en-gb	Number: 
cy-gb	Rhif: 

en-gb	WG41800 
cy-gb	WG41800 

en-gb	Welsh Government  White Paper
cy-gb	Llywodraeth Cymru  Papur Gwyn

en-gb	White Paper on a Clean Air (Wales) Bill  
cy-gb	Papur Gwyn ar Fil Aer Glân (Cymru)  

en-gb	Making Wales a better and healthier place to live
cy-gb	Gwneud Cymru yn lle gwell ac iachach i fyw ynddo

en-gb	Date of issue: 
cy-gb	Dyddiad cyhoeddi:  

en-gb	13 January 2021 
cy-gb	Ionawr 2021 

en-gb	Action required: 
cy-gb	Camau i’w cymryd: 

en-gb	Responses by 7 April 2021
cy-gb	Ymatebion erbyn  mis Ebrill 2021

en-gb	Mae’r ddogfen yma hefyd ar gael yn Gymraeg.  
cy-gb	Mae’r ddogfen yma hefyd ar gael yn Saesneg.  

en-gb	This document is also available in Welsh. 
cy-gb	This document is also available in English. 

en-gb	  © Crown Copyright 
cy-gb	  © Hawlfraint y Goron 

en-gb	Overview  This consultation sets out the potential provisions for a Clean Air (Wales) Bill. 
cy-gb	Trosolwg Mae’r ymgynghoriad yn gosod allan y darpariaethau posibl ar gyfer Deddf Aer Glân (Cymru).  

en-gb	The proposals aim to reduce air pollution and its impacts. 
cy-gb	Nod y cynigion yw lleihau llygredd aer a’i effeithiau. 

en-gb	The proposals consist of measures which are directly implemented through primary legislation and, at the same time, establish frameworks to design and implement secondary legislation. 
cy-gb	Mae’r cynigion yn cynnwys mesurau sydd i’w gweithredu’n uniongyrchol trwy ddeddfwriaeth sylfaenol ac, ar yr un amser, sydd yn sefydlu fframweithiau i ddylunio a gweithredu deddfwriaeth eilradd.    

en-gb	Please use the consultation response form at the end of the document to provide your views. 
cy-gb	Plîs defnyddiwch y ffurflen ar gyfer ymateb i’r ymgynghoriad ar ddiwedd y ddogfen hon i gyfleu eich barn.  

en-gb	You can do these through our email address or office address below. 
cy-gb	Medrwch wneud hyn drwy ein cyfeiriad e-bost neu cyfeiriad ein swyddfa isod.    

en-gb	Further information Large print, Braille and alternative language and related documents versions of this document are available on request. 
cy-gb	Gellir gwneud cais am fersiynau o’r ddogfen hon mewn print bras, mewn Braille neu mewn ieithoedd eraill. 

en-gb	General Data Protection Regulation (GDPR) 
cy-gb	Y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR) 

en-gb	The Welsh Government will be data controller for any personal data you provide as part of your response to the consultation. 
cy-gb	Llywodraeth Cymru fydd y rheolydd data ar gyfer unrhyw ddata personol a ddarperir gennych wrth ichi ymateb i'r ymgynghoriad. 

en-gb	Welsh Ministers have statutory powers they will rely on to process this personal data which will enable them to make informed decisions about how they exercise their public functions. 
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru bwerau statudol y byddant yn dibynnu arnynt i brosesu’r data personol hyn a fydd yn eu galluogi i wneud penderfyniadau cytbwys ynghylch sut y maent yn cyflawni eu swyddogaethau cyhoeddus. 

en-gb	Any response you send us will be seen in full by Welsh Government staff dealing with the issues which this consultation is about or planning future consultations. 
cy-gb	Bydd unrhyw ymateb a anfonwch atom yn cael ei weld yn llawn gan staff Llywodraeth Cymru sy'n gweithio ar y materion y mae'r ymgynghoriad hwn yn ymwneud â nhw neu sy’n cynllunio ymgynghoriadau ar gyfer y dyfodol. 

en-gb	Where the Welsh Government undertakes further analysis of consultation responses then this work may be commissioned to be carried out by an accredited third party (e.g. a research organisation or a consultancy company). 
cy-gb	Pan fo Llywodraeth Cymru yn cynnal dadansoddiad pellach o'r ymatebion i ymgynghoriad, yna gall trydydd parti achrededig (e.e. sefydliad ymchwil neu gwmni ymgynghori) gael ei gomisiynu i wneud y gwaith hwn. 

en-gb	Any such work will only be undertaken under contract. 
cy-gb	Ymgymerir â gwaith o'r fath dim ond o dan gontract. 

en-gb	Welsh Government’s standard terms and conditions for such contracts set out strict requirements for the processing and safekeeping of personal data. 
cy-gb	Mae telerau ac amodau safonol Llywodraeth Cymru ar gyfer contractau o'r fath yn nodi gofynion caeth ar gyfer prosesu a chadw data personol yn ddiogel. 

en-gb	In order to show that the consultation was carried out properly, the Welsh Government intends to publish a summary of the responses to this document. 
cy-gb	Er mwyn dangos bod yr ymgynghoriad wedi’i gynnal yn briodol, mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyhoeddi crynodeb o'r ymatebion i'r ddogfen hon. 

en-gb	We may also publish responses in full. 
cy-gb	Mae’n bosibl hefyd y byddwn yn cyhoeddi’r ymatebion yn llawn. 

en-gb	Normally, the name and address (or part of the address) of the person or organisation who sent the response are published with the response. 
cy-gb	Fel arfer, bydd enw a chyfeiriad (neu ran o gyfeiriad) yr unigolyn neu’r sefydliad a anfonodd yr ymateb yn cael eu cyhoeddi gyda’r ymateb. 

en-gb	If you do not want your name or address published, please tell us this in writing when you send your response. 
cy-gb	Os nad ydych yn dymuno i'ch enw a'ch cyfeiriad gael eu cyhoeddi, rhowch wybod inni yn ysgrifenedig wrth anfon eich ymateb. 

en-gb	We will then redact them before publishing. 
cy-gb	Byddwn wedyn yn cuddio’ch manylion cyn cyhoeddi’ch ymateb.  

en-gb	You should also be aware of our responsibilities under Freedom of Information legislation 
cy-gb	Dylech hefyd fod yn ymwybodol o'n cyfrifoldebau o dan ddeddfwriaeth Rhyddid Gwybodaeth. 

en-gb	If your details are published as part of the consultation response then these published reports will be retained indefinitely. 
cy-gb	Os caiff eich manylion eu cyhoeddi fel rhan o'r ymateb i'r ymgynghoriad, caiff yr adroddiadau hyn eu cadw am gyfnod amhenodol. 

en-gb	Any of your data held otherwise by Welsh Government will be kept for no more than three years. 
cy-gb	Ni fydd unrhyw ddata amdanoch a gedwir fel arall gan Lywodraeth Cymru yn cael ei gadw am fwy na thair blynedd. 

en-gb	Your rights 
cy-gb	Eich hawliau 

en-gb	Under the data protection legislation, you have the right: 
cy-gb	O dan y ddeddfwriaeth diogelu data, mae gennych yr hawl: 

en-gb	to be informed of the personal data held about you and to access it 
cy-gb	i wybod am y data personol a gedwir amdanoch chi a'u gweld 

en-gb	to require us to rectify inaccuracies in that data 
cy-gb	i’w gwneud yn ofynnol inni gywiro gwallau yn y data hynny 

en-gb	to (in certain circumstances) object to or restrict processing 
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i wrthwynebu neu gyfyngu ar brosesu’r data 

en-gb	for (in certain circumstances) your data to be ‘erased’ 
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i’ch data gael eu ‘dileu’ 

en-gb	to (in certain circumstances) data portability   
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i gludadwyedd data 

en-gb	to lodge a complaint with the Information Commissioner’s Office (ICO) who is our independent regulator for data protection. 
cy-gb	i gyflwyno cwyn i Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth (SCG), ein rheoleiddiwr annibynnol ar gyfer diogelu data. 

en-gb	For further details about the information the Welsh Government holds and its use, or if you want to exercise your rights under the GDPR, please see contact details below: 
cy-gb	I gael rhagor o fanylion am yr wybodaeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei chadw ac am y defnydd a wneir ohoni, neu os ydych am arfer eich hawliau o dan y Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol, gweler y manylion cyswllt isod: 

en-gb	Data Protection Officer: 
cy-gb	Y Swyddog Diogelu Data: 

en-gb	Welsh Government 
cy-gb	Llywodraeth Cymru 

en-gb	Cathays Park 
cy-gb	Parc Cathays 

en-gb	CARDIFF 
cy-gb	CAERDYDD,  

en-gb	CF10 3NQ 
cy-gb	CF10 3NQ 

en-gb	e-mail:
cy-gb	e -

en-gb	Data.ProtectionOfficer@gov.wales The contact details for the Information 
cy-gb	bost:Data.ProtectionOfficer@llyw.cymr u 

en-gb	Commissioner’s Office are:  
cy-gb	Dyma fanylion cyswllt Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth:  

en-gb	Wycliffe House 
cy-gb	Wycliffe House 

en-gb	Water Lane 
cy-gb	Water Lane 

en-gb	Wilmslow 
cy-gb	Wilmslow 

en-gb	Cheshire 
cy-gb	Swydd Gaer 

en-gb	SK9 5AF 
cy-gb	SK9 5AF 

en-gb	Tel: 
cy-gb	Ffôn: 

en-gb	01625 545 745 or  
cy-gb	01625 545 745 neu  

en-gb	0303 123 1113 
cy-gb	0303 123 1113 

en-gb	Website: 
cy-gb	Gwefan: 

en-gb	https://ico.org.uk/
cy-gb	https://ico.org.uk/

en-gb	Ministerial Foreword
cy-gb	Rhagair y Gweinidog

en-gb	Air quality affects us all, in every aspect of our lives. 
cy-gb	Mae ansawdd aer yn effeithio ar bob un ohonom, ym mhob agwedd o’n bywydau. 

en-gb	Poor air quality is the greatest environmental risk to public health. 
cy-gb	Ansawdd aer gwael yw'r risg amgylcheddol fwyaf i iechyd y cyhoedd. 

en-gb	It also affects our wider environment and can have significant impacts on the most vulnerable in our society. 
cy-gb	Mae'n effeithio hefyd ar ein hamgylchedd ehangach a gall gael effaith sylweddol ar y bobl fwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas. 

en-gb	We need to equip all parts of society with the tools they need to tackle air pollution for current and future generations.  
cy-gb	Rhaid i ni ddarparu'r adnoddau sydd eu hangen ar bob rhan o gymdeithas i fynd i'r afael â llygredd aer ar gyfer cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol.  

en-gb	We are working with all corners of industry, business and the people of Wales to better understand and address the causes and effects of poor air quality. 
cy-gb	Rydym yn gweithio gyda phob cwr o fyd diwydiant, busnes a phobl Cymru i ddeall a mynd i'r afael yn well ag achosion ac effeithiau ansawdd aer gwael. 

en-gb	COVID-19 has presented a changing picture for air quality. 
cy-gb	Mae COVID-19 wedi cyflwyno darlun newidiol o ansawdd aer. 

en-gb	This has supported our understanding and emphasised the need to make necessary lifestyle changes to reduce emissions and improve the air we breathe. 
cy-gb	Mae hyn wedi cefnogi ein dealltwriaeth ac wedi pwysleisio'r angen i wneud newidiadau angenrheidiol i'n ffordd o fyw er mwyn lleihau allyriadau a gwella'r aer yr ydym yn ei anadlu. 

en-gb	Although we do not know the full scale of the impact COVID-19 had on air quality, many of us adapted to lower polluting lifestyles, including driving less and using methods of active travel more frequently.  
cy-gb	Er na wyddom faint llawn yr effaith a gafodd COVID-19 ar ansawdd aer, addasodd llawer ohonom i ffyrdd o fyw llai llygrol, gan gynnwys gyrru llai a defnyddio dulliau teithio llesol yn amlach.  

en-gb	Our Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Mae ein Cynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Healthy Air, Healthy Wales sets out a wide range of cross-Government and sector actions to improve air quality and reduce the impacts of air pollution on human health, biodiversity, the natural environment and our economy. 
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach yn nodi ystod eang o gamau gweithredu ar draws y Llywodraeth a'r sectorau i wella ansawdd aer a lleihau effeithiau llygredd aer ar iechyd pobl, bioamrywiaeth, yr amgylchedd naturiol a'n heconomi. 

en-gb	A key action within the plan is to develop a Clean Air Act for Wales to create a fit for purpose legislative and regulatory air quality management framework. 
cy-gb	Un cam gweithredu allweddol o fewn y cynllun yw datblygu Deddf Aer Glân i Gymru i greu fframwaith deddfwriaethol a rheoleiddiol addas  ar gyfer rheoli ansawdd aer. 

en-gb	This White Paper sets out a number of potential legislative proposals for inclusion in a Clean Air Bill. 
cy-gb	Mae'r Papur Gwyn hwn yn nodi amryw o gynigion deddfwriaethol posibl i'w cynnwys mewn Bil Aer Glân. 

en-gb	The purpose of this document is to set out the main reasons why we believe there is a need to enhance air quality legislation and how we propose to change it. 
cy-gb	Diben y ddogfen hon yw nodi'r prif resymau pam y credwn fod angen gwella deddfwriaeth ansawdd aer a sut yr ydym yn bwriadu ei newid. 

en-gb	It highlights how we intend to enable ambitious air quality targets, a more robust regulatory framework to support this and measures to ensure all areas of society play their part in reducing air pollution. 
cy-gb	Mae'n amlygu sut yr ydym yn bwriadu galluogi targedau ansawdd aer uchelgeisiol, fframwaith rheoleiddio mwy cadarn i gefnogi hyn a mesurau i sicrhau bod pob rhan o gymdeithas yn cyfrannu at leihau llygredd aer. 

en-gb	Your participation and input is very important as we work together to put in place an air quality management framework which delivers the best outcomes for all. 
cy-gb	Mae eich cyfranogiad a'ch mewnbwn yn bwysig iawn wrth i ni weithio gyda'n gilydd i sefydlu fframwaith rheoli ansawdd aer sy'n sicrhau'r canlyniadau gorau i bawb. 

en-gb	We look forward to hearing your views.  
cy-gb	Edrychwn ymlaen at glywed eich barn.  

en-gb	Lesley Griffiths  
cy-gb	Lesley Griffiths  

en-gb	Minister for Environment, Energy and Rural Affairs  
cy-gb	Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig  

en-gb	Introduction  
cy-gb	Cyflwyniad

en-gb	This White Paper on a Clean Air (Wales) Bill (‘the Bill’) supports our aim to improve air quality and reduce the impacts of air pollution on human health, biodiversity, the natural environment and our economy. 
cy-gb	Mae'r Papur Gwyn hwn ar Fil Aer Glân (Cymru) ('y Bil') yn cefnogi ein nod o wella ansawdd aer a lleihau effeithiau llygredd aer ar iechyd pobl, bioamrywiaeth, yr amgylchedd naturiol a’n heconomi. 

en-gb	We intend for the Bill to enable delivery on commitments identified within the Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Rydym yn bwriadu i'r Bil fod yn fodd o gyflawni ymrwymiadau a nodwyd yn y Cynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Healthy Air, Healthy Wales. 
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach. 

en-gb	This White Paper presents proposals for the Bill before drafting legislation. 
cy-gb	Mae'r Papur Gwyn hwn yn cyflwyno cynigion ar gyfer y Bil cyn drafftio deddfwriaeth. 

en-gb	The purpose of this document is to provide the context and rationale for the Bill by setting out why we need to change our existing air quality legislation and what it is intended to achieve. 
cy-gb	Diben y ddogfen hon yw darparu'r cyd-destun a'r rhesymeg dros y Bil drwy nodi pam mae angen i ni newid ein deddfwriaeth ansawdd aer bresennol a'r hyn y bwriedir i’r Bil ei gyflawni. 

en-gb	We have outlined our proposed legislative requirements and explained how the individual proposals will work together as a coherent legislative and regulatory air quality management framework for Wales. 
cy-gb	Rydym wedi amlinellu ein gofynion deddfwriaethol arfaethedig ac wedi esbonio sut y bydd y cynigion unigol yn cydweithio fel fframwaith rheoli ansawdd aer deddfwriaethol a rheoleiddiol cydlynol i Gymru. 

en-gb	This document is supported by a Regulatory Impact Assessment, which provides a summary analysis of the costs and benefits for the proposals of the Bill. 
cy-gb	Cefnogir y ddogfen hon gan Asesiad Effaith Rheoleiddiol, sy'n rhoi dadansoddiad cryno o'r costau a'r manteision ar gyfer cynigion y Bil. 

en-gb	More detailed assessments are underway to inform specific proposals. 
cy-gb	Mae asesiadau manylach ar y gweill i lywio cynigion penodol. 

en-gb	We intend to introduce the Bill during the next Senedd term. 
cy-gb	Rydym yn bwriadu cyflwyno'r Bil yn ystod tymor nesaf y Senedd. 

en-gb	Need for Change
cy-gb	Yr Angen am Newid

en-gb	Air pollution is the presence of contaminants in the atmosphere, such as gases and particulates, in sufficient quantity or for sufficient duration to be harmful to human, plant or animal health, or to property. 
cy-gb	Llygredd aer yw presenoldeb halogyddion yn yr awyrgylch, megis nwyon a gronynnau, mewn digon o faint neu am gyfnod digonol i fod yn niweidiol i iechyd pobl, planhigion neu anifeiliaid, neu i eiddo. 

en-gb	These emissions can be caused by human activity or occur naturally. 
cy-gb	Gall yr allyriadau hyn fod yn rhai a achoswyd gan weithgareddau dyn  neu gallant ddigwydd yn naturiol. 

en-gb	For example, natural emissions of particles come from the sea, soil and plants whereas man-made particles can come from burning solid fuels like coal. 
cy-gb	Er enghraifft, daw allyriadau o ronynnau naturiol  o’r môr, o bridd ac o blanhigion tra mae gronynnau o waith dyn yn medru dod o losgi tanwyddau solet fel glo.  

en-gb	The World Health Organisation (WHO) has described air pollution as the world’s largest single environmental health risk . 
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) wedi disgrifio llygredd aer fel y risg unigol fwyaf yn y byd i iechyd yr amgylchedd . 

en-gb	In addition, poor air quality can adversely affect wildlife through widespread changes to species distribution and the quality of habitats in the UK and is a threat to the Conservation Status of many habitats listed under the Habitats Directive. 
cy-gb	Yn ogystal, gall ansawdd aer gwael gael effaith niweidiol ar fywyd gwyllt trwy newidiadau eang yn nosbarthiad rhywogaethau ac ansawdd cynefinoedd yn y DU ac mae’n fygwth i statws cadwraethol llawer o’r cynefinoedd a restrir yn y Gyfarwyddeb Cynefinoedd. 

en-gb	It also contributes to acidification of soil and surface water, eutrophication  in sensitive habitats, and damages vegetation through exposure to ozone. 
cy-gb	Mae hefyd yn cyfrannu at asideiddio pridd a dŵr wyneb ac ewtroffigedd 2  mewn cynefinoedd sensitif, ac mae’n niweidio llystyfiant trwy gysylltiad ag osôn. 

en-gb	Further details on air pollutants and their impacts can be found at Annex 3. 
cy-gb	Ceir rhagor o fanylion am lygryddion aer a'u heffeithiau yn Atodiad 3. 

en-gb	World Health Organisation - Https://www.who.int/phe/health_topics/outdoorair/databases/en/
cy-gb	Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) – Https://www.who.int/phe/health_topics/outdoorair/databases/en/ 2   

en-gb	 “Excessive richness of nutrients in a lake or other body of water, frequently due to run-off from the land, which causes a dense growth of plant life”. 
cy-gb	Gormod o faethynnau mewn llyn neu gorff dŵr arall, yn aml oherwydd dŵr ffo oddi ar y tir, sy’n achosi tyfiant trwchus o blanhigion. 

en-gb	Emission controls have enabled air quality improvements at a local, national and international level. 
cy-gb	Mae rheoli allyriadau wedi arwain at welliannau mewn ansawdd aer yn lleol, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol. 

en-gb	However, problems persist. 
cy-gb	Er hyn mae problemau’n parhau. 

en-gb	Air pollution carries severe social costs, through its impact on the health, and therefore the productivity, of people of working age, resulting in risks of adverse effects on economic growth.  
cy-gb	Mae costau cymdeithasol difrifol ynghlwm wrth lygredd aer, drwy’r effaith a gaiff ar iechyd pobl o oedran gweithio – a thrwy hynny, ar eu cynhyrchiant – gan arwain at effeithiau niweidiol posibl ar dwf economaidd. 

en-gb	Although our air is cleaner in general terms than at any time since the industrial revolution, exposure to the lower levels atmospheric  pollution is one of the biggest public health challenges faced today, shortening lifespans and damaging the quality of life of many. 
cy-gb	Er bod ein haer yn lanach yn gyffredinol nag ar unrhyw adeg ers y chwyldro diwydiannol, mae dod i gysylltiad â'r lefelau is o lygredd yn yr atmosffer heddiw yn dal i fod yn un o'r heriau mwyaf i iechyd y cyhoedd a wynebir heddiw, gan fyrhau bywyd ac andwyo ansawdd bywyd llawer o bobl. 

en-gb	Air pollution is the number one environmental cause of early death in the European Union (it is estimated to contribute to more than 400,000 early deaths/year). 
cy-gb	Llygredd aer yw’r prif ffactor  amgylcheddol sy’n cyfrannu at farwolaeth gynnar yn yr Undeb Ewropeaidd (amcangyfrifir ei fod yn cyfrannu at fwy na 400,000 o farwolaethau cynnar y flwyddyn). 

en-gb	In Wales, the long-term mortality burden attributable to air pollution exposure is an estimated effect equivalent range of between 1,000 and 1,400 deaths. 
cy-gb	Yng Nghymru, amcangyfrifir bod y baich marwolaethau hirdymor y gellir ei briodoli i gysylltiad â llygredd aer o fewn ystod effaith gyfwerth â rhwng 1,000 a 1,400 o farwolaethau. 

en-gb	It is a cause of both chronic and acute diseases such as asthma, cardiovascular problems and lung cancer.  
cy-gb	Mae'n achosi clefydau cronig ac acíwt megis asthma, problemau cardiofasgwlaidd a chanser yr ysgyfaint.  

en-gb	Air pollution is a local, regional and international problem caused by the emission of pollutants which, either directly or through chemical reactions in the atmosphere, lead to negative impacts on human health, ecosystems and the economy. 
cy-gb	Mae llygredd aer yn broblem leol, ranbarthol a rhyngwladol a achosir gan allyriadau llygryddion sydd, naill ai'n uniongyrchol neu drwy adweithiau cemegol yn yr atmosffer, yn arwain at effeithiau negyddol ar iechyd pobl, ecosystemau a'r economi. 

en-gb	Although air quality in Wales is generally good, more needs to be done to reduce the harmful effects of air pollution in areas where it remains an issue. 
cy-gb	Er bod ansawdd aer yng Nghymru yn dda ar y cyfan, mae angen gwneud mwy i leihau effeithiau niweidiol llygredd aer mewn ardaloedd lle mae'n parhau i fod yn broblem. 

en-gb	The proposals in this White Paper will tackle well-known sources of air pollution. 
cy-gb	Bydd y cynigion yn y Papur Gwyn hwn yn mynd i'r afael â ffynonellau llygredd aer adnabyddus. 

en-gb	These include transport, industry (including agriculture), and emissions from homes and businesses. 
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys trafnidiaeth, diwydiant (yn cynnwys amaethyddiaeth) ac allyriadau o gartrefi a busnesau. 

en-gb	We will place a particular focus on protecting vulnerable individuals and sensitive habitats from the harmful effects of air pollution.
cy-gb	Byddwn yn canolbwyntio’n arbennig ar ddiogelu unigolion agored i niwed a chynefinoedd sensitif rhag effeithiau niweidiol llygredd aer.

en-gb	Although much of the current legislative and regulatory framework for air quality works well, there are several areas where we propose to update existing law to reflect our ambition set out in the Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Er bod llawer o'r fframwaith deddfwriaethol a rheoleiddiol presennol ar gyfer ansawdd aer yn gweithio'n dda, mae yna sawl maes y bwriadwn ddiweddaru'r gyfraith bresennol ar eu cyfer i adlewyrchu ein huchelgais a nodir yn y Cynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Healthy Air, Healthy Wales. 
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach. 

en-gb	In particular, we will ensure our legislation supports our well-being goals and sustainable development principle. 
cy-gb	Yn benodol, byddwn yn sicrhau bod ein deddfwriaeth yn cefnogi ein nodau llesiant a'n hegwyddor datblygu cynaliadwy. 

en-gb	We have also sought to make important connections between action required to mitigate climate change and air pollution. 
cy-gb	Drwy'r cynigion hyn, rydym wedi ceisio gwneud cysylltiadau pwysig rhwng y camau sydd eu hangen i liniaru'r newid yn yr hinsawdd a llygredd aer. 

en-gb	Further details on the current legislative and regulatory framework for air quality can be found at Annex 5. 
cy-gb	Ceir rhagor o fanylion am y fframwaith deddfwriaethol a rheoleiddiol presennol ar gyfer ansawdd aer yn Atodiad 5. 

en-gb	COVID-19
cy-gb	COVID-19

en-gb	COVID-19 has caused a significant disruption to our way of life. 
cy-gb	Mae COVID-19 wedi amharu llawer ar ein ffordd o fyw. 

en-gb	The unprecedented changes in living and working patterns during the pandemic resulted in a varying picture for air pollution in Wales at this time and potentially for the future. 
cy-gb	Mae’r newidiadau digynsail yn ein patrymau byw a gweithio yn ystod y pandemig wedi arwain at ddarlun amrywiol o ran llygredd aer yng Nghymru ar hyn o bryd ac, o bosibl, ar gyfer y dyfodol. 

en-gb	For example, restrictions on travel changed road transport emissions and altered locations where people are exposed to pollution.  
cy-gb	Er enghraifft, newidiodd y cyfyngiadau ar deithio yr allyriadau trafnidiaeth ffyrdd a’r lleoliadau lle mae pobl yn agored i lygredd.  

en-gb	We are working with environmental regulators, UK Government, Local Authorities, Public Health Wales and specialist consultants to develop our understanding of the impacts of the pandemic on air quality. 
cy-gb	Rydym yn gweithio gyda rheoleiddwyr amgylcheddol, Llywodraeth y DU, Awdurdodau Lleol, Iechyd Cyhoeddus Cymru ac ymgynghorwyr arbenigol i ddatblygu ein dealltwriaeth o effeithiau’r pandemig ar ansawdd aer. 

en-gb	The outcomes from this research is informing how we develop and deliver future air quality legislation.  
cy-gb	Mae canlyniadau'r gwaith ymchwil hwn yw llywio sut yr ydym yn datblygu ac yn cyflawni deddfwriaeth ansawdd aer ar gyfer y dyfodol.  

en-gb	Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Y Cynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Healthy Air, Healthy Wales
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach

en-gb	The Clean Air Plan was published in August 2020. 
cy-gb	Cyhoeddwyd y cynllun Aer Glân ym mis Awst 2020. 

en-gb	It sets out a 10-year pathway to achieving cleaner air. 
cy-gb	Mae’n pennu llwybr 10 mlynedd ar gyfer sicrhau aer glanach. 

en-gb	We have structured the Plan around four core themes: 
cy-gb	Rydym wedi llunio’r Cynllun ar sail pedair thema graidd: 

en-gb	People: 
cy-gb	Pobl: 

en-gb	Protecting the health and well-being of current and future generations
cy-gb	Diogelu iechyd a llesiant cenedlaethau’r presennol a’r dyfodol  

en-gb	Environment: 
cy-gb	Amgylchedd: 

en-gb	Taking action to support our natural environment, ecosystems and biodiversity
cy-gb	Cymryd camau i gefnogi ein hamgylchedd naturiol, ein hecosystemau a’n bioamrywiaeth

en-gb	Prosperity: 
cy-gb	Ffyniant: 

en-gb	Working with industry to reduce emissions, supporting a cleaner and more prosperous Wales
cy-gb	Gweithio gyda’r diwydiant i leihau allyriadau, gan gefnogi Cymru fwy llewyrchus  

en-gb	Place: 
cy-gb	Lle: 

en-gb	Creating sustainable places through better planning, infrastructure and transport 
cy-gb	Creu mannau cynaliadwy trwy drafnidiaeth, seilwaith a chynllunio gwell 

en-gb	The plan timescales for delivering actions are framed across three Senedd terms: 
cy-gb	Caiff yr amserlenni ar gyfer cyflawni’r camau gweithredu eu gosod o fewn tri o gyfnodau’r Senedd: 

en-gb	2020 to 2021, 2021-26 and 2026-2031.  
cy-gb	2020 i 2021, 2021-26 a 2026-2031.  

en-gb	A key commitment within the Plan is to develop a Clean Air Act for Wales by building on existing legislation, with a focus on delivering air quality improvements through a new legislative and regulatory air quality management framework.  
cy-gb	Un o ymrwymiadau allweddol y Cynllun yw  datblygu Deddf Aer Glân i Gymru drwy  adeiladu ar ddeddfwriaeth bresennol, gan ganolbwyntio ar gyflawni gwelliannau i ansawdd aer drwy fframwaith rheoli ansawdd aer deddfwriaethol a rheoleiddiol newydd.  

en-gb	Executive Summary 
cy-gb	Crynodeb Gweithredol  

en-gb	Why do we need a Clean Air (Wales) Bill?
cy-gb	Pam mae angen Bil Aer Glân (Cymru) ?

en-gb	The aim of the Bill will be to give effect to a number of actions under the Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Nod y Bil fydd gweithredu amryw o gamau gweithredu o dan y Cynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Healthy Air, Heathy Wales. 
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach. 

en-gb	We are developing proposals for a Bill to enhance existing legislation and bring forward new legislation to deliver air quality improvements.  
cy-gb	Rydym yn datblygu cynigion ar gyfer Bil i wella’r ddeddfwriaeth bresennol ac yn cyflwyno deddfwriaeth newydd er mwyn sicrhau gwelliannau mewn ansawdd aer.  

en-gb	Poor air quality can adversely affect health by exacerbating underlying health issues or causing new health issues. 
cy-gb	Gall ansawdd aer gwael gael effaith andwyol ar iechyd trwy waethygu problemau iechyd sylfaenol neu achosi problemau iechyd newydd. 

en-gb	Vulnerable groups are particularly susceptible to air pollution and we recognise there are unique issues around children’s exposure to air pollutants.  
cy-gb	Mae grwpiau agored i niwed yn arbennig o agored i lygredd aer ac rydym yn cydnabod bod materion unigryw yn ymwneud â phlant yn dod i gysylltiad â llygryddion aer.  

en-gb	Through the Bill we are seeking to deliver a healthier and more resilient Wales.  
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn ceisio sicrhau Cymru iachach a mwy cydnerth. 

en-gb	Measures to set legally binding air quality targets and control emissions will drive changes in improvements to the management of air quality and the air we breathe in our communities.  
cy-gb	Bydd mesurau i osod targedau ansawdd aer sy'n gyfreithiol rwymol a rheoli allyriadau yn sbarduno newidiadau mewn gwelliannau i reoli ansawdd aer a'r aer rydym yn ei anadlu yn ein cymunedau. 

en-gb	The proposals in the Bill have been developed to provide direct benefits for public health, habitats and biodiversity.
cy-gb	Mae'r cynigion yn y Bil wedi'u datblygu i ddarparu manteision uniongyrchol i iechyd y cyhoedd, cynefinoedd a bioamrywiaeth.

en-gb	This document is set within the context of the sustainable development principle set out within the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, which places a duty on all Public Bodies in Wales to consider how their actions might impact in the long term, and how they will alleviate problems of poverty, health inequalities and climate change. 
cy-gb	Gosodir y ddogfen hon yng nghyd-destun egwyddor datblygu cynaliadwy Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, sy'n gosod dyletswydd ar bob corff cyhoeddus yng Nghymru i ystyried pa effaith y gallai eu gweithredoedd ei chael yn yr hirdymor, a sut y byddant yn lliniaru problemau tlodi, anghydraddoldebau iechyd a'r newid yn yr hinsawdd. 

en-gb	Prosperity for All
cy-gb	Ffyniant i Bawb

en-gb	This White Paper supports delivery of objectives related to air quality in our national strategy, Prosperity for All. These are to:  
cy-gb	Mae'r Papur Gwyn hwn yn helpu i gyflawni amcanion sy'n ymwneud ag aer glân yn ein strategaeth genedlaethol, Ffyniant i Bawb, sef:  

en-gb	-  Drive sustainable growth and combat climate change; and  -  
cy-gb	-  Sbarduno twf cynaliadwy a mynd i'r afael â’r newid yn yr hinsawdd; 

en-gb	Build healthier communities and better environments.  
cy-gb	a  -  Chreu cymunedau iachach ac amgylcheddau gwell.  

en-gb	The contribution made by the environment to good health, both mental and physical, cannot be overstated. 
cy-gb	Ni ellir gorbwysleisio cyfraniad yr amgylchedd at iechyd da – yn feddyliol ac yn gorfforol. 

en-gb	Air and soundscape quality, good housing, access to green spaces and energy efficiency schemes each have a part to play in creating the right conditions for better health, well-being and greater physical activity.  
cy-gb	Mae ansawdd aer a seinwedd, tai da, mynediad i fannau gwyrdd a chynlluniau effeithlonrwydd ynni yn cyfrannu at greu'r amodau cywir ar gyfer gwell iechyd, llesiant a mwy o weithgarwch corfforol.  

en-gb	The proposals support delivery of the specific commitment in Prosperity for All; to reduce emissions and deliver vital improvements in air quality through planning, regulation, and health communication measures. 
cy-gb	Mae'r cynigion yn nodi  sut y byddwn yn cefnogi cyflawni'r ymrwymiad penodol yn Ffyniant i Bawb i leihau allyriadau a sicrhau gwelliannau hanfodol mewn ansawdd aer drwy fesurau cynllunio, rheoleiddio a chyfathrebu iechyd. 

en-gb	The White Paper is the first key step in delivering the First Minister’s Leadership Manifesto commitment to develop a Clean Air Act for Wales, ensuring our children can go to school, be active and play outside safely without fear of respiratory problems, such as asthma, due to air pollution. 
cy-gb	Y Papur Gwyn yw'r cam cyntaf allweddol o ran cyflawni ymrwymiad Maniffesto Arweinyddiaeth y Prif Weinidog i ddatblygu Cynllun Aer Glân i Gymru, gan sicrhau y gall ein plant fynd i’r ysgol, bod yn egnïol a chwarae yn yr awyr agored yn ddiogel heb ofni problemau anadlu, megis asthma, oherwydd  llygredd aer . 

en-gb	The proposals aim to reduce the burden of poor air quality on human health, our economy, biodiversity and the natural environment. 
cy-gb	Nod y cynigion yw lleihau baich ansawdd aer gwael ar iechyd pobl, ein heconomi, ein bioamrywiaeth a’n hamgylchedd naturiol. 

en-gb	The Act will also support wider actions to address the climate emergency and support the green recovery.
cy-gb	Bydd y Ddeddf hefyd yn cefnogi camau gweithredu ehangach i fynd i'r afael â’r argyfwng hinsawdd a chefnogi twf amgylcheddol.    

en-gb	To secure necessary improvements in air quality, all parts of society have a role to play, through changes in behaviours at home, when travelling, at work and at leisure. 
cy-gb	Er mwyn sicrhau'r gwelliannau angenrheidiol mewn ansawdd aer, mae gan bob rhan o gymdeithas gyfraniad i’w wneud, trwy newidiadau mewn ymddygiad yn y cartref, wrth deithio, yn y gwaith ac wrth hamddena. 

en-gb	The impacts and benefits fall across all sectors. 
cy-gb	Mae'r effeithiau a'r manteision yn disgyn ar draws pob sector. 

en-gb	The aim of the Act will be to reduce the burden of poor air quality on human health, our economy, biodiversity and natural environment. 
cy-gb	Nod y Ddeddf fydd lleihau baich ansawdd aer gwael ar iechyd pobl, ein heconomi, ein bioamrywiaeth a’n hamgylchedd naturiol.  

en-gb	Overall, we want to enhance both national and local government’s ability to tackle poor air quality. 
cy-gb	Byddwn yn gwella gallu llywodraeth genedlaethol a llywodraeth leol i fynd i'r afael ag ansawdd aer gwael. 

en-gb	There are two key themes in the Bill. 
cy-gb	Mae yna ddwy o thema yn y Bil.  

en-gb	The first theme is setting our strategic approach to enhance air quality to support a healthier Wales. 
cy-gb	Y cyntaf yw cyflwyno dull strategol i wella ansawdd aer yng Nghymru i gefnogi Cymru iachach.  

en-gb	The second theme is a clear and effective air quality management legislative framework. 
cy-gb	Yr ail thema yw fframwaith ddeddfwriaethol glir ac effeithiol ar gyfer rheoli ansawdd aer.  

en-gb	Proposals under these themes are below: 
cy-gb	Mae’r cynigion o dan y themâu yma isod: 

en-gb	Setting our strategic approach to enhance air qualityto support a healthier Wales 
cy-gb	Pennu ein dull strategol o wella targedau ansawdd aer i gefnogi Cymru iachach 

en-gb	A requirement for a Clean Air Plan or Strategy to be reviewed at least every 5 years; and  
cy-gb	gofyniad i adolygu Cynllun neu Strategaeth Aer Glân bob 5 mlynedd o leiaf  

en-gb	Powers to set air quality targets, including for PM 2.5 .  
cy-gb	Pwerau i osod targedau ansawdd aer, gan gynnwys ar gyfer PM 2.5 ;  

en-gb	A clear and effective air quality management legislative framework to provide 
cy-gb	Fframwaith deddfwriaethol clir ac effeithiol ar gyfer rheoli ansawdd aer i ddarparu 

en-gb	A clarified and enhanced Local Air Quality Management Regime (LAQM) 
cy-gb	Cyfundrefn Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) wedi'i hegluro a'i gwella 

en-gb	Consolidated powers to implement Clean Air Zones or Low Emission Zones;  
cy-gb	pwerau cyfunol i roi Parthau Aer Glân neu Barthau Allyriadau Isel ar waith;  

en-gb	Strengthened powers to address vehicle idling;  
cy-gb	cryfhau pwerau i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd;  

en-gb	The enhancement of  existing powers for smoke control linked to tackling air pollution from domestic burning (PM 2.5 ); and 
cy-gb	gwella pwerau sy'n bodoli eisoes ar gyfer rheoli mwg sy’n gysylltiedig â mynd i’r afael â llygredd aer o losgi domestig (PM2.5);  

en-gb	A duty on inter-sectoral workforces to adhere to guidance to tackle air pollution.  
cy-gb	Dyletswydd ar gyrff ar draws y sectorau  i gadw at ganllawiau sy'n annog gweithredu ar lygredd aer.  

en-gb	The legislative proposals in this White Paper will reduce air pollution and its impacts. 
cy-gb	Yn gyffredinol, bydd y cynigion ar gyfer y cynnig deddfwriaethol yn y Papur Gwyn hwn yn lleihau llygredd aer a'i effeithiau. 

en-gb	They set a clear purpose and direction for the way in which we are looking to implement change to deliver on these commitments.  
cy-gb	Maent yn gosod pwrpas a chyfeiriad clir ar gyfer y ffordd rydym yn ceisio gweithredu newid er mwyn cyflawni'r ymrwymiadau hyn. 

en-gb	Depending on the specific pathway chosen in achieving our emission reduction ambitions by 2030 and lowering public exposure, it is estimated the cost of action, including through actions associated with proposals in this White Paper, is approximately £10m per annum. 
cy-gb	Yn dibynnu ar y llwybr penodol a ddewiswyd i gyflawni ein huchelgeisiau o ran lleihau allyriadau erbyn 2030 a gostwng amlygiad y cyhoedd, amcangyfrifir y bydd y camau gweithredu hyn, gan gynnwys drwy gamau gweithredu sy'n gysylltiedig â chynigion yn y Papur Gwyn hwn, yn costio tua £10 miliwn y flwyddyn. 

en-gb	The associated reductions in overall population exposure to air pollution is estimated to result in monetised health benefits of approximately £100m per annum. 
cy-gb	Amcangyfrifir bod y gostyngiadau cysylltiedig mewn amlygiad cyffredinol i lygredd aer yn arwain at fanteision iechyd ariannol o tua £100 miliwn y flwyddyn. 

en-gb	Further detail is set out in the Regulatory Impact Assessment (RIA). 
cy-gb	Mae rhagor o fanylion yn yr Asesiad Effaith Rheoleiddiol. 

en-gb	Costing for the specific proposals in the White Paper will be developed and refined when we have final provisions for the legislation. 
cy-gb	Bydd costio ar gyfer y cynigion penodol yn y Papur Gwyn yn cael ei ddatblygu a'i fireinio pan fydd gennym ddarpariaethau terfynol ar gyfer y ddeddfwriaeth. 

en-gb	The proposals consist of measures which are directly implemented through primary legislation and, at the same time, establish frameworks to design and implement secondary legislation. 
cy-gb	Mae'r cynigion yn cynnwys mesurau sy'n cael eu gweithredu'n uniongyrchol drwy ddeddfwriaeth sylfaenol ac, ar yr un pryd, sefydlu fframweithiau i ddylunio a gweithredu is-ddeddfwriaeth. 

en-gb	Estimates of the likely impacts of these measures have been made where possible. 
cy-gb	Gwnaed amcangyfrifon o effeithiau tebygol y mesurau hyn lle bo hynny'n bosibl. 

en-gb	In cases where the proposals seek an outcome through subsequent secondary legislation, indicative analysis of the impacts is provided where the policy development is sufficiently advanced. 
cy-gb	Mewn achosion lle mae'r cynigion yn ceisio canlyniad drwy isddeddfwriaeth ddilynol, darperir dadansoddiad dangosol o'r effeithiau lle mae'r datblygiad polisi yn ddigon datblygedig. 

en-gb	An analysis of the expected impacts of the secondary legislation will be carried out during the course of its development when the specific details have been finalised. 
cy-gb	Bydd dadansoddiad o effeithiau disgwyliedig yr is-ddeddfwriaeth yn cael ei gynnal yn ystod ei ddatblygiad pan fydd y manylion penodol wedi'u cwblhau. 

en-gb	Our approach to the Clean Air (Wales) Bill 
cy-gb	Ein hymagwedd at y Bil Aer Glân (Cymru) 

en-gb	In this White Paper, we are setting out the policy intent and requirements we intend to take forward in the Bill. 
cy-gb	Yn y Papur Gwyn hwn, rydym yn nodi'r bwriad a'r gofynion polisi y bwriadwn eu datblygu yn y Bil. 

en-gb	There are two key themes in the Bill. 
cy-gb	Mae dwy thema allweddol yn y Bil. 

en-gb	The first is introducing a strategic approach through a strategy or plan demonstrating our overall air quality ambition and how we will deliver this, alongside a framework for setting air quality targets. 
cy-gb	Y cyntaf yw cyflwyno dull strategol drwy strategaeth neu gynllun sy'n dangos ein huchelgais cyffredinol o ran ansawdd aer a sut y byddwn yn cyflawni hyn, ochr yn ochr â fframwaith ar gyfer gosod targedau ansawdd aer. 

en-gb	Secondly, we are presenting a detailed legislative and regulatory air quality management system which supports delivery of our strategic approach.  
cy-gb	Yn ail, rydym yn cyflwyno system rheoli ansawdd aer ddeddfwriaethol a rheoleiddiol fanwl sy'n cefnogi'r gwaith o gyflawni ein dull strategol.  

en-gb	Strategic Air Quality Management Approach
cy-gb	Dull Strategol o Reoli Ansawdd Aer

en-gb	a requirement for a Clean Air Plan or Strategy to be reviewed at least every 5 years; and  
cy-gb	gofyniad i adolygu Cynllun neu Strategaeth Aer Glân bob 5 mlynedd o leiaf  

en-gb	Powers to set air quality targets, including for PM 2.5 .  
cy-gb	Pwerau i osod targedau ansawdd aer, gan gynnwys ar gyfer PM 2.5 ;  

en-gb	Legislative and regulatory air quality management systems
cy-gb	Systemau rheoli ansawdd aer deddfwriaethol a rheoleiddiol

en-gb	Clarified and enhanced Local Air Quality Management Regime (LAQM) 
cy-gb	Cyfundrefn Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) wedi'i hegluro a'i gwella 

en-gb	consolidated powers to implement Clean Air Zones or Low Emission Zones;  
cy-gb	pwerau cyfunol i roi Parthau Aer Glân neu Barthau Allyriadau Isel ar waith;  

en-gb	strengthened powers to address vehicle idling;  
cy-gb	cryfhau pwerau i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd;  

en-gb	enhancing existing powers for smoke control linked to tackling air pollution from domestic burning (PM 2.5 ); and 
cy-gb	gwella pwerau sy'n bodoli eisoes ar gyfer rheoli mwg sy’n gysylltiedig â mynd i’r afael â llygredd aer o losgi domestig (PM2.5);  

en-gb	A duty on inter-sectoral workforces to adhere to guidance to empower them to tackle air pollution.  
cy-gb	Dyletswydd ar gyrff ar draws y sectorau  i gadw at ganllawiau sy'n annog gweithredu ar lygredd aer.  

en-gb	Chapter 1: 
cy-gb	Pennod 1: 

en-gb	Our strategic approach to improving air quality and supporting a healthier Wales.
cy-gb	Ein dull strategol o wella ansawdd aer a chefnogi Cymru iachach.

en-gb	Clean Air Plan for Wales: 
cy-gb	Y Cynllun Aer Glân i Gymru: 

en-gb	Healthy Air, Healthy Wales
cy-gb	Awyr Iach, Cymru Iach

en-gb	We propose to create a requirement within the Bill for a Welsh Clean Air Plan or Strategy to be reviewed and published, at least every 5 years. 
cy-gb	Rydym yn cynnig creu gofyniad yn y Bil i Gynllun neu Strategaeth Aer Glân i Gymru gael ei adolygu a'i gyhoeddi bob 5 mlynedd o leiaf. 

en-gb	In August 2020, we published the first Clean Air Plan for Wales. 
cy-gb	Ym mis Awst 2020, cyhoeddwyd y Cynllun Aer Glân i Gymru cyntaf. 

en-gb	It sets out our commitment and long-term ambition to improve air quality and the steps we will take to deliver this. 
cy-gb	Mae'n nodi ein hymrwymiad a'n huchelgais hirdymor i wella ansawdd aer a'r camau y byddwn yn eu cymryd i gyflawni hyn. 

en-gb	It also demonstrates how we will  meet, and where possible exceed, requirements set out in UK and international guidance and legislation. 
cy-gb	Mae hefyd yn dangos sut y byddwn yn bodloni, a lle bo'n bosibl yn rhagori, ar ofynion a nodir yng nghanllawiau a deddfwriaeth y DU a’r rhai  rhyngwladol. 

en-gb	It is essential everyone in Wales is able to enjoy the benefits of clean air. 
cy-gb	Mae'n hanfodol bod pawb yng Nghymru yn gallu mwynhau manteision aer glân. 

en-gb	A requirement in legislation for a Welsh Clean Air Plan or Strategy to be reviewed and published at least every 5 years  will ensure  we continue to tackle air pollution. 
cy-gb	Bydd gofyniad mewn deddfwriaeth i Gynllun neu Strategaeth Aer Glân Cymru gael ei adolygu a'i gyhoeddi o leiaf bob 5 mlynedd yn sicrhau ein bod yn parhau i fynd i'r afael â llygredd aer.     

en-gb	Current legislative position
cy-gb	Y sefyllfa ddeddfwriaethol bresennol

en-gb	The Environment Act 1995 requires the UK Government and the Devolved Administrations for Scotland and Wales to produce a national air quality strategy containing standards, objectives and measures for improving ambient air quality and to keep these policies under review. 
cy-gb	Mae Deddf yr Amgylchedd 1995 yn ei gwneud hi'n ofynnol i Lywodraeth y DU a'r Gweinyddiaethau Datganoledig ar gyfer Cymru a'r Alban lunio strategaeth ansawdd aer genedlaethol sy'n cynnwys safonau, amcanion a mesurau ar gyfer gwella ansawdd aer yr amgylchedd a pharhau i adolygu'r polisïau hyn. 

en-gb	There is equivalent legislation in Northern Ireland. 
cy-gb	Mae deddfwriaeth ar wahân ar gyfer Gogledd Iwerddon. 

en-gb	The first Air Quality Strategy was adopted in 1997. 
cy-gb	Mabwysiadwyd y Strategaeth Ansawdd Aer gyntaf ym 1997. 

en-gb	This was replaced in January 2000 by the Air Quality Strategy for England, Scotland, Wales and Northern Ireland which established the framework for achieving further improvements in ambient air quality. 
cy-gb	Disodlwyd y Strategaeth hon ym mis Ionawr 2000 gan y Strategaeth Ansawdd Aer ar gyfer Cymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon a sefydlodd y fframwaith ar gyfer cyflawni gwelliannau pellach mewn ansawdd aer yr amgylchedd. 

en-gb	The Strategy identified actions at local, national and international level to improve air quality. 
cy-gb	Nododd y strategaeth gamau gweithredu ar lefel leol, genedlaethol a rhyngwladol i wella ansawdd aer. 

en-gb	The Strategy was further updated in 2003. 
cy-gb	Diweddarwyd y strategaeth ymhellach yn 2003. 

en-gb	A full review led to an updated Strategy published in 2007.  
cy-gb	Arweiniodd adolygiad llawn at Strategaeth wedi'i diweddaru a gyhoeddwyd yn 2007.  

en-gb	Work in each administration to improve air quality has continued to progress. 
cy-gb	Mae gwaith ym mhob gweinyddiaeth i wella ansawdd aer wedi parhau i fynd rhagddo. 

en-gb	The Welsh Government recently published the Clean Air Plan for Wales, although the National Strategy itself has not been reviewed since it was last published. 
cy-gb	Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru y Cynllun Aer Glân i Gymru yn ddiweddar, er nad yw'r Strategaeth genedlaethol ei hun wedi'i hadolygu ers ei chyhoeddi ddiwethaf. 

en-gb	Paragraph 2 of Schedule 11 to the UK Environment Bill amends the Environment Act 1995.  
cy-gb	Mae paragraff 2 o Atodlen 11 i Fil Amgylchedd y DU yn diwygio Deddf yr Amgylchedd 1995. 

en-gb	The amendment in respect of the National Air Quality Strategy clarifies Welsh Ministers are responsible for producing and publishing an Air Quality Strategy in relation to Wales, rather than there being a requirement on the Secretary of State to do so (this is also the case in relation to the other Devolved Administrations). 
cy-gb	Mae'r gwelliant mewn perthynas â'r Strategaeth Ansawdd Aer Genedlaethol yn egluro mai Gweinidogion Cymru sy'n gyfrifol am lunio a chyhoeddi Strategaeth Ansawdd Aer mewn perthynas â Chymru, yn hytrach na bod gofyniad ar yr Ysgrifennydd Gwladol i wneud hynny (mae hyn yn wir hefyd mewn perthynas â'r Gweinyddiaethau Datganoledig eraill). 

en-gb	The other effect of the amendment is there will be a separate UK-wide Strategy, comprising Welsh, Scottish, Northern Irish and English elements. 
cy-gb	Effaith arall y gwelliant yw y bydd Strategaeth ar wahân ar gyfer y DU gyfan, sy'n cynnwys elfennau Cymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon. 

en-gb	The UK Strategy must be reviewed after 12 months (from the point the provision comes into force) and every 5 years thereafter.  
cy-gb	Rhaid adolygu Strategaeth y DU ar ôl 12 mis (o'r pwynt y daw'r ddarpariaeth i rym) a phob 5 mlynedd wedi hynny.  

en-gb	Currently, there is no requirement set in law for a Clean Air Plan for Wales to be reviewed and published to set timescales.   
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid oes gofyniad wedi'i bennu yn y gyfraith i'r Cynllun Aer Glân i Gymru gael ei adolygu a'i gyhoeddi o fewn amserlenni penodol.  

en-gb	Case for change
cy-gb	Yr achos dros newid

en-gb	As air quality is a devolved matter, Welsh Ministers have the responsibility for setting the strategic direction for air quality management in Wales. 
cy-gb	Gan fod ansawdd aer wedi'i ddatganoli, Gweinidogion Cymru sy'n gyfrifol am bennu'r cyfeiriad strategol ar gyfer rheoli ansawdd aer yng Nghymru. 

en-gb	We published our first Clean Air Plan for Wales in August 2020.  
cy-gb	Cyhoeddwyd ein Cynllun Aer Glân cyntaf i Gymru ym mis Awst 2020.  

en-gb	The Clean Air Plan for Wales is a means of arranging a set of policies and ambitions for improving air quality in a systematic way to aid and facilitate delivery. 
cy-gb	Mae'r Cynllun Aer Glân i Gymru yn fodd o drefnu cyfres o bolisïau ac uchelgeisiau ar gyfer gwella ansawdd aer mewn ffordd systematig i gynorthwyo a hwyluso'r gwaith o gyflawni. 

en-gb	The Clean Air Plan for Wales sets out the Welsh Government’s plan for dealing with all sources of air pollution, making our air healthier to breathe, protecting nature and boosting the economy.        
cy-gb	Mae'r Cynllun Aer Glân i Gymru yn nodi cynllun Llywodraeth Cymru ar gyfer ymdrin â phob ffynhonnell llygredd aer, gan wneud ein haer yn iachach i'w anadlu, gwarchod natur a rhoi hwb i'r economi.      

en-gb	It is important for Welsh Ministers to be able to set their own timescales for both publishing and reviewing the Clean Air Plan in recognition of the specific circumstances in Wales.  
cy-gb	Mae'n bwysig i Weinidogion Cymru allu pennu eu hamserlenni eu hunain ar gyfer cyhoeddi ac adolygu'r Cynllun Aer Glân i gydnabod yr amgylchiadau penodol yng Nghymru.  

en-gb	We recognise the importance of reviewing, updating and amending the Clean Air Plan periodically to reflect changing and continuing issues relating to tackling air pollution, protecting human health and the wider environment.    
cy-gb	Rydym yn cydnabod pwysigrwydd adolygu, diweddaru a diwygio'r Cynllun Aer Glân o bryd i'w gilydd i adlewyrchu blaenoriaethau newidiol a pharhaus ar gyfer mynd i'r afael â llygredd aer, gan ddiogelu iechyd pobl a gwarchod yr amgylchedd ehangach.  

en-gb	We believe enshrining the process for publishing and reviewing a Clean Air Plan in legislation will ensure essential action is taken to tackle air pollution to achieve the best outcomes for current and future generations.  
cy-gb	Credwn y bydd sicrhau bod y broses ar gyfer cyhoeddi ac adolygu Cynllun Aer Glân yn cael ei chorffori mewn deddfwriaeth yn sicrhau bod camau hanfodol yn cael eu cymryd i fynd i'r afael â llygredd aer er mwyn sicrhau'r canlyniadau gorau i genedlaethau'r presennol a'r dyfodol.  

en-gb	Proposed legislative change
cy-gb	Newid deddfwriaethol arfaethedig

en-gb	We propose to include a provision in the Bill to publish a Clean Air Plan or Strategy within 12 months of the Act being passed. 
cy-gb	Rydym yn cynnig cynnwys darpariaeth yn y Bil i gyhoeddi Cynllun neu Strategaeth Aer Glân o fewn 12 mis i basio’r Ddeddf . 

en-gb	We are proposing a provision in the Bill for the Clean Air Plan to be reviewed every 5 years and updated if appropriate.  
cy-gb	Rydym yn cynnig darpariaeth yn y Bil  i ni adolygu'r Cynllun Aer Glân  bob 5 mlynedd, a newid hynny fel y bo'n briodol.  

en-gb	We intend for the provisions to also allow for Welsh Ministers to update and amend the Clean Air Plan as and when is necessary.       
cy-gb	Bydd yr adolygiad yn galluogi Gweinidogion Cymru i ddiweddaru a diwygio'r Cynllun Aer Glân yn ôl yr angen.  

en-gb	This proposal will support continued air quality improvement across Wales. This will reduce the impact of air pollution on human health, the environment, biodiversity and the wider economy.   
cy-gb	Effaith gyffredinol y cynnig hwn fydd gwella ansawdd aer ledled Cymru a lleihau effaith llygredd aer ar iechyd pobl, yr amgylchedd, bioamrywiaeth a'r economi ehangach.  

en-gb	Consultation Questions
cy-gb	Cwestiynau’r Ymgynghoriad

en-gb	Do you agree with the proposal to create a requirement within the Bill for a Welsh Clean Air Plan or Strategy to be reviewed and published at least every 5 years? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i greu gofyniad yn y Bil i Gynllun neu Strategaeth Aer Glân i Gymru gael ei adolygu a'i gyhoeddi bob 5 mlynedd o leiaf? 

en-gb	If no, please provide details. 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion. 

en-gb	Do you agree with the proposed timescales for the review of the Clean Air Plan or Strategy?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r amserlenni arfaethedig ar gyfer adolygu'r Cynllun neu'r Strategaeth Aer Glân?  

en-gb	If not, please provide detail. 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion. 

en-gb	Air quality target setting framework
cy-gb	Fframwaith gosod targedau ansawdd aer

en-gb	To drive the action needed to achieve cleaner air and reduce the impacts of air pollution in Wales, it is important we are able to set the right targets. 
cy-gb	Er mwyn sbarduno'r camau sydd eu hangen i sicrhau aer glanach a lleihau effeithiau llygredd aer yng Nghymru, mae'n bwysig ein bod yn gallu gosod y targedau cywir. 

en-gb	We propose to introduce an air quality target setting framework with a requirement for Welsh Ministers to set one or more air pollutant targets, including for fine particulate matter in ambient air concentrations, in secondary legislation by regulation.  
cy-gb	Rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer gyda gofyniad i Weinidogion Cymru osod un neu fwy o dargedau llygryddion aer, gan gynnwys ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM 2.5 ) mewn crynodiadau aer yr amgylchedd, mewn is-ddeddfwriaeth drwy reoliad.  

en-gb	The current framework for air quality policy in Wales, and across the UK, stems from domestic, European and additional international policies and legislation. 
cy-gb	Mae'r fframwaith presennol ar gyfer polisi ansawdd aer yng Nghymru a ledled y DU yn deillio o bolisïau a deddfwriaeth   Domestig, Ewropeaidd a rhyngwladol ychwanegol. 

en-gb	Air quality issues are tackled at local, national and international scales to be most effective. 
cy-gb	Mae angen mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol, genedlaethol a rhyngwladol i fod yn effeithiol. 

en-gb	Although air quality is a devolved matter, the UK government ensures national policies meet international and European guidelines and agreements. 
cy-gb	Er bod ansawdd aer yn fater datganoledig, mae Llywodraeth y DU yn sicrhau bod polisïau'r DU yn bodloni canllawiau a chytundebau rhyngwladol ac Ewropeaidd. 

en-gb	Further details are presented in Annex 3. 
cy-gb	Mae rhagor o fanylion yn Atodiad 3. 

en-gb	National improvements have been driven by European directives, including those which set limits on ambient concentrations, UK pollutant emission reductions and concentrations of pollutants from specific sources, such as cars and industry. 
cy-gb	Mae gwelliannau cenedlaethol wedi'u hysgogi gan gyfarwyddebau Ewropeaidd, gan gynnwys y rhai sy'n gosod cyfyngiadau ar grynodiadau yn yr amgylchedd, gostyngiadau mewn allyriadau llygryddion yn y DU a chrynodiadau o lygryddion o ffynonellau penodol, megis ceir a diwydiant. 

en-gb	Under separate national legislation which predated the directives, Local Authorities tackle air quality issues at a local scale through the Local Air Quality Management process.  
cy-gb	O dan ddeddfwriaeth genedlaethol ar wahân sy'n hŷn na'r cyfarwyddebau, mae Awdurdodau Lleol yn mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol drwy'r broses Rheoli Ansawdd Aer Lleol.  

en-gb	WHO publish guidelines which aim to inform the setting of national air quality standards and to provide a basis for protecting public health from the adverse effects of air pollution. 
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn cyhoeddi canllawiau sy'n ceisio llywio'r broses o bennu safonau ansawdd aer cenedlaethol a darparu sail ar gyfer diogelu iechyd y cyhoedd rhag effeithiau andwyol llygredd aer. 

en-gb	However, the guidelines are not standards as they are based solely on scientific conclusions about public health aspects of air pollution. 
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw'r canllawiau'n safonau gan eu bod wedi'u seilio'n gyfan gwbl ar gasgliadau gwyddonol am agweddau iechyd cyhoeddus ar lygredd aer. 

en-gb	National regulatory air quality standards also need to account for the technical feasibility and the economic, political and social implications of the achievement of these levels.  
cy-gb	Hefyd, mae angen i safonau ansawdd aer rheoleiddiol cenedlaethol ystyried dichonoldeb technegol a’r goblygiadau  economaidd, gwleidyddol a chymdeithasol ar gyflawni'r lefelau llygredd hyn.  

en-gb	Case for change
cy-gb	Yr achos dros newid

en-gb	Although we have left the EU, our existing air quality standards will continue to have effect in Wales, providing continuity and ensuring standards are maintained. 
cy-gb	Er ein bod wedi gadael yr UE, bydd ein safonau ansawdd aer presennol yn parhau i gael effaith yng Nghymru, gan ddarparu dilyniant a sicrhau bod safonau'n cael eu cynnal. 

en-gb	There are also opportunities to be more ambitious and to go beyond these standards to reduce the harmful effects of poor air quality. 
cy-gb	Mae cyfleoedd hefyd i fod yn fwy uchelgeisiol ac i fynd y tu hwnt i'r safonau hyn i leihau niwed o ganlyniad i ansawdd aer gwael. 

en-gb	We propose to introduce an air quality target setting framework which will enable Welsh Ministers to tighten existing air quality targets and to introduce targets for newly identified pollutant risks based on evidence as it emerges in the future.  
cy-gb	Rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer a fydd yn galluogi Gweinidogion Cymru i dynhau'r targedau ansawdd aer presennol a chyflwyno targedau ar gyfer risgiau llygryddion sydd newydd eu nodi yn seiliedig ar dystiolaeth wrth iddynt ddod i'r amlwg yn y dyfodol.  

en-gb	The purpose of new air quality targets is to reduce the harm caused by exposure to poor air quality on health and the environment. 
cy-gb	Diben targedau ansawdd aer newydd yw lleihau'r niwed a achosir gan amlygiad i ansawdd aer gwael ar iechyd a'r amgylchedd. 

en-gb	Alongside the framework, and as proposed in the Clean Air Plan for Wales, we propose to include the requirement to set a new target for fine particulate matter, taking account of the WHO air quality guidelines, and to take independent and expert advice on the approach to take in setting new targets. 
cy-gb	Ochr yn ochr â'r fframwaith, ac fel y cynigiwyd yn y Cynllun Aer Glân i Gymru, rydym yn cynnig cynnwys y gofyniad i osod targed newydd ar gyfer deunydd gronynnol mân, gan ystyried canllawiau ansawdd aer Sefydliad Iechyd y Byd a derbyn cyngor annibynnol ac arbenigol ar y dull o osod targedau newydd. 

en-gb	In setting new targets for air quality in Wales, we want to achieve mutually beneficial and sustained outcomes across sectors, avoiding unintended consequences. 
cy-gb	Wrth osod targedau newydd ar gyfer ansawdd aer yng Nghymru, rydym am sicrhau canlyniadau parhaus sy'n fuddiol i'r ddwy ochr ar draws sectorau, gan osgoi canlyniadau anfwriadol. 

en-gb	The development of new and ambitious air quality targets is a complex process. 
cy-gb	Mae datblygu targedau ansawdd aer newydd ac uchelgeisiol yn broses gymhleth. 

en-gb	We will ensure targets are evidence based, informed by independent and expert advice along with views of public stakeholders. 
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod targedau'n seiliedig ar dystiolaeth, wedi'u llywio gan gyngor annibynnol ac arbenigol ynghyd â barn rhanddeiliaid cyhoeddus. 

en-gb	Evidence based air quality targets
cy-gb	Targedau ansawdd aer sy'n seiliedig ar dystiolaeth

en-gb	Evidence on the effects of air pollutants is constantly emerging. 
cy-gb	Mae tystiolaeth ar effeithiau llygryddion aer yn dod i'r amlwg yn gyson. 

en-gb	It is important to be able to respond to new evidence. 
cy-gb	Mae'n bwysig gallu ymateb i dystiolaeth newydd. 

en-gb	This will ensure actions taken to achieve legislative targets are effective and do not result in disproportionate or unintended consequences. 
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod y camau a gymerir i gyflawni targedau deddfwriaethol yn effeithiol ac nad ydynt yn arwain at ganlyniadau anghymesur neu anfwriadol. 

en-gb	Setting specific air quality targets in primary legislation would mean they are difficult to amend in the future. 
cy-gb	Byddai gosod targedau ansawdd aer penodol mewn deddfwriaeth sylfaenol yn golygu eu bod yn anodd eu diwygio yn y dyfodol. 

en-gb	Therefore, we are proposing to introduce an air quality target setting framework to ensure we have the flexibility to take action when needed to deliver the most effective and sustained outcomes for our communities and environment.  
cy-gb	Felly, rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer i sicrhau bod gennym yr hyblygrwydd i weithredu pan fo angen i sicrhau'r canlyniadau mwyaf effeithiol a pharhaus i'n cymunedau a'n hamgylchedd.  

en-gb	In accordance with commitments made in the Clean Air Plan, we have established an independent panel of experts (the Clean Air Advisory Panel). 
cy-gb	Yn unol ag ymrwymiadau a wnaed yn y Cynllun Aer Glân, rydym wedi sefydlu panel annibynnol o arbenigwyr (y Panel Cynghori ar Aer Glân). 

en-gb	The Panel consists of academia, national and local government policy makers (in the fields of air quality, health and the environment). 
cy-gb	Mae'r Panel yn cynnwys academyddion a llunwyr polisi llywodraeth genedlaethol a llywodraeth leol (ym meysydd ansawdd aer, iechyd a'r amgylchedd). 

en-gb	The Panel provides advice and recommendations on the target setting process and specific priority air pollutant targets. 
cy-gb	Mae'r Panel yn rhoi cyngor ac argymhellion ar y broses o osod targedau a thargedau penodol ar gyfer llygryddion aer â blaenoriaeth. 

en-gb	For example, the Panel has determined the strongest body of evidence connecting an air pollutant with mortality and other morbidity effects involves fine particulate matter. 
cy-gb	Er enghraifft, mae'r Panel wedi penderfynu bod y corff cryfaf o dystiolaeth sy'n cysylltu llygrydd aer â marwolaethau ac effeithiau afiachusrwydd eraill yn cynnwys deunydd gronynnol mân. 

en-gb	Therefore, we have addressed this by identifying a target for fine particulate matter (PM 2.5 ) as a first priority. 
cy-gb	Felly, rydym wedi mynd i'r afael â hyn drwy nodi targed ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM 2.5 ) fel blaenoriaeth gyntaf. 

en-gb	We are aware of increasingly strong evidence regarding the adverse effects of nitrogen dioxide (NO 2 ) on health although there is still uncertainty over the independence of effects of NO 2  on health since NO 2  and primary particulate matter are closely correlated. 
cy-gb	Rydym yn ymwybodol o dystiolaeth gynyddol gref ynglŷn ag effeithiau andwyol nitrogen deuocsid (NO 2 ) ar iechyd, er bod ansicrwydd o hyd ynghylch  effeithiau penodol NO 2 ar iechyd gan fod cysylltiad agos rhwng NO 2 a deunydd gronynnol mân sylfaenol. 

en-gb	WHO guidelines for NO 2  are broadly the same as the current statutory limits in Wales, although they are currently under review. 
cy-gb	Mae canllawiau Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer NO 2  fwy neu lai yr un fath â'r terfynau statudol presennol yng Nghymru, er eu bod yn cael eu hadolygu ar hyn o bryd. 

en-gb	However, many measures which reduce PM 2.5 will also help to reduce levels of PM 10 , NO 2  and other pollutants. 
cy-gb	Bydd llawer o fesurau sy'n lleihau PM 2.5 hefyd yn helpu i leihau lefelau PM 10 , NO 2  a llygryddion eraill. 

en-gb	Other air pollutants also continue to exert significant pressures on habitats and biodiversity.  
cy-gb	Hefyd, mae llygryddion aer eraill yn parhau i roi pwysau sylweddol ar gynefinoedd a bioamrywiaeth.  

en-gb	In order to reduce the impacts of air pollution it is important we have the right set of targets and standards which stimulate effective action in areas which matter the most. 
cy-gb	Er mwyn lleihau effeithiau llygredd aer, mae'n bwysig bod gennym y set gywir o dargedau a safonau sy'n ysgogi camau gweithredu effeithiol yn y meysydd pwysicaf. 

en-gb	Any new targets will be in addition to existing ones, including statutory ambient air quality limits and emission reduction obligations, providing a common baseline and driving more focused action where it would be most effective for the mutual benefit of public and environmental health. 
cy-gb	Bydd unrhyw dargedau newydd yn ychwanegol at y rhai presennol, gan gynnwys terfynau ansawdd aer yr amgylchedd statudol a rhwymedigaethau lleihau allyriadau, gan ddarparu llinell sylfaen gyffredin a sbarduno camau mwy penodol lle byddai'n fwyaf effeithiol er budd iechyd y cyhoedd ac iechyd yr amgylchedd. 

en-gb	WHO is currently reviewing its air quality guidelines and is likely to publish its findings at the end of 2020. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae Sefydliad Iechyd y Byd yn adolygu ei ganllawiau ar ansawdd aer ac mae'n debygol o gyhoeddi ei ganfyddiadau ddiwedd 2020. 

en-gb	We are unable to pre-empt this advice and the review with specific targets. 
cy-gb	Ni allwn achub y blaen ar y cyngor hwn a'r adolygiad gyda thargedau penodol. 

en-gb	As pollutants other than particulate matter pose risks to public health and the environment, we will work with the Panel to consider further targets for inclusion in regulation as evidence emerges. 
cy-gb	Gan fod llygryddion ar wahân i ddeunydd gronynnol yn peri risgiau i iechyd y cyhoedd a'r amgylchedd, byddwn yn gweithio gyda'r Panel i ystyried targedau pellach i'w cynnwys mewn gwaith rheoleiddio wrth i dystiolaeth ddod i'r amlwg. 

en-gb	This will include the basis for future revisions to air quality guidelines published by WHO.  
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys y sylfaen ar gyfer diwygiadau yn y dyfodol ar gyfer canllawiau ansawdd aer  a gyhoeddwyd gan Sefydliad Iechyd y Byd.  

en-gb	Implementation of the target setting framework
cy-gb	Gweithredu'r fframwaith gosod targedau

en-gb	We propose to introduce an air quality target setting framework for Wales with a requirement for Welsh Ministers to set one or more air pollutant targets, including for fine particulate matter (PM 2.5 ) in ambient air concentrations, in secondary legislation by regulation. 
cy-gb	Rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer i Gymru gyda gofyniad i Weinidogion Cymru osod un neu fwy o dargedau llygryddion aer, gan gynnwys ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM 2.5 ) mewn crynodiadau yn aer yr amgylchedd, mewn is-ddeddfwriaeth drwy reoliad. 

en-gb	This will enable additional targets to be set in the future to achieve effective and long-term outcomes for current and future generations. 
cy-gb	Bydd hyn yn golygu y bydd modd gosod targedau ychwanegol yn y dyfodol er mwyn sicrhau canlyniadau effeithiol a hirdymor ar gyfer cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol. 

en-gb	There is a wide range of terms and concepts associated with local, national and international air quality targets, for example, standards, objectives, target values, limit values, critical loads and critical levels. 
cy-gb	Mae ystod eang o dermau a chysyniadau'n gysylltiedig â thargedau ansawdd aer lleol, cenedlaethol a rhyngwladol, er enghraifft, safonau, amcanion, gwerthoedd targed, gwerthoedd terfyn, llwythi critigol a lefelau critigol. 

en-gb	References to targets within the proposed target provisions would include these terms, without limitation. 
cy-gb	Byddai cyfeiriadau at dargedau o fewn y darpariaethau targed arfaethedig yn cynnwys y termau hyn, heb gyfyngiad. 

en-gb	When targets have been set, we intend for the framework to introduce a cycle of measurement, assessment and reporting. 
cy-gb	Pan fydd targedau wedi'u gosod, bwriadwn i'r fframwaith gyflwyno cylch mesur, asesu ac adrodd. 

en-gb	This is similar to the carbon budgeting process under the Environment (Wales) Act, Part 2 .   
cy-gb	Mae hyn yn debyg i'r broses cyllidebu carbon o dan Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru), Rhan 2 .  

en-gb	 https://www.legislation.gov.uk/anaw/2016/3/part/2/enacted 
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/anaw/2016/3/part/2/enacted 

en-gb	How we intend to set targets 
cy-gb	Sut yr ydym yn bwriadu gosod targedau 

en-gb	When setting targets  by regulation, we propose Welsh Ministers must have regard to: 
cy-gb	Wrth osod  targedau  drwy reoliad, rydym yn cynnig bod rhaid i Weinidogion Cymru roi sylw i'r canlynol: 

en-gb	independent and expert advice regarding the type and level of a target and the date the target can be achieved; 
cy-gb	cyngor annibynnol ac arbenigol ynghylch math a lefel targed a'r dyddiad y gellir cyflawni'r targed; 

en-gb	existing domestic policy, guidelines, targets, and legal requirements; 
cy-gb	polisi domestig, canllawiau, targedau a gofynion cyfreithiol presennol; 

en-gb	international policy, guidelines and legislation (including international advice on the health and environmental effects of air pollution, such as World Health Organisation guidelines for air quality or international biodiversity targets); 
cy-gb	polisi, canllawiau a deddfwriaeth ryngwladol (gan gynnwys cyngor rhyngwladol ar effeithiau llygredd aer ar iechyd ac ar yr amgylchedd, megis canllawiau Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer targedau ansawdd aer neu fioamrywiaeth rhyngwladol); 

en-gb	the economic, technical and social analyses, and the feasibility of meeting targets; 
cy-gb	y dadansoddiadau economaidd, technegol a chymdeithasol, a dichonoldeb cyflawni targedau; 

en-gb	recent reporting by NRW on national air quality, including the state of natural resources in Wales; and 
cy-gb	adroddiadau diweddar gan CNC ar ansawdd aer cenedlaethol, gan gynnwys cyflwr adnoddau naturiol yng Nghymru; a'r 

en-gb	most recent future trends report (Well-being of Future Generations(Wales) Act 2015). 
cy-gb	adroddiad diweddaraf ar dueddiadau'r dyfodol (Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015). 

en-gb	Reporting duties 
cy-gb	Dyletswyddau adrodd 

en-gb	We intend for Regulations setting a target for fine particulate matter to be laid within 24 months of publishing the Act. 
cy-gb	Bwriadwn i Reoliadau sy'n gosod targed ar gyfer deunydd gronynnol mân gael eu cyflwyno o fewn 24 mis i gyhoeddi'r Ddeddf. 

en-gb	Further targets may be introduced under the framework, over longer timescales, depending on emerging evidence. 
cy-gb	Gellir cyflwyno targedau pellach o dan y fframwaith, dros gyfnodau hwy, yn dibynnu ar dystiolaeth a ddaw i’r fei. 

en-gb	Any air quality targets set under the target setting framework must be reviewed periodically, we propose at least every 5 years. 
cy-gb	Rhaid adolygu unrhyw dargedau ansawdd aer a bennir o dan y fframwaith gosod targedau o bryd i'w gilydd; rydym yn cynnig y dylid gwneud hynny bob 5 mlynedd o leiaf. 

en-gb	These targets will only be amended by Welsh Ministers if the independent and expert advice changes or in exceptional circumstances (e.g. when the benefits are no longer proportionate to the costs as predicted when the target was set). 
cy-gb	Dim ond os bydd y cyngor annibynnol ac arbenigol yn newid neu o dan amgylchiadau eithriadol (e.e. pan nad yw'r manteision bellach yn gymesur â'r costau fel y rhagwelwyd pan osodwyd y targed) y caiff y targedau hyn eu diwygio. 

en-gb	Welsh Ministers will publish a statement before the Welsh Parliament to report whether targets have been met by the date specified in the regulation (reporting timescales to be set within the regulation as they will depend on the availability of the relevant measurements and/or modelling data). 
cy-gb	Bydd Gweinidogion Cymru yn cyhoeddi datganiad gerbron Senedd Cymru i adrodd a yw targedau wedi'u cyflawni erbyn y dyddiad a nodir yn y rheoliad (amserlenni adrodd i'w pennu yn y rheoliad gan y byddant yn dibynnu ar argaeledd y mesuriadau a/neu'r data modelu perthnasol). 

en-gb	If the targets are not met, within 12 months of publishing the statement, the Welsh Ministers must explain in a further statement why they have not been met and the proposals and policies the Welsh Ministers (or an appropriate authority, if authority is delegated by Welsh Ministers ) will take to achieve them as soon as reasonably practicable. 
cy-gb	Os na chaiff y targedau eu cyflawni, o fewn 12 mis i gyhoeddi'r datganiad, rhaid i Weinidogion Cymru egluro mewn datganiad pellach pam nad ydynt wedi'u cyflawni, a'r cynigion a'r polisïau y bydd Gweinidogion Cymru (neu awdurdod priodol, os dirprwyir awdurdod gan Weinidogion Cymru ) yn eu cymryd i'w cyflawni cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol. 

en-gb	In the case targets are not met, Welsh Ministers must also obtain independent and expert advice within 8 months of publishing the statement of non-compliance, providing views on the reasons why the targets have not been met and on any further action considered necessary to achieve them. 
cy-gb	Os na chyflawnir targedau, rhaid i Weinidogion Cymru gael cyngor annibynnol ac arbenigol hefyd o fewn 8 mis i gyhoeddi'r datganiad o ddiffyg cydymffurfio, gan roi barn ar y rhesymau pam nad yw'r targedau wedi'u cyflawni ac ar unrhyw gamau pellach yr ystyrir eu bod yn angenrheidiol i'w cyflawni. 

en-gb	An example of Welsh Ministers delegating responsibility would be if amendments or additions to the air quality objectives defined in the Air Quality (Wales) Regulations 2000 were set for the purposes of local air quality management. 
cy-gb	Un enghraifft o Weinidogion Cymru yn dirprwyo cyfrifoldeb fyddai pe bai gwelliannau neu ychwanegiadau i'r amcanion ansawdd aer a ddiffinnir yn Rheoliadau Ansawdd Aer (Cymru) 2000 yn cael eu pennu at ddibenion rheoli ansawdd aer yn lleol. 

en-gb	This proposed cycle of measurement, assessment and reporting is illustrated below. 
cy-gb	Dangosir y cylch arfaethedig hwn o fesur, asesu ac adrodd isod. 

en-gb	Setting new targets for fine particulate matter (PM 2.5 ) in ambient air concentrations, in secondary legislation by regulation.
cy-gb	Gosod targedau newydd ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM 2.5 ) mewn crynodiadau yn aer yr amgylchedd, mewn is-ddeddfwriaeth drwy reoliad.

en-gb	Further details on particulate matter and its impacts can be found at Annex 3. 
cy-gb	Mae rhagor o fanylion am ddeunydd gronynnol a'i effeithiau yn Atodiad 3. 

en-gb	Future targets for ambient levels of fine particulate matter need to be underpinned by the right evidence and metrics to achieve the most effective improvement, particularly for sensitive groups, supporting the delivery of our well-being goals. 
cy-gb	Mae angen i dargedau yn y dyfodol ar gyfer lefelau deunydd gronynnol mân yn yr amgylchedd fod yn seiliedig ar y dystiolaeth a'r metrigau cywir er mwyn sicrhau’r gwelliant mwyaf effeithiol, yn enwedig i grwpiau sensitif, gan gefnogi'r gwaith o gyflawni ein nodau llesiant. 

en-gb	As recognised by the WHO, the standard-setting process needs to aim at achieving the lowest concentrations possible in the context of local constraints, capabilities and public health priorities. 
cy-gb	Fel y cydnabyddir gan WHO, mae angen i'r broses o bennu safonau geisio sicrhau'r crynodiadau isaf posibl yng nghyd-destun cyfyngiadau, galluoedd a blaenoriaethau iechyd y cyhoedd lleol. 

en-gb	To do this, the WHO encourages the adoption of increasingly more stringent standards and tracking their effectiveness over time.  
cy-gb	I wneud hyn, mae WHO yn annog mabwysiadu safonau sy’n fwyfwy caeth ac olrhain eu heffeithiolrwydd dros amser.  

en-gb	Although we comply with current legislative limits for particulate matter in Wales the annual mean WHO guideline for PM 2.5 of 10μg/m 3  is significantly more stringent (half the current limit). 
cy-gb	Er ein bod yn cydymffurfio â'r terfynau deddfwriaethol presennol ar gyfer deunydd gronynnol yng Nghymru, mae canllaw cymedrig blynyddol Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) ar gyfer PM 2.5 o 10μg/m 3  yn llawer llymach (hanner y terfyn presennol). 

en-gb	Currently there is no clear evidence of a threshold concentration of PM 2.5 in ambient air below which there are no harmful effects for human health. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid oes tystiolaeth glir o grynodiad trothwy o PM 2.5 yn aer yr amgylchedd nad oes unrhyw effeithiau niweidiol ar iechyd pobl o dan y trothwy hwnnw. 

en-gb	Therefore, reductions in concentrations below the current limits and even the recommended guideline is likely to bring additional health benefits.  
cy-gb	Felly, mae gostyngiadau mewn crynodiadau islaw'r terfynau presennol a hyd yn oed y canllaw a argymhellir yn debygol o ddod â manteision iechyd ychwanegol.  

en-gb	In assessing health effects of fine particulate matter an informative measure is the population weighted mean concentration (PWMC). 
cy-gb	Wrth asesu effeithiau iechyd deunydd gronynnol mân, un mesur buddiol yw’r crynodiad cymedrig wedi’i bwysoli ar sail y boblogaeth (PWMC). 

en-gb	The PWMC is the average outdoor PM 2.5 concentration to which a population is exposed. 
cy-gb	Y PWMC yw’r crynodiad PM2.5 awyr agored cyfartalog y mae poblogaeth yn dod i gysylltiad ag ef. 

en-gb	The estimated PWMC for the population of Wales in 2016 was 6 μg/m 3 . 
cy-gb	Amcangyfrifwyd mai'r PWMC ar gyfer poblogaeth Cymru yn 2016 oedd 6 μg/m3. 

en-gb	Overall concentrations of PM 2.5 in most of Wales are low, although there are hotspots in industrial and densely populated urban areas. 
cy-gb	Ar y cyfan, mae crynodiadau PM2.5 yn y rhan fwyaf o Gymru yn isel, er bod crynodiadau uchel mewn ardaloedd diwydiannol ac ardaloedd trefol poblog. 

en-gb	In 2019, we commissioned Imperial College London to assess the current and future levels of PM 2.5  in Wales, where PM 2.5  comes from, and the potential for further reductions through measures which achieve a notional Welsh share of the UK’s statutory emission reduction targets. 
cy-gb	Yn 2019, bu i ni gomisiynu  Imperial College London i asesu lefelau PM2.5 yng Nghymru ar y pryd ac yn y dyfodol, o ble mae'n dod a'r potensial ar gyfer gostyngiadau pellach drwy fesurau sydd yn cyflawni cyfran dybiannol Cymru o dargedau statudol ar gyfer lleihau allyriadau’r DU. 

en-gb	The assessment also looked at the application of the emission reduction measures  to explore how levels of PM 2.5  are likely to reduce and understand what level of action will be required to achieve the WHO PM 2.5 guideline and reduce overall exposure at lower levels too. 
cy-gb	Edrychodd yr asesiad hefyd ar gymhwyso’r mesurau lleihau allyriadau i archwilio sut mae lefelau PM 2.5  yn debygol o leihau a deall pa lefel o weithredu fydd ei hangen i gyflawni canllaw PM 2.5  Sefydliad Iechyd y Byd a lleihau amlygiad cyffredinol ar lefelau is hefyd,, gan ystyried y cyfraniadau a fewnforir o wledydd eraill a morgludiant, yn ogystal ag allyriadau Cymru. 

en-gb	Taking account of the imported contributions from other countries and shipping as well as Welsh emissions, traffic, nonexhaust road transport emissions, domestic and industrial emissions contribute to local peaks in urban areas. 
cy-gb	Mae traffig, allyriadau trafnidiaeth ffyrdd nad ydynt yn dod o bibellau egsôst ac allyriadau domestig a diwydiannol yn cyfrannu at y lefelau uchel lleol mewn ardaloedd trefol. 

en-gb	The contribution of domestic wood burning to PM 2.5  concentrations is significant along the north coast and in urban areas, including for the large urban populations in Swansea and Cardiff.  
cy-gb	Mae cyfraniad llosgi coed domestig at grynodiadau PM2.5 yn sylweddol ar hyd arfordir y gogledd ac mewn ardaloedd trefol, gan gynnwys y poblogaethau trefol mawr yn Abertawe a Chaerdydd.  

en-gb	Based on the PWMC in 2016, it has been estimated the exposure of 3.16 million people in Wales to an average concentration of 6.0 μg/m 3  of fine particulate matter corresponds to a monetised health impact of £950m per year (central estimate). 
cy-gb	Yn seiliedig ar y PWMC yn 2016, amcangyfrifwyd bod amlygiad 3.16 miliwn o bobl yng Nghymru i grynodiad cyfartalog o 6.0μg/m3 o ddeunydd gronynnol mân yn cyfateb i effaith iechyd gwerth £950 miliwn y flwyddyn (amcangyfrif canolog). 

en-gb	Depending on the specific pathway chosen to achieve Wales’ share of NECD targets for 2030, the associated reductions in overall population exposure to fine particulate matter is estimated to result in monetised health benefits in Wales of between £50m - £96m per year.   
cy-gb	Yn dibynnu ar y llwybr penodol a ddewisir i gyflawni cyfran Cymru o dargedau NECD ar gyfer 2030, amcangyfrifir bod y gostyngiadau cysylltiedig yn amlygiad y boblogaeth i ddeunydd gronynnol mân yn arwain at fuddion iechyd gwerth rhwng £50 miliwn a £96 miliwn y flwyddyn yng Nghymru.  

en-gb	The analysis indicated significant progress is likely to be made in reducing PM 2.5  by 2030, and further enhanced by taking the most cost-effective multi-pollutant and cross sector technical measures (accounting for legislative and technical developments). 
cy-gb	Dangosodd y dadansoddiad fod cynnydd sylweddol yn debygol o gael ei wneud o ran lleihau PM 2.5  erbyn 2030, a'i wella ymhellach drwy gymryd y mesurau technegol amllygredig a thraws-sector mwyaf cost-effeithiol (gan gyfrif am ddatblygiadau deddfwriaethol a thechnegol). 

en-gb	Although the analysis is subject to uncertainties and considered a subset of all potential combinations of measures and the practicalities of implementation, it has helped us to understand where further action is likely to be needed. 
cy-gb	Er bod y dadansoddiad yn destun ansicrwydd ac wedi ystyried is-set o'r holl gyfuniadau posibl o fesurau ac ymarferoldeb gweithredu, mae wedi ein helpu ni i ddeall lle mae'n debygol y bydd angen cymryd camau pellach. 

en-gb	Without further analysis, however, we do not yet know whether it is possible to achieve the WHO guideline absolutely everywhere across Wales, and how and by when it could be achieved if it is possible.  
cy-gb	Fodd bynnag, heb ddadansoddiad pellach, nid ydym yn gwybod eto a oes modd cyflawni canllaw Sefydliad Iechyd y Byd ym mhob rhan o Gymru, a sut ac erbyn pryd y gellid ei gyflawni os yw'n bosibl. 

en-gb	New targets need to be based on sound evidence to ensure they are challenging, realistic and likely to achieve the right outcomes. 
cy-gb	Mae angen i dargedau newydd fod yn seiliedig ar dystiolaeth gadarn i sicrhau eu bod yn heriol, yn realistig ac yn debygol o gyflawni'r canlyniadau cywir. 

en-gb	The process to determine new air quality targets which are effective, proportionate and practically feasible is complex and time consuming and will require further analysis and advice as the process develops. 
cy-gb	Mae'r broses o bennu targedau ansawdd aer newydd sy'n effeithiol, yn gymesur ac yn ymarferol yn gymhleth ac yn cymryd llawer o amser, a bydd angen dadansoddiad a chyngor pellach wrth i'r broses ddatblygu. 

en-gb	Alongside the consideration of expert advice, it is necessary to consider health and environmental impacts, available technologies, human behaviours, socio-economic feasibility and other factors. 
cy-gb	Ochr yn ochr ag ystyried cyngor arbenigol, mae angen ystyried effeithiau iechyd ac amgylcheddol, y technolegau sydd ar gael, ymddygiad dynol, dichonoldeb economaidd-gymdeithasol a ffactorau eraill. 

en-gb	Several critical components of the work require inputs from air pollution PM 2.5  modelling, an area where there is long-standing scientific and technical uncertainty. 
cy-gb	Mae sawl elfen hanfodol o'r gwaith yn gofyn am fewnbynnau o fodelu PM 2.5  llygredd aer, maes lle mae ansicrwydd gwyddonol a thechnegol hirsefydlog. 

en-gb	These include, but are not limited to, the representation of emissions, transboundary effects, the formation of secondary PM and their responses to emission changes. 
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i, gynrychioliad allyriadau, effeithiau trawsffiniol a ffurfiad PM eilaidd, a'u hymatebion i newidiadau mewn allyriadau. 

en-gb	The recent unanticipated changes to both concentrations and emissions of air pollution during 2020, a consequence of COVID-19, will need to be properly accounted for in determining target feasibility. 
cy-gb	Bydd angen rhoi cyfrif priodol am y newidiadau diweddar nas rhagwelwyd i grynodiadau ac allyriadau llygredd aer yn ystod 2020, o ganlyniad i COVID-19, wrth bennu dichonoldeb targed. 

en-gb	Setting a target without giving due consideration to its achievability and the measures required to achieve it could lead to actions which are neither cost effective nor proportionate. 
cy-gb	Gallai gosod targed heb roi ystyriaeth briodol i'w gyflawnadwyedd a'r mesurau sydd eu hangen i'w gyflawni arwain at gamau gweithredu nad ydynt yn gost-effeithiol nac yn gymesur. 

en-gb	The potential for adverse health effects from exposure to PM 2.5 remains even if the WHO guideline value is achieved. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r potensial ar gyfer effeithiau iechyd andwyol o ganlyniad i amlygiad i PM2.5 yn bodoli o hyd, hyd yn oed os cyflawnir gwerth canllaw Sefydliad Iechyd y Byd. 

en-gb	There is further work to do to reduce air pollution and its toll on public health. 
cy-gb	Mae gwaith pellach i’w wneud i leihau llygredd aer a’r effaith a gaiff ar iechyd y cyhoedd. 

en-gb	Our aim is for concentrations across Wales to be below the WHO guideline for PM 2.5 where it is possible, and lower still where there is sufficient potential and there is high public exposure or risk to sensitive receptor groups. 
cy-gb	Ein nod yw i grynodiadau ledled Cymru fod yn is na chanllaw Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer PM 2.5  lle bo hynny’n bosibl, ac yn is eto lle ceir potensial digonol a lle mae amlygiad y cyhoedd yn uchel neu lle ceir risg uchel i grwpiau sensitif. 

en-gb	Setting new air quality targets in secondary legislation will enable this evidence-based process to be carried out and provides all stakeholders with an opportunity to scrutinise the details and level of ambition. 
cy-gb	Bydd gosod targedau ansawdd aer newydd mewn is-ddeddfwriaeth yn galluogi'r broses hon sy'n seiliedig ar dystiolaeth i gael ei chynnal ac yn rhoi cyfle i'r holl randdeiliaid graffu ar fanylion a lefel yr uchelgais. 

en-gb	Air quality and its relationship with human health, habitats and other associated factors is complex. 
cy-gb	Mae ansawdd aer a'i berthynas ag iechyd pobl, cynefinoedd a ffactorau cysylltiedig eraill yn gymhleth. 

en-gb	We believe a statutory air quality target setting framework will provide the ability to set, and the flexibility to reset in time where the evidence dictates, effective evidence-based targets to achieve long-term health and environmental objectives for future generations in Wales. 
cy-gb	Credwn y bydd fframwaith gosod targedau ansawdd aer statudol yn darparu'r gallu i osod, a'r hyblygrwydd i ailosod mewn pryd lle mae'r dystiolaeth yn pennu hynny, dargedau effeithiol sy'n seiliedig ar dystiolaeth i gyflawni amcanion iechyd ac amgylcheddol hirdymor ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol yng Nghymru. 

en-gb	Consultation questions 
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad 

en-gb	Do you agree Welsh Government should introduce a framework to set new air quality targets? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y dylai Llywodraeth Cymru gyflwyno fframwaith i osod targedau ansawdd aer newydd? 

en-gb	Do you agree with the proposed air quality target setting framework? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r fframwaith arfaethedig ar gyfer pennu targedau ansawdd aer? 

en-gb	If not, please provide evidence to support your answer, if available. 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch dystiolaeth i gefnogi eich ateb, os yw ar gael. 

en-gb	Chapter 2: 
cy-gb	Pennod 2: 

en-gb	A fit for purpose legislative framework
cy-gb	Fframwaith deddfwriaethol addas i'r diben

en-gb	Ensuring actions are taken at a national and local level is essential to achieve our current air quality objectives and potential future targets. 
cy-gb	Mae sicrhau bod camau'n cael eu cymryd ar lefel genedlaethol a lleol yn hanfodol er mwyn cyflawni ein hamcanion ansawdd aer presennol a thargedau posibl yn y dyfodol. 

en-gb	We are proposing to enhance the local management of air quality in Wales. 
cy-gb	Rydym yn cynnig gwella'r ffordd y rheolir ansawdd aer yn lleol yng Nghymru. 

en-gb	In order to do this, we are proposing to develop a clear and more integrated legislative and regulatory Local Air Quality Management system.  
cy-gb	Er mwyn gwneud hyn, rydym yn cynnig datblygu system Rheoli Ansawdd Aer Leol ddeddfwriaethol a rheoleiddiol glir a mwy integredig.  

en-gb	Currently, there are separate and distinct legislative areas for Local Air Quality Management (LAQM) legislation in the Environment Act 1995, road user charging and engine-idling powers in the Transport Act 2000, and smoke control in the Clean Air Act 1993. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae meysydd deddfwriaethol ar wahân ac unigryw ar gyfer deddfwriaeth Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) yn Neddf yr Amgylchedd 1995, pwerau codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd a phwerau i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd yn Neddf Trafnidiaeth 2000, a phwerau rheoli mwg yn Neddf Aer Glân 1993. 

en-gb	We want a clear, concise legislative and regulatory framework which brings together all of these areas. 
cy-gb	Rydym am gael fframwaith deddfwriaethol a rheoleiddiol clir a chryno sy'n dwyn ynghyd yr holl feysydd gwahanol hyn. 

en-gb	This is to ensure air pollution from different sources is being tackled via the most appropriate legislative, regulatory and policy methods. 
cy-gb	Mae hyn er mwyn sicrhau yr eir i'r afael â llygredd aer o wahanol ffynonellau gan ddefnyddio'r dulliau deddfwriaethol, rheoleiddiol a pholisi mwyaf priodol. 

en-gb	Through a Clean Air (Wales) Act we propose to consolidate and enhance the existing legislative and policy framework for LAQM, anti-idling, Clean Air Zones or Low Emission Zones, and Smoke Control Areas. 
cy-gb	Drwy Ddeddf Aer Glân (Cymru), rydym yn cynnig cydgrynhoi a gwella'r fframwaith deddfwriaethol a pholisi presennol ar gyfer LAQM, mynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd, Parthau Aer Glân neu Barthau Allyriadau Isel ac Ardaloedd Rheoli Mwg. 

en-gb	We are also proposing to introduce a duty on public bodies, including private and voluntary bodies, to adhere to guidance encouraging action on air quality and decarbonisation.  
cy-gb	Rydym hefyd yn bwriadu cyflwyno dyletswydd ar gyrff cyhoeddus, gan gynnwys cyrff preifat a gwirfoddol, i gadw at ganllawiau sy'n annog gweithredu ar ansawdd aer a datgarboneiddio.  

en-gb	Local Air Quality Management (LAQM)
cy-gb	Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM)

en-gb	Through the Clean Air Bill we are proposing to enhance the effectiveness of Local Air Quality Management (LAQM) legislation to ensure the regime delivers air quality improvements across Wales
cy-gb	Drwy'r Bil Aer Glân, rydym yn cynnig gwella effeithiolrwydd deddfwriaeth Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) er mwyn sicrhau bod y gyfundrefn yn cyflawni gwelliannau ansawdd aer ledled Cymru

en-gb	Through the Bill we are seeking to clarify and strengthen the wording of existing LAQM legislation. 
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn ceisio egluro a chryfhau geiriad y ddeddfwriaeth LAQM bresennol. 

en-gb	The legislative changes seek to enable preventative action by requiring proactive monitoring strategies as well as achieving, and projecting a date for, compliance as soon as possible in Air Quality Management Areas (AQMAs). 
cy-gb	Mae'r newidiadau deddfwriaethol yn ceisio galluogi camau ataliol drwy fynnu strategaethau monitro rhagweithiol, a rhagweld dyddiad ar gyfer cydymffurfio, yn ogystal â sicrhau cydymffurfiaeth cyn gynted â phosibl mewn Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer (AQMAs). 

en-gb	We recognise Local Authorities do not hold all of the levers required to improve air quality in their areas. 
cy-gb	Rydym yn cydnabod nad oes gan Awdurdodau Lleol yr holl ysgogiadau sydd eu hangen i wella ansawdd aer yn eu hardaloedd. 

en-gb	Through the Bill we are proposing to introduce a ‘partners’ concept  which gives legislative backing to Local Authorities in developing and implementing solutions collaboratively with other organisations.  
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn cynnig cyflwyno cysyniad 'partneriaid' sy'n rhoi cefnogaeth ddeddfwriaethol i Awdurdodau Lleol wrth ddatblygu a gweithredu atebion ar y cyd â sefydliadau eraill.  

en-gb	Current legislative position
cy-gb	Y sefyllfa ddeddfwriaethol bresennol

en-gb	Part IV of the Environment Act 1995 provides the framework for Local Air Quality Management (LAQM). 
cy-gb	Mae Rhan IV o Ddeddf yr Amgylchedd 1995 yn darparu'r fframwaith ar gyfer Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM). 

en-gb	The LAQM regime requires Local Authorities to work with others to assess and manage public health risks from air pollution. 
cy-gb	Mae'r gyfundrefn LAQM yn ei gwneud hi’n ofynnol i Awdurdodau Lleol weithio gydag eraill i asesu a rheoli risgiau i iechyd y cyhoedd o ganlyniad i lygredd aer. 

en-gb	Using statutory  and technical  guidance, they must carry out regular reviews and assessments of air quality in their area against the air quality objectives and submit Annual Progress Reports (APRs) to Welsh Government. 
cy-gb	Gan ddefnyddio canllawiau statudol  a thechnegol , rhaid iddynt gynnal adolygiadau ac asesiadau rheolaidd o ansawdd aer yn eu hardal yn erbyn yr amcanion ansawdd aer a chyflwyno Adroddiadau Cynnydd Blynyddol (APRs) i Lywodraeth Cymru. 

en-gb	Where air quality objectives are unlikely to be met, Local Authorities must designate Air Quality Management Areas (AQMAs) and implement Air Quality Action Plans (AQAPs) to reduce pollution levels.  
cy-gb	Os nad yw’r amcanion ansawdd aer yn debygol o gael eu cyflawni, rhaid i Awdurdodau Lleol ddynodi Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer (AQMAs) a rhoi Cynlluniau Gweithredu Ansawdd Aer (AQAPs) ar waith i ostwng lefelau llygredd.  

en-gb	https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019 - 04/local - air - quality - management - in - wales.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019 - 04/rheoli - ansawdd - aer - lleol - yng - nghymru.pdf

en-gb	https://laqm.defra.gov.uk/technical - guidance/
cy-gb	https://laqm.defra.gov.uk/technical - guidance/

en-gb	Assessment of air quality is focused on locations where members of the public are regularly present and where there is exposure to the pollutant in question, over the timescale for which the air quality objective is defined. 
cy-gb	Mae asesu ansawdd aer yn canolbwyntio ar leoliadau lle mae aelodau'r cyhoedd yn bresennol yn rheolaidd a lle ceir cysylltiad â'r llygrydd dan sylw, dros y raddfa amser y diffinnir yr amcan ansawdd aer ar ei chyfer. 

en-gb	Local Authorities are legally obliged to demonstrate they are doing everything reasonably possible to work towards the legal objective values.  
cy-gb	Mae rhwymedigaeth gyfreithiol ar Awdurdodau Lleol i ddangos eu bod yn gwneud popeth sy'n rhesymol bosibl i weithio tuag at y gwerthoedd gwrthrychol cyfreithiol.  

en-gb	Welsh Government has a responsibility for managing compliance with the Environment Act 1995 and we have issued statutory guidance setting out our expectations of Local Authorities in fulfilling their duties. 
cy-gb	Rydym yn gyfrifol am reoli cydymffurfiaeth â Deddf yr Amgylchedd 1995 ac rydym wedi cyhoeddi canllawiau statudol yn nodi’r hyn a ddisgwylir gennym gan Awdurdodau Lleol o ran cyflawni eu dyletswyddau. 

en-gb	Welsh Government also oversees the appraisal of APRs and AQAPs to ensure they meet statutory obligations and align with the principles of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.  
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn goruchwylio'r gwaith o arfarnu APRs ac AQAPs i sicrhau eu bod yn bodloni rhwymedigaethau statudol ac yn cyd-fynd ag egwyddorion Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.  

en-gb	Welsh Ministers have a wide range of powers under the Environment Act 1995 in relation to the setting of air quality standards and objectives. 
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru ystod eang o bwerau o dan Ddeddf yr Amgylchedd 1995 mewn perthynas â gosod safonau ac amcanion ansawdd aer. 

en-gb	Welsh Ministers confer powers on Local Authorities to help achieve the standards and objectives including the prohibition of certain pollutant emission activities, such as vehicle access restriction. 
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru yn rhoi pwerau i Awdurdodau Lleol i helpu i gyflawni'r safonau a'r amcanion, gan gynnwys gwahardd rhai gweithgareddau allyriadau llygryddion, megis cyfyngu ar fynediad i gerbydau. 

en-gb	Welsh Ministers can also require Local Authorities to undertake further monitoring where appropriate.  
cy-gb	Gall Gweinidogion Cymru hefyd ei gwneud hi'n ofynnol i Awdurdodau Lleol wneud gwaith monitro pellach lle bo hynny'n briodol.  

en-gb	Case for change
cy-gb	Yr achos dros newid

en-gb	LAQM legislation has remained unchanged since its inception in 1997. 
cy-gb	Mae deddfwriaeth LAQM wedi aros yr un fath ers ei sefydlu ym 1997. 

en-gb	The legislative wording is ambiguous which means statutory guidance is relied upon to outline Local Authority duties. 
cy-gb	Mae'r geiriad deddfwriaethol yn amwys, sy'n golygu y dibynnir ar ganllawiau statudol i amlinellu dyletswyddau Awdurdodau Lleol. 

en-gb	The legislation should also be updated to take account of Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 principles. 
cy-gb	Dylid diweddaru'r ddeddfwriaeth hefyd i ystyried egwyddorion Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. 

en-gb	While Welsh LAQM statutory guidance is based on these principles, we want a clear, unambiguous legislative framework which embeds the Five Ways of Working at the heart of the LAQM regime.  
cy-gb	Er bod canllawiau statudol LAQM Cymru yn seiliedig ar yr egwyddorion hyn, rydym am gael fframwaith deddfwriaethol clir a diamwys sy'n ymgorffori'r Pum Ffordd o Weithio sydd wrth wraidd y gyfundrefn LAQM.  

en-gb	Additionally, while the current exposure-based approach has greatly improved our knowledge of the sources and extent of air pollution, the regime continues to operate reactively, requiring action only where a problem area has already been identified as nearing or exceeding legal limits. 
cy-gb	Yn ogystal, er bod y dull seiliedig ar amlygiad sydd ar waith ar hyn o bryd wedi gwella ein gwybodaeth am ffynonellau a graddau llygredd aer yn sylweddol, mae’r gyfundrefn yn parhau i weithredu’n adweithiol, gan ofyn am gamau gweithredu dim ond pan fydd ardal sydd â phroblem llygredd eisoes wedi’i nodi fel un sy’n mynd y tu hwnt i derfynau cyfreithiol, neu’n agos atynt. 

en-gb	Therefore, improvements are required to ensure the LAQM regime is more proactive and health focused.  
cy-gb	Felly, mae angen gwelliannau er mwyn sicrhau bod y gyfundrefn LAQM yn fwy rhagweithiol ac yn canolbwyntio ar iechyd.  

en-gb	A more proactive LAQM regime would help Local Authorities find problem areas and take action to prevent legal limits being breached. 
cy-gb	Byddai cyfundrefn LAQM fwy rhagweithiol yn helpu Awdurdodau Lleol i ddod o hyd i ardaloedd problemus ac yn cymryd camau i atal terfynau cyfreithiol rhag cael eu torri. 

en-gb	The regime should focus on improving air quality for public health benefits and not just to achieve compliance with legal limits. 
cy-gb	Dylai'r gyfundrefn ganolbwyntio ar wella ansawdd aer er budd iechyd y cyhoedd ac nid dim ond er mwyn cydymffurfio â therfynau cyfreithiol. 

en-gb	This will include reducing exposure, taking action to protect those at greatest risk and striving to achieve the lowest practicable levels of pollution.  
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys lleihau amlygiad, cymryd camau i ddiogelu'r rhai sy'n wynebu'r risg fwyaf ac ymdrechu i gyflawni'r lefelau llygredd ymarferol isaf.  

en-gb	In order to achieve this we propose to update the LAQM legislative framework. 
cy-gb	Er mwyn cyflawni hyn, rydym yn cynnig diweddaru fframwaith deddfwriaethol LAQM. 

en-gb	We will also explore policy and funding options following a comprehensive review of the LAQM framework to complement the legislative changes proposed here.  
cy-gb	Byddwn hefyd yn archwilio opsiynau polisi ac ariannu yn dilyn adolygiad cynhwysfawr o'r fframwaith LAQM i ategu'r newidiadau deddfwriaethol a gynigir yma.  

en-gb	Proposed legislative change
cy-gb	Newid deddfwriaethol arfaethedig

en-gb	Firstly, we propose to transpose LAQM legislation into our Clean Air (Wales) Bill and strengthen the wording to provide greater clarity and detail in relation to specific organisational duties. 
cy-gb	Yn gyntaf, rydym yn cynnig troi deddfwriaeth LAQM yn Fil Aer Glân (Cymru) a chryfhau'r geiriad er mwyn rhoi mwy o eglurder a manylion mewn perthynas â dyletswyddau sefydliadol penodol. 

en-gb	The purpose of this legislative proposal is to set out a clear, concise legal framework which avoids ambiguity and clarifies existing duties. 
cy-gb	Diben y cynnig deddfwriaethol hwn yw nodi fframwaith cyfreithiol clir a chryno sy'n osgoi amwysedd ac yn egluro'r dyletswyddau presennol. 

en-gb	This will include clarification of Local Authority duties regarding monitoring and assessment. 
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys egluro dyletswyddau Awdurdodau Lleol o ran monitro ac asesu. 

en-gb	The legislation will include a requirement for Local Authorities to undertake regular reviews of their monitoring and assessment strategy. 
cy-gb	Bydd y ddeddfwriaeth yn cynnwys gofyniad i Awdurdodau Lleol gynnal adolygiadau rheolaidd o'u strategaeth monitro ac asesu. 

en-gb	The purpose of frequent monitoring strategy reviews is to ensure the regime is proactive and preventing people from being regularly exposed to high levels of pollution.  
cy-gb	Diben adolygiadau rheolaidd o'r strategaeth fonitro yw sicrhau bod y gyfundrefn yn rhagweithiol ac atal pobl rhag cael eu hamlygu'n rheolaidd i lefelau uchel o lygredd.  

en-gb	It is envisaged these reviews will take place annually and will be carried out as part of the APR process. 
cy-gb	Rhagwelir y bydd yr adolygiadau hyn yn cael eu cynnal yn flynyddol a byddant yn cael eu cynnal fel rhan o'r broses APR. 

en-gb	This will enable evidence or concerns brought to the Local Authority by the community, or through planning processes, to be addressed and, where appropriate, incorporated into the monitoring strategy. 
cy-gb	Bydd hyn yn galluogi tystiolaeth neu bryderon a ddygir i'r Awdurdod Lleol gan y gymuned, neu drwy brosesau cynllunio, i gael eu trafod a, lle y bo'n briodol, eu hymgorffori yn y strategaeth fonitro. 

en-gb	To underpin this, we will develop LAQM policy changes to assist Local Authorities in accounting for wider health determinants and risks in their monitoring and assessment strategy, to better protect public health.  
cy-gb	I ategu hyn, byddwn yn datblygu newidiadau polisi LAQM i gynorthwyo Awdurdodau Lleol i gyfrif am benderfynyddion iechyd ehangach a risgiau yn eu strategaeth monitro ac asesu, er mwyn diogelu iechyd y cyhoedd yn well.  

en-gb	To strengthen wording regarding AQMA processes, we will include a clear requirement for Local Authorities to provide a projected compliance date for all AQMAs, following production and appraisal of an AQAP. 
cy-gb	Er mwyn cryfhau geiriad prosesau AQMA, byddwn yn cynnwys gofyniad clir i Awdurdodau Lleol ddarparu dyddiad cydymffurfio rhagamcanol ar gyfer pob AQMA, ar ôl cynhyrchu ac arfarnu AQAP. 

en-gb	The compliance date will be agreed with Welsh Ministers. 
cy-gb	Cytunir ar y dyddiad cydymffurfio gyda Gweinidogion Cymru. 

en-gb	This will provide a clear focus to drive forward effective and timely action to lower pollution levels below statutory limits and, consequently, support the revocation of AQMAs.   
cy-gb	Bydd hyn yn rhoi ffocws clir i sbarduno camau effeithiol ac amserol ymlaen i ostwng lefelau llygredd islaw terfynau statudol ac, o ganlyniad, cefnogi diddymu AQMAs.  

en-gb	To support this, existing legislation regarding AQAPs will be clarified to ensure they set out actions and associated timescales to secure the achievement and long-term maintenance of air quality standards and objectives. 
cy-gb	Er mwyn cefnogi hyn, bydd y ddeddfwriaeth bresennol ynghylch AQAPs yn cael ei hegluro er mwyn sicrhau eu bod yn nodi camau gweithredu ac amserlenni cysylltiedig i sicrhau bod safonau ac amcanion ansawdd aer yn cael eu cyflawni a'u cynnal yn hirdymor. 

en-gb	Additionally, we will add the requirement for a Local Authority to undertake a review of an action plan at least once every five years to the timescales currently set out in statutory guidance. 
cy-gb	Yn ogystal, byddwn yn ychwanegu'r gofyniad i Awdurdod Lleol gynnal adolygiad o gynllun gweithredu o leiaf unwaith bob pum mlynedd i amserlenni  a nodir mewn canllawiau statudol ar hyn o bryd. 

en-gb	Secondly, we propose to introduce the concept of ‘partners’ to improve collaboration and provide support to Local Authorities. 
cy-gb	Yn ail, rydym yn cynnig cyflwyno’r cysyniad o ‘bartneriaid’ i wella cydweithio a rhoi cymorth i Awdurdodau Lleol. 

en-gb	The responsibility for local air quality management sits with Local Authorities, however, they may not hold all the levers necessary to deliver improvements to air quality for their area. 
cy-gb	Awdurdodau Lleol sy'n gyfrifol am reoli ansawdd aer yn lleol, ond efallai na fydd ganddynt yr holl ysgogiadau angenrheidiol i sicrhau gwelliannau i ansawdd aer ar gyfer eu hardal. 

en-gb	Additionally, effective actions identified in an AQAP may require support from, or delivery by, other organisations. 
cy-gb	Yn ogystal, efallai y bydd camau effeithiol a nodir mewn AQAP yn golygu bod angen cymorth gan sefydliadau eraill, neu efallai y bydd angen iddynt gael eu cyflawni gan sefydliadau eraill. 

en-gb	Therefore, it would be useful for local organisations, whether public or private, to engage with Local Authorities in this process.   
cy-gb	Felly, byddai'n ddefnyddiol i sefydliadau lleol, boed yn gyhoeddus neu'n breifat, ymgysylltu ag Awdurdodau Lleol yn y broses hon.  

en-gb	This legislative proposal seeks to support Local Authorities in their efforts to collaborate with local ‘partners’ to develop, implement and review actions to improve local air quality.
cy-gb	Mae'r cynnig deddfwriaethol hwn yn ceisio cefnogi Awdurdodau Lleol yn eu hymdrechion i gydweithio â 'phartneriaid' lleol i ddatblygu, gweithredu ac adolygu camau gweithredu i wella ansawdd aer lleol. 

en-gb	Our ambition is to widen the range of parties which play a role in improving local air quality and so it is envisaged a ‘partner’ can be any organisation the Local Authority deems to be relevant, following assessment of air quality issues in the area. 
cy-gb	Ein huchelgais yw ehangu'r amrywiaeth o bartïon sy'n cyfrannu at wella ansawdd aer lleol, felly rhagwelir y gall 'partner' fod yn unrhyw sefydliad y mae'r Awdurdod Lleol yn barnu ei fod yn berthnasol, yn dilyn asesiad o faterion ansawdd aer yn yr ardal. 

en-gb	This can include Welsh Government, neighbouring Local Authorities, health boards and other organisations. 
cy-gb	Gall hyn gynnwys Llywodraeth Cymru, Awdurdodau Lleol cyfagos, byrddau iechyd a sefydliadau eraill. 

en-gb	The legislation will clearly state an organisation designated as a ‘partner’ cannot reasonably refuse to engage with the Local Authority in developing effective action to improve air quality, unless they can justify this with suitable evidence.  
cy-gb	Bydd y ddeddfwriaeth yn nodi'n glir na all sefydliad a ddynodwyd yn 'bartner' wrthod ymgysylltu'n rhesymol â'r Awdurdod Lleol i ddatblygu camau effeithiol i wella ansawdd aer, oni bai y gallant gyfiawnhau hyn gyda thystiolaeth addas.  

en-gb	The range of helpful actions organisations could undertake in support of the Local Authority is very broad. 
cy-gb	Mae'r ystod o gamau defnyddiol y gallai sefydliadau eu cymryd  i gefnogi'r Awdurdod Lleol yn eang iawn. 

en-gb	Examples might include developers working with Local Authority air quality teams at an earlier stage in the planning process, a local office reducing parking spots or a local business adjusting delivery times to avoid peak hours. 
cy-gb	Gallai enghreifftiau gynnwys datblygwyr yn gweithio gyda thimau ansawdd aer Awdurdodau Lleol yn gynt yn y broses gynllunio, swyddfa leol yn lleihau mannau parcio neu fusnes lleol yn addasu amseroedd dosbarthu er mwyn osgoi oriau brig. 

en-gb	The way in which an organisation assists the Local Authorities would depend on the specific local circumstances. 
cy-gb	Byddai'r ffordd y mae sefydliad yn cynorthwyo'r Awdurdodau Lleol yn dibynnu ar yr amgylchiadau lleol penodol. 

en-gb	This mechanism would be particularly useful for developing actions for an AQMA but is also useful more generally as Local Authorities seek to improve air quality in their area. 
cy-gb	Byddai'r mecanwaith hwn yn arbennig o ddefnyddiol ar gyfer datblygu camau gweithredu ar gyfer AQMA, ond mae hefyd yn ddefnyddiol yn fwy cyffredinol wrth i Awdurdodau Lleol geisio gwella ansawdd aer yn eu hardal. 

en-gb	Delivery of these legislative proposals will ensure an LAQM regime proactively seeking out and addressing air quality problems in the soonest possible time. 
cy-gb	Bydd cyflawni'r cynigion deddfwriaethol hyn yn sicrhau  cyfundrefn LAQM sy'n mynd ati'n rhagweithiol i chwilio am broblemau ansawdd aer ac yn mynd i'r afael â nhw cyn gynted ag y bo modd. 

en-gb	This will more effectively protect public health than the current regime, which only reacts to problems once legal limits have been breached. 
cy-gb	Bydd hyn yn diogelu iechyd y cyhoedd yn fwy effeithiol na'r gyfundrefn bresennol, sydd ond yn ymateb i broblemau unwaith y bydd terfynau cyfreithiol wedi'u torri. 

en-gb	Additionally, improved collaboration between local organisations will ensure improvements are delivered more quickly, more effectively and in line with principles set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. 
cy-gb	Yn ogystal, bydd gwell cydweithredu rhwng sefydliadau lleol yn sicrhau bod gwelliannau'n cael eu cyflawni'n gynt, yn fwy effeithiol ac yn unol ag egwyddorion a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. 

en-gb	This collaborative effort will support the development of healthy and active villages, towns and cities. 
cy-gb	Bydd yr ymdrech gydweithredol hon yn cefnogi datblygiad pentrefi, trefi a dinasoedd iach a gweithgar. 

en-gb	This will benefit local individuals, businesses and organisations and support our tourism industry by delivering attractive and safe places to visit.  
cy-gb	Bydd hyn o fudd i unigolion, busnesau a sefydliadau lleol ac yn cefnogi ein diwydiant twristiaeth drwy ddarparu mannau deniadol a diogel i ymweld â nhw.  

en-gb	Consultation questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad 

en-gb	Do you agree there is a need to clarify and strengthen the legislation? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno bod angen egluro a chryfhau deddfwriaeth? 

en-gb	If so, do you agree with the approach outlined?  
cy-gb	Os felly, ydych chi'n cytuno â'r dull a amlinellwyd?  

en-gb	Do you think a mutually agreed compliance date on a case by case basis will help to achieve air quality improvements in AQMAs, in the soonest possible time? 
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y bydd dyddiad cydymffurfio y cytunir arno gan y naill barti a'r llall fesul achos yn helpu i gyflawni gwelliannau ansawdd aer mewn AQMAs, cyn gynted ag y bo modd? 

en-gb	Please provide detail.  
cy-gb	Rhowch fanylion.  

en-gb	How can we ensure the ‘partners’ concept improves and supports collaboration in improving air quality?  
cy-gb	Sut y gallwn sicrhau bod y cysyniad 'partneriaid' yn gwella ac yn cefnogi cydweithio i wella ansawdd aer?  

en-gb	Will these proposals collectively help to deliver a more proactive LAQM regime? 
cy-gb	A fydd y cynigion hyn gyda'i gilydd yn helpu i ddarparu cyfundrefn LAQM fwy rhagweithiol ? 

en-gb	Consolidated road user charging scheme powers
cy-gb	Pwerau cyfunol ar gyfer codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd

en-gb	We propose to create dedicated charging scheme powers for trunk roads within the Bill and widen the current restriction on the use of net proceeds for local transport policies. 
cy-gb	Rydym yn cynnig creu pwerau pwrpasol ar gyfer codi tâl ar ddefnyddwyr cefnffyrdd o fewn y Bil ac ehangu'r cyfyngiad presennol ar ddefnyddio enillion net ar gyfer polisïau trafnidiaeth lleol. 

en-gb	We also intend to commence existing powers in relation to charging schemes made by Local Authorities. 
cy-gb	Rydym hefyd yn bwriadu cychwyn pwerau presennol mewn perthynas â chynlluniau codi tâl a wneir gan Awdurdodau Lleol. 

en-gb	Consolidated powers are needed to enable the efficient introduction of Low Emission Zones (or Clean Air Zones) and other forms of road user charging schemes, where there is a case to establish them to support air quality improvements. 
cy-gb	Mae angen pwerau wedi’u cydgrynhoi fel y gellir cyflwyno'n effeithlon Barthau Allyriadau Isel (neu Barthau Aer Glân) a mathau eraill o gynlluniau codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd, lle mae achos i'w sefydlu i gefnogi gwelliannau i ansawdd aer. 

en-gb	A Low Emission Zone may be described as: 
cy-gb	Gellir disgrifio Parth Allyriadau Isel fel: 

en-gb	An area where targeted action is taken to improve air quality, in particular by discouraging the most polluting vehicles. 
cy-gb	Ardal lle cymerir camau wedi'u targedu i wella ansawdd aer, yn enwedig drwy annog pobl i beidio â defnyddio'r cerbydau mwyaf llygrol. 

en-gb	To discourage the most polluting vehicles a charge may be applied on designated roads under certain circumstances such as where stipulated emissions standards for particular vehicle categories are not met. 
cy-gb	Er mwyn annog pobl i beidio â defnyddio'r cerbydau mwyaf llygrol, gellir codi tâl ar ffyrdd dynodedig o dan rai amgylchiadau, megis lle na chaiff safonau allyriadau a bennir ar gyfer categorïau penodol o gerbydau eu cyflawni. 

en-gb	An emissions-based charge may vary across the range of vehicle categories. 
cy-gb	Gall tâl sy'n seiliedig ar allyriadau amrywio ar draws yr ystod o gategorïau o gerbydau. 

en-gb	It is important highway authorities are able to efficiently introduce a charging scheme on local (Local Authorities) and trunk roads (Welsh Government). 
cy-gb	Mae'n bwysig bod awdurdodau priffordd  yn gallu cyflwyno cynllun codi tâl yn effeithlon ar ffyrdd lleol (Awdurdodau Lleol) ac ar gefnffyrdd (Llywodraeth Cymru).  

en-gb	The proposed legislative provisions would ensure Welsh Government and Local Authorities have clear powers to introduce a charging scheme on roads for which they are the relevant authority.  
cy-gb	Byddai'r darpariaethau deddfwriaethol arfaethedig yn sicrhau bod gan Lywodraeth Cymru ac Awdurdodau Lleol bwerau clir i gyflwyno cynllun codi tâl ar ffyrdd y maent yn awdurdod traffig perthnasol ar eu cyfer.  

en-gb	In late 2016, UK Government consulted on their draft Clean Air Zone Framework which was subsequently published in May 2017, and updated in February 2020.
cy-gb	Ar ddiwedd 2016, ymgynghorodd Llywodraeth y DU ar ei Fframwaith Parthau Aer Glân drafft a gyhoeddwyd wedyn ym mis Mai 2017 ac a ddiweddarwyd ym mis Chwefror 2020 . 

en-gb	The Framework sets out the principles Local Authorities should follow when establishing Clean Air Zones in England. 
cy-gb	Mae'r Fframwaith yn nodi'r egwyddorion y dylai Awdurdodau Lleol eu dilyn wrth sefydlu Parthau Aer Glân yn Lloegr. 

en-gb	Welsh Government consulted on its own Framework in 2018. 8  
cy-gb	Ymgynghorodd Llywodraeth Cymru ar ei Fframwaith ei hun yn 2018 . 

en-gb	 https://www.gov.uk/government/publications/air-quality-clean-air-zone-framework-for-england 8  https://gov.wales/clean-air-zone-framework-wales 
cy-gb	https://llyw.cymru/fframwaith - parth - aer - glan - i - gymru

en-gb	In 2017, UK Government published the UK plan for tackling roadside nitrogen dioxide concentrations.
cy-gb	Yn 2017, cyhoeddodd Llywodraeth y DU gynllun y DU ar gyfer mynd i'r afael â chrynodiadau nitrogen deuocsid ar ochr y ffordd . 

en-gb	In this plan, UK Government identified charging Clean Air Zones as the measure it is able to model nationally which will achieve statutory nitrogen dioxide (NO 2 ) limit values in towns and cities in the shortest possible time. 
cy-gb	Yn y cynllun hwn, nododd Llywodraeth y DU mai codi tâl mewn Parthau Aer Glân yw'r mesur y gall ei fodelu'n genedlaethol a fydd yn sicrhau gwerthoedd terfyn nitrogen deuocsid (NO 2 ) statudol mewn trefi a dinasoedd yn yr amser byrraf posibl. 

en-gb	The Welsh Government supplemental plan to the UK plan for tackling roadside nitrogen dioxide concentrations 2017 sets out the actions taken to achieve compliance in Wales. 10  
cy-gb	Mae cynllun atodol Llywodraeth Cymru i gynllun y DU ar gyfer mynd i'r afael â chrynodiadau nitrogen deuocsid ar ochr y ffordd yn 2017 yn nodi'r camau a gymerwyd i sicrhau cydymffurfiaeth yng Nghymru . 

en-gb	 https://www.gov.uk/government/publications/air-quality-plan-for-nitrogen-dioxide-no2-in-uk-2017 10  https://gov.wales/air-quality-plan 
cy-gb	https://llyw.cymru/cynllun - ansawdd - aer

en-gb	Clean Air Zones have been confirmed as the preferred measure to achieve compliance with limit values in several towns/cities in England. 
cy-gb	Cadarnhawyd mai Parthau Aer Glân yw'r mesur a ffefrir i gydymffurfio â gwerthoedd terfyn mewn sawl tref/dinas yn Lloegr. 

en-gb	The first of these is scheduled to be launched in 2021. 
cy-gb	Mae disgwyl i'r cyntaf ohonynt gael ei lansio yn 2021. 

en-gb	Whilst there are currently no specific plans to introduce similar charging schemes in any part of Wales, Clean Air Zones remain ‘precautionary retained measures’ for two locations on the trunk road network in Wales (Newport and Pontypridd) meaning they could be introduced in the future should existing measures fail to deliver sustained compliance. 
cy-gb	Er nad oes unrhyw gynlluniau penodol ar hyn o bryd i gyflwyno cynlluniau codi tâl tebyg mewn unrhyw ran o Gymru, mae Parthau Aer Glân yn parhau i fod yn 'fesurau rhagofalus wrth gefn' ar gyfer dau leoliad ar y rhwydwaith cefnffyrdd yng Nghymru (Casnewydd a Phontypridd), sy'n golygu y gellid eu cyflwyno yn y dyfodol pe bai'r mesurau presennol yn methu â sicrhau cydymffurfiaeth barhaus. 

en-gb	The South East Wales Transport Commission has been considering the problems, opportunities, challenges and objectives for tackling congestion on the M4 in South East Wales following the decision to not proceed with the M4 relief road around Newport. 
cy-gb	Mae Comisiwn Trafnidiaeth De-ddwyrain Cymru wedi bod yn ystyried y problemau, y cyfleoedd, yr heriau a'r amcanion ar gyfer mynd i'r afael â thagfeydd ar yr M4 yn y Deddwyrain yn dilyn y penderfyniad i beidio â bwrw ymlaen â ffordd liniaru'r M4 o amgylch Casnewydd. 

en-gb	The study has been considering social, economic, cultural and environmental issues, including air quality. 
cy-gb	Mae'r astudiaeth wedi bod yn ystyried materion cymdeithasol, economaidd, diwylliannol ac amgylcheddol, gan gynnwys ansawdd aer. 

en-gb	The Commission published their Final Recommendations in November 2020.
cy-gb	Cyhoeddodd y Comisiwn ei Adroddiad Terfynol  ym mis Tachwedd  2020 .  

en-gb	 https://gov.wales/south-east-wales-transport-commission-final-recommendations 
cy-gb	https://llyw.cymru/comisiwn - trafnidiaeth - de - ddwyrain - cymru

en-gb	In 2020, the Minister for Economy, Transport & North Wales commissioned an independent review into the benefits and challenges of different demand management approaches such as road user charging. 
cy-gb	Yn 2020, comisiynodd Gweinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru adolygiad annibynnol o fanteision a heriau gwahanol ddulliau rheoli galw, megis codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd. 

en-gb	This review , which was published in November at the same time as the consultation on the new Transport Strategy , sets out a range of matters which should be considered when determining an approach to road user charging schemes. 
cy-gb	Mae'r adolygiad hwn , a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd ar yr un pryd â'r ymgynghoriad ar y Strategaeth Drafnidiaeth 13  newydd, yn nodi amrywiaeth o faterion y dylid eu hystyried wrth benderfynu ar ddull o ymdrin â chynlluniau codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd. 

en-gb	 https://gov.wales/independent-review-road-user-charging-wales  https://gov.wales/llwybr-newydd 
cy-gb	https://llyw.cymru/adolygiad - annibynnol -o- godi - tal - ar - ddefnyddwyr - y - ffyrdd - yng - nghymru 13 https://llyw.cymru/llwybr - newydd

en-gb	The new Transport Strategy for Wales envisions a transport system which is good for people and communities, contributing to a more equal and healthier Wales. 
cy-gb	Mae'r Strategaeth Drafnidiaeth newydd i Gymru yn rhagweld system drafnidiaeth sy'n dda i bobl a chymunedau, gan gyfrannu at Gymru fwy cyfartal ac iachach. 

en-gb	Also, a transport system which is good for the environment, contributing to a more resilient and globally responsible Wales. 
cy-gb	Hefyd, mae'n system drafnidiaeth sy'n dda i'r amgylchedd, gan gyfrannu at Gymru sy’n fwy cydnerth ac yn gyfrifol ar lefel yn fyd-eang. 

en-gb	The Strategy focuses on a travel hierarchy which firmly places travel by private motor car at the bottom of the list. 
cy-gb	Mae'r Strategaeth yn canolbwyntio ar hierarchaeth teithio sy'n gosod teithio mewn car modur preifat ar waelod y rhestr. 

en-gb	More people will be encouraged to walk and cycle for shorter journeys, and use public transport where necessary. 
cy-gb	Bydd mwy o bobl yn cael eu hannog i gerdded a beicio ar gyfer teithiau byrrach, a defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus lle bo angen. 

en-gb	Disincentivising the use of cars is an important element of this strategy. 
cy-gb	Mae annog pobl i beidio â defnyddio ceir yn elfen bwysig o'r strategaeth hon. 

en-gb	Our Clean Air Plan for Wales reflects this, setting out our expectation to see “Clean Air Zones established in towns and cities throughout Wales to reduce the impact of transport emissions on health. 
cy-gb	Mae ein Cynllun Aer Glân i Gymru yn adlewyrchu hyn, gan nodi ein disgwyliad i Barthau Aer Glân gael eu sefydlu mewn trefi a dinasoedd ledled Cymru er mwyn lleihau effaith allyriadau trafnidiaeth ar iechyd. 

en-gb	Some of these may be supported by a charging element”. 
cy-gb	Efallai y bydd rhai o’r rhain yn cael eu hategu gan elfen o godi tâl. 

en-gb	Also reflected in the Transport Strategy is the need for a regional approach to transport planning and delivery of services, Corporate Joint Committees (CJCs) will be empowered to plan for services at a regional level and shape local initiatives. 
cy-gb	Adlewyrchir hefyd yn y Strategaeth Drafnidiaeth yr angen am ddull rhanbarthol o gynllunio a darparu gwasanaethau trafnidiaeth; bydd gan Gydbwyllgorau Corfforaethol (CJCs) y grym i gynllunio ar gyfer gwasanaethau ar lefel ranbarthol a llywio mentrau lleol. 

en-gb	Current legislative provision
cy-gb	Y ddarpariaeth ddeddfwriaethol bresennol

en-gb	Charging scheme powers are currently set out within the Transport Act 2000 (Part III). 
cy-gb	Mae pwerau'r cynllun codi tâl wedi'u nodi ar hyn o bryd yn Neddf Trafnidiaeth 2000 (Rhan III ). 

en-gb	This provides for schemes to be made by order of local (traffic) authorities (“a local charging scheme”) or by the Senedd Cymru (“a trunk road charging scheme”). 
cy-gb	Mae hyn yn darparu ar gyfer gwneud cynlluniau drwy orchymyn awdurdodau (traffig) lleol ("cynllun codi tâl lleol") neu gan Weinidogion  Cymru ("cynllun codi tâl ar gefnffyrdd”). 

en-gb	A charging scheme is defined as; “a scheme for imposing charges in respect of the use or keeping of motor vehicles on roads.” 
cy-gb	Diffinnir cynllun codi tâl fel cynllun ar gyfer codi tâl mewn perthynas â defnyddio neu gadw cerbydau modur ar ffyrdd. 

en-gb	A local scheme may only be made for the purpose of facilitating the achievement of local transport policies. 
cy-gb	Dim ond er mwyn hwyluso'r gwaith o gyflawni polisïau trafnidiaeth lleol y gellir gwneud cynllun lleol. 

en-gb	Schemes must be approved by Welsh Ministers. 
cy-gb	Rhaid i gynlluniau gael eu cymeradwyo gan Weinidogion Cymru. 

en-gb	Schedule 12 sets out the proceeds raised through a charging scheme are to be used for the purpose of facilitating the achievement of local transport policies of the authority. 
cy-gb	Mae Atodlen 12 yn nodi bod yr enillion a godir drwy gynllun codi tâl i'w defnyddio er mwyn hwyluso'r gwaith o gyflawni polisïau trafnidiaeth lleol yr awdurdod. 

en-gb	Section 275 sets out the charging provisions may come into force by order of Welsh Ministers, through a statutory instrument. 
cy-gb	Mae adran 275 yn nodi y gall y darpariaethau codi tâl ddod i rym drwy orchymyn Gweinidogion Cymru, drwy offeryn statudol. 

en-gb	These provisions have not, as yet, been fully commenced in Wales.  
cy-gb	Hyd yma, nid yw'r darpariaethau hyn wedi'u cychwyn yn llawn yng Nghymru.  

en-gb	Case for change
cy-gb	Yr achos dros newid

en-gb	The Bill provides an opportunity to bring provisions together in one place, ensure full commencement of powers, and provide for a much clearer process. 
cy-gb	Mae'r Bil yn gyfle i ddod â darpariaethau ynghyd mewn un lle, sicrhau bod pwerau'n cael eu cychwyn yn llawn a darparu ar gyfer proses lawer cliriach. 

en-gb	Road user charging has increasingly been considered as a mechanism to disincentivise private vehicle travel, and encourage a shift to active travel and public transport alternatives. 
cy-gb	Mae codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd yn cael ei ystyried fwyfwy fel mecanwaith i annog pobl i beidio â theithio mewn cerbydau preifat ac annog newid i ddewisiadau teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus. 

en-gb	The Independent Review of Road User Charging in Wales found road user charging; “can be an excellent tool to help the Welsh Government and Welsh Local Authorities deliver a more equitable, efficient and sustainable transport system…[helping] Government achieve wider economic, societal, cultural and environmental priorities such as improving air quality, sustainability and benefiting ‘placemaking’ and health.” 
cy-gb	Yn ôl yr Adolygiad Annibynnol o Godi Tâl ar Ddefnyddwyr y Ffyrdd yng Nghymru, mae codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd yn gallu bod yn: ddull rhagorol o helpu Llywodraeth Cymru ac Awdurdodau Lleol Cymru i ddarparu system drafnidiaeth fwy teg, effeithlon a chynaliadwy... [gan] helpu’r Llywodraeth i gyflawni blaenoriaethau economaidd, cymdeithasol, diwylliannol ac amgylcheddol ehangach fel gwella ansawdd aer, cynaliadwyedd a bod o fudd i ‘greu lleoedd’ ac iechyd. 

en-gb	It is important we have a legislative framework in place to meet our future needs in this area. 
cy-gb	Mae'n bwysig bod gennym fframwaith deddfwriaethol ar waith i ddiwallu ein hanghenion yn y maes hwn yn y dyfodol. 

en-gb	Consolidating existing legislation, in relation to trunk road charging, within the Bill, would enable a more tailored and clearer framework to be established. 
cy-gb	Byddai cydgrynhoi deddfwriaeth bresennol, mewn perthynas â chodi tâl ar gefnffyrdd, o fewn y  Bil, yn peri bod modd sefydlu fframwaith cliriach ac wedi'i deilwra'n well. 

en-gb	This will ensure, where there is a case to introduce a charging scheme such as a Low Emission Zone, the legislative route to achieve this would be clear. 
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau, lle bo achos dros gyflwyno cynllun codi tâl megis Parth Allyriadau Isel, y byddai'r llwybr deddfwriaethol i gyflawni hyn yn glir. 

en-gb	This would increase efficiency and reduce bureaucratic burdens, ensuring time is minimised in the process. 
cy-gb	Byddai hyn yn cynyddu effeithlonrwydd ac yn lleihau beichiau biwrocrataidd, gan sicrhau bod amser yn cael ei leihau yn y broses. 

en-gb	This would also provide opportunity to ensure provisions meet the current needs of Wales, reflecting, for instance, the direction being taken with our new Transport Strategy. 
cy-gb	Byddai hyn yn gyfle hefyd i sicrhau bod darpariaethau'n diwallu anghenion presennol Cymru, gan adlewyrchu, er enghraifft, y cyfeiriad sy'n cael ei gymryd gyda'n Strategaeth Drafnidiaeth newydd. 

en-gb	Proposed legislative change
cy-gb	Newid deddfwriaethol arfaethedig

en-gb	In our Clean Air Plan we have outlined we “will consolidate and enhance the existing legislative and policy framework for air quality, including Local Air Quality management, Clean Air Zones , and smoke control, through a Clean Air Act for Wales”. 
cy-gb	Yn ein Cynllun Aer Glân i Gymru, rydym wedi nodi y byddwn yn "cydgrynhoi ac yn gwella’r fframwaith deddfwriaethol presennol ar gyfer ansawdd aer, gan gynnwys rheoli mwg a rheoli ansawdd aer lleol, trwy Ddeddf Aer Glân i Gymru”. 

en-gb	Further, the Act “ is likely  to include consolidated powers to implement Clean Air Zones or Low Emission Zones”.
cy-gb	At hynny, mae'r Ddeddf " yn debygol o  gynnwys pwerau cyfunol i weithredu Parthau Aer Glân neu Barthau Allyriadau Isel" . 

en-gb	 https://gov.wales/clean-air-plan-wales-healthy-air-healthy-wales 
cy-gb	https://llyw.cymru/cynllun - aer - glan - i - gymru - awyr - iach - cymru - iach

en-gb	To meet this commitment, and to ensure powers are readily available in Wales to introduce Low Emission Zones on local roads, and on trunk roads, the following action is required: 
cy-gb	Er mwyn cyflawni'r ymrwymiad hwn, a sicrhau bod pwerau ar gael yn rhwydd yng Nghymru i gyflwyno Parthau Allyriadau Isel ar ffyrdd lleol, ac ar gefnffyrdd, mae angen cymryd y camau canlynol: 

en-gb	Commencement of relevant provisions under the Transport Act 2000 to enable Local Authorities (either by themselves, or in a regional partnership with neighbouring Local Authorities) to fully implement charging schemes. 
cy-gb	Cychwyn darpariaethau perthnasol o dan Ddeddf Trafnidiaeth 2000 i alluogi Awdurdodau Lleol (naill ai ar eu pen eu hunain, neu mewn partneriaeth ranbarthol ag Awdurdodau Lleol cyfagos) i weithredu cynlluniau codi tâl yn llawn. 

en-gb	Creation of a new standalone charging regime for trunk roads through the Clean Air Act and the creation of a regulation-making power. 
cy-gb	Creu cyfundrefn codi tâl annibynnol newydd ar gyfer cefnffyrdd drwy'r Ddeddf Aer Glân a chreu pŵer i wneud rheoliadau. 

en-gb	Broaden the current limitation on net proceeds from road charging on trunk roads to be invested in local transport schemes only. 
cy-gb	Ehangu'r cyfyngiad presennol ar enillion net o godi tâl ar gefnffyrdd i'w fuddsoddi mewn cynlluniau trafnidiaeth lleol yn unig. 

en-gb	Charging schemes such as Low Emission Zones are applied in areas where there are established air quality concerns. 
cy-gb	Mae cynlluniau codi tâl megis Parthau Allyriadau Isel yn cael eu defnyddio mewn ardaloedd lle mae pryderon ansawdd aer hirsefydlog. 

en-gb	This approach can support significant reductions in polluting vehicle emissions with consequent reductions in public exposure to polluted air. 
cy-gb	Gall y dull hwn gefnogi gostyngiadau sylweddol mewn allyriadau o gerbydau llygrol, gyda gostyngiadau o ganlyniad yn amlygiad y cyhoedd i aer llygredig. 

en-gb	With a carefully defined fee structure, and fines for non-compliance, drivers of the most polluting (non-compliant) vehicles may be encouraged to take alternative routes to avoid charges, thereby alleviating impacts on the most polluted areas. 
cy-gb	Gyda strwythur ffioedd wedi'i ddiffinio'n ofalus, a dirwyon am beidio â chydymffurfio, gellir annog gyrwyr y cerbydau mwyaf llygrol (nad ydynt yn cydymffurfio) i ddilyn llwybrau amgen er mwyn osgoi taliadau, gan liniaru’r effaith ar yr ardaloedd mwyaf llygredig. 

en-gb	Other changes in habit can include a switch to active travel or public transport use, or potentially an upgrade to a less polluting (compliant) vehicle. 
cy-gb	Gall newidiadau eraill mewn arferion gynnwys newid i deithio llesol neu ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu, o bosibl, uwchraddio i gerbyd llai llygrol (sy'n cydymffurfio). 

en-gb	This can improve the quality of life for those living in, or visiting, the designated area and reduce impacts on health conditions arising from poor air, reducing pressure on local health services. 
cy-gb	Gall hyn wella ansawdd bywyd y rhai sy'n byw yn yr ardal ddynodedig, neu sy'n ymweld â hi, a lleihau'r effeithiau ar gyflyrau iechyd sy'n deillio o aer gwael, gan leihau'r pwysau ar wasanaethau iechyd lleol. 

en-gb	There are further health benefits arising through increasing the numbers of people using active travel alternatives. 
cy-gb	Mae manteision iechyd pellach yn codi drwy gynyddu nifer y bobl sy'n defnyddio dewisiadau teithio llesol amgen. 

en-gb	Consultation questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad 

en-gb	Do you think the proposals would support the efficient and effective roll-out of Clean Air Zones / Low Emission Zones in Wales? 
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y byddai'r cynigion yn cefnogi cyflwyno Parthau Aer Glân / Parthau Allyriadau Isel yng Nghymru yn effeithlon ac yn effeithiol? 

en-gb	Do you believe revenue raised through trunk road charges should be available for purposes other than to support local transport policies (please specify)? 
cy-gb	Ydych chi'n credu y dylai refeniw a godir drwy godi tâl ar gefnffyrdd fod ar gael at ddibenion ar wahân i gefnogi polisïau trafnidiaeth lleol (nodwch)? 

en-gb	Anti-Idling Measures
cy-gb	Mesurau i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd

en-gb	We are proposing to strengthen the existing legislative framework governing anti-idling through the provision of anti-idling guidance and the power for Local Authorities to increase amounts of fixed penalty for idling.   
cy-gb	Rydym yn cynnig cryfhau'r fframwaith deddfwriaethol presennol sy'n rheoli mynd i'r afael â’r arfer o adael injan cerbyd ffordd yn troi’n segur drwy ddarparu canllawiau i atal hynny, gan gynnwys pwerau disgresiwn i Awdurdodau Lleol gynyddu symiau'r gosb benodedig am adael injan cerbyd ffordd yn troi'n segur.  

en-gb	Through the Bill we are seeking to empower Local Authorities by enabling them to use increase the amounts of Fixed Penalty for idling.  
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn ceisio grymuso Awdurdodau Lleol drwy eu galluogi  i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd a chynyddu symiau'r Gosb Benodedig am wneud hynny. 

en-gb	We are also seeking to place a duty on Local Authorities to pay due regard to guidance on developing and implementing anti-idling measures, including the enforcement of anti-idling.     
cy-gb	Rydym hefyd yn ceisio gosod dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i roi sylw priodol i ganllawiau ar ddatblygu a gweithredu mesurau gorfodi i fynd i'r afael â’r arfer hwn. 

en-gb	Current legislative position
cy-gb	Y sefyllfa ddeddfwriaethol bresennol

en-gb	The current legislative framework governing idling vehicles is set out in the Road Traffic (Vehicle Emissions) (Fixed Penalty) (Wales) Regulations 2003.
cy-gb	Nodir y fframwaith deddfwriaethol presennol sy'n rheoli mynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd yn Rheoliadau Traffig Ffyrdd (Allyriadau Cerbydau) (Cosb Benodedig) (Cymru) 2003 .  

en-gb	 https://www.legislation.gov.uk/wsi/2003/300/contents/made 
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/wsi/2003/300/contents/made

en-gb	The regulations were made under section 87 of the Environment Act 1995 and came into force on 1 May 2003. 
cy-gb	Gwnaed y rheoliadau o dan adran 87 o Ddeddf yr Amgylchedd 1995 a daethant i rym ar 1 Mai 2003. 

en-gb	Both Scotland and England have their own corresponding regulations.       
cy-gb	Mae gan Loegr a'r Alban eu rheoliadau cyfatebol eu hunain.     

en-gb	Section 3 sets out where any part of the area of a Local Authority is designated as an Air Quality Management Area (AQMA), the Local Authority may apply to the Welsh Government to be a designated Local Authority.    
cy-gb	Mae adran 3 yn nodi pan fo unrhyw ran o ardal Awdurdod Lleol wedi'i dynodi'n Ardal Rheoli Ansawdd Aer (AQMA), caiff yr Awdurdod Lleol wneud cais i Lywodraeth Cymru i fod yn Awdurdod Lleol dynodedig.     

en-gb	Under section 6, a Local Authority may authorise its officers (provided they have passed a course of training on testing emissions from vehicles) to test vehicles for the purpose of determining whether an emissions offence is being or has been committed; to stop the commission of idling offences and to issue Fixed Penalty Notices if such offences are committed in its area.    
cy-gb	O dan adran 6, caiff Awdurdod Lleol awdurdodi ei swyddogion (ar yr amod ei fod wedi pasio cwrs hyfforddi ar brofi allyriadau o gerbydau) i brofi cerbydau at ddibenion penderfynu a yw trosedd allyriadau'n cael ei chyflawni neu wedi ei chyflawni; i atal troseddau segura llonydd ac i gyhoeddi Hysbysiadau Cosb Benodedig os cyflawnir troseddau o'r fath yn ei ardal.  

en-gb	Under section 7, emission offences and idling offences under section 42 of the Road  Traffic Act 1988 are prescribed as fixed penalty offences.   
cy-gb	O dan adran 7, mae troseddau allyriadau a throseddau segura llonydd o dan adran 42 o Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988 yn cael eu rhagnodi fel troseddau cosb benodedig.  

en-gb	Under section 8, an emissions offence carries a Fixed Penalty Notice of £60 while an idling offence carries a Fixed Penalty Notice of £20. 
cy-gb	O dan adran 8, mae trosedd allyriadau yn arwain at Hysbysiad Cosb Benodedig o £60, ac mae trosedd segura llonydd yn arwain at Hysbysiad Cosb Benodedig o £20. 

en-gb	Section 17 sets out if the Fixed Penalty Notices are not paid by the specified time, the amount of penalty can be increased. 
cy-gb	Mae adran 17 yn nodi, os na thelir yr Hysbysiadau Cosb Benodedig erbyn yr amser penodedig, y gellir cynyddu swm y gosb. 

en-gb	The penalty for an emissions offence can increase to £90 and the penalty for an idling offence can increase to £40. 
cy-gb	Gall y gosb am drosedd allyriadau gynyddu i £90 a gall y gosb am drosedd segura llonydd gynyddu i £40. 

en-gb	Under section 9, an authorised officer may carry out an emissions test immediately or, by way of deferral, require the test to be carried out at a later time but no later than 14 days later at a specified time and place.    
cy-gb	O dan adran 9, caiff swyddog awdurdodedig gynnal prawf allyriadau ar unwaith neu, drwy ohirio, ei gwneud hi'n ofynnol i'r prawf gael ei gynnal yn ddiweddarach ond heb fod yn hwyrach nag 14 diwrnod yn ddiweddarach ar adeg ac mewn lle penodol.  

en-gb	Under section 12, should a driver fail to stop the engine when requested to do so by an authorised officer, the driver is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 3 on the standard scale.    
cy-gb	O dan adran 12, os bydd gyrrwr yn methu â diffodd yr injan pan ofynnir iddo wneud hynny gan swyddog awdurdodedig, mae'r gyrrwr yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 3 ar y raddfa safonol.  

en-gb	The person to whom a Fixed Penalty Notice has been issued may request a hearing.  
cy-gb	Gall y person y rhoddwyd Hysbysiad Cosb Benodedig iddo ofyn am wrandawiad. 

en-gb	Also, a person issued with a Fixed Penalty Notice can apply to an appropriate authority for a reduction or a waiver and obtain either one subject to meeting certain specified conditions.   
cy-gb	Hefyd, gall person y rhoddwyd Hysbysiad Cosb Benodedig iddo wneud cais i awdurdod priodol am ostyngiad neu hawlildiad a chael y naill neu'r llall yn amodol ar fodloni amodau penodol.  

en-gb	A court order can be issued to recover unpaid Fixed Penalty Notices as these are covered by the Enforcement of Road Traffic Debts Order 1993.  
cy-gb	Gellir cyflwyno gorchymyn llys i adennill Hysbysiadau Cosb Benodedig heb eu talu gan fod y rhain yn dod o dan Orchymyn Gorfodi Dyledion Traffig Ffyrdd 1993.  

en-gb	In addition, a Penalty Charge Notice (PCN) could be issued in contravention of a Traffic Management Order under the Road Traffic Regulation Act 1984 – this means engine idling is considered to be a road traffic contravention and is subject to civil enforcement.  
cy-gb	Yn ogystal, gellid cyflwyno Hysbysiad Tâl Cosb (PCN) yn groes i Orchymyn Rheoli Traffig o dan Ddeddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 1984 – mae hyn yn golygu yr ystyrir bod  yn dramgwydd traffig ar y ffyrdd ac mae'n destun gorfodaeth sifil. 

en-gb	The PCN allows for charges of up to £80 – they are issued if an idling motorist does not turn off the engine after being asked and given time to comply.  
cy-gb	Mae'r PCN yn caniatáu ar gyfer taliadau o hyd at £80 – fe'u cyhoeddir os nad yw modurwr sy'n gadael i’r injan redeg yn diffodd yr injan ar ôl cael cais ac yn cael amser i gydymffurfio. 

en-gb	Legally, there is no time period specified in respect of the length of time for complying with the request to stop idling.      
cy-gb	Yn gyfreithiol, nid oes cyfnod o amser wedi'i bennu mewn perthynas â'r amser ar gyfer cydymffurfio â'r cais i roi'r gorau i redeg yr injan. 

en-gb	The current legal framework also extends to section 42 of the Road Traffic Act 1988.  
cy-gb	Mae'r fframwaith cyfreithiol presennol hefyd yn ymestyn i adran 42 o Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988. 

en-gb	The Act enforces rule 123 of the Highway Code which states: 
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn gorfodi rheol 123 o God y Ffordd Fawr sy'n nodi: 

en-gb	“You must not leave a vehicle engine running unnecessarily while the vehicle is stationary on a public road”. 
cy-gb	"Rhaid i chi beidio â gadael injan cerbyd yn rhedeg yn ddiangen tra bo'r cerbyd yn sefydlog ar ffordd gyhoeddus".

en-gb	Section 98 of the Road Vehicles (Construction and Use) Regulations 1986/1078 requires a driver to stop the engine of a vehicle when it is stationary so far as is necessary to prevent noise or exhaust emissions unless the vehicle is stationary because of traffic.   
cy-gb	Mae Adran 98 o Reoliadau Cerbydau Ffyrdd (Adeiladu a Defnyddio) 1986/1078 yn ei gwneud yn ofynnol i yrrwr atal injan cerbyd pan fo'n sefydlog cyn belled ag y bo angen i atal sŵn neu allyriadau egsost oni bai bod y cerbyd yn sefydlog oherwydd traffig. 

en-gb	Under section 42 of the Road Traffic Act 1988, such offences can be punished by a fine of £2,500 if the vehicle is a goods vehicle or adapted to carry more than 8 passengers or £1,000 otherwise (section 33 and Part 1 of Schedule 2 to the Road Traffic Act 1988).  
cy-gb	O dan adran 42 o Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988, gellir cosbi troseddau o'r fath drwy ddirwy o £2,500 os yw'r cerbyd yn gerbyd nwyddau neu wedi'i addasu i gludo mwy nag 8 teithiwr neu £1,000 fel arall (adran 33 a Rhan 1 o Atodlen 2 i Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988). 

en-gb	This Act does not cover private land.   
cy-gb	Nid yw'r Ddeddf hon yn cynnwys tir preifat. 

en-gb	Regulation 98(2) of the Road Vehicles (Construction and Use) Regulations 1986 as amended sets out the circumstances where vehicles are permitted to be stationary with the engine running – for example: 
cy-gb	Mae rheoliad 98(2) o Reoliadau Cerbydau Ffyrdd (Adeiladu a Defnyddio) 1986 fel y'u diwygiwyd yn nodi'r amgylchiadau pan ganiateir i gerbydau fod yn llonydd gyda'r peiriant yn rhedeg – er enghraifft:

en-gb	Where a vehicle is stationary owing to the necessities of traffic (when queuing, for example, at traffic lights) 
cy-gb	Pan fo cerbyd yn sefydlog oherwydd hanfodion traffig (wrth giwio, er enghraifft, wrth oleuadau traffig)

en-gb	Where an engine is run so that a fault can be traced and rectified 
cy-gb	Lle mae injan yn cael ei rhedeg fel y gellir olrhain a chywiro nam

en-gb	Where machinery on a vehicle requires the engine to be running (for the powering of refrigeration, for example, or compaction equipment on a refuse vehicle) 
cy-gb	Pan fo peiriannau ar gerbyd yn mynnu bod y peiriant yn rhedeg (ar gyfer pweru oergelloedd, er enghraifft, neu offer cywasgu ar gerbyd sbwriel)

en-gb	Case for change
cy-gb	Yr achos dros newid

en-gb	Road transport is a major source of air and noise pollution due to the growth in recent decades of road transport, including the uptake of diesel vehicles (which tend to emit harmful pollutants such as nitrogen oxides and particulate matter). 
cy-gb	Mae trafnidiaeth ffyrdd yn ffynhonnell llygredd aer a sŵn fawr oherwydd y twf mewn trafnidiaeth ffyrdd dros y degawdau diwethaf, gan gynnwys y defnydd o gerbydau disel (sy'n tueddu i ollwng llygryddion niweidiol megis ocsidiau nitrogen a deunydd gronynnol). 

en-gb	Even though the response to the COVID-19 pandemic has seen a reduction in road transport emissions, air quality is sensitive to a number of factors including weather and seasonal effects.       
cy-gb	Er bod yr ymateb i'r pandemig COVID-19 wedi gweld gostyngiad mewn allyriadau trafnidiaeth ffyrdd, mae ansawdd aer yn sensitif i amryw o ffactorau, gan gynnwys y tywydd ac effeithiau tymhorol.     

en-gb	There has been much academic and governmental interest over recent years in relation to the adoption and use of anti-idling measures as a management tool for contributing to the reduction of emissions and exposure.   
cy-gb	Bu llawer o ddiddordeb academaidd a llywodraethol dros y blynyddoedd diwethaf mewn perthynas â mabwysiadu a defnyddio mesurau i fynd i'r afael â segura llonydd fel offeryn rheoli ar gyfer cyfrannu at leihau allyriadau ac amlygiad.  

en-gb	We conducted a consultation on the Clean Air Plan between December 2019 and March 2020. 
cy-gb	Aethom ati i gynnal ymgynghoriad ar y Cynllun Aer Glân rhwng mis Rhagfyr 2019 a mis Mawrth 2020. 

en-gb	The consultation responses revealed a level of public concern about idling vehicles, including the potential impact on public health.   
cy-gb	Datgelodd yr ymatebion i'r ymgynghoriad lefel o bryder ymhlith y cyhoedd ynghylch segura llonydd, gan gynnwys yr effaith bosibl ar iechyd y cyhoedd.  

en-gb	Furthermore, during June 2020, the Welsh Government carried out a preliminary consultation with Local Authorities on proposals for the Clean Air Bill for Wales, including on anti-idling. 
cy-gb	At hynny, yn ystod mis Mehefin 2020, cynhaliodd Llywodraeth Cymru ymgynghoriad rhagarweiniol gydag Awdurdodau Lleol ar gynigion ar gyfer Bil Aer Glân i Gymru, gan gynnwys ar fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd. 

en-gb	Some Local Authorities supported the imposition of higher penalties for idling on the basis the current level of penalty is too low to make enforcement worthwhile. 
cy-gb	Roedd rhai Awdurdodau Lleol o blaid gosod cosbau uwch am segura llonydd ar sail y ffaith bod lefel bresennol y gosb yn rhy isel i wneud gorfodaeth yn werth chweil. 

en-gb	There were some Local Authorities who expressed concern about sustained, concentrated idling for periods of time in major transport hubs in towns/cities or in idling hotspots seeing spikes in air pollution. 
cy-gb	Mynegodd rhai Awdurdodau Lleol bryder ynghylch problemau parhaus a dwys am segura llonydd am gyfnodau o amser mewn canolfannau trafnidiaeth mawr mewn trefi/dinasoedd neu mewn mannau lle mae yna broblemau mawr yn arwain at gynnydd mewn llygredd aer. 

en-gb	A theme of the consultation responses was the concern over the potential impact of idling vehicles outside schools on children’s health.  
cy-gb	Un o themâu'r ymatebion i'r ymgynghoriad oedd y pryder ynghylch effaith bosibl segura llonydd y tu allan i ysgolion ar iechyd plant.  

en-gb	The desired outcome is for Local Authorities to have the opportunity to exercise their discretion in terms of choosing whether or not to exercise the power to introduce higher penalties for idling. 
cy-gb	Y canlyniad a ddymunir yw i Awdurdodau Lleol gael cyfle i arfer eu disgresiwn o ran dewis a ddylid arfer y pwer a nodir yn y cynigion presennol ai peidio (megis y pŵer i gyflwyno cosbau uwch am segura llonydd). 

en-gb	Local Authorities may choose to adopt this power under certain circumstances. 
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol ddewis mabwysiadu'r pwer yma  o dan rai amgylchiadau. 

en-gb	For instance where there are regular occurrences of concentrated and sustained idling. 
cy-gb	Er enghraifft, lle ceir achosion rheolaidd, dwys a pharhaus o segura llonydd. 

en-gb	This issue is particularly prominent in older vehicles which have less effective after treatment systems (where diesel exhaust emitted by the engine isn’t cleaned as well as in more modern vehicles prior to being relayed through the tailpipe to the air outside). 
cy-gb	Mae'r mater hwn yn arbennig o amlwg mewn cerbydau hŷn sydd â systemau ar ôl triniaeth llai effeithiol (lle nad yw'r mygdarth disel a ollyngir gan yr injan yn cael ei lanhau cystal ag mewn cerbydau mwy modern cyn cael ei drosglwyddo drwy'r bibell i'r aer y tu allan). 

en-gb	Local Authorities may wish to concentrate on occurrences, such as idling outside schools by older school transport service buses (especially as concern for children’s health is a common theme in relation to the impacts of idling); idling by older buses in city/town centre transport hubs (bus stations); idling by older taxis (for example, outside train stations); idling by older, private motor cars outside schools; idling by older, private motor cars outside shopping centres or level crossings.  
cy-gb	Efallai y bydd Awdurdodau Lleol am ganolbwyntio ar ddigwyddiadau, megis gadael injan bysiau hŷn sy’n darparu gwasanaeth cludiant i ysgolion yn segura’n llonydd y tu allan i ysgolion (yn enwedig gan fod pryder am iechyd plant yn thema gyffredin mewn perthynas ag effeithiau segura llonydd); gadael injan bysiau hŷn yn segura’n llonydd mewn canolfannau trafnidiaeth canol dinas/tref (gorsafoedd bysiau); gadael injan tacsis hŷn yn segura’n llonydd (er enghraifft, y tu allan i orsafoedd trên); gadael injan ceir modur preifat hŷn yn segura’n llonydd y tu allan i ysgolion; gadael ceir modur preifat hŷn yn segura’n llonydd y tu allan i ganolfannau siopa neu groesfannau.  

en-gb	We want to provide Local Authorities with a strengthened framework to tackle idling vehicles.                 
cy-gb	Rydym am ddarparu fframwaith cryfach o bwerau i Awdurdodau Lleol i fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd.               

en-gb	Proposed legislative change
cy-gb	Newid deddfwriaethol arfaethedig

en-gb	We propose to include the following provisions within the proposed Bill to: 
cy-gb	Rydym yn cynnig cynnwys y darpariaethau canlynol yn y Bil arfaethedig er mwyn: 

en-gb	impose a duty on Local Authorities to pay due regard to guidance on developing and implementing anti-idling measures, including the enforcement of anti-idling;  and 
cy-gb	gosod dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i roi sylw priodol i ganllawiau ar ddatblygu a gweithredu mesurau gorfodi i fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd;  a 

en-gb	empower Local Authorities to increase the amounts of fixed penalty for idling (to increase the deterrent effect).
cy-gb	galluogi Awdurdodau Lleol i gynyddu symiau'r gosb benodedig am segura llonydd (i gynyddu'r effaith ataliol).

en-gb	The provision of a strengthened framework of powers to enable Local Authorities to tackle idling would contribute to achieving progress in relation to creating sustainable places with more environmentally-friendly transport to support improved air quality and soundscapes.  
cy-gb	Byddai darparu fframwaith cryfach o bwerau i alluogi Awdurdodau Lleol i fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd yn cyfrannu at gyflawni cynnydd mewn perthynas â chreu lleoedd cynaliadwy gyda thrafnidiaeth fwy ecogyfeillgar i gefnogi gwell ansawdd aer a seinweddau.  

en-gb	The creation of sustainable places directly contributes to the achievement of the wellbeing goals under The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, such as the goal of a healthier Wales. 
cy-gb	Mae creu lleoedd cynaliadwy yn cyfrannu'n uniongyrchol at gyflawni'r nodau llesiant o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, megis y nod o Gymru iachach. 

en-gb	The application of anti-idling measures supported by a strengthened framework of powers will contribute to reducing emissions. 
cy-gb	Bydd defnyddio mesurau i atal segura llonydda a gefnogir gan fframwaith cryfach o bwerau yn cyfrannu at leihau allyriadau. 

en-gb	Poor air quality can have a disproportionate impact on the health and well-being of children, older people and other vulnerable people. 
cy-gb	Gall ansawdd aer gwael gael effaith anghymesur ar iechyd a llesiant plant, pobl hŷn a phobl eraill sy'n agored i niwed. 

en-gb	Contributing to the reduction of air pollution will have a direct and significant impact on improving human health.   
cy-gb	Bydd cyfrannu at leihau llygredd aer yn cael effaith uniongyrchol a sylweddol ar wella iechyd dynoliaeth.  

en-gb	Anti-idling measures can be most effective if included in a package of different but complementary measures, all with the purpose of preventing or reducing air pollution.  
cy-gb	Gall mesurau i atal segura llonydd fod yn fwyaf effeithiol os cânt eu cynnwys mewn pecyn o fesurau gwahanol ond ategol sydd â'r diben o atal neu leihau llygredd aer. 

en-gb	In this context, there can be potential for achieving cumulative reductions in emissions, over time, across a range of different measures applied in tandem.   
cy-gb	Yn y cyd-destun hwn, gall fod potensial i sicrhau gostyngiadau cronnol mewn allyriadau, dros amser, ar draws ystod o fesurau gwahanol a gymhwysir ar y cyd.  

en-gb	Consultation questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad

en-gb	Do you agree with the proposals relating to tackling engine idling? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion sy'n ymwneud â mynd i'r afael â segura llonydd? 

en-gb	What do you think are the advantages/disadvantages of the proposals?  
cy-gb	Yn eich barn chi, beth yw manteision/anfanteision y cynigion?  

en-gb	Can you suggest any additional approaches to tackle engine idling? 
cy-gb	Allwch chi awgrymu unrhyw ddulliau ychwanegol o fynd i'r afael â segura llonydd? 

en-gb	Do you have any evidence to present on the links between emissions and exposure in respect of idling?  
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw dystiolaeth i'w chyflwyno o'r cysylltiadau rhwng allyriadau ac amlygiad mewn perthynas â segura llonydd?  

en-gb	Tackling air pollution from domestic burning
cy-gb	Mynd i'r afael â llygredd aer sy’n deillio o losgi domestig

en-gb	Domestic burning (sometimes referred to as domestic combustion) is an umbrella term for residential heating (such as boilers or fireplaces), indoor and outdoor cooking, and the burning of household and garden waste. 
cy-gb	Mae llosgi domestig yn derm ymbarél ar gyfer gwresogi preswyl (megis boeleri neu leoedd tân), coginio dan do ac yn yr awyr agored a llosgi gwastraff cartref a gardd. 

en-gb	The focus of the legislative proposals described below are on the indoor burning of solid fuels (traditional house coal and wet wood). 
cy-gb	Mae'r cynigion deddfwriaethol a ddisgrifir isod yn canolbwyntio ar losgi tanwyddau solet dan do (glo tŷ traddodiadol a phren gwlyb). 

en-gb	We aim to reduce and, in time, eradicate all emissions from domestic burning of solid fuels. 
cy-gb	Rydym eisiau lleihau ac, yn y pen draw, dileu’r holl allyriadau o losgi domestig tanwyddau solet. 

en-gb	According to the National Atmospheric Emissions Inventory, emissions from the residential sector fell from 1990 to 2002. 
cy-gb	Yn ôl y Rhestr Allyriadau Atmosfferig Genedlaethol, bu gostyngiad yn yr allyriadau o'r sector preswyl rhwng 1990 a 2002. 

en-gb	This mirrored the decline in the use of coal for heating purposes. 
cy-gb	Roedd hyn yn adlewyrchu'r dirywiad yn y defnydd o lo at ddibenion gwresogi. 

en-gb	However, emissions from the residential sector are now back at 1990 levels. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae allyriadau o'r sector preswyl bellach wedi dychwelyd i lefelau 1990. 

en-gb	This increase is attributable in part to the increased use of wood as a source of heating for homes. 
cy-gb	Caiff y cynnydd hwn ei briodoli’n rhannol i'r defnydd cynyddol o bren fel tanwydd i wresogi cartrefi. 

en-gb	It is not certain what the precise contribution of domestic burning is to overall air pollution, but domestic burning is said to be the largest contributing source of the UK’s level of PM 2.5.   
cy-gb	Nid oes sicrwydd beth yw union gyfraniad llosgi domestig at lygredd aer cyffredinol, ond dywedir mai llosgi domestig yw'r ffynhonnell fwyaf sy'n cyfrannu at lefel PM 2.5 y DU.  

en-gb	We acknowledge some people may rely on solid fuels as the main means of heating their homes. 
cy-gb	Rydym yn cydnabod efallai fod rhai pobl yn dibynnu ar danwydd solet fel eu prif ddull o wresogi eu cartrefi. 

en-gb	This is why, in the short term, we want to implement measures to drastically reduce emissions without introducing a blanket ban. 
cy-gb	Dyna pam, yn y tymor byr, rydym am weithredu mesurau i leihau allyriadau'n sylweddol heb gyflwyno gwaharddiad cyffredinol. 

en-gb	However, in the majority of households, stoves or log burners complement other forms of heating (oil, gas or electricity) or are used purely for leisure purposes.     
cy-gb	Fodd bynnag, yn y rhan fwyaf o aelwydydd, mae stofiau neu losgwyr coed yn ategu mathau eraill o wresogi (olew, nwy neu drydan) neu'n cael eu defnyddio at ddibenion hamddena  yn unig.   

en-gb	Measures to reduce PM 2.5 also have potential to reduce levels of PM 10 , carbon monoxide, sulphur dioxide, volatile organic compounds, benzo(a)pyrene and other dioxins.   
cy-gb	Mae gan fesurau i leihau lefelau PM 2.5  y potensial hefyd i leihau lefelau PM 10 , gan gynnwys carbon monocsid, sylffwr deuocsid, cyfansoddion organig anweddol, bensopyren a deuocsinau eraill.  

en-gb	We established a Task and Finish Group in 2018 (comprising industry, fuel suppliers, Public Health Wales, Healthy Air Cymru, Local Authorities, HETAS and other organisations) to examine all available evidence to develop appropriate interventions.  
cy-gb	Rydym wedi sefydlu Grŵp Gorchwyl a Gorffen yn 2018 (sy'n cynnwys diwydiant, cyflenwyr tanwydd, Iechyd Cyhoeddus Cymru, Awyr Iach Cymru, Awdurdodau Lleol, HETAS a sefydliadau eraill) i archwilio'r holl dystiolaeth sydd ar gael i ddatblygu ymyriadau priodol.  

en-gb	Alongside this White Paper consultation, we are consulting on how we will tackle emissions from domestic burning. 
cy-gb	Ochr yn ochr â'r ymgynghoriad Papur Gwyn hwn, rydym yn ymgynghori ar sut y byddwn yn mynd i'r afael ag allyriadau sy'n deillio o losgi domestig. 

en-gb	This will include consideration of: 
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys ystyried: 

en-gb	prohibiting the sale of wet wood and traditional/bituminous house coal.
cy-gb	gwahardd gwerthu pren gwlyb a glo tŷ/pyg traddodiadol.

en-gb	regulatory powers to ensure only the most efficient appliances are available for purchase and installation by 2022. 
cy-gb	pwerau rheoleiddio er mwyn sicrhau mai’r offer mwyaf effeithlon yn unig fydd ar gael i’w prynu a’u gosod erbyn 2022. 

en-gb	This will include installation of second-hand appliances. 
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys gosod stofiau ail law. 

en-gb	regulatory powers to require the annual maintenance of domestic burning appliances by a certified professional, subject to review.
cy-gb	 pwerau rheoleiddio i'w gwneud hi’n ofynnol i offer llosgi domestig gael eu cynnal a’u cadw’n flynyddol gan weithiwr proffesiynol ardystiedig, yn amodol ar adolygiad. 

en-gb	establishing test standards for new manufactured solid fuels entering the market by 2024 to ensure they are compliant with appropriate regulations on smoke and sulphur emissions. 
cy-gb	sefydlu safonau profi ar gyfer tanwyddau solet newydd a gyflwynir i'r farchnad erbyn 2024 er mwyn sicrhau y byddant yn cydymffurfio â rheoliadau priodol yn ymwneud ag allyriadau sylffwr a mwg. 

en-gb	options to support households to ensure no-one slips into or remains in fuel poverty as a result of any prohibition on fuels or appliances, or an extension to the use of SCAs. 
cy-gb	opsiynau i gefnogi aelwydydd i sicrhau na fydd unrhyw un yn mynd i dlodi tanwydd neu’n aros mewn tlodi tanwydd o ganlyniad i wahardd tanwyddau neu offer, neu o ganlyniad i ymestyn y defnydd o SCAs. 

en-gb	Revisions to Smoke Control legislation
cy-gb	Diwygiadau i ddeddfwriaeth Rheoli Mwg

en-gb	The Clean Air (Wales) Bill sets out a proposal to amend the regime for Smoke Control to ease the enforcement burden on Local Authorities. 
cy-gb	Mae Bil Aer Glân (Cymru) yn nodi cynnig i ddiwygio'r gyfundrefn ar gyfer Rheoli Mwg er mwyn ysgafnhau'r baich ar Awdurdodau Lleol wrth orfodi'r rheoliadau. 

en-gb	In addition, we are seeking views on whether to mandate use of Smoke Control Orders in defined population areas and extension of the legislation to include outdoor burning. 
cy-gb	Yn ogystal, rydym yn gofyn am eich barn ynghylch a ddylid mandadu'r defnydd o Reoli Mwg mewn ardaloedd poblogaeth diffiniedig ac ymestyn y ddeddfwriaeth i gynnwys llosgi yn yr awyr agored. 

en-gb	Within a Smoke Control Area it is an offence to emit smoke from a chimney of a building (including domestic, residential or industrial premises) unless a fuel has been authorised for use or an appliance has been exempted for use in a Smoke Control Area. 
cy-gb	O fewn Ardal Rheoli Mwg, mae'n drosedd i allyrru mwg o simnai adeilad (gan gynnwys eiddo domestig, preswyl neu ddiwydiannol) oni bai bod tanwydd wedi'i awdurdodi i'w ddefnyddio neu fod offer wedi'i eithrio i'w ddefnyddio mewn Ardal Rheoli Mwg. 

en-gb	Smoke control legislation is currently consolidated in the Clean Air Act 1993. 
cy-gb	Mae deddfwriaeth rheoli mwg wedi'i chydgrynhoi ar hyn o bryd yn Neddf Aer Glân 1993. 

en-gb	Part 3 of the Clean Air Act 1993 covers the law on Smoke Control Orders and their designation. 
cy-gb	Mae Rhan 3 o Ddeddf Aer Glân 1993 yn ymdrin â'r gyfraith ar Orchmynion Rheoli Mwg a'u dynodiad. 

en-gb	Section 19 allows for the possibility of the Welsh Ministers expanding Smoke Control areas by directing Local Authorities to expand them to their whole area.  
cy-gb	Mae adran 19 yn caniatáu ar gyfer y posibilrwydd y bydd Gweinidogion Cymru yn ehangu ardaloedd Rheoli Mwg drwy gyfarwyddo ALlau i'w hehangu i'w hardal gyfan. 

en-gb	The Act aims to control emissions of dark smoke, grit, dust and fumes from a variety of sources, including industrial premises, furnaces etc.  
cy-gb	Nod y Ddeddf yw rheoli allyriadau mwg tywyll, graean, llwch a mygdarth o amrywiaeth o ffynonellau, gan gynnwys safleoedd diwydiannol, ffwrneisi ac ati.  

en-gb	Currently, Welsh Ministers have the power to make subordinate legislation to authorise the use of certain fuels in a Smoke Control Area (under section 20(6) of the Act) and to exempt certain appliances for use (under section 21(5)). 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae gan Weinidogion Cymru y pŵer i wneud is-ddeddfwriaeth i awdurdodi defnyddio tanwyddau penodol mewn Ardal Rheoli Mwg (o dan adran 20(6) o'r Ddeddf) ac i eithrio rhai offer ar gyfer cael eu defnyddio (o dan adran 21(5)). 

en-gb	Manufacturers submit their products for testing by technical advisers who subsequently recommend the products that can be placed on the market.   
cy-gb	Bydd gwneuthurwyr yn cyflwyno eu cynnyrch i'w profi gan gynghorwyr technegol sydd wedyn yn argymell y gellir cyflwyno’r cynhyrchion i’r farchnad.  

en-gb	There is a Wales-only provision within the UK Environment Bill which places a duty on Welsh Ministers to publish lists recording authorised fuels and exempted classes of fireplace. 
cy-gb	Mae darpariaeth i Gymru yn unig ym Mil Amgylchedd y DU sy'n gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i gyhoeddi rhestri ar gyfer cofnodi tanwyddau awdurdodedig a dosbarthiadau eithriedig o leoedd tân. 

en-gb	Once enacted, the Welsh Ministers’ power to make subordinate legislation in respect of authorised fuels and exempted classes of fireplace will be repealed. 
cy-gb	Ar ôl ei ddeddfu, bydd pŵer Gweinidogion Cymru i wneud is-ddeddfwriaeth mewn perthynas â thanwyddau awdurdodedig a dosbarthiadau eithriedig o leoedd tân yn cael ei ddiddymu. 

en-gb	Adopting published lists will bring Wales into line with England and Scotland.     
cy-gb	Bydd mabwysiadu rhestri cyhoeddedig yn sicrhau bod Cymru'n cyd-fynd â Lloegr a'r Alban.   

en-gb	This change will benefit businesses as the margin for error when recording fuels and appliances will be reduced; there will be less delay between testing the product and putting it on the market; and consumers will benefit as more products will enter the market sooner thereby increasing choice.  
cy-gb	Bydd y newid hwn o fudd i fusnesau oherwydd bydd y lwfans ansicrwydd wrth gofnodi tanwyddau ac offer yn cael ei leihau; bydd llai o oedi rhwng profi'r cynnyrch a'i gyflwyno ar y farchnad; a bydd defnyddwyr yn elwa gan y bydd mwy o gynhyrchion yn cael eu cyflwyno i’r farchnad yn gynt, gan gynyddu'r dewis. 

en-gb	Smoke control is currently limited to appliances installed indoors, such as log burners and stoves.  
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae rheoli mwg wedi'i gyfyngu i offer sydd wedi'u gosod dan do, megis llosgwyr coed a stofiau. 

en-gb	No consideration is currently given to the impact on air quality of appliances which burn solid fuels outdoors (barbecues, pizza ovens etc.) or of the impact of the fuels which are used outdoors. 
cy-gb	Ni roddir unrhyw ystyriaeth ar hyn o bryd i effaith offer sy'n llosgi tanwyddau solet yn yr awyr agored (barbeciws, ffyrnau pizza ac ati) neu effaith y tanwyddau a ddefnyddir yn yr awyr agored ar ansawdd aer. 

en-gb	While the Clean Air Act 1993, Parts 1 and 2 address emissions of smoke, grit and dust, including from industrial and trade premises and furnaces. There are currently no proposals to consolidate this legislation into the Bill. 
cy-gb	Er bod Rhannau 1 a 2 o Ddeddf Aer Glân 1993 yn mynd i'r afael ag allyriadau mwg, graean a llwch, gan gynnwys o safleoedd diwydiannol a masnach a ffwrneisiau, nid oes unrhyw gynigion ar hyn o bryd i atgyfnerthu'r ddeddfwriaeth hon yn y Bil. 

en-gb	Other existing (permitting) legislation addresses commercial/industrial combustion and we will continue to explore with Defra whether further amendments are required to the legislation. 
cy-gb	Mae deddfwriaeth (caniatáu) arall sy'n bodoli eisoes yn mynd i'r afael â llosgi masnachol/diwydiannol, a byddwn yn parhau i archwilio gyda Defra a oes angen diwygiadau pellach i'r ddeddfwriaeth.  

en-gb	Statutory nuisance legislation under the Environmental Protection Act 1990 tackles incidents of smoke, fumes, gases, dust and odour emitted from premises. 
cy-gb	Mae deddfwriaeth niwsans statudol o dan Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990 yn mynd i'r afael ag achosion o fwg, mygdarthau, nwyon, llwch ac arogleuon a ollyngir o eiddo. 

en-gb	The legislation does not specifically address outdoor burning appliances.   
cy-gb	Nid yw’r ddeddfwriaeth yn mynd i’r afael ag offer llosgi yn yr awyr agored yn benodol.  

en-gb	Where a Local Authority declares a Smoke Control Area, the emission of smoke from a chimney becomes an offence.  
cy-gb	Pan fo awdurdod lleol yn datgan Ardal Rheoli Mwg, mae allyrru mwg o simnai yn dod yn drosedd. 

en-gb	However, prosecution is difficult as it is costly and timeconsuming, and defences can be used (such as the use of an authorised fuel/exempted class of fireplace). 
cy-gb	Fodd bynnag, mae'n anodd erlyn: mae'n gostus ac yn cymryd llawer o amser; gellir defnyddio amddiffyniadau (megis defnyddio tanwydd awdurdodedig/dosbarth eithriedig o le tân); 

en-gb	With no power of entry for Local Authorities, enforcement becomes challenging.  
cy-gb	a heb bŵer mynediad i Awdurdodau Lleol, mae gorfodi'n gallu bod yn anodd.  

en-gb	Current work on Smoke Control in relation to the Bill
cy-gb	Gwaith presennol ar Reoli Mwg mewn perthynas â'r Bil

en-gb	We have issued a series of questions for Local Authorities in Wales to gather information and evidence in relation to this issue. 
cy-gb	Rydym wedi cyhoeddi cyfres o gwestiynau i Awdurdodau Lleol yng Nghymru fel y gallant gasglu gwybodaeth a thystiolaeth mewn perthynas â'r mater hwn. 

en-gb	In response, Local Authorities identified there was no requirement to review the need for a Smoke Control Order, and those Local Authorities which have such orders in place have found it difficult to enforce. 
cy-gb	Mewn ymateb, nododd Awdurdodau Lleol nad oedd gofyniad i adolygu'r angen am Orchymyn Rheoli Mwg, ac mae'r Awdurdodau Lleol hynny sydd â gorchmynion o'r fath ar waith wedi ei chael hi'n anodd eu gorfodi. 

en-gb	Proposals for inclusion in the Bill
cy-gb	Cynigion i'w cynnwys yn y Bil

en-gb	Include Smoke Control legislation, consolidating legislation from the Clean Air Act 1993, Part 3. 
cy-gb	Cynnwys deddfwriaeth Rheoli Mwg yn y Bil, gan gyfuno deddfwriaeth o Ddeddf Aer Glân 1993, Rhan 3. 

en-gb	Also changing the offence regime from criminal to civil. 
cy-gb	Hefyd, newid y gyfundrefn droseddau o gam troseddol i gam sifil. 

en-gb	Mandate the application of Smoke Control Orders in all urban areas which meet specific criteria, to be defined in the Bill. 
cy-gb	Mandadu'r defnydd o Orchmynion Rheoli Mwg ym mhob ardal drefol sy'n bodloni meini prawf penodol, i'w ddiffinio yn y Bil. 

en-gb	Include a requirement for Local Authorities to review Smoke Control Areas on a regular basis, in terms of instituting or rescinding a Smoke Control Order. 
cy-gb	Cynnwys gofyniad i Awdurdodau Lleol adolygu Ardaloedd Rheoli Mwg yn rheolaidd, o ran sefydlu neu ddiddymu Gorchymyn Rheoli Mwg. 

en-gb	Include outdoor combustion within Smoke Control Areas, to include bonfires. 
cy-gb	Dylid cynnwys llosgi yn yr awyr agored mewn Ardaloedd Rheoli Mwg, i gynnwys coelcerthi. 

en-gb	 Introduce an online list of authorised fuels for use in outdoor appliances. 
cy-gb	Cyflwyno rhestr ar-lein o danwyddau awdurdodedig i'w defnyddio mewn offer awyr agored. 

en-gb	During the COVID-19 crisis, a number of complaints were received by Local Authorities, Welsh Government and Welsh Ministers, regarding the health impacts of burning garden waste. 
cy-gb	Yn ystod argyfwng COVID-19, derbyniwyd amryw o gwynion, gan Awdurdodau Lleol, Llywodraeth Cymru a Gweinidogion Cymru, ynghylch effeithiau llosgi gwastraff gardd ar iechyd. 

en-gb	There is clearly an issue, but presently Local Authorities have no powers to ban bonfires. 
cy-gb	Mae'n amlwg bod problem ond, ar hyn o bryd, nid oes gan Awdurdodau Lleol unrhyw bwerau i wahardd coelcerthi. 

en-gb	Extension of Smoke Control legislation to outdoor burning would allow for inclusion of bonfires, and their more effective control.  
cy-gb	Byddai ymestyn deddfwriaeth Rheoli Mwg i losgi yn yr awyr agored yn caniatáu cynnwys coelcerthi, ac yn fodd o’u rheoli'n fwy effeithiol.  

en-gb	Extension of Smoke Control coverage, and linking it to population density or other criteria would be a significant tool in reducing the impact of air pollution produced by domestic burning. 
cy-gb	Byddai ymestyn cwmpas Rheoli Mwg, a'i gysylltu â dwysedd y boblogaeth neu feini prawf eraill, yn arf sylweddol i leihau effaith llygredd aer a gynhyrchir o ganlyniad i losgi domestig. 

en-gb	Enforcement would remain through Local Authority action, by civil proceedings. 
cy-gb	Byddai gorfodaeth yn parhau ar ffurf gweithredu gan Awdurdodau Lleol, drwy achosion sifil. 

en-gb	This lowers the burden of proof and will make remedial action more straightforward. 
cy-gb	Mae hyn yn gostwng y baich prawf a bydd yn gwneud camau adferol yn symlach. 

en-gb	A similar approach is being adopted for England under the UK Environment (Principles and Governance) Bill. 
cy-gb	Mae dull tebyg yn cael ei fabwysiadu ar gyfer Lloegr o dan Fil yr Amgylchedd (Egwyddorion a Llywodraethu). 

en-gb	Consultation Questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad 

en-gb	Do you agree with the proposal to transpose Part 3 of the Clean Air Act 1993 (Smoke Control) into Welsh legislation?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i drosi Rhan 3 o Ddeddf Aer Glân 1993 (Rheoli Mwg) i ddeddfwriaeth Cymru?  

en-gb	Are there any other aspects of the Clean Air Act 1993 which you would consider appropriate for inclusion within Welsh legislation? 
cy-gb	A oes unrhyw agweddau eraill ar Ddeddf Aer Glân 1993 y byddech chi'n eu hystyried yn briodol i'w cynnwys yn neddfwriaeth Cymru? 

en-gb	Do you agree changing the enforcement regime from criminal to civil action will assist in improving enforcement? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y bydd newid y drefn orfodi o gamau troseddol i gamau sifil yn helpu i wella gorfodaeth? 

en-gb	Would you agree in light of the evidence there should be a presumption in favour of Smoke Control, at a minimum in urban areas? 
cy-gb	A fyddech chi'n cytuno, yng ngoleuni'r dystiolaeth, y dylid rhagdybio o blaid Rheoli Mwg, mewn ardaloedd trefol o leiaf? 

en-gb	Empowering workforces to tackle air pollution
cy-gb	Grymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer

en-gb	We intend to produce cross sector guidance to empower workforces across Wales to tackle air pollution. 
cy-gb	Rydym yn bwriadu cynhyrchu canllawiau traws-sector i rymuso gweithluoedd ledled Cymru i fynd i'r afael â llygredd aer. 

en-gb	It is expected this guidance will deliver air quality, health and decarbonisation benefits simultaneously.   
cy-gb	Disgwylir y bydd y canllawiau hyn yn sicrhau manteision o ran ansawdd aer, iechyd a datgarboneiddio ar yr un pryd.  

en-gb	Through the Bill we are seeking to produce new guidance to empower workforces to tackle air pollution. 
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn ceisio cynhyrchu canllawiau newydd i rymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer. 

en-gb	We are consulting on whether to have the guidance on a statutory footing, which would place a duty on public, private and voluntary bodies to report progress (every 6 months) and to be accountable for their responsibilities.            
cy-gb	Rydym yn ymgynghori ynghylch a ddylai canllawiau fod ar sail statudol, a fyddai'n gosod dyletswydd ar gyrff cyhoeddus, preifat a gwirfoddol i adrodd ar gynnydd (bob 6 mis) ac i fod yn atebol am eu cyfrifoldebau.          

en-gb	In April 2018, the Welsh Government and Public Health Wales published ‘Advice for NHS Wales staff - Working together to reduce outdoor air pollution, risks and inequalities’.
cy-gb	Ym mis Ebrill 2018, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru ‘Cyngor i staff GIG Cymru – Gweithio gyda'n gilydd i leihau llygredd aer awyr agored, risgiau ac anghydraddoldebau ’:  

en-gb	https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019 - 06/working - together - to - reduce outdoor - air - pollution - risks - and - inequalities.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019 - 06/gweithio - gydan - gilydd - i leihau - llygredd - aer - awyr - agored - risgiau - ac - anghydraddoldebau.pdf

en-gb	This guidance complements existing air quality responsibilities and uses four principles to influence, communicate and champion air quality improvement within and beyond the NHS:  
cy-gb	Mae'r canllawiau hyn yn ategu cyfrifoldebau sy’n bodoli eisoes o ran ansawdd aer ac yn defnyddio pedair egwyddor i ddylanwadu, cyfathrebu a hyrwyddo gwelliannau i ansawdd aer o fewn y GIG a thu hwnt:  

en-gb	supporting others to assess and appropriately prioritise air pollution in local areas;  
cy-gb	cynorthwyo eraill i asesu llygredd aer a rhoi blaenoriaeth briodol iddo mewn ardaloedd lleol;  

en-gb	engaging senior local decision-makers to take local action on air pollution;   communicating with the public (including patients) about local air pollution; and    championing air quality improvement both outside and inside their organisations. 
cy-gb	ymgysylltu â phenderfynwyr lleol lefel uchel i weithredu’n lleol mewn perthynas â llygredd aer; cyfathrebu â'r cyhoedd (gan gynnwys cleifion) ynghylch llygredd aer lleol; a  hyrwyddo gwelliannau ansawdd aer y tu allan a'r tu mewn i'w sefydliadau. 

en-gb	This guidance is non-statutory and very few of the actions suggested are unique to the NHS. 
cy-gb	Mae'r canllawiau hyn yn anstatudol, gydag ychydig iawn o'r camau gweithredu a awgrymir yn unigryw i'r GIG. 

en-gb	The majority are equally relevant to other public and private bodies, including voluntary organisations.   
cy-gb	Mae’r rhan fwyaf yr un mor berthnasol i gyrff cyhoeddus a phreifat eraill, yn cynnwys sefydliadau gwirfoddol.  

en-gb	The Welsh Government proposes to extend and maximise the reach and impact of the health guidance so it applies to other parts of the public sector, including the private and voluntary sectors.  
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cynnig ymestyn a chynyddu cyrhaeddiad ac effaith y canllawiau iechyd i'r eithaf fel eu bod yn berthnasol i rannau eraill o'r Sector Cyhoeddus, gan gynnwys y sectorau preifat a gwirfoddol. 

en-gb	In addition, the Welsh Government proposes to place the enhanced guidance on a statutory footing.    
cy-gb	Yn ogystal, mae Llywodraeth Cymru yn cynnig rhoi'r canllawiau uwch ar sail statudol.  

en-gb	Case for change
cy-gb	Yr achos dros newid

en-gb	The intended effect of the proposal is to achieve a society in which improving air quality becomes everyone’s business. 
cy-gb	Effaith fwriedig y cynnig yw sicrhau cymdeithas lle mae gwella ansawdd aer yn dod yn fusnes i bawb. 

en-gb	Improving air quality benefits everyone from workers in the workplace who work in healthier, safer workplaces to communities more widely. 
cy-gb	Mae gwella ansawdd aer o fudd i bawb, o weithwyr yn y gweithle sy'n gweithio mewn gweithleoedd iachach a mwy diogel i gymunedau yn fwy eang. 

en-gb	The guidance can empower workforces to tackle air pollution in a variety of different ways.   
cy-gb	Gall y canllawiau rymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer mewn pob math o wahanol ffyrdd.  

en-gb	Air pollution has various sources.  
cy-gb	Mae gan lygredd aer amryw o ffynonellau. 

en-gb	Everyone is affected by air pollution and it is essential to take action on a cross-sector basis across Wales to improve air quality. 
cy-gb	Mae llygredd aer yn effeithio ar bawb ac mae'n hanfodol gweithredu ar sail traws-sector ledled Cymru i wella ansawdd aer. 

en-gb	It is important to acknowledge local action is required on a pan-Wales basis. 
cy-gb	Mae'n bwysig cydnabod bod angen gweithredu'n lleol ar sail Cymru gyfan. 

en-gb	Wales-wide data can conceal localised problems which emerge from significant small-area concentrations leading to increased exposure and consequent health impacts. 
cy-gb	Gall data ledled Cymru guddio problemau lleol sy'n deillio o grynodiadau ardal fach sylweddol sy'n arwain at amlygiad ac effeithiau canlyniadol ar iechyd. 

en-gb	Tackling air pollution is everyone’s business and it is vital to have workforces engaged in tackling air pollution on a cross-sectoral basis spanning the public, private and voluntary sectors. 
cy-gb	Mae mynd i'r afael â llygredd aer yn fusnes i bawb ac mae'n hanfodol bod gweithluoedd yn cyfrannu at fynd i'r afael â llygredd aer ar sail traws-sector sy'n rhychwantu'r sectorau cyhoeddus, preifat a gwirfoddol. 

en-gb	In this regard, leadership can be provided by employers and employees.                    
cy-gb	Yn hyn o beth, gall cyflogwyr a gweithwyr cyflogedig ddarparu arweiniad.                  

en-gb	Proposed legislative change
cy-gb	Newid deddfwriaethol arfaethedig

en-gb	The proposals are: 
cy-gb	Y cynigion yw: 

en-gb	to include a provision in the Bill placing the guidance on a statutory footing so it applies to the public sector (NHS Wales; Natural Resources Wales; Local Authorities), including the private and  voluntary sectors   
cy-gb	cynnwys darpariaeth yn y Bil sy'n gosod y canllawiau ar sail statudol fel eu bod yn gymwys i'r sector cyhoeddus (GIG Cymru; Cyfoeth Naturiol Cymru; Awdurdodau Lleol) a'r sectorau preifat a gwirfoddol  

en-gb	to make it a statutory duty for stakeholders from the public, private and voluntary sectors to report on progress (every 6 months) and to be accountable for their actions/responsibilities to the Welsh Government (The Air Quality in Wales website could be used as a reporting mechanism for the public, private and voluntary sectors).   
cy-gb	gosod dyletswydd statudol ar randdeiliaid o'r Sectorau Cyhoeddus a Gwirfoddol i adrodd ar gynnydd (bob 6 mis) a bod yn atebol am eu gweithredoedd/cyfrifoldebau i Lywodraeth Cymru (Gellid defnyddio gwefan Ansawdd Aer yng Nghymru fel mecanwaith adrodd ar gyfer y sectorau Cyhoeddus, Preifat a Gwirfoddol).  

en-gb	The aim of the guidance would be to promote and enhance awareness of the sources of air pollution and provide advice on how to tackle them. 
cy-gb	Nod y canllawiau fyddai hyrwyddo a gwella ymwybyddiaeth o ffynonellau llygredd aer a rhoi cyngor ar sut i fynd i'r afael â nhw. 

en-gb	The sources of air pollution are: 
cy-gb	Dyma'r ffynonellau llygredd aer: 

en-gb	mobile (cars, engine idling, trucks etc.) 
cy-gb	pethau sy'n symud (ceir, injan yn segura’n llonydd, tryciau ac ati.) 

en-gb	stationary (power plants, oil refineries, industrial facilities and factories)  area sources (including agricultural areas or wood burning fireplaces)  
cy-gb	pethau sefydlog (gweithfeydd pŵer, purfeydd olew, cyfleusterau diwydiannol a ffatrïoedd) ffynonellau ardal, megis ardaloedd amaethyddol neu leoedd tân sy'n llosgi coed.  

en-gb	A major source of outdoor air pollution is road transport and workforces can play a part in moving away from the use of the private motor vehicle and adopting active travel or using public transport. 
cy-gb	Un o brif ffynonellau llygredd aer awyr agored yw trafnidiaeth ffyrdd, a gall gweithluoedd gyfrannu at symud oddi wrth ddefnyddio'r cerbyd modur preifat a mabwysiadu teithio llesol neu ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. 

en-gb	There is also a role for workforces to play in reducing indoor air pollution (especially in respect of chemicals and fireplaces). 
cy-gb	Mae rôl i weithluoedd hefyd o ran lleihau llygredd aer dan do (yn enwedig mewn perthynas â chemegion a lleoedd tân). 

en-gb	The aim is to link improvement in air quality to decarbonisation by reducing emissions from agriculture; buildings; industry; the fluorinated gases sector; the power sector; waste; and transport.             
cy-gb	Y nod yw cysylltu gwelliant mewn ansawdd aer â datgarboneiddio drwy leihau allyriadau o amaethyddiaeth; adeiladau; diwydiant; y sector nwyon wedi'u fflworeiddio; y sector pŵer; gwastraff; a thrafnidiaeth.           

en-gb	Representatives from all sectors could work with employers and employees to promote behaviour change within the workplace (for example, encouraging active travel with incentives for its uptake or promoting the use of cleaner organisational vehicles). 
cy-gb	Gallai cynrychiolwyr o bob sector weithio gyda chyflogwyr a gweithwyr cyflogedig i hyrwyddo newid ymddygiad yn y gweithle (er enghraifft, annog teithio llesol gyda chymhellion i'w ddefnyddio neu hyrwyddo'r defnydd o gerbydau sefydliadol glanach). 

en-gb	They could also engage with local decision-makers on such matters as the creation of green spaces or green infrastructure; or using spatial planning policy to build high-density buildings close to transport hubs. 
cy-gb	Gallent ymgysylltu hefyd â'r rhai sy'n gwneud penderfyniadau lleol ar faterion megis creu mannau gwyrdd neu seilwaith gwyrdd; neu ddefnyddio polisi cynllunio gofodol i adeiladu adeiladau dwysedd uchel yn agos at ganolfannau trafnidiaeth. 

en-gb	Applying the guidance on an inter-sectoral basis has the potential to encourage collaboration on improving air quality linked to decarbonisation between different sectors.   
cy-gb	Mae gan y broses o gymhwyso'r canllawiau ar sail ryng-sector y potensial i annog cydweithio ar wella ansawdd aer sy'n gysylltiedig â datgarboneiddio rhwng gwahanol sectorau.  

en-gb	Empowering workforces to tackle air pollution linked to decarbonisation feeds into the well-being goals under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, such as a globally responsible Wales (which contributes to global well-being through environmental protection); a healthier Wales (where people’s health is maximised and people have the opportunity to make choices which benefit future health); and a prosperous Wales (where improved health reduces social costs and benefits the economy through better productivity amongst the working population). 
cy-gb	Mae grymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer sy'n gysylltiedig â datgarboneiddio yn bwydo i mewn i'r nodau llesiant o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, megis Cymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang (sy'n cyfrannu at lesiant byd-eang drwy warchod yr amgylchedd); Cymru iachach (lle mae iechyd pobl yn cael ei gynyddu i'r eithaf a phobl yn cael cyfle i wneud dewisiadau sydd o fudd i iechyd yn y dyfodol); a Chymru ffyniannus (lle mae gwell iechyd yn lleihau costau cymdeithasol ac yn fanteisiol i'r economi yn sgil gwell cynhyrchiant ymhlith y boblogaeth sy'n gweithio). 

en-gb	In these ways, the guidance is linked to tackling the climate emergency and promoting our green recovery.             
cy-gb	Yn y ffyrdd hyn, mae'r canllawiau'n gysylltiedig â mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a hyrwyddo ein hadferiad gwyrdd.           

en-gb	Consultation Questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad 

en-gb	Do you agree with the proposals? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion? 

en-gb	What are the advantages/disadvantages of the proposals? 
cy-gb	Beth yw manteision/anfanteision y cynigion? 

en-gb	In what other ways or by whom could the guidance be delivered?  
cy-gb	Ym mha ffyrdd eraill y gellid darparu'r canllawiau, neu gan bwy?  

en-gb	Please provide detail. 
cy-gb	Rhowch fanylion. 

en-gb	What would be best way(s) for stakeholders to report progress to the Welsh Government? 
cy-gb	Beth fyddai'r ffordd orau i randdeiliaid adrodd ar gynnydd i Lywodraeth Cymru? 

en-gb	Do you have any additional points to make? 
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw bwyntiau ychwanegol i'w gwneud? 

en-gb	Annex 1 - Timetable of legislation
cy-gb	Atodiad 1 - Amserlen y ddeddfwriaeth

en-gb	These are the estimated timelines for delivery of the Clean Air Bill, Act and regulation. 
cy-gb	Dyma'r amserlenni bras ar gyfer cyflawni'r Bil Aer Glân, y Ddeddf a'r rheoliad. 

en-gb	These dates maybe subject to change.  
cy-gb	Efallai y bydd y dyddiadau hyn yn newid.  

en-gb	Description
cy-gb	Disgrifiad

en-gb	Expected dates
cy-gb	Dyddiadau disgwyliedig

en-gb	White Paper consultation  
cy-gb	Ymgynghoriad ar y Papur Gwyn

en-gb	January – March 2021 
cy-gb	Ionawr – Mawrth 2021

en-gb	Consultation Analysis 
cy-gb	Dadansoddiad o'r Ymgynghoriad

en-gb	April- May 2021 
cy-gb	Ebrill - Mai 2021

en-gb	Evidence gathering  
cy-gb	Casglu tystiolaeth

en-gb	June – December 2021 
cy-gb	Mehefin – Rhagfyr 2021

en-gb	Bill drafting commencement  
cy-gb	Cychwyn drafftio'r Bil

en-gb	April 2022 
cy-gb	Ebrill 2022

en-gb	Bill laid  
cy-gb	Gosod y Bil

en-gb	To be confirmed 
cy-gb	I'w gadarnhau

en-gb	Act royal assent 
cy-gb	Cael cydsyniad brenhinol ar gyfer y Bil

en-gb	To be confirmed 
cy-gb	I'w gadarnhau

en-gb	Regulation set 
cy-gb	Gosod y rheoliad

en-gb	No later than 24 months following the Bill 
cy-gb	Heb fod yn hwyrach na 24 mis ar ôl y Bil

en-gb	Annex 2 - Consultation questions
cy-gb	Atodiad 2 - Cwestiynau'r ymgynghoriad

en-gb	1. 
cy-gb	1. 

en-gb	Do you agree with the proposal to create a requirement within the Bill for a Welsh Clean Air Plan or Strategy to be reviewed and published at least every 5 years?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i greu gofyniad yn y Bil i Gynllun neu Strategaeth Aer Glân i Gymru gael ei adolygu a'i gyhoeddi bob 5 mlynedd o leiaf?  

en-gb	If not, please provide details 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion 

en-gb	2. 
cy-gb	2. 

en-gb	Do you agree with the proposed timescales for the review of the Clean Air Plan or Strategy?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r amserlenni arfaethedig ar gyfer adolygu'r Cynllun neu'r Strategaeth Aer Glân?  

en-gb	If not, please provide detail. 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion. 

en-gb	3. 
cy-gb	3. 

en-gb	Do you agree Welsh Government should introduce a framework to set new air quality targets? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y dylai Llywodraeth Cymru gyflwyno fframwaith i osod targedau ansawdd aer newydd? 

en-gb	4. 
cy-gb	4. 

en-gb	Do you agree with the proposed air quality target setting framework? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r fframwaith arfaethedig ar gyfer pennu targedau ansawdd aer? 

en-gb	If not, please provide evidence to support your answer, if available 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch dystiolaeth i gefnogi eich ateb, os yw ar gael 

en-gb	5. 
cy-gb	5. 

en-gb	Do you agree there is a need to clarify and strengthen legislation? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno bod angen egluro a chryfhau deddfwriaeth? 

en-gb	If so, do you agree with the approach outlined?  
cy-gb	Os felly, ydych chi'n cytuno â'r dull a amlinellwyd?  

en-gb	6. 
cy-gb	6. 

en-gb	Do you think a mutually agreed compliance date on a case by case basis will help to achieve air quality improvements in AQMAs, in the soonest possible time? 
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y bydd dyddiad cydymffurfio y cytunir arno gan y naill barti a'r llall fesul achos yn helpu i gyflawni gwelliannau ansawdd aer mewn AQMAs, cyn gynted ag y bo modd? 

en-gb	Please provide detail.  
cy-gb	Rhowch fanylion.  

en-gb	7. 
cy-gb	7. 

en-gb	How can we ensure the ‘partners’ concept improves and supports collaboration in improving air quality?  
cy-gb	Sut y gallwn sicrhau bod y cysyniad 'partneriaid' yn gwella ac yn cefnogi cydweithio i wella ansawdd aer?  

en-gb	8. 
cy-gb	8. 

en-gb	Will these proposals collectively help to deliver a more proactive and prevention focused LAQM regime? 
cy-gb	A fydd y cynigion hyn gyda'i gilydd yn helpu i ddarparu cyfundrefn LAQM fwy rhagweithiol ac sy'n canolbwyntio mwy ar atal? 

en-gb	9. 
cy-gb	9. 

en-gb	Do you think the proposals would support the efficient and effective roll-out of Clean Air Zones / Low Emission Zones in Wales? 
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y byddai'r cynigion yn cefnogi cyflwyno Parthau Aer Glân / Parthau Allyriadau Isel yng Nghymru yn effeithlon ac yn effeithiol? 

en-gb	10. 
cy-gb	10. 

en-gb	Do you believe revenue raised through trunk road charges should be available for purposes other than to support local transport policies (please specify)? 
cy-gb	Ydych chi'n credu y dylai refeniw a godir drwy daliadau cefnffyrdd fod ar gael at ddibenion heblaw am gefnogi polisïau trafnidiaeth lleol (nodwch)? 

en-gb	11. 
cy-gb	11. 

en-gb	Do you agree with the proposals relating to tackling engine idling? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion sy'n ymwneud â mynd i'r afael â segura llonydd? 

en-gb	12. 
cy-gb	12. 

en-gb	What do you think are the advantages/disadvantages of the proposals?  
cy-gb	Yn eich barn chi, beth yw manteision/anfanteision y cynigion?  

en-gb	13. 
cy-gb	13. 

en-gb	Can you suggest any additional approaches to tackle engine idling? 
cy-gb	Allwch chi awgrymu unrhyw ddulliau ychwanegol o fynd i'r afael â segura llonydd? 

en-gb	14. 
cy-gb	14. 

en-gb	Do you have any evidence to present on the links between emissions and exposure in respect of idling?  
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw dystiolaeth i'w chyflwyno o'r cysylltiadau rhwng allyriadau ac amlygiad mewn perthynas â segura llonydd?  

en-gb	15. 
cy-gb	15. 

en-gb	Do you agree with the proposal to transpose Part 3 of the Clean Air Act 1993 (Smoke Control) into Welsh legislation?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i drosi Rhan 3 o Ddeddf Aer Glân 1993 (Rheoli Mwg) i ddeddfwriaeth Cymru?  

en-gb	16. 
cy-gb	16. 

en-gb	Are there any other aspects of the Clean Air Act which you would consider appropriate for inclusion within Welsh legislation? 
cy-gb	A oes unrhyw agweddau eraill ar y Ddeddf Aer Glân y byddech chi'n ystyried eu bod yn briodol i'w cynnwys yn neddfwriaeth Cymru? 

en-gb	17. 
cy-gb	17. 

en-gb	Do you agree changing the enforcement regime from criminal to civil action will assist in improving enforcement? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y bydd newid y drefn orfodi o gamau troseddol i gamau sifil yn helpu i wella gorfodaeth? 

en-gb	18. 
cy-gb	18. 

en-gb	Would you agree in light of the evidence there should be a presumption in favour of Smoke Control, at a minimum in urban areas? 
cy-gb	A fyddech chi'n cytuno, yng ngoleuni'r dystiolaeth, y dylid rhagdybio o blaid Rheoli Mwg, mewn ardaloedd trefol o leiaf? 

en-gb	19. 
cy-gb	19. 

en-gb	Do you agree with the proposals? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion? 

en-gb	20. 
cy-gb	20. 

en-gb	What are the advantages/disadvantages of the proposals? 
cy-gb	Beth yw manteision/anfanteision y cynigion? 

en-gb	21. 
cy-gb	21. 

en-gb	In what other ways or by whom could the guidance be delivered?  
cy-gb	Ym mha ffyrdd eraill y gellid darparu'r canllawiau, neu gan bwy?  

en-gb	Please provide detail. 
cy-gb	Rhowch fanylion. 

en-gb	22. 
cy-gb	22. 

en-gb	What would be best way(s) for stakeholders to report progress to the Welsh Government? 
cy-gb	Beth fyddai'r ffordd orau i randdeiliaid adrodd ar gynnydd i Lywodraeth Cymru? 

en-gb	23. 
cy-gb	23. 

en-gb	Do you have any additional points to make? 
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw bwyntiau ychwanegol i'w gwneud? 

en-gb	24. 
cy-gb	24. 

en-gb	We would like to know your views on the effects these provisions would have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favourably than English.  
cy-gb	Hoffem wybod eich barn am yr effeithiau y byddai'r darpariaethau yma yn eu cael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar drin y Gymraeg yn ddim llai ffafriol na'r Saesneg.  

en-gb	25. 
cy-gb	25. 

en-gb	What effects do you think there would be? 
cy-gb	Pa effeithiau fyddai yn eich barn chi? 

en-gb	How could positive effects be increased, or negative effects be mitigated?  
cy-gb	Sut y gellid cynyddu effeithiau cadarnhaol, neu liniaru effeithiau negyddol? 

en-gb	26. 
cy-gb	26. 

en-gb	Please also explain how you believe the proposed provisions could be formulated or changed to have positive or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language. 
cy-gb	Esboniwch hefyd sut rydych chi'n credu y gallai'r darpariaethau arfaethedig gael eu llunio neu eu newid i gael effeithiau cadarnhaol neu effeithiau gynyddol cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar drin y Gymraeg yn ddim llai ffafriol na'r iaith Saesneg. 

en-gb	Annex 3 – Air Pollutants
cy-gb	Atodiad 3 – Llygryddion Aer

en-gb	Particulate matter 
cy-gb	Ffynonellau ac effeithiau deunydd gronynnol (PM 2.5 , PM 10 ) 

en-gb	Particulate matter (PM) is the term for a mixture of solid particles and liquid droplets found in the air. 
cy-gb	Deunydd gronynnol (PM) yw’r term am gymysgedd o ronynnau solet a diferion hylif a geir yn yr aer. 

en-gb	PM can be emitted directly from a source (primary PM), or form in the atmosphere through chemical reactions between pollutant gases (secondary PM).  
cy-gb	Gall PM gael ei allyrru’n uniongyrchol o ffynhonnell (PM sylfaenol), ond gall ffurfio yn yr atmosffer hefyd oherwydd adweithiau cemegol rhwng nwyon llygryddion (PM eilaidd).  

en-gb	PM is classified by size, for example PM 10  (inhalable particles ≤10μm  diameter) and PM 2.5  (inhalable, finer particles ≤2.5μm diameter). 
cy-gb	Dosberthir PM yn ôl maint, er enghraifft PM 10 (gronynnau y gellir eu mewnanadlu ≤10μm 4 o ddiamedr) a PM 2.5 (gronynnau mwy mân y gellir eu mewnanadlu ≤ 2.5μm o ddiamedr). 

en-gb	PM is not a single pollutant, it can consist of a variety of chemicals. 
cy-gb	Nid yw PM yn llygrydd sengl; gall gynnwys amrywiaeth o gemegion. 

en-gb	Both PM and the gases which form it can travel large distances, with impacts occurring far from the original source. 
cy-gb	Gall PM a’r nwyon sy’n ei ffurfio deithio pellteroedd mawr, gydag effeithiau’n digwydd ymhell o’r ffynhonnell wreiddiol. 

en-gb	Concentrations of PM are a particular concern because of established links with health impacts, although the mechanisms and the relative toxicity of different components of PM are not yet clearly understood. 
cy-gb	Mae crynodiadau PM yn bryder arbennig oherwydd cysylltiadau sefydledig ag effeithiau ar iechyd, er nad yw’r mecanweithiau na pha mor wenwynig yw gwahanol elfennau’r deunydd gronynnol yn gwbl ddealladwy eto. 

en-gb	Sources include: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys: 

en-gb	Domestic burning 
cy-gb	Llosgi domestig  

en-gb	Road transport (exhaust emissions and tyre and brake wear)  
cy-gb	Trafnidiaeth ffyrdd (allyriadau egsôst a thraul teiars a breciau)  

en-gb	Power stations 
cy-gb	Gorsafoedd pŵer  

en-gb	Industrial processes  
cy-gb	Prosesau diwydiannol  

en-gb	Natural sources include wind-blown dust, sea salt, pollens and soil particles. 
cy-gb	Ffynonellau naturiol, gan gynnwys llwch a chwythir gan y gwynt, halen môr, peilliau a gronynnau pridd.  

en-gb	Secondary PM is formed from precursor gases such as nitrogen oxides, ammonia (including from agricultural emissions) and sulphur dioxide.  
cy-gb	Mae PM eilaidd yn cael ei ffurfio o nwyon rhagflaenol megis ocsidau nitrogen, amonia (gan gynnwys o allyriadau amaethyddol) a sylffwr deuocsid.  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd: 

en-gb	Fine particles can travel deep into the lungs  
cy-gb	Gall gronynnau mân deithio’n ddwfn i’r ysgyfaint  

en-gb	Links with  a range of effects, including respiratory and cardiovascular illness and mortality  
cy-gb	Cysylltiadau ag ystod o effeithiau, gan gynnwys salwch anadlol a chardiofasgwlaidd a marwolaethau  

en-gb	No threshold has been identified below which no adverse health effects occur 
cy-gb	Nid oes unrhyw drothwy wedi’i nodi lle na cheir effeithiau andwyol ar iechyd o dan y trothwy hwnnw.  

en-gb	Effects on the environment: 
cy-gb	Effeithiau ar yr amgylchedd: 

en-gb	Emissions of black carbon (soot) from incomplete  combustion  are associated with effects on climate change
cy-gb	Mae allyriadau carbon du (huddygl) o hylosgiad anghyflawn yn gysylltiedig ag effeithiau ar y newid yn yr hinsawdd. 

en-gb	Nitrogen oxides 
cy-gb	Ffynonellau ac effeithiau ocsidiau nitrogen (NOX)  

en-gb	Nitrogen Oxides (NO x ) comprises nitric oxide (NO) and nitrogen dioxide (NO 2 ). 
cy-gb	Mae Ocsidau Nitrogen (NOx) yn cynnwys ocsid nitrig (NO) a nitrogen deuocsid (NO 2 ). 

en-gb	It is a precursor pollutant for ground level O 3 .  
cy-gb	Mae’n llygrydd rhagflaenol ar gyfer O3 ar lefel y ddaear.  

en-gb	Emissions of NO x  are a mixture of NO and NO 2 ; but chemistry in the atmosphere increases the proportion as NO 2 . 
cy-gb	Mae allyriadau NOx yn gymysgedd o NO ac NO 2 ; ond mae cemeg yn yr atmosffer yn cynyddu’r gyfran fel NO 2 . 

en-gb	Sources include: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:  

en-gb	Combustion e.g. sources include power generation, industrial combustion and road transport 
cy-gb	Hylosgi e.e. ffynonellau yn cynnwys cynhyrchu pŵer, hylosgi diwydiannol a thrafnidiaeth ffyrdd  

en-gb	Transport is now the largest  source of NO x  in Wales, predominantly due to emissions from road transport, accounting for approximately one third of emissions
cy-gb	Trafnidiaeth yw ffynhonnell fwyaf NOx yng Nghymru erbyn hyn, yn bennaf oherwydd allyriadau o drafnidiaeth ffyrdd, sy’n cyfrif am tua thraean o’r allyriadau.  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd:  

en-gb	Short-term exposure to NO 2  can cause inflammation of the airways NO 2  can also increase susceptibility to respiratory infections and to allergens 
cy-gb	Gall dod i gysylltiad ag NO2 dros gyfnod tymor byr achosi llid ar y llwybrau anadlu  • Gall NO2 gynyddu’r tueddiad i heintiau anadlol ac alergenau hefyd  

en-gb	Difficult to identify the direct health effects of NO 2  because it is emitted from the same sources as other pollutants such as particulate matter (PM). 
cy-gb	Mae’n anodd nodi effeithiau iechyd uniongyrchol NO2 oherwydd ei fod yn cael ei allyrru o’r un ffynonellau â llygryddion eraill megis deunydd gronynnol (PM). 

en-gb	Long-term exposure to NO 2  is associated  with  mortality  and morbidity 
cy-gb	Mae dod i gysylltiad ag NO2 dros gyfnod hirdymor yn gysylltiedig â marwolaeth ac afiachedd.  

en-gb	Effects on the environment: 
cy-gb	Effeithiau ar yr amgylchedd:  

en-gb	  Nitrogen-sensitive habitats can receive higher levels of nitrogen deposition than they can tolerate due to acidification and eutrophication, causing changes in biodiversity
cy-gb	• Mae allyriadau carbon du (huddygl) o hylosgiad anghyflawn yn gysylltiedig ag effeithiau ar y newid yn yr hinsawdd. 

en-gb	Ground-level ozone
cy-gb	Ffynonellau ac effeithiau osôn ar lefel y ddaear (O 3 ) 

en-gb	Ground-level ozone (O 3 ) is not emitted directly. 
cy-gb	Nid yw osôn ar lefel y ddaear (O 3 ) yn cael ei allyrru'n uniongyrchol. 

en-gb	It is a secondary pollutant formed by chemical reactions in the atmosphere. 
cy-gb	Mae'n llygrydd eilaidd sy'n cael ei ffurfio gan adweithiau cemegol yn yr atmosffer. 

en-gb	Concentrations are highest in the summer. 
cy-gb	Mae’r crynodiadau ar eu huchaf yn yr haf. 

en-gb	O 3 can travel long distances and reach high concentrations far away from the original source of the original pollutants. 
cy-gb	Gall O 3  deithio pellteroedd hir a chyrraedd crynodiadau uchel ymhell i ffwrdd o ffynhonnell wreiddiol y llygryddion gwreiddiol.  

en-gb	O 3  is found in the troposphere, as opposed to stratospheric ozone found high up in the atmosphere, which protects the Earth from the sun’s radiation.  
cy-gb	Mae O 3 i’w gael yn y troposffer, o’i gyferbynnu â’r osôn stratosfferig a geir yn uchel yn yr atmosffer, sy’n amddiffyn y Ddaear rhag ymbelydredd yr haul. 

en-gb	Sources include: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys: 

en-gb	  The effect of sunlight on NO x  and volatile organic compounds (VOCs) 
cy-gb	Effaith golau’r haul ar NOx a chyfansoddion • Llidydd anadlol  organig anweddol (VOCs).  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd: 

en-gb	High levels may worsen asthma symptoms or trigger asthma attacks in susceptible people, and may cause chest discomfort for others 
cy-gb	• Gall lefelau uchel waethygu symptomau  asthma neu sbarduno pyliau o asthma mewn pobl sy’n agored i niwed, a gall achosi anghysur yn y frest i eraill.  

en-gb	Effects on the environment: 
cy-gb	Effeithiau ar yr amgylchedd: 

en-gb	Damage to plant species, forestry and crops  
cy-gb	Difrod i rywogaethau planhigion, coedwigaeth a chnydau 

en-gb	Sources include: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd:  

en-gb	Power generation   Associated with asthma and chronic 
cy-gb	Mae’n gysylltiedig ag asthma a broncitis cronig5.  

en-gb	Acidification of habitats leading to loss of biodiversity 
cy-gb	Asideiddio cynefinoedd, gan arwain at golli bioamrywiaeth. 

en-gb	Heavy metals
cy-gb	Metelau trwm  

en-gb	Heavy metals include Nickel (Ni) which is a toxic metallic element. 
cy-gb	Mae metelau trwm yn cynnwys Nicel (Ni), sy'n elfen fetelig wenwynig.  

en-gb	Sources: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:  

en-gb	Industrial metal processes e.g. refining and plating 
cy-gb	Prosesau metel diwydiannol e.e. puro a phlatio  

en-gb	Combustion of heavy fuel oil 
cy-gb	Hylosgi olew tanwydd trwm.  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd:  

en-gb	  Irritation to the nose and sinuses and allergic responses 
cy-gb	Llid yn y trwyn a’r sinysau ac adweithiau alergaidd  

en-gb	  Long-term exposure may lead to respiratory diseases and cancers
cy-gb	Gall amlygiad hirdymor arwain at glefydau anadlol a chanserau6.  

en-gb	Benzo[a]pyrene
cy-gb	Bensopyren

en-gb	Benzo[a]pyrene (B[a]P) is used as a ‘marker’ for a group of compounds known as polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs). 
cy-gb	Mae bensopyren (BP) yn cael ei ddefnyddio fel ‘nod’ ar gyfer grŵp o gyfansoddion o’r enw hydrocarbonau aromatig polysyclig (PAHs). 

en-gb	PAHs are a group of chemicals, which accumulate in the environment, people and animals. 
cy-gb	Mae PAHs yn grŵp o gemegion sy’n cronni yn yr amgylchedd ac mewn pobl ac anifeiliaid. 

en-gb	They also have toxic and carcinogenic effects. 
cy-gb	Hefyd, cânt effeithiau gwenwynig a charsinogenig.  

en-gb	Sources: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:  

en-gb	Industrial processes  
cy-gb	Prosesau diwydiannol  

en-gb	Domestic burning 
cy-gb	Llosgi domestig.  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd:  

en-gb	Toxic  and  carcinogenic  effects, including lung cancer Accumulated chemicals can pass up the food chain 
cy-gb	• Effeithiau gwenwynig a charsinogenig, gan gynnwys canser yr ysgyfaint  • Gall cemegion cronedig gael eu trosglwyddo i fyny’r gadwyn fwyd.  

en-gb	Ammonia
cy-gb	Amonia  

en-gb	Ammonia (NH 3 ) is a colourless gas with a strong odour. 
cy-gb	Nwy di-liw ag arogl cryf yw amonia (NH3). 

en-gb	It can form secondary PM through reactions in the atmosphere, travelling large distances and depositing on land and increasing background levels. 
cy-gb	Gall hefyd ffurfio PM eilaidd drwy adweithiau yn yr atmosffer, gan deithio pellteroedd mawr a dyddodi ar dir a chynyddu lefelau cefndir.  

en-gb	Sources: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:  

en-gb	Agriculture. 
cy-gb	Amaethyddiaeth. 

en-gb	For example, intensive livestock  rearing,  storage  and spreading of manures, slurries and fertilisers 
cy-gb	Er enghraifft, magu da byw yn ddwys, storio a thaenu tail, slyri a gwrteithiau  

en-gb	Waste sector 
cy-gb	Y sector gwastraff.  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd:  

en-gb	Increases in levels of particulate matter are linked with a range of effects, including respiratory and cardiovascular illness 
cy-gb	Mae cynnydd yn lefelau deunydd gronynnol yn gysylltiedig ag amryw o effeithiau, gan gynnwys salwch anadlol a chardiofasgwlaidd.  

en-gb	Effects on the environment: 
cy-gb	Effeithiau ar yr amgylchedd:  

en-gb	Nitrogen-sensitive habitats can receive higher levels of nitrogen deposition than they can tolerate due to acidification and eutrophication, causing changes in biodiversity 
cy-gb	Gall cynefinoedd sy’n sensitif i nitrogen gael lefelau uwch o ddyddodiad nitrogen nag y gallant eu goddef oherwydd asideiddio ac ewtroffigedd, gan achosi newidiadau mewn bioamrywiaeth.  

en-gb	Non methane volatile organic compounds
cy-gb	Cyfansoddion organig anweddol nad ydynt yn fethan  

en-gb	Non-methane volatile organic compounds (NMVOCs) comprise a large group of organic chemical compounds, excluding methane. 
cy-gb	Mae cyfansoddion organig anweddol nad ydynt yn fethan (NMVOCs) yn grŵp mawr o gyfansoddion cemegol organig, ac eithrio methan.  

en-gb	Sources: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:  

en-gb	Solvent processes, largely from domestic applications 
cy-gb	Prosesau toddyddion, yn bennaf o ddefnydd domestig  

en-gb	Agriculture 
cy-gb	Amaethyddiaeth  

en-gb	Combustion processes in the residential, commercial and public sectors 
cy-gb	Prosesau hylosgi yn y sectorau preswyl, masnachol a chyhoeddus  

en-gb	Fugitive, evaporative losses  
cy-gb	Colledion anweddol sy’n ffoi  

en-gb	Indoor sources include upholstery, carpets, aerosols and cleaning products 
cy-gb	Ffynonellau dan do, gan gynnwys clustogwaith, carpedi, erosolau a chynhyrchion glanhau  

en-gb	Effects on health: 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd:  

en-gb	Some have direct toxic effects; formaldehyde, for example, is known to cause cancer 
cy-gb	Mae rhai yn cael effeithiau gwenwynig uniongyrchol; mae fformaldehyd, er enghraifft, yn achosi canser  

en-gb	Can worsen respiratory and cardiovascular illnesses  
cy-gb	Gallant waethygu salwch anadlol a chardiofasgwlaidd  

en-gb	Indirect contribution to the formation of ground-level ozone, which causes respiratory and cardiovascular problems 20  
cy-gb	Cyfraniad anuniongyrchol at ffurfio osôn ar lefel y ddaear, sy’n achosi problemau anadlol a chardiofasgwlaidd 

en-gb	Carbon monoxide (CO) is a gas formed following incomplete combustion, where the level of oxygen is insufficient to convert carbon-based fuels into carbon dioxide (CO 2 ) and water.  
cy-gb	Carbon monocsid (CO)Mae carbon monocsid (CO) yn nwy a ffurfir o ganlyniad i hylosgi anghyflawn, lle nad oes digon o ocsigen i droi tanwyddau carbon yn garbon deuocsid (CO2) a dŵr.  

en-gb	Sources: 
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:  

en-gb	Industrial combustion 
cy-gb	Hylosgi diwydiannol  

en-gb	Industrial processes 
cy-gb	Prosesau diwydiannol  

en-gb	Domestic burning 
cy-gb	Llosgi domestig  

en-gb	Road transport 
cy-gb	• Trafnidiaeth ffordd.  

en-gb	Effects on health : 
cy-gb	Effeithiau ar iechyd 8 :  

en-gb	Absorbed in the lungs, reducing the capacity of the blood to carry oxygen 
cy-gb	• Cael ei amsugno i mewn i’r ysgyfaint, gan leihau capasiti’r gwaed i gario ocsigen  

en-gb	Low concentrations can cause fatigue, breathing difficulties and stomach pain  
cy-gb	Gall crynodiadau isel achosi blinder, anawsterau anadlu a phoen yn y stumog  

en-gb	High concentrations, which are possible indoors or in enclosed environments, can cause dizziness, confusion and unconsciousness (for example, due to poor ventilation) 
cy-gb	Gall crynodiadau uchel, sy’n bosibl dan do neu mewn amgylcheddau caeedig, achosi pendro, dryswch ac anymwybyddiaeth (er enghraifft, oherwydd awyru gwael)  

en-gb	High concentrations of CO are less likely to occur outdoors. 
cy-gb	Mae crynodiadau uchel o CO yn llai tebygol o ddigwydd yn yr awyr agored. 

en-gb	However, when CO levels are elevated, they can be of particular concern for people with certain types of heart disease 
cy-gb	Fodd bynnag, pan fydd lefelau CO yn codi, gallant fod yn destun pryder i bobl sydd â rhai mathau o glefyd y galon.  

en-gb	Very high concentrations can be fatal 
cy-gb	• Gall crynodiadau uchel iawn fod yn angheuol.  

en-gb	Effects on the environment: 
cy-gb	Effeithiau ar yr amgylchedd:  

en-gb	Can react with other pollutants to form ground-level O 3 . 
cy-gb	Mae’n gallu adweithio â llygryddion eraill i ffurfio O 3  ar lefel y ddaear, llygredd sŵn a seinwedd  

en-gb	Annex 4 - Glossary
cy-gb	Atodiad 4 - Geirfa

en-gb	APR 
cy-gb	APR 

en-gb	Annual Progress Reports 
cy-gb	Adroddiadau Cynnydd Blynyddol 

en-gb	AQAP 
cy-gb	AQAP 

en-gb	Air Quality Action Plans 
cy-gb	Cynlluniau Gweithredu Ansawdd Aer 

en-gb	CAZ 
cy-gb	CAZ 

en-gb	Clean Air Zones 
cy-gb	Parthau Aer Glân 

en-gb	EU 
cy-gb	UE 

en-gb	European Union 
cy-gb	Yr Undeb Ewropeaidd 

en-gb	GDPR 
cy-gb	GDPR 

en-gb	General Data Protection Regulation 
cy-gb	Y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data 

en-gb	LAQM 
cy-gb	LAQM 

en-gb	Local Air Quality Management Regime 
cy-gb	Cyfundrefn Rheoli Ansawdd Aer Leol 

en-gb	LEZ 
cy-gb	LEZ 

en-gb	Low Emission Zones 
cy-gb	Parthau Allyriadau Isel 

en-gb	NAEI 
cy-gb	NAEI 

en-gb	National Atmospheric Emissions Inventory 
cy-gb	Rhestr Allyriadau Atmosfferig Genedlaethol 

en-gb	NECD 
cy-gb	NECD 

en-gb	National Emissions Ceiling Directive 
cy-gb	Cyfarwyddeb Terfynau Allyriadau Cenedlaethol 

en-gb	NO 2
cy-gb	NO 2

en-gb	Nitrogen Dioxide 
cy-gb	Nitrogen Deuocsid 

en-gb	PM 10
cy-gb	PM 10

en-gb	Particles with a diameter of 10 micrometres or less 
cy-gb	Gronynnau â diamedr o 10 microfetr neu lai 

en-gb	PM 2.5
cy-gb	PM 2.5

en-gb	Fine Particulate Matter 
cy-gb	Deunydd Gronynnol Mân 

en-gb	PSB 
cy-gb	PSB 

en-gb	Public Service Boards 
cy-gb	Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus 

en-gb	PWMC 
cy-gb	PWMC 

en-gb	Population Weighted Mean Concentration 
cy-gb	Crynodiad cymedrig wedi’i bwysoli ar sail y boblogaeth 

en-gb	The Act 
cy-gb	Y Ddeddf 

en-gb	Clean Air (Wales) Act 
cy-gb	Deddf Aer Glân (Cymru) 

en-gb	The Bill 
cy-gb	Y Bil 

en-gb	Clean Air (Wales) Bill 
cy-gb	Bil Aer Glân (Cymru) 

en-gb	The Plan 
cy-gb	Y Cynllun 

en-gb	Clean Air Plan for Wales: Healthy Air, Healthy Wales 
cy-gb	Y Cynllun Aer Glân i Gymru: Awyr Iach, Cymru Iach 

en-gb	White Paper 
cy-gb	Papur Gwyn 

en-gb	Clean Air White Paper 
cy-gb	Papur Gwyn Aer Glân 

en-gb	WHO 
cy-gb	WHO 

en-gb	World Health Organisation 
cy-gb	Sefydliad Iechyd y Byd 

en-gb	Annex 5 – Air quality legislation and guidelines
cy-gb	Atodiad 5 – Deddfwriaeth a chanllawiau ansawdd aer

en-gb	National air quality improvements have been driven by European Directives, including those, which set limits on ambient concentrations, UK pollutant emission reductions and concentrations of pollutants from specific sources, such as cars and industry. 
cy-gb	Mae gwelliannau cenedlaethol i ansawdd aer wedi'u llywio gan Gyfarwyddebau Ewropeaidd, gan gynnwys y rhai sy'n gosod cyfyngiadau ar grynodiadau yn yr amgylchedd, gostyngiadau mewn allyriadau llygryddion yn y DU a chrynodiadau o lygryddion o ffynonellau penodol, megis ceir a diwydiant. 

en-gb	Under separate national legislation, which predated the Directives, Local Authorities tackle air quality issues at a local scale through the LAQM process.  
cy-gb	O dan ddeddfwriaeth genedlaethol ar wahân, a oedd yn rhagflaenu'r Cyfarwyddebau, mae Awdurdodau Lleol yn mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol drwy'r broses LAQM.  

en-gb	The WHO publishes guidelines, which typically set stringent targets for pollutants, protective of adverse of health effects. 
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn cyhoeddi canllawiau, sydd fel arfer yn gosod targedau caeth ar gyfer llygryddion, gan ddiogelu effeithiau andwyol ar iechyd. 

en-gb	However, advice from WHO is based solely on scientific conclusions about public health aspects of air pollution; they do not consider the technical feasibility or the economic, political and social aspects of the achievement of these levels.  
cy-gb	Fodd bynnag, mae cyngor gan Sefydliad Iechyd y Byd yn gwbl seiliedig ar gasgliadau gwyddonol am agweddau iechyd y cyhoedd ar lygredd aer; nid ydynt yn ystyried dichonoldeb technegol na'r agweddau economaidd, gwleidyddol a chymdeithasol ar gyflawni'r lefelau hyn.  

en-gb	Current air quality legislation
cy-gb	Deddfwriaeth bresennol ar ansawdd aer 

en-gb	National improvements have been driven by European Directives, including those who set limits:  
cy-gb	Mae gwelliannau cenedlaethol wedi'u llywio gan Gyfarwyddebau Ewropeaidd, gan gynnwys y rhai sy'n pennu terfynau:  

en-gb	the Ambient Air Quality Directives (2008/50/EC and 2004/107/EC), which set limit values for the concentration of pollutants that must be met everywhere by specific dates (transposed by the Air Quality Standards (Wales) 
cy-gb	Cyfarwyddebau Ansawdd Aer yr Amgylchedd (2008/50/EC a 2004/107/EC), sy'n gosod gwerthoedd terfyn ar gyfer crynodiad llygryddion y mae'n rhaid eu bodloni ym mhobman erbyn dyddiadau penodol (a drosir gan Reoliadau 

en-gb	Regulations 2010); 
cy-gb	Safonau Ansawdd Aer (Cymru) 2010); 

en-gb	the National Emission Ceilings Directive (2016/2284/EU),  which tackles trans-boundary air pollution by setting national emission totals for each Member State for key pollutants to be met by 2020 and 2030 (transposed in to UK law by the National Emission Ceilings Regulations 2018); and    
cy-gb	y Gyfarwyddeb Terfynau Allyriadau Cenedlaethol (2016/2284/EU), sy'n mynd i'r afael â llygredd aer trawsffiniol drwy bennu cyfansymiau allyriadau cenedlaethol ar gyfer pob Aelod-wladwriaeth er mwyn i lygryddion allweddol gael eu bodloni erbyn 2020 a 2030 (a drosir i gyfraith y DU gan Reoliadau Terfynau Allyriadau Cenedlaethol 2018); a    

en-gb	legislation controlling emissions from specific sources such as industrial emissions (via the Industrial Emissions Directive), and emissions standards for road and off road vehicles and machinery. 
cy-gb	deddfwriaeth sy'n rheoli allyriadau o ffynonellau penodol megis allyriadau diwydiannol (drwy'r Gyfarwyddeb Allyriadau Diwydiannol) a safonau allyriadau ar gyfer cerbydau a pheiriannau ffordd ac oddi ar y ffordd. 

en-gb	Alongside setting limits on concentrations, Directive 2008/50/EC also has a target to cut average PM 2.5 levels between 2010 and 2020 by 15%. 
cy-gb	Ochr yn ochr â gosod terfynau ar grynodiadau, mae gan Gyfarwyddeb 2008/50/EC darged hefyd i leihau lefelau PM 2.5 cyfartalog rhwng 2010 a 2020 o 15%. 

en-gb	Under separate national legislation which predated the Directives, Local Authorities tackle air quality issues at a local scale through the Local Air Quality Management process. 
cy-gb	O dan ddeddfwriaeth genedlaethol ar wahân a ragflaenodd y Cyfarwyddebau, mae awdurdodau lleol yn mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol drwy'r broses Rheoli Ansawdd Aer Lleol. 

en-gb	Part IV of The Environment Act 1995 sets provisions for protecting air quality in the UK and for LAQM. 
cy-gb	Mae Rhan IV o Ddeddf yr Amgylchedd 1995 yn pennu darpariaethau ar gyfer diogelu ansawdd aer yn y DU ac ar gyfer LAQM. 

en-gb	The statutory basis for the national air quality objectives (ambient concentration targets) to be worked towards by Local Authorities under LAQM is provided by the Air Quality (Wales) Regulations 2000, as amended by the Air Quality (Wales) (Amendment) Regulations 2002. 
cy-gb	Darperir y sail statudol ar gyfer yr amcanion ansawdd aer cenedlaethol (targedau crynodiad yn yr amgylchedd) y mae Awdurdodau Lleol yn gweithio tuag atynt o dan LAQM gan Reoliadau Ansawdd Aer (Cymru) 2000, fel y'u diwygiwyd gan Reoliadau Ansawdd Aer (Cymru) (Diwygio) 2002. 

en-gb	There are equivalent regulations across the UK. 
cy-gb	Mae rheoliadau cyfatebol ledled y DU. 

en-gb	The Clean Air Act 1993 gives powers to Local Authorities and Welsh Ministers to limit the emission of smoke and other pollutants from industrial and domestic premises, and provides specific powers on the creation of Smoke Control Areas. 
cy-gb	Mae Deddf Aer Glân 1993 yn rhoi pwerau i Awdurdodau Lleol a Gweinidogion Cymru gyfyngu ar allyriadau mwg a llygryddion eraill o eiddo diwydiannol a domestig, ac mae'n rhoi pwerau penodol ar greu Ardaloedd Rheoli Mwg. 

en-gb	At present the legislation does not specifically reference fine particulate matter.  
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid yw'r ddeddfwriaeth yn cyfeirio'n benodol at ddeunydd gronynnol mân.  

en-gb	Existing legislation, policies, strategies and guidance create the context in which to identify opportunities for increasing the scope and pace of beneficial intervention, to prioritise the problems to address and determine our personal, family, community and collective roles in responding to them.  
cy-gb	Mae deddfwriaeth, polisïau, strategaethau a chanllawiau presennol yn creu'r cyd-destun ar gyfer nodi cyfleoedd i gynyddu cwmpas a chyflymder ymyrraeth fuddiol, i flaenoriaethu'r problemau i fynd i'r afael â nhw a phennu ein rolau personol, teuluol, cymunedol a chyfunol wrth ymateb iddynt.  

en-gb	This plan integrates with and complements other Welsh Government policies including planning, de-carbonisation, noise and soundscape management, environment, infrastructure, land use, transport and marine and fisheries.  
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn integreiddio gyda pholisïau eraill Llywodraeth Cymru ac yn eu hategu. Yn eu plith mae cynlluniau ar gyfer cynllunio, datgarboneiddio, rheoli sŵn a seinwedd, yr amgylchedd, seilwaith, defnydd tir, trafnidiaeth a'r môr a physgodfeydd.  

en-gb	A number of these policies have been referenced throughout this document.  
cy-gb	Cyfeiriwyd at nifer o'r polisïau hyn yn y ddogfen hon.  

en-gb	This plan also sets out additional measures and actions to improve air quality and where possible achieve multiple beneficial results. 
cy-gb	Mae'r cynllun hwn hefyd yn nodi mesurau a chamau gweithredu ychwanegol i wella ansawdd aer a, lle y bo'n bosibl, sicrhau canlyniadau buddiol lluosog. 

en-gb	We have ensured our approach is consistent with existing policy positions or those under development.
cy-gb	Rydym wedi sicrhau bod ein dull yn gyson â safbwyntiau polisi presennol neu'r rhai sy'n cael eu datblygu. 

en-gb	Primary legislation 
cy-gb	Deddfwriaeth sylfaenol 

en-gb	Policies and Strategies 
cy-gb	Polisïau a Strategaethau 

en-gb	Welsh supplemental plan to the ‘UK plan for tackling roadside nitrogen dioxide concentrations 2017': 
cy-gb	Cynllun atodol Cymru i ‘Gynllun y DU ar gyfer mynd i’r afael â chrynodiadau nitrogen deuocsid ar ymylon ffyrdd 2017’: 

en-gb	Your address: 
cy-gb	Eich cyfeiriad: 

en-gb	1. 
cy-gb	1. 

en-gb	Do you agree with the proposal to create a requirement within the Bill for a Welsh Clean Air Plan or Strategy to be reviewed and published at least every 5 years?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i greu gofyniad yn y Bil i Gynllun neu Strategaeth Aer Glân i Gymru gael ei adolygu a'i gyhoeddi bob 5 mlynedd o leiaf?  

en-gb	If not, please provide details 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion 

en-gb	2. 
cy-gb	2. 

en-gb	Do you agree with the proposed timescales for the review of the Clean Air Plan or Strategy?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r amserlenni arfaethedig ar gyfer adolygu'r Cynllun neu'r Strategaeth Aer Glân?  

en-gb	If not, please provide detail. 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion. 

en-gb	3. 
cy-gb	3. 

en-gb	Do you agree Welsh Government should introduce a framework to set new air quality targets? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y dylai Llywodraeth Cymru gyflwyno fframwaith i osod targedau ansawdd aer newydd? 

en-gb	4. 
cy-gb	4. 

en-gb	Do you agree with the proposed air quality target setting framework? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r fframwaith arfaethedig ar gyfer pennu targedau ansawdd aer? 

en-gb	If not, please provide evidence to support your answer, if available 
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch dystiolaeth i gefnogi eich ateb, os yw ar gael 

en-gb	5. 
cy-gb	5. 

en-gb	Do you agree there is a need to clarify and strengthen legislation? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno bod angen egluro a chryfhau deddfwriaeth? 

en-gb	If so, do you agree with the approach outlined?  
cy-gb	Os felly, ydych chi'n cytuno â'r dull a amlinellwyd?  

en-gb	6. 
cy-gb	6. 

en-gb	Do you think a mutually agreed compliance date on a case by case basis will help to achieve air quality improvements in AQMAs, in the soonest possible time? 
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y bydd dyddiad cydymffurfio y cytunir arno gan y naill barti a'r llall fesul achos yn helpu i gyflawni gwelliannau ansawdd aer mewn AQMAs, cyn gynted ag y bo modd? 

en-gb	Please provide detail.  
cy-gb	Rhowch fanylion.  

en-gb	7. 
cy-gb	7. 

en-gb	How can we ensure the ‘partners’ concept improves and supports collaboration in improving air quality?  
cy-gb	Sut y gallwn sicrhau bod y cysyniad 'partneriaid' yn gwella ac yn cefnogi cydweithio i wella ansawdd aer?  

en-gb	8. 
cy-gb	8. 

en-gb	Will these proposals collectively help to deliver a more proactive and prevention focused LAQM regime? 
cy-gb	A fydd y cynigion hyn gyda'i gilydd yn helpu i ddarparu cyfundrefn LAQM fwy rhagweithiol ac sy'n canolbwyntio mwy ar atal? 

en-gb	9. 
cy-gb	9. 

en-gb	Do you think the proposals would support the efficient and effective roll-out of Clean Air Zones / Low Emission Zones in Wales? 
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y byddai'r cynigion yn cefnogi cyflwyno Parthau Aer Glân / Parthau Allyriadau Isel yng Nghymru yn effeithlon ac yn effeithiol? 

en-gb	10. 
cy-gb	10. 

en-gb	Do you believe revenue raised through trunk road charges should be available for purposes other than to support local transport policies (please specify)? 
cy-gb	Ydych chi'n credu y dylai refeniw a godir drwy daliadau cefnffyrdd fod ar gael at ddibenion heblaw am gefnogi polisïau trafnidiaeth lleol (nodwch)? 

en-gb	11. 
cy-gb	11. 

en-gb	Do you agree with the proposals relating to tackling engine idling? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion sy'n ymwneud â mynd i'r afael â segura llonydd? 

en-gb	12. 
cy-gb	12. 

en-gb	What do you think are the advantages/disadvantages of the proposals?  
cy-gb	Yn eich barn chi, beth yw manteision/anfanteision y cynigion?  

en-gb	13. 
cy-gb	13. 

en-gb	Can you suggest any additional approaches to tackle engine idling? 
cy-gb	Allwch chi awgrymu unrhyw ddulliau ychwanegol o fynd i'r afael â segura llonydd? 

en-gb	14. 
cy-gb	14. 

en-gb	Do you have any evidence to present on the links between emissions and exposure in respect of idling?  
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw dystiolaeth i'w chyflwyno o'r cysylltiadau rhwng allyriadau ac amlygiad mewn perthynas â segura llonydd?  

en-gb	15. 
cy-gb	15. 

en-gb	Do you agree with the proposal to transpose Part 3 of the Clean Air Act 1993 (Smoke Control) into Welsh legislation?  
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i drosi Rhan 3 o Ddeddf Aer Glân 1993 (Rheoli Mwg) i ddeddfwriaeth Cymru?  

en-gb	16. 
cy-gb	16. 

en-gb	Are there any other aspects of the Clean Air Act which you would consider appropriate for inclusion within Welsh legislation? 
cy-gb	A oes unrhyw agweddau eraill ar y Ddeddf Aer Glân y byddech chi'n ystyried eu bod yn briodol i'w cynnwys yn neddfwriaeth Cymru? 

en-gb	17. 
cy-gb	17. 

en-gb	Do you agree changing the enforcement regime from criminal to civil action will assist in improving enforcement? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y bydd newid y drefn orfodi o gamau troseddol i gamau sifil yn helpu i wella gorfodaeth? 

en-gb	18. 
cy-gb	18. 

en-gb	Would you agree in light of the evidence there should be a presumption in favour of Smoke Control, at a minimum in urban areas? 
cy-gb	A fyddech chi'n cytuno, yng ngoleuni'r dystiolaeth, y dylid rhagdybio o blaid Rheoli Mwg, mewn ardaloedd trefol o leiaf? 

en-gb	19. 
cy-gb	19. 

en-gb	Do you agree with the proposals? 
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion? 

en-gb	20. 
cy-gb	20. 

en-gb	What are the advantages/disadvantages of the proposals? 
cy-gb	Beth yw manteision/anfanteision y cynigion? 

en-gb	21. 
cy-gb	21. 

en-gb	In what other ways or by whom could the guidance be delivered?  
cy-gb	Ym mha ffyrdd eraill y gellid darparu'r canllawiau, neu gan bwy?  

en-gb	Please provide detail. 
cy-gb	Rhowch fanylion. 

en-gb	22. 
cy-gb	22. 

en-gb	What would be best way(s) for stakeholders to report progress to the Welsh Government? 
cy-gb	Beth fyddai'r ffordd orau i randdeiliaid adrodd ar gynnydd i Lywodraeth Cymru? 

en-gb	23. 
cy-gb	23. 

en-gb	Do you have any additional points to make? 
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw bwyntiau ychwanegol i'w gwneud? 

en-gb	24.  
cy-gb	24. 

en-gb	We would like to know your views on the effects these provisions would have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favourably than English.  
cy-gb	Hoffem wybod eich barn am yr effeithiau y byddai'r darpariaethau yma yn eu cael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar drin y Gymraeg yn ddim llai ffafriol na'r Saesneg.  

en-gb	25. 
cy-gb	25. 

en-gb	What effects do you think there would be? 
cy-gb	Pa effeithiau fyddai yn eich barn chi? 

en-gb	How could positive effects be increased, or negative effects be mitigated?  
cy-gb	Sut y gellid cynyddu effeithiau cadarnhaol, neu liniaru effeithiau negyddol? 

en-gb	26. 
cy-gb	26. 

en-gb	Please also explain how you believe the proposed provisions could be formulated or changed to have positive or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language. 
cy-gb	Esboniwch hefyd sut rydych chi'n credu y gallai'r darpariaethau arfaethedig gael eu llunio neu eu newid i gael effeithiau cadarnhaol neu effeithiau gynyddol cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar drin y Gymraeg yn ddim llai ffafriol na'r iaith Saesneg. 

en-gb	Responses to consultations are likely to be made public, on the internet or in a report.  
cy-gb	Mae ymatebion i’r ymgynghoriad yn debygol o fod yn gyhoeddus, nail ar y we neu mewn adroddiad. 

en-gb	If you would prefer your response to remain anonymous, please tick here: 
cy-gb	Os byddai'n well gennych i'ch ymateb aros yn ddienw, ticiwch yma: ☐  