure to fine particulate matter is estimated to result in monetised health benefits in Wales of between £50M - 96M per year. 
cy-gb	Yn dibynnu ar y llwybr penodol a ddewisir i gyflawni cyfran Cymru o dargedau NECD ar gyfer 2030, amcangyfrifir bod y gostyngiadau cysylltiedig yng nghysylltiad y boblogaeth â deunydd gronynnol mân yn arwain at fuddion iechyd gwerth rhwng £50 miliwn a £96 miliwn y flwyddyn yng Nghymru. 

en-gb	Although the analysis is subject to uncertainties and has considered a subset of all potential combinations of measures and the practicalities of implementation, it has helped us to understand where further action is likely to be needed. 
cy-gb	Er bod y dadansoddiad yn destun ansicrwydd ac wedi ystyried is-set o'r holl gyfuniadau posibl o fesurau ac ymarferoldeb gweithredu, mae wedi ein helpu i ddeall lle mae'n debygol y bydd angen cymryd camau pellach. 

en-gb	However, without further analysis, we do not yet know whether it is possible to achieve the WHO guideline absolutely everywhere across Wales, and how and by when it could be achieved if it is possible.    
cy-gb	Fodd bynnag, heb ddadansoddiad pellach, nid ydym yn gwybod eto a oes modd cyflawni'r canllaw WHO ym mhob rhan o Gymru, a sut ac erbyn pryd y gellid ei gyflawni os yw'n bosibl.    

en-gb	As recognised by the WHO, the standard-setting process needs to aim at achieving the lowest concentrations possible in the context of local constraints, capabilities and public health priorities. 
cy-gb	Fel y cydnabyddir gan WHO, mae angen i'r broses o bennu safonau geisio sicrhau'r crynodiadau isaf posibl yng nghyd-destun cyfyngiadau, galluoedd a blaenoriaethau iechyd y cyhoedd lleol. 

en-gb	To do this, the WHO encourages the adoption of increasingly more stringent standards and tracking their effectiveness over time. 
cy-gb	I wneud hyn, mae WHO yn annog mabwysiadu safonau mwyfwy caeth ac olrhain eu heffeithiolrwydd dros amser. 

en-gb	Future targets for ambient levels of fine particulate matter need to be underpinned by the right evidence and metrics to achieve the most effective improvement, supporting the delivery of our well-being goals.  
cy-gb	Mae angen i dargedau yn y dyfodol ar gyfer lefelau deunydd gronynnol mân yn yr amgylchedd fod yn seiliedig ar y dystiolaeth a'r metrigau cywir er mwyn sicrhau’r gwelliant mwyaf effeithiol, gan gefnogi'r gwaith o gyflawni ein nodau llesiant.  

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We are convening an independent panel of experts to advise us on the right approach to take in developing ambitious targets for the benefit of current and future generations in Wales.
cy-gb	Rydym yn creu panel annibynnol o arbenigwyr i'n cynghori ar y dull cywir o fynd ati i ddatblygu targedau uchelgeisiol er budd cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol yng Nghymru.  

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We will develop and consult on new targets for particulate matter in Wales as part of the development of a Clean Air Act for Wales.
cy-gb	Byddwn yn datblygu targedau newydd ar gyfer deunydd gronynnol yng Nghymru ac yn ymgynghori arnynt fel rhan o’r gwaith o ddatblygu Deddf Aer Glân i Gymru.

en-gb	Question 
cy-gb	Cwestiwn: 

en-gb	3. 
cy-gb	3. 

en-gb	Do the commitments and actions for health and well-being address the most important factors for improving air quality and realising health benefits? 
cy-gb	A yw'r ymrwymiadau a'r camau gweithredu ar gyfer iechyd a llesiant yn mynd i'r afael â'r ffactorau pwysicaf ar gyfer gwella ansawdd aer a gwireddu manteision iechyd? 

en-gb	A fit for purpose legislative and regulatory air quality management framework for Wales 
cy-gb	Fframwaith rheoli ansawdd aer deddfwriaethol a rheoleiddiol i Gymru sy’n addas i’r diben  

en-gb	The delivery of our proposals to improve air quality are dependent on effective regulation. 
cy-gb	Mae cyflawni ein cynigion i wella ansawdd aer yn dibynnu ar reoleiddio effeithiol. 

en-gb	In the event of Brexit, we aim to meet, if not exceed, EU environmental standards in the future to protect both human health and the environment. 
cy-gb	Yn achos Brexit, rydym yn bwriadu cyflawni safonau amgylcheddol yr UE yn y dyfodol, os nad rhagori arnynt, i ddiogelu iechyd pobl a’r amgylchedd. 

en-gb	We want a clear and joined-up regulatory system, which meets the requirements of our people and policies. 
cy-gb	Rydym eisiau system reoleiddio glir a chydgysylltiedig sy’n bodloni gofynion ein pobl a’n polisïau. 

en-gb	We need to ensure we have fair and effective regulation, which does not place unnecessary burdens on relevant organisations. 
cy-gb	Mae angen i ni sicrhau bod gennym system reoleiddio deg ac effeithiol nad yw’n rhoi baich diangen ar sefydliadau perthnasol. 

en-gb	We will consolidate and enhance the existing legislative framework for air quality, including local air quality management and smoke control, through a Clean Air Act for Wales.  
cy-gb	Byddwn yn crynhoi ac yn gwella’r fframwaith deddfwriaethol presennol ar gyfer ansawdd aer, gan gynnwys rheoli mwg a rheoli ansawdd aer lleol, trwy Ddeddf Aer Glân i Gymru. 

en-gb	Local Air Quality Management (LAQM)  
cy-gb	Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) 

en-gb	Effective air quality management comprises national, regional and local level action to assess and tackle ‘hot-spot’ problems through tailored evidence-based interventions. 
cy-gb	Mae rheoli ansawdd aer yn effeithiol yn golygu camau gweithredu ar lefel genedlaethol, ranbarthol a lleol i asesu a mynd i'r afael â phroblemau ‘ardaloedd â lefelau llygredd uchel’ trwy ymyriadau wedi'u teilwra sy’n seiliedig ar dystiolaeth. 

en-gb	Welsh Government has responsibility for managing compliance with the Environment Act 1995, in relation to Local Air Quality Management (LAQM), and the Clean Air Act 1993, which provides the framework for Smoke Control Areas. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gyfrifol am reoli cydymffurfiaeth â Deddf yr Amgylchedd 1995, mewn perthynas â Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) a Deddf Aer Glân 1993, sy'n darparu'r fframwaith ar gyfer Ardaloedd Rheoli Mwg. 

en-gb	LAQM requires local authorities to work with others to assess and manage public health risks from air pollution. 
cy-gb	Mae LAQM yn ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol weithio gydag eraill i asesu a rheoli peryglon iechyd cyhoeddus o ganlyniad i lygredd aer. 

en-gb	Local authorities must carry out regular reviews and assessments of air quality in their area against the objectives. 
cy-gb	Rhaid i awdurdodau lleol gynnal adolygiadau ac asesiadau rheolaidd o ansawdd aer yn eu hardal yn erbyn yr amcanion. 

en-gb	Where these are unlikely to be met, local authorities must designate Air Quality Management Areas (AQMAs) and prepare and implement Air Quality Action Plans to reduce pollution levels within 18 months of declaration.  
cy-gb	Os nad yw'r rhain yn debygol o gael eu bodloni, rhaid i awdurdodau lleol ddynodi Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer (AQMAs) a pharatoi a gweithredu Cynlluniau Gweithredu Ansawdd Aer i ostwng lefelau llygredd o fewn 18 mis i'r dynodiad.  

en-gb	Assessment of air quality is focused on locations where members of the public are regularly present and where there is exposure to the pollutant in question over the timescale for which the air quality objective is defined. 
cy-gb	Mae asesu ansawdd aer yn canolbwyntio ar leoliadau lle mae aelodau'r cyhoedd yn bresennol yn rheolaidd a lle ceir cysylltiad â'r llygrydd dan sylw dros y raddfa amser y diffinnir yr amcan ansawdd aer ar ei chyfer. 

en-gb	Authorities are legally obliged to demonstrate they are doing everything reasonably possible to ‘work towards’ the legal objective values. 
cy-gb	Mae rhwymedigaeth gyfreithiol ar awdurdodau i ddangos eu bod yn gwneud popeth sy'n rhesymol bosibl i ‘weithio tuag at’ y gwerthoedd gwrthrychol cyfreithiol. 

en-gb	Welsh Government has issued extensive statutory guidance setting out what is expected of local authorities in fulfilling their duties.  
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau statudol helaeth sy'n nodi'r hyn a ddisgwylir gan awdurdodau lleol wrth iddynt gyflawni eu dyletswyddau. 

en-gb	A significant part of our role is working with local authorities to deliver these expectations by overseeing appraisal of Annual Progress Reports (APR) and Air Quality Action Plans (AQAP) to ensure they meet the standards set out in both the statutory  and supplementary technical guidance  and are aligned with the Well-being of Future Generations principles. 
cy-gb	Rhan sylweddol o'n rôl yw gweithio gydag awdurdodau lleol i gyflawni'r disgwyliadau hyn trwy oruchwylio'r broses o arfarnu Adroddiadau Cynnydd Blynyddol (APR) a Chynlluniau Gweithredu Ansawdd Aer (AQAP) er mwyn sicrhau eu bod yn bodloni'r safonau a nodir yn y canllawiau technegol statudol  ac atodol  a'u bod yn cyd-fynd ag egwyddorion Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. 

en-gb	 https://gov.wales/air-quality-management-guidance-local-authorities 
cy-gb	https://llyw.cymru/rheoli - ansawdd - aer - canllawiau - i - awdurdodau - lleol

en-gb	https://laqm.defra.gov.uk/technical - guidance/
cy-gb	https://laqm.defra.gov.uk/technical - guidance/

en-gb	Recent changes to the LAQM regime include updated guidance to local authorities, aligned with the sustainable development principles, and improvements to the annual progress report template.  
cy-gb	Mae newidiadau diweddar i'r drefn LAQM yn cynnwys canllawiau wedi'u diweddaru i awdurdodau lleol, sy'n cyd-fynd â'r egwyddorion datblygu cynaliadwy, a gwelliannau i'r templed ar gyfer adroddiadau cynnydd blynyddol.  

en-gb	The current LAQM exposure-based approach has remained largely unchanged since its inception in 1997.  
cy-gb	Nid yw dull presennol LAQM sy’n seiliedig ar gysylltiad wedi newid rhyw lawer ers ei sefydlu yn 1997. 

en-gb	While this has greatly improved our knowledge of the sources and extent of air pollution, improvements are required to sufficiently deal with the scale of the challenges we face. 
cy-gb	Er ei fod wedi gwella ein gwybodaeth am ffynonellau a graddau llygredd aer, mae angen gwelliannau i ymdrin yn iawn â maint yr heriau a wynebwn. 

en-gb	At its core the regime continues to operate reactively, requiring action where a problem area has already been identified as nearing or exceeding legal limits. 
cy-gb	Yn ei hanfod, mae'r drefn yn parhau i weithredu'n adweithiol, gan wneud gweithredu’n ofynnol pan fydd ardal sydd â phroblem llygredd eisoes wedi'i nodi fel un sy'n mynd y tu hwnt i derfynau cyfreithiol neu’n agos atynt. 

en-gb	The approach remains valid but there are key areas that can be improved to strengthen the regime, including monitoring strategies, public engagement, fine particulate matter (PM 2.5 ), smoke control zones, clean air zones and collaborative working.  
cy-gb	Mae'r dull hwn yn dal i fod yn ddilys ond mae meysydd allweddol y gellir eu gwella er mwyn cryfhau'r drefn, gan gynnwys strategaethau monitro, ymgysylltu â'r cyhoedd, deunydd gronynnol mân (PM 2.5 ), parthau rheoli mwg, parthau aer glân a gweithio ar y cyd.  

en-gb	An effective monitoring strategy is key to ensuring hot spots and other high risk areas are proactively identified throughout Wales.  
cy-gb	Mae strategaeth fonitro effeithiol yn allweddol i sicrhau bod ardaloedd â lefelau llygredd uchel ac ardaloedd risg uchel eraill yn cael eu nodi'n rhagweithiol ledled Cymru. 

en-gb	Currently, local authorities are asked to take a risk based approach to siting monitors, informed by where the evidence, including that brought by the community, indicates that people are likely to be exposed to the highest levels of pollution. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, gofynnir i awdurdodau lleol ddefnyddio dull seiliedig ar risg wrth leoli monitorau, ar sail ble mae'r dystiolaeth, gan gynnwys tystiolaeth gan y gymuned, yn dangos bod pobl yn debygol o ddod i gysylltiad â’r lefelau llygredd uchaf. 

en-gb	As part of their duties, local authorities are expected to continually review the location of sited monitors, taking account of new data as it becomes available. 
cy-gb	Fel rhan o'u dyletswyddau, disgwylir i awdurdodau lleol ddal ati i adolygu lleoliad y monitorau sydd wedi’u gosod, gan ystyried y data newydd wrth iddo ddod ar gael. 

en-gb	To support local authorities in better carrying out this core element of LAQM, we will explore opportunities for providing expertise and ongoing technical support through our enhanced monitoring and assessment to ensure local authority monitoring strategies are proactive and robust. 
cy-gb	Er mwyn helpu awdurdodau lleol i gyflwyno’r elfen graidd hon yn LAQM yn well, byddwn yn archwilio cyfleoedd i ddarparu arbenigedd a chymorth technegol parhaus trwy ein trefniadau monitro ac asesu gwell i sicrhau bod strategaethau monitro awdurdodau lleol yn rhagweithiol ac yn gadarn.  

en-gb	Public engagement must be at heart of the LAQM regime; working with communities is essential for LAQM to be successful.  
cy-gb	Rhaid i ymgysylltu â'r cyhoedd fod wrth wraidd y drefn LAQM; mae gweithio gyda chymunedau yn hanfodol er mwyn i LAQM lwyddo. 

en-gb	The current statutory guidance outlines that local authorities are required to engage with the community on their air quality plans but we would like the LAQM regime to be more ambitious.  
cy-gb	Mae'r canllawiau statudol cyfredol yn amlinellu’r ffaith ei bod hi’n ofynnol i awdurdodau lleol ymgysylltu â'r gymuned ynghylch eu cynlluniau ansawdd aer, ond hoffem i drefn LAQM fod yn fwy uchelgeisiol.  

en-gb	Many local authorities deliver excellent examples of public initiatives such as Cardiff Council’s Car Free Day, Swansea Council’s Clean Air Roadshow and Caerphilly County Borough Council’s Clean Air Day event. 
cy-gb	Mae llawer o awdurdodau lleol yn cyflwyno enghreifftiau rhagorol o fentrau cyhoeddus megis Diwrnod Di-gar Cyngor Caerdydd, Sioe Deithiol Awyr Glân Cyngor Abertawe a digwyddiad Diwrnod Aer Glân Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili. 

en-gb	These events impact a wide range of audiences and promote positive actions such as active travel that have the potential to change behaviour. 
cy-gb	Mae'r digwyddiadau hyn yn effeithio ar ystod eang o gynulleidfaoedd ac yn hyrwyddo camau cadarnhaol megis teithio llesol sydd â'r potensial i newid ymddygiad. 

en-gb	This change in behaviour can lead to air quality improvements that help local authorities to tackle airborne pollution.  
cy-gb	Gall y newid hwn mewn ymddygiad arwain at welliannau mewn ansawdd aer sy'n helpu awdurdodau lleol i fynd i'r afael â llygredd a gludir yn yr awyr.  

en-gb	We will update our statutory guidance LAQM guidance to build further public engagement into LAQM and to see local authorities develop ambitious public engagement plans that deliver air quality and well-being benefits for communities and focus on protecting vulnerable groups such as children. 
cy-gb	Byddwn yn diweddaru ein canllawiau LAQM statudol er mwyn cynnwys mwy o ymgysylltu â’r cyhoedd yn LAQM ac i sicrhau bod awdurdodau lleol yn datblygu cynlluniau uchelgeisiol i ymgysylltu â'r cyhoedd sy'n cyflwyno manteision o ran ansawdd aer a llesiant i gymunedau ac sy'n canolbwyntio ar ddiogelu grwpiau agored i niwed megis plant. 

en-gb	Bringing greater public engagement to the centre of LAQM is a significant development to the current delivery model and complements the proposed public health-centred approach to air quality improvement.  
cy-gb	Mae ymgysylltu mwy â’r cyhoedd fel rhan greiddiol o LAQM yn ddatblygiad arwyddocaol i'r model cyflenwi presennol ac yn ategu'r dull arfaethedig o wella ansawdd aer sy'n canolbwyntio ar iechyd y cyhoedd.  

en-gb	Welsh Government has supported local authorities in their Clean Air Day activities and we will work with local authorities in the future to develop and implement their public engagement plans, for example, to host workshops that facilitate sharing best practices around delivering regular Car-Free Days.  
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi cefnogi awdurdodau lleol gyda’u gweithgareddau Diwrnod Aer Glân a byddwn yn gweithio gydag awdurdodau lleol yn y dyfodol i ddatblygu a gweithredu eu cynlluniau ymgysylltu â'r cyhoedd, er enghraifft, i gynnal gweithdai sy'n hwyluso'r gwaith o rannu arferion gorau cynnal diwrnodau di-gar rheolaidd.  

en-gb	LAQM requires local authorities in Wales to focus on monitoring and reporting nitrogen dioxide and particulate matter (PM 10 ).  
cy-gb	Mae LAQM yn ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol yng Nghymru ganolbwyntio ar fonitro ac adrodd am nitrogen deuocsid a deunydd gronynnol (PM 10 ). 

en-gb	Monitoring of fine particulate matter (PM 2.5 ) is encouraged but is not currently mandatory. 
cy-gb	Fe’u hanogir i fonitro deunydd gronynnol mân (PM 2.5 ), ond nid yw'n orfodol ar hyn o bryd. 

en-gb	Given the known health impacts associated with PM 2.5 , the requirement to meet the National Emission Ceilings Directive and the contribution domestic households make to levels of PM 2.5 , we propose to investigate to extent to which local authorities can support monitoring, reporting and action on PM 2.5 as part of their existing LAQM functions. 
cy-gb	O ystyried yr effeithiau iechyd hysbys sy'n gysylltiedig â PM 2.5 , y gofyniad i fodloni'r Gyfarwyddeb Terfynau Uchaf Allyriadau Cenedlaethol a'r cyfraniad y mae aelwydydd domestig yn ei wneud at lefelau PM 2.5 , rydym yn cynnig ymchwilio i ba raddau y gall awdurdodau lleol gefnogi gwaith monitro, adrodd a gweithredu ar PM 2.5  fel rhan o'u swyddogaethau LAQM presennol. 

en-gb	This work will be defined in part by the outcome of the assessment of current and future levels of PM 2.5  in Wales. 
cy-gb	Caiff y gwaith hwn ei ddiffinio'n rhannol gan ganlyniad yr asesiad o lefelau PM 2.5  yng Nghymru ar hyn o bryd ac yn y dyfodol. 

en-gb	Identifying hotspot areas is central to the current LAQM approach. 
cy-gb	Mae nodi ardaloedd â llygredd uchel yn rhan annatod o ddull cyfredol LAQM. 

en-gb	Currently, there is no specific requirement as to how frequently local authorities should undertake a review of monitoring strategies to ensure hotspots are captured.  
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid oes unrhyw ofyniad penodol o ran pa mor aml y dylai awdurdodau lleol gynnal adolygiad o strategaethau monitro i sicrhau bod ardaloedd llygredd uchel yn cael eu nodi.  

en-gb	We propose to strengthen the LAQM regime by adopting into legislation a specific time period for monitoring strategies to be reviewed . 
cy-gb	Rydym yn cynnig cryfhau'r drefn LAQM trwy fabwysiadu mewn deddfwriaeth gyfnod penodol o amser ar gyfer adolygu strategaethau monitro. 

en-gb	This  review will need to be incorporated in the Annual Progress Report mechanism. 
cy-gb	Bydd angen i'r adolygiad hwn gael ei ymgorffori ym mecanwaith yr Adroddiad Cynnydd Blynyddol. 

en-gb	This will ensure the appropriateness of monitoring sites within AQMAs, which are evidenced and evaluated more regularly.  
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau y caiff priodoldeb safleoedd monitro o fewn Ardaloedd Monitro Ansawdd Aer ei brofi a'i werthuso'n fwy rheolaidd.  

en-gb	We believe the limitations within the current delivery model are compounded by the absence of legislation requiring local authorities to go further than identifying possible solutions in an AQAP.  
cy-gb	Credwn fod y cyfyngiadau o fewn y model cyflenwi presennol yn cael eu dwysáu gan absenoldeb deddfwriaeth sy'n ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol fynd ymhellach na nodi atebion posibl mewn AQAP. 

en-gb	We propose to bring forward legislation which requires local authorities to deliver compliance in an AQMA within a period of time agreed between the responsible Authority and Welsh Minsters and following production and appraisal of an AQAP.  
cy-gb	Rydym yn cynnig cyflwyno deddfwriaeth sy'n ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol sicrhau cydymffurfiaeth mewn ardal fonitro o fewn cyfnod o amser a gytunwyd rhwng yr Awdurdod cyfrifol a Gweinidogion Cymru ac ar ôl cynhyrchu ac arfarnu AQAP.  

en-gb	The Welsh Government believes this approach will deliver a more proactive and prevention-based approach. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru o'r farn y bydd y dull hwn yn sicrhau dull mwy rhagweithiol sy'n seiliedig ar atal. 

en-gb	We will review the appraisal process of Annual Progress Reports to ensure the updated LAQM regime is being appropriately assessed and local authorities are receiving relevant support in delivering their duties.   
cy-gb	Byddwn yn adolygu'r broses o arfarnu'r Adroddiadau Cynnydd Blynyddol i sicrhau bod y drefn LAQM wedi’i diweddaru yn cael ei hasesu'n briodol a bod awdurdodau lleol yn cael cymorth perthnasol i gyflawni eu dyletswyddau.  

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We will place a requirement on local authorities to undertake a periodic review of monitor siting (e.g. every three years) and to include the reviews in the Annual Progress Report template for further consideration through the Welsh Government’s appraisal process or an otherwise appropriate and independent means.
cy-gb	Byddwn yn ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol gynnal adolygiad cyfnodol o leoliadau’r monitorau (e.e. bob tair blynedd) a chynnwys yr adolygiadau yn nhempled Adroddiadau Cynnydd Blynyddol i'w hystyried ymhellach trwy broses arfarnu Llywodraeth Cymru neu fodd priodol ac annibynnol arall. 

en-gb	This work will include:  
cy-gb	Bydd y gwaith hwn yn cynnwys:  

en-gb	a comprehensive review of LAQM in Wales throughout 2020 with a view to modernising the regime and adopting a public health-driven approach to enhance its outputs and outcomes. 
cy-gb	adolygiad cynhwysfawr o LAQM yng Nghymru gydol 2020 gyda'r nod o foderneiddio'r drefn a mabwysiadu dull sy'n seiliedig ar iechyd y cyhoedd er mwyn gwella ei hallbynnau a'i chanlyniadau. 

en-gb	development of potential new legislation by 2021 to strengthen the Local Air Quality Management regime and deliver air quality improvements.  
cy-gb	datblygu deddfwriaeth newydd arfaethedig erbyn 2021 i gryfhau'r drefn Rheoli Ansawdd Aer Lleol a sicrhau gwelliannau o ran ansawdd aer.  

en-gb	working with Local Authorities to build greater public engagement into the centre of the LAQM approach to encourage behaviour change and deliver well-being benefits for communities alongside air quality improvements.  
cy-gb	gweithio gydag awdurdodau lleol i gynnwys mwy o ymgysylltu â'r cyhoedd fel rhan greiddiol o’r dull LAQM er mwyn annog newid mewn ymddygiad a sicrhau manteision llesiant i gymunedau ochr yn ochr â gwelliannau i ansawdd aer.  

en-gb	engagement with local authorities and other stakeholders to better identify a delivery model for providing access to ongoing technical support, as well as more sophisticated monitoring instruments where there is a case for this. 
cy-gb	ymgysylltu ag awdurdodau lleol a rhanddeiliaid eraill i nodi model cyflawni yn well ar gyfer darparu mynediad at gymorth technegol parhaus, yn ogystal ag offerynnau monitro mwy soffistigedig lle mae cyfiawnhad dros hyn. 

en-gb	Updating and integration of Smoke Control regulations within our Clean Air Zone framework, under the wider banner of LAQM, ensuring a more coherent, deliverable and enforceable framework is available to local authorities. 
cy-gb	diweddaru ac integreiddio rheoliadau Rheoli Mwg o fewn ein fframwaith Parth Aer Glân, o dan faner ehangach LAQM, gan sicrhau bod fframwaith mwy cydlynol, cyflawnadwy a gorfodadwy ar gael i awdurdodau lleol. 

en-gb	Question 
cy-gb	Cwestiwn: 

en-gb	4. 
cy-gb	4. 

en-gb	Are you satisfied the proposals for Local Air Quality Management will result in robust, effective air quality management arrangements? 
cy-gb	A ydych chi’n fodlon y bydd y cynigion ar  gyfer Rheoli A nsawdd Aer Lleol yn arwain at drefniadau rheoli ansawdd aer cadarn ac effeithiol? 

en-gb	Designation of Clean Air Zones/Low Emission Zones 
cy-gb	Dynodi Parthau Aer Glân/Parthau Allyriadau Isel 

en-gb	In recent years there have been increasing calls for charging Clean Air Zones/Low Emission Zones to be introduced as a means of achieving local reductions in polluting emissions largely resulting from road transport. 
cy-gb	Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae galw cynyddol wedi bod i gyflwyno Parthau Aer Glân/Parthau Allyriadau Isel codi tâl fel modd o sicrhau gostyngiadau lleol mewn allyriadau sy’n llygru sy'n deillio'n bennaf o drafnidiaeth ffyrdd. 

en-gb	Powers under the Transport Act 2000 enable local authorities to introduce local charging schemes in respect of the use or keeping of motor vehicles on roads, and may also impose a charge for every parking space provided by an employer. 
cy-gb	Mae pwerau o dan Ddeddf Trafnidiaeth 2000 yn galluogi awdurdodau lleol i gyflwyno cynlluniau codi tâl lleol mewn perthynas â defnyddio neu gadw cerbydau modur ar ffyrdd, a gallant godi tâl hefyd am bob man parcio a ddarperir gan gyflogwr. 

en-gb	In 2018, Welsh Government consulted on a Clean Air Zone Framework for Wales , with a summary of response published in April 2019. 
cy-gb	Yn 2018, ymgynghorodd Llywodraeth Cymru ar Fframwaith Parth Aer Glân i Gymru , a chyhoeddwyd crynodeb o'r ymatebion ym mis Ebrill 2019. 

en-gb	The framework provides guidance to local authorities who are considering options to address local air quality issues to support the achievement of EU limits as well as LAQM actions. 
cy-gb	Mae'r fframwaith yn rhoi canllawiau i awdurdodau lleol sy'n ystyried opsiynau i fynd i'r afael â materion ansawdd aer lleol i gefnogi'r broses o gyflawni terfynau'r UE, yn ogystal â chamau gweithredu LAQM. 

en-gb	It describes what a clean air zone is, under what circumstances it may be applied, and the key considerations for in establishing one. 
cy-gb	Mae'n disgrifio beth yw parth aer glân, o dan ba amgylchiadau y gellir ei ddefnyddio a'r ystyriaethau allweddol o ran sefydlu un. 

en-gb	The reasons for reducing airborne pollution through a Clean Air Zone may be to reduce exposure to within legal limits, but most importantly, to bring about improvements in the environment and to deliver better health for all.  
cy-gb	Efallai mai'r rhesymau dros leihau llygredd a gludir yn yr awyr trwy Barth Aer Glân yw lleihau cysylltiad i gydymffurfio â therfynau cyfreithiol ond, yn bwysicaf oll, sicrhau gwelliannau yn yr amgylchedd a sicrhau gwell iechyd i bawb. 

en-gb	 Clean Air Zone Framework for Wales - https://gov.wales/sites/default/files/consultations/201804/180424-clean-air-zone-framework-en.pdf 
cy-gb	 Fframwaith Parthau Aer Glân i Gymru - https://llyw.cymru/sites/default/files/consultations/201804/180426-fframwaith-parthau-aer-glan-i-gymru.pdf 

en-gb	Action:
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We will: 
cy-gb	Byddwn yn: 

en-gb	Publish an interim Clean Air Zone Framework by March 2020, following our consultation exercise in 2018. 
cy-gb	Cyhoeddi Fframwaith Parthau Aer Glân dros dro erbyn mis Mawrth 2020, yn dilyn ein hymarfer ymgynghori yn 2018. 

en-gb	Work with local authorities and other stakeholders to consider how the Framework can, and should, be utilised as part of routine LAQM as a substantial means of delivering reductions to pollution levels. 
cy-gb	Gweithio gydag awdurdodau lleol a rhanddeiliaid eraill i ystyried sut gellir, a sut dylid, defnyddio’r Fframwaith hwn fel rhan o LAQM rheolaidd fel modd pwysig o sicrhau gostyngiadau i lefelau llygredd. 

en-gb	Continue to review the role of vehicle access restriction, including whether roaduser charging and banning of the most polluting vehicles has a role to play in reducing roadside levels of air pollution. 
cy-gb	Parhau i adolygu rôl cyfyngu mynediad ar gyfer cerbydau, yn cynnwys a yw codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd a gwahardd y cerbydau sy’n llygru fwyaf yn gallu cyfrannu at leihau lefelau llygredd wrth ymyl ffyrdd. 

en-gb	Question 
cy-gb	Cwestiwn: 

en-gb	5. 
cy-gb	5. 

en-gb	Are you satisfied with the proposed approach for Clean Air Zones/Low Emission Zones in Wales ? 
cy-gb	A ydych chi’n fodlon â’r dull arfaethedig ar gyfer Parthau Aer Glân/Parthau Allyriadau Isel yng Nghymru? 

en-gb	Domestic Combustion 
cy-gb	Hylosgi domestig 

en-gb	The term domestic combustion refers to residential burning for heating, such as boiler and fireplaces, cooking, both indoor and out, and includes housing and garden machinery.  
cy-gb	Mae'r term hylosgi domestig yn cyfeirio at losgi preswyl ar gyfer gwresogi, megis boeleri a lleoedd tân, coginio, y tu mewn a'r tu allan, ac mae’n cynnwys peiriannau yn y tŷ a’r ardd. 

en-gb	For the purposes of this plan we have focused on indoor domestic burning of solid fuels such as wood and coal. 
cy-gb	At ddibenion y cynllun hwn, rydym wedi canolbwyntio ar losgi tanwyddau solet megis pren a glo dan do at ddibenion domestig. 

en-gb	We want to reduce, and in time eradicate, all emissions from domestic sources including through burning of solid fuels.  
cy-gb	Rydym eisiau lleihau ac, yn y pen draw, dileu’r holl allyriadau o ffynonellau domestig, gan gynnwys trwy losgi tanwyddau solet. 

en-gb	However, we do recognise a proportion of people rely on solid fuels as a primary means to heat their home. 
cy-gb	Fodd bynnag, rydym yn cydnabod bod cyfran o bobl yn dibynnu ar danwyddau solet fel y prif ddull o wresogi eu cartref. 

en-gb	In the short term there are things we can do to drastically reduce domestic emissions without moving to an immediate, unmanageable and unsustainable all out ban of domestic burning.   
cy-gb	Yn y tymor byr, mae pethau y gallwn ni eu gwneud i leihau allyriadau domestig yn ddramatig heb symud yn syth bin tuag at waharddiad anghynaliadwy na ellir ei reoli ar losgi domestig.  

en-gb	According to the National Atmospheric Emissions Inventory  Residential sector emissions had fallen significantly from 1990 to 2002, reflecting declining coal use, but emissions from this source are now back at around the same levels as seen in 1990 attributed in part to increased use of wood as a fuel for homes.  
cy-gb	Yn ôl y Rhestr Allyriadau Atmosfferig Genedlaethol , roedd allyriadau'r sector preswyl wedi gostwng yn sylweddol rhwng 1990 a 2002, gan adlewyrchu'r gostyngiad yn y defnydd o lo, ond mae'r allyriadau o'r ffynhonnell hon bellach wedi dychwelyd i’r un lefelau â'r hyn a welwyd yn 1990, ac mae hyn wedi’i briodoli’n rhannol i ddefnydd cynyddol o bren fel tanwydd ar gyfer cartrefi. 

en-gb	Whilst there is significant uncertainty around the exact contribution, domestic burning of solid fuels is now said to be the largest single contributing source of the UK’s levels of PM 2.5 . 
cy-gb	Er bod cryn ansicrwydd ynghylch yr union gyfraniad, dywedir bellach mai llosgi tanwydd solet yn y cartref yw'r ffynhonnell unigol sy'n cyfrannu fwyaf at lefelau PM 2.5 yn y DU. 

en-gb	 https://naei.beis.gov.uk/ 
cy-gb	 https://naei.beis.gov.uk/ 

en-gb	OpenFire
cy-gb	TânAgored

en-gb	10 Year Old Stove
cy-gb	Stôf 10 mlwyddoed

en-gb	Ecodesign Ready Stove
cy-gb	Stôf Excodesign Ready

en-gb	Reduction in PMEmissions with an Ecodesign Ready stove
cy-gb	Gostyngiad mewn Allyriadau PM gyda stof Ecodesign Ready

en-gb	90
cy-gb	90

en-gb	% fewer PM emissions than an Open Fire
cy-gb	% yn llai o allyriadau PM na thân agored

en-gb	80
cy-gb	80

en-gb	% fewer PM emissions than 10 year Old Stove
cy-gb	yn llai o allyriadau PM na stôf 10 mlwydd oed

en-gb	An anecdotal increase in use of wood burning stoves, particularly in urban areas, has led to a corresponding rise in particulate emissions.  
cy-gb	Mae cynnydd anecdotaidd yn y defnydd o stofiau llosgi coed, yn enwedig mewn ardaloedd trefol, wedi arwain at gynnydd cyfatebol mewn allyriadau gronynnau. 

en-gb	For a small number of homes, solid fuel burning is the only source of heating but for the majority of stove or log burners owners, these appliance complement existing forms of heating such as gas and electricity. 
cy-gb	Ar gyfer nifer fach o gartrefi, llosgi tanwydd solet yw'r unig ffynhonnell o wres ond, i'r rhan fwyaf o berchnogion stôf neu losgwyr coed, mae'r offer yn ategu dulliau gwresogi eraill yn y cartref megis nwy a thrydan. 

en-gb	Domestic use of fuels which create emissions impacts both the household and the air quality of the immediate neighbourhood and wider area.  
cy-gb	Mae defnydd domestig o danwyddau sy'n creu allyriadau yn effeithio ar yr aelwyd ac ansawdd aer y gymdogaeth a'r ardal ehangach.  

en-gb	Using cleaner fuels in an efficient appliance which is being used correctly and has been installed by a competent person in an appropriate setting and is maintained regularly by a professional all makes a big difference to emission and concentration levels. 
cy-gb	Mae defnyddio tanwyddau glanach mewn offer effeithlon sy'n cael eu defnyddio'n gywir ac sydd wedi'u gosod gan berson cymwys mewn lleoliad priodol ac sy'n cael eu cynnal yn rheolaidd gan weithiwr proffesiynol yn gwneud gwahaniaeth mawr i lefelau allyriadau a chrynodiad. 

en-gb	A multifaceted approach which takes action in each of these measures is therefore required to fully address the issue.    
cy-gb	Felly, mae angen dull amlochrog sy'n gweithredu ym mhob un o'r mesurau hyn er mwyn mynd i'r afael â'r mater yn llawn.    

en-gb	Measures which reduce levels of harmful PM 2.5  also have the potential reduce associated levels of Coarse Particulates (PM 10 ), Carbon Monoxide (C0), Sulphur Dioxide (SO2), Volatile Organic Compounds (VOC), Benzo a Pyrene (BaP) and other Dioxins.  
cy-gb	Mae gan fesurau sy'n lleihau lefelau PM 2.5  niweidiol y potensial hefyd i leihau lefelau cysylltiedig Gronynnau Bras (PM 10 ), Carbon Monocsid (C0), Sylffwr Deuocsid (SO2), Cyfansoddion Organig Anweddol (VOC), Bensopyren (BAP) a Deuocsinau eraill.  

en-gb	A Task and Finish group of key stakeholders was established in February 2019. 
cy-gb	Sefydlwyd grŵp Gorchwyl a Gorffen o randdeiliaid allweddol ym mis Chwefror 2019. 

en-gb	The group includes industry, fuel suppliers, PHW, Healthy Air Cymru, Local authorities and organisations such as Hetas and Woodsure to consider all available evidence and develop a comprehensive package of interventions.   
cy-gb	Mae'r grŵp yn cynnwys diwydiant, cyflenwyr tanwydd, Iechyd Cyhoeddus Cymru, Awyr Iach Cymru, Awdurdodau Lleol a sefydliadau megis Hetas a Woodsure i ystyried yr holl dystiolaeth sydd ar gael a datblygu pecyn cynhwysfawr o ymyriadau.   

en-gb	We are  considering the impacts, risks and potential benefits of different interventions including prohibiting the sale and use of the most polluting solid fuels (which current evidence suggests is wet wood and traditional house coal), legislating to ensure only the most efficient appliances are available and regulating to ensure appliances are regularly maintained by a qualified professional.  
cy-gb	Rydym yn ystyried effeithiau, risgiau a manteision posibl gwahanol ymyriadau, gan gynnwys gwahardd gwerthu a defnyddio'r tanwyddau solet sy'n llygru fwyaf (sef coed gwlyb a glo traddodiadol yn ôl y dystiolaeth ddiweddaraf), gan ddeddfu i sicrhau mai dim ond yr offer mwyaf effeithlon sydd ar gael a rheoleiddio i sicrhau bod offer yn cael eu cynnal a chadw yn rheolaidd gan weithiwr proffesiynol cymwysedig.  

en-gb	Recognised Good Practice 
cy-gb	Arfer Da Cydnabyddedig 

en-gb	Success in this area can only be achieved by raising awareness of the associated issues, in order to change how and what people burn.  
cy-gb	Dim ond trwy godi ymwybyddiaeth o'r materion cysylltiedig, er mwyn newid sut a beth mae pobl yn llosgi y gellir llwyddo yn y maes hwn. 

en-gb	There are currently a number important of industry led schemes which are intended to educate and in doing so facilitate behavioural change. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae yna amryw o gynlluniau pwysig dan arweiniad y diwydiant sydd â’r bwriad o addysgu a, thrwy hynny, hwyluso newid mewn ymddygiad. 

en-gb	Welsh Government supports such schemes but wants to do more to ensure consumers are aware of the issues and know what to do to support future improvements.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi cynlluniau o'r fath, ond mae am wneud mwy i sicrhau bod defnyddwyr yn ymwybodol o'r materion ac yn gwybod beth i'w wneud i gefnogi gwelliannau yn y dyfodol.

en-gb	A 1kg freshly cut log may contain around a pint of water.  
cy-gb	Gall darn o bren 1 cilogram sydd newydd ei dorri gynnwys tua pheint o ddŵr.  

en-gb	Woodsure’s Ready to Burn scheme  offers a simple, but scientifically proven, message that proves burning wood with between 12% and 20% moisture content will produce significantly less emissions compared to trying to burn freshly felled wood 
cy-gb	Mae  cynllun  Ready to Burn  Woodsure yn cynnig neges syml, yn seiliedig ar dystiolaeth wyddonol, sy'n profi y bydd llosgi pren sy’n cynnwys rhwng 12% a 20% o leithder yn cynhyrchu llawer llai o allyriadau o'i gymharu â cheisio llosgi pren o goed sydd newydd eu cwympo 

en-gb	The Stove Industry Alliance has introduced its Ecodesign Ready  brand ahead of the implementation of the ecodesign provisions due to be introduced in 2022.  
cy-gb	Mae’r Stove Industry Alliance wedi cyflwyno ei frand  Ecodesign Ready  cyn gweithredu'r darpariaethau ecoddylunio sydd i'w cyflwyno yn 2022.  

en-gb	This shows consumers which stoves are already compliant with the key components of the new legislation and therefore emit significantly fewer emissions as part of normal operation 
cy-gb	Mae’n dangos i ddefnyddwyr pa stofiau sydd eisoes yn cydymffurfio ag elfennau allweddol o’r ddeddfwriaeth newydd ac sydd felly'n rhyddhau llawer llai o allyriadau fel rhan o'u gweithrediad arferol 

en-gb	Burnright is an independent, grass roots campaign – run by chimney sweeps for the wider benefit of everyone. 
cy-gb	Mae  Burnright  yn  ymgyrch annibynnol ar lawr gwlad sy'n cael ei rheoli gan lanhawyr simneiau er budd pawb. 

en-gb	The scheme aims to provide clear advice on how to save money and reduce pollution by following certain simple rules. 
cy-gb	Nod y cynllun yw darparu cyngor clir ar sut i arbed arian a lleihau llygredd trwy ddilyn rhai rheolau syml. 

en-gb	We will be using the Multi Pollutants Measures Database findings, developed specifically to address key measures to deliver compliance with NECD requirements, to better understand the specific position in Wales to inform the most effective behaviours and interventions. 
cy-gb	Byddwn yn defnyddio canfyddiadau’r Gronfa Ddata Mesurau Aml-lygryddion, a ddatblygwyd yn benodol i fynd i'r afael â mesurau allweddol i sicrhau cydymffurfiaeth â gofynion NECD, er mwyn deall y sefyllfa benodol yng Nghymru yn well fel y gallwn lywio'r ymddygiadau a’r ymyriadau mwyaf effeithiol. 

en-gb	We also propose to look further at measures to reduce emissions from burning garden and household waste (including at allotment sites) for which evidence is currently only anecdotal. 
cy-gb	Rydym hefyd yn bwriadu edrych yn fanylach ar fesurau i leihau allyriadau yn sgil llosgi gwastraff gardd a chartref (gan gynnwys ar safleoedd rhandiroedd). Dim ond tystiolaeth anecdotaidd o hyn sydd ar gael ar hyn o bryd. 

en-gb	Smoke Control Areas 
cy-gb	Ardaloedd Rheoli Mwg 

en-gb	The Clean Air Act (CAA) was introduced in 1956 after a Government report into the great smog of 1952.  
cy-gb	Cyflwynwyd y Ddeddf Aer Glân (CAA) ym 1956 ar ôl adroddiad gan y Llywodraeth ar fwrllwch mawr 1952. 

en-gb	The Act aims to control emissions of dark smoke, grit, dust and fumes from industrial premises and furnaces and to give Local Authorities power to designate and control Smoke Control Areas.  
cy-gb	Nod y Ddeddf yw rheoli allyriadau mwg tywyll, graean, llwch a mygdarth o safleoedd diwydiannol a ffwrneisi a rhoi pŵer i Awdurdodau Lleol ddynodi a rheoli Ardaloedd Rheoli Mwg.  

en-gb	Within a Smoke Control Area it is an offence to emit smoke from any chimney of a building (including domestic, residential and industrial premises) unless using a fuel or appliance approved for use in a Smoke Control Area.  
cy-gb	O fewn Ardal Rheoli Mwg, mae'n drosedd allyrru mwg o unrhyw simnai adeilad (gan gynnwys eiddo domestig, preswyl a diwydiannol) oni bai eich bod yn defnyddio tanwydd neu gyfarpar a gymeradwywyd i'w ddefnyddio mewn Ardal Rheoli Mwg.  

en-gb	In Wales exempted appliances and authorised fuels are currently listed in two Statutory Instruments, which are each intended to be updated yearly. 
cy-gb	Yng Nghymru, mae cyfarpar sydd wedi'i eithrio a thanwyddau awdurdodedig wedi'u rhestru mewn dau Offeryn Statudol, ac mae bwriad i’w diweddaru bob blwyddyn. 

en-gb	Manufacturers obtain a listing in the regulations by paying a fee to submit their products for testing by technical advisors (under contract with the UK Government on behalf of Wales, Scotland and England) who subsequently make recommendations for inclusion in the Welsh legislation.  
cy-gb	Mae gweithgynhyrchwyr yn cael eu rhestru yn y rheoliadau trwy dalu ffi i gyflwyno eu cynhyrchion i'w profi gan gynghorwyr technegol (o dan gontract gyda Llywodraeth y DU ar ran Cymru, Lloegr a’r Alban) sydd wedyn yn gwneud argymhellion i'w cynnwys yn neddfwriaeth Cymru.  

en-gb	We propose first to amend existing primary legislation to move from updating these lists through Statutory Instrument to online published lists. 
cy-gb	Yn gyntaf, rydym yn cynnig diwygio deddfwriaeth sylfaenol bresennol i symud o ddiweddaru'r rhestri hyn trwy Offeryn Statudol i restri a gyhoeddir ar-lein. 

en-gb	We recognise this would be more beneficial to businesses as it overcomes the delay between testing the new product and obtaining a listing in one of the annual Statutory Instruments and resulting in reduced burdens for businesses.  
cy-gb	Rydym yn cydnabod y byddai hyn yn fwy buddiol i fusnesau gan ei fod yn goresgyn yr oedi rhwng profi'r cynnyrch newydd a chael eu rhestru yn un o'r Offerynnau Statudol blynyddol ac arwain at lai o faich ar fusnesau. 

en-gb	The proposed changes benefit consumers by allowing new technologies to be brought to market more rapidly as the lists are updated on a more frequent (e.g. monthly) basis. 
cy-gb	Mae'r newidiadau arfaethedig o fudd i ddefnyddwyr trwy ganiatáu i dechnolegau newydd gael eu cyflwyno i'r farchnad yn gyflymach wrth i'r rhestri gael eu diweddaru'n amlach (e.e. yn fisol). 

en-gb	Smoke Control is currently limited to indoor installed appliances such as log burners and stoves which generally use the existing property chimney or other suitable infrastructure to install.  
cy-gb	Mae Rheoli Mwg wedi'i gyfyngu ar hyn o bryd i offer a osodir dan do megis llosgwyr coed a stofiau sydd fel arfer yn defnyddio simnai bresennol yr eiddo neu seilwaith addas arall i'w osod. 

en-gb	No consideration is currently given to the impact outdoor solid fuel burning appliances (E.g. barbeques, chimineas, pizza ovens, outdoor fireplaces and firepits), or the fuels they use, have on air quality.  
cy-gb	Ni roddir ystyriaeth ar hyn o bryd i effaith cyfarpar llosgi tanwydd solet yn yr awyr agored (e.e. barbeciws, chimimeas, poptai pizza, lleoedd tân awyr agored a phyllau tân), neu'r tanwyddau y maent yn eu defnyddio, ar ansawdd aer.  

en-gb	Existing statutory nuisance legislation exists to deal with incidents of smoke, fumes, gases, dust and odours emitted from a premise. 
cy-gb	Mae deddfwriaeth niwsans statudol gyfredol yn bodoli i ddelio ag achosion o fwg, mygdarth, nwyon, llwch ac arogleuon sy'n cael eu hallyrru o adeilad. 

en-gb	The legislation does not and was never intended to tackle outdoor burning appliances.  
cy-gb	Nid yw'r ddeddfwriaeth yn mynd i'r afael â chyfarpar llosgi yn yr awyr agored, ac nid oedd bwriad erioed iddi wneud hynny. 

en-gb	We will investigate the practicalities, advantages and challenges of regulating outdoor appliances and fuels for use within a SCA or throughout Wales.  
cy-gb	Byddwn yn ymchwilio i ymarferoldeb, manteision a heriau rheoleiddio offer a thanwyddau awyr agored i'w defnyddio o fewn SCA neu ledled Cymru. 

en-gb	As with burning more generally, we will promote good practice and raise awareness of the impact these appliances can have on air quality, especially in concentrated or built up areas. 
cy-gb	Fel gyda llosgi'n fwy cyffredinol, byddwn yn hyrwyddo arferion da ac yn codi ymwybyddiaeth o'r effaith y gall yr offer hyn ei chael ar ansawdd aer, yn enwedig mewn ardaloedd crynodedig neu adeiledig. 

en-gb	We will explore the merits of introducing various tiers of Smoke Control Area; allowing local authorities to choose a more or less stringent approach to implementation and enforcement based on pollution levels. 
cy-gb	Byddwn yn ymchwilio i rinweddau cyflwyno gwahanol haenau o Ardal Rheoli Mwg; gan ganiatáu i awdurdodau lleol ddewis dull mwy neu lai caeth o weithredu a gorfodi yn seiliedig ar lefelau llygredd. 

en-gb	Fireworks and traditional bonfires are enjoyed by many people, particularly at certain times of the year. 
cy-gb	Mae llawer o bobl yn mwynhau tân gwyllt a choelcerthi traddodiadol, yn enwedig ar adegau penodol o'r flwyddyn. 

en-gb	However, they can also cause distress to certain people and animals, and emit pollutants that may affect the respiratory systems of healthy individuals as well as those already suffering from respiratory diseases such as asthma and chronic obstructive pulmonary disease (COPD).  
cy-gb	Fodd bynnag, gallant hefyd achosi trallod i rai pobl ac anifeiliaid, ac allyrru llygryddion a allai effeithio ar systemau anadlol unigolion iach, yn ogystal â'r rhai sydd eisoes yn dioddef o glefydau anadlol megis asthma a chlefyd rhwystrol cronig yr ysgyfaint (COPD).  

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu: 

en-gb	We will assess the contribution domestic bonfires and fireworks make to levels of PM 2.5  emissions.
cy-gb	Byddwn yn asesu'r cyfraniad mae coelcerthi a thân gwyllt domestig yn ei wneud at lefelau allyriadau PM 2.5 .

en-gb	Action: 
cy-gb	Cam gweithredu: 

en-gb	We are taking a cross-Government approach to consider what, if any, further regulatory and/or non-regulatory action should be taken in this area in 2020.  
cy-gb	Rydym yn gweithredu ar draws y Llywodraeth i ystyried pa gamau rheoleiddiol a/neu gamau nad ydynt yn rhai rheoleiddiol pellach y dylid eu cymryd mewn perthynas â hyn yn 2020.  

en-gb	Enforcement 
cy-gb	Gorfodi 

en-gb	Where a local authority declares a Smoke Control Area, the emission of smoke from a chimney of a building becomes an offence. 
cy-gb	Pan fo awdurdod lleol yn datgan Ardal Rheoli Mwg, mae allyrru mwg o simnai adeilad yn dod yn drosedd. 

en-gb	The Act provides defences, including the use of an exempt appliance or an authorised fuel (both of which are specified by the Welsh Ministers in regulations).   
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn darparu amddiffyniadau, gan gynnwys defnyddio offer wedi’u heithrio neu danwydd awdurdodedig (y mae'r ddau wedi'u pennu gan Weinidogion Cymru mewn rheoliadau).   

en-gb	Through Engagement with local authorities we have become acutely aware of the challenges faced by Authorities in properly enforcing Smoke Control Areas under this outdated regime. 
cy-gb	Trwy ymgysylltu ag awdurdodau lleol, rydym wedi dod yn hynod ymwybodol o'r heriau sy'n wynebu Awdurdodau wrth orfodi Ardaloedd Rheoli Mwg yn briodol o dan y drefn hon sydd wedi dyddio. 

en-gb	We propose to update existing Smoke Control Regulations, by way of a Clean Air Act for Wales, to ensure local authorities have the means and tools required to undertake effective enforcement against offenders. 
cy-gb	Rydym yn cynnig diweddaru'r Rheoliadau Rheoli Mwg presennol, trwy Ddeddf Aer Glân i Gymru, er mwyn sicrhau bod gan awdurdodau lleol y modd a'r offer sydd eu hangen i ymgymryd â gorfodaeth effeithiol yn erbyn troseddwyr. 

en-gb	Work in relation to domestic combustion will include: 
cy-gb	Bydd y gwaith mewn perthynas â hylosgi domestig yn cynnwys: 

en-gb	Legislating to prohibit the use and sale of the most polluting fuels throughout Wales. 
cy-gb	Deddfu i wahardd defnyddio a gwerthu'r tanwyddau sy’n llygru fwyaf ledled Cymru. 

en-gb	Ensuring that only the most efficient and least polluting appliances are available for sale by 2022. 
cy-gb	Sicrhau mai dim ond yr offer mwyaf effeithlonar gael i'w gwerthu erbyn 2022. 

en-gb	Changes to smoke control legislation to make it easier for local authorities to proactively and effectively enforce and modernise the approach it takes to ensure it deals with the problems as they now stand. 
cy-gb	Newid deddfwriaeth rheoli mwg i’w gwneud hi’n haws i awdurdodau lleol weithredu'n rhagweithiol ac yn effeithiol i orfodi a moderneiddio’r dull y mae’n ei ddefnyddio i ymdrin â'r problemau fel y maent ar hyn o bryd. 

en-gb	We will work with industry and other devolved administrations to identify appropriate test standards for new solid fuels entering the market. 
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda’r diwydiant a gweinyddiaethau datganoledig eraill i nodi safonau prawf priodol ar gyfer tanwyddau solet newydd sy'n dod i mewn i'r farchnad. 

en-gb	Consider whether outdoor solid fuel burning appliances and the fuels they use should be subject to regulation if purchased for use within a SCA or throughout Wales.  
cy-gb	Ystyried a ddylai offer llosgi tanwydd solet yn yr awyr agored a'r tanwyddau a ddefnyddiant gael eu rheoleiddio os cânt eu prynu i'w defnyddio mewn SCA neu ledled Cymru. 

en-gb	(E.g. barbecues, chimineas, pizza ovens, outdoor fireplaces and firepits). 
cy-gb	(e.e. barbeciws, chimineas, poptai pizza, lleoedd tân awyr agored a phyllau tân). 

en-gb	Amending legislation to allow Welsh Ministers to publish an online list of fuels and appliances, moving away from the method of updating through Statutory Instruments.  
cy-gb	Diwygio deddfwriaeth i ganiatáu i Weinidogion Cymru gyhoeddi rhestr ar-lein o danwyddau ac offer, gan symud i ffwrdd o’r dull o ddiweddaru trwy Offerynnau Statudol.  

en-gb	Question 
cy-gb	Cwestiynau 

en-gb	Do you agree with the proposals for tackling air pollution from domestic combustion? 
cy-gb	A ydych chi’n cytuno â’r cynigion ar gyfer mynd i’r afael â llygredd aer o hylosgi domestig? 

en-gb	Which aspects of Smoke Control would you would like Welsh Government to consider or strengthen? 
cy-gb	Pa agweddau ar Reoli Mwg yr hoffech i Lywodraeth Cymru eu hystyried neu eu cryfhau? 

en-gb	Improving domestic energy efficiency 
cy-gb	Gwella effeithlonrwydd ynni domestig 

en-gb	Improving the energy efficiency of the homes of people living on a lower income is one of the ways in which the Welsh Government is tackling fuel poverty. 
cy-gb	Mae gwella effeithlonrwydd ynni cartrefi pobl sy'n byw ar incwm is yn un o'r ffyrdd y mae Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael â thlodi tanwydd. 

en-gb	Since its launch in 2011, the Warm Homes Programme designed to install home energy efficiency measures in Welsh homes consider a whole house approach to home energy efficiency improvements. 
cy-gb	Ers ei lansio yn 2011, mae'r Rhaglen Cartrefi Cynnes, sydd â'r nod o osod mesurau effeithlonrwydd ynni yn y cartref yng nghartrefi Cymru, yn ystyried y cartref cyfan wrth gyflwyno gwelliannau effeithlonrwydd ynni. 

en-gb	This helps to tackle harder to treat homes where the impact of fuel poverty tends to be most severe. 
cy-gb	Mae hyn yn helpu i fynd i'r afael â chartrefi anos eu trin lle mae effaith tlodi tanwydd yn tueddu i fod ar ei mwyaf difrifol. 

en-gb	Under the programme, our area based Arbed and demand led Nest Schemes both require whole house assessments to be undertaken to ensure the correct energy efficiency measures are identified and installed to provide the best opportunity to lift people struggling to meet the cost of their home energy needs out of poverty.  
cy-gb	O dan y rhaglen, mae ein Cynllun Arbed, sy’n seiliedig ar ardaloedd, a’n Cynllun Nyth, sy’n seiliedig ar y galw, yn mynnu bod asesiadau tŷ cyfan yn cael eu cynnal i sicrhau bod y mesurau effeithlonrwydd ynni cywir yn cael eu nodi a'u gosod i roi'r cyfle gorau i godi pobl sy'n cael trafferth talu costau anghenion ynni eu cartref allan o dlodi.  

en-gb	The latest estimates for fuel poverty in Wales published in May 2019 suggests 155,000 households in Wales were living in fuel poverty, equivalent to 12% of all households. 
cy-gb	Mae'r amcangyfrifon diweddaraf ar gyfer tlodi tanwydd yng Nghymru a gyhoeddwyd ym mis Mai 2019 yn awgrymu bod 155,000 o aelwydydd yng Nghymru yn byw mewn tlodi tanwydd, sy'n cyfateb i 12% o'r holl aelwydydd. 

en-gb	Of these households, 32,000 households were living in severe fuel poverty, equivalent to 2% of all  households or 21% of fuel poor households. 
cy-gb	O'r aelwydydd hyn, roedd 32,000 o aelwydydd yn byw mewn tlodi tanwydd difrifol, sy'n cyfateb i 2% o'r holl  aelwydydd neu 21% o aelwydydd sy'n dioddef tlodi tanwydd. 

en-gb	130,000 vulnerable households in Wales were living in fuel poverty, equivalent to 11% of all vulnerable households. 
cy-gb	Roedd 130,000 o aelwydydd agored i niwed yng Nghymru yn byw mewn tlodi tanwydd, sy'n cyfateb i 11% o'r holl aelwydydd agored i niwed. 

en-gb	Of these vulnerable households, 19,000 were living in severe fuel poverty, equivalent to 2% of all vulnerable households or 15% of vulnerable households in fuel poverty. 
cy-gb	O'r aelwydydd hyn sy'n agored i niwed, roedd 19,000 yn byw mewn tlodi tanwydd difrifol, sy'n cyfateb i 2% o'r holl aelwydydd agored i niwed neu 15% o aelwydydd agored i niwed mewn tlodi tanwydd. 

en-gb	To reduce fuel poverty still further, the Welsh Government has consulted on a new plan to tackle fuel poverty, which it expects to publish by April 2020. 
cy-gb	I leihau tlodi tanwydd ymhellach fyth, mae Llywodraeth Cymru wedi ymgynghori ar gynllun newydd i fynd i'r afael â thlodi tanwydd, ac mae'n disgwyl ei gyhoeddi erbyn mis Ebrill 2020. 

en-gb	Reducing Fuel Poverty still further over the next fifteen years requires expanded advice and support for people experiencing difficulty securing better energy deals. 
cy-gb	Er mwyn lleihau tlodi tanwydd ymhellach fyth dros y pymtheng mlynedd nesaf, mae angen mwy o gyngor a chymorth i bobl sy'n cael anhawster sicrhau bargeinion ynni gwell. 

en-gb	It also requires an expansion and extension, in some form, of the Warm Homes Programme to install home energy efficiency measures in energy and thermally inefficient Welsh Homes. 
cy-gb	Mae hefyd yn gofyn am ehangu ac ymestyn y Rhaglen Cartrefi Cynnes, mewn rhyw fodd, i osod mesurau effeithlonrwydd ynni yn y cartref mewn cartrefi sy'n aneffeithlon yn nhermau ynni a gwres yng Nghymru. 

en-gb	Any future programme will be created in conjunction with efforts to develop a programme to decarbonise all existing homes to meet our statutory climate change targets and meeting our obligations under the Clean Air Plan. 
cy-gb	Bydd unrhyw raglen yn y dyfodol yn cael ei chreu ar y cyd ag ymdrechion i ddatblygu rhaglen i ddatgarboneiddio'r holl gartrefi presennol i gyrraedd ein targedau newid hinsawdd statudol a chyflawni ein rhwymedigaethau o dan y Cynllun Aer Glân. 

en-gb	Integration of area-specific policies 
cy-gb	Integreiddio polisïau penodol i ardal 

en-gb	Air pollutants do not respect local or national borders. 
cy-gb	Nid yw llygryddion aer yn parchu ffiniau lleol na chenedlaethol. 

en-gb	Effective air quality and noise management requires national, regional and local level action to assess and tackle ‘hotspot’ problems through tailored evidence-based interventions. 
cy-gb	Er mwyn rheoli ansawdd aer a sŵn yn effeithiol, mae angen gweithredu ar lefel genedlaethol, ranbarthol a lleol i asesu a mynd i’r afael ag ardaloedd llygredd uchel trwy ymyriadau seiliedig ar dystiolaeth wedi’u teilwra. 

en-gb	We will develop an approach where local authorities can address ‘hotspots’ individually and work collaboratively to achieve improvements on a regional scale.  
cy-gb	Byddwn yn datblygu dull lle gall awdurdodau lleol fynd i’r afael ag ardaloedd yn unigol a chydweithio i sicrhau gwelliannau ar raddfa ranbarthol.  

en-gb	Clean Air Zones/Low Emission Zones specifically target a defined geographical area with the aim of achieving reductions in polluting emissions locally. 
cy-gb	Mae Parthau Aer Glân/Parthau Allyriadau Isel yn targedu ardal ddaearyddol ddiffiniedig gyda’r nod o gyflawni gostyngiadau mewn allyriadau llygru yn lleol. 

en-gb	The consultation on our Clean Air Zone Framework for Wales  revealed the need for a clearer integration with the LAQM regime, and also further consideration of how Clean Air Zones/Low Emission Zones may be most effectively introduced in Wales.  
cy-gb	Datgelodd yr ymgynghoriad ar ein Fframwaith Parthau Aer Glân i Gymru yr angen am integreiddio cliriach gyda’r drefn LAQM, ac ystyriaeth bellach o’r ffordd fwyaf effeithiol o gyflwyno Parthau Aer Glân/Parthau Allyriadau Isel yng Nghymru .  

en-gb	Workplace Parking Levies can encourage commuters to find alternative means of travel by applying a direct charge on employees for using employer-provided parking. 
cy-gb	Gall Ardollau Parcio yn y Gweithle annog cymudwyr i ddod o hyd i ddulliau teithio amgen trwy godi tâl uniongyrchol ar weithwyr cyflogedig am ddefnyddio mannau parcio a ddarperir gan gyflogwyr. 

en-gb	Reduced car journeys and road congestion can deliver reductions in polluting emissions and revenue generated by such a scheme may be used to support improvements in local transport provision. 
cy-gb	Gall llai o deithiau car a thagfeydd ar y ffyrdd sicrhau gostyngiadau mewn allyriadau llygru, a gall y refeniw a gynhyrchir gan gynllun o’r fath gael ei ddefnyddio i gefnogi gwelliannau mewn darpariaeth trafnidiaeth leol. 

en-gb	Smoke Control Areas also provide a means to address particular localised issues by targeting action in a specific area with the purpose of tackling a known, existing problem.  
cy-gb	Mae Ardaloedd Rheoli Mwg hefyd yn ffordd o fynd i’r afael â materion lleol penodol trwy dargedu camau mewn ardal benodol gyda’r nod o fynd i’r afael â phroblem hysbys sy’n bodoli eisoes.  

en-gb	Action:
cy-gb	Cam gweithredu:

en-gb	We will: 
cy-gb	Byddwn yn: 

en-gb	Engage with local authorities throughout Wales to identify the main challenges to delivering improvements to local air quality within the current delivery model and legislative framework. 
cy-gb	Ymgysylltu ag awdurdodau lleol ledled Cymru i nodi’r prif rwystrau i sicrhau gwelliannau i ansawdd aer lleol o fewn y model cyflawni a’r fframwaith deddfwriaethol presennol. 

en-gb	In particular, we would like to identify how outcomes can be improved by collaborative working between local authorities. 
cy-gb	Yn arbennig, hoffem nodi sut gellir gwella canlyniadau trwy gydweithio rhwng awdurdodau lleol. 

en-gb	Build on our Clean Air Zone Framework for Wales, LAQM policy, and Smoke Control Area provisions, to develop, by the end of this Assembly term, a single comprehensive framework for the efficient targeting of air quality interventions where most needed. 
cy-gb	Adeiladu ar ein Fframwaith Parthau Aer Glân i Gymru, polisi LAQM a darpariaethau Ardaloedd Rheoli Mwg i ddatblygu a chyhoeddi, erbyn diwedd tymor y Cynulliad hwn, un strategaeth gynhwysfawr ar gyfer targedu ymyriadau ansawdd aer yn effeithlon lle mae eu hangen fwyaf. 

en-gb	Question 
cy-gb	Cwestiwn: 

en-gb	8. 
cy-gb	8. 

en-gb	Are you satisfied with proposals to deliver a more integrated air quality management approach? 
cy-gb	A ydych chi’n fodlon â’r cynigion ar gyfer dull rheoli ansawdd aer mwy integredig? 

en-gb	If no, please provide evidence to support other alternatives. 
cy-gb	Os na, darparwch dystiolaeth i gefnogi dewisiadau eraill. 

en-gb	Indoor air pollution  
cy-gb	Llygredd aer dan do  

en-gb	The World Health Organization attributes 3.8 million additional deaths to indoor air pollution. 
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn priodoli 3.8 miliwn o farwolaethau ychwanegol i lygredd aer dan do. 

en-gb	Air pollution can harm acutely, usually manifested by respiratory or cardiac symptoms, as well as chronically, potentially affecting every organ in the body. 
cy-gb	Gall llygredd aer achosi niwed aciwt, sydd fel arfer yn amlygu ei hun fel symptomau anadlol neu gardiaidd, yn ogystal â niwed cronig, a allai effeithio ar bob organ yn y corff. 

en-gb	It can cause, complicate, or exacerbate many adverse health conditions. 
cy-gb	Gall achosi, cymhlethu neu waethygu llawer o gyflyrau iechyd andwyol. 

en-gb	Tissue damage may result directly from pollutant toxicity because fine and ultrafine particles can gain access to organs, or indirectly through systemic inflammatory processes. 
cy-gb	Gall niwed i feinwe ddeillio yn uniongyrchol o wenwyndra llygryddion oherwydd gall gronynnau mân a mân iawn gael mynediad at organau, neu yn anuniongyrchol trwy brosesau llidiol systemig. 

en-gb	Susceptibility is partly under genetic and epigenetic regulation. 
cy-gb	Mae tueddiad pobl i’w effeithiau yn cael ei reoli gan geneteg ac epigeneteg. 

en-gb	Although air pollution affects people of all regions, ages, and social groups, it is likely to cause greater illness in those with heavy exposure and greater susceptibility. 
cy-gb	Er bod llygredd aer yn effeithio ar bobl o bob rhanbarth, oedran a grŵp cymdeithasol, mae'n debygol o achosi mwy o salwch yn y rhai sy’n cael cysylltiad helaeth ac sy’n fwy tueddol i’w effeithiau. 

en-gb	Persons are more vulnerable to air pollution if they have other illnesses or less social support. 
cy-gb	Mae pobl yn fwy agored i niwed gan lygredd aer os oes ganddynt fathau eraill o salwch neu lai o gymorth cymdeithasol. 

en-gb	Harmful effects occur on a continuum of dosage and even at levels below air quality standards previously considered to be safe . 
cy-gb	Mae effeithiau niweidiol yn digwydd ar gontinwwm dogn a hyd yn oed ar lefelau islaw'r safonau ansawdd aer a oedd arfer cael eu hystyried yn ddiogel . 

en-gb	 Air Pollution and Non-communicable Diseases: 
cy-gb	 Air Pollution and Non-communicable Diseases: 

en-gb	A Review by the Forum of International Respiratory Societies’ Environmental Committee, Part 1: 
cy-gb	A Review by the Forum of International Respiratory Societies’ Environmental Committee, Part 1: 

en-gb	The Damaging Effects of Air Pollution. 
cy-gb	The Damaging Effects of Air Pollution. 

en-gb	https://doi.org/10.1016/j.chest.2018.10.042 (accessed 02/07/2019)
cy-gb	https://doi.org/10.1016/j.chest.2018.10.042 (fel ar 02/07/2019)