en-gb	Local Government (Wales) Measure 2011 2011 mccc 4
cy-gb	Mesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2011 2011 mccc 4

en-gb	CONTENTS
cy-gb	CYNNWYS

en-gb	PART 1
cy-gb	RHAN 1

en-gb	STRENGTHENING LOCAL DEMOCRACY
cy-gb	ATGYFNERTHU DEMOCRATIAETH LEOL

en-gb	CHAPTER 1
cy-gb	PENNOD 1

en-gb	PROMOTING AND SUPPORTING MEMBERSHIP OF LOCAL AUTHORITIES
cy-gb	HYBU A CHEFNOGI AELODAETH O AWDURDODAU LLEOL

en-gb	Survey of councillors and unsuccessful candidates for election as councillors
cy-gb	Arolwg o gynghorwyr ac ymgeiswyr na fu iddynt lwyddo i gael eu hethol yn gynghorwyr

en-gb	Duty to conduct a survey 2.
cy-gb	Dyletswydd i gynnal arolwg 2.

en-gb	Completion of a survey and publication of information 3.
cy-gb	Cwblhau arolwg a chyhoeddi gwybodaeth 3.

en-gb	Guidance about surveys
cy-gb	Canllawiau ynghylch arolygon

en-gb	Supporting membership
cy-gb	Cefnogi aelodaeth

en-gb	Remote attendance at meetings 5.
cy-gb	Mynychu cyfarfodydd o bell 5.

en-gb	Annual reports by members of a local authority 6.
cy-gb	Adroddiadau blynyddol gan aelodau o awdurdod lleol 6.

en-gb	Timing of council meetings 7.
cy-gb	Amseru cyfarfodydd cyngor 7.

en-gb	Training and development of members of a local authority
cy-gb	Hyfforddi a datblygu aelodau o awdurdod lleol

en-gb	LOCAL AUTHORITY DEMOCRATIC SERVICES
cy-gb	GWASANAETHAU DEMOCRATAIDD AWDURDOD LLEOL

en-gb	Head of democratic services 9.
cy-gb	Pennaeth gwasanaethau democrataidd 9.

en-gb	Democratic services functions 10.
cy-gb	Swyddogaethau gwasanaethau democrataidd 10.

en-gb	Duty to adopt standing orders about management of staff 11.
cy-gb	Dyletswydd i fabwysiadu rheolau sefydlog ynghylch rheoli staff 11.

en-gb	Local authorities to appoint democratic services committees 12.
cy-gb	Awdurdodau lleol i benodi pwyllgorau gwasanaethau democrataidd 12.

en-gb	Membership 13.
cy-gb	Aelodaeth 13.

en-gb	Sub-committees 14.
cy-gb	Is-bwyllgorau 14.

en-gb	Proceedings etc 15.
cy-gb	Trafodion etc 15.

en-gb	Frequency of meetings 16.
cy-gb	Cynnal cyfarfodydd: pa mor aml 16.

en-gb	Discharging functions 17.
cy-gb	Cyflawni swyddogaethau 17.

en-gb	Termination of membership on ceasing to be member of authority 18.
cy-gb	Terfynu aelodaeth pan fo person yn peidio â bod yn aelod o awdurdod 18.

en-gb	Reports and recommendations by head of democratic services 19.
cy-gb	Adroddiadau ac argymhellion gan bennaeth y gwasanaethau democrataidd 19.

en-gb	Reports and recommendations by democratic services committees 20.
cy-gb	Adroddiadau ac argymhellion gan bwyllgorau gwasanaethau democrataidd 20.

en-gb	Local authority functions not to be delegated 21.
cy-gb	Swyddogaethau awdurdod lleol nad ydynt i'w dirprwyo 21.

en-gb	Head of democratic services to be a politically restricted post
cy-gb	Swydd pennaeth gwasanaethau democrataidd i fod yn swydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol

en-gb	INTERPRETATION
cy-gb	DEHONGLI

en-gb	Meaning of “member”
cy-gb	Ystyr “aelod”

en-gb	FAMILY ABSENCE FOR MEMBERS OF LOCAL AUTHORITIES
cy-gb	ABSENOLDEB TEULUOL AR GYFER AELODAU AWRDURDODAU LLEOL

en-gb	Right to family absence 24.
cy-gb	Yr hawl i absenoldeb teuluol 24.

en-gb	Maternity absence 25.
cy-gb	Absenoldeb mamolaeth 25.

en-gb	Newborn absence 26.
cy-gb	Absenoldeb newydd-anedig 26.

en-gb	Adopter's absence 27.
cy-gb	Absenoldeb mabwysiadydd 27.

en-gb	New adoption absence 28.
cy-gb	Absenoldeb mabwysiadu newydd 28.

en-gb	Parental absence 29.
cy-gb	Absenoldeb rhiant 29.

en-gb	Regulations: supplemental 30 Guidance 31.
cy-gb	Rheoliadau: atodol 30. Canllawiau 31.

en-gb	Amendment of Local Government Act 1972
cy-gb	Diwygio Deddf Llywodraeth Leol 1972

en-gb	Interpretation of Part 2
cy-gb	Dehongli Rhan 2

en-gb	AVAILABLE GOVERNANCE ARRANGEMENTS
cy-gb	TREFNIADAU LLYWODRAETHU SYDD AR GAEL

en-gb	Mayor and council manager executive
cy-gb	Gweithrediaeth maer a rheolwr cyngor

en-gb	Abolition of mayor and council manager executive
cy-gb	Diddymu gweithrediaeth maer a rheolwr cyngor

en-gb	Alternative arrangements
cy-gb	Trefniadau amgen

en-gb	Authorities to replace alternative arrangements with executive arrangements 36.
cy-gb	Awdurdodau i roi trefniadau gweithrediaeth yn lle trefniadau amgen 36.

en-gb	Consequential provision etc
cy-gb	Darpariaeth ganlyniadol etc

en-gb	CHANGES TO EXECUTIVE ARRANGEMENTS
cy-gb	NEWIDIADAU MEWN TREFNIADAU GWEITHREDIAETH

en-gb	ADOPTING A DIFFERENT FORM OF EXECUTIVE
cy-gb	MABWYSIADU FFURF WAHANOL AR WEITHREDIAETH

en-gb	General provisions
cy-gb	Darpariaethau cyffredinol

en-gb	Power to adopt a different form of executive 38.
cy-gb	Y p ˆwer i fabwysiadu ffurf wahanol ar weithrediaeth 38.

en-gb	Proposals for adopting a different form of executive 39.
cy-gb	Y cynigion ar gyfer mabwysiadu ffurf wahanol ar weithrediaeth 39.

en-gb	Contents of proposals 40.
cy-gb	Cynnwys y cynigion 40.

en-gb	Referendums 41.
cy-gb	Refferenda 41.

en-gb	Timetable for implementation of proposals: no referendum 42.
cy-gb	Yr amserlen ar gyfer rhoi'r cynigion ar waith: dim refferendwm 42.

en-gb	Timetable for implementation of proposals: referendum 43.
cy-gb	Yr amserlen ar gyfer rhoi'r cynigion ar waith: refferendwm 43.

en-gb	Publicity for proposals 44.
cy-gb	Cyhoeddusrwydd i'r cynigion 44.

en-gb	Implementing proposals 45.
cy-gb	Rhoi'r cynigion ar waith 45.

en-gb	Action if referendum rejects change Interpretation 46.
cy-gb	Camau gweithredu os yw'r newid yn cael ei wrthod mewn refferendwm Dehongli 46.

en-gb	Changes of executive arrangements requiring approval in a referendum 47.
cy-gb	Newid mewn trefniadau gweithrediaeth y mae'n ofynnol ei gymeradwyo mewn refferendwm 47.

en-gb	Interpretation
cy-gb	Dehongli

en-gb	OTHER VARIATIONS OF EXISTING EXECUTIVE ARRANGEMENTS
cy-gb	AMRYWIADAU ERAILL AR DREFNIADAU GWEITHREDIAETH PRESENNOL

en-gb	Power to vary the existing form of executive 49.
cy-gb	Y pw êr i amrywio'r ffurf bresennol ar weithrediaeth 49.

en-gb	Proposals for varying the form of executive 50.
cy-gb	Y cynigion ar gyfer amrywio'r ffurf ar weithrediaeth 50.

en-gb	Implementing proposals
cy-gb	Rhoi'r cynigion ar waith

en-gb	SUPPLEMENTARY
cy-gb	ATODOL

en-gb	Powers under which executive arrangements may be varied 53.
cy-gb	Y pwerau sy'n caniatáu amrywio pwerau gweithrediaeth 53.

en-gb	Forms of executive 54.
cy-gb	Ffurfiau ar weithrediaeth 54.

en-gb	LOCAL AUTHORITY FUNCTIONS: DISCHARGE BY COMMITTEES AND COUNCILLORS
cy-gb	SWYDDOGAETHAU AWDURDOD LLEOL: CYFLAWNI GAN BWYLLGORAU A CHYNGHORWYR

en-gb	Area committees
cy-gb	Pwyllgorau ardal

en-gb	Area covered and membership
cy-gb	Yr ardal a gwmpesir ac aelodaeth

en-gb	Exercise of functions by councillors
cy-gb	Arfer swyddogaethau gan gynghorwyr

en-gb	Exercise of functions by councillors 57.
cy-gb	Arfer swyddogaethau gan gynghorwyr 57.

en-gb	Consequential provision
cy-gb	Darpariaeth ganlyniadol

en-gb	OVERVIEW AND SCRUTINY
cy-gb	TROSOLWG A CHRAFFU

en-gb	OVERVIEW AND SCRUTINY COMMITTEES
cy-gb	Y PWYLLGORAU TROSOLWG A CHRAFFU

en-gb	Joint overview and scrutiny committees
cy-gb	Ycyd-bwyllgorau trosolwg a chraffu

en-gb	Joint overview and scrutiny committees 59.
cy-gb	Y cyd-bwyllgorau trosolwg a chraffu 59.

en-gb	Scrutinising designated persons 60.
cy-gb	Craffu ar bersonau dynodedig 60.

en-gb	Notifying designated persons of report or recommendations 61.
cy-gb	Hysbysu personau dynodedig am adroddiad neu argymhellion 61.

en-gb	Designated persons Taking into account the views of the public 62.
cy-gb	Personau dynodedig Rhoi sylw i safbwyntiau'r cyhoedd 62.

en-gb	Taking into account the views of the public Powers of councillors 63.
cy-gb	Rhoi sylw i safbwyntiau'r cyhoedd Pwerau cynghorwyr 63.

en-gb	Reference of matters to overview and scrutiny committee etc 64.
cy-gb	Cyfeirio materion i bwyllgor trosolwg a chraffu etc 64.

en-gb	Duty to respond to overview and scrutiny committee 65.
cy-gb	Y ddyletswydd i ymateb i bwyllgor trosolwg a chraffu 65.

en-gb	Provision consequential on sections 63 and 64
cy-gb	Darpariaeth ganlyniadol i adrannau 63 a 64

en-gb	Appointing persons to chair committees
cy-gb	Penodi personau i gadeirio pwyllgorau

en-gb	Provision in standing orders about appointment of persons to chair committees 67.
cy-gb	Y ddarpariaeth mewn rheolau sefydlog ynghylch penodi personau i gadeirio pwyllgorau 67.

en-gb	When appointments to be made by committee 68.
cy-gb	Yr adegau pan fo penodiadau i'w gwneud gan bwyllgor 68.

en-gb	When appointments to be made by non-executive group 69.
cy-gb	Yr adegau pan fo penodiadau i'w gwneud gan grw ˆp nad yw'n grw ˆp gweithrediaeth 69.

en-gb	How appointments to be made in other cases 70.
cy-gb	Sut y mae penodiadau i'w gwneud mewn achosion eraill 70.

en-gb	Appointments to be made by political groups 71.
cy-gb	Y penodiadau sydd i'w gwneud gan grwpiau gwleidyddol 71.

en-gb	Failure to make appointments in accordance with section 70
cy-gb	Methu â gwneud penodiadau yn unol ag adran 70

en-gb	Changes in composition of executive 73.
cy-gb	Newidiadau yng nghyfansoddiad gweithrediaeth 73.

en-gb	Occasional vacancies in committee chairs 74.
cy-gb	Swyddi gwag achlysurol ymhlith cadeiryddion pwyllgor 74.

en-gb	Appointment provision determined by authority 75.
cy-gb	Yr awdurdod yn penderfynu ar ddarpariaeth benodi 75.

en-gb	Supplementary provision and interpretation Co-opted members of overview and scrutiny committees 76.
cy-gb	Darpariaeth atodol a dehongli Aelodau cyfetholedig pwyllgorau trosolwg a chraffu 76.

en-gb	Guidance and directions about co-option Provision of information 77.
cy-gb	Canllawiau a chyfarwyddiadau ynghylch cyfethol Darparu gwybodaeth 77.

en-gb	Forward plans and other information Restricting party control of committees 78.
cy-gb	Blaen-gynlluniau a gwybodaeth arall Cyfyngu ar reoli pwyllgorau gan bleidiau 78.

en-gb	Prohibition of whipped votes & declaration of party whips Overview and scrutiny committee structure 79.
cy-gb	Gwahardd pleidleisio o dan gyfarwyddyd chwip plaid a datgan cyfarwyddyd gwaharddedig chwip plaid Strwythur pwyllgor trosolwg a chraffu 79.

en-gb	Guidance and directions Interpretation 80.
cy-gb	Canllawiau a chyfarwyddiadau Dehongli 80.

en-gb	Interpretation of this Chapter
cy-gb	Dehongli'r Bennod hon

en-gb	AUDIT COMMITTEES
cy-gb	PWYLLGORAU ARCHWILIO

en-gb	Local authorities to appoint audit committees 82.
cy-gb	Awdurdodau lleol i benodi pwyllgorau archwilio 82.

en-gb	Guidance 86.
cy-gb	Canllawiau 86.

en-gb	Termination of membership on ceasing to be member of authority 87.
cy-gb	Terfynu aelodaeth aelod pan fo person yn peidio â bod yn aelod o awdurdod 87.

en-gb	Interpretation etc PART 7
cy-gb	Dehongli etc RHAN 7

en-gb	COMMUNITIES AND COMMUNITY COUNCILS
cy-gb	CYMUNEDAU A CHYNGHORAU CYMUNED

en-gb	COMMUNITY MEETINGS AND COMMUNITY POLLS
cy-gb	CYFARFODYDD CYMUNEDOL A PHLEIDLEISIO CYMUNEDOL

en-gb	Convening of community meetings by local government electors 89.
cy-gb	Cynnull cyfarfodydd cymunedol gan etholwyr llywodraeth leol 89.

en-gb	Notice of community meeting convened by local government electors 90.
cy-gb	Hysbysiad am gyfarfod cymunedol a gafodd ei gynnull gan etholwyr llywodraeth leol 90.

en-gb	Facility for the provision of electronic notices of the convening of community meetings 91.
cy-gb	Y cyfleuster ar gyfer darparu hysbysiadau electronig am gynnull cyfarfodydd cymunedol 91.

en-gb	Action following receipt of notice of the convening of a community meeting 92.
cy-gb	Camau gweithredu ar ôl cael hysbysiad am gynnull cyfarfod cymunedol 92.

en-gb	Public notice of community meeting 93.
cy-gb	Hysbysiad cyhoeddus am gyfarfod cymunedol 93.

en-gb	Demands for community polls 94.
cy-gb	Galw am bleidleisio cymunedol 94.

en-gb	Notice to be given by returning officer following taking of a poll consequent on a community meeting 95.
cy-gb	Hysbysiad sydd i'w roi gan y swyddog canlyniadau ar ôl cymryd pleidlais o ganlyniad i gyfarfod cymunedol 95.

en-gb	Determination of monitoring officer as to the council to whose functions a poll relates 96.
cy-gb	Penderfyniad swyddog monitro o ran y cyngor y mae'r pleidleisio'n ymwneud â'i swyddogaethau 96.

en-gb	Consideration of result of community poll by community council 97.
cy-gb	Ystyried canlyniad pleidleisio cymunedol gan gyngor cymuned 97.

en-gb	Action to be taken following community council's consideration of results of certain community polls 98.
cy-gb	Y camau gweithredu sydd i'w cymryd yn dilyn ystyriaeth gan gyngor cymuned o ganlyniadau pleidleisio cymunedol penodol 98.

en-gb	Consideration of result of community poll by principal council 99.
cy-gb	Prif gyngor yn ystyried canlyniad pleidleisio cymunedol 99.

en-gb	Principal council's explanation of its response to a community poll CHAPTER 2
cy-gb	Prif gyngor yn egluro'i ymateb i bleidleisio cymunedol PENNOD 2

en-gb	ORGANISATION OF COMMUNITIES AND THEIR COUNCILS
cy-gb	TREFNIADAETH CYMUNEDAU A'U CYNGHORAU

en-gb	100. Repeal of existing provisions about establishment and dissolution of community councils etc 101.
cy-gb	100. Diddymu darpariaethau presennol ynghylch sefydlu a diddymu cynghorau cymuned etc 101.

en-gb	Power of community meeting to apply for an order establishing a community council 102.
cy-gb	Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn i sefydlu cyngor cymuned 102.

en-gb	Orders establishing separate community councils for communities 103.
cy-gb	Gorchmynion i sefydlu cynghorau cymuned ar wahân ar gyfer cymunedau 103.

en-gb	Power of community meeting to apply for an order dissolving its separate community council 104.
cy-gb	Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn i ddiddymu ei gyngor cymuned ar wahân 104.

en-gb	Orders dissolving separate community councils for communities 105.
cy-gb	Gorchmynion i ddiddymu cynghorau cymuned ar wahân ar gyfer cymunedau 105.

en-gb	Power of community meeting to apply for an order grouping its community with other communities under a common community council 106.
cy-gb	Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn yn grwpio ei gymuned ynghyd â chymunedau eraill o dan gyngor cymuned cyffredin 106.

en-gb	Orders grouping a community with other communities under a common community council 107.
cy-gb	Gorchmynion yn grwpio cymuned ynghyd â chymunedau eraill o dan gyngor cymuned cyffredin 107.

en-gb	Power of community meeting to apply for an order adding its community to a group of communities with a common council 108.
cy-gb	Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn yn ychwanegu ei gymuned at grw ˆp o gymunedau a chanddynt gyngor cyffredin 108.

en-gb	Orders adding a community to a group of communities with a common council 109.
cy-gb	Gorchmynion yn ychwanegu cymuned at grwˆp o gymunedau a chanddynt gyngor cyffredin 109.

en-gb	Power of council for a group of communities to apply for an order dissolving the group 110.
cy-gb	Pw êr cyngor dros grw ˆp o gymunedau i wneud cais am orchymyn yn diddymu'r grw ˆp 110.

en-gb	Orders dissolving a group of communities 111.
cy-gb	Gorchmynion yn diddymu grw ˆp o gymunedau 111.

en-gb	Power of community meeting to apply for order separating community from a group of communities 112.
cy-gb	Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn yn gwahanu cymuned oddi wrth grw ˆp o gymunedau 112.

en-gb	Orders separating a community from a group of communities 113.
cy-gb	Gorchmynion yn gwahanu cymuned oddi wrth grw ˆp o gymunedau 113.

en-gb	Power of Welsh Ministers to alter voting threshold in connection with organisation of community councils 114.
cy-gb	Pw êr Gweinidogion Cymru i newid trothwy pleidleisio mewn cysylltiad â threfniadaeth cynghorau cymuned 114.

en-gb	Organisation of communities and their councils: consequential amendments 115.
cy-gb	Trefniadaeth cymunedau a'u cynghorau: diwygiadau canlyniadol 115.

en-gb	Transitional provision CHAPTER 3
cy-gb	Darpariaeth drosiannol PENNOD 3

en-gb	CO-OPTION OF MEMBERS OF COMMUNITY COUNCILS
cy-gb	CYFETHOL AELODAU O GYNGHORAU CYMUNED

en-gb	116. Requirement of public notice where vacancies in community council membership are to be filled by co-option 117.
cy-gb	116. Gofyniad am hysbysiad cyhoeddus pan fo seddau gwag aelodau cynghorau cymuned i'w llenwi drwy gyfethol 117.

en-gb	Guidance about giving public notice of co-option CHAPTER 4
cy-gb	Canllawiau ynghylch rhoi hysbysiad cyhoeddus am gyfethol PENNOD 4

en-gb	APPOINTMENT OF COMMUNITY YOUTH REPRESENTATIVES
cy-gb	PENODI CYNRYCHIOLWYR IEUENCTID CYMUNEDOL

en-gb	118. Appointment of community youth representatives by community councils 119.
cy-gb	118. Penodi cynrychiolwyr ieuenctid cymunedol gan gynghorau cymuned 119.

en-gb	Notice requirements in connection with youth representative appointments 120.
cy-gb	Gofynion hysbysu mewn cysylltiad â phenodi cynrychiolydd ieuenctid 120.

en-gb	Guidance about appointment of community youth representatives 121.
cy-gb	Canllawiau ynghylch penodi cynrychiolwyr ieuenctid cymunedol 121.

en-gb	Effect of appointment as a community youth representative CHAPTER 5
cy-gb	Effaith penodi cynrychiolydd ieuenctid cymunedol PENNOD 5

en-gb	REVIEWS OF COMMUNITY AREAS AND ELECTORAL ARRANGEMENTS
cy-gb	CADW ARDALOEDD CYMUNEDOL A THREFNIADAU ETHOLIADOL O DAN ADOLYGIAD

en-gb	122. Reports about discharge of a principal council's function of keeping community areas under review 123.
cy-gb	122. Adroddiadau am gyflawni swyddogaeth prif gyngor o gadw ardaloedd cymunedol o dan adolygiad 123.

en-gb	Reports about discharge of a principal council's function of keeping electoral arrangements for communities under review 124.
cy-gb	Adroddiadau am gyflawni swyddogaeth prif gyngor o gadw trefniadau etholiadol ar gyfer cymunedau o dan adolygiad 124.

en-gb	Exercise of functions by the Local Government Boundary Commission for Wales on behalf of principal councils 125.
cy-gb	Arfer swyddogaethau gan Gomisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru ar ran prif gynghorau 125.

en-gb	Sums payable in respect of reviews carried out by the Local Government Boundary Commission for Wales CHAPTER 6
cy-gb	Y symiau sy'n daladwy mewn cysylltiad ag arolygiadau a gynhaliwyd gan Gomisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru PENNOD 6

en-gb	COMMUNITY COUNCILS' POWERS TO PROMOTE WELL-BEING
cy-gb	PWERAU CYNGHORAU CYMUNED I HYBU LLESIANT

en-gb	126. Community councils' powers to promote well-being 127.
cy-gb	126. Pwerau cynghorau cymuned i hybu llesiant 127.

en-gb	Modifications of enactments preventing or obstructing a community council from exercising their well-being power 128.
cy-gb	Addasiadau i ddeddfiadau'n atal neu'n rhwystro cyngor cymuned rhag arfer ei bwerau llesiant 128.

en-gb	GRANTS TO COMMUNITY COUNCILS
cy-gb	GRANTIAU I GYNGHORAU CYMUNED

en-gb	129. Welsh Ministers' power to pay grant to community councils
cy-gb	129. Pw êr Gweinidogion Cymru i dalu grantiau i gynghorau cymuned

en-gb	MODEL CHARTER AGREEMENTS BETWEEN LOCAL AUTHORITIES AND COMMUNITY COUNCILS
cy-gb	CYTUNDEBAU SIARTER ENGHREIFFTIOL RHWNG AWDURDODAU LLEOL A CHYNGHORAU CYMUNED

en-gb	130. Power to set out model charter agreement 131.
cy-gb	130. Y pw êr i osod cytundeb siarter enghreifftiol 131.

en-gb	Directions requiring the adoption of model charter agreements 132.
cy-gb	Cyfarwyddiadau sy'n gwneud mabwysiadu cytundebau siarter enghreifftiol yn ofynnol 132.

en-gb	Guidance about model charter agreements 133.
cy-gb	Canllawiau ynghylch cytundebau siarter enghreifftiol 133.

en-gb	Consultation CHAPTER 9
cy-gb	Ymgynghori PENNOD 9

en-gb	SCHEMES FOR THE ACCREDITATION OF QUALITY IN COMMUNITY GOVERNMENT
cy-gb	CYNLLUNIAU AR GYFER ACHREDU ANSAWDD MEWN LLYWODRAETH GYMUNEDOL

en-gb	134. Schemes for the accreditation of quality in community government 135.
cy-gb	134. Cynlluniau ar gyfer achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol 135.

en-gb	Accreditation of quality in community government: criteria 136.
cy-gb	Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: meini prawf 136.

en-gb	Accreditation of quality in community government: applications 137.
cy-gb	Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: ceisiadau 137.

en-gb	Accreditation of quality in community government: fees 138.
cy-gb	Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: ffioedd 138.

en-gb	Accreditation of quality in community government: removal of accreditation 139.
cy-gb	Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: tynnu achrediad yn ôl 139.

en-gb	Applications for accreditation of quality in community government: delegation of functions 140.
cy-gb	Ceisiadau am achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: dirprwyo swyddogaethau 140.

en-gb	Accreditation of quality in community government: consequences PART 8
cy-gb	Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: canlyniadau RHAN 8

en-gb	MEMBERS: PAYMENTS AND PENSIONS
cy-gb	AELODAU: TALIADAU A PHENSIYNAU

en-gb	The Independent Remuneration Panel for Wales
cy-gb	Panel Annibynnol Cymru ar Gydnabyddiaeth Ariannol

en-gb	141. The Panel
cy-gb	141. Y Panel

en-gb	Principal functions of the Panel
cy-gb	Prif swyddogaethau'r Panel

en-gb	142. Functions relating to payments to members 143.
cy-gb	142. Swyddogaethau sy'n ymwneud â thaliadau i aelodau 143.

en-gb	Functions relating to members' pensions 144.
cy-gb	Swyddogaethau sy'n ymwneud â phensiynau aelodau 144.

en-gb	Relevant authorities, members etc.
cy-gb	Awdurdodau perthnasol, aelodau etc.

en-gb	Reports by the Panel
cy-gb	Adroddiadau gan y Panel

en-gb	145. Annual reports 146.
cy-gb	145. Adroddiadau blynyddol 146.

en-gb	First annual report 147.
cy-gb	Yr adroddiad blynyddol cyntaf 147.

en-gb	Subsequent annual reports 148.
cy-gb	Adroddiadau blynyddol dilynol 148.

en-gb	Consultation on draft reports 149.
cy-gb	Ymgynghori ar adroddiadau drafft 149.

en-gb	Directions to vary draft reports 150.
cy-gb	Cyfarwyddiadau i amrywio adroddiadau drafft 150.

en-gb	Administrative requirements in reports 151.
cy-gb	Gofynion gweinyddol mewn adroddiadau 151.

en-gb	Publicity requirements in reports 152.
cy-gb	Gofynion cyhoeddusrwydd mewn adroddiadau 152.

en-gb	Publicising reports Payments by relevant authorities 153.
cy-gb	Rhoi cyhoeddusrwydd i adroddiadau Taliadau gan awdurdodau perthnasol 153.

en-gb	Compliance with Panel's requirements 154.
cy-gb	Cydymffurfio â gofynion y Panel 154.

en-gb	Members wishing to forgo payments 155.
cy-gb	Aelodau sy'n dymuno ymwrthod â'u hawl i gael taliadau 155.

en-gb	Withholding payments Enforcement 156.
cy-gb	Peidio â gwneud taliadau Gorfodi 156.

en-gb	Directions to comply with requirements Supplementary 157.
cy-gb	Cyfarwyddiadau i gydymffurfio â gofynion Atodol 157.

en-gb	Power to modify provision about Panel 159.
cy-gb	Y pw êr i wneud addasiadau i ddarpariaeth ynghylch y Panel 159.

en-gb	160. Consequential amendments
cy-gb	160. Diwygiadau canlyniadol

en-gb	COLLABORATION AND AMALGAMATION
cy-gb	CYDLAFURIO A CHYFUNO

en-gb	COLLABORATION
cy-gb	CYDLAFURIO

en-gb	161. Guidance about collaboration between Welsh improvement authorities
cy-gb	161. Canllawiau ynghylch cydlafurio rhwng awdurdodau gwella Cymreig

en-gb	AMALGAMATION
cy-gb	CYFUNO

en-gb	162. Power to make an amalgamation order 163.
cy-gb	162. Pw êr i wneud gorchymyn cyfuno 163.

en-gb	Electoral matters 164.
cy-gb	Materion etholiadol 164.

en-gb	Requirement to hold a referendum involving an elected mayor 165.
cy-gb	Gofyniad i gynnal refferndwm sy'n cynnwys maer etholedig 165.

en-gb	Power to direct a referendum involving an elected amyor 166.
cy-gb	Pw êr i gyfarwyddo refferendwm sy'n cynnwys maer etholedig 166.

en-gb	Supplementary, incidental, consequential, transitional and saving provision 167.
cy-gb	Darpariaeth atodol, gysylltiedig, ganlyniadol, drosiannol a darpariaeth arbed 167.

en-gb	Review of electoral arrangments 168.
cy-gb	Adolygu trefniadau ethodial 168.

en-gb	Amendments to the Local Government Act 1972
cy-gb	Diwydiadau i Ddeddf Llywodraeth Leol 1972

en-gb	169. Procedure applicable to an amalgamation order 170.
cy-gb	169. Y weithdrafn sy'n gymwys i orchymyn cyfuno 170.

en-gb	Correction orders 171.
cy-gb	Cywiro gorchynion 171.

en-gb	GENERAL
cy-gb	CYFFREDINOL

en-gb	172. Orders and regulations 173.
cy-gb	172. Gorchmynion a rheoliadau 173.

en-gb	Procedure applicable to certain orders under section 127
cy-gb	Y weithdrefn sy'n gymwys i orchmynion penodol o dan adran 127

en-gb	174. Guidance and directions 175.
cy-gb	174. Canllawiau a chyfarwyddiadau 175.

en-gb	Interpretation 176.
cy-gb	Dehongli 176.

en-gb	Consequential amendments and repeals 177.
cy-gb	Diwygiadau canlyniadol a diddymiadau 177.

en-gb	Power to make supplementary provision 178.
cy-gb	Y pw êr i wneud darpariaeth atodol 178.

en-gb	Commencement 179.
cy-gb	Cychwyn 179.

en-gb	Short title Schedule 1 — Change from alternative to executive arrangements Part 1 — General provisions Part 2 — Other provisions applicable where referendum required Part 3 — Miscellaneous Schedule 2 — The Panel Schedule 3 — Payments and pensions: minor and consequential amendments Schedule 4 — Repeals and revocations Local Government (Wales) Measure 2011 (nawm 4) x Local Government (Wales) Measure 2011
cy-gb	Enw byr Atodlen 1 — Newid trefniadau amgen yn drefniadau gweithrediaeth Rhan 1 — Darpriaethau cyffredinol Rhan 2 — Darpariaethau eraill sy'n gymwys pan fo refferendwm yn ofynnol Rhan 3 — Amrywiol Atodlen 2 — Y Panel Atodlen 3 — Taliadau a phensiynau: mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol Atodlen 4 — Diddymiadau a dirymiadau x Mesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2011 (mccc 4)

en-gb	A Measure of the National Assembly for Wales to make provision for and in connection with the promotion of, and support for, membership of county and county borough councils; the provision of staff and other resources by county and county borough councils in connection with the councils' democratic services; family absence for members of county and county borough councils; governance arrangements of county and county borough councils; the discharge of functions of county and county borough councils by committees and members; overview and scrutiny committees of county and county borough councils; audit committees of county and county borough councils; communities and community councils; pensions and other payments for members of county and county borough councils, community councils, National Park authorities, and fire and rescue authorities; collaboration in local government; and for connected purposes.
cy-gb	Mesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2011 Mesur gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru i wneud darpariaeth ar gyfer ac mewn cysylltiad â hybu aelodaeth a rhoi cymorth i aelodaeth cynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol; darparu staff ac adnoddau eraill gan gynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol mewn cysylltiad â gwasanaethau democrataidd y cynghorau; absenoldeb teuluol i aelodau o gynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol; trefniadau llywodraethu cynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol; cyflawni swyddogaethau cynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol gan bwyllgorau a chan aelodau; pwyllgorau trosolwg a chraffu cynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol; pwyllgorau archwilio cynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol; cymunedau a chynghorau cymuned; pensiynau a thaliadau eraill i aelodau o gynghorau sir a chynghorau bwrteistref sirol, cynghorau cymuned, awdurdodau Parciau Cenedlaethol, ac awdurdodau tân ac achub; cydlafurio mewn llywodraeth leol; ac at ddibenion cysylltiedig.

en-gb	This Measure, passed by the National Assembly for Wales on 15 March 2011 and approved by Her Majesty in Council on 10 May 2011, enacts the following provisions:—
cy-gb	Mae'r Mesur hwn, a basiwyd gan Gynulliad Cendlaethol Cymru ar 15 Mawrth 2011 ac a gymeradwywyd gan Ei Mawrhydi yn Ei Chyngor ar 10 Mai 2011, yn deddfu'r darpariaethau a ganlyn:—

en-gb	1 Duty to conduct a survey
cy-gb	1 Dyletswydd i gynnal arolwg

en-gb	A local authority must, in accordance with regulations under this section, conduct a survey of—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol, yn unol â rheoliadau o dan yr adran hon, gynnal arolwg—

en-gb	councillors in its area, and
cy-gb	o gynghorwyr yn ei ardal, a

en-gb	unsuccessful candidates for election to the office of councillor in its area.
cy-gb	o ymgeiswyr na fu iddynt lwyddo i gael eu hethol i swydd cynghorydd yn ei ardal.

en-gb	A local authority must conduct a survey after each ordinary election to—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol gynnal arolwg ar ôl pob etholiad cyffredin—

en-gb	the council of the county or county borough, and
cy-gb	ar gyfer cyngor y sir neu'r fwrdeistref sirol, a

en-gb	a community council in the local authority's area.
cy-gb	ar gyfer cyngor cymuned yn ardal yr awdurdod lleol.

en-gb	The survey must be conducted by—
cy-gb	Rhaid i'r arolwg gael ei gynnal—

en-gb	asking prescribed questions in any prescribed form or manner, and
cy-gb	drwy ofyn cwestiynau rhagnodedig ar unrhyw ffurf ragnodedig neu mewn unrhyw ddull rhagnodedig, a

en-gb	collating the information in any prescribed form or manner.
cy-gb	drwy grynhoi'r wybodaeth ar unrhyw ffurf ragnodedig neu mewn unrhyw ddull rhagnodedig.

en-gb	The questions that may be prescribed under subsection (3) include (but are not limited to) questions about the individual to whom they are addressed which relate to—
cy-gb	Mae'r cwestiynau y caniateir eu rhagnodi o dan is-adran (3) yn cynnwys cwestiynau (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt) yngly ˆn â'r unigolyn y maent wedi eu cyfeirio ato ynghylch—

en-gb	gender;
cy-gb	rhywedd;

en-gb	sexual orientation;
cy-gb	cyfeiriadedd rhywiol;

en-gb	language;
cy-gb	iaith;

en-gb	race;
cy-gb	hil;

en-gb	age;
cy-gb	oedran;

en-gb	disability;
cy-gb	anabledd;

en-gb	religion or belief;
cy-gb	crefydd neu gred;

en-gb	health;
cy-gb	iechyd;

en-gb	education and qualifications;
cy-gb	addysg a chymwysterau;

en-gb	employment;
cy-gb	cyflogaeth;

en-gb	work as a councillor.
cy-gb	gwaith fel cynghorydd.

en-gb	Nothing in this section places a duty on a councillor or an unsuccessful candidate for election to the office of councillor to provide any information.
cy-gb	Nid oes dim yn yr adran hon sy'n gosod dyletswydd ar gynghorydd neu ymgeisydd na lwyddodd i gael ei ethol i swydd cynghorydd i ddarparu unrhyw wybodaeth.

en-gb	A local authority must make arrangements for councillors and unsuccessful candidates for election to the office of councillor to provide information under this section anonymously.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol wneud trefniadau i gynghorwyr ac ymgeiswyr na fu iddynt lwyddo i gael eu hethol i swydd cynghorydd ddarparu gwybodaeth yn ddienw o dan yr adran hon.

en-gb	In this section— “belief” (“cred”) means any religious or philosophical belief and a reference to belief includes a reference to a lack of belief;
cy-gb	ystyr “cred” (“belief”) yw unrhyw gred grefyddol neu athronyddol ac mae cyfeiriad at gred yn cynnwys cyfeiriad at ddiffyg cred;

en-gb	“councillor” (“cynghorydd”) includes community councillor;
cy-gb	mae “cynghorydd” (“councillor”) yn cynnwys cynghorydd cymuned;

en-gb	“disability” (“anabledd”) means a physical or mental impairment that has a substantial and long-term adverse effect on a person's ability to carry out normal day to day activities;
cy-gb	ystyr “anabledd” (“disability”) yw amhariad corfforol neu feddyliol a chanddo effaith andwyol sylweddol a hirdymor ar allu person i gyflawni gweithgareddau beunyddiol normal;

en-gb	“race” (“hil”) means colour, nationality or ethnic or national origins;
cy-gb	ystyr “hil” (“race”) yw lliw, cenedligrwydd neu darddiad ethnig neu genedlaethol.

en-gb	“religion” (“crefydd”) means any religion and a reference to religion includes a reference to a lack of religion;
cy-gb	ystyr “crefydd” (“religion”) yw unrhyw grefydd ac mae cyfeiriad at grefydd yn cynnwys cyfeiriad at ddiffyg crefydd;

en-gb	“sexual orientation” (“cyfeiriadedd rhywiol”) means a person's sexual orientation towards—
cy-gb	ystyr “cyfeiriadedd rhywiol” (“sexual orientation”) yw cyfeiriadedd rhywiol person—

en-gb	persons of the same sex,
cy-gb	tuag at bersonau o'r un rhyw,

en-gb	persons of the opposite sex, or
cy-gb	tuag at bersonau o'r rhyw arall, neu

en-gb	persons of either sex.
cy-gb	tuag at bersonau o'r naill ryw neu'r llall;

en-gb	2 Completion of a survey and publication of information
cy-gb	2 Cwblhau arolwg a chyhoeddi gwybodaeth

en-gb	A local authority must complete its survey and provide the information collated in it to the Welsh Ministers within six months of the date of the ordinary election to which it relates.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol gwblhau ei arolwg a darparu'r wybodaeth sy'n cael ei chrynhoi ganddo i Weinidogion Cymru cyn pen chwe mis ar ôl dyddiad yr etholiad cyffredin y mae'n ymwneud ag ef.

en-gb	A local authority must provide the information in any prescribed form or manner.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol ddarparu'r wybodaeth ar unrhyw ffurf ragnodedig neu mewn unrhyw ddull rhagnodedig.

en-gb	A local authority may publish the information collated in a survey in such manner as it considers appropriate, subject to subsection (6).
cy-gb	Caiff awdurdod lleol gyhoeddi'r wybodaeth sy'n cael ei chrynhoi gan arolwg yn y dull y mae o'r farn ei bod yn briodol ei chyhoeddi, yn ddarostyngedig i is-adran (6).

en-gb	The Welsh Ministers must—
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru—

en-gb	collate the information they receive from local authorities under this section, and
cy-gb	crynhoi'r wybodaeth a gânt oddi wrth awdurdodau lleol o dan yr adran hon, a

en-gb	publish it within twelve months of the date of the ordinary election to which it relates.
cy-gb	ei chyhoeddi cyn pen deuddeng mis ar ôl dyddiad yr etholiad cyffredin y mae'n ymwneud ag ef.

en-gb	The Welsh Ministers may—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru—

en-gb	publish information under subsection (4)(b) in such manner as they consider appropriate, subject to subsection (6);
cy-gb	cyhoeddi gwybodaeth o dan is-adran (4)(b) yn y dull y maent o'r farn ei bod yn briodol ei chyhoeddi, yn ddarostyngedig i is-adran (6);

en-gb	share any information provided to them under subsection (1) with any body representing the interests of county, county borough or community councils in Wales.
cy-gb	rhannu unrhyw wybodaeth a ddarperir iddynt o dan is-adran (1) ag unrhyw gorff sy'n cynrychioli buddiannau cynghorau sir, cynghorau bwrdeistref sirol neu gynghorau cymuned yng Nghymru.

en-gb	No information received under section 1 or this section is to be published or shared in any form that, either by itself or in combination with any other information, identifies any individual to whom it relates or enables that individual to be identified.
cy-gb	Nid yw unrhyw wybodaeth a geir o dan adran 1 neu'r adran hon i'w chyhoeddi na'i rhannu ar unrhyw ffurf sydd, naill ai ar ei phen ei hun neu ar y cyd ag unrhyw wybodaeth arall, yn datgelu pwy yw unrhyw unigolyn y mae'n ymwneud ag ef neu'n ei gwneud yn bosibl i'r unigolyn hwnnw gael ei adnabod.

en-gb	3 Guidance about surveys
cy-gb	3 Canllawiau ynghylch arolygon

en-gb	In exercising its functions under sections 1 and 2, a local authority must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth arfer ei swyddogaethau o dan adrannau 1 a 2, rhaid i awdurdod lleol roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	4 Remote attendance at meetings
cy-gb	4 Mynychu cyfarfodydd o bell

en-gb	A reference in any enactment to a meeting of a local authority is not limited to a meeting of persons all of whom are present in the same place.
cy-gb	Nid yw cyfeiriad mewn unrhyw ddeddfiad at gyfarfod o awdurdod lleol wedi ei gyfyngu i gyfarfod o bob person y mae pob un ohonynt yn bresennol yn yr un fangre.

en-gb	For the purposes of any such enactment, a member of a local authority who is not present in the place where a meeting of that authority is held (a “member in remote attendance”) attends the meeting at any time if all of the conditions in subsection (3) are satisfied.
cy-gb	At ddibenion unrhyw ddeddfiad o'r fath, mae aelod o awdurdod lleol nad yw'n bresennol yn y fangre lle y cynhelir cyfarfod o'r awdurdod hwnnw (“aelod sy'n mynychu o bell”) yn mynychu'r cyfarfod ar unrhyw adeg os bydd pob un o'r amodau yn is-adran (3) wedi eu bodloni.

en-gb	Those conditions are that—
cy-gb	Yr amodau hynny yw—

en-gb	the member in remote attendance is able at that time—
cy-gb	bod yr aelod sy'n mynychu o bell, ar yr adeg honno—

en-gb	to see and hear, and be seen and heard by, the members in actual attendance, (ii) to see and hear, and be seen and heard by, any members of the public entitled to attend the meeting who are present in that place and who exercise a right to speak at the meeting, and (iii) to be seen and heard by any other members of the public so entitled who are present in that place;
cy-gb	yn gallu gweld a chlywed yr aelodau sy'n mynychu'r fangre, a'i fod yn gallu cael ei weld a'i glywed ganddynt, (ii) yn gallu gweld a chlywed unrhyw aelodau o'r cyhoedd a chanddynt hawl i fynychu'r cyfarfod sy'n bresennol yn y fangre honno ac sy'n arfer hawl i siarad yn y cyfarfod, a'i fod yn gallu cael ei weld a'i glywed ganddynt, a (iii) yn gallu cael ei weld a'i glywed gan unrhyw aelodau eraill o'r cyhoedd a chanddynt hawl felly i fod yn bresennol yn y fangre honno;

en-gb	the member in remote attendance is able at that time to hear, and be heard by, any other member in remote attendance in respect of whom the condition in paragraph (a) is satisfied at that time;
cy-gb	bod yr aelod sy'n mynychu o bell, ar yr adeg honno, yn gallu clywed unrhyw aelod arall sy'n mynychu o bell ac y mae'r amod ym mharagraff (a) wedi ei fodloni mewn cysylltiad ag ef ar yr adeg honno, a'i fod yn gallu cael ei glywed ganddo;

en-gb	use of facilities enabling the conditions in paragraphs (a) and (b) to be satisfied in respect of the member in remote attendance is not prohibited by the standing orders or any other rules of the authority governing the meeting.
cy-gb	nad yw defnyddio cyfleusterau sy'n galluogi'r amodau ym mharagraffau (a) a (b) i gael eu bodloni mewn cysylltiad a'r aelod sy'n mynychu o bell wedi ei wahardd gan y rheolau sefydlog neu gan unrhyw un neu ragor o reolau eraill yr awdurdod sy'n llywodraethu'r cyfarfod.

en-gb	The standing orders of a local authority must secure that there is no quorum for a meeting of the local authority at any time when the number of members in remote attendance is equal to, or greater than, the number of members in actual attendance.
cy-gb	Rhaid i reolau sefydlog awdurdod lleol sicrhau nad oes cworwm ar gyfer cyfarfod o'r awdurdod lleol ar unrhyw adeg pan fo nifer yr aelodau sy'n mynychu o bell yn hafal i nifer yr aelodau sy'n mynychu'r fangre neu'n fwy na'r nifer hwnnw.

en-gb	A local authority may make other standing orders about remote attendance at meetings of a local authority.
cy-gb	Caiff awdurdod lleol wneud rheolau sefydlog eraill ynghylch mynychu cyfarfodydd awdurdod lleol o bell.

en-gb	A local authority must have regard to guidance given by the Welsh Ministers in relation to meetings of the authority attended remotely in accordance with this section.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru mewn perthynas â chyfarfodydd o'r awdurdod a fynychir o bell yn unol â'r adran hon.

en-gb	This section applies in relation to a meeting of a committee or sub-committee of a local authority as it applies in relation to a meeting of a local authority.
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas â chyfarfod pwyllgor neu is-bwyllgor i awdurdod lleol fel y mae'n gymwys mewn perthynas â chyfarfod o awdurdod lleol.

en-gb	But a person who is a co-opted member of a committee or sub-committee may not be a member in remote attendance at a meeting by virtue of this section.
cy-gb	Ond ni chaiff person sy'n aelod cyfetholedig o bwyllgor neu is-bwyllgor fod yn aelod sy'n mynychu cyfarfod o bell yn rhinwedd yr adran hon.

en-gb	For the purpose of this section—
cy-gb	At ddiben yr adran hon—

en-gb	a reference to a person (A) seeing another person (B) is to be interpreted as a reference to A seeing B when B is speaking at the meeting;
cy-gb	mae cyfeiriad at berson (A) yn gweld person arall (B) i'w ddehongli fel cyfeiriad at A yn gweld B pan fo B yn siarad yn y cyfarfod;

en-gb	a reference to a person (C) being seen by another person (D) is to be interpreted as a reference to C being seen by D when C is speaking at the meeting.
cy-gb	mae cyfeiriad at berson (C) yn cael ei weld gan berson arall (D) i'w ddehongli fel cyfeiriad at C yn cael ei weld gan D pan fo C yn siarad yn y cyfarfod.

en-gb	In this section— “co-opted member” (“aelod cyfetholedig”), in relation to a committee or sub-committee of a local authority, means a person who is a member of the committee or sub-committee, but not a member of the authority;
cy-gb	ystyr “aelod cyfetholedig” (“co-opted member”), mewn perthynas â phwyllgor neu is-bwyllgor i awdurdod lleol, yw person sy'n aelod o'r pwyllgor neu'r is-bwyllgor, ond nad yw'n aelod o'r awdurdod;

en-gb	“member in actual attendance” (“aelod sy'n mynychu'r fangre”), in relation to a meeting of a local authority, means a member of the authority who is attending the meeting at the place where the meeting is held.
cy-gb	ystyr “aelod sy'n mynychu'r fangre” (“member in actual attendance”), mewn perthynas â chyfarfod o awdurdod lleol, yw aelod o'r awdurdod sy'n mynychu'r cyfarfod yn y fangre lle y cynhelir y cyfarfod.

en-gb	5 Annual reports by members of a local authority
cy-gb	5 Adroddiadau blynyddol gan aelodau o awdurdod lleol

en-gb	A local authority must make arrangements for—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol wneud trefniadau—

en-gb	each person who is a member of the authority to make an annual report about the person's activities as a member of the authority during the year to which the report relates,
cy-gb	i bob person sy'n aelod o'r awdurdod lunio adroddiad blynyddol ynghylch gweithgareddau'r person fel aelod o'r awdurdod yn ystod y flwyddyn y mae'r adroddiad yn ymwneud â hi,

en-gb	each person who is a member of the authority's executive to make an annual report about the person's activities as a member of the executive during the year to which the report relates, and
cy-gb	i bob person sy'n aelod o weithrediaeth yr awdurdod lunio adroddiad blynyddol ynghylch gweithgareddau'r person fel aelod o'r weithrediaeth yn ystod y flwyddyn y mae'r adroddiad yn ymwneud â hi, ac

en-gb	the authority to publish all annual reports produced by its members and by the members of its executive.
cy-gb	i'r awdurdod gyhoeddi pob adroddiad blynyddol sy'n cael ei lunio gan ei aelodau a chan aelodau ei weithrediaeth.

en-gb	The arrangements may include conditions as to the content of a report that must be satisfied by the person making it.
cy-gb	Caiff y trefniadau gynnwys amodau o ran cynnwys adroddiad y mae'n rhaid iddynt gael eu bodloni gan y person sydd yn ei lunio.

en-gb	A local authority must publicise its arrangements.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol roi cyhoeddusrwydd i'w drefniadau.

en-gb	In exercising its functions under this section a local authority must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth arfer ei swyddogaethau o dan yr adran hon rhaid i awdurdod lleol roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	6 Timing of council meetings
cy-gb	6 Amseru cyfarfodydd cyngor

en-gb	The Welsh Ministers may give guidance about the times at which meetings of a local authority are held.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru roi canllawiau ynghylch amser cynnal cyfarfodydd awdurdod lleol.

en-gb	A local authority must have regard to guidance given under subsection (1).
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol roi sylw i ganllawiau a roddir o dan is-adran (1).

en-gb	In subsection (1), “meetings of a local authority” means—
cy-gb	Yn is-adran (1), ystyr “cyfarfodydd awdurdod lleol” yw—

en-gb	meetings of the local authority;
cy-gb	cyfarfodydd yr awdurdod lleol;

en-gb	meetings of any committee or sub-committee of the authority.
cy-gb	cyfarfodydd unrhyw bwyllgor neu is-bwyllgor i'r awdurdod.

en-gb	7 Training and development of members of a local authority
cy-gb	7 Hyfforddi a datblygu aelodau o awdurdod lleol

en-gb	A local authority must secure the provision of reasonable training and development opportunities for its members.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol sicrhau y darperir cyfleoedd hyfforddi a datblygu rhesymol i'w aelodau.

en-gb	A local authority must make available to each member of the authority an annual review of the member's training and development needs.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol sicrhau bod adolygiad blynyddol o anghenion hyfforddi a datblygu'r aelod ar gael i bob aelod o'r awdurdod.

en-gb	The review must include an opportunity for an interview with a person who is, in the opinion of the authority, suitably qualified to provide advice about the training and development needs of a member of a local authority.
cy-gb	Rhaid i'r adolygiad gynnwys cyfle am gyfweliad gyda pherson sydd, ym marn yr awdurdod, yn briodol gymwys i roi cyngor am anghenion hyfforddi a datblygu aelod o awdurdod lleol.

en-gb	In the case of an authority which operates a leader and cabinet executive (Wales), a reference in this section to a member of a local authority does not include the executive leader.
cy-gb	Yn achos awdurdod sy'n gweithredu gweithrediaeth arweinydd a chabinet (Cymru), nid yw cyfeiriad yn yr adran hon at aelod o awdurdod lleol yn cynnwys yr arweinydd gweithrediaeth.

en-gb	8 Head of democratic services
cy-gb	8 Pennaeth gwasanaethau democrataidd

en-gb	A local authority must—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol—

en-gb	designate one of its officers to discharge the functions in section 9 (“democratic services functions”);
cy-gb	dynodi un o'i swyddogion i gyflawni'r swyddogaethau yn adran 9 (“swyddogaethau gwasanaethau democrataidd”);

en-gb	provide that officer with such staff, accommodation and other resources as are, in its opinion, sufficient to allow his or her functions to be discharged.
cy-gb	darparu i'r swyddog hwnnw y staff, y llety a'r adnoddau eraill sydd, ym marn yr awdurdod, yn ddigon i ganiatáu i swyddogaethau'r swyddog hwnnw gael eu cyflawni.

en-gb	A head of democratic services may arrange for the discharge of democratic services functions by staff provided under this section.
cy-gb	Caiff pennaeth gwasanaethau democrataidd drefnu i swyddogaethau gwasanaethau democrataidd gael eu cyflawni gan staff a ddarperir o dan yr adran hon.

en-gb	An officer designated by a local authority under this section is to be known as the head of democratic services.
cy-gb	Mae swyddog a ddynodir gan awdurdod lleol o dan yr adran hon i'w alw'n bennaeth gwasanaethau democrataidd.

en-gb	A local authority may not designate any of the following under this section—
cy-gb	Ni chaiff awdurdod lleol ddynodi unrhyw un neu ragor o'r canlynol o dan yr adran hon—

en-gb	the head of the authority's paid service designated under section 4 of the Local Government and Housing Act 1989;
cy-gb	pennaeth gwasanaeth cyflogedig yr awdurdod a ddynodir o dan adran 4 o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989;

en-gb	the authority's monitoring officer designated under section 5 of that Act;
cy-gb	swyddog monitro'r awdurdod a ddynodir o dan adran 5 o'r Ddeddf honno;

en-gb	the authority's chief finance officer, within the meaning of that section.
cy-gb	prif swyddog cyllid yr awdurdod, o fewn ystyr yr adran honno.

en-gb	9 Democratic services functions
cy-gb	9 Swyddogaethau gwasanaethau democrataidd

en-gb	The functions of the head of democratic services are—
cy-gb	Y canlynol yw swyddogaethau pennaeth gwasanaethau democrataidd—

en-gb	to provide support and advice to the authority in relation to its meetings, subject to subsection (2);
cy-gb	rhoi cymorth a chyngor i'r awdurdod mewn perthynas â'i gyfarfodydd, yn ddarostyngedig i is-adran (2);

en-gb	to provide support and advice to committees of the authority (other than the committees mentioned in paragraph (e)) and the members of those committees, subject to subsection (2);
cy-gb	rhoi cymorth a chyngor i bwyllgorau'r awdurdod (ac eithrio'r pwyllgorau a grybwyllir ym mharagraff (e)) ac i aelodau o'r pwyllgorau hynny, yn ddarostyngedig i is-adran (2);

en-gb	to provide support and advice to any joint committee which a local authority is responsible for organising and the members of that committee, subject to subsection (2);
cy-gb	rhoi cymorth a chyngor i unrhyw gyd-bwyllgor y mae awdurdod lleol yn gyfrifol am ei drefnu ac i aelodau o'r pwyllgor hwnnw, yn ddarostyngedig i is-adran (2);

en-gb	to promote the role of the authority's overview and scrutiny committee or committees;
cy-gb	hybu rôl pwyllgor neu bwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod;

en-gb	to provide support and advice to—
cy-gb	rhoi cymorth a chyngor—

en-gb	the authority's overview and scrutiny committee or committees and the members of that committee or those committees, and (ii) the authority's democratic services committee and the members of that committee;
cy-gb	i bwyllgor neu bwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod ac i aelodau o'r pwyllgor hwnnw neu'r pwyllgorau hynny, a (ii) i bwyllgor gwasanaethau democrataidd yr awdurdod ac i aelodau o'r pwyllgor hwnnw;

en-gb	to provide support and advice in relation to the functions of the authority's overview and scrutiny committee or committees to each of the following—
cy-gb	rhoi cymorth a chyngor mewn perthynas â swyddogaethau pwyllgor neu bwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod i bob un o'r canlynol—

en-gb	members of the authority;
cy-gb	aelodau o'r awdurdod;

en-gb	members of the executive of the authority;
cy-gb	aelodau gweithrediaeth o'r awdurdod;

en-gb	officers of the authority;
cy-gb	swyddogion yr awdurdod;

en-gb	to provide support and advice to each member of the authority in carrying out the role of member of the authority, subject to subsection (3);
cy-gb	rhoi cymorth a chyngor i bob aelod o'r awdurdod wrth iddo gyflawni rôl aelod o'r awdurdod, yn ddarostyngedig i is-adran (3);

en-gb	to make reports and recommendations in respect of any of the following—
cy-gb	llunio adroddiadau a gwneud argymhellion mewn cysylltiad ag unrhyw un neu ragor o'r canlynol—

en-gb	the number and grades of staff required to discharge democratic services functions;
cy-gb	nifer y staff y mae eu hangen i gyflawni swyddogaethau gwasanaethau democrataidd, a'u graddau;

en-gb	the appointment of staff to discharge democratic services functions;
cy-gb	penodi staff i gyflawni swyddogaethau gwasanaethau democrataidd;

en-gb	the organisation and proper management of staff discharging democratic services functions;
cy-gb	trefnu a rheoli'n briodol staff sy'n cyflawni swyddogaethau gwasanaethau democrataidd;

en-gb	such other functions as may be prescribed.
cy-gb	unrhyw swyddogaethau eraill a ragnodir.

en-gb	The references to “advice” in paragraphs (a) to (c) do not include advice about whether or how the authority's functions should be, or should have been, exercised.
cy-gb	Nid yw cyfeiriadau at “gyngor” ym mharagraffau (a) i (c) yn cynnwys cyngor ynghylch a ddylai neu sut y dylai swyddogaethau'r awdurdod gael eu harfer, neu fod wedi eu harfer.

en-gb	The following kinds of support and advice are not to be considered as support and advice for the purposes of subsection (1)(g)—
cy-gb	Nid yw'r mathau canlynol o gymorth a chyngor i'w hystyried yn gymorth a chyngor at ddibenion is-adran (1)(g)—

en-gb	support and advice to a member of the authority in discharging that member's functions as part of the executive of the authority (except as provided for under subsection (1)(f));
cy-gb	cymorth a chyngor i aelod o'r awdurdod wrth i'r aelod hwnnw gyflawni ei swyddogaethau fel rhan o weithrediaeth yr awdurdod (ac eithrio fel y darperir ar ei gyfer o dan is-adran (1)(f));

en-gb	advice about whether or how the authority's functions should be, or should have been, exercised in relation to any matter under consideration, or to be considered, at a meeting of the authority, a committee referred to in subsection (1)(b) or a joint committee which a local authority is responsible for organising.
cy-gb	cyngor ynghylch a ddylai neu sut y dylai swyddogaethau'r awdurdod gael eu harfer, neu fod wedi eu harfer, mewn perthynas ag unrhyw fater sy'n cael ei ystyried, neu sydd i'w ystyried, mewn un o gyfarfodydd yr awdurdod, un o gyfarfodydd pwyllgor y cyfeiriwyd ato yn is-adran (1)(b) neu un o gyfarfodydd cyd-bwyllgor y mae awdurdod lleol yn gyfrifol am ei drefnu.

en-gb	Nothing in subsection (1)(h) affects the duty of the head of paid service in section 4(2) of the Local Government and Housing Act 1989.
cy-gb	Nid oes dim yn is-adran (1)(h) sy'n effeithio ar ddyletswydd pennaeth gwasanaeth cyflogedig yn adran 4(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989.

en-gb	In this section, references to a committee (or joint committee) include references to any sub-committee of that committee.
cy-gb	Yn yr adran hon, mae cyfeiriadau at bwyllgor (neu gyd-bwyllgor) yn cynnwys cyfeiriadau at unrhyw is-bwyllgor i'r pwyllgor hwnnw.

en-gb	10 Duty to adopt standing orders about management of staff
cy-gb	10 Dyletswydd i fabwysiadu rheolau sefydlog ynghylch rheoli staff

en-gb	The Welsh Ministers may by regulations require a local authority—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru ei gwneud yn ofynnol drwy reoliadau i awdurdod lleol—

en-gb	to incorporate prescribed provision relating to the management of staff provided under section 8(1)(b) in its standing orders;
cy-gb	ymgorffori darpariaeth ragnodedig sy'n ymwneud â rheoli staff a ddarperir o dan adran 8(1)(b) yn ei reolau sefydlog;

en-gb	to make other modifications of those of its standing orders which relate to the management of staff.
cy-gb	gwneud addasiadau eraill i'r rhai o blith ei reolau sefydlog sy'n ymwneud â rheoli staff.

en-gb	In this section “management of staff” does not include appointment of staff or dismissal of staff or the taking of other disciplinary action against staff.
cy-gb	Yn yr adran hon nid yw “rheoli staff” yn cynnwys penodi staff neu ddiswyddo staff neu gymryd camau disgyblu eraill yn erbyn staff.

en-gb	11 Local authorities to appoint democratic services committees
cy-gb	11 Awdurdodau lleol i benodi pwyllgorau gwasanaethau democrataidd

en-gb	A local authority must appoint a committee (“a democratic services committee”) to—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol benodi pwyllgor (“pwyllgor gwasanaethau democrataidd”)—

en-gb	exercise the function of the local authority under section 8(1)(a) (designation of head of democratic services),
cy-gb	i arfer swyddogaeth yr awdurdod lleol o dan adran 8(1)(a) (“dynodi pennaeth gwasanaethau democrataidd”),

en-gb	review the adequacy of provision by the authority of staff, accommodation and other resources to discharge democratic services functions, and
cy-gb	i adolygu pa mor ddigonol yw'r ddarpariaeth gan yr awdurdod o ran staff, llety ac adnoddau eraill i gyflawni swyddogaethau gwasanaethau democrataidd, a

en-gb	make reports and recommendations to the authority in relation to such provision.
cy-gb	i lunio adroddiadau a gwneud argymhellion i'r awdurdod mewn perthynas â'r ddarpariaeth honno.

en-gb	It is for a democratic services committee to determine how to exercise those functions.
cy-gb	Mater i bwyllgor gwasanaethau democrataidd ei benderfynu yw sut i arfer y swyddogaethau hynny.

en-gb	12 Membership
cy-gb	12 Aelodaeth

en-gb	A local authority is to appoint the members of its democratic services committee.
cy-gb	Mae awdurdod lleol i benodi aelodau o'i bwyllgor gwasanaethau democrataidd.

en-gb	A local authority must secure that—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol sicrhau—

en-gb	each member of its democratic services committee is a member of the authority;
cy-gb	bod pob aelod o'i bwyllgor gwasanaethau democrataidd yn aelod o'r awdurdod;

en-gb	no more than one of the members of its democratic services committee is a member of the authority's executive;
cy-gb	nad oes mwy nag un o aelodau ei bwyllgor gwasanaethau democrataidd yn aelod o weithrediaeth yr awdurdod;

en-gb	in the case of a local authority which operates a leader and cabinet executive (Wales), the executive leader is not a member of its democratic services committee.
cy-gb	yn achos awdurdod lleol sy'n gweithredu gweithrediaeth arweinydd a chabinet (Cymru), nad yw'r arweinydd gweithrediaeth yn aelod o'i bwyllgor gwasanaethau democrataidd.

en-gb	The appointment of a person as a member of a democratic services committee has no effect if the membership of the committee breaches subsection (2) immediately after the appointment (whether or not by virtue of the appointment).
cy-gb	Ni fydd penodi person yn aelod o bwyllgor gwasanaethau democrataidd yn cael unrhyw effaith os bydd aelodaeth y pwyllgor yn mynd yn groes i is-adran (2) yn union ar ôl ei benodi (p'un ai yn rhinwedd y penodiad ai peidio).

en-gb	In a case where one or more persons are to become, or to cease to be, members of a democratic services committee at a particular time, all those changes of membership are to be taken into account in determining whether the membership of the committee breaches subsection (2).
cy-gb	Mewn achos pan fo un person neu ragor, ar adeg neilltuol, i'w wneud neu i'w gwneud yn aelod neu'n aelodau o bwyllgor gwasanaethau democrataidd, neu i beidio â bod yn aelod neu'n aelodau o bwyllgor gwasanaethau democrataidd, mae'r newidiadau hynny yn yr aelodaeth i'w hystyried wrth benderfynu a fyddai aelodaeth y pwyllgor yn mynd yn groes i is-adran (2).

en-gb	A democratic services committee of a local authority is to be treated as a body to which section 15 of the Local Government and Housing Act 1989 (duty to allocate seats to political groups) applies.
cy-gb	Mae pwyllgor gwasanaethau democrataidd i awdurdod lleol i'w drin fel corff y mae adran 15 o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989 (dyletswydd i ddyrannu seddau i grwpiau gwleidyddol) yn gymwys iddo.

en-gb	13 Sub-committees
cy-gb	13 Is-bwyllgorau

en-gb	A democratic services committee—
cy-gb	Caiff pwyllgor gwasanaethau democrataidd—

en-gb	may appoint one or more sub-committees, and
cy-gb	penodi un neu ragor o is-bwyllgorau, a

en-gb	may arrange for the discharge of any of its functions by such a sub-committee.
cy-gb	trefnu i unrhyw un neu ragor o'i swyddogaethau gael ei chyflawni neu eu cyflawni gan is-bwyllgor o'r fath.

en-gb	A sub-committee of a democratic services committee may not discharge functions other than those conferred on it under subsection (1)(b).
cy-gb	Ni chaiff is-bwyllgor i bwyllgor gwasanaethau democrataidd gyflawni swyddogaethau ac eithrio'r rhai a roddwyd iddo o dan is-adran (1)(b).

en-gb	14 Proceedings etc
cy-gb	14 Trafodion etc

en-gb	A local authority is to appoint the person who is to chair the democratic services committee (who must not be a member of an executive group).
cy-gb	Mae awdurdod lleol i benodi'r person sydd i gadeirio'r pwyllgor gwasanaethau democrataidd (a rhaid iddo beidio â bod yn aelod o grw ˆp gweithrediaeth).

en-gb	If there are no opposition groups, the person who is to chair the democratic services committee may be a member of an executive group but must not be a member of the local authority's executive.
cy-gb	Os nad oes unrhyw grwpiau gwrthblaid, caiff y person sydd i gadeirio'r pwyllgor gwasanaethau democrataidd fod yn aelod o grwˆp gweithrediaeth ond rhaid iddo beidio â bod yn aelod o weithrediaeth yr awdurdod lleol.

en-gb	A democratic services committee is to appoint the person who is to chair any sub-committee of such a committee.
cy-gb	Mae pwyllgor gwasanaethau democrataidd i benodi'r person sydd i gadeirio unrhyw is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath.

en-gb	All members of a democratic services committee, or of a sub-committee of such a committee, may vote on any question that falls to be decided by the committee.
cy-gb	Caiff pob aelod o bwyllgor gwasanaethau democrataidd, neu o is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath, bleidleisio ar unrhyw gwestiwn y mae'n dod i ran y pwyllgor i benderfynu arno.

en-gb	A democratic services committee of a local authority, or a sub-committee of such a committee—
cy-gb	Caiff pwyllgor gwasanaethau democrataidd i awdurdod lleol, neu is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath—

en-gb	may require members and officers of the authority to attend before it to answer questions, and
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol i aelodau a swyddogion yr awdurdod ddod ger ei fron i ateb cwestiynau, a

en-gb	may invite other persons to attend meetings of the committee.
cy-gb	gwahodd personau eraill i fynychu cyfarfodydd y pwyllgor.

en-gb	It is the duty of any member or officer of a local authority to comply with any requirement imposed under subsection (5)(a).
cy-gb	Mae'n ddyletswydd ar unrhyw aelod o awdurdod lleol neu unrhyw swyddog i awdurdod lleol i gydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir o dan is-adran (5)(a).

en-gb	A person is not obliged by subsection (6) to answer any question which the person would be entitled to refuse to answer in, or for the purposes of, proceedings in a court in England and Wales.
cy-gb	Nid yw person yn cael ei orfodi gan is-adran (6) i ateb unrhyw gwestiwn y byddai ganddo hawl i wrthod ei ateb mewn achos llys yng Nghymru a Lloegr neu at ddibenion achos llys o'r fath.

en-gb	A democratic services committee, or a sub-committee of such a committee, is to be treated as a committee, or sub-committee, of a principal council for the purposes of Part 5A of the Local Government Act 1972 (access to meetings and documents of certain authorities, committees and sub-committees).
cy-gb	Mae pwyllgor gwasanaethau democrataidd, neu is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath, i'w drin fel pwyllgor, neu is-bwyllgor, i brif gyngor at ddibenion Rhan 5A o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (cael mynd i gyfarfodydd a chael gweld dogfennau awdurdodau, pwyllgorau ac is-bwyllgorau penodol).

en-gb	For the purposes of subsections (1) and (2), the expressions “executive group” and “opposition group” have the same meaning as in section 75.
cy-gb	At ddibenion is-adrannau (1) a (2), mae i'r ymadroddion “grwˆp gweithrediaeth” a “grw ˆp gwrthblaid” yr un ystyr ag yn adran 75.

en-gb	15 Frequency of meetings
cy-gb	15 Cynnal cyfarfodydd: pa mor aml

en-gb	A democratic services committee must meet once in every calendar year.
cy-gb	Rhaid i bwyllgor gwasanaethau democrataidd gyfarfod unwaith ym mhob blwyddyn galendr.

en-gb	The democratic services committee of a local authority must also meet if—
cy-gb	Rhaid i bwyllgor gwasanaethau democrataidd i awdurdod lleol gyfarfod hefyd—

en-gb	the local authority resolves that the committee should meet, or
cy-gb	os yw'r awdurdod lleol yn penderfynu y dylai'r pwyllgor gyfarfod, neu

en-gb	at least one-third of the members of the committee requisition a meeting by one or more notices in writing given to the person who chairs the committee.
cy-gb	os yw traean o leiaf o aelodau'r pwyllgor yn hawlio cyfarfod drwy gyfrwng un neu ragor o hysbysiadau ysgrifenedig a roddir i'r person sy'n cadeirio'r pwyllgor.

en-gb	It is the duty of the person who chairs a democratic services committee to secure that meetings of the committee are held as required by subsections (1) and (2).
cy-gb	Mae dyletswydd ar y person sy'n cadeirio pwyllgor gwasanaethau democrataidd i sicrhau bod cyfarfodydd y pwyllgor yn cael eu cynnal fel y mae is-adrannau (1) a (2) yn ei gwneud yn ofynnol.

en-gb	This section does not prevent a democratic services committee from meeting otherwise than as required by this section.
cy-gb	Nid yw'r adran hon yn atal pwyllgor gwasanaethau democrataidd rhag cyfarfod ac eithrio fel y mae'r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol.

en-gb	16 Discharging functions
cy-gb	16 Cyflawni swyddogaethau

en-gb	A democratic services committee may not exercise any functions other than its functions under this Chapter.
cy-gb	Ni chaiff pwyllgor gwasanaethau democrataidd arfer unrhyw swyddogaethau ac eithrio ei swyddogaethau o dan y Bennod hon.

en-gb	In exercising, or deciding whether to exercise any of its functions, a democratic services committee, or a sub-committee of such a committee, must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth arfer unrhyw un neu ragor o'i swyddogaethau, neu benderfynu ai i'w harfer, rhaid i bwyllgor gwasanaethau democrataidd, neu is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath, roi sylw i ganllawiau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	17 Termination of membership on ceasing to be member of authority
cy-gb	17 Terfynu aelodaeth pan fo person yn peidio â bod yn aelod o awdurdod

en-gb	This section applies to a person (P) who is—
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i berson (P)—

en-gb	appointed to be a member of a democratic services committee of a local authority, or of a sub-committee of such a committee, and
cy-gb	a benodir yn aelod o bwyllgor gwasanaethau democrataidd awdurdod lleol, neu o is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath, a

en-gb	is a member of the authority at the time of that appointment.
cy-gb	sy'n aelod o'r awdurdod ar adeg y penodiad hwnnw.

en-gb	If P ceases to be a member of the authority, P also ceases to be a member of the democratic services committee or sub-committee.
cy-gb	Os yw P yn peidio â bod yn aelod o'r awdurdod, mae P hefyd yn peidio â bod yn aelod o'r pwyllgor neu'r is-bwyllgor gwasanaethau democrataidd.

en-gb	But subsection (2) does not apply if P—
cy-gb	Ond nid yw is-adran (2) yn gymwys os yw P—

en-gb	ceases to be a member of the authority by reason of retirement, and
cy-gb	yn peidio â bod yn aelod o'r awdurdod oherwydd iddo ymddeol, a

en-gb	is re-elected a member of the authority not later than the day of retirement.
cy-gb	yn cael ei ailethol yn aelod o'r awdurdod heb fod yn hwyrach na diwrnod ei ymddeoliad.

en-gb	Subsection (3) is subject to the standing orders of the authority or the democratic services committee or sub-committee.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn ddarostyngedig i reolau sefydlog yr awdurdod neu rai'r pwyllgor neu'r is-bwyllgor gwasanaethau democrataidd.

en-gb	18 Reports and recommendations by head of democratic services
cy-gb	18 Adroddiadau ac argymhellion gan bennaeth y gwasanaethau democrataidd

en-gb	The head of democratic services for a local authority must, as soon as practicable after preparing a report or making a recommendation under section 9(1)(h), send to each member of the authority's democratic services committee a copy of the report or recommendation.
cy-gb	Rhaid i bennaeth gwasanaethau democrataidd ar gyfer awdurdod lleol, cyn gynted ag y bo'n ymarferol ar ôl llunio adroddiad neu wneud argymhelliad o dan adran 9(1)(h), anfon at bob aelod o bwyllgor gwasanaethau democrataidd yr awdurdod gopi o'r adroddiad neu o'r argymhelliad.

en-gb	A democratic services committee must consider any report or recommendation sent to the members of the committee under this section at a meeting held not more than three months after copies of the report are first sent to members of the committee.
cy-gb	Rhaid i bwyllgor gwasanaethau democrataidd ystyried, mewn cyfarfod a gynhelir heb fod yn fwy na thri mis ar ôl i gopïau o'r adroddiad gael eu hanfon gyntaf at aelodau'r pwyllgor, unrhyw adroddiad neu argymhelliad a anfonir at aelodau'r pwyllgor o dan yr adran hon.

en-gb	19 Reports and recommendations by democratic services committees
cy-gb	19 Adroddiadau ac argymhellion gan bwyllgorau gwasanaethau democrataidd

en-gb	A democratic services committee for a local authority must, as soon as practicable after it has prepared a report or made a recommendation under section 11(1)(c), arrange for a copy of it to be sent to each member of the authority who is not a member of the committee.
cy-gb	Rhaid i bwyllgor gwasanaethau democrataidd ar gyfer awdurdod lleol, cyn gynted ag y bo'n ymarferol ar ôl iddo lunio adroddiad neu wneud argymhelliad o dan adran 11(1)(c), drefnu bod copi ohono'n cael ei anfon at bob aelod o'r awdurdod nad yw'n aelod o'r pwyllgor.

en-gb	A local authority must consider any report or recommendations at a meeting held not more than three months after copies of the report or recommendation are first sent to members of the authority.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol ystyried unrhyw adroddiad neu argymhellion mewn cyfarfod a gynhelir heb fod yn fwy na thri mis ar ôl i gopïau o'r adroddiad neu'r argymhelliad gael eu hanfon gyntaf at aelodau'r awdurdod.

en-gb	20 Local authority functions not to be delegated
cy-gb	20 Swyddogaethau awdurdod lleol nad ydynt i'w dirprwyo

en-gb	The functions of a local authority under sections 8(1), 11, 12(1) and (2), 14(1), 15(2)(a) and 19(2) are not to be delegated under section 101 of the Local Government Act 1972.
cy-gb	Nid yw swyddogaethau awdurdod lleol o dan adrannau 8(1), 11, 12(1) a (2), 14(1), 15(2)(a) a 19(2) i'w dirprwyo o dan adran 101 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972.

en-gb	21 Head of democratic services to be a politically restricted post
cy-gb	21 Swydd pennaeth gwasanaethau democrataidd i fod yn swydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol

en-gb	Section 2(1) of the Local Government and Housing Act 1989 is amended as follows.
cy-gb	Diwygir adran 2(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989 fel a ganlyn.

en-gb	In paragraph (f) omit “and”.
cy-gb	Ym mharagraff (f) hepgorer “and”.

en-gb	After “delegated)” in paragraph (g) insert—
cy-gb	Ar ôl “delegated)” ym mharagraff (g) mewnosoder—

en-gb	22 Meaning of “member”
cy-gb	22 Ystyr “aelod”

en-gb	In this Part, a reference to a member of a local authority includes a reference to an elected executive member (within the meaning of section 39(4) of the Local Government Act 2000).
cy-gb	Mae cyfeiriad yn y Rhan hon at aelod o awdurdod lleol yn cynnwys cyfeiriad at aelod gweithrediaeth etholedig (o fewn ystyr adran 39(4) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000).

en-gb	FAMILY ABSENCE FOR MEMBERS OF LOCAL AUTHORITIES
cy-gb	ABSENOLDEB TEULUOL AR GYFER AELODAU AWDURDODAU LLEOL

en-gb	23 Right to family absence
cy-gb	23 Yr hawl i absenoldeb teuluol

en-gb	A member of a local authority who is entitled to a period of family absence may be absent from meetings of the authority during that period of family absence.
cy-gb	Caiff aelod o awdurdod lleol a chanddo hawl i gyfnod o absenoldeb teuluol fod yn absennol o gyfarfodydd o'r awdurdod yn ystod y cyfnod hwnnw o absenoldeb teuluol.

en-gb	If the member is a member of the local authority's executive, the member may be absent from meetings of the executive during that period of family absence.
cy-gb	Os aelod o weithrediaeth yr awdurdod lleol yw'r aelod, caiff yr aelod fod yn absennol o gyfarfodydd o'r weithrediaeth yn ystod y cyfnod hwnnw o absenoldeb teuluol.

en-gb	Subsections (1) and (2) are subject to regulations under this Part.
cy-gb	Mae is-adrannau (1) a (2) yn ddarostyngedig i reoliadau o dan y Rhan hon.

en-gb	For the purposes of this Part, a member is entitled to a period of family absence if the member is entitled to a period of—
cy-gb	At ddibenion y Rhan hon, mae gan aelod hawl i gyfnod o absenoldeb teuluol os oes gan yr aelod hawl i gyfnod—

en-gb	maternity absence (see section 24),
cy-gb	o absenoldeb mamolaeth (gweler adran 24),

en-gb	newborn absence (see section 25),
cy-gb	o absenoldeb newydd-anedig (gweler adran 25),

en-gb	adopter's absence (see section 26),
cy-gb	o absenoldeb mabwysiadydd (gweler adran 26),

en-gb	new adoption absence (see section 27), or
cy-gb	o absenoldeb mabwysiadu newydd (gweler adran 27), neu

en-gb	parental absence (see section 28).
cy-gb	o absenoldeb rhiant (gweler adran 28).

en-gb	24 Maternity absence
cy-gb	24 Absenoldeb mamolaeth

en-gb	A member of a local authority is entitled to a period of absence (“maternity absence”) if the member satisfies prescribed conditions as to maternity.
cy-gb	Mae gan aelod o awdurdod lleol hawl i gyfnod o absenoldeb (“absenoldeb mamolaeth”) os yw'r aelod yn bodloni amodau rhagnodedig o ran mamolaeth.

en-gb	The period of maternity absence to which the member is entitled is to be calculated in accordance with regulations.
cy-gb	Mae'r cyfnod o absenoldeb mamolaeth y mae gan yr aelod hawl iddo i'w gyfrifo'n unol â rheoliadau.

en-gb	The regulations must not provide for a period of maternity absence to exceed 26 weeks.
cy-gb	Ni chaniateir i'r rheoliadau ddarparu ar gyfer cyfnod o absenoldeb mamolaeth sy'n hwy na 26 o wythnosau.

en-gb	Regulations must include provision for determining when maternity absence may be taken.
cy-gb	Rhaid i reoliadau gynnwys darpariaeth ar gyfer penderfynu pryd y caniateir cymryd absenoldeb mamolaeth.

en-gb	Regulations may allow a member to choose, subject to prescribed restrictions, the date on which a period of maternity absence starts.
cy-gb	Caiff rheoliadau ganiatáu i aelod ddewis, yn ddarostyngedig i gyfyngiadau rhagnodedig, y dyddiad pryd y bydd cyfnod o absenoldeb mamolaeth yn dechrau.

en-gb	Regulations may prescribe circumstances in which a member of a local authority, or the local authority, may—
cy-gb	Caiff rheoliadau ragnodi amgylchiadau pan gaiff yr aelod o awdurdod lleol, neu pan gaiff yr awdurdod lleol—

en-gb	bring a period of maternity absence to an end, or
cy-gb	terfynu cyfnod o absenoldeb mamolaeth, neu

en-gb	cancel a period of maternity absence.
cy-gb	diddymu cyfnod o absenoldeb mamolaeth.

en-gb	25 Newborn absence
cy-gb	25 Absenoldeb newydd-anedig

en-gb	This section applies to a member of a local authority who satisfies prescribed conditions—
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i aelod o awdurdod lleol sy'n bodloni amodau rhagnodedig—

en-gb	as to relationship with a newborn, or expected, child, and
cy-gb	o ran perthynas â phlentyn newydd-anedig neu blentyn a ddisgwylir, a

en-gb	as to relationship with the child's mother.
cy-gb	o ran perthynas â mam y plentyn.

en-gb	The member is entitled to a period of absence (“newborn absence”) for the purpose of—
cy-gb	Mae gan yr aelod hawl i gyfnod o absenoldeb (“absenoldeb newydd-anedig”) at ddibenion—

en-gb	caring for the child, or
cy-gb	gofalu am y plentyn, neu

en-gb	supporting the mother.
cy-gb	cynorthwyo'r fam.

en-gb	Regulations must include provision for determining—
cy-gb	Rhaid i reoliadau gynnwys darpariaeth ar gyfer penderfynu—

en-gb	the extent of a member's entitlement to newborn absence in respect of a child;
cy-gb	i ba raddau y mae gan aelod hawl i absenoldeb newydd-anedig mewn cysylltiad â phlentyn;

en-gb	when newborn absence may be taken.
cy-gb	pryd y caniateir cymryd absenoldeb newydd-anedig.

en-gb	Regulations must not provide for a period of newborn absence in respect of a child to exceed two weeks.
cy-gb	Ni chaniateir i reoliadau ddarparu i gyfnod o absenoldeb newydd-anedig mewn cysylltiad â phlentyn fod yn hwy na dwy wythnos.

en-gb	Regulations must require newborn absence to be taken before the end of a prescribed period.
cy-gb	Rhaid i reoliadau ei gwneud yn ofynnol i absenoldeb newydd-anedig gael ei gymryd cyn diwedd cyfnod rhagnodedig.

en-gb	That period must be a period of at least 56 days beginning with the date of the child's birth.
cy-gb	Rhaid i'r cyfnod hwnnw fod yn gyfnod o 56 o ddiwrnodau o leiaf sy'n dechrau ar ddyddiad geni'r plentyn.

en-gb	Regulations may prescribe circumstances in which a member of a local authority, or the local authority, may—
cy-gb	Caiff rheoliadau ragnodi amgylchiadau pan gaiff aelod o awdurdod lleol, neu pan gaiff yr awdurdod lleol—

en-gb	bring a period of newborn absence to an end, or
cy-gb	terfynu cyfnod o absenoldeb newydd-anedig, neu

en-gb	cancel a period of newborn absence.
cy-gb	diddymu cyfnod o absenoldeb newydd-anedig.

en-gb	Regulations may—
cy-gb	Caiff rheoliadau—

en-gb	(for the purpose of subsection (2)) prescribe things which are, or are not, to be taken as done for the purpose of caring for a child or supporting the child's mother;
cy-gb	(at ddibenion is-adran (2)) ragnodi pethau sydd i'w barnu neu beidio a'u barnu yn bethau sydd wedi eu gwneud at ddibenion gofalu am blentyn neu gynorthwyo mam y plentyn;

en-gb	allow a member to choose, subject to prescribed restrictions, the date on which a period of newborn absence starts;
cy-gb	caniatáu i aelod ddewis, yn ddarostyngedig i gyfyngiadau rhagnodedig, y dyddiad pryd y bydd cyfnod o absenoldeb newydd-anedig yn dechrau;

en-gb	make provision excluding an entitlement to newborn absence in respect of a child where more than one child is born as a result of the same pregnancy;
cy-gb	gwneud darpariaeth sy'n eithrio hawl i absenoldeb newydd-anedig mewn cysylltiad â phlentyn pan fo mwy nag un plentyn yn cael ei eni o ganlyniad i'r un beichiogrwydd;

en-gb	make provision about how newborn absence may be taken.
cy-gb	gwneud darpariaeth ynghylch sut y ceir cymryd absenoldeb newydd-anedig.

en-gb	Where more than one child is born as a result of the same pregnancy, the reference in subsection (6) to the date of the child's birth is to be read as a reference to the date of birth of the first child born as a result of the pregnancy.
cy-gb	Pan fo mwy nag un plentyn yn cael ei eni o ganlyniad i'r un beichiogrwydd, mae'r cyfeiriad yn is-adran (6) at ddyddiad geni'r plentyn i'w ddarllen fel cyfeiriad at ddyddiad geni'r plentyn cyntaf a gaiff ei eni o ganlyniad i'r beichiogrwydd.

en-gb	In this section— “newborn child” (“plentyn newydd-anedig”) includes a child stillborn after 24 weeks of pregnancy;
cy-gb	mae “plentyn newydd-anedig” (“newborn child”) yn cynnwys plentyn marw-anedig ar ôl 24 o wythnosau o feichiogrwydd;

en-gb	“week” (“wythnos”) means any period of seven days.
cy-gb	ystyr “wythnos” (“week”) yw unrhyw gyfnod o saith niwrnod.

en-gb	26 Adopter's absence
cy-gb	26 Absenoldeb mabwysiadydd

en-gb	A member of a local authority is entitled to a period of absence (“adopter's absence”) if the member satisfies prescribed conditions as to adoption of a child.
cy-gb	Mae gan aelod o awdurdod lleol hawl i gyfnod o absenoldeb (“absenoldeb mabwysiadydd”) os yw'r aelod yn bodloni amodau rhagnodedig o ran mabwysiadu plentyn.

en-gb	the extent of a member's entitlement to adopter's absence in respect of a child;
cy-gb	i ba raddau y mae gan aelod hawl i absenoldeb mabwysiadydd mewn cysylltiad â phlentyn;

en-gb	when adopter's absence may be taken.
cy-gb	pryd y caniateir cymryd absenoldeb mabwysiadydd.

en-gb	Regulations must not provide for a period of adopter's absence in respect of a child to exceed two weeks.
cy-gb	Ni chaniateir i reoliadau ddarparu i gyfnod o absenoldeb mabwysiadydd mewn cysylltiad â phlentyn fod yn hwy na dwy wythnos.

en-gb	Regulations may allow a member to choose, subject to prescribed restrictions, the date on which a period of adopter's absence starts.
cy-gb	Caiff rheoliadau ganiatáu i aelod ddewis, yn ddarostyngedig i gyfyngiadau rhagnodedig, y dyddiad pryd y bydd cyfnod o absenoldeb mabwysiadydd yn dechrau.

en-gb	bring a period of adopter's absence to an end, or
cy-gb	terfynu cyfnod o absenoldeb mabwysiadydd, neu

en-gb	cancel a period of adopter's absence.
cy-gb	diddymu cyfnod o absenoldeb mabwysiadydd.

en-gb	27 New adoption absence
cy-gb	27 Absenoldeb mabwysiadu newydd

en-gb	as to relationship with a child placed, or expected to be placed, for adoption under the law of any part of the United Kingdom, and
cy-gb	o ran perthynas â phlentyn a gafodd ei leoli, neu y disgwylir iddo gael ei leoli, ar gyfer ei fabwysiadu o dan gyfraith unrhyw ran o'r Deyrnas Unedig, a

en-gb	as to relationship with a person with whom the child is, or is expected to be, so placed for adoption.
cy-gb	o ran perthynas â pherson y lleolir y plentyn gydag ef, neu y disgwylir iddo gael ei leoli gydag ef, ar gyfer ei fabwysiadu.

en-gb	The member is entitled to a period of absence (“new adoption absence”) for the purpose of—
cy-gb	Mae gan yr aelod hawl i gyfnod o absenoldeb (“absenoldeb mabwysiadu newydd”) at ddibenion—

en-gb	supporting the person by reference to whom the member satisfies the condition under subsection (1)(b).
cy-gb	cynorthwyo'r person y mae'r aelod o'i herwydd yn bodloni'r amod o dan is-adran (1)(b).

en-gb	the extent of a member's entitlement to new adoption absence in respect of a child;
cy-gb	i ba raddau y mae gan aelod hawl i absenoldeb mabwysiadu newydd mewn cysylltiad â phlentyn;

en-gb	when new adoption absence may be taken.
cy-gb	pryd y caniateir cymryd absenoldeb mabwysiadu newydd.

en-gb	Regulations must not provide for a period of new adoption absence in respect of a child to exceed two weeks.
cy-gb	Ni chaniateir i reoliadau ddarparu i gyfnod o absenoldeb mabwysiadu newydd mewn cysylltiad â phlentyn fod yn hwy na dwy wythnos.

en-gb	Regulations must require new adoption absence to be taken before the end of a prescribed period.
cy-gb	Rhaid i reoliadau ei gwneud yn ofynnol i absenoldeb mabwysiadu newydd gael ei gymryd cyn diwedd cyfnod rhagnodedig.

en-gb	That period must be a period of at least 56 days beginning with the date of the child's placement for adoption.
cy-gb	Rhaid i'r cyfnod hwnnw fod yn gyfnod o 56 o ddiwrnodau o leiaf sy'n dechrau ar ddyddiad lleoli'r plentyn ar gyfer ei fabwysiadu.

en-gb	bring a period of new adoption absence to an end, or
cy-gb	terfynu cyfnod o absenoldeb mabwysiadu newydd, neu

en-gb	cancel a period of new adoption absence.
cy-gb	diddymu cyfnod o absenoldeb mabwysiadu newydd.

en-gb	(for the purpose of subsection (2)) prescribe things which are, or are not, to be taken as done for the purpose of caring for a child or supporting a person with whom a child is placed for adoption;
cy-gb	(at ddibenion is-adran (2)) ragnodi pethau sydd i'w barnu neu beidio a'u barnu yn bethau sydd wedi eu gwneud at ddibenion gofalu am blentyn neu gynorthwyo person y lleolir plentyn gydag ef ar gyfer ei fabwysiadu;

en-gb	allow a member to choose, subject to prescribed restrictions, the date on which a period of new adoption absence starts;
cy-gb	caniatáu i aelod ddewis, yn ddarostyngedig i gyfyngiadau rhagnodedig, y dyddiad pryd y bydd cyfnod o absenoldeb mabwysiadu newydd yn dechrau;

en-gb	make provision excluding the right to be absent under this section in the case of a member who exercises a right to be absent on adopter's absence;
cy-gb	gwneud darpariaeth sy'n eithrio'r hawl i fod yn absennol o dan yr adran hon yn achos aelod sy'n arfer hawl i fod yn absennol oherwydd absenoldeb mabwysiadu;

en-gb	make provision excluding an entitlement to new adoption absence in respect of a child where more than one child is placed for adoption as part of the same arrangement;
cy-gb	gwneud darpariaeth sy'n eithrio hawl i absenoldeb mabwysiadu newydd mewn cysylltiad â phlentyn pan leolir mwy nag un plentyn ar gyfer ei fabwysiadu fel rhan o'r un trefniant;

en-gb	make provision about how new adoption absence may be taken.
cy-gb	gwneud darpariaeth ynghylch sut y ceir cymryd absenoldeb mabwysiadu newydd.

en-gb	Where more than one child is placed for adoption as part of the same arrangement, the reference in subsection (6) to the date of the child's placement is to be read as a reference to the date of placement of the first child to be placed as part of the arrangement.
cy-gb	Pan fo mwy nag un plentyn yn cael ei leoli ar gyfer ei fabwysiadu fel rhan o'r un trefniant, mae'r cyfeiriad yn is-adran (6) at y dyddiad y cafodd y plentyn ei leoli i'w ddarllen fel cyfeiriad at y dyddiad y cafodd y plentyn cyntaf ei leoli fel rhan o'r trefniant.

en-gb	In this section, “week” means any period of seven days.
cy-gb	Yn yr adran hon, ystyr “wythnos” yw unrhyw gyfnod o saith niwrnod.

en-gb	The Welsh Ministers may by regulations provide for this section to apply in relation to cases which involve adoption, but not the placement of a child for adoption under the law of any part of the United Kingdom.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau ddarparu bod yr adran hon yn gymwys mewn perthynas ag achosion sy'n ymwneud â mabwysiadu, ond nid â lleoli plentyn ar gyfer ei fabwysiadu o dan gyfraith unrhyw ran o'r Deyrnas Unedig.

en-gb	28 Parental absence
cy-gb	28 Absenoldeb rhiant

en-gb	This section applies to a member of a local authority who satisfies prescribed conditions as to—
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i aelod o awdurdod lleol sy'n bodloni amodau rhagnodedig o ran—

en-gb	having responsibility for a child, or
cy-gb	ysgwyddo cyfrifoldeb am blentyn; neu

en-gb	expecting to have responsibility for a child.
cy-gb	disgwyl ysgwyddo cyfrifoldeb am blentyn.

en-gb	The member is entitled to a period of absence (“parental absence”) for the purpose of caring for the child.
cy-gb	Mae gan yr aelod hawl i gyfnod o absenoldeb (“absenoldeb rhiant”) at ddibenion gofalu am y plentyn.

en-gb	the extent of a member's entitlement to parental absence in respect of a child;
cy-gb	i ba raddau y mae gan aelod hawl i absenoldeb rhiant mewn cysylltiad â phlentyn;

en-gb	when parental absence may be taken.
cy-gb	pryd y caniateir cymryd yr absenoldeb rhiant.

en-gb	Regulations must not provide for parental absence in respect of a child to exceed a period, or a total period, of three months.
cy-gb	Ni chaniateir i reoliadau ddarparu i absenoldeb rhiant mewn cysylltiad â phlentyn fod yn hwy na chyfnod o dri mis neu gyfanswm o dri mis.

en-gb	Provision under subsection (3)(b) may (amongst other things) refer to—
cy-gb	Caiff darpariaeth o dan is-adran (3)(b) gyfeirio at y canlynol (ymhlith pethau eraill)—

en-gb	a child's age, or
cy-gb	oedran plentyn, neu

en-gb	a prescribed period of time starting from a prescribed event.
cy-gb	cyfnod rhagnodedig o amser sy'n dechrau gyda digwyddiad rhagnodedig.

en-gb	bring a period of parental absence to an end, or
cy-gb	terfynu cyfnod o absenoldeb rhiant, neu

en-gb	cancel a period of parental absence.
cy-gb	diddymu cyfnod o absenoldeb rhiant.

en-gb	(for the purpose of subsection (2)) prescribe things which are, or are not, to be taken as done for the purpose of caring for a child;
cy-gb	(at ddibenion is-adran (2)), ragnodi pethau sydd i'w barnu neu beidio a'u barnu yn bethau sydd wedi eu gwneud, at ddibenion gofalu am blentyn;

en-gb	require parental absence to be taken as a single period of absence in all cases or in prescribed cases;
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol bod absenoldeb rhiant yn cael ei gymryd fel un cyfnod o absenoldeb ym mhob achos neu mewn achosion penodedig;

en-gb	require parental absence to be taken as a series of periods of absence in all cases or in prescribed cases;
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol bod absenoldeb rhiant yn cael ei gymryd fel cyfres o gyfnodau o absenoldeb ym mhob achos neu mewn achosion rhagnodedig;

en-gb	require all or prescribed parts of a period of parental absence to be taken at or by prescribed times;
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol bod yr holl gyfnod o absenoldeb rhiant neu rannau rhagnodedig ohono yn cael ei gymryd neu eu cymryd ar adegau rhagnodedig neu erbyn adegau rhagnodedig;

en-gb	allow a member to choose, subject to prescribed restrictions, the date on which a period of parental absence starts;
cy-gb	caniatáu i aelod ddewis, yn ddarostyngedig i gyfyngiadau rhagnodedig, y dyddiad y mae cyfnod o absenoldeb rhiant yn dechrau;

en-gb	make provision about the postponement by a local authority of a period of parental absence which a member wishes to take;
cy-gb	gwneud darpariaeth i awdurdod lleol ohirio cyfnod o absenoldeb rhiant y mae aelod yn dymuno ei gymryd;

en-gb	prescribe a minimum or maximum period of absence which may be taken as part of a period of parental absence;
cy-gb	rhagnodi cyfnod lleiaf o absenoldeb neu gyfnod mwyaf o absenoldeb y caniateir ei gymryd fel rhan o gyfnod absenoldeb rhiant;

en-gb	prescribe a maximum aggregate of periods of parental absence which may be taken during a prescribed period of time.
cy-gb	rhagnodi uchafswm agregiad y cyfnodau o absenoldeb rhiant y caniateir eu cymryd yn ystod cyfnod rhagnodedig o amser.

en-gb	29 Regulations: supplemental
cy-gb	29 Rheoliadau: atodol

en-gb	Regulations under this Part may—
cy-gb	Caiff rheoliadau o dan y Rhan hon—

en-gb	make provision about notices to be given, evidence to be produced, records to be kept and other procedures to be followed by a member of a local authority or a local authority;
cy-gb	gwneud darpariaeth ynghylch hysbysiadau sydd i'w rhoi, tystiolaeth sydd i'w dangos, cofnodion sydd i'w cadw a gweithdrefnau eraill sydd i'w dilyn gan aelod o awdurdod lleol neu gan awdurdod lleol;

en-gb	make provision for the consequences of failure to give notices, to produce evidence, to keep records or to comply with other procedural requirements;
cy-gb	gwneud darpariaeth ar gyfer canlyniadau methu â rhoi hysbysiadau, dangos tystiolaeth, cadw cofnodion neu gydymffurfio â gofynion gweithdrefnol eraill;

en-gb	make provision for the consequences of failure to act in accordance with a notice given by virtue of paragraph (a);
cy-gb	gwneud darpariaeth ar gyfer canlyniadau methu â gweithredu yn unol â hysbysiad a roddwyd yn rhinwedd paragraff (a);

en-gb	make provision entitling a member of a local authority (or of the executive) to present a complaint about a decision by a local authority to bring a period of absence to an end or to postpone or cancel a period of absence;
cy-gb	gwneud darpariaeth yn rhoi hawl i aelod o awdurdod lleol (neu o'r weithrediaeth) i gyflwyno cwyn ynghylch penderfyniad gan awdurdod lleol i derfynu cyfnod o absenoldeb neu i ohirio neu ddiddymu cyfnod o absenoldeb;

en-gb	make provision in connection with an entitlement conferred by virtue of paragraph (d) including, amongst other things, provision about—
cy-gb	gwneud darpariaeth mewn cysylltiad â hawl a roddir yn rhinwedd paragraff (d) gan gynnwys, ymhlith pethau eraill, ddarpariaeth ynghylch—

en-gb	the grounds on which a complaint may be presented;
cy-gb	ar ba sail y caniateir cyflwyno cwyn;

en-gb	the person to whom a complaint may be presented;
cy-gb	y person y caniateir cyflwyno cwyn iddo;

en-gb	procedural conditions to be satisfied;
cy-gb	yr amodau gweithdrefnol i'w bodloni;

en-gb	the making, determination and effect of a complaint;
cy-gb	gwneud cwyn, penderfynu arni a'i heffaith;

en-gb	make provision about the extent to which a member of a local authority (or of the executive)—
cy-gb	gwneud darpariaeth o ran aelod o awdurdod lleol (neu o'r weithrediaeth) ynghylch i ba raddau—

en-gb	may act as a member of the authority (or the executive) during a period of absence;
cy-gb	y caiff weithredu fel aelod o'r awdurdod (neu o'r weithrediaeth) yn ystod cyfnod o absenoldeb;

en-gb	is entitled to any benefits arising from membership of the authority (or the executive) during a period of absence;
cy-gb	y mae ganddo hawl i unrhyw fanteision sy'n dod iddo drwy aelodaeth o'r awdurdod (neu o'r weithrediaeth) yn ystod cyfnod o absenoldeb;

en-gb	is bound by any duty arising from membership of the authority (or the executive) during a period of absence.
cy-gb	y mae'n rhwymedig o dan unrhyw ddyletswydd drwy aelodaeth o'r awdurdod (neu o'r weithrediaeth) yn ystod cyfnod o absenoldeb.

en-gb	apply, or make modifications of, an enactment.
cy-gb	cymhwyso deddfiad neu wneud addasiadau iddo.

en-gb	30 Guidance
cy-gb	30 Canllawiau

en-gb	When exercising its functions, a local authority must have regard to guidance given by the Welsh Ministers in relation to the rights of members of the authority under this Part.
cy-gb	Wrth iddo arfer ei swyddogaethau, rhaid i awdurdod lleol roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru mewn perthynas â hawliau aelodau o'r awdurdod o dan y Rhan hon.

en-gb	31 Amendment of Local Government Act 1972
cy-gb	31 Diwygio Deddf Llywodraeth Leol 1972

en-gb	Section 85 of the Local Government Act 1972 (vacation of office by failure to attend meetings) is amended as follows.
cy-gb	Diwygir adran 85 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (gadael swydd oherwydd methiant i fynychu cyfarfodydd) fel a ganlyn.

en-gb	After subsection (3A) insert—
cy-gb	Ar ôl is-adran (3A) mewnosoder—

en-gb	Section 11 of the Local Government Act 2000 (local authority executives) is amended as follows.
cy-gb	Diwygir adran 11 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (gweithrediaethau awdurdodau lleol) fel a ganlyn.

en-gb	After subsection (8) insert—
cy-gb	Ar ôl is-adran (8) ychwanegwch—

en-gb	“(8A) For the purposes of subsection (8), no account is to be taken of a member appointed to the executive on a temporary basis to cover the absence of a member exercising a right to a family absence under Part 2 of the Local Government (Wales) Measure 2011.”.
cy-gb	“(8A) For the purposes of subsection (8), no account is to be taken of a member appointed to the executive on a temporary basis to cover the absence of a member exercising a right to a family absence under Part 2 of the Local Government (Wales) Measure 2011.”.

en-gb	33 Interpretation of Part 2
cy-gb	33 Dehongli Rhan 2

en-gb	In this Part—
cy-gb	Yn y Rhan hon—

en-gb	“executive” (“gweithrediaeth”) means any of the following— (a) a leader and cabinet executive (Wales); (b) a mayor and cabinet executive;
cy-gb	ystyr “gweithrediaeth” (“executive”) yw unrhyw un o'r canlynol— (a) gweithrediaeth arweinydd a chabinet (Cymru); (b) gweithrediaeth maer a chabinet;

en-gb	“member of a local authority” (“aelod o awrdurdod lleol”) includes an elected mayor (within the meaning of section 39(1) of the Local Government Act 2000) or elected executive member (within the meaning of section 39(4) of that Act) of the authority;
cy-gb	mae “aelod o awdurdod lleol” (“member of a local authority”) yn cynnwys maer etholedig (o fewn ystyr adran 39(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000) neu aelod gweithrediaeth etholedig (o fewn ystyr adran 39(4) o'r Ddeddf honno) o'r awdurdod;

en-gb	“meeting of the authority” (“cyfarfod o'r awrdurdod”) means any of the following—
cy-gb	ystyr “cyfarfod o'r awdurdod” (“meeting of the authority”) yw unrhyw un neu ragor o'r canlynol—

en-gb	a meeting of the local authority;
cy-gb	cyfarfod o'r awdurdod lleol;

en-gb	a meeting of any committee or sub-committee of the authority;
cy-gb	cyfarfod o unrhyw bwyllgor neu is-bwyllgor i'r awdurdod;

en-gb	a meeting of any joint-committee, joint board or other body by whom for the time being functions of the authority are being discharged;
cy-gb	cyfarfod o unrhyw gyd-bwyllgor, cyd-fwrdd neu gorff arall y mae swyddogaethau'r awdurdod ar y pryd yn cael eu cyflawni ganddo;

en-gb	a meeting of any body appointed to advise the authority on any matter relating to the discharge of the authority's functions;
cy-gb	cyfarfod o unrhyw gorff a benodwyd i gynghori'r awdurdod ar unrhyw fater sy'n ymwneud â chyflawni swyddogaethau'r awdurdod;

en-gb	a meeting of any body at which the authority is represented.
cy-gb	cyfarfod o unrhyw gorff y mae'r awdurdod yn cael ei gynrychioli arno.

en-gb	“meeting of the executive” (“cyfarfod o'r weithrediaeth”) means any of the following—
cy-gb	ystyr “cyfarfod o'r weithrediaeth” (“meeting of the executive”) yw unrhyw un neu ragor o'r canlynol—

en-gb	a meeting of the executive;
cy-gb	cyfarfod o'r weithrediaeth;

en-gb	a meeting of any committee of the executive;
cy-gb	cyfarfod o unrhyw bwyllgor i'r weithrediaeth;

en-gb	discharge by a member, acting alone, of any function which is the responsibility of the executive;
cy-gb	cyflawni gan aelod sy'n gweithredu ar ei ben ei hun unrhyw swyddogaeth y mae gan y weithrediaeth gyfrifoldeb amdani;

en-gb	“regulations” (“rheoliadau”) means regulations made by the Welsh Ministers.
cy-gb	ystyr “rheoliadau” (“regulations”) yw rheoliadau a wnaed gan Weinidogion Cymru.

en-gb	34 Abolition of mayor and council manager executive
cy-gb	34 Diddymu gweithrediaeth maer a rheolwr cyngor

en-gb	The Local Government Act 2000 is amended as follows.
cy-gb	Diwygir Deddf Llywodraeth Leol 2000 fel a ganlyn.

en-gb	In section 11 (local authority executives)—
cy-gb	Yn adran 11 (gweithrediaethau llywodraeth leol)—

en-gb	omit subsection (4) (mayor and council manager executive);
cy-gb	hepgorer is-adran (4) (gweithrediaeth maer a rheolwr cyngor);

en-gb	in subsection (10)—
cy-gb	yn is-adran (10)—

en-gb	omit “or an officer”;
cy-gb	hepgorer “or an officer”;

en-gb	omit “or (4)(b)”.
cy-gb	hepgorer “or (4)(b)”.

en-gb	Omit section 16.
cy-gb	Hepgorer adran 16.

en-gb	In section 26 (proposals not requiring referendum), in subsection (2)—
cy-gb	Yn adran 26 (cynigion nad yw refferendwm yn ofynnol ar eu cyfer), yn is-adran (2)—

en-gb	at the end of paragraph (a) insert “or”;
cy-gb	ar ddiwedd paragraff (a) mewnosoder “or”;

en-gb	omit paragraph (b).
cy-gb	hepgorer paragraff (b).

en-gb	In section 48 (interpretation of Part 2), in subsection (1), omit the definition of “council manager”.
cy-gb	Yn adran 48 (dehongli Rhan 2), yn is-adran (1), hepgorer y diffiniad o “council manager”.

en-gb	In Schedule 1 (executive arrangements: further provision), omit paragraph 3.
cy-gb	Yn Atodlen 1 (trefniadau gweithrediaeth: darpariaeth bellach), hepgorer paragraff 3.

en-gb	In the Local Government Act 1972—
cy-gb	Yn Neddf Llywodraeth Leol 1972—

en-gb	in section 21 (constitution of principal councils in Wales), in subsection (1A), omit “or a mayor and council manager executive”;
cy-gb	yn adran 21 (cyfansoddiad prif gynghorau yng Nghymru), yn is-adran (1A), hepgorer “or a mayor and council manager executive”;

en-gb	in section 22 (chairman), in subsection (4A), omit “or a mayor and council manager executive”;
cy-gb	yn adran 22 (y cadeirydd), yn is-adran (4A), hepgorer “or a mayor and council manager executive”;

en-gb	in section 25A (title of chairman or vice-chairman of county borough council), in subsection (3), omit “or a mayor and council manager executive”;
cy-gb	yn adran 25A (teitl cadeirydd neu is-gadeirydd cyngor bwrdeistref sirol), yn is-adran (3)), hepgorer “or a mayor and council manager executive”;

en-gb	in section 245 (status of certain districts, parishes and communities), in subsections (1A) and (4A), omit “or a mayor and council manager executive”;
cy-gb	yn adran 245 (statws dosbarthau, plwyfi a chymunedau penodol), yn is-adrannau (1A) a (4A), hepgorer “or a mayor and council manager executive”;

en-gb	in section 270 (general provisions as to interpretation), in subsection (1), in the definition “”mayor and cabinet executive” and “mayor and council manager executive”” omit “and “mayor and council manager executive””.
cy-gb	yn adran 270 (darpariaethau cyffredinol yngly ˆn â dehongli), yn is-adran (1), yn y diffiniad “”mayor and cabinet executive” and “mayor and council manager executive”” hepgorer “and “mayor and council manager executive””.

en-gb	In the Local Government and Housing Act 1989—
cy-gb	Yn Neddf Llywodraeth Leol a Thai 1989—

en-gb	in section 5 (designation and reports of monitoring officer), in subsection (3)(b), omit the words from “and, in a case where” to the end of paragraph (b);
cy-gb	yn adran 5 (dynodiad ac adroddiadau'r swyddog monitro), yn is-adran (3)(b), hepgorer y geiriau o “and, in a case where” hyd at ddiwedd paragraff (b);

en-gb	in section 5A (reports of monitoring officer — local authorities operating executive arrangements), in subsection (5)(b), omit the words from “and, where” to the end of paragraph (b);
cy-gb	yn adran 5A (adroddiadau'r swyddog monitro — awdurdodau lleol yn gweithredu trefniadau gweithrediaeth), yn is-adran (5)(b), hepgorer y geiriau o “and, where” hyd at ddiwedd paragraff (b);

en-gb	in section 13 (voting rights of members of certain committees: England and Wales)—
cy-gb	yn adran 13 (hawliau pleidleisio aelodau o bwyllgorau penodol: Cymru a Lloegr)—

en-gb	omit subsection (5A);
cy-gb	hepgorer is-adran (5A);

en-gb	in subsection (9), omit “and “mayor and council manager executive””;
cy-gb	yn is-adran (9), hepgorer “and “mayor and council manager executive””;

en-gb	in section 21 (interpretation of Part 1), in subsection (3), omit “”council manager”” and “and “mayor and council manager executive””.
cy-gb	yn adran 21 (dehongli Rhan 1), yn is-adran (3), hepgorer “”council manager”” a “and “mayor and council manager executive””.

en-gb	In section 106 of the Local Government Finance Act 1992 (council tax and community charge: restrictions on voting)—
cy-gb	Yn adran 106 o Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 (treth gyngor a thâl cymunedol: cyfyngiadau ar bleidleisio)—

en-gb	in subsection (1), omit “or a council manager within the meaning of section 11(4)(b) of the Local Government Act 2000”;
cy-gb	yn is-adran (1), hepgorer “or a council manager within the meaning of section 11(4)(b) of the Local Government Act 2000”;

en-gb	in subsection (2), omit “or a council manager”.
cy-gb	yn is-adran (2), hepgorer “or a council manager”.

en-gb	35 Authorities to replace alternative arrangements with executive arrangements
cy-gb	35 Awdurdodau i roi trefniadau gweithrediaeth yn lle trefniadau amgen

en-gb	A local authority that is operating alternative arrangements must—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau amgen—

en-gb	cease to operate alternative arrangements, and
cy-gb	rhoi'r gorau i weithredu trefniadau amgen, a

en-gb	start to operate executive arrangements.
cy-gb	dechrau gweithredu trefniadau gweithrediaeth.

en-gb	Schedule 1 contains provision supplementing this section.
cy-gb	Mae Atodlen 1 yn cynnwys darpariaeth sy'n ychwanegu at yr adran hon.

en-gb	In complying with this section and Schedule 1, a local authority must comply with directions given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth gydymffurfio â'r adran hon ac ag Atodlen 1, rhaid i awdurdod lleol gydymffurfio â chyfarwyddiadau a roddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	36 Consequential provision etc
cy-gb	36 Darpariaeth ganlyniadol etc

en-gb	in section 29 (operation of, and publicity for, executive arrangements), omit subsection (3);
cy-gb	yn adran 29 (gweithredu trefniadau gweithrediaeth a rhoi cyhoeddusrwydd iddynt), hepgorer is-adran (3);

en-gb	in section 31 (alternative arrangements in case of certain local authorities), before subsection (1) insert—
cy-gb	yn adran 31 (trefniadau amgen yn achos awdurdodau lleol penodol), o flaen is-adran (1) mewnosoder—

en-gb	in section 32 (alternative arrangements), before subsection (1) insert—
cy-gb	yn adran 32 (trefniadau amgen), o flaen is-adran (1) mewnosoder—

en-gb	omit section 33 (operation of alternative arrangements);
cy-gb	hepgorer adran 33 (gweithredu trefniadau amgen);

en-gb	in section 34 (referendum following petition), in subsection (3), for “29 or 33” substitute “or 29”;
cy-gb	yn adran 34 (refferendwm yn dilyn deiseb), yn is-adran (3), yn lle “29 or 33” rhodder “or 29”;

en-gb	in section 35 (referendum following direction), in subsection (3), for “29 or 33” substitute “or 29”;
cy-gb	yn adran 35 (refferendwm yn dilyn cyfarwyddyd), yn is-adran (3), yn lle “29 or 33” rhodder “or 29”;

en-gb	in section 36 (referendum following order), in subsection (3), for “29 or 33” substitute “or 29”.
cy-gb	yn adran 36 (refferendwm yn dilyn gorchymyn), yn is-adran (3), yn lle “29 or 33” rhodder “or 29”.

en-gb	In this Measure, omit section 87(3).
cy-gb	Yn y Mesur hwn, hepgorer adran 87(3).

en-gb	in section 70 (restriction on promotion of Bills for changing local government areas, etc), in subsection (3), omit “or alternative arrangements”;
cy-gb	yn adran 70 (cyfyngu ar hybu Mesurau seneddol i newid ardaloedd llywodraeth leol, etc), yn is-adran (3), hepgorer “or alternative arrangements”;

en-gb	in section 270 (general provisions as to interpretation), in subsection (1) omit the definition of “alternative arrangements”.
cy-gb	yn adran 270 (darpariaethau cyffredinol ynglyˆn â dehongli), yn is-adran (1) hepgorer y diffiniad o “alternative arrangements”.

en-gb	The following regulations are revoked—
cy-gb	Dirymir y rheoliadau a ganlyn—

en-gb	the Local Authorities (Proposals for Alternative Arrangements) (Wales) Regulations 2001 (S.I. 2001/2293);
cy-gb	Rheoliadau Awdurdodau Lleol (Cynigion ar gyfer Trefniadau Amgen) (Cymru) 2001 (O.S 2001/2293);

en-gb	the Local Authorities (Changing Executive Arrangements and Alternative Arrangements) (Wales) Regulations 2004 (S.I. 2004/3158);
cy-gb	Rheoliadau Awdurdodau Lleol (Newid Trefniadau Gweithrediaeth a Threfniadau Amgen) (Cymru) 2004 (O.S. 2004/3158);

en-gb	the Local Authorities (Alternative Arrangements) (Wales) Regulations 2007 (S.I. 2007/397).
cy-gb	Rheoliadau Awdurdodau Lleol (Trefniadau Amgen) (Cymru) 2007 (O.S. 2007/397).

en-gb	Subsections (1) to (4) do not prevent a local authority which is operating alternative arrangements on the commencement day from continuing to operate those arrangements on and after that day.
cy-gb	Nid yw is-adrannau (1) i (4) yn atal awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau amgen ar y dyddiad cychwyn rhag parhau i weithredu'r trefniadau hynny ar y diwrnod hwnnw ac wedi hynny.

en-gb	Subsections (1) to (4) do not have effect in relation to a local authority if, and for as long as, the local authority continues to operate alternative arrangements on and after the commencement day.
cy-gb	Nid yw is-adrannau (1) i (4) yn cael effaith mewn perthynas ag awdurdod lleol os yw'r awdurdod lleol yn parhau i weithredu trefniadau amgen ar y dyddiad cychwyn ac wedi hynny, ac am gyhyd ag y pery i wneud hynny.

en-gb	Subsections (5) and (6) do not affect a local authority's duty under section 35.
cy-gb	Nid yw is-adrannau (5) ac (6) yn effeithio ar ddyletswydd awdurdod lleol o dan adran 35.

en-gb	In this section “commencement day”, in relation to an amendment made by this section, means the day on which that amendment comes into force.
cy-gb	Yn yr adran hon, ystyr “dyddiad cychwyn” mewn perthynas â diwygiad a wneir gan yr adran hon, yw'r dyddiad y daw'r diwygiad hwnnw i rym.

en-gb	37 Power to adopt a different form of executive
cy-gb	37 Y pw êr i fabwysiadu ffurf wahanol ar weithrediaeth

en-gb	A local authority which is operating executive arrangements—
cy-gb	Caiff awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau gweithrediaeth—

en-gb	may vary or replace the arrangements so that its executive arrangements provide for a different form of executive, and
cy-gb	amrywio trefniadau neu osod trefniadau yn lle'r rhai presennol fel bod ei drefniadau gweithrediaeth yn darparu ar gyfer ffurf wahanol ar weithrediaeth, a

en-gb	if it makes such a variation of the arrangements, may vary the arrangements in such other respects (if any) as it considers appropriate.
cy-gb	os yw'n gwneud amrywiad o'r fath i'r trefniadau, caiff amrywio'r trefniadau mewn ffyrdd eraill (os bydd rhai) sy'n briodol yn ei dyb ef.

en-gb	The powers conferred by subsection (1) are exercisable in accordance with the following provisions of this Chapter.
cy-gb	Mae'r pwerau a roddir gan is-adran (1) yn arferadwy'n unol â darpariaethau canlynol y Bennod hon.

en-gb	A local authority may not use the power conferred by subsection (1)(a) to vary or replace its executive arrangements more than once in any electoral cycle.
cy-gb	Ni chaiff awdurdod lleol ddefnyddio'r pw êr a roddir gan is-adran (1)(a) i amrywio ei drefniadau gweithrediaeth neu i roi trefniadau yn eu lle fwy nag unwaith mewn unrhyw gylch etholiadol.

en-gb	For that purpose, a local authority is to be taken to use the power conferred by subsection (1)(a) at the time when the authority passes a resolution under section 38.
cy-gb	At y diben hwnnw, bernir bod awdurdod lleol yn defnyddio'r pw êr a roddir gan is-adran (1)(a) ar yr adeg pan fo'r awdurdod yn pasio penderfyniad o dan adran 38.

en-gb	In this section “electoral cycle”, in relation to a local authority, means each period that—
cy-gb	Yn yr adran hon, ystyr “cylch etholiadol”, mewn perthynas ag awdurdod lleol, yw pob cyfnod—

en-gb	begins with ordinary elections to the authority, and
cy-gb	sy'n dechrau gydag etholiadau cyffredin i'r awdurdod, a

en-gb	ends with the next ordinary elections to the authority.
cy-gb	sy'n dod i ben gyda'r etholiadau cyffredin nesaf i'r awdurdod.

en-gb	For the definition of “form of executive”, see section 53.
cy-gb	I gael y diffiniad o “ffurf ar weithrediaeth”, gweler adran 53.

en-gb	38 Proposals for adopting a different form of executive
cy-gb	38 Y cynigion ar gyfer mabwysiadu ffurf wahanol ar weithrediaeth

en-gb	The local authority must draw up, and approve by resolution, proposals to vary or replace its executive arrangements (if it is intended to use the powers conferred by section 37).
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol lunio cynigion i amrywio ei drefniadau gweithrediaeth neu i roi trefniadau yn eu lle, a'u cymeradwyo drwy benderfyniad (os bwriedir defnyddio'r pwerau a roddir gan adran 37).

en-gb	In drawing up the proposals, the local authority must consider the extent to which the proposals, if implemented, are likely to assist in securing continuous improvement in the way in which the authority's functions are exercised, having regard to a combination of economy, efficiency and effectiveness.
cy-gb	Wrth lunio'r cynigion, rhaid i'r awdurdod lleol ystyried i ba raddau y bydd y cynigion yn debygol, os rhoddir hwy ar waith, o gynorthwyo i sicrhau gwelliant parhaus yn y ffordd y mae swyddogaethau'r awdurdod yn cael eu harfer, gan roi sylw i gyfuniad o ddarbodaeth, effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd.

en-gb	The local authority must send the Welsh Ministers—
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol anfon at Weinidogion Cymru—

en-gb	a copy of the proposals that it has approved, and
cy-gb	copi o'r cynigion a gymeradwywyd ganddo, a

en-gb	(with the copy of the proposals) a statement which describes the reasons why the authority considers that its proposals would be likely, if implemented, to ensure that decisions of the authority are taken in an efficient, transparent and accountable way.
cy-gb	(gyda'r copi o'r cynigion) ddatganiad sy'n disgrifio'r rhesymau pam bod yr awdurdod o'r farn y byddai ei gynigion yn debygol, pe byddent yn cael eu rhoi ar waith, o sicrhau bod penderfyniadau'r awdurdod yn cael eu gwneud mewn ffordd effeithlon, dryloyw ac atebol.

en-gb	The Welsh Ministers must decide whether to approve, or not approve, the proposals.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru benderfynu ai i gymeradwyo'r cynigion ai peidio.

en-gb	The Welsh Ministers must give the local authority notice in writing of their decision.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru hysbysu'r awdurdod lleol yn ysgrifenedig am eu penderfyniad.

en-gb	If the Welsh Ministers give notice of a decision not to approve the proposals, the local authority must not take any further steps to implement the proposals after the notice is given.
cy-gb	Os yw Gweinidogion Cymru'n rhoi hysbysiad am benderfyniad i beidio â chymeradwyo'r cynigion, rhaid i'r awdurdod lleol beidio â chymryd unrhyw gamau pellach i roi'r cynigion ar waith ar ôl i'r hysbysiad gael ei roi.

en-gb	39 Contents of proposals
cy-gb	39 Cynnwys y cynigion

en-gb	Alocal authority's proposals must include all of the following—
cy-gb	Rhaid i gynigion awdurdod lleol gynnwys pob un o'r canlynol—

en-gb	a statement of the extent to which functions specified in regulations under section 13(3)(b) of the Local Government Act 2000 are to be the responsibility of the executive under the proposed executive arrangements,
cy-gb	datganiad ynghylch i ba raddau y mae'r weithrediaeth i fod yn gyfrifol am swyddogaethau a bennir mewn rheoliadau o dan adran 13(3)(b) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 o dan y trefniadau gweithrediaeth arfaethedig,

en-gb	a timetable with respect to the implementation of the proposals, and
cy-gb	amserlen mewn cysylltiad â rhoi'r cynigion ar waith, ac

en-gb	details of any transitional arrangements which are necessary for the implementation of the proposals.
cy-gb	manylion am unrhyw drefniadau trosiannol sy'n angenrheidiol ar gyfer rhoi'r cynigion ar waith.

en-gb	40 Referendums
cy-gb	40 Refferenda

en-gb	The proposals must provide for the change of executive arrangements to be subject to approval in a referendum if the change of executive arrangements is one that requires approval in a referendum.
cy-gb	Rhaid i'r cynigion ddarparu bod newid mewn trefniadau gweithrediaeth yn ddarostyngedig i'w gymeradwyo mewn refferendwm os yw'r newid mewn trefniadau gweithrediaeth yn un y mae'n ofynnol ei gymeradwyo mewn refferendwm.

en-gb	But, in any other case, the proposals may not provide for the change of executive arrangements to be subject to approval in a referendum.
cy-gb	Ond, mewn unrhyw achos arall, ni chaiff y cynigion ddarparu bod newid mewn trefniadau gweithrediaeth yn ddarostyngedig i'w gymeradwyo mewn refferendwm.

en-gb	For provision about referendums under this section, see section 45 of the Local Government Act 2000.
cy-gb	Am ddarpariaeth ynghylch refferenda o dan yr adran hon, gweler adran 45 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000.

en-gb	41 Timetable for implementation of proposals: no referendum
cy-gb	41 Yr amserlen ar gyfer rhoi'r cynigion ar waith: dim refferendwm

en-gb	This section applies to a local authority's proposals if the change of executive arrangements is not subject to approval in a referendum.
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i gynigion awdurdod lleol os nad yw newid mewn trefniadau gweithrediaeth yn ddarostyngedig i'w gymeradwyo mewn refferendwm.

en-gb	The timetable with respect to the implementation of the proposals must be such as to secure that the local authority makes the change of executive arrangements no later than the end of the period of six months beginning with the day on which the local authority sends the Welsh Ministers the copy of the proposals.
cy-gb	Rhaid i'r amserlen mewn cysylltiad â rhoi'r cynigion ar waith fod yn un sy'n sicrhau bod yr awdurdod lleol yn gwneud y newid mewn trefniadau gweithrediaeth heb fod yn hwyrach na diwedd y cyfnod o chwe mis sy'n dechrau ar y diwrnod y bydd yr awdurdod lleol yn anfon y copi o'r cynigion at Weinidogion Cymru.

en-gb	42 Timetable for implementation of proposals: referendum
cy-gb	42 Yr amserlen ar gyfer rhoi'r cynigion ar waith: refferendwm

en-gb	This section applies to a local authority's proposals if the proposed form of executive is subject to approval in a referendum.
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i gynigion awdurdod lleol os yw'r ffurf arfaethedig ar weithrediaeth yn ddarostyngedig i'w chymeradwyo mewn refferendwm.

en-gb	The timetable with respect to the implementation of the proposals must comply with subsections (3) and (4).
cy-gb	Rhaid i'r amserlen mewn cysylltiad â rhoi'r cynigion ar waith gydymffurfio ag is-adrannau (3) a (4).

en-gb	The timetable must be such as to secure that the local authority will hold the referendum within the period that—
cy-gb	Rhaid i'r amserlen fod yn un sy'n sicrhau y bydd yr awdurdod lleol yn cynnal y refferendwm o fewn y cyfnod—

en-gb	begins two months after, and
cy-gb	sy'n dechrau ddeufis, a

en-gb	ends six months after, the day on which the local authority sends the Welsh Ministers the copy of the proposals.
cy-gb	sy'n dod i ben chwe mis ar ôl y diwrnod y bydd yr awdurdod lleol yn anfon y copi o'r cynigion at Weinidogion Cymru.

en-gb	The timetable must be such as to secure that, if the result of the referendum is to approve the change of executive arrangements, the local authority will make that change within the period of six months beginning with the day on which the referendum is held.
cy-gb	Rhaid i'r amserlen fod yn un sy'n sicrhau y bydd yr awdurdod lleol, os canlyniad y refferendwm yw cymeradwyo newid mewn trefniadau gweithrediaeth, yn gwneud y newid hwnnw cyn pen cyfnod o chwe mis sy'n dechrau ar y diwrnod y cynhelir y refferendwm.

en-gb	43 Publicity for proposals
cy-gb	43 Cyhoeddusrwydd i'r cynigion

en-gb	This section applies to a local authority which has approved proposals by a resolution.
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i awdurdod lleol sydd wedi cymeradwyo cynigion drwy benderfyniad.

en-gb	The local authority must secure that copies of a document setting out the provisions of the proposed executive arrangements are available at its principal office for inspection by members of the public at all reasonable times.
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol sicrhau bod copïau o ddogfen sy'n nodi darpariaethau'r trefniadau gweithrediaeth arfaethedig ar gael yn ei brif swyddfa i'w harchwilio gan y cyhoedd ar bob adeg resymol.

en-gb	The local authority must publish a notice which—
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol gyhoeddi hysbysiad—

en-gb	states that the local authority has resolved to operate the proposed executive arrangements,
cy-gb	sy'n datgan bod yr awdurdod lleol wedi penderfynu gweithredu'r trefniadau gweithrediaeth arfaethedig,

en-gb	if the proposed form of executive is subject to approval in a referendum, states—
cy-gb	os yw'r ffurf arfaethedig ar weithrediaeth yn ddarostyngedig i'w chymeradwyo mewn refferendwm, sy'n datgan—

en-gb	that it is subject to such approval, and (ii) the date of the referendum,
cy-gb	ei bod yn ddarostyngedig i'r gymeradwyaeth honno, a (ii) dyddiad y refferendwm,

en-gb	states the date on which the local authority intends to begin operating those arrangements,
cy-gb	sy'n datgan y dyddiad y mae'r awdurdod lleol yn bwriadu dechrau gweithredu'r trefniadau hynny,

en-gb	describes the main features of those arrangements,
cy-gb	sy'n disgrifio prif nodweddion y trefniadau hynny,

en-gb	states that copies of a document setting out the provisions of those arrangements are available at the local authority's principal office for inspection by members of the public at such times as may be specified in the notice, and
cy-gb	sy'n datgan bod copïau o ddogfen sy'n nodi darpariaethau'r trefniadau hynny ar gael ym mhrif swyddfa'r awdurdod lleol i'w harchwilio gan y cyhoedd ar yr adegau a bennir yn yr hysbysiad, ac

en-gb	specifies the address of the local authority's principal office.
cy-gb	sy'n rhoi cyfeiriad prif swyddfa'r awdurdod lleol.

en-gb	The local authority must comply with subsections (2) and (3) as soon as practicable after it passes the resolution approving the proposals.
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol gydymffurfio ag is-adrannau (2) a (3) cyn gynted ag y bo'n ymarferol ar ôl iddo basio'r penderfyniad yn cymeradwyo'r cynigion.

en-gb	44 Implementing proposals
cy-gb	44 Rhoi'r cynigion ar waith

en-gb	A local authority must implement its proposals in accordance with the timetable included in the proposals.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol roi ei gynigion ar waith yn unol â'r amserlen sydd wedi ei chynnwys yn y cynigion.

en-gb	But if the change of executive arrangements—
cy-gb	Ond o ran newid mewn trefniadau gweithrediaeth—

en-gb	is subject to approval in a referendum, and
cy-gb	os yw'n ddarostyngedig i'w gymeradwyo mewn refferendwm, a

en-gb	is not approved by the referendum, the local authority must not implement the change.
cy-gb	os nad yw'n cael ei gymeradwyo yn y refferendwm, ni chaniateir i'r awdurdod lleol roi'r newid ar waith.

en-gb	45 Action if referendum rejects change
cy-gb	45 Camau gweithredu os yw'r newid yn cael ei wrthod mewn refferendwm

en-gb	This section applies to a local authority if the change of executive arrangements—
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i awdurdod lleol—

en-gb	is subject to approval in a referendum, and
cy-gb	os yw'r newid mewn trefniadau gweithrediaeth yn ddarostyngedig i'w gymeradwyo mewn refferendwm, a

en-gb	is not approved in the referendum.
cy-gb	os nad yw'r newid mewn trefniadau gweithrediaeth yn cael ei gymeradwyo yn y refferendwm.

en-gb	summarises the local authority's proposals which were the subject of the referendum,
cy-gb	sy'n crynhoi cynigion yr awdurdod lleol a oedd yn destun y refferendwm,

en-gb	states that a referendum on the local authority's proposals rejected those proposals, and
cy-gb	sy'n datgan bod refferendwm ar gynigion yr awdurdod lleol wedi gwrthod y cynigion hynny, ac

en-gb	states that the local authority will continue to operate the form of executive provided for by its existing executive arrangements.
cy-gb	sy'n datgan y bydd yr awdurdod lleol yn parhau i weithredu'r ffurf ar weithrediaeth y darperir ar ei chyfer gan ei drefniadau gweithrediaeth presennol.

en-gb	The local authority must comply with subsection (2) as soon as practicable after the referendum.
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol gydymffurfio ag is-adran (2) cyn gynted ag y bo'n ymarferol ar ôl y refferendwm.

en-gb	46 Changes of executive arrangements requiring approval in a referendum
cy-gb	46 Newid mewn trefniadau gweithrediaeth y mae'n ofynnol ei gymeradwyo mewn refferendwm.

en-gb	For the purposes of this Chapter, a change of executive arrangements requires approval in a referendum if—
cy-gb	At ddibenion y Bennod hon, bydd yn ofynnol cymeradwyo newid mewn trefniadau gweithrediaeth mewn refferendwm os gweithrediaeth maer a chabinet yw—

en-gb	the existing form of executive, or
cy-gb	ffurf bresennol y weithrediaeth, neu

en-gb	the proposed form of executive, is a mayor and cabinet executive.
cy-gb	ffurf arfaethedig y weithrediaeth.

en-gb	47 Interpretation
cy-gb	47 Dehongli

en-gb	In this Chapter—
cy-gb	Yn y Bennod hon—

en-gb	“proposals” (“cynigion”) means proposals under section 38;
cy-gb	ystyr “cynigion” (“proposals”) yw cynigion o dan adran 38;

en-gb	“proposed form of executive” (“ffurf arfaethedig ar weithrediaeth”) means the form of executive which a local authority is, in proposals, proposing to begin operating.
cy-gb	ystyr “ffurf arfaethedig ar weithrediaeth” (“proposed form of executive”) yw'r ffurf ar weithrediaeth y mae awdurdod lleol, yn ei gynigion, yn arfaethu dechrau ei gweithredu;

en-gb	“existing form of executive” (“ffurf bresenol ar weithrediaeth”) means the form of executive operated by a local authority which makes proposals;
cy-gb	ystyr “ffurf bresennol ar weithrediaeth” (“existing form of executive”) yw'r ffurf ar weithrediaeth sy'n cael ei gweithredu gan awdurdod lleol sy'n gwneud cynigion;

en-gb	“change of executive arrangements” (“newid mewn trefniadau gweithrediaeth”) means the change of executive arrangements proposed in proposals;
cy-gb	ystyr “newid mewn trefniadau gweithrediaeth” (“change of executive arrangements”) yw'r newid mewn trefniadau gweithrediaeth a gynigir yn y cynigion.

en-gb	48 Power to vary the existing form of executive
cy-gb	48 Y pw êr i amrywio'r ffurf bresennol ar weithrediaeth

en-gb	A local authority which is operating executive arrangements may vary the arrangements so that they—
cy-gb	Caiff awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau gweithrediaeth amrywio'r trefniadau fel eu bod—

en-gb	differ from the existing arrangements in any respect, but
cy-gb	yn wahanol i'r trefniadau presennol ar unrhyw agwedd, ond

en-gb	still provide for the same form of executive.
cy-gb	yn dal i ddarparu ar gyfer yr un ffurf ar weithrediaeth.

en-gb	The power conferred by subsection (1) is exercisable in accordance with the following provisions of this Chapter.
cy-gb	Mae'r pw êr a roddir gan is-adran (1) yn arferadwy yn unol â'r darpariaethau a ganlyn yn y Bennod hon.

en-gb	For the definition of “form of executive”, see section 53.
cy-gb	Am y diffiniad o “ffurf ar weithrediaeth”, gweler adran 53.

en-gb	49 Proposals for varying the form of executive
cy-gb	49 Y cynigion ar gyfer amrywio'r ffurf ar weithrediaeth

en-gb	The local authority must draw up, and approve by resolution, proposals to vary its executive arrangements (if it is intended to use the powers conferred by section 48).
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol lunio cynigion i amrywio ei drefniadau gweithrediaeth, a'u cymeradwyo drwy benderfyniad (os bwriedir defnyddio'r pwerau a roddir gan adran 48).

en-gb	But, if the local authority is operating a mayor and cabinet executive, the local authority may not approve proposals for varying its executive arrangements unless the elected mayor has given written consent to the proposed change.
cy-gb	Ond, os yw'r awdurdod lleol yn gweithredu gweithrediaeth maer a chabinet, ni chaiff yr awdurdod lleol gymeradwyo cynigion i amrywio ei drefniadau gweithrediaeth onid yw'r maer etholedig wedi rhoi cydsyniad ysgrifenedig i'r newid arfaethedig.

en-gb	a timetable with respect to the implementation of the proposals, and
cy-gb	amserlen mewn cysylltiad â rhoi'r cynigion ar waith, a

en-gb	details of any transitional arrangements which are necessary for the implementation of the proposals.
cy-gb	manylion unrhyw drefniadau trosiannol sy'n angenrheidiol er mwyn rhoi'r cynigion ar waith.

en-gb	Alocal authority must implement its proposals in accordance with the timetable included in the proposals.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol roi ei gynigion ar waith yn unol â'r amserlen sydd wedi ei chynnwys yn y cynigion.

en-gb	52 Powers under which executive arrangements may be varied
cy-gb	52 Y pwerau sy'n caniatáu amrywio pwerau gweithrediaeth

en-gb	Alocal authority which is operating executive arrangements may not vary or replace those arrangements except as provided for in—
cy-gb	Ni chaniateir i awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau gweithrediaeth amrywio'r trefniadau hynny neu roi trefniadau yn lle'r trefniadau hynny ac eithrio fel a ddarperir yn—

en-gb	Chapter 1 or 2 of this Part, or
cy-gb	Pennod 1 neu 2 o'r Rhan hon, neu

en-gb	regulations under section 34, 35 or 36 of the Local Government Act 2000.
cy-gb	rheoliadau o dan adran 34, 35 neu 36 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000.

en-gb	53 Forms of executive
cy-gb	53 Ffurfiau ar weithrediaeth

en-gb	For the purposes of this Part, each of the following is a form of executive—
cy-gb	At ddibenion y Rhan hon, mae pob un o'r canlynol yn ffurf ar weithrediaeth—

en-gb	a leader and cabinet executive (Wales);
cy-gb	gweithrediaeth arweinydd a chabinet (Cymru);

en-gb	a mayor and cabinet executive.
cy-gb	gweithrediaeth maer a chabinet.

en-gb	Omit section 30 (operation of different executive arrangements).
cy-gb	Hepgorer adran 30 (gweithredu gwahanol drefniadau gweithrediaeth).

en-gb	Before section 33A insert—
cy-gb	O flaen adran 33A mewnosoder—

en-gb	In section 45 (provisions with respect to referendums), in subsection (9), after “this Part” insert “or under section 40 of the Local Government (Wales) Measure 2011”.
cy-gb	Yn adran 45 (darpariaethau mewn cysylltiad â refferenda), yn is-adran (9), ar ôl “this Part” mewnosoder “or under section 40 of the Local Government (Wales) Measure 2011”.

en-gb	55 Area covered and membership
cy-gb	55 Yr ardal a gwmpesir ac aelodaeth

en-gb	Section 18 of the Local Government Act 2000 (discharge of functions by area committees) is amended as follows.
cy-gb	Diwygir adran 18 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (cyflawni swyddogaethau gan bwyllgorau ardal) fel a ganlyn.

en-gb	In subsection (3), for the definition of “area committee” substitute—
cy-gb	Yn is-adran (3), yn lle'r diffiniad o “area committee” rhodder—

en-gb	In subsection (4), after “a local authority” insert “in England”.
cy-gb	Yn is-adran (4), ar ôl “a local authority” mewnosoder “in England”.

en-gb	After subsection (5) insert—
cy-gb	Ar ôl is-adran (5) mewnosoder—

en-gb	56 Exercise of functions by councillors
cy-gb	56 Arfer swyddogaethau gan gynghorwyr

en-gb	The senior executive member of a local authority may make arrangements for a non-executive member of the authority to exercise a function of the local authority which is the responsibility of the executive.
cy-gb	Caiff aelod gweithrediaeth hyˆn awdurdod lleol wneud trefniadau i aelod o'r awdurdod nad yw'n aelod gweithrediaeth arfer un o swyddogaethau'r awdurdod lleol y mae'r weithrediaeth yn gyfrifol amdani.

en-gb	A local authority may make arrangements for a non-executive member of the authority to exercise any other function of the authority.
cy-gb	Caiff awdurdod lleol wneud trefniadau i aelod o'r awdurdod nad yw'n aelod gweithrediaeth arfer unrhyw un neu ragor o swyddogaethau eraill yr awdurdod.

en-gb	Arrangements under this section may only provide for a non-executive member (N) to exercise functions—
cy-gb	O ran aelod nad yw'n aelod gweithrediaeth (N), dim ond swyddogaethau—

en-gb	in relation to the electoral division for which N is elected, or
cy-gb	mewn perthynas â'r adran etholiadol y mae N wedi ei ethol drosti, neu

en-gb	in relation to N's official membership of a body other than the local authority.
cy-gb	mewn perthynas â bod N yn aelod swyddogol o gorff ac eithrio'r awdurdod lleol y caiff trefniadau o dan yr adran hon ddarparu i N eu harfer.

en-gb	No arrangements may be made under this section for the exercise of a function—
cy-gb	Ni cheir gwneud trefniadau o dan yr adran hon ar gyfer arfer swyddogaeth—

en-gb	if, or to the extent that, it is specified in an order made by the Welsh Ministers, or
cy-gb	os yw wedi ei phennu, neu i'r graddau y mae wedi ei phennu, mewn gorchymyn a wnaed gan Weinidogion Cymru, neu

en-gb	in a manner, or in circumstances, specified in an order made by the Welsh Ministers.
cy-gb	mewn dull, neu mewn amgylchiadau, a bennwyd mewn gorchymyn a wnaed gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Arrangements made under this section for the exercise of a function do not prevent the ordinary exercise of the function.
cy-gb	Nid yw trefniadau a wneir o dan yr adran hon ar gyfer arfer swyddogaeth yn atal arfer y swyddogaeth honno mewn modd arferol.

en-gb	In making arrangements under this section, the senior executive member, or local authority, must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth wneud trefniadau o dan yr adran hon, rhaid i'r aelod gweithrediaeth hy ˆn, neu'r awdurdod lleol, roi sylw i ganllawiau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	In this section—
cy-gb	Yn yr adran hon—

en-gb	a reference to the exercise of a function includes a reference to the doing of anything which is calculated to facilitate, or is conducive or incidental to, the exercise of the function;
cy-gb	mae cyfeiriad at arfer swyddogaeth yn cynnwys cyfeiriad at wneud unrhyw beth y bwriedir iddo hwyluso arfer swyddogaeth, neu sy'n gydnaws neu'n gysylltiedig ag arfer y swyddogaeth;

en-gb	a reference to a function which is the responsibility of the executive of a local authority is to be construed in accordance with section 13(8) of the Local Government Act 2000;
cy-gb	mae cyfeiriad at swyddogaeth y mae gweithrediaeth awdurdod lleol yn gyfrifol amdani i'w ddehongli'n unol ag adran 13(8) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000;

en-gb	a reference to N's official membership of a body is a reference to membership of the body which N holds by virtue of—
cy-gb	mae cyfeiriad at fod N yn aelod swyddogol o gorff yn gyfeiriad at fod N yn aelod o'r corff yn rhinwedd—

en-gb	a local authority appointment, (ii) an appointment, other than a local authority appointment, made on a local authority nomination or recommendation or with local authority approval, or (iii) an appointment, other than a local authority appointment, made in compliance with a requirement to appoint a member of a local authority;
cy-gb	penodiad gan awdurdod lleol, (ii) penodiad, ac eithrio penodiad gan awdurdod lleol, a wnaed ar sail enwebiad neu argymhelliad gan awdurdod lleol neu gyda chymeradwyaeth awdurdod lleol, neu (iii) penodiad, ac eithrio penodiad gan awdurdod lleol, a wnaed i gydymffurfio â gofyniad i benodi aelod o awdurdod lleol;

en-gb	a reference (in relation to N) to a local authority appointment, nomination or recommendation, or local authority approval, is a reference to an appointment, nomination or recommendation made by, or approval given by—
cy-gb	mae cyfeiriad (mewn perthynas ag N) at benodiad, enwebiad neu argymhelliad gan awdurdod lleol, neu gymeradwyaeth awdurdod lleol, yn gyfeiriad at benodiad, enwebiad neu argymhelliad a wnaed gan y canlynol, neu gymeradwyaeth a roddir gan y canlynol—

en-gb	the local authority of which N is a member, or (ii) the executive of that local authority;
cy-gb	yr awdurdod lleol y mae N yn aelod ohono, neu (ii) gweithrediaeth yr awdurdod lleol hwnnw;

en-gb	a reference to the ordinary exercise of a function is a reference to its exercise by the person or persons by whom it is exercisable in the absence of arrangements made under this section.
cy-gb	mae cyfeiriad at arfer arferol swyddogaeth yn gyfeiriad at arfer y swyddogaeth gan y person neu'r personau sy'n ei harfer pan nad oes trefniadau wedi eu gwneud o dan yr adran hon.

en-gb	References in this section to a local authority are references to a local authority which operates executive arrangements.
cy-gb	Mae cyfeiriadau yn yr adran hon at awdurdod lleol yn gyfeiriadau at awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau gweithrediaeth.

en-gb	“senior executive member” (“aelod gweithrediaeth hy ˆn”) means—
cy-gb	ystyr “aelod gweithrediaeth hy ˆn” (“senior executive member”) yw—

en-gb	in the case of a local authority operating a leader and cabinet executive (Wales), the executive leader;
cy-gb	yn achos awdurdod lleol sy'n gweithredu gweithrediaeth arweinydd a chabinet (Cymru), yr arweinydd gweithrediaeth;

en-gb	in the case of a local authority operating a mayor and cabinet executive, the elected mayor.
cy-gb	yn achos awdurdod lleol sy'n gweithredu gweithrediaeth maer a chabinet, y maer etholedig;

en-gb	“non-executive member” (“aelod nad yw'n aelod gweithrediaeth”) means a member of a local authority who is not a member of the executive of the authority;
cy-gb	ystyr “aelod nad yw'n aelod gweithrediaeth” (“non-executive member”) yw aelod o awdurdod lleol nad yw'n aelod o weithrediaeth yr awdurdod.

en-gb	57 Consequential provision
cy-gb	57 Darpariaeth ganlyniadol

en-gb	In section 100EA of the Local Government Act 1972 (inspection of records relating to functions exercisable by members)—
cy-gb	Yn adran 100EA o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (archwilio cofnodion sy'n ymwneud â swyddogaethau sy'n arferadwy gan aelodau)—

en-gb	for “Secretary of State” substitute “appropriate authority”;
cy-gb	yn lle “Secretary of State” rhodder “appropriate authority”;

en-gb	after “2007” insert “or under section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”;
cy-gb	ar ôl “2007” mewnosoder “or under section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”;

en-gb	after subsection (2) insert—
cy-gb	ar ôl is-adran (2) mewnosoder—

en-gb	in section 13 (functions which are the responsibility of an executive), in subsection (9)(b), after “in England)” insert “or under section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”;
cy-gb	yn adran 13 (swyddogaethau y mae gweithrediaeth yn gyfrifol amdanynt), yn is-adran (9)(b), ar ôl “in England)” mewnosoder “or under section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”;

en-gb	in section 21 (overview and scrutiny committees), in subsection (13)(aa), after “in England)” insert “or under section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”.
cy-gb	yn adran 21 (pwyllgorau trosolwg a chraffu), yn is-adran (13)(aa), ar ôl “in England)” mewnosoder “or under section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”.

en-gb	OVERVIEW AND SCRUTINY COMMITTEES
cy-gb	PWYLLGORAU TROSOLWG A CHRAFFU

en-gb	58 Joint overview and scrutiny committees
cy-gb	58 Y cyd-bwyllgorau trosolwg a chraffu

en-gb	The Welsh Ministers may by regulations make provision under which any two or more local authorities may—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, wneud darpariaeth i ganiatáu i unrhyw ddau awdurdod lleol neu ragor wneud y canlynol—

en-gb	appoint a joint committee (a “joint overview and scrutiny committee”), and
cy-gb	penodi cyd-bwyllgor (“cyd-bwyllgor trosolwg a chraffu”), a

en-gb	arrange for the committee to exercise any functions of making reports or recommendations about any matter which is not an excluded matter to—
cy-gb	trefnu i'r pwyllgor arfer unrhyw swyddogaethau o ran llunio adroddiadau neu wneud argymhellion i'r canlynol ynghylch unrhyw fater nad yw'n fater wedi ei eithrio—

en-gb	any of the local authorities appointing the committee, and (ii) in the case of a local authority operating executive arrangements under Part 2 of the Local Government Act 2000, the local authority's executive.
cy-gb	unrhyw un neu ragor o'r awdurdodau lleol sy'n penodi'r pwyllgor, a (ii) yn achos awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau gweithrediaeth o dan Ran 2 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000, gweithrediaeth yr awdurdod lleol.

en-gb	In subsection (1)(b) “excluded matter” means any matter with respect to which a crime and disorder committee could make a report or recommendations—
cy-gb	Yn is-adran (1)(b) ystyr “mater wedi ei eithrio” yw unrhyw fater y gallai pwyllgor trosedd ac anhrefn lunio adroddiad neu wneud argymhellion mewn cysylltiad ag ef—

en-gb	by virtue of subsection (1)(b) of section 19 of the Police and Justice Act 2006 (local authority scrutiny of crime and disorder matters), or
cy-gb	yn rhinwedd is-adran (1)(b) o adran 19 o Ddeddf yr Heddlu a Chyfiawnder 2006 (craffu gan awdurdodau lleol ar faterion trosedd ac anhrefn), neu

en-gb	by virtue of subsection (3)(a) of that section.
cy-gb	yn rhinwedd is-adran (3)(a) o'r adran honno.

en-gb	The provision that may be made in regulations under this section includes (but is not limited to)—
cy-gb	Mae'r ddarpariaeth y caniateir ei gwneud mewn rheoliadau o dan yr adran hon yn cynnwys y canlynol (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt)—

en-gb	provision for arrangements to be made only in prescribed circumstances, or subject to prescribed conditions or limitations;
cy-gb	darpariaeth ar gyfer gwneud trefniadau dim ond mewn amgylchiadau rhagnodedig, neu'n ddarostyngedig i amodau neu gyfyngiadau rhagnodedig;

en-gb	provision for the appointment of sub-committees of joint overview and scrutiny committees;
cy-gb	darpariaeth ar gyfer penodi is-bwyllgorau i gyd-bwyllgorau trosolwg a chraffu;

en-gb	in relation to joint overview and scrutiny committees (or sub-committees of such committees), provision applying, or corresponding to, any provision of—
cy-gb	mewn perthynas â chyd-bwyllgorau trosolwg a chraffu (neu is-bwyllgorau i bwyllgorau o'r fath) darpariaeth sy'n cymhwyso unrhyw un neu ragor o ddarpariaethau'r canlynol, neu sy'n cyfateb iddi neu iddynt—

en-gb	subsections (4) to (15A) and (18) of section 21 of the Local Government Act 2000, (ii) sections 21A, 21B, 21D, 21F and 21G of that Act, (iii) section 186 of, and Schedule 11 to, the National Health Service (Wales) Act 2006.
cy-gb	is-adrannau (4) i (15A) a (18) o adran 21 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000, (ii) adrannau 21A, 21B, 21D, 21F a 21G o'r Ddeddf honno, (iii) adran 186 o Ddeddf y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Cymru) 2006, ac Atodlen 11 iddi.

en-gb	A local authority and a joint overview and scrutiny committee must, in exercising or deciding whether to exercise any function conferred on it by or under this section, have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol a chyd-bwyllgor trosolwg a chraffu, wrth arfer unrhyw swyddogaeth a roddir iddynt gan yr adran hon neu oddi tani, neu wrth benderfynu ai i'w harfer, roi sylw i ganllawiau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	In section 21 of the Local Government Act 2000 (overview and scrutiny committees), in subsection (2A)(e)—
cy-gb	Yn adran 21 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (pwyllgorau trosolwg a chraffu), yn is-adran (2A)(e)—

en-gb	after “committee” insert “—
cy-gb	ar ôl “committee” mewnosoder “—

en-gb	after “concerned” insert “, or (ii) a joint overview and scrutiny committee within the meaning of section 58 of the Local Government (Wales) Measure 2011 appointed by two or more local authorities, one of which is the authority concerned”.
cy-gb	ar ôl “concerned” mewnosoder “, or (ii) a joint overview and scrutiny committee within the meaning of section 58 of the Local Government (Wales) Measure 2011 appointed by two or more local authorities, one of which is the authority concerned”.

en-gb	Powers of committees
cy-gb	Pwerau pwyllgorau

en-gb	59 Scrutinising designated persons
cy-gb	59 Craffu ar bersonau dynodedig

en-gb	Section 21 of the Local Government Act 2000 (overview and scrutiny committees) is amended as follows.
cy-gb	Diwygir adran 21 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (pwyllgorau trosolwg a chraffu) fel a ganlyn.

en-gb	In subsection (2)(e), at the end insert “(insofar as the committee is not, or committees are not, under a duty to do those things by virtue of subsection (2ZA))”.
cy-gb	Yn is-adran (2)(e), ar y diwedd mewnosoder “(insofar as the committee is not, or committees are not, under a duty to do those things by virtue of subsection (2ZA))”.

en-gb	In subsection (2A), after “(2)” insert “or (2ZA)”.
cy-gb	Yn is-adran (2A), ar ôl “(2)” mewnosoder “or (2ZA)”.

en-gb	In subsection (13)—
cy-gb	Yn is-adran (13)—

en-gb	in paragraph (aa), omit the final “and”;
cy-gb	ym mharagraff (aa), hepgorer yr “and”olaf;

en-gb	after paragraph (b) insert—
cy-gb	ar ôl paragraff (b) mewnosoder—

en-gb	60 Notifying designated persons of report or recommendations
cy-gb	60 Hysbysu personau dynodedig am adroddiad neu argymhellion

en-gb	After section 21E of the Local Government Act 2000 insert—
cy-gb	Ar ôl adran 21E o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 mewnosoder—

en-gb	61 Designated persons
cy-gb	61 Personau dynodedig

en-gb	Taking into account the views of the public
cy-gb	Rhoi sylw i safbwyntiau'r cyhoedd

en-gb	62 Taking into account the views of the public
cy-gb	62 Rhoi sylw i safbwyntiau'r cyhoedd

en-gb	A local authority must make arrangements of the kind referred to in subsection (2) in relation to each relevant overview and scrutiny committee of the authority.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol wneud trefniadau o'r math y cyfeirir atynt yn is-adran (2) mewn perthynas â phob un o bwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod.

en-gb	Those arrangements are arrangements that enable all persons who live or work in the local authority's area to bring to the attention of the relevant overview and scrutiny committee their views on any matter under consideration by the committee.
cy-gb	Trefniadau yw'r trefniadau hynny sy'n galluogi'r holl bersonau sy'n byw neu'n gweithio yn ardal yr awdurdod lleol i ddwyn i sylw'r pwyllgor trosolwg a chraffu perthnasol eu safbwyntiau ar unrhyw fater sy'n cael ei ystyried gan y pwyllgor.

en-gb	A relevant overview and scrutiny committee must, when exercising its functions, take into account any views brought to its attention in accordance with arrangements made under this section.
cy-gb	Rhaid i bwyllgor trosolwg a chraffu perthnasol, pan fydd yn arfer ei swyddogaethau, roi sylw i unrhyw safbwyntiau a gaiff eu dwyn i'w sylw yn unol â threfniadau a wneir o dan yr adran hon.

en-gb	In complying with subsection (1), a local authority must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth gydymffurfio ag is-adran (1), rhaid i awdurdod lleol roi sylw i ganllawiau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	In complying with subsection (3), a relevant overview and scrutiny committee must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth gydymffurfio ag is-adran (3), rhaid i bwyllgor trosolwg a chraffu perthnasol roi sylw i ganllawiau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	In this section—
cy-gb	Yn yr adran hon —

en-gb	“joint overview and scrutiny committee” (“cyd-bwyllgor trosolwg a chraffu”) has the same meaning as in section 21(2A) of the Local Government Act 2000;
cy-gb	mae i “cyd-bwyllgor trosolwg a chraffu” yr ystyr sydd i “joint overview and scrutiny committee” yn adran 21(2A) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000;

en-gb	“matter under consideration” (“mater sy'n cael ei ystyried”), in relation to a relevant overview and scrutiny committee, means a matter in respect of which the committee is exercising any function;
cy-gb	ystyr “mater sy'n cael ei ystyried” (“matter under consideration”), mewn perthynas â phwyllgor trosolwg a chraffu perthnasol, yw mater y mae pwyllgor yn arfer unrhyw swyddogaeth mewn cysylltiad ag ef;

en-gb	“relevant overview and scrutiny committee” (“pwyllgor trosolwg a chraffu perthnasol”), in relation to a local authority, means—
cy-gb	ystyr “pwyllgor trosolwg a chraffu perthnasol” (“relevant overview and scrutiny committee”), mewn perthynas ag awdurdod lleol, yw—

en-gb	an overview and scrutiny committee of the authority,
cy-gb	pwyllgor trosolwg a chraffu i'r awdurdod,

en-gb	a sub-committee of such a committee,
cy-gb	is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath,

en-gb	a joint overview and scrutiny committee of the authority, or
cy-gb	cyd-bwyllgor trosolwg a chraffu i'r awdurdod, neu

en-gb	a sub-committee of such a joint committee.
cy-gb	is-bwyllgor i gyd-bwyllgor o'r fath.

en-gb	Powers of councillors
cy-gb	Pwerau cynghorwyr

en-gb	63 Reference of matters to overview and scrutiny committee etc
cy-gb	63 Cyfeirio materion i bwyllgor trosolwg a chraffu etc

en-gb	Section 21A of the Local Government Act 2000 (reference of matters to overview and scrutiny committee etc) is amended as follows.
cy-gb	Diwygir Adran 21A o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (cyfeirio materion at bwyllgor trosolwg a chraffu etc) fel a ganlyn.

en-gb	In subsection (1)(c) omit “in the case of a local authority in England,”.
cy-gb	Yn is-adran (1)(c) hepgorer “in the case of a local authority in England,”.

en-gb	after “issued” insert “(in the case of a local authority in England)”;
cy-gb	ar ôl “issued” mewnosoder “(in the case of a local authority in England)”;

en-gb	after “Secretary of State” insert “or (in the case of a local authority in Wales) by the Welsh Ministers”.
cy-gb	ar ôl “Secretary of State” mewnosoder “or (in the case of a local authority in Wales) by the Welsh Ministers”.

en-gb	In subsection (6)(a)—
cy-gb	Yn is-adran (6)(a)—

en-gb	after “2007” insert “or section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”.
cy-gb	ar ôl “2007” ychwanegwch “or section 56 of the Local Government (Wales) Measure 2011”;

en-gb	omit “in England”.
cy-gb	gadewch allan “in England”.

en-gb	In subsection (10), after “local authority” insert “in England”.
cy-gb	Yn is-adran (10), ar ôl “local authority” mewnosoder “in England”.

en-gb	Duty to respond to overview and scrutiny committee
cy-gb	Dyletswydd i ymateb i bwyllgor trosolwg a chraffu

en-gb	64 Duty to respond to overview and scrutiny committee
cy-gb	64 Dyletswydd i ymateb i bwyllgor trosolwg a chraffu

en-gb	In section 21B of the Local Government Act 2000 (duty of authority or executive to respond to overview and scrutiny committee), in subsection (1) omit “in England”.
cy-gb	Yn adran 21B o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (dyletswydd awdurdod neu weithrediaeth i ymateb i bwyllgor trosolwg a chraffu), yn is-adran (1) hepgorer “in England”.

en-gb	65 Provision consequential on sections 63 and 64
cy-gb	65 Darpariaeth ganlyniadol i adrannau 63 a 64

en-gb	In section 21D (publication etc of reports, recommendations and responses: confidential and exempt information), in subsection (6) in the definition of “exempt information”, after “2006” insert “or section 186 of the National Health Service (Wales) Act 2006”.
cy-gb	Yn adran 21D (cyhoeddi etc adroddiadau, argymhellion ac ymatebion: gwybodaeth gyfrinachol ac esempt), yn is-adran (6) yn y diffiniad o “exempt information”, ar ôl “2006” mewnosoder “or section 186 of the National Health Service (Wales) Act 2006”.

en-gb	In section 22 (access to information etc), in subsection (12A)—
cy-gb	Yn adran 22 (mynediad i wybodaeth etc), yn is-adran (12A)—

en-gb	after “State” insert “(in relation to local authorities in England), or the Welsh Ministers (in relation to local authorities in Wales),”;
cy-gb	ar ôl “State” ychwanegwch “(in relation to local authorities in England), or the Welsh Ministers (in relation to local authorities in Wales),”;

en-gb	in paragraph (a), omit “in England”.
cy-gb	ym mharagraff (a), gadewch allan “in England”.

en-gb	Appointing persons to chair committees
cy-gb	Penodi personau i gaderio pwyllgorau

en-gb	66 Provision in standing orders about appointment of persons to chair committees
cy-gb	66 Y ddarpariaeth mewn rheolau sefydlog ynghylch penodi personau i gadeirio pwyllgorau

en-gb	The standing orders of a local authority must make provision (“appointment provision”) for the appointment of the persons who are to chair the local authority's overview and scrutiny committee or committees (“committee chairs”).
cy-gb	Rhaid i reolau sefydlog awdurdod lleol wneud darpariaeth (“darpariaeth benodi”) ar gyfer penodi personau sydd i gadeirio pwyllgor neu bwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod lleol (“cadeiryddion pwyllgorau”).

en-gb	The appointment provision must comply with—
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi gydymffurfio—

en-gb	section 67,
cy-gb	ag adran 67,

en-gb	section 68, and
cy-gb	ag adran 68, ac

en-gb	section 69 (and accordingly with sections 70 to 73 or with section 74).
cy-gb	ag adran 69 (ac yn unol â hynny ag adrannau 70 i 73 neu ag adran 74).

en-gb	Appointment provision must not prevent a person from being appointed as a committee chair because the person—
cy-gb	Rhaid i ddarpariaeth benodi beidio â rhwystro person rhag cael ei benodi'n gadeirydd pwyllgor oherwydd bod y person—

en-gb	is, or is not, a member of any political group, or
cy-gb	yn aelod, neu ddim yn aelod, o unrhyw grw ˆp gwleidyddol, neu

en-gb	is, or is not, a member of a particular political group.
cy-gb	yn aelod, neu ddim yn aelod, o grw ˆp gwleidyddol penodol.

en-gb	67 When appointments to be made by committee
cy-gb	67 Yr adegau pan fo penodiadau i'w gwneud gan bwyllgor

en-gb	The appointment provision must provide for the appointment of committee chairs in cases A to C set out in this section.
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu ar gyfer penodi cadeiryddion pwyllgorau yn achosion A i C a nodir yn yr adran hon.

en-gb	The appointment provision must provide that, in those cases, the committee chair, or each committee chair, is to be appointed by the committee which that person is to chair.
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu bod cadeirydd y pwyllgor, neu bob cadeirydd pwyllgor, yn yr achosion hynny, i'w benodi gan y pwyllgor y mae'r person hwnnw i'w gadeirio.

en-gb	Case A is where there are no political groups on the authority.
cy-gb	Achos pan nad oes grwpiau gwleidyddol ar yr awdurdod yw achos A .

en-gb	Case B is where there is only one political group on the authority.
cy-gb	Achos pan nad oes ond un grw ˆp gwleidyddol ar yr awdurdod yw achos B.

en-gb	Case C is where—
cy-gb	Pan ddigwydd y canlynol ceir achos C—

en-gb	there are two (but not more) political groups on the authority,
cy-gb	mae dau grw ˆp gwleidyddol (ond dim mwy) ar yr awdurdod,

en-gb	the authority has only one overview and scrutiny committee, and
cy-gb	nid oes gan yr awdurdod ond un pwyllgor trosolwg a chraffu, ac

en-gb	the authority's executive—
cy-gb	o ran gweithrediaeth yr awdurdod—

en-gb	includes members of both political groups, or (ii) does not include any member of either political group.
cy-gb	mae'n cynnwys aelodau o'r ddau grw ˆp gwleidyddol, neu (ii) nid yw'n cynnwys unrhyw aelod o'r naill grw ˆp gwleidyddol na'r llall.

en-gb	68 When appointments to be made by non-executive group
cy-gb	68 Yr adegau pan fo penodiadau i'w gwneud gan grw ˆp nad yw'n grw ˆp gweithrediaeth

en-gb	The appointment provision must provide for the appointment of the committee chair in the case set out in this section.
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu ar gyfer penodi cadeirydd y pwyllgor yn yr achos a nodir yn yr adran hon.

en-gb	The appointment provision must provide that, in that case, the committee chair is to be appointed by the non-executive political group.
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu bod cadeirydd y pwyllgor, yn yr achos hwnnw, i'w benodi gan y grw ˆp gwleidyddol nad yw'n grw ˆp gweithrediaeth.

en-gb	That case is where—
cy-gb	Achos fel a ganlyn yw'r achos hwnnw—

en-gb	includes one or more members of one political group, but (ii) does not include any member of the other political group.
cy-gb	mae'n cynnwys un aelod neu fwy o un grw ˆp gwleidyddol, ond (ii) nid yw'n cynnwys unrhyw aelod o'r grw ˆp gwleidyddol arall.

en-gb	In this section “non-executive political group” means the group described in subsection (3)(c)(ii).
cy-gb	Yn yr adran hon ystyr “grw ˆp gwleidyddol nad yw'n grw ˆp gweithrediaeth” yw'r grw ˆp a nodir yn is-adran (3)(c)(ii).

en-gb	69 How appointments to be made in other cases
cy-gb	69 Sut y mae penodiadau i'w gwneud mewn achosion eraill

en-gb	The appointment provision must provide for the appointment of committee chairs in cases other than those set out in section 67 and 68.
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu ar gyfer penodi cadeiryddion pwyllgor mewn achosion ac eithrio'r rhai a nodir yn adran 67 a 68.

en-gb	The appointment provision applicable in the other cases must comply with—
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi sy'n gymwys mewn achosion eraill gydymffurfio—

en-gb	sections 70 to 73, or
cy-gb	ag adran 70 i 73, neu

en-gb	section 74.
cy-gb	ag adran 74.

en-gb	70 Appointments to be made by political groups
cy-gb	70 Y penodiadau sydd i'w gwneud gan grwpiau gwleidyddol

en-gb	A local authority's appointment provision complies with this section if it provides—
cy-gb	Mae darpariaeth benodi awdurdod lleol yn cydymffurfio â'r adran hon os yw'n darparu—

en-gb	for the authority to be required, on each occasion when all of its committee chairs fall to be appointed, to make a determination under subsection (2) of which political groups on the authority are entitled to make which appointments, and
cy-gb	ei bod yn ofynnol i'r awdurdod, bob tro y bydd yn amser penodi holl gadeiryddion ei bwyllgorau, i wneud penderfyniad o dan is-adran (2) ar ba grwpiau gwleidyddol ar yr awdurdod sydd â hawl i wneud pa benodiadau, a

en-gb	for the groups to be able to make the appointments accordingly.
cy-gb	i'r grwpiau allu wneud y penodiadau yn unol â hynny.

en-gb	The determination referred to in subsection (1) is a determination which, so far as reasonably practicable, gives effect to the following principles.
cy-gb	Penderfyniad sydd, i'r graddau y mae'n rhesymol ymarferol, yn rhoi effaith i'r egwyddorion a ganlyn yw'r penderfyniad y cyfeirir ato yn is-adran (1).

en-gb	The first principle is that—
cy-gb	Yr egwyddor gyntaf yw—

en-gb	if there is only one executive group, the proportion of committee chairs which the executive group is entitled to appoint corresponds to the proportion of members of the authority who are in the group;
cy-gb	os nad oes ond un grw ˆp gweithrediaeth, mae cyfran y cadeiryddion pwyllgor y mae gan y grwˆp gweithrediaeth hawl i'w penodi yn cyfateb i gyfran yr aelodau o'r awdurdod sydd yn y grw ˆp;

en-gb	if there are two or more executive groups, the proportion of committee chairs which the executive groups are (when taken together) entitled to appoint corresponds to the proportion of members of the authority who are members of those groups (when taken together).
cy-gb	os oes dau neu ragor o grwpiau gweithrediaeth, mae cyfran y cadeiryddion pwyllgor y mae gan y grwpiau gweithrediaeth (o'u cymryd gyda'i gilydd) hawl i'w penodi, yn cyfateb i gyfran yr aelodau o'r awdurdod sy'n aelodau o'r grwpiau hynny (o'u cymryd gyda'i gilydd).

en-gb	The second principle is that—
cy-gb	Yr ail egwyddor yw—

en-gb	if there is only one opposition group, the group is entitled to appoint all the opposition allocation of committee chairs, or
cy-gb	os nad oes ond un grwˆp gwrthblaid, mae gan y grwˆp hawl i benodi holl ddyraniad yr wrthblaid o gadeiryddion pwyllgor, neu

en-gb	if there are two or more opposition groups—
cy-gb	os oes dau neu ragor o grwpiau gwrthblaid—

en-gb	the opposition groups are (when taken together) entitled to appoint all the opposition allocation of committee chairs, and (ii) the proportion of the opposition allocation of committee chairs which each opposition group (a “relevant group”) is entitled to appoint corresponds to the proportion of members of the opposition groups who are members of the relevant group.
cy-gb	mae gan y grwpiau gwrthblaid (o'u cymryd gyda'i gilydd) hawl i benodi holl ddyraniad yr wrthblaid o gadeiryddion pwyllgor, a (ii) mae cyfran dyraniad yr wrthblaid o gadeiryddion pwyllgor y mae gan bob grw ˆp gwrthblaid (“grw ˆp perthnasol”) hawl i'w penodi yn cyfateb i gyfran aelodau'r grw ˆp gwrthblaid sy'n aelodau o'r grw ˆp perthnasol.

en-gb	In giving effect to the principles in subsections (3)(a) and (b) and (4)(b)(ii), the appointment provision—
cy-gb	Wrth roi effaith i'r egwyddorion yn is-adrannau (3)(a) a (b) a (4)(b)(ii), rhaid i'r ddarpariaeth benodi—

en-gb	must provide for a political group's entitlement to appoint committee chairs to be an entitlement to appoint a whole number of committee chairs, and
cy-gb	darparu bod hawl grw ˆp gwleidyddol i benodi cadeiryddion pwyllgor yn hawl i benodi nifer cyfan o gadeiryddion pwyllgor, a

en-gb	accordingly, must provide for an entitlement to be rounded off to the nearest whole number if it would not otherwise be a whole number.
cy-gb	yn unol â hynny, ddarparu i'r hawl gael ei thalgrynnu i'r nifer cyfan agosaf os na fyddai fel arall yn nifer cyfan.

en-gb	In giving effect to the principles in subsection (3)(a) and (b), the appointment provision made in accordance with subsection (5)(b) must provide for the entitlement of the executive group, or executive groups, to be rounded down to the nearest whole number.
cy-gb	Wrth roi effaith i'r egwyddorion yn is-adran (3)(a) a (b), rhaid i'r ddarpariaeth benodi a wneir yn unol ag is-adran (5)(b) ddarparu i hawl y grwˆp gweithrediaeth, neu'r grwpiau gweithrediaeth, gael ei thalgrynnu i lawr i'r nifer cyfan agosaf.

en-gb	For the purposes of subsections (5) and (6), zero is to be taken to be a whole number.
cy-gb	At ddibenion is-adrannau (5) a (6), rhaid ystyried sero yn nifer cyfan.

en-gb	“executive allocation of committee chairs” (“dyraniad y weithrediaeth o gadeiryddion pwyllgor”) means the number of committee chairs which—
cy-gb	ystyr “dyraniad y weithrediaeth o gadeiryddion pwyllgor” (“executive allocation of committee chairs”) yw nifer y cadeiryddion pwyllgor—

en-gb	the executive group is entitled to appoint in accordance with subsection (3)(a), or
cy-gb	y mae gan y grw ˆp gweithrediaeth hawl i'w penodi yn unol ag is-adran (3)(a), neu

en-gb	the executive groups are entitled to appoint in accordance with subsection (3)(b);
cy-gb	y mae gan y grwpiau gweithrediaeth hawl i'w penodi yn unol ag is-adran (3)(b);

en-gb	“opposition allocation of committee chairs” (“dyraniad yr wrthblaid o gadeiryddion pwyllgor”) means the number of committee chairs remaining after deducting the executive allocation of committee chairs.
cy-gb	ystyr “dyraniad yr wrthblaid o gadeiryddion pwyllgor” (“opposition allocation of committee chairs”) yw nifer y cadeiryddion pwyllgor sydd yn weddill ar ôl tynnu dyraniad y weithrediaeth o gadeiryddion pwyllgor.

en-gb	71 Failure to make appointments in accordance with section 70
cy-gb	71 Methu â gwneud penodiadau yn unol ag adran 70

en-gb	for the authority to be required, on each occasion when some or all of the committee chairs (“the unappointed chairs”) which fall to be appointed in accordance with appointment provision that complies with section 70 are not so appointed, to make a determination under subsection (2) of how the unappointed chairs are to be appointed, and
cy-gb	ei bod yn ofynnol i'r awdurdod, bob tro y bydd yn amser penodi rhai cadeiryddion pwyllgor neu'r holl gadeiryddion pwyllgor (“y cadeiryddion heb eu penodi”) sydd i'w penodi yn unol â darpariaeth benodi sy'n cydymffurfio ag adran 70 ond nad ydynt wedi cael eu penodi felly, wneud penderfyniad o dan is-adran (2) o sut y mae'r cadeiryddion heb eu penodi i gael eu penodi, a

en-gb	for the unappointed chairs to be appointed accordingly.
cy-gb	i'r cadeiryddion heb eu penodi gael eu penodi yn unol â hynny.

en-gb	The first principle is that no executive group is entitled to appoint any of the unappointed chairs.
cy-gb	Yr egwyddor gyntaf yw nad oes hawl gan unrhyw grwˆp gweithrediaeth i benodi unrhyw un o'r cadeiryddion heb eu penodi.

en-gb	if there is only one opposition group and it has made all of its initial appointments, or
cy-gb	os nad oes ond un grw ˆp gwrthblaid, a bod y grw ˆp hwnnw wedi gwneud ei holl benodiadau cychwynnol, neu

en-gb	if there are two or more opposition groups and one or more of them have made all of their initial appointments, each appointing group is entitled to appoint the proportion of unappointed committee chairs which corresponds to the proportion of completed initial appointments which were appointments made by that group.
cy-gb	os oes dau neu ragor o grwpiau gwrthblaid, a bod un neu ragor ohonynt wedi gwneud ei holl benodiadau cychwynnol, mae gan bob grwˆp penodi hawl i benodi'r gyfran o gadeiryddion pwyllgor heb eu penodi sy'n cyfateb i gyfran y penodiadau cychwynnol gorffenedig a oedd yn benodiadau a wnaed gan y grw ˆp hwnnw.

en-gb	The third principle is that if—
cy-gb	Y drydedd egwyddor yw—

en-gb	there are unappointed committee chairs, but
cy-gb	os oes cadeiryddion pwyllgor heb eu penodi, ond

en-gb	none of them fall to be appointed as mentioned in subsection (4), each unappointed committee chair is to be appointed by the committee which that person is to chair.
cy-gb	nid oes un ohonynt i gael eu penodi fel y crybwyllir yn is-adran (4), mae pob cadeirydd pwyllgor heb ei benodi i'w benodi gan y pwyllgor y mae'r person hwnnw i'w gadeirio.

en-gb	The fourth principle is that if—
cy-gb	Y bedwaredd egwyddor yw—

en-gb	one or more unappointed committee chairs fall to be appointed as mentioned in subsection (4), but
cy-gb	os oes un neu ragor o gadeiryddion pwyllgor heb eu penodi i'w penodi fel y crybwyllir yn is-adran (4), ond

en-gb	one or more of them are not so appointed, each committee chair not so appointed is to be appointed by the committee which that person is to chair.
cy-gb	mae un neu ragor ohonynt heb eu penodi felly, mae pob cadeirydd pwyllgor nas penodir felly i'w benodi gan y pwyllgor y mae'r person hwnnw i'w gadeirio.

en-gb	“appointing group” (“grw ˆp penodi”) means an opposition group which makes all of its initial appointments;
cy-gb	ystyr “grw ˆp penodi” (“appointing group”) yw grw ˆp gwrthblaid sy'n gwneud ei holl benodiadau cychwynnol;

en-gb	“completed initial appointment” (“penodiad cychwynnol gorffenedig”) means an initial appointment that is made;
cy-gb	ystyr “penodiad cychwynnol gorffenedig” (“completed initial appointment”) yw penodiad cychwynnol a wnaed.

en-gb	“initial appointment” (“penodiad cychwynnol”), in relation to a political group, means an appointment which the group is entitled to make in accordance with appointment provision that complies with section 70.
cy-gb	ystyr “penodiad cychwynnol” (“initial appointment”), mewn perthynas â grw ˆp gwleidyddol, yw penodiad y mae gan y grwˆp hawl i'w wneud yn unol â'r ddarpariaeth benodi sy'n cydymffurfio ag adran 70;

en-gb	72 Changes in composition of executive
cy-gb	72 Newidiadau yng nghyfansoddiad gweithrediaeth

en-gb	A local authority's appointment provision complies with this section if it provides for the case set out in subsection (2) by means of provision of the kind referred to in subsections (3) and (4).
cy-gb	Mae darpariaeth benodi awdurdod lleol yn cydymffurfio â'r adran hon os yw'n darparu ar gyfer yr achos a geir yn is-adran (2) drwy gyfrwng darpariaeth o'r math y cyfeirir ato yn is-adrannau (3) a (4).

en-gb	That case is where either or both of the following happen—
cy-gb	Yr achos hwnnw yw pan fo'r naill neu'r llall neu'r naill a'r llall o'r pethau a ganlyn yn digwydd—

en-gb	a political group ceases to be an executive group;
cy-gb	mae grw ˆp gwleidyddol yn peidio â bod yn grw ˆp gweithrediaeth;

en-gb	a political group begins to be an executive group;
cy-gb	mae grw ˆp gwleidyddol yn dechrau bod yn grw ˆp gweithrediaeth;

en-gb	and it is not the case set out in section 70.
cy-gb	ac nid yr achos a geir yn adran 70 ydyw.

en-gb	The appointment provision must provide for the making of—
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu ar gyfer gwneud—

en-gb	a section 70 determination (as if all of the local authority's committee chairs had fallen to be appointed), and
cy-gb	penderfyniad adran 70 (fel pe byddai wedi dod yn amser penodi holl gadeiryddion pwyllgorau'r awdurdod lleol), a

en-gb	a determination of whether there is a difference between—
cy-gb	penderfyniad ynghylch a oes gwahaniaeth rhwng—

en-gb	the number of committee chairs that a political group would be entitled to appoint in accordance with the section 70 determination, and (ii) the number of committee chairs holding office at that time who were appointed by that group.
cy-gb	nifer y cadeiryddion pwyllgor y byddai gan grwˆp gwleidyddol hawl i'w penodi'n unol â phenderfyniad adran 70, a (ii) nifer y cadeiryddion pwyllgor sy'n dal swyddi ar yr adeg honno ac a benodwyd gan y grw ˆp hwnnw.

en-gb	The appointment provision must provide for any difference of the kind referred to in subsection (3)(b) to be eliminated by either or both of the following—
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu bod unrhyw wahaniaeth o'r math y cyfeirir ato yn is-adran (3)(b) yn cael ei ddileu gan y naill neu'r llall o'r canlynol neu gan y naill a'r llall o'r canlynol—

en-gb	the termination of existing appointments of committee chairs;
cy-gb	terfynu penodiadau presennol cadeiryddion pwyllgorau;

en-gb	the making of new appointments of committee chairs.
cy-gb	penodi cadeiryddion newydd ar gyfer pwyllgorau.

en-gb	For the purposes of this section, a political group is to be taken to cease to be an executive group only if, after ceasing to be an executive group, the period of two months (beginning with the day on which it ceases to be an executive group) passes without it becoming an executive group again.
cy-gb	At ddibenion yr adran hon, ystyrir bod grw ˆp gwleidyddol yn peidio â bod yn grw ˆp gweithrediaeth dim ond os, ar ôl iddo beidio â bod yn grwˆp gweithrediaeth, bod cyfnod o ddau fis (gan ddechrau ar y diwrnod y mae'n peidio â bod yn grw ˆp gweithrediaeth) yn mynd heibio heb iddo ddod yn grw ˆp gweithrediaeth eto.

en-gb	73 Occasional vacancies in committee chairs
cy-gb	73 Swyddi gwag achlysurol ymhlith cadeiryddion pwyllgor

en-gb	A local authority's appointment provision complies with this section if it provides for the case set out in subsection (2) by means of provision of the kind referred to in subsections (3) and (4).
cy-gb	Mae darpariaeth benodi awdurdod lleol yn cydymffurfio â'r adran hon os yw'n darparu ar gyfer yr achos a geir yn is-adran (2) drwy gyfrwng darpariaeth o'r math y cyfeirir ati yn is-adrannau (3) a (4).

en-gb	That case is where—
cy-gb	Yr achos hwnnw yw—

en-gb	some, but not all, of the authority's committee chairs fall to be appointed, and
cy-gb	pan fo'n amser i benodi rhai o gadeiryddion pwyllgor yr awdurdod, ond nid yr holl gadeiryddion, a

en-gb	it is not the case set out in section 72.
cy-gb	nid yr achos a geir yn adran 72 ydyw.

en-gb	The appointment provision must provide for any difference of the kind referred to in subsection (3)(b) to be eliminated, so far as possible, by the appointment of the committee chair or chairs.
cy-gb	Rhaid i'r ddarpariaeth benodi ddarparu bod unrhyw wahaniaeth o'r math y cyfeirir ato yn is-adran (3)(b) yn cael ei ddileu, i'r graddau y mae hynny yn bosibl, gan benodiad y cadeirydd pwyllgor neu'r cadeiryddion pwyllgor.

en-gb	74 Appointment provision determined by authority
cy-gb	74 Yr awdurdod yn penderfynu ar ddarpariaeth benodi

en-gb	A local authority's appointment provision complies with this section if the provision—
cy-gb	Mae darpariaeth benodi awdurdod lleol yn cydymffurfio â'r adran hon—

en-gb	is no less favourable to opposition groups than section 70, and
cy-gb	os nad yw'r ddarpariaeth yn llai ffafriol nag adran 70 i grwpiau gwrthblaid, a

en-gb	is approved by a resolution of the local authority which has cross-group support.
cy-gb	os cymeradwyir y ddarpariaeth drwy benderfyniad a wneir gan yr awdurdod lleol ac sy'n benderfyniad y mae iddo gefnogaeth ar draws y grwpiau.

en-gb	Appointment provision is no less favourable to opposition groups than section 70 if it provides—
cy-gb	Nid yw darpariaeth benodi'n llai ffafriol nag adran 70 i grwpiau gwrthblaid os yw'n darparu—

en-gb	for opposition groups on the local authority (when taken together) to be given the opportunity to appoint a greater number of committee chairs than would be the case with provision made in accordance with section 70, and
cy-gb	bod y cyfle i'w roi i grwpiau gwrthblaid ar yr awdurdod lleol (o'u cymryd gyda'i gilydd) i benodi nifer mwy o gadeiryddion pwyllgor nag yn achos darpariaeth a wneir yn unol ag adran 70, a

en-gb	for each opposition group on the local authority to be given the opportunity to appoint at least the number of committee chairs as would be the case with provision made in accordance with section 70.
cy-gb	bod y cyfle i'w roi i bob grwˆp gwrthblaid ar yr awdurdod lleol i benodi'r un nifer o leiaf o gadeiryddion pwyllgor ag a fyddai'n achos darpariaeth a wneir yn unol ag adran 70.

en-gb	A resolution of the local authority has cross-group support if—
cy-gb	Mae cefnogaeth ar draws y grwpiau i benderfyniad a wneir gan yr awdurdod lleol—

en-gb	the persons voting in favour of the resolution include members of every political group on the authority, and
cy-gb	os yw'r personau sy'n pleidleisio o blaid y penderfyniad yn cynnwys aelodau o bob grw ˆp gwleidyddol ar yr awdurdod, a

en-gb	each political group on the authority gives majority support to the resolution.
cy-gb	os yw pob grw ˆp gwleidyddol ar yr awdurdod yn rhoi cefnogaeth fwyafrifol i'r penderfyniad.

en-gb	A political group on the authority gives majority support to the resolution if the number of members of that group who vote in favour of the resolution is greater than the number of members of that group who vote against the resolution.
cy-gb	Mae grwˆp gwleidyddol ar yr awdurdod yn rhoi cefnogaeth fwyafrifol i'r penderfyniad os yw nifer aelodau'r grwˆp hwnnw sy'n pleidleisio o blaid y penderfyniad yn fwy na nifer aelodau'r grwˆp hwnnw sy'n pleidleisio yn erbyn y penderfyniad.

en-gb	75 Supplementary provision and interpretation
cy-gb	75 Darpariaeth atodol a dehongli

en-gb	The Welsh Ministers may, by regulations, make provision about—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, wneud darpariaeth—

en-gb	appointment provision, and
cy-gb	ynghylch darpariaeth benodi, a

en-gb	the appointment of committee chairs in accordance with appointment provision.
cy-gb	ynghylch penodi cadeiryddion pwyllgorau yn unol â darpariaeth benodi.

en-gb	A local authority must, in exercising or deciding whether to exercise a function in connection with appointment provision or the appointment of committee chairs—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol, wrth iddo arfer neu benderfynu ai i arfer swyddogaeth mewn cysylltiad â darpariaeth benodi neu â phenodi cadeiryddion pwyllgorau—

en-gb	have regard to guidance given by the Welsh Ministers, and
cy-gb	rhoi sylw i ganllawiau a roddwyd gan Weinidogion Cymru, a

en-gb	comply with any directions given by the Welsh Ministers.
cy-gb	cydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddiadau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	In sections 66 to 74 and this section—
cy-gb	Yn adrannau 66 i 74 ac yn yr adran hon—

en-gb	“committee chair” (“cadeirydd pwyllgor”) has the meaning given in section 66;
cy-gb	mae i “cadeirydd pwyllgor” (“committee chair”) yr ystyr a roddir yn adran 66; mae i

en-gb	“appointment provision” (“darpariaeth benodi”) has the meaning given in section 66;
cy-gb	“darpariaeth benodi” (“appointment provision”) yr ystyr a roddir yn adran 66;

en-gb	“section 70 determination” (“dyfarniad adran 70”) means a determination of the kind referred to in section 70.
cy-gb	ystyr “dyfarniad adran 70” (“section 70 determination”) yw dyfarniad o'r math y cyfeirir ato yn adran 70.

en-gb	“executive group” (“grw ˆp gweithrediaeth”) means a political group some or all of whose members comprise, or are included in, the executive of the authority;
cy-gb	ystyr “grw ˆp gweithrediaeth” (“executive group”) yw grw ˆp gwleidyddol y mae rhai neu'r cyfan o'i aelodau yn ffurfio neu yn cael eu cynnwys yng ngweithrediaeth yr awdurdod;

en-gb	“opposition group” (“grw ˆp gwrthblaid”) means a political group none of whose members are included in the executive of the authority;
cy-gb	ystyr “grw ˆp gwrthblaid” (“opposition group”) yw grw ˆp gwleidyddol nad oes yr un o'i aelodau yn cael ei gynnwys yng ngweithrediaeth yr awdurdod.

en-gb	“political group” (“grw ˆp gwleidyddol”), in relation to a local authority, means a group of members of the authority that is a political group for the purposes of Part 1 of the Local Government and Housing Act 1989;
cy-gb	ystyr “grwˆp gwleidyddol” (“political group”), mewn perthynas ag awdurdod lleol, yw grw ˆp o aelodau o'r awdurdod sy'n grw ˆp gwleidyddol at ddibenion Rhan 1 o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989;

en-gb	In section 21 of the Local Government Act 2000 (overview and scrutiny committees), after subsection (10) insert—
cy-gb	Yn adran 21 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (pwyllgorau trosolwg a chraffu), ar ôl is-adran (10) mewnosoder—

en-gb	Co-opted members of overview and scrutiny committees
cy-gb	Aelodau cyfetholedig pwyllgorau trosolwg a chraffu

en-gb	76 Guidance and directions about co-option
cy-gb	76 Canllawiau a chyfarwyddiadau ynghylch cyfethol

en-gb	A local authority must, in exercising or deciding whether to exercise a co-option function—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol, wrth arfer swyddogaeth gyfethol neu benderfynu ai i'w harfer—

en-gb	comply with directions given by the Welsh Ministers.
cy-gb	cydymffurfio â chyfarwyddiadau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	In this section “co-option function” means a function of a local authority that relates to co-opted members of—
cy-gb	Yn yr adran hon ystyr y term “swyddogaeth gyfethol” yw un o swyddogaethau awdurdod lleol sy'n ymwneud ag aelodau cyfetholedig—

en-gb	overview and scrutiny committees, or
cy-gb	o bwyllgorau trosolwg a chraffu, neu

en-gb	sub-committees of such committees.
cy-gb	o is-bwyllgorau i'r pwyllgorau hynny.

en-gb	That includes (but is not limited to) a function that relates to appointment of such co-opted members.
cy-gb	Mae'n cynnwys (ond heb fod yn gyfyngedig iddi) swyddogaeth sy'n ymwneud â' phenodi'r aelodau cyfetholedig hynny.

en-gb	Provision of information
cy-gb	Darparu gwybodaeth

en-gb	77 Forward plans and other information
cy-gb	77 Blaen-gynlluniau a gwybodaeth arall

en-gb	The Welsh Ministers may by regulations make provision for or in connection with requiring prescribed information about the exercise of the functions of—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau wneud darpariaeth ar gyfer ei gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth ragnodedig ynghylch arfer swyddogaethau'r canlynol—

en-gb	an overview and scrutiny committee of a local authority, or
cy-gb	pwyllgor trosolwg a chraffu i awdurdod lleol, neu

en-gb	a sub-committee of such a committee, to be made available to members of the public or members of the authority.
cy-gb	is-bwyllgor i'r pwyllgor hwnnw, ar gael i aelodau o'r cyhoedd neu aelodau o'r awdurdod, neu mewn cysylltiad â hynny.

en-gb	The provision that may be made under subsection (1) includes (but is not limited to)—
cy-gb	Mae'r ddarpariaeth y caniateir ei gwneud o dan is-adran (1) yn cynnwys y canlynol (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt)—

en-gb	provision requiring prescribed information to be made available in advance of the exercise of functions mentioned in that subsection, and
cy-gb	darpariaeth sy'n ei gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth ragnodedig ar gael cyn arfer swyddogaethau a grybwyllir yn yr is-adran honno, a

en-gb	provision as to the way or form in which prescribed information is to be made available.
cy-gb	darpariaeth o ran y dull y bydd gwybodaeth ar gael ac ar ba ffurf y bydd yr wybodaeth ar gael.

en-gb	Restricting party control of committees
cy-gb	Cyfyngu ar reoli pwyllgorau gan bleidiau

en-gb	78 Prohibition of whipped votes & declaration of party whips
cy-gb	78 Gwahardd pleidleisio o dan gyfarwyddyd chwip plaid a datgan cyfarwyddyd chwip plaid

en-gb	A member of an overview and scrutiny committee must not vote on a question at a meeting of the committee if, before the meeting, the member has been given a party whip relating to the question (a “prohibited party whip”).
cy-gb	Ni chaniateir i aelod o bwyllgor trosolwg a chraffu bleidleisio ar gwestiwn mewn cyfarfod o'r pwyllgor os rhoddwyd cyfarwyddyd chwip plaid i'r aelod, cyn y cyfarfod, mewn perthynas â'r cwestiwn (“cyfarwyddyd gwaharddedig chwip plaid”).

en-gb	A vote that is given in breach of subsection (1) must be disregarded.
cy-gb	Rhaid diystyru pleidlais a roddir yn groes i is-adran (1).

en-gb	Standing orders must provide that, at each meeting of an overview and scrutiny committee of a local authority, each member of the committee must declare any prohibited party whip which the member has been given in relation to the meeting.
cy-gb	Rhaid i reolau sefydlog ddarparu bod rhaid i bob aelod o'r pwyllgor, ym mhob un o gyfarfodydd pwyllgor trosolwg a chraffu i awdurdod lleol, ddatgan unrhyw gyfarwyddyd gwaharddedig chwip plaid sydd wedi ei roi i'r aelod mewn perthynas â'r cyfarfod.

en-gb	Standing orders must require the minutes of each meeting of an overview and scrutiny committee to record all such declarations of prohibited party whips made at the meeting.
cy-gb	Rhaid i reolau sefydlog ei gwneud yn ofynnol i gofnodion pob cyfarfod pwyllgor trosolwg a chraffu gofnodi pob datganiad o'r fath yn y cyfarfod am gyfarwyddyd gwaharddedig chwip plaid.

en-gb	It is for the person chairing a meeting of an overview and scrutiny committee to determine whether a member of the committee has been given a prohibited party whip in relation to the meeting.
cy-gb	Y person sy'n cadeirio cyfarfod o'r pwyllgor trosolwg a chraffu sydd i benderfynu a yw aelod o'r pwyllgor wedi cael cyfarwyddyd gwaharddedig chwip plaid mewn perthynas â'r cyfarfod.

en-gb	If the decision of a question by an overview and scrutiny committee is materially affected by a breach of this section, the decision is to be treated as if it had not been made.
cy-gb	Os bydd mynd yn groes i'r adran hon yn effeithio'n sylweddol ar benderfynu cwestiwn gan bwyllgor trosolwg a chraffu, mae'r penderfyniad i'w drin fel pe na fo wedi ei wneud.

en-gb	Subsection (6) does not affect any act or omission of any person apart from the overview and scrutiny committee.
cy-gb	Nid yw is-adran (6) yn effeithio ar unrhyw weithred neu anweithred gan unrhyw berson ac eithrio'r pwyllgor trosolwg a chraffu.

en-gb	For the purposes of subsection (6), the decision of a question by an overview and scrutiny committee is materially affected by a breach of this section if—
cy-gb	At ddibenion is-adran (6), o ran mynd yn groes i'r adran hon ac effaith ar benderfynu cwestiwn gan bwyllgor trosolwg a chraffu—

en-gb	one or more members of the committee vote on the question in breach of subsection (1),
cy-gb	mae'n effeithio'n sylweddol os yw un aelod o'r pwyllgor neu ragor yn pleidleisio ar y cwestiwn yn groes i is-adran (1),

en-gb	one or more of the votes mentioned in paragraph (a) is not disregarded in accordance with subsection (2), and
cy-gb	mae'n effeithio'n sylweddol os na ddiystyrir un neu ragor o'r pleidleisiau a grybwyllir ym mharagraff (a) yn unol ag is-adran (2), ac

en-gb	the decision on the question would have been different if the vote or votes mentioned in paragraph (b) had been disregarded in accordance with subsection (2).
cy-gb	mae'n effeithio'n sylweddol pe byddai'r penderfyniad i'r cwestiwn wedi bod yn wahanol pe byddai'r bleidlais neu'r pleidleisiau a grybwyllir ym mharagraff (b) wedi eu diystyru'n unol ag is-adran (2).

en-gb	This section applies in relation to a sub-committee of an overview and scrutiny committee as it applies to the overview and scrutiny committee (and references in this section to an overview and scrutiny committee are accordingly to be read as including references to such a sub-committee).
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas ag is-bwyllgor i bwyllgor trosolwg a chraffu fel y mae'n gymwys i'r pwyllgor trosolwg a chraffu (ac yn unol â hyn mae cyfeiriadau yn yr adran hon at bwyllgor trosolwg a chraffu i'w darllen fel pe baent yn cynnwys cyfeiriadau at is-bwyllgor o'r fath).

en-gb	“party whip” (“cyfarwyddyd chwip plaid”) means an instruction (however expressed) which—
cy-gb	ystyr “cyfarwyddyd chwip plaid' (“party whip”) yw cyfarwyddyd (sut bynnag y'i mynegir)—

en-gb	is given on behalf of a political group on a local authority;
cy-gb	a roddir ar ran grw ˆp gwleidyddol ar awdurdod lleol;

en-gb	is given to a person (P) who is—
cy-gb	a roddir i berson (P)—

en-gb	a member of the political group, and (ii) a member of an overview and scrutiny committee of the local authority;
cy-gb	sy'n aelod o'r grw ˆp gwleidyddol, a (ii) sy'n aelod o bwyllgor trosolwg a chraffu i'r awdurdod lleol;

en-gb	is an instruction as to how P should vote on a question falling to be decided by the committee; and
cy-gb	ynghylch sut y dylai P bleidleisio ar gwestiwn y mae'n dod i ran y pwyllgor i'w benderfynu; a

en-gb	if not complied with by P, would be likely to make P liable to disciplinary action by the political group which gives the instruction;
cy-gb	os na chydymffurfir ag ef gan P, a fyddai'n debygol o wneud P yn agored i gamau disgyblu gan y grw ˆp gwleidyddol sy'n rhoi'r cyfarwyddyd;

en-gb	“political group” (“grw ˆp gwleidyddol”) means a group of members of a local authority that is a political group for the purposes of Part 1 of the Local Government and Housing Act 1989;
cy-gb	ystyr “grw ˆp gwleidyddol” (“political group”) yw grw ˆp o aelodau o awdurdod lleol sy'n grw ˆp gwleidyddol at ddibenion Rhan 1 o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989;

en-gb	“standing orders” (“rheolau sefydlog”), in relation to an overview and scrutiny committee, means standing orders regulating the proceedings and business of that committee.
cy-gb	ystyr “rheolau sefydlog” (“standing orders”), mewn perthynas â phwyllgor trosolwg a chraffu, yw rheolau sefydlog sy'n rheoleiddio trafodion a busnes y pwyllgor hwnnw.

en-gb	Overview and scrutiny committee structure
cy-gb	Strwythur pwyllgor trosolwg a chraffu

en-gb	79 Guidance and directions
cy-gb	79 Canllawiau a chyfarwyddiadau

en-gb	The Welsh Ministers may give a local authority—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru roi i awdurdod lleol—

en-gb	guidance about the authority's overview and scrutiny committee structure, or
cy-gb	canllawiau ynghylch strwythur pwyllgor trosolwg a chraffu'r awdurdod, neu

en-gb	directions about the authority's overview and scrutiny committee structure.
cy-gb	cyfarwyddiadau ynghylch strwythur pwyllgor trosolwg a chraffu'r awdurdod.

en-gb	A local authority must have regard to guidance given by the Welsh Ministers under this section.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru o dan yr adran hon.

en-gb	A local authority must comply with directions given by the Welsh Ministers under this section.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol gydymffurfio â chyfarwyddiadau a roddir gan Weinidogion Cymru o dan yr adran hon.

en-gb	In this section, references to a local authority's overview and scrutiny committee structure include (but are not limited to) references to the following things—
cy-gb	Yn yr adran hon, mae cyfeiriadau at strwythur pwyllgor trosolwg a chraffu awdurdod yn cynnwys (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt) gyfeiriadau ar y pethau a ganlyn—

en-gb	the number of overview and scrutiny committees which the authority has;
cy-gb	y nifer o bwyllgorau trosolwg a chraffu sydd gan yr awdurdod;

en-gb	the number of sub-committees (if any) which overview and scrutiny committees of the authority have;
cy-gb	y nifer o is-bwyllgorau (os oes rhai) sydd gan bwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod;

en-gb	the functions of overview and scrutiny committees of the authority;
cy-gb	swyddogaethau pwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod;

en-gb	the functions of sub-committees of overview and scrutiny committees of the authority.
cy-gb	swyddogaethau is-bwyllgorau i bwyllgorau trosolwg a chraffu'r awdurdod.

en-gb	80 Interpretation of this Chapter
cy-gb	80 Dehongli'r Bennod hon

en-gb	In this Chapter— “co-opted member” (“aelod cyfetholedig”), in relation to an overview and scrutiny committee of a local authority, or a sub-committee of such a committee, means a person who is—
cy-gb	Yn y Bennod hon— ystyr “aelod cyfetholedig” (“co-opted member”), mewn perthynas â phwyllgor trosolwg a chraffu i awdurdod lleol, neu ag is-bwyllgor i bwyllgor o'r fath, yw person—

en-gb	a member of the committee or sub-committee, but
cy-gb	sy'n aelod o'r pwyllgor neu o'r is-bwyllgor, ond

en-gb	not a member of the local authority;
cy-gb	nad yw'n aelod o'r awdurdod lleol;

en-gb	“overview and scrutiny committee” (“pwyllgor trosolwg a chraffu”) has the same meaning as in Part 2 of the Local Government Act 2000 (see section 21 of that Act).
cy-gb	mae i “pwyllgor trosolwg a chraffu” yr ystyr sydd i “overview and scrutiny committee” yn Rhan 2 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (gweler adran 21 o'r Ddeddf honno).

en-gb	81 Local authorities to appoint audit committees
cy-gb	81 Awdurdodau lleol i benodi pwyllgorau archwilio

en-gb	A local authority must appoint a committee (an “audit committee”) to—
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol benodi pwyllgor (“pwyllgor archwilio”)—

en-gb	review and scrutinise the authority's financial affairs,
cy-gb	i arolygu materion ariannol yr awdurdod a chraffu arnynt,

en-gb	make reports and recommendations in relation to the authority's financial affairs,
cy-gb	i lunio adroddiadau a gwneud argymhellion mewn perthynas â materion ariannol yr awdurdod.

en-gb	review and assess the risk management, internal control and corporate governance arrangements of the authority,
cy-gb	i adolygu ac asesu trefniadau'r awdurdod ar gyfer rheoli risgiau, rheolaeth fewnol a llywodraethu corfforaethol,

en-gb	make reports and recommendations to the authority on the adequacy and effectiveness of those arrangements,
cy-gb	i lunio adroddiadau a gwneud argymhellion i'r awdurdod ynghylch digonolrwydd ac effeithiolrwydd y trefniadau hynny,

en-gb	oversee the authority's internal and external audit arrangements, and
cy-gb	i arolygu trefniadau archwilio mewnol ac allanol yr awdurdod, ac

en-gb	review the financial statements prepared by the authority.
cy-gb	i adolygu'r datganiadau ariannol a lunnir gan yr awdurdod.

en-gb	A local authority may confer on its audit committee such other functions as the authority considers suitable to be exercised by such a committee.
cy-gb	Caiff awdurdod lleol roi i'w bwyllgor archwilio unrhyw swyddogaethau eraill y mae'r awdurdod o'r farn eu bod yn addas i'w harfer gan y cyfryw bwyllgor.

en-gb	It is for an audit committee to determine how to exercise its functions.
cy-gb	Y pwyllgor archwilio sydd i benderfynu sut mae i arfer ei swyddogaethau.

en-gb	A local authority is to appoint the members of its audit committee.
cy-gb	Mae awdurdod lleol i benodi aelodau ei bwyllgor archwilio.

en-gb	at least two-thirds of the members of its audit committee are members of the authority;
cy-gb	bod dwy ran o dair o leiaf o aelodau ei bwyllgor archwilio'n aelodau o'r awdurdod;

en-gb	at least one member of its audit committee is a lay member;
cy-gb	bod un aelod o leiaf o'i bwyllgor archwilio'n aelod lleyg;

en-gb	no more than one of the members of its audit committee is a member of the authority's executive;
cy-gb	nad oes mwy nag un o aelodau ei bwyllgor archwilio'n aelod o weithrediaeth yr awdurdod;

en-gb	the senior member of its executive is not a member of its audit committee.
cy-gb	nad yw aelod hy ˆn ei weithrediaeth yn aelod o'i bwyllgor archwilio.

en-gb	Subsection (2)(c) does not require the membership of a local authority's audit committee to include a member of the authority's executive.
cy-gb	Nid yw is-adran (2)(c) yn ei gwneud yn ofynnol i aelodaeth pwyllgor archwilio awdurdod lleol gynnwys aelod o weithrediaeth yr awdurdod.

en-gb	The appointment of a person as a member of an audit committee has no effect if the membership of the committee breaches subsection (2) immediately after the appointment (whether or not by virtue of the appointment).
cy-gb	Nid yw penodi person yn aelod o bwyllgor archwilio yn cael effaith os bydd aelodaeth y pwyllgor yn mynd yn groes i is-adran (2) yn syth ar ôl penodi (p'un ai yn rhinwedd y penodi ai peidio).

en-gb	In a case where one or more persons are to become, or to cease to be, members of an audit committee at a particular time, all those changes of membership are to be taken into account in determining whether the membership of the committee breaches subsection (2).
cy-gb	Mewn achos pan fo un person neu ragor, ar adeg neilltuol, i'w wneud neu i'w gwneud yn aelod neu'n aelodau o bwyllgor archwilio, neu i beidio â bod yn aelod neu'n aelodau o bwyllgor archwilio, mae'r holl newidiadau hynny yn yr aelodaeth i'w hystyried wrth benderfynu a yw aelodaeth y pwyllgor yn mynd yn groes i is-adran (2).

en-gb	An act of an audit committee is invalid if the membership of the committee breaches subsection (2).
cy-gb	Mae gweithred gan bwyllgor archwilio'n annilys os yw aelodaeth y pwyllgor yn mynd yn groes i is-adran (2).

en-gb	An audit committee is to appoint the person who is to chair the committee (who may be a member of the authority or a lay member but who must not be a member of an executive group).
cy-gb	Mae pwyllgor archwilio i benodi'r person sydd i gadeirio'r pwyllgor (a gaiff fod yn aelod o'r awdurdod neu'n aelod lleyg ond rhaid iddo beidio â bod yn aelod o grw ˆp gweithrediaeth).

en-gb	If there are no opposition groups, the person who is to chair the audit committee may be a member of an executive group but must not be a member of the local authority's executive.
cy-gb	Os nad oes unrhyw grwpiau gwrthblaid, caiff y person sydd i gadeirio'r pwyllgor archwilio fod yn aelod o grw ˆp gweithrediaeth ond rhaid iddo beidio â bod yn aelod o weithrediaeth yr awdurdod lleol.

en-gb	All members of an audit committee may vote on any question that falls to be decided by the committee.
cy-gb	Caiff holl aelodau pwyllgor archwilio bleidleisio ar unrhyw gwestiwn y mae'n dod i ran y pwyllgor i'w benderfynu.

en-gb	An audit committee of a local authority—
cy-gb	Caiff pwyllgor archwilio awdurdod lleol—

en-gb	It is the duty of any member or officer of a local authority to comply with any requirement imposed under subsection (4)(a).
cy-gb	Mae dyletswydd ar unrhyw aelod o awdurdod lleol neu swyddog i awdurdod lleol i gydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir o dan is-adran (4)(a).

en-gb	A person is not obliged by subsection (5) to answer any question which the person would be entitled to refuse to answer in, or for the purposes of, proceedings in a court in England and Wales.
cy-gb	Nid yw is-adran (5) yn ei gwneud yn orfodol i berson ateb unrhyw gwestiwn y byddai gan y person hawl i wrthod ei ateb mewn achosion llys, neu at ddibenion achosion llys, yng Nghymru a Lloegr.

en-gb	An audit committee is to be treated as a committee of a principal council for the purposes of Part 5A of the Local Government Act 1972 (access to meetings and documents of certain authorities, committees and sub-committees).
cy-gb	Mae pwyllgor archwilio i'w drin fel pe bai'n bwyllgor i brif gyngor at ddibenion Rhan 5A o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (cael mynd i gyfarfodydd a chael gweld dogfennau awdurdodau, pwyllgorau ac is-bwyllgorau penodol).

en-gb	For the purposes of subsections (1) and (2), the expressions “executive group” and “opposition group” have the same meaning as in section 75.
cy-gb	At ddibennion is-adrannau (1) a (2), mae i'r ymadroddion “grwˆp gweithrediaeth” a “grw ˆp gwrthblaid” yr un ystyr ag yn adran 75.

en-gb	An audit committee must meet once in every calendar year.
cy-gb	Rhaid i bwyllgor archwilio gyfarfod unwaith ym mhob blwyddyn galendr.

en-gb	The audit committee of a local authority must also meet if—
cy-gb	Rhaid i bwyllgor archwilio awdurdod lleol gyfarfod hefyd—

en-gb	at least one-third of the members of the committee requisition a meeting by one or more notices in writing given to the person who chairs the committee.
cy-gb	os yw traean o leiaf o aelodau o'r pwyllgor yn hawlio cyfarfod drwy gyfrwng un neu ragor o hysbysiad ysgrifenedig a roddir i'r person sy'n cadeirio'r pwyllgor.

en-gb	It is the duty of the person who chairs an audit committee to secure that meetings of the committee are held as required by subsections (1) and (2).
cy-gb	Mae dyletswydd ar y person sy'n cadeirio pwyllgor archwilio i sicrhau bod cyfarfodydd y pwyllgor yn cael eu cynnal fel y mae is-adrannau (1) a (2) yn ei gwneud yn ofynnol.

en-gb	This section does not prevent an audit committee from meeting otherwise than as required by this section.
cy-gb	Nid yw'r adran hon yn atal pwyllgor archwilio rhag cyfarfod ac eithrio fel y mae'r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol.

en-gb	The Welsh Ministers may give guidance to local authorities—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru roi canllawiau i awdurdodau lleol—

en-gb	about the functions of audit committees and the exercise of those functions, or
cy-gb	ynghylch swyddogaethau pwyllgorau archwilio ac arfer y swyddogaethau hynny, neu

en-gb	about the membership of audit committees.
cy-gb	ynghylch aelodaeth o bwyllgorau archwilio.

en-gb	A local authority and its audit committee must have regard to guidance given by the Welsh Ministers under subsection (1).
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol a'i bwyllgor archwilio roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru o dan is-adran (1).

en-gb	appointed to be a member of an audit committee of a local authority, and
cy-gb	a benodir yn aelod o bwyllgor archwilio awdurdod lleol, a

en-gb	If P ceases to be a member of the authority, P also ceases to be a member of the audit committee.
cy-gb	Os yw P yn peidio â bod yn aelod o'r awdurdod, mae P hefyd yn peidio â bod yn aelod o'r pwyllgor archwilio.

en-gb	But subsection (2) does not apply if P—
cy-gb	Ond nid yw is-adran (2) yn gymwys os bydd P—

en-gb	Subsection (3) is subject to the standing orders of the authority or the audit committee.
cy-gb	Mae is-adran (3) yn ddarostyngedig i reolau sefydlog yr awdurdod neu rai'r pwyllgor archwilio.

en-gb	87 Interpretation etc
cy-gb	87 Dehongli etc

en-gb	Expressions used in this Chapter and in Part 2 of the Local Government Act 2000 (or in an instrument made under that Part of that Act) have the same meanings in this Chapter as in that Part of that Act (or in that instrument).
cy-gb	Mae i ymadroddion a ddefnyddir yn y Bennod hon ac yn Rhan 2 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (neu mewn offeryn a wneir o dan y Rhan honno o'r Ddeddf honno) yr un ystyr yn y Bennod hon â'r ystyr sydd i'r ymadroddion cyfatebol Saesneg yn y Rhan honno o'r Ddeddf honno (neu sydd i'r ymadroddion Cymraeg neu i'r ymadroddion cyfatebol Saesneg yn yr offeryn hwnnw).

en-gb	“audit committee” (“pwyllgor archwilio”) has the meaning given in section 81;
cy-gb	mae i “pwyllgor archwilio” (“audit committee”) yr ystyr sydd iddo yn adran 81;

en-gb	“lay member” (“aelod lleyg”) means a person who is not a member of a local authority;
cy-gb	ystyr “aelod lleyg” (“lay member”) yw person nad yw'n aelod o awdurdod lleol.

en-gb	“senior member of a local authority” (“aelod hy ˆn awdurdod lleol”) means—
cy-gb	ystyr “aelod hy ˆn awdurdod lleol” (“senior member of a local authority”) yw—

en-gb	in the case of a local authority which operates a leader and cabinet executive (Wales), the executive leader;
cy-gb	yn achos awdurdod lleol sy'n gweithredu gweithrediaeth arweinydd a chabinet (Cymru), yr arweinydd gweithrediaeth;

en-gb	in the case of a local authority which operates a mayor and cabinet executive, the mayor.
cy-gb	yn achos awdurdod lleol sy'n gweithredu gweithrediaeth maer a chabinet, y maer;

en-gb	In the application of this Chapter to a local authority which operates alternative arrangements—
cy-gb	Wrth gymhwyso'r Bennod hon i awdurdod lleol sy'n gweithredu trefniadau amgen—

en-gb	a reference to the executive of the authority is a reference to the board of the authority, and
cy-gb	cyfeiriad at fwrdd yr awdurdod yw cyfeiriad at weithrediaeth yr awdurdod, a

en-gb	a reference to the senior member of the authority is a reference to the chair of the board of the authority.
cy-gb	cyfeiriad at gadeirydd bwrdd yr awdurdod yw cyfeiriad at aelod hyˆn yr awdurdod.

en-gb	88 Convening of community meetings by local government electors
cy-gb	88 Cynnull cyfarfodydd cymunedol gan etholwyr llywodraeth leol

en-gb	Paragraph 30 of Schedule 12 to the Local Government Act 1972 is amended as follows—
cy-gb	Diwygir paragraff 30 o Atodlen 12 i Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 fel a ganlyn—

en-gb	for sub-paragraph (1) substitute—
cy-gb	yn lle is-baragraff (1) rhodder—

en-gb	in sub-paragraph (2), for “any community meeting” substitute “a community meeting convened under sub-paragraph (1) above”;
cy-gb	yn is-baragraff (2), yn lle “any community meeting” rhodder “a community meeting convened under sub-paragraph (1) above”;

en-gb	in sub-paragraphs (3) and (4), for “a community meeting” substitute “a community meeting convened under sub-paragraph (1) above”;
cy-gb	yn is-baragraffau (3) a (4), yn lle “a community meeting” rhodder “a community meeting convened under sub-paragraph (1) above”;

en-gb	in sub-paragraph (3), for “any of the matters mentioned in section 29B(4) of this Act” substitute “the existence of the community council or the grouping of the community with other communities”;
cy-gb	yn is-baragraff (3), yn lle “any of the matters mentioned in section 29B(4) of this Act” rhodder “the existence of the community council or the grouping of the community with other communities”;

en-gb	at the end of the paragraph insert—
cy-gb	ar ddiwedd y paragraff, mewnosoder—

en-gb	After paragraph 30 of Schedule 12 to the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl paragraff 30 o Atodlen 12 i Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	89 Notice of community meeting convened by local government electors
cy-gb	89 Hysbysiad am gyfarfod cymunedol a gafodd ei gynnull gan etholwyr llywodraeth leol

en-gb	After paragraph 30A of Schedule 12 to the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl paragraff 30A o Atodlen 12 i Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	90 Facility for the provision of electronic notices of the convening of community meetings
cy-gb	90 Y cyfleuster ar gyfer darparu hysbysiadau electronig am gynnull cyfarfodydd cymunedol

en-gb	After paragraph 30B of Schedule 12 to the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl paragraff 30B o Atodlen 12 i Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	the authentication requirements to be met by an electronic signature included within an electronic notice, and
cy-gb	the authentication requirements to be met by an electronic signature included within an electronic notice; and

en-gb	91 Action following receipt of notice of the convening of a community meeting
cy-gb	91 Camau gweithredu ar ôl cael hysbysiad am gynnull cyfarfod cymunedol

en-gb	After paragraph 30C of Schedule 12 to the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl paragraff 30C o Atodlen 12 i Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	92 Public notice of community meeting
cy-gb	92 Hysbysiad cyhoeddus am gyfarfod cymunedol

en-gb	93 Demands for community polls
cy-gb	93 Galw am bleidleisio cymunedol

en-gb	For sub-paragraph (4) of paragraph 34 of Schedule 12 to the Local Government Act 1972 substitute the following—
cy-gb	Yn lle is-baragraff (4) o baragraff 34 o Atodlen 12 i Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	94 Notice to be given by returning officer following taking of a poll consequent on a community meeting
cy-gb	94 Hysbysiad sydd i'w roi gan y swyddog canlyniadau ar ôl cymryd pleidlais o ganlyniad i gyfarfod cymunedol

en-gb	95 Determination of monitoring officer as to the council to whose functions a poll relates
cy-gb	95 Penderfyniad swyddog monitro o ran y cyngor y mae'r pleidleisio'n ymwneud â'i swyddogaethau

en-gb	After subsection (8A) of section 5 of the Local Government and Housing Act 1989 (designation and reports of monitoring officer) insert the following—
cy-gb	Ar ôl is-adran (8A) o adran 5 o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989 (dynodi gan swyddog monitro ac adroddiadau ganddo) mewnosoder y canlynol—

en-gb	96 Consideration of result of community poll by community council
cy-gb	96 Ystyried canlyniad pleidleisio cymunedol gan gyngor cymuned

en-gb	“26A(1) This paragraph applies where a community council has been given a notice under sub-paragraph (4) or (5)(b) of paragraph 38B below.
cy-gb	“26A (1) This paragraph applies where a community council has been given a notice under sub-paragraph (4) or (5)(b) of paragraph 38B below.

en-gb	97 Action to be taken following community council's consideration of results of certain community polls
cy-gb	97 Y camau gweithredu sydd i'w cymryd yn dilyn ystyriaeth gan gyngor cymuned o ganlyniadau pleidleisio cymunedol penodol

en-gb	98 Consideration of result of community poll by principal council
cy-gb	98 Prif gyngor yn ystyried canlyniad pleidleisio cymunedol

en-gb	After section 33A of the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl adran 33A o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	99 Principal council's explanation of its response to a community poll
cy-gb	99 Prif gyngor yn egluro'i ymateb i bleidleisio cymunedol

en-gb	After section 33B of the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl adran 33B o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	100 Repeal of existing provisions about establishment and dissolution of community councils etc
cy-gb	100 Diddymu darpariaethau presennol ynghylch sefydlu a diddymu cynghorau cymuned etc

en-gb	Sections 28 to 29B of the Local Government Act 1972 are omitted.
cy-gb	Hepgorer adrannau 28 i 29B o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972.

en-gb	101 Power of community meeting to apply for an order establishing a community council
cy-gb	101 Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn i sefydlu cyngor cymuned

en-gb	After section 27 of the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl adran 27 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	102 Orders establishing separate community councils for communities
cy-gb	102 Gorchmynion i sefydlu cynghorau cymuned ar wahân ar gyfer cymunedau

en-gb	103 Power of community meeting to apply for an order dissolving its separate community council
cy-gb	103 Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn i ddiddymu ei gyngor cymuned ar wahân

en-gb	104 Orders dissolving separate community councils for communities
cy-gb	104 Gorchmynion i ddiddymu cynghorau cymuned ar wahân ar gyfer cymunedau

en-gb	After section 27C of the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl adran 27C o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	105 Power of community meeting to apply for an order grouping its community with other communities under a common community council
cy-gb	105 Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn yn grwpio ei gymuned ynghyd â chymunedau eraill o dan gyngor cymuned cyffredin

en-gb	106 Orders grouping a community with other communities under a common community council
cy-gb	106 Gorchmynion yn grwpio cymuned ynghyd â chymunedau eraill o dan gyngor cymuned cyffredin

en-gb	107 Power of community meeting to apply for an order adding its community to a group of communities with a common council
cy-gb	107 Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn yn ychwanegu ei gymuned at grw ˆp o gymunedau a chanddynt gyngor cyffredin

en-gb	108 Orders adding a community to a group of communities with a common council
cy-gb	108 Gorchmynion yn ychwanegu cymuned at grw ˆp o gymunedau a chanddynt gyngor cyffredin

en-gb	the conditions in section 27G are met; and
cy-gb	the conditions in section 27G are met, and

en-gb	109 Power of council for a group of communities to apply for an order dissolving the group
cy-gb	109 Pw êr cyngor dros grwˆp o gymunedau i wneud cais am orchymyn yn diddymu'r grw ˆp

en-gb	110 Orders dissolving a group of communities
cy-gb	110 Gorchmynion yn diddymu grw ˆp o gymunedau

en-gb	111 Power of community meeting to apply for order separating community from a group of communities
cy-gb	111 Pw êr cyfarfod cymunedol i wneud cais am orchymyn yn gwahanu cymuned oddi wrth grw ˆp o gymunedau

en-gb	After section 27J of the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl adran 27J o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	112 Orders separating a community from a group of communities
cy-gb	112 Gorchmynion yn gwahanu cymuned oddi wrth grw ˆp o gymunedau

en-gb	After section 27K of the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl adran 27K o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	the conditions in section 27K are met; and
cy-gb	the conditions in section 27K are met, and

en-gb	113 Power of Welsh Ministers to alter voting threshold in connection with organisation of community councils
cy-gb	113 Pw êr Gweinidogion Cymru i newid trothwy pleidleisio mewn cysylltiad â threfniadaeth cynghorau cymuned

en-gb	principal councils in Wales or a body representative of such councils; and
cy-gb	principal councils in Wales or a body representative of such councils, and

en-gb	114 Organisation of communities and their councils: consequential amendments
cy-gb	114 Trefniadaeth cymunedau a'u cynghorau: diwygiadau canlyniadol

en-gb	The Local Government Act 1972 is amended as follows—
cy-gb	Diwygir Deddf Llywodraeth Leol 1972 fel a ganlyn—

en-gb	in section 30(5), for “under section 28, 29 or 29A” substitute “referred to in section 27B, 27D, 27F, 27H, 27J or 27L”;
cy-gb	yn adran 30(5), yn lle “under section 28, 29 or 29A” rhodder “referred to in section 27B, 27D, 27F, 27H, 27J or 27L”;

en-gb	in section 31—
cy-gb	yn adran 31—

en-gb	in the heading, for “27 to 29” substitute “27A to 27L”;
cy-gb	yn y pennawd, yn lle “27 to 29” rhodder “27A to 27L”;

en-gb	in subsection (1), for “28, 29 or 29A” substitute “27B, 27D, 27F, 27H, 27J or 27L”;
cy-gb	yn isadran (1), yn lle “28, 29 or 29A” rhodder “27B, 27D, 27F, 27H, 27J or 27L”;

en-gb	in section 255(1), for “28, 29 or 29A” substitute “27B, 27D, 27F, 27H, 27J or 27L”.
cy-gb	yn adran 255(1), yn lle “28, 29 or 29A” rhodder “27B, 27D, 27F, 27H, 27J or 27L”.

en-gb	115 Transitional provision
cy-gb	115 Darpariaeth drosiannol

en-gb	Sections 88(1)(d) and (e), 100 to 112, section 114 (“the Chapter 2 provisions”) do not apply in relation to—
cy-gb	Nid yw adrannau 88(1)(d) ac (e), 100 i 112, ac adran 114 (“darpariaethau Pennod 2”) yn gymwys mewn perthynas â'r canlynol—

en-gb	an application made under section 28, 29 or 29A of the Local Government Act 1972 before the date on which the Chapter 2 provisions come into force; and
cy-gb	cais a wneir o dan adran 28, 29 neu 29A o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 cyn y dyddiad y daw darpariaethau Pennod 2 i rym; a

en-gb	an application made after that date but in relation to which a poll as referred to in section 29B(4) was held before the date on which the Chapter 2 provisions come into force.
cy-gb	cais a wneir ar ôl y dyddiad hwnnw ond y cynhaliwyd pleidlais fel y cyfeirir ati yn adran 29B(4) cyn y dyddiad y daw darpariaethau Pennod 2 i rym.

en-gb	116 Requirement of public notice where vacancies in community council membership are to be filled by co-option
cy-gb	116 Gofyniad am hysbysiad cyhoeddus pan fo seddau gwag aelodau cynghorau cymuned i'w llenwi drwy gyfethol

en-gb	This section applies to the following functions—
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i'r swyddogaethau a ganlyn—

en-gb	the power of members of a community council under section 21(2)(a) of the Representation of the People Act 1985 to co-opt a person to fill a vacancy in the membership of the council (power to co-opt in the event of insufficient nominations to fill vacancies in respect of which an election is held);
cy-gb	pw êr aelodau cyngor cymuned o dan adran 21(2)(a) o Ddeddf Cynrychiolaeth y Bobl 1985 i gyfethol person i lenwi sedd wag yn aelodaeth y cyngor (y pw êr i gyfethol os nad oes digon o enwebiadau i lenwi seddau gwag y cynhelir etholiad mewn cysylltiad â hwy);

en-gb	any power or duty of a community council under rules made under section 36(2) of the Representation of the People Act 1983 to co-opt a person to fill a casual vacancy in the membership of the council.
cy-gb	unrhyw un neu ragor o bwerau neu ddyletswyddau cyngor cymuned o dan reolau a wnaed o dan adran 36(2) o Ddeddf Cynrychiolaeth y Bobl 1983 i gyfethol person i lenwi sedd wag achlysurol yn aelodaeth y cyngor.

en-gb	A function to which this section applies must not be exercised unless public notice of the vacancy or vacancies in question has been given.
cy-gb	Rhaid peidio ag arfer swyddogaeth y mae'r adran hon yn gymwys iddi onid oes hysbysiad cyhoeddus wedi ei roi am y sedd wag neu'r seddau gwag o dan sylw.

en-gb	The public notice must be given—
cy-gb	Rhaid i'r hysbysiad cyhoeddus gael ei roi—

en-gb	in the case of the power to co-opt referred to in subsection (1)(a), by any one of the members of the community council authorised for that purpose by a majority of the other members;
cy-gb	yn achos y pwêr i gyfethol y cyfeirir ato yn isadran (1)(a), gan unrhyw un o aelodau'r cyngor cymuned a awdurdodwyd at y diben hwnnw gan fwyafrif o'r aelodau eraill;

en-gb	in the case of the power or duty to co-opt referred to in subsection (1)(b), by the community council.
cy-gb	yn achos y pw êr neu'r ddyletswydd i gyfethol y cyfeirir atynt yn is-adran (1)(b), gan y cyngor cymuned.

en-gb	Section 232 of the Local Government Act 1972 (public notices) applies to the giving of a public notice by a member of a community council under subsection (3)(a) as it applies to the giving of a public notice by a community council under subsection (3)(b).
cy-gb	Mae adran 232 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (hysbysiadau cyhoeddus) yn gymwys ar gyfer rhoi hysbysiad cyhoeddus gan aelod o gyngor cymuned o dan is-adran (3)(a) fel y mae'n gymwys i roi hysbysiad cyhoeddus gan gyngor cymuned o dan is-adran (3)(b).

en-gb	The public notice must contain—
cy-gb	Rhaid i'r hysbysiad cyhoeddus gynnwys—

en-gb	contact details of an individual from whom further information about the vacancy or vacancies in question, and the process for selecting a person for co-option, may be obtained;
cy-gb	manylion cyswllt unigolyn y gellir cael gwybodaeth bellach ganddo am y sedd wag neu'r seddau gwag o dan sylw, ac am y broses o ddethol person ar gyfer ei gyfethol;

en-gb	such other information as—
cy-gb	unrhyw wybodaeth arall—

en-gb	in the case of a notice under subsection (3)(a), the members of the community council consider appropriate, and (ii) in the case of a notice under subsection (3)(b), the community council considers appropriate, and (c) such other information as is required to be included in the notice by any regulations made by the Welsh Ministers.
cy-gb	yn achos hysbysiad o dan isadran (3)(a), y mae aelodau'r cyngor cymuned o'r farn ei bod yn briodol, a (ii) yn achos hysbysiad o dan isadran (3)(b), y mae'r cyngor cymuned o'r farn ei bod yn briodol, ac (c) unrhyw wybodaeth arall y mae'n ofynnol ei chynnwys yn yr hysbysiad gan unrhyw reoliadau a wnaed gan Weinidogion Cymru.

en-gb	117 Guidance about giving public notice of co-option
cy-gb	117 Canllawiau ynghylch rhoi hysbysiad cyhoeddus am gyfethol

en-gb	In exercising functions under subsections (2) to (5) of section 116, the members of a community council and a community council must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth iddynt arfer swyddogaethau o dan is-adrannau (2) i (5) o adran 116, rhaid i aelodau cyngor cymuned a chyngor cymuned roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	The reference to functions in subsection (1) includes a reference to functions under section 232 of the Local Government Act 1972 in relation to a notice required to be given under section 116(2).
cy-gb	Mae'r cyfeiriad at swyddogaethau yn is-adran (1) yn cynnwys cyfeiriad at swyddogaethau o dan adran 232 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewn perthynas â hysbysiad y mae'n ofynnol ei roi o dan adran 116(2).

en-gb	118 Appointment of community youth representatives by community councils
cy-gb	118 Penodi cynrychiolwyr ieuenctid cymunedol gan gynghorau cymuned

en-gb	A community council may appoint no more than two individuals to act at any one time as community youth representatives (but this is subject to section 119).
cy-gb	Caiff cyngor cymuned benodi dim mwy na dau unigolyn i weithredu ar unrhyw un adeg fel cynrychiolwyr ieuenctid cymunedol (ond mae hyn yn ddarostyngedig i adran 119).

en-gb	For the purposes of subsection (1) a “community youth representative” is an individual—
cy-gb	At ddibenion is-adran (1) unigolyn yw “cynrychiolydd ieuenctid cymunedol”—

en-gb	who is over the age of 15 but has not attained the age of 26; and
cy-gb	sydd dros 15 oed ond heb gyrraedd 26 oed, a

en-gb	whom the community council considers to be suitable to act as a community representative, that is to represent the interests of those individuals who live, work or receive education or training in the community area who have not attained the age of 26.
cy-gb	y mae'r cyngor cymuned o'r farn ei fod yn addas i weithredu fel cynrychiolydd cymunedol, sydd i gynrychioli buddiannau'r unigolion hynny sy'n byw, yn gweithio neu'n cael addysg neu hyfforddiant yn ardal y gymuned ac sydd heb gyrraedd 26 oed.

en-gb	A youth representative is to hold and vacate office in accordance with the terms of the representative's appointment.
cy-gb	Mae cynrychiolydd ieuenctid i ddal swydd a'i gadael yn unol â thelerau penodi'r cynrychiolydd.

en-gb	But a youth representative's appointment shall cease if the representative attains the age of 26.
cy-gb	Ond bydd penodiad cynrychiolydd ieuenctid yn dod i ben os bydd y cynrychiolydd yn cyrraedd 26 oed.

en-gb	119 Notice requirements in connection with youth representative appointments
cy-gb	119 Gofynion hysbysu mewn cysylltiad â phenodi cynrychiolydd ieuenctid

en-gb	A community council must not appoint an individual as a community youth representative under section 118 unless the council has complied with the requirements of this section.
cy-gb	Ni chaniateir i gyngor cymuned benodi unigolyn yn gynrychiolydd ieuenctid cymunedol o dan adran 118 onid yw'r cyngor wedi cydymffurfio â gofynion yr adran hon.

en-gb	The council must give public notice of its intention to make a community youth representative appointment.
cy-gb	Rhaid i'r cyngor roi hysbysiad cyhoeddus am ei fwriad i benodi cynrychiolydd ieuenctid cymunedol.

en-gb	In its application to the giving of a notice under this section, section 232 of the Local Government Act 1972 shall have effect subject to the modifications contained in subsections (4) and (5).
cy-gb	Pan fydd adran 232 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 yn gymwys ar gyfer rhoi hysbysiad o dan yr adran hon bydd yn cael effaith yn ddarostyngedig i'r addasiadau a geir yn is-adrannau (4) a (5).

en-gb	The first modification is that subsection (1)(b) of section 232 is substituted by the following—
cy-gb	Yr addasiad cyntaf yw bod yr is-baragraffau canlynol yn cael eu rhoi yn lle is-adran (1)(b) o adran 232—

en-gb	The second modification is that the following is inserted at the end of section 232—
cy-gb	Yr ail addasiad yw bod yr is-adrannau canlynol yn cael eu mewnosod ar ddiwedd adran 232—

en-gb	contact details of an individual from whom further information about the appointment, and the process of selecting a person for appointment, may be obtained;
cy-gb	manylion cyswllt unigolyn y gellir cael gwybodaeth bellach ganddo am y penodiad ac am y broses o ddethol person ar gyfer ei benodi;

en-gb	such other information as the community council considers appropriate; and
cy-gb	unrhyw wybodaeth arall y mae'r cyngor cymuned o'r farn ei bod yn briodol; ac

en-gb	such other information as is required to be included in the notice by any regulations made by the Welsh Ministers.
cy-gb	unrhyw wybodaeth arall y mae'n ofynnol ei chynnwys yn yr hysbysiad gan unrhyw reoliadau a wnaed gan Weinidogion Cymru.

en-gb	120 Guidance about appointment of community youth representatives
cy-gb	120 Canllawiau ynghylch penodi cynrychiolwyr ieuenctid cymunedol

en-gb	In exercising functions under sections 118 and 119, a community council must have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Wrth iddynt arfer swyddogaethau o dan adrannau 118 a 119, rhaid i gyngor cymuned roi sylw i ganllawiau a roddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	The reference to functions in subsection (1) includes a reference to functions under section 232 of the Local Government Act 1972 as it applies in relation to a notice required to be given under section 119(2) of this Measure.
cy-gb	Mae'r cyfeiriad at swyddogaethau yn is-adran (1) yn cynnwys cyfeiriad at swyddogaethau o dan adran 232 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 fel y mae'n gymwys mewn perthynas â hysbysiad y mae'n ofynnol ei roi o dan adran 119(2) o'r Mesur hwn.

en-gb	121 Effect of appointment as a community youth representative
cy-gb	121 Effaith penodiad yn gynrychiolydd ieuenctid cymunedol

en-gb	Acommunity youth representative is not a member of the community council which appointed the representative, but the Welsh Ministers may by regulations provide that a community youth representative is to be treated for prescribed purposes as a member of the council which appointed the representative.
cy-gb	Nid yw cynrychiolydd ieuenctid cymunedol yn aelod o'r cyngor cymuned a benododd y cynrychiolydd, ond caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau ddarparu fod cynrychiolydd ieuenctid cymunedol i'w drin at ddibenion rhagnodedig yn aelod o'r cyngor a benododd y cynrychiolydd.

en-gb	122 Reports about discharge of a principal council's function of keeping community areas under review
cy-gb	122 Adroddiadau am gyflawni swyddogaeth prif gyngor o gadw ardaloedd cymunedol o dan adolygiad

en-gb	After section 55(2) of the Local Government Act 1972 insert the following—
cy-gb	Ar ôl adran 55(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 mewnosoder y canlynol—

en-gb	123 Reports about discharge of a principal council's function of keeping electoral arrangements for communities under review
cy-gb	123 Adroddiadau am gyflawni swyddogaeth prif gyngor o gadw trefniadau etholiadol ar gyfer cymunedau o dan adolygiad

en-gb	124 Exercise of functions by the Local Government Boundary Commission for Wales on behalf of principal councils
cy-gb	124 Arfer swyddogaethau gan Gomisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru ar ran prif gynghorau

en-gb	125 Sums payable in respect of reviews carried out by the Local Government Boundary Commission for Wales
cy-gb	125 Y symiau sy'n daladwy mewn cysylltiad ag arolygiadau a gynhaliwyd gan Gomisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru

en-gb	126 Community councils' powers to promote well-being
cy-gb	126 Pwerau cynghorau cymuned i hybu llesiant

en-gb	In section 1 of the Local Government Act 2000 (meaning of “local authority” in Part 1 of that Act), at the end of subsection (1)(b) insert “or a community council”.
cy-gb	Yn adran 1 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (ystyr “local authority” yn Rhan 1 o'r Ddeddf honno), ar ddiwedd is-adran (1)(b) mewnosoder “or a community council”.

en-gb	In section 2 of that Act (promotion of well-being), insert the following after subsection (3B)—
cy-gb	Yn adran 2 o'r Ddeddf honno (hybu llesiant), mewnosoder y canlynol ar ôl is-adran (3B)—

en-gb	In section 5 of that Act (power to amend or repeal enactments), insert the following after subsection (6)—
cy-gb	Yn adran 5 o'r Ddeddf honno (y pwêr i ddiwygio neu ddiddymu deddfiadau), mewnosoder y canlynol ar ôl is-adran (6)—

en-gb	127 Modifications of enactments preventing or obstructing a community council from exercising their well-being power
cy-gb	127 Addasiadau i ddeddfiadau sy'n atal neu'n rhwystro cyngor cymuned rhag arfer ei bwerau llesiant

en-gb	The Welsh Ministers may by order make modifications of any enactment if they consider that the enactment prevents or obstructs community councils from exercising their power under section 2(1) of the Local Government Act 2000 (promotion of well-being).
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru drwy orchymyn wneud addasiadau i unrhyw ddeddfiad os ydynt o'r farn bod y deddfiad yn atal neu'n rhwystro'r cynghorau cymuned rhag arfer eu pwerau o dan adran 2(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (hybu llesiant).

en-gb	The power under subsection (1) may be exercised in relation to—
cy-gb	Caniateir arfer y pw êr o dan is-adran (1)—

en-gb	all community councils,
cy-gb	mewn perthynas â phob cyngor cymuned,

en-gb	particular community councils, or
cy-gb	mewn perthynas â chynghorau cymuned neilltuol, neu

en-gb	particular descriptions of community council.
cy-gb	mewn perthynas â disgrifiadau neilltuol o gyngor cymuned.

en-gb	The power under subsection (1) includes a power to make modifications of an enactment for a particular period.
cy-gb	Mae'r pw êr o dan is-adran (1) yn cynnwys pw êr i wneud addasiadau i ddeddfiad am gyfnod neilltuol.

en-gb	This section applies to a community council for so long as the local authority in whose area it lies has not published a community strategy under section 39(4) of the Local Government (Wales) Measure 2009.
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys i gyngor cymuned hyd oni fydd yr awdurdod lleol y lleolir y cyngor cymuned yn ei ardal wedi cyhoeddi strategaeth gymunedol o dan adran 39(4) o Fesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2009.

en-gb	Where this section applies to a community council, the reference in section 2(3C) of the Local Government Act 2000 to the community strategy for the area of the community council is to be read as a reference to the community strategy of the county council or county borough council under section 4 of that Act.
cy-gb	Pan fo'r adran hon yn gymwys i gyngor cymuned, mae'r cyfeiriad yn adran 2(3C) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 at y strategaeth gymunedol ar gyfer ardal y cyngor cymuned i'w ddarllen fel cyfeiriad at strategaeth gymunedol y cyngor sir neu'r cyngor bwrdeistref sirol o dan adran 4 o'r Ddeddf honno.

en-gb	129 Welsh Ministers' power to pay grant to community councils
cy-gb	129 Pw êr Gweinidogion Cymru i dalu grantiau i gynghorau cymuned

en-gb	The Welsh Ministers may pay a grant to a community council towards expenditure incurred or to be incurred by it.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru dalu grant i gyngor cymuned tuag at wariant a dynnir ganddo neu sydd i'w dynnu ganddo.

en-gb	The amount of a grant under this section and the manner of its payment are to be such as the Welsh Ministers may determine.
cy-gb	Mae swm grant o dan yr adran hon a'r dull o'i dalu i fod yn swm ac yn ddull a benderfynir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	A grant under this section may be paid on such conditions as the person paying it may determine.
cy-gb	Caniateir talu grant o dan yr adran hon o dan yr amodau hynny a benderfynir gan y person sy'n ei dalu.

en-gb	Conditions under subsection (3) may include (but are not limited to)—
cy-gb	Caiff amodau o dan is-adran (3) gynnwys y canlynol (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt)—

en-gb	provision as to the use of the grant;
cy-gb	darpariaeth o ran defnyddio'r grant;

en-gb	provision as to circumstances in which the whole or part of the grant must be repaid.
cy-gb	darpariaeth o ran yr amgylchiadau y mae'n rhaid ad-dalu oddi tanynt y grant cyfan neu ran ohono.

en-gb	130 Power to set out model charter agreement
cy-gb	130 Y pw êr i osod cytundeb siarter enghreifftiol

en-gb	The Welsh Ministers may by order make provision setting out a model charter agreement between a local authority and a community council for a community or communities within its area.
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru drwy orchymyn wneud darpariaeth yn gosod cytundeb siarter enghreifftiol rhwng awdurdod lleol a chyngor cymuned ar gyfer cymuned neu gymunedau yn ei ardal.

en-gb	In subsection (1), “model charter agreement between a local authority and a community council” means a description of the way in which their functions can be exercised for the purpose of maintaining and improving cooperation between them.
cy-gb	Yn is-adran (1), ystyr “cytundeb siarter enghreifftiol rhwng awdurdod lleol a chyngor cymuned” yw disgrifiad o'r ffordd y gellir arfer eu swyddogaethau at ddibenion cynnal a gwella cydweithrediad rhyngddynt.

en-gb	The provision that may be made by an order under subsection (1) includes (but is not limited to) provision—
cy-gb	Mae'r ddarpariaeth y caniateir ei gwneud drwy orchymyn o dan is-adran (1) yn cynnwys darpariaeth (ond heb fod yn gyfyngedig iddi)—

en-gb	setting out the way in which specified functions, or aspects of such functions, are to be exercised;
cy-gb	sy'n nodi'r ffordd y mae swyddogaethau penodedig, neu agweddau ar swyddogaethau o'r fath, i'w harfer;

en-gb	setting out specified functions, or aspects of such functions, in respect of which the local authority and the community council are to seek agreement as to how they are to be exercised;
cy-gb	sy'n nodi swyddogaethau penodedig, neu agweddau ar swyddogaethau o'r fath, y mae'r awdurdod lleol a'r cyngor cymuned i geisio cytundeb mewn cysylltiad â hwy o ran sut y maent i'w harfer;

en-gb	setting out specified functions which are to be exercised by reference to specified principles.
cy-gb	sy'n nodi swyddogaethau penodedig sydd i'w harfer drwy gyfeirio at egwyddorion penodedig.

en-gb	In this section and section 131, a reference to the exercise of functions includes a reference to the doing of anything which is calculated to facilitate, or is conducive or incidental to, the exercise of the functions.
cy-gb	Yn yr adran hon ac yn adran 131, mae cyfeiriad at arfer swyddogaethau yn cynnwys cyfeiriad at wneud unrhyw beth y bwriedir iddo hwyluso arfer swyddogaethau, neu sy'n gydnaws neu'n gysylltiedig ag arfer y swyddogaethau.

en-gb	131 Directions requiring the adoption of model charter agreements
cy-gb	131 Cyfarwyddiadau sy'n gwneud mabwysiadu cytundeb siarter enghreifftiol yn ofynnol

en-gb	The Welsh Ministers may by direction require a local authority and a community council for a community or communities within the authority's area to adopt a model charter agreement set out in an order under section 130(1).
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru, drwy gyfarwyddyd, ei gwneud yn ofynnol i awdurdod lleol a chyngor cymuned ar gyfer cymuned neu gymunedau yn ardal yr awdurdod fabwysiadu cytundeb siarter enghreifftiol a osodir mewn gorchymyn o dan adran 130(1).

en-gb	In subsection (1), “adopt” means resolve, in accordance with any procedure specified in the direction, to exercise functions, or to seek agreement as to how to exercise functions, in accordance with—
cy-gb	Yn is-adran (1), ystyr “mabwysiadu” yw penderfynu, yn unol ag unrhyw weithdrefn a bennir yn y cyfarwyddyd, arfer swyddogaethau, neu geisio cytundeb ynghylch sut i arfer swyddogaethau, yn unol â'r canlynol—

en-gb	all the provisions of the model charter agreement, or
cy-gb	holl ddarpariaethau'r cytundeb siarter enghreifftiol, neu

en-gb	those provisions specified in the direction.
cy-gb	y darpariaethau hynny a bennir yn y cyfarwyddyd.

en-gb	A direction under subsection (1) may—
cy-gb	Caiff cyfarwyddyd o dan is-adran (1)—

en-gb	relate to all, or any one or more, of the community councils for communities within the area of the local authority, and
cy-gb	ymwneud â'r holl gynghorau cymuned ar gyfer cymunedau yn ardal yr awdurdod lleol, neu ag unrhyw un neu ragor ohonynt, a

en-gb	if the direction relates to more than one community council, make different provision in relation to different councils.
cy-gb	os yw'r cyfarwyddyd yn ymwneud â mwy nag un cyngor cymuned, wneud darpariaeth wahanol mewn perthynas â chynghorau gwahanol.

en-gb	A direction under subsection (1) is enforceable by mandatory order on the application of the Welsh Ministers.
cy-gb	Gellir gorfodi cyfarwyddyd o dan is-adran (1) drwy orchymyn mynnu ar gais Gweinidogion Cymru.

en-gb	132 Guidance about model charter agreements
cy-gb	132 Canllawiau ynghylch cytundebau siarter enghreifftiol

en-gb	Alocal authority and a community council must, in acting under a direction under section 131(1), have regard to guidance given by the Welsh Ministers.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol a chyngor cymuned, wrth weithredu o dan gyfarwyddyd o dan adran 131(1), roi sylw i ganllawiau a roddwyd gan Weinidogion Cymru.

en-gb	133 Consultation
cy-gb	133 Ymgynghori

en-gb	The Welsh Ministers must, before making an order under section 130(1), consult—
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru, cyn gwneud gorchymyn o dan adran 130(1), ymgynghori—

en-gb	such bodies representative of local authorities and community councils as the Welsh Ministers consider it appropriate to consult, and
cy-gb	ag unrhyw gyrff sy'n gynrychioliadol o awdurdodau lleol a chynghorau cymuned ac y mae Gweinidogion Cymru o'r farn ei bod yn briodol ymgynghori â hwy, a

en-gb	such other persons as the Welsh Ministers consider it appropriate to consult.
cy-gb	ag unrhyw bersonau eraill y mae Gweinidogion Cymru o'r farn ei bod yn briodol ymgynghori â hwy.

en-gb	The Welsh Ministers must, before giving a direction under section 131(1), consult the authority and council to which the direction relates.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru, cyn rhoi cyfarwyddyd o dan adran 131(1), ymgynghori â'r awdurdod a'r cyngor y mae'r cyfarwyddyd yn ymwneud â hwy.

en-gb	134 Schemes for the accreditation of quality in community government
cy-gb	134 Cynlluniau ar gyfer achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol

en-gb	The Welsh Ministers may by regulations provide for a scheme under which the Welsh Ministers may or, if the regulations so require, must grant accreditation to a community council if—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau ddarparu ar gyfer cynllun y caiff Gweinidogion Cymru roi achrediad i gyngor cymuned oddi tano neu, os yw'r rheoliadau'n gwneud hynny'n ofynnol, y mae'n rhaid i Weinidogion Cymru roi achrediad i gyngor cymuned oddi tano—

en-gb	the Welsh Ministers are satisfied that the criteria set in the regulations are satisfied in relation to a council (see section 135),
cy-gb	os bydd Gweinidogion Cymru wedi eu bodloni bod y meini prawf a osodwyd yn y rheoliadau wedi eu bodloni mewn perthynas â chyngor (gweler adran 135),

en-gb	the Welsh Ministers are satisfied that a council has made a valid application for accreditation (see section 136), and
cy-gb	os bydd Gweinidogion Cymru wedi eu bodloni bod cyngor wedi gwneud cais dilys am achrediad (gweler adran 136), ac

en-gb	the required fee (if any) has been paid to the Welsh Ministers (see section 137).
cy-gb	os talwyd y ffi (os oes ffi) sy'n ofynnol i Weinidogion Cymru (gweler adran 137).

en-gb	An accreditation under subsection (1) is referred to in this Chapter as an accreditation of quality in community government.
cy-gb	Cyfeirir at achrediad o dan is-adran (1) yn y Bennod hon fel achrediad ansawdd mewn llywodraeth gymunedol.

en-gb	135 Accreditation of quality in community government: criteria
cy-gb	135 Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: meini prawf

en-gb	If the Welsh Ministers make regulations under section 134(1), the regulations must set criteria to be met on an application for accreditation of quality in community government.
cy-gb	Os bydd Gweinidogion Cymru'n gwneud rheoliadau o dan adran 134(1), rhaid i'r rheoliadau osod meini prawf sydd i'w bodloni pan wneir cais am achrediad ansawdd mewn llywodraeth gymunedol.

en-gb	The criteria that may be set include (but are not limited to) criteria about the following matters—
cy-gb	Mae'r meini prawf y caniateir eu gosod yn cynnwys meini prawf ynghylch y materion a ganlyn (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt)—

en-gb	the percentage of the members of the council who hold office by virtue of having been elected as described in section 35(1) of the Local Government Act 1972 (election of community councillors);
cy-gb	canran aelodau'r cyngor sy'n ddeiliaid swydd yn rhinwedd cael eu hethol fel a nodir yn adran 35(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (ethol cynghorwyr cymunedol);

en-gb	qualifications of and training for officers of the council;
cy-gb	cymwysterau swyddogion y cyngor a hyfforddiant ar eu cyfer;

en-gb	training for members of the council and community youth representatives;
cy-gb	hyfforddiant i aelodau'r cyngor a chynrychiolwyr ieuenctid cymunedol;

en-gb	the frequency with which meetings of the council are held and the publicity given to meetings (both before and after they are held);
cy-gb	pa mor aml y cynhelir cyfarfodydd y cyngor a'r cyhoeddusrwydd a roddir i gyfarfodydd (cyn ac ar ôl iddynt gael eu cynnal);

en-gb	involving persons in the work of the community council;
cy-gb	rhoi rhan i bersonau yng ngwaith y cyngor cymuned;

en-gb	encouraging persons to improve the well-being of the community or communities for which the council is established;
cy-gb	annog personau i wella llesiant y gymuned neu'r cymunedau y sefydlwyd y cyngor ar ei chyfer neu ar eu cyfer;

en-gb	annual reports;
cy-gb	adroddiadau blynyddol;

en-gb	accounts.
cy-gb	cyfrifon.

en-gb	136 Accreditation of quality in community government: applications
cy-gb	136 Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: ceisiadau

en-gb	If the Welsh Ministers make regulations under section 134(1), the regulations must set requirements to be met in order for a valid application for accreditation of quality in community government to be made.
cy-gb	Os bydd Gweinidogion Cymru'n gwneud rheoliadau o dan adran 134(1), rhaid i'r rheoliadau osod gofynion sydd i'w bodloni er mwyn gwneud cais dilys ar gyfer achrediad ansawdd mewn llywodraeth gymunedol.

en-gb	137 Accreditation of quality in community government: fees
cy-gb	137 Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: ffioedd

en-gb	If the Welsh Ministers make regulations under section 134(1), the regulations may prescribe a fee that an applicant for accreditation of quality in community government is required to pay.
cy-gb	Os bydd Gweinidogion Cymru'n gwneud rheoliadau o dan adran 134(1), caiff y rheoliadau ragnodi ffi y mae ceisydd am achrediad ansawdd mewn llywodraeth gymunedol i'w thalu.

en-gb	138 Accreditation of quality in community government: removal of accreditation
cy-gb	138 Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: tynnu achrediad yn ôl

en-gb	If the Welsh Ministers make regulations under section 134(1), the regulations must provide for—
cy-gb	Os bydd Gweinidogion Cymru'n gwneud rheoliadau o dan adran 134(1), rhaid i'r rheoliadau ddarparu ar gyfer—

en-gb	review of accreditations of quality in community government, and
cy-gb	adolygu achrediadau ansawdd mewn llywodraeth gymunedol, a

en-gb	the grounds on which an accreditation of quality in community government may be removed and the removal process.
cy-gb	y sail dros dynnu achrediad ansawdd mewn llywodraeth gymunedol yn ôl a'r broses o dynnu achrediad yn ôl.

en-gb	139 Applications for accreditation of quality in community government: delegation of functions
cy-gb	139 Ceisiadau am achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: dirprwyo swyddogaethau

en-gb	The Welsh Ministers may make arrangements with any person under which that person is to exercise, in accordance with the terms of the arrangements, the functions of the Welsh Ministers under regulations made under section 134(1).
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru wneud trefniadau gydag unrhyw berson y mae'r person hwnnw, yn unol â thelerau'r trefniadau, i arfer oddi tanynt swyddogaethau Gweinidogion Cymru o dan reoliadau a wneir o dan adran 134(1).

en-gb	If such arrangements are made, section 134(1)(c) is to have effect so that any required fee is to be paid to the person with whom the arrangements are made.
cy-gb	Os gwneir trefniadau o'r fath, mae adran 134(1)(c) i gael effaith fel y bo unrhyw ffi sy'n ofynnol, i'w thalu i'r person y gwneir y trefniadau gydag ef.

en-gb	140 Accreditation of quality in community government: consequences
cy-gb	140 Achredu ansawdd mewn llywodraeth gymunedol: canlyniadau

en-gb	The Welsh Ministers may by regulations make modifications of any enactment which imposes any obligation upon or in respect of a community council so that, in the case of a council in respect of which an accreditation of quality in community government is in force, the obligation is—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau wneud addasiadau i unrhyw ddeddfiad sy'n gosod unrhyw rwymedigaeth ar gyngor cymuned neu mewn cysylltiad ag ef fel y bo'r rhwymedigaeth, yn achos cyngor y mae achrediad ansawdd mewn llywodraeth gymunedol mewn grym mewn cysylltiad ag ef—

en-gb	disapplied, or
cy-gb	yn cael ei datgymhwyso, neu

en-gb	altered so as to make it easier to comply with.
cy-gb	yn cael ei haddasu fel ei bod yn haws cydymffurfio â hi .

en-gb	The Welsh Ministers may by regulations make modifications of any enactment which confers a power upon or in respect of a community council so that, in the case of a council in respect of which an accreditation of quality in community government is not in force, the power—
cy-gb	Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau wneud addasiadau i unrhyw ddeddfiad sy'n rhoi pw êr i gyngor cymuned neu mewn cysylltiad ag ef fel, yn achos cyngor nad oes achrediad ansawdd mewn llywodraeth gymunedol mewn grym mewn cysylltiad ag ef—

en-gb	may not be exercised, or
cy-gb	na chaniateir i'r pw êr gael ei arfer, neu

en-gb	may only be exercised if prescribed conditions are satisfied.
cy-gb	mai dim ond os bodlonir amodau rhagnodedig y caniateir arfer y pw êr.

en-gb	141 The Panel
cy-gb	141 Y Panel

en-gb	There is to continue to be a panel of persons known as the Independent Remuneration Panel for Wales.
cy-gb	Bydd panel o bersonau o'r enw Panel Annibynnol Cymru ar Gydnabyddiaeth Ariannol yn parhau.

en-gb	Schedule 2 has effect in relation to the Panel.
cy-gb	Mae Atodlen 2 yn cael effaith mewn perthynas â'r Panel.

en-gb	142 Functions relating to payments to members
cy-gb	142 Swyddogaethau sy'n ymwneud â thaliadau i aelodau

en-gb	For the financial year beginning 1 April 2012 and for each following financial year, the Panel may decide the relevant matters—
cy-gb	Ar gyfer y flwyddyn ariannol sy'n dechrau ar 1 Ebrill 2012 ac ar gyfer pob blwyddyn ariannol ddilynol, caiff y Panel benderfynu ar y materion perthnasol—

en-gb	for which a relevant authority will be required to make payments to members of the authority;
cy-gb	y bydd yn ofynnol i awdurdod perthnasol wneud taliad i aelodau o'r awdurdod amdanynt;

en-gb	for which a relevant authority will be authorised to make payments to members of the authority.
cy-gb	yr awdurdodir awdurdod perthnasol i wneud taliad i aelodau o'r awdurdod amdanynt.

en-gb	Relevant matters are—
cy-gb	Dyma yw materion perthnasol—

en-gb	matters relating to the official business of members of relevant authorities;
cy-gb	materion sy'n ymwneud â busnes swyddogol aelodau o awdurdodau perthnasol;

en-gb	periods of family absence under Part 2.
cy-gb	cyfnodau o absenoldeb teuluol o dan Ran 2.

en-gb	Having exercised that power, the Panel must set for each relevant matter one of the following—
cy-gb	Wedi iddo arfer y pw êr hwnnw, rhaid i'r Panel osod un o'r canlynol ar gyfer pob mater perthnasol—

en-gb	the amount that a relevant authority must pay to a member of the authority;
cy-gb	y swm y mae'n rhaid i awdurdod perthnasol ei dalu i aelod o'r awdurdod;

en-gb	the maximum amount that a relevant authority may pay to a member of the authority.
cy-gb	yr uchafswm y caiff awdurdod perthnasol ei dalu i aelod o'r awdurdod.

en-gb	Having decided the relevant matters for which a relevant authority may be authorised or required to make payments under subsection (1) and set the amount or maximum amount for each matter under subsection (3), the Panel may determine that payments in respect of a particular matter or matters may not be paid to more than a fixed proportion of the members of an authority.
cy-gb	Ar ôl penderfynu'r materion perthnasol y ceir awdurdodi neu ei gwneud yn ofynnol i awdurdod perthnasol wneud taliadau amdanynt o dan is-adran (1) a phennu'r swm neu'r uchafswm ar gyfer pob mater o dan is-adran (3), caiff y Panel benderfynu na chaniateir talu taliadau mewn cysylltiad â mater neu faterion penodol i fwy na chyfran benodedig o'r aelodau o awdurdod.

en-gb	The proportion fixed by the Panel in accordance with subsection (4) may not exceed fifty per cent unless the consent of the Welsh Ministers has been obtained.
cy-gb	Ni chaiff y gyfran a bennir gan y Panel yn unol ag is-adran (4) fod yn fwy na hanner cant y cant oni fydd cydsyniad Gweinidogion Cymru wedi ei sicrhau.

en-gb	The Panel may set—
cy-gb	Caiff y Panel osod—

en-gb	the maximum percentage or other rate by which a relevant authority will be entitled to adjust for a financial year the amounts that had effect for the relevant matters for the previous financial year;
cy-gb	y ganran uchaf neu'r gyfradd uchaf arall y bydd gan awdurdod perthnasol hawl i'w defnyddio i addasu, ar gyfer blwyddyn ariannol, y symiau a oedd ag iddynt effaith ar gyfer y materion perthnasol yn y flwyddyn ariannol flaenorol;

en-gb	an index by reference to which a relevant authority will be entitled to adjust for a financial year the amounts that had effect for such of the relevant matters for the previous financial year as the Panel decides.
cy-gb	mynegrif y bydd gan awdurdod perthnasol hawl i'w ddefnyddio i addasu, ar gyfer blwyddyn ariannol, y symiau a oedd ag iddynt effaith ar gyfer y materion perthnasol hynny yn y flwyddyn ariannol flaenorol ag y bydd y Panel yn penderfynu.

en-gb	The powers under subsection (6) may be exercised so as to—
cy-gb	Caniateir arfer y pwerau o dan is-adran (6) er mwyn—

en-gb	set a rate and an index in relation to the same matter;
cy-gb	gosod cyfradd a mynegrif mewn perthynas â'r un mater;

en-gb	set different rates or indices in relation to different matters.
cy-gb	gosod cyfraddau neu fynegrifau gwahanol mewn perthynas â materion gwahanol.

en-gb	When setting an amount under subsection (3), making a determination under subsection (4) or setting a rate or index under subsection (6), the Panel must take into account what it considers will be the likely financial impact of doing so on relevant authorities.
cy-gb	Wrth osod swm o dan is-adran (3), gwneud penderfyniad o dan is-adran (4) neu osod cyfradd neu fynegrif o dan is-adran (6), rhaid i'r Panel ystyried beth yn ei farn ef fydd effaith ariannol debygol gwneud hynny ar awdurdodau perthnasol.

en-gb	The Panel may make different decisions under subsection (1), set different amounts under subsection (3), make different determinations under subsection (4) or set different rates or indices under subsection (6) in relation to authorities of different descriptions or different authorities of the same description.
cy-gb	Caiff y Panel wneud penderfyniadau gwahanol o dan is-adran (1), gosod symiau gwahanol o dan is-adran (3), gwneud penderfyniadau gwahanol o dan is-adran (4) neu osod cyfraddau neu fynegrifau gwahanol o dan is-adran (6) mewn perthynas ag awdurdodau o ddisgrifiadau gwahanol neu awdurdodau gwahanol o'r un disgrifiad.

en-gb	For the purposes of subsection (2) a matter relates to the official business of a member of a relevant authority if it is a matter which a member undertakes—
cy-gb	At ddibenion is-adran (2) mae mater yn ymwneud â busnes swyddogol aelod o awdurdod perthnasol os yw'n fater y mae aelod yn ymgymryd ag ef—

en-gb	as a member of a relevant authority, or
cy-gb	fel aelod o awdurdod perthnasol, neu

en-gb	as a member of a body to which the member is appointed by, or following nomination by, the relevant authority or a group of bodies including the relevant authority.
cy-gb	fel aelod o gorff y penodir yr aelod yn aelod ohono gan yr awdurdod perthnasol neu gan grwˆp o gyrff sy'n cynnwys yr awdurdod perthnasol, neu yn sgil cael ei enwebu gan yr awdurdod perthnasol neu gan grw ˆp o gyrff sy'n cynnwys yr awdurdod perthnasol.

en-gb	143 Functions relating to members' pensions
cy-gb	143 Swyddogaethau sy'n ymwneud â phensiynau aelodau

en-gb	This section applies in relation to members of relevant authorities who—
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys mewn perthynas ag aelodau o awdurdodau perthnasol—

en-gb	are not co-opted members, and
cy-gb	nad ydynt yn aelodau cyfetholedig, a

en-gb	are for the time being eligible for membership of a pension scheme in accordance with regulations under section 7 of the Superannuation Act 1972 (local government pension schemes).
cy-gb	a chanddynt am y tro hawl i fod yn aelodau o gynllun pensiwn yn unol â rheoliadau o dan adran 7 o Ddeddf Blwydd-daliadau 1972 (cynlluniau pensiwn llywodraeth leol).

en-gb	The Panel may decide the descriptions of members to or in respect of whom a relevant authority will be required to pay a pension (a “relevant pension”).
cy-gb	Caiff y Panel benderfynu ar y disgrifiadau o aelodau y bydd yn ofynnol i awdurdod perthnasol dalu pensiwn (“pensiwn perthnasol”) iddynt neu mewn cysylltiad â hwy.

en-gb	The Panel may decide the relevant matters in respect of which a relevant authority will be required to pay a relevant pension.
cy-gb	Caiff y Panel benderfynu ar y materion perthnasol y bydd yn ofynnol i awdurdod perthnasol dalu pensiwn perthnasol mewn cysylltiad â hwy.

en-gb	The Panel may make different decisions in relation to authorities of different descriptions or different authorities of the same description.
cy-gb	Caiff y Panel wneud penderfyniadau gwahanol mewn perthynas ag awdurdodau o ddisgrifiadau gwahanol neu awdurdodau gwahanol o'r un disgrifiad.

en-gb	144 Relevant authorities, members etc.
cy-gb	144 Awdurdodau perthnasol, aelodau etc.

en-gb	This section applies for the purposes of this Part.
cy-gb	Mae'r adran hon yn gymwys at ddibenion y Rhan hon.

en-gb	An authority is a “relevant authority” if it comes within one of the following descriptions—
cy-gb	Mae awdurdod yn “awdurdod perthnasol” os daw o fewn un o'r disgrifiadau a ganlyn—

en-gb	a local authority;
cy-gb	awdurdod lleol;

en-gb	a community council;
cy-gb	cyngor cymuned;

en-gb	a National Park authority (established under section 63 of the Environment Act 1995) for a National Park in Wales;
cy-gb	awdurdod Parc Cenedlaethol (a sefydlwyd o dan adran 63 o Ddeddf yr Amgylchedd 1995) ar gyfer Parc Cenedlaethol yng Nghymru;

en-gb	a Welsh fire and rescue authority, that is an authority in Wales constituted by a scheme under section 2 of the Fire and Rescue Services Act 2004 or a scheme to which section 4 of that Act applies.
cy-gb	awdurdod tân ac achub Cymreig, sef awdurdod yng Nghymru a sefydlwyd gan gynllun o dan adran 2 o Ddeddf Gwasanaethau Tân ac Achub 2004 neu gynllun y mae adran 4 o'r Ddeddf honno yn gymwys iddo.

en-gb	A reference to a description of a relevant authority is to be read with subsection (2).
cy-gb	Mae cyfeiriad at ddisgrifiad o awdurdod perthnasol i'w ddarllen gydag is-adran (2).

en-gb	“Member”, in relation to a relevant authority, includes—
cy-gb	Mae “aelod”, mewn perthynas ag awdurdod perthnasol, yn cynnwys—

en-gb	an elected mayor of the authority (within the meaning of section 39(1) of the Local Government Act 2000),
cy-gb	maer etholedig i'r awdurdod (o fewn ystyr 39(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000),

en-gb	an elected executive member of the authority (within the meaning of section 39(4) of that Act), and
cy-gb	aelod gweithrediaeth etholedig o'r awdurdod (o fewn ystyr adran 39(4) o'r Ddeddf honno), ac

en-gb	a co-opted member of the authority.
cy-gb	aelod cyfetholedig o'r awdurdod.

en-gb	“Co-opted member”, in relation to a relevant authority, means a person who is not a member of the authority (except by virtue of subsection (4)) but—
cy-gb	Ystyr “aelod cyfetholedig”, mewn perthynas ag awdurdod perthnasol, yw person nad yw'n aelod o'r awdurdod (ac eithrio yn rhinwedd is-adran (4)) ond—

en-gb	is a member of a committee or sub-committee of the authority or is a member of, and represents the authority on, a joint committee or joint sub-committee of the authority, and
cy-gb	sy'n aelod o bwyllgor neu is-bwyllgor i'r awdurdod neu sy'n aelod o gyd-bwyllgor neu gyd-is-bwyllgor i'r awdurdod ac sy'n cynrychioli'r awdurdod ar y cyd-bwyllgor neu'r cyd-is-bwyllgor hwnnw, a

en-gb	is entitled to vote on questions for decision at meetings of that committee or sub-committee.
cy-gb	a chanddo hawl i bleidleisio ar gwestiynau sydd i'w penderfynu yng nghyfarfodydd y pwyllgor neu'r is-bwyllgor hwnnw.

en-gb	145 Annual reports
cy-gb	145 Adroddiadau blynyddol

en-gb	The Panel must publish a report (an “annual report”) about the exercise of its functions with respect to each financial year.
cy-gb	Rhaid i'r Panel gyhoeddi adroddiad (“adroddiad blynyddol”) am arfer ei swyddogaethau mewn cysylltiad â phob blwyddyn ariannol.

en-gb	An annual report may impose requirements (including, amongst other things, requirements to make payments) on relevant authorities.
cy-gb	Caiff adroddiad blynyddol osod gofynion (gan gynnwys, ymhlith pethau eraill, ofynion i wneud taliadau) ar awdurdodau perthnasol.

en-gb	146 First annual report
cy-gb	146 Yr adroddiad blynyddol cyntaf

en-gb	The first financial year for which the Panel must publish an annual report under section 145 is the financial year beginning 1 April 2012.
cy-gb	Y flwyddyn ariannol sy'n dechrau ar 1 Ebrill 2012 yw'r flwyddyn ariannol gyntaf y mae'n rhaid i'r Panel gyhoeddi adroddiad blynyddol arni o dan adran 145.

en-gb	The report for that financial year (“the first annual report”) must be published no later than 31 December 2011.
cy-gb	Rhaid cyhoeddi'r adroddiad ar y flwyddyn ariannol honno (“yr adroddiad blynyddol cyntaf”) heb fod yn hwyrach na 31 Rhagfyr 2011.

en-gb	The first annual report must specify—
cy-gb	Rhaid i'r adroddiad blynyddol cyntaf nodi—

en-gb	the relevant matters,
cy-gb	y materion perthnasol,

en-gb	the amounts set under section 142(3),
cy-gb	y symiau a osodwyd o dan adran 142(3),

en-gb	the proportion determined under section 142(4),
cy-gb	y gyfran a benderfynwyd o dan adran 142(4),

en-gb	the members of relevant authorities to or in respect of whom relevant authorities will be required to pay a relevant pension, and
cy-gb	yr aelodau o awdurdodau perthnasol y bydd yn ofynnol i awdurdodau perthnasol dalu pensiwn perthnasol iddynt neu mewn cysylltiad â hwy, a

en-gb	the relevant matters in respect of which a relevant pension is payable.
cy-gb	y materion perthnasol y mae pensiwn perthnasol yn daladwy mewn cysylltiad â hwy.

en-gb	After publishing the first annual report but before publishing the second annual report, the Panel may publish one or more supplementary reports.
cy-gb	Ar ôl cyhoeddi'r adroddiad blynyddol cyntaf ond cyn cyhoeddi'r ail adroddiad blynyddol, caiff y Panel gyhoeddi un neu ragor o adroddiadau atodol.