en-gb	National Assembly for Wales Commissioner for Standards Measure 2009
cy-gb	Mesur Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2009

en-gb	2009 nawm 4
cy-gb	2009 mccc 4

en-gb	CONTENTS
cy-gb	CYNNWYS

en-gb	The National Assembly for Wales Commissioner for Standards
cy-gb	Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru

en-gb	The Commissioner 2.
cy-gb	Y Comisiynydd 2.

en-gb	Principal aim of the Commissioner 3.
cy-gb	Prif nod y Comisiynydd 3.

en-gb	Further provision about the Commissioner 4.
cy-gb	Darpariaeth bellach ynghylch y Comisiynydd 4.

en-gb	Appointment of an Acting Commissioner 5.
cy-gb	Penodi Comisiynydd Dros Dro 5.

en-gb	Independence of the Commissioner Functions of the Commissioner 6.
cy-gb	Annibyniaeth y Comisiynydd Swyddogaethau'r Comisiynydd 6.

en-gb	Functions of the Commissioner 7.
cy-gb	Swyddogaethau'r Comisiynydd 7.

en-gb	Further functions of the Commissioner 8.
cy-gb	Swyddogaethau eraill y Comisiynydd 8.

en-gb	Ministerial Code Functions of the Clerk 9.
cy-gb	Cod ar gyfer Gweinidogion Swyddogaethau'r Clerc 9.

en-gb	Duty of the Clerk to refer a matter to the Commissioner Investigation of Complaints 10.
cy-gb	Dyletswydd y Clerc i gyfeirio mater at y Comisiynydd Ymchwilio i Gwynion 10.

en-gb	Investigation of Complaints by the Commissioner Investigatory Powers of the Commissioner 11.
cy-gb	Ymchwilio gan y Comisiynydd i Gwynion Pwerau Ymchwilio'r Comisiynydd 11.

en-gb	Power to call for witnesses and documents 12.
cy-gb	Pwêr i alw am dystion a dogfennau 12.

en-gb	Witnesses and documents: notice 13.
cy-gb	Tystion a dogfennau: hysbysu 13.

en-gb	Oaths and affirmations 14.
cy-gb	Llwon a chadarnhadau 14.

en-gb	Privilege and public interest immunity 15.
cy-gb	Braint ac imiwnedd buddiant cyhoeddus 15.

en-gb	Offences 16.
cy-gb	Tramgwyddau 16.

en-gb	Restriction on disclosure of information 17.
cy-gb	Cyfyngiadau ar ddatgelu gwybodaeth 17.

en-gb	Protection from defamation actions 18.
cy-gb	Diogelu rhag achosion difenwi 18.

en-gb	Transitional provision General 19.
cy-gb	Darpariaeth drosiannol Cyffredinol 19.

en-gb	Annual report 20.
cy-gb	Adroddiad blynyddol 20.

en-gb	Interpretation 21.
cy-gb	Dehongli 21.

en-gb	Short title and commencement Schedule National Assembly for Wales Commissioner for Standards Measure 2009
cy-gb	Enw byr a chychwyn Atodlen Mesur Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2009

en-gb	A MEASURE of the National Assembly for Wales to establish a Commissioner to investigate complaints about the conduct of Assembly Members and to report to the Assembly on the outcome of such investigation; and for connected purposes.
cy-gb	MESUR gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru i sefydlu Comisiynydd i ymchwilio i gwynion am ymddygiad Aelodau Cynulliad ac i gyflwyno adroddiadau i'r Cynulliad ar ganlyniad ymchwiliadau o'r fath; ac at ddibenion sy'n gysylltiedig â hynny.

en-gb	This Measure, passed by the National Assembly for Wales on 14 October 2009 and approved by Her Majesty in Council on 9 December 2009, enacts the following provisions:–
cy-gb	Mae'r Mesur hwn, a basiwyd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 14 Hydref 2009 ac a gymeradwywyd gan Ei Mawrhydi yn Ei Chyngor ar 9 Rhagfyr 2009, yn deddfu'r darpariaethau a ganlyn:–

en-gb	1 The Commissioner
cy-gb	1 Y Comisiynydd

en-gb	There is to be a National Assembly for Wales Commissioner for Standards (in this Measure referred to as "the Commissioner").
cy-gb	Bydd Comisiynydd Safonau ar gyfer Cynulliad Cenedlaethol Cymru (y cyfeirir ato yn y Mesur hwn fel "y Comisiynydd").

en-gb	The Commissioner is to be appointed by the Assembly.
cy-gb	Mae'r Comisiynydd i'w benodi gan y Cynulliad.

en-gb	A person is not eligible to be appointed as the Commissioner if that person–
cy-gb	Nid yw person yn gymwys i'w benodi'n Gomisiynydd os yw'r person hwnnw–

en-gb	is an Assembly Member,
cy-gb	yn Aelod Cynulliad,

en-gb	has been an Assembly Member at any time during the period of 2 years prior to the date when the appointment is to take effect,
cy-gb	wedi bod yn Aelod Cynulliad ar unrhyw adeg yn ystod y cyfnod o 2 flynedd cyn y dyddiad y mae'r penodiad i ddod i rym,

en-gb	is a member of staff of the Assembly,
cy-gb	yn aelod o staff y Cynulliad,

en-gb	has been a member of the staff of the Assembly at any time during the period of 2 years prior to the date when the appointment is to take effect,
cy-gb	wedi bod yn aelod o staff y Cynulliad ar unrhyw adeg yn ystod y cyfnod o 2 flynedd cyn y dyddiad y mae'r penodiad i ddod i rym,

en-gb	is a member of the staff of the Welsh Assembly Government, or
cy-gb	yn aelod o staff Llywodraeth Cynulliad Cymru, neu

en-gb	has been a member of the staff of the Welsh Assembly Government at any time during the period of 2 years prior to the date when the appointment is to take effect.
cy-gb	wedi bod yn aelod o staff Llywodraeth Cynulliad Cymru ar unrhyw adeg yn ystod y cyfnod o 2 flynedd cyn y dyddiad y mae'r penodiad i ddod i rym.

en-gb	The Commissioner is to be appointed for a term of 6 years.
cy-gb	Mae'r Comisiynydd i'w benodi am gyfnod o 6 blynedd.

en-gb	A person who has held office as the Commissioner may not be appointed for a further term (whether consecutive or not).
cy-gb	Ni chaniateir i berson sydd wedi dal swydd y Comisiynydd gael ei benodi am gyfnod arall (yn olynol neu beidio).

en-gb	A person who has been appointed as the Commissioner may at any time–
cy-gb	Caniateir ar unrhyw adeg i berson sydd wedi'i benodi'n Gomisiynydd–

en-gb	resign by notice given to the Assembly, or
cy-gb	ymddiswyddo drwy hysbysiad a roddir i'r Cynulliad, neu

en-gb	be removed from office by the Assembly.
cy-gb	cael ei ddiswyddo gan y Cynulliad.

en-gb	A person may not be removed from office as the Commissioner under subsection (6)(b) unless–
cy-gb	Ni chaniateir i berson gael ei ddiswyddo o swydd y Comisiynydd o dan is-adran (6)(b) oni bai–

en-gb	the Assembly so resolves, and
cy-gb	bod y Cynulliad yn penderfynu felly, a

en-gb	if the resolution is passed on a vote, the number of votes cast in favour of the resolution is not less than two thirds of the total number of votes cast.
cy-gb	bod nifer y pleidleisiau a fwrir o blaid y penderfyniad, os caiff y penderfyniad ei basio drwy bleidlais, heb fod yn llai na dau draean o gyfanswm y pleidleisiau a fwrir.

en-gb	The appointment of a person as Commissioner ceases if that person–
cy-gb	Mae penodiad person yn Gomisiynydd yn dod i ben os bydd y person hwnnw–

en-gb	becomes a candidate to be an Assembly Member for an Assembly constituency or an Assembly electoral region,
cy-gb	yn dod yn ymgeisydd i fod yn Aelod Cynulliad dros un o etholaethau'r Cynulliad neu dros un o ranbarthau etholiadol y Cynulliad,

en-gb	is appointed as, or designated to exercise the functions of, the Counsel General under section 49 of the Act, or
cy-gb	yn cael ei benodi'n Gwnsler Cyffredinol, neu ei ddynodi i arfer swyddogaethau'r swydd honno, o dan adran 49 o'r Ddeddf, neu,

en-gb	is appointed to be a member of the staff of the Assembly or of the Welsh Assembly Government.
cy-gb	yn cael ei benodi'n aelod o staff y Cynulliad neu o staff Llywodraeth Cynulliad Cymru.

en-gb	2 Principal aim of the Commissioner
cy-gb	2 Prif nod y Comisiynydd

en-gb	The principal aim of the Commissioner in exercising functions under this Measure is to promote, encourage and safeguard high standards of conduct in the public office of Assembly Member.
cy-gb	Prif nod y Comisiynydd wrth arfer swyddogaethau o dan y Mesur hwn yw hybu, annog a diogelu safonau ymddygiad uchel yn swydd gyhoeddus Aelod Cynulliad.

en-gb	3 Further provision about the Commissioner
cy-gb	3 Darpariaeth bellach ynghylch y Comisiynydd

en-gb	The Schedule makes further provision about the Commissioner.
cy-gb	Mae'r Atodlen yn gwneud rhagor o ddarpariaethau ynghylch y Comisiynydd.

en-gb	4 Appointment of an Acting Commissioner
cy-gb	4 Penodi Comisiynydd Dros Dro

en-gb	When the office of the Commissioner is vacant or the Commissioner is, for any reason, unable to act, the Assembly may appoint a person to discharge the functions of that office either generally or in relation to such case or class of cases, and until such time, as may be specified by the terms and conditions of such appointment; and a person so appointed is referred to in this section as the "acting Commissioner".
cy-gb	Pan fydd swydd y Comisiynydd yn wag neu pan fydd y Comisiynydd, am unrhyw reswm, yn methu â gweithredu, caiff y Cynulliad benodi person i gyflawni swyddogaethau'r swydd honno naill ai'n gyffredinol neu mewn perthynas ag unrhyw achos neu ddosbarth o achosion, a hynny hyd at unrhyw amser a bennir gan delerau ac amodau'r penodiad hwnnw; a chyfeirir at berson a benodir felly yn yr adran hon fel y "Comisiynydd dros dro".

en-gb	The Commissioner and the acting Commissioner may each discharge the functions of the office of the Commissioner at the same time but in relation to different cases.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd a'r Comisiynydd dros dro ill dau gyflawni swyddogaethau swydd y Comisiynydd ar yr un pryd ond mewn perthynas ag achosion gwahanol.

en-gb	A person who is not eligible to be appointed as the Commissioner is not eligible to be appointed as the acting Commissioner.
cy-gb	Nid yw person nad yw'n gymwys i'w benodi'n Gomisiynydd yn gymwys i'w benodi'n Gomisiynydd dros dro.

en-gb	A person appointed as the acting Commissioner–
cy-gb	Mae person a benodir yn Gomisiynydd dros dro–

en-gb	may at any time resign by notice given to the Assembly,
cy-gb	yn cael ymddiswyddo ar unrhyw adeg drwy hysbysiad a roddir i'r Cynulliad,

en-gb	may at any time be removed from office by the Assembly,
cy-gb	yn gallu cael ei ddiswyddo ar unrhyw adeg gan y Cynulliad,

en-gb	ceases to hold office in the circumstances specified in section 1(8)(a), (b) and (c),
cy-gb	yn peidio â dal y swydd o dan yr amgylchiadau a bennir yn adran 1(8)(a), (b) a (c),

en-gb	in other respects, holds office on such terms and conditions as the Assembly may determine, and
cy-gb	fel arall yn dal y swydd ar unrhyw delerau ac amodau a bennir gan y Cynulliad, ac

en-gb	while holding that appointment is to be treated for all purposes (except those of section 1) as the Commissioner.
cy-gb	i'w drin i bob diben (ac eithrio dibenion adran 1), tra bydd yn dal y swydd honno, fel y Comisiynydd.

en-gb	5 Independence of the Commissioner
cy-gb	5 Annibyniaeth y Comisiynydd

en-gb	Subject to section 19, the Commissioner is not, in the exercise of any functions, to be subject to the direction or control of the Assembly.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i adran 19, wrth iddo arfer unrhyw swyddogaethau, nid yw'r Comisiynydd i ddod o dan gyfarwyddyd neu reolaeth y Cynulliad.

en-gb	Functions of the Commissioner
cy-gb	Swyddogaethau'r Comisiynydd

en-gb	6 Functions of the Commissioner
cy-gb	6 Swyddogaethau'r Comisiynydd

en-gb	The functions of the Commissioner are–
cy-gb	Swyddogaethau'r Comisiynydd yw–

en-gb	to receive any complaint that the conduct of an Assembly Member has, at a relevant time, failed to comply with a requirement of a relevant provision,
cy-gb	derbyn unrhyw gwˆyn bod ymddygiad Aelod Cynulliad, ar adeg berthnasol, wedi methu â chydymffurfio ag un o ofynion darpariaeth berthnasol,

en-gb	to investigate any such complaint in accordance with the provisions of this Measure,
cy-gb	ymchwilio i unrhyw gw ˆyn o'r fath yn unol â darpariaethau'r Mesur hwn,

en-gb	to report to the Assembly the outcome of any such investigation,
cy-gb	cyflwyno adroddiad i'r Cynulliad ar ganlyniad unrhyw ymchwiliad o'r fath,

en-gb	to advise Assembly Members and members of the public about the procedures for making and investigating complaints to which paragraph (a) applies, and
cy-gb	cynghori Aelodau Cynulliad ac aelodau'r cyhoedd am y gweithdrefnau yngly ˆn â gwneud cwynion ac ymchwilio i gwynion y mae paragraff (a) yn gymwys iddynt, a

en-gb	the further functions conferred by section 7.
cy-gb	y swyddogaethau eraill a roddir gan adran 7.

en-gb	A "relevant time" means a time when the requirement in question was in force but it is irrelevant whether the conduct in question is alleged to have taken place before or after this section comes into force.
cy-gb	Ystyr "adeg berthnasol" yw adeg pan oedd y gofyniad o dan sylw mewn grym ond nid yw'n berthnasol a honnir bod yr ymddygiad o dan sylw wedi digwydd cyn i'r adran hon ddod i rym neu ar ôl hynny.

en-gb	A "relevant provision" means–
cy-gb	Ystyr "darpariaeth berthnasol" yw–

en-gb	any provision of the Standing Orders relating to–
cy-gb	unrhyw un o ddarpariaethau'r Rheolau Sefydlog sy'n ymwneud â'r canlynol–

en-gb	the registration or declaration of financial or other interests, (ii) the notification by Assembly Members of their membership of societies, (iii) the registration or notification of any other information relating to Assembly Members or to persons connected to Assembly Members.
cy-gb	cofrestru neu ddatgan buddiannau ariannol neu fuddiannau eraill, (ii) hysbysiadau gan Aelodau Cynulliad ynglyˆn â'u haelodaeth o gymdeithasau, (iii) cofrestru neu hysbysu unrhyw wybodaeth arall sy'n ymwneud ag Aelodau Cynulliad neu â phersonau sy'n gysylltiedig ag Aelodau Cynulliad.

en-gb	any resolution of the Assembly relating to the financial or other interests of Assembly Members,
cy-gb	unrhyw benderfyniad gan y Cynulliad sy'n ymwneud â buddiannau ariannol neu fuddiannau eraill Aelodau Cynulliad,

en-gb	any Code of Conduct approved by the Assembly relating to standards of conduct of Assembly Members,
cy-gb	unrhyw God Ymddygiad a gymeradwyir gan y Cynulliad sy'n ymwneud â safonau ymddygiad Aelodau Cynulliad,

en-gb	any resolution of the Assembly relating to standards of conduct of Assembly Members, and
cy-gb	unrhyw benderfyniad gan y Cynulliad sy'n ymwneud â safonau ymddygiad Aelodau Cynulliad, ac

en-gb	any provision included in the Standing Orders (or in any code or protocol made under them) in accordance with section 36(6) of the Act.
cy-gb	unrhyw ddarpariaeth a gynhwysir yn y Rheolau Sefydlog (neu mewn unrhyw god neu brotocol a wneir odanynt) yn unol ag adran 36(6) o'r Ddeddf.

en-gb	It is irrelevant whether a relevant provision came into force before or after this section comes into force.
cy-gb	Nid yw'n berthnasol a ddaeth darpariaeth berthnasol i rym cyn i'r adran hon ddod i rym neu ar ôl hynny.

en-gb	7 Further functions of the Commissioner
cy-gb	7 Swyddogaethau eraill y Comisiynydd

en-gb	The Commissioner may (and if requested by the Assembly to do so must) give advice to the Assembly–
cy-gb	Fe gaiff y Comisiynydd (ac os gofynnir iddo wneud hynny gan y Cynulliad mae'n rhaid iddo) roi cyngor i'r Cynulliad–

en-gb	on any matter of general principle relating to relevant provisions or to standards of conduct of Assembly Members generally,
cy-gb	ar unrhyw fater arall o egwyddor gyffredinol sy'n ymwneud â darpariaethau perthnasol neu â safonau ymddygiad Aelodau Cynulliad yn gyffredinol,

en-gb	on procedures for investigating complaints that Assembly Members have failed to comply with the requirements of relevant provisions,
cy-gb	ar weithdrefnau ar gyfer ymchwilio i gwynion bod Aelodau Cynulliad wedi methu â chydymffurfio â gofynion darpariaethau perthnasol,

en-gb	on any other matter relating to promoting, encouraging and safeguarding high standards of conduct in the public office of Assembly Member.
cy-gb	ar unrhyw fater sy'n ymwneud â hybu, annog a diogelu safonau ymddygiad uchel yn swydd gyhoeddus Aelod Cynulliad.

en-gb	8 Ministerial Code
cy-gb	8 Cod ar gyfer Gweinidogion

en-gb	Nothing in this Measure authorises the Commissioner to express any view on–
cy-gb	Nid oes dim yn y Mesur hwn sy'n awdurdodi'r Comisiynydd i fynegi barn ar–

en-gb	any provision relating to standards of conduct which is contained in a Welsh Ministerial Code,
cy-gb	unrhyw ddarpariaeth sy'n ymwneud â safonau ymddygiad a gynhwysir mewn Cod Cymreig ar gyfer Gweinidogion,

en-gb	any provision relating to standards of conduct which could be contained in a Welsh Ministerial Code,
cy-gb	unrhyw ddarpariaeth sy'n ymwneud â safonau ymddygiad a allai gael ei chynnwys mewn Cod Cymreig ar gyfer Gweinidogion,

en-gb	any allegation that the conduct of any person was in breach of a provision relating to standards of conduct contained in a Welsh Ministerial Code, or
cy-gb	unrhyw honiad bod ymddygiad unrhyw berson yn groes i ddarpariaeth sy'n ymwneud â'r safonau ymddygiad a gynhwysir mewn Cod Cymreig ar gyfer Gweinidogion, neu

en-gb	the effectiveness of any provision contained in a Welsh Ministerial Code whether in relation to any specific conduct or generally.
cy-gb	effeithiolrwydd unrhyw ddarpariaeth a gynhwysir mewn Cod Cymreig ar gyfer Gweinidogion, mewn perthynas ag unrhyw ymddygiad penodol neu yn gyffredinol.

en-gb	For the purposes of this section–
cy-gb	At ddibenion yr adran hon–

en-gb	a "Welsh Ministerial Code" means any document (however that document is described) containing provisions relating to standards of conduct–
cy-gb	ystyr "Cod Cymreig ar gyfer Gweinidogion" yw unrhyw ddogfen (pa fodd bynnag y disgrifir y ddogfen honno) sy'n cynnwys darpariaethau sy'n ymwneud â safonau ymddygiad–

en-gb	which has been promulgated by or under the authority of the First Minister, (ii) which applies to the First Minister, Welsh Ministers, Deputy Welsh Ministers and Counsel General or to any of them, (iii) which relates to standards of conduct in those offices, and (iv) which seeks to apply standards of conduct different from or additional to those which apply to Assembly Members generally, and (b) a provision relating to standards of conduct is one which could be contained in a Welsh Ministerial Code if that provision satisfies the requirements of paragraph (a)(ii), (iii) and (iv).
cy-gb	sydd wedi'i chyhoeddi drwy awdurdod y Prif Weinidog neu o dan ei awdurdod, (ii) sy'n gymwys i'r Prif Weinidog, Gweinidogion Cymru, Dirprwy Weinidogion Cymru a'r Cwnsler Cyffredinol, neu i unrhyw un ohonynt, (iii) sy'n ymwneud â safonau ymddygiad yn y swyddi hynny, a (iv) sy'n ceisio cymhwyso safonau ymddygiad sy'n wahanol i'r rheini sy'n gymwys i Aelodau'r Cynulliad yn gyffredinol, neu sy'n ychwanegol atynt, a (b) mae darpariaeth sy'n ymwneud â safonau ymddygiad yn un a allai gael ei chynnwys mewn Cod Cymreig ar gyfer Gweinidogion os yw'r ddarpariaeth honno'n bodloni gofynion paragraff (a)(ii), (iii) a (iv).

en-gb	Functions of the Clerk
cy-gb	Swyddogaethau'r Clerc

en-gb	9 Duty of the Clerk to refer a matter to the Commissioner
cy-gb	9 Dyletswydd y Clerc i gyfeirio mater at y Comisiynydd

en-gb	If the Clerk has reasonable grounds for suspecting–
cy-gb	Os oes gan y Clerc sail resymol dros amau–

en-gb	that the conduct of an Assembly Member has, at a relevant time, failed to comply with a requirement of a relevant provision, and
cy-gb	bod ymddygiad Aelod Cynulliad, ar adeg berthnasol, wedi methu â chydymffurfio â gofyniad mewn darpariaeth berthnasol, a

en-gb	that the conduct in question is relevant to the Clerk's functions under section 138 of the Act (Clerk to be the principal accounting officer for the Commission), the Clerk must communicate those grounds in writing to the Commissioner and the Commissioner must treat the communication as a complaint to which section 6(1)(a) applies.
cy-gb	bod yr ymddygiad o dan sylw yn berthnasol i swyddogaethau'r Clerc o dan adran 138 o'r Ddeddf (y Clerc i fod yn brif swyddog cyfrifyddu i'r Comisiwn), rhaid i'r Clerc fynegi'r sail honno mewn ysgrifen i'r Comisiynydd a rhaid i'r Comisiynydd drin yr ohebiaeth fel cwyn y mae adran 6(1)(a) yn gymwys iddi.

en-gb	Investigation of Complaints
cy-gb	Ymchwilio i Gwynion

en-gb	10 Investigation of Complaints by the Commissioner
cy-gb	10 Ymchwilio gan y Comisiynydd i Gwynion

en-gb	The Commissioner must investigate complaints and must, subject to subsection (3), report to the Assembly on the outcome of investigations, in accordance with–
cy-gb	Rhaid i'r Comisiynydd ymchwilio i gwynion ac, yn ddarostyngedig i is-adran (3), rhaid iddo gyflwyno adroddiad i'r Cynulliad ar ganlyniad ymchwiliadau, yn unol â'r canlynol–

en-gb	the provisions of the Standing Orders, and
cy-gb	darpariaethau'r Rheolau Sefydlog, a

en-gb	any rules relating to the consideration of complaints against Assembly Members which have been adopted by the Assembly under the Standing Orders.
cy-gb	unrhyw reolau sy'n ymwneud ag ystyried cwynion yn erbyn Aelodau Cynulliad sydd wedi'u mabwysiadu gan y Cynulliad o dan y Rheolau Sefydlog.

en-gb	Subject to subsection (1), it is for the Commissioner to decide when and how to carry out an investigation and to report on its outcome.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i is-adran (1), mater i'r Comisiynydd yw penderfynu pryd a sut y dylid cynnal ymchwiliad a chyflwyno adroddiad ar ei ganlyniad.

en-gb	The Commissioner may, in such circumstances as may be prescribed by rules referred to in subsection (1)(b), dismiss a complaint summarily without reporting on it to the Assembly but must instead notify in writing the Assembly Member in question and the person who made the complaint, giving reasons for the dismissal.
cy-gb	O dan unrhyw amgylchiadau a ragnodir gan reolau y cyfeirir atynt yn is-adran (1)(b), caiff y Comisiynydd wrthod cwyn yn ddiannod heb gyflwyno adroddiad arni i'r Cynulliad ond rhaid yn hytrach iddo gyflwyno adroddiad mewn ysgrifen i'r Aelod Cynulliad o dan sylw ac i'r person a wnaeth y gwˆyn, gan roi rhesymau dros ei gwrthod.

en-gb	A report by the Commissioner to the Assembly on the outcome of an investigation may not include any recommendation as to what sanction, if any, should be imposed on the Assembly Member in question.
cy-gb	Ni chaiff adroddiad gan y Comisiynydd i'r Cynulliad ar ganlyniad ymchwiliad gynnwys argymhelliad ynghylch pa sancsiwn a ddylai gael ei orfodi ar yr Aelod Cynulliad o dan sylw, os dylai unrhyw sancsiwn gael ei orfodi o gwbl.

en-gb	If, in the course of carrying out an investigation, the Commissioner becomes aware of any circumstances which–
cy-gb	Os caiff y Comisiynydd wybod, wrth gynnal ymchwiliad, am unrhyw amgylchiadau–

en-gb	give rise to issues of principle or of general practice relevant to the Clerk's functions under section 138 of the Act (Clerk to be the principal accounting officer for the Commission), or
cy-gb	sy'n codi materion o egwyddor neu o arfer cyffredinol sy'n berthnasol i swyddogaethau'r Clerc o dan adran 138 o'r Ddeddf (y Clerc i fod yn brif swyddog cyfrifyddu i'r Comisiwn) , neu

en-gb	could, upon further consideration by the Clerk, give rise to a duty on the Clerk under section 9, the Commissioner must communicate those circumstances in writing to the Clerk.
cy-gb	a allai, ar ôl rhagor o ystyriaeth gan y Clerc, arwain at ddyletswydd ar y Clerc o dan adran 9, rhaid i'r Comisiynydd fynegi'r amgylchiadau hynny mewn ysgrifen i'r Clerc.

en-gb	Investigatory Powers of the Commissioner
cy-gb	Pwerau Ymchwilio'r Comisiynydd

en-gb	11 Power to call for witnesses and documents
cy-gb	11 Pw êr i alw am dystion a dogfennau

en-gb	The Commissioner may, in accordance with section 12, require any person–
cy-gb	Yn unol ag adran 12, caiff y Comisiynydd ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson–

en-gb	to attend before the Commissioner for the purpose of giving evidence, or
cy-gb	dod gerbron y Comisiynydd er mwyn rhoi tystiolaeth, neu

en-gb	to produce to the Commissioner documents in the possession or under the control of that person, concerning any matter relevant to an investigation which the Commissioner is carrying out under this Measure.
cy-gb	cyflwyno i'r Comisiynydd ddogfennau sydd ym meddiant y person hwnnw neu sydd o dan ei reolaeth, ynghylch unrhyw fater sy'n berthnasol i ymchwiliad y mae'r Comisiynydd yn ei gynnal o dan y Mesur hwn.

en-gb	For the purposes of this section,
cy-gb	At ddibenion yr adran hon,

en-gb	a person will be taken to comply with a requirement to produce a document if that person produces a copy of the document or an extract of the relevant part of the document,
cy-gb	cymerir bod person yn cydymffurfio â gofyniad i gyflwyno dogfen os bydd yperson hwnnw'n cyflwyno copi o'r ddogfen neu ddarn o'r rhan berthnasol ohoni,

en-gb	"document" means anything in which information is recorded in any form, and
cy-gb	ystyr "dogfen" yw unrhyw beth y mae gwybodaeth wedi'i chofnodi ynddo ar unrhyw ffurf, ac

en-gb	references to producing a document are to producing the information recorded in it in a visible and legible form.
cy-gb	mae cyfeiriadau at gyflwyno dogfen yn gyfeiriadau at gyflwyno'r wybodaetha gofnodwyd ynddi ar ffurf weladwy a darllenadwy.

en-gb	The Commissioner may pay such reasonable allowances and expenses to persons giving evidence before the Commissioner, or producing documents to the Commissioner, as the Commissioner may determine.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd dalu unrhyw lwfansau a threuliau rhesymol i bersonau sy'n rhoi tystiolaeth gerbron y Comisiynydd, neu sy'n cyflwyno dogfennau i'r Comisiynydd, yn unol â phenderfyniad y Comisiynydd.

en-gb	12 Witnesses and documents: notice
cy-gb	12 Tystion a dogfennau: hysbysu

en-gb	A requirement under section 11 may only be imposed on a person by the Commissioner giving the person in question notice in writing specifying–
cy-gb	Yr unig fodd i ofyniad o dan adran 11 gael ei orfodi ar berson yw i'r Comisiynydd roi i'r person o dan sylw hysbysiad mewn ysgrifen sy'n pennu–

en-gb	the time and place at which the person is to attend and the particular subjects concerning which the person is required to give evidence,
cy-gb	yr amser a'r lle y mae'r person i fod yn bresennol a'r pynciau penodol y mae'n ofynnol i'r person roi tystiolaeth yn eu cylch,

en-gb	the documents, or types of documents, which the person is to produce, the date by which and the person to whom they are to be produced and the particular subjects concerning which they are required.
cy-gb	y dogfennau, neu'r mathau o ddogfennau, y mae'r person i'w cyflwyno, erbyn pa bryd ac i ba berson y maent i'w cyflwyno a'r pynciau penodol y gofynnir amdanynt yn eu cylch.

en-gb	Notice under subsection (1) is to be given–
cy-gb	Mae hysbysiad o dan is-adran (1) i'w roi–

en-gb	in the case of an individual, by sending it in accordance with subsection (3) addressed to the person at the person's usual or last known address or, where the person has given an address for service of the notice, at that address, or
cy-gb	yn achos unigolyn, drwy ei anfon yn unol ag is-adran (3) wedi'i gyfeirio at y person yng nghyfeiriad arferol neu gyfeiriad hysbys diwethaf y person neu, os yw'r person wedi rhoi cyfeiriad ar gyfer cyflwyno'r hysbysiad, yn y cyfeiriad hwnnw, neu

en-gb	in any other case, by so sending it addressed to the person at the person's registered or principal office, but may only be given if the address in question is in Wales or in England.
cy-gb	mewn unrhyw achos arall, drwy ei anfon felly wedi'i gyfeirio at y person yn swyddfa gofrestredig neu brif swyddfa'r person, ond dim ond os yw'r cyfeiriad o dan sylw yng Nghymru neu yn Lloegr y caniateir iddo gael ei roi.

en-gb	A notice is sent in accordance with this subsection if it is sent–
cy-gb	Mae hysbysiad wedi'i anfon yn unol â'r is-adran hon os yw wedi'i anfon–

en-gb	by a registered post service (within the meaning of the Postal Services Act 2000 (c.26)), or
cy-gb	drwy wasanaeth post cofrestredig (o fewn ystyr Deddf Gwasanaethau Post 2000 (p.26)), neu

en-gb	by postal service which provides for its delivery by post to be recorded.
cy-gb	drwy wasanaeth post sy'n darparu ar gyfer cofnodi'r ffaith ei fod wedi cyrraedd pen ei daith drwy'r post.

en-gb	13 Oaths and affirmations
cy-gb	13 Llwon a chadarnhadau

en-gb	The Commissioner may–
cy-gb	Caiff y Comisiynydd–

en-gb	administer an oath or affirmation to any person giving evidence to the Commissioner, and
cy-gb	gweinyddu llw neu gadarnhad i unrhyw berson sy'n rhoi tystiolaeth i'r Comisiynydd, a

en-gb	require that person to take an oath or make an affirmation.
cy-gb	ei gwneud yn ofynnol i'r person hwnnw dyngu llw neu roi cadarnhad.

en-gb	14 Privilege and public interest immunity
cy-gb	14 Braint ac imiwnedd buddiant cyhoeddus

en-gb	A person is not obliged by any requirement imposed under section 11(1) to answer any question or to produce any document which that person would be entitled to refuse to answer or produce in proceedings in a court in Wales or England.
cy-gb	Nid yw unrhyw ofyniad a osodir o dan adran 11(1) yn ei gwneud yn ofynnol i berson ateb unrhyw gwestiwn na chyflwyno unrhyw ddogfen y byddai gan y person hwnnw hawl i wrthod ei ateb neu ei chyflwyno mewn achos mewn llys yng Nghymru neu Loegr.

en-gb	A person acting as prosecutor in criminal proceedings is not obliged under section 11(1) to answer any question or to produce any document concerning the operation of the system of criminal prosecution in any particular case if that person (or, if subsection (3) applies, the Counsel General) considers that answering the question or producing the document might prejudice criminal proceedings in the case or would otherwise be contrary to the public interest.
cy-gb	Nid yw'n ofynnol o dan adran 11(1) i berson sy'n gweithredu fel erlynydd mewn achos troseddol ateb unrhyw gwestiwn na chyflwyno unrhyw ddogfen ynghylch sut mae'r system erlyn troseddol yn gweithredu mewn unrhyw achos penodol os yw'r person hwnnw (neu, os yw is-adran (3) yn gymwys, y Cwnsler Cyffredinol) o'r farn y gallai ateb y cwestiwn neu gyflwyno'r ddogfen ragfarnu trafodion troseddol yn yr achos neu y byddai fel arall yn groes i fuddiant y cyhoedd.

en-gb	This subsection applies if the proceedings were instituted by or on behalf of the Welsh Ministers, the First Minister or the Counsel General.
cy-gb	Mae'r is-adran hon yn gymwys os cafodd yr achos ei sefydlu gan Weinidogion Cymru, y Prif Weinidog neu'r Cwnsler Cyffredinol, neu ar eu rhan.

en-gb	15 Offences
cy-gb	15 Tramgwyddau

en-gb	A person to whom a notice has been given under section 12(1) commits an offence if that person–
cy-gb	Mae person y rhoddwyd hysbysiad iddo o dan adran 12(1) yn cyflawni tramgwydd os yw'r person hwnnw–

en-gb	refuses or fails without reasonable excuse to attend before the Commissioner as required by the notice,
cy-gb	yn gwrthod neu'n methu heb esgus rhesymol â dod gerbron y Comisiynydd yn unol â gofynion yr hysbysiad,

en-gb	refuses or fails without reasonable excuse, when attending before the Commissioner as required by the notice, to answer any question concerning the subjects specified in the notice,
cy-gb	yn gwrthod neu'n methu heb esgus rhesymol, pan fo'n dod gerbron y Comisiynydd yn unol â gofynion yr hysbysiad, ag ateb unrhyw gwestiwn ynghylch y pynciau a bennwyd yn yr hysbysiad,

en-gb	refuses or fails without reasonable excuse to produce any document required to be produced by the notice, or
cy-gb	yn gwrthod neu'n methu heb esgus rhesymol â chyflwyno unrhyw ddogfen y mae'n ofynnol ei chyflwyno o dan yr hysbysiad, neu

en-gb	intentionally alters, suppresses, conceals or destroys any such document.
cy-gb	yn mynd ati'n fwriadol i newid, atal, celu neu ddinistrio unrhyw ddogfen o'r fath.

en-gb	Subsection (1) is subject to section 14.
cy-gb	Mae is-adran (1) yn ddarostyngedig i adran 14.

en-gb	Any person who, without reasonable excuse, refuses to take an oath or make an affirmation when required to do so under section 13 commits an offence.
cy-gb	Mae unrhyw berson sydd, heb esgus rhesymol, yn gwrthod tyngu llw neu roi cadarnhad pan fo'n ofynnol iddo wneud hynny o dan adran 13 yn cyflawni tramgwydd.

en-gb	If a person charged with an offence under subsection (1)(a), (b) or (c) or under subsection (3) adduces evidence of a reasonable excuse for the refusal or failure, it is for the prosecution to prove that the person did not have such an excuse.
cy-gb	Os bydd person a gyhuddir o dramgwydd o dan is-adran (1)(a), (b) neu (c) neu o dan is-adran (3) yn cyflwyno tystiolaeth o esgus rhesymol dros wrthod neu fethu, mater i'r erlyniad yw profi nad oedd gan y person esgus o'r fath.

en-gb	A person guilty of an offence under this section is liable on summary conviction–
cy-gb	Mae person sy'n euog o dramgwydd o dan yr adran hon yn agored o'i gollfarnu'n ddiannod–

en-gb	to a fine not exceeding level 5 on the standard scale,
cy-gb	i ddirwy heb fod yn uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol,

en-gb	to imprisonment for a period not exceeding three months, or
cy-gb	i gael ei garcharu am gyfnod heb fod yn fwy na thri mis, neu

en-gb	both.
cy-gb	i'r ddau.

en-gb	Where an offence under this section which has been committed by a body corporate is proved to have been committed with the consent or connivance of, or to be attributable to any neglect on the part of–
cy-gb	Os profir bod tramgwydd o dan yr adran hon wedi'i gyflawni gan gorff corfforaethol drwy gydsyniad neu ymoddefiad, neu wedi'i briodoli i unrhyw esgeulustod ar ran–

en-gb	a director, manager, secretary or other similar officer of the body corporate, or
cy-gb	cyfarwyddwr, rheolwr, ysgrifennydd neu swyddog tebyg arall i'r corff corfforaethol, neu

en-gb	any person who was purporting to act in any such capacity, that person, as well as the body corporate, is guilty of that offence and liable to be proceeded against accordingly.
cy-gb	unrhyw berson a oedd yn honni ei fod yn gweithredu yn rhinwedd unrhyw swydd o'r fath, bydd y person hwnnw, yn ogystal â'r corff corfforaethol, yn euog o'r tramgwydd hwnnw a bydd yn agored i gael ei erlyn yn unol â hynny.

en-gb	In subsection (6) "director", in the case of a body corporate whose affairs are managed by its members, means a member of the body corporate.
cy-gb	Yn is-adran (6) ystyr "cyfarwyddwr", yn achos corff corfforaethol y mae ei faterion yn cael eu rheoli gan ei aelodau, yw aelod o'r corff corfforaethol.

en-gb	16 Restriction on disclosure of information
cy-gb	16 Cyfyngiadau ar ddatgelu gwybodaeth

en-gb	Except as permitted by subsection (2), the Commissioner or the staff of, or any other person appointed by, the Commissioner must not disclose any information contained in the complaint or any information which is furnished to or obtained by them in the course of, or for the purposes of, an investigation into that complaint.
cy-gb	Ac eithrio fel y caniateir gan is-adran (2), rhaid i'r Comisiynydd neu staff y Comisiynydd, neu unrhyw berson arall a benodir gan y Comisiynydd beidio â datgelu unrhyw wybodaeth a gynhwysir yn y gw ˆyn nac unrhyw wybodaeth a roddir iddynt neu a sicrheir ganddynt yn ystod ymchwiliad i'r gwˆyn honno, neu at ddibenion yr ymchwiliad hwnnw.

en-gb	Such information may be disclosed for the purpose of–
cy-gb	Caniateir i wybodaeth felly gael ei datgelu er mwyn–

en-gb	enabling or assisting the Commissioner to discharge any functions imposed or conferred on the Commissioner by virtue of any provision in this Measure,
cy-gb	galluogi neu helpu'r Comisiynydd i gyflawni unrhyw swyddogaethau a osodir ar y Comisiynydd neu a roddir iddo yn rhinwedd unrhyw ddarpariaeth yn y Mesur hwn,

en-gb	enabling the Commissioner to comply with any duty imposed on the Commissioner by or under any other enactment, or
cy-gb	galluogi'r Comisiynydd i gydymffurfio ag unrhyw ddyletswydd a osodir ar y Comisiynydd gan neu o dan unrhyw ddeddfiad arall, neu

en-gb	the investigation or prosecution of any offence or suspected offence.
cy-gb	ymchwilio i unrhyw dramgwydd neu dramgwydd a amheuir neu eu herlyn.

en-gb	17 Protection from defamation actions
cy-gb	17 Diogelu rhag achosion difenwi

en-gb	For the purposes of the law of defamation, any statement made in pursuance of the purposes of this Measure–
cy-gb	At ddibenion y gyfraith ar ddifenwi, mae unrhyw ddatganiad a wneir yn unol â dibenion y Mesur hwn–

en-gb	by the Commissioner, or
cy-gb	gan y Comisiynydd, neu

en-gb	to the Commissioner is absolutely privileged.
cy-gb	i'r Comisiynydd o dan fraint lwyr.

en-gb	In subsection (1), "statement" has the same meaning as in the Defamation Act 1996 (c.
cy-gb	Yn is-adran (1), mae i "datganiad" yr un ystyr ag sydd i "statement" yn Neddf Difenwi 1996 (p.

en-gb	18 Transitional provision
cy-gb	18 Darpariaeth drosiannol

en-gb	The Assembly may require the Commissioner to undertake an investigation into any complaint which, on the day when this section comes into force, has been received, or is under investigation, under rules referred to in section 10(1)(b).
cy-gb	Caiff y Cynulliad ei gwneud yn ofynnol i'r Comisiynydd gynnal ymchwiliad i unrhyw gw ˆyn sydd, ar y diwrnod y daw'r adran hon i rym, wedi dod i law, neu'n destun ymchwiliad, o dan reolau y cyfeirir atynt yn adran 10(1)(b).

en-gb	Any such requirement may direct the Commissioner to take into account any information in connection with the complaint which is specified in the direction.
cy-gb	Caiff unrhyw ofyniad o'r fath gyfarwyddo'r Comisiynydd i gymryd i ystyriaeth unrhyw wybodaeth mewn cysylltiad â'r gw ˆyn a bennir yn y cyfarwyddyd.

en-gb	Subject to any such requirement, any complaint which the Commissioner is directed to investigate is to be treated in the same way as any other complaint which is made to the Commissioner.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i unrhyw ofyniad o'r fath, mae unrhyw gwˆyn y cyfarwyddir y Comisiynydd i ymchwilio iddi i'w thrin yn yr un modd ag unrhyw gw ˆyn arall a wneir i'r Comisiynydd.

en-gb	General
cy-gb	Cyffredinol

en-gb	19 Annual report
cy-gb	19 Adroddiad blynyddol

en-gb	The Commissioner must, as soon as possible after the end of each financial year, lay before the Assembly an annual report on the performance of the functions of the Commissioner throughout that year.
cy-gb	Cyn gynted ag y gellir ar ôl diwedd pob blwyddyn ariannol, rhaid i'r Comisiynydd osod gerbron y Cynulliad adroddiad blynyddol ar gyflawni swyddogaethau'r Comisiynydd drwy gydol y flwyddyn honno.

en-gb	Subject to subsection (3) the report must contain a concise statement of information relating to the financial affairs and transactions of the Commissioner in the performance of those functions during that year.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i is-adran (3) rhaid i'r adroddiad gynnwys datganiad cryno o wybodaeth sy'n ymwneud â materion a thrafodion ariannol y Comisiynydd wrth gyflawni'r swyddogaethau hynny yn ystod y flwyddyn honno.

en-gb	The Commissioner must comply with any requirement imposed by the Assembly as to the form of the annual report and as to any specific information or class of information which it must contain.
cy-gb	Rhaid i'r Comisiynydd gydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir gan y Cynulliad o ran ffurf yr adroddiad blynyddol ac o ran unrhyw wybodaeth benodol neu ddosbarth penodol o wybodaeth y mae'n rhaid iddo eu cynnwys.

en-gb	The Commissioner must, subject to subsection (5), comply with any requirement imposed by the Committee on Standards of Conduct–
cy-gb	Yn ddarostyngedig i is-adran (5), rhaid i'r Comisiynydd gydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir gan y Pwyllgor Safonau Ymddygiad–

en-gb	to attend before that committee,
cy-gb	i ddod gerbron y pwyllgor hwnnw,

en-gb	to provide the committee which such information as it may reasonably require in relation to any matter contained in a report which has been laid before the Assembly under subsection (1) or which was required to be contained in such a report.
cy-gb	i roi i'r pwyllgor unrhyw wybodaeth y mae'n rhesymol i'r pwyllgor ofyn amdani mewn perthynas ag unrhyw fater a gynhwyswyd mewn adroddiad sydd wedi'i osod gerbron y Cynulliad o dan is-adran (1) neu yr oedd yn ofynnol ei gynnwys mewn adroddiad o'r fath.

en-gb	The Commissioner need not comply with a requirement under subsection (4)–
cy-gb	Nid oes angen i'r Comisiynydd gydymffurfio a gofyniad o dan is-adran (4)–

en-gb	if it is not reasonably practicable to do so, and
cy-gb	os nad yw'n rhesymol ymarferol gwneud hynny, a

en-gb	except in the case of a requirement under subsection (4)(b) which is made orally to the Commissioner at a meeting of the committee, unless the requirement is in writing.
cy-gb	ac eithrio yn achos gofyniad o dan is-adran (4)(b) a fynegir i'r Comisiynydd ar lafar yn un o gyfarfodydd y pwyllgor, oni bai bod y gofyniad yn un ysgrifenedig.

en-gb	20 Interpretation
cy-gb	20 Dehongli

en-gb	In this Measure– "the Act" ("y Ddeddf’") means the Government of Wales Act 2006 (c.32); "Assembly Member" ("Aelod Cynulliad") includes–
cy-gb	Yn y Mesur hwn– mae "Aelod Cynulliad" ("Assembly Member") yn cynnwys–

en-gb	for the purposes of section 1(3)(a) and (b) only, the Counsel General even where that officer is not an Assembly Member, and
cy-gb	at ddibenion adran 1(3)(a) a (b) yn unig, y Cwnsler Cyffredinol hyd yn oed os nad yw'r swyddog hwnnw'n Aelod o'r Cynulliad, a

en-gb	except for the purposes of section 1(3)(a) and (b), a former Assembly Member, "the Clerk" ("y Clerc") means the Clerk of the Assembly, "the Commission" ("y Comisiwn") means the National Assembly for Wales Commission, "Counsel General" ("Cwnsler Cyffredinol") means the Counsel General to the Welsh Assembly Government, "the Committee on Standards of Conduct" ("y Pwyllgor Safonau Ymddygiad") means any committee or subcommittee of the Assembly to which there have been delegated, by or under the Standing Orders, functions relating to complaints that Assembly Members have failed to comply with the requirements of a relevant provision, and "Standing Orders" ("Rheolau Sefydlog") means the Standing Orders of the Assembly.
cy-gb	ac eithrio at ddibenion adran 1(3)(a) a (b), cyn Aelod o'r Cynulliad, ystyr "y Clerc" ("the Clerk") yw Clerc y Cynulliad, ystyr "y Comisiwn" ("the Commission") yw Comisiwn Cynulliad Cenedlaethol Cymru, ystyr "Cwnsler Cyffredinol" ("Counsel General") yw Cwnsler Cyffredinol Llywodraeth Cynulliad Cymru, ystyr "y Ddeddf" ("the Act") yw Deddf Llywodraeth Cymru 2006 (p.32), ystyr "y Pwyllgor Safonau Ymddygiad" ("the Committee on Standards of Conduct") y w unrhyw bwyllgor neu is-bwyllgor i'r Cynulliad y dirprwywyd iddo, gan y Rheolau Sefydlog neu odanynt, swyddogaethau sy'n ymwneud â chwynion bod Aelodau Cynulliad wedi methu â chydymffurfio â gofynion darpariaeth berthnasol, ac ystyr "Rheolau Sefydlog" ("Standing Orders") yw Rheolau Sefydlog y Cynulliad.

en-gb	Any reference in this Measure to "the Assembly" is a reference to–
cy-gb	Mae unrhyw gyfeiriad yn y Mesur hwn at "y Cynulliad" yn gyfeiriad–

en-gb	the National Assembly for Wales, or
cy-gb	at Gynulliad Cenedlaethol Cymru, neu

en-gb	other than in sections 1, 4, 6(3)(b), (c) and (d) and the Schedule, the Committee on Standards of Conduct.
cy-gb	heblaw yn adrannau 1, 4, 6(3)(b), (c) a (d) a'r Atodlen, at y Pwyllgor Safonau Ymddygiad.

en-gb	21 Short title and commencement
cy-gb	21 Enw byr a chychwyn

en-gb	This Measure may be referred to as the National Assembly for Wales Commissioner for Standards Measure 2009.
cy-gb	Enw'r Mesur hwn yw Mesur Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2009.

en-gb	This Measure comes into force as follows–
cy-gb	Daw'r Mesur hwn i rym fel a ganlyn–

en-gb	this section and sections 1, 3 (including the Schedule) and 20 come into force on the day after that on which this Measure is approved by Her Majesty in Council, and
cy-gb	daw'r adran hon ac adrannau 1, 3 (gan gynnwys yr Atodlen) a 20 i rym drannoeth y diwrnod y cymeradwyir y Mesur hwn gan Ei Mawrhydi yn y Cyfrin Gyngor, a

en-gb	the remaining provisions of this Measure come into force on the day after that on which notice under subsection (3) is published.
cy-gb	daw gweddill darpariaethau'r Mesur hwn i rym drannoeth y diwrnod y cyhoeddir hysbysiad o dan is-adran (3).

en-gb	The Clerk must, as soon as is reasonably practicable after the first appointment of a Commissioner under this Measure takes effect, cause to be published, in at least one newspaper circulating in Wales, notice of–
cy-gb	Rhaid i'r Clerc, cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol ar ôl i benodiad cyntaf Comisiynydd o dan y Mesur hwn ddod i rym, beri cyhoeddi, mewn o leiaf un papur newydd sy'n cylchredeg yng Nghymru, hysbysiad–

en-gb	the fact that the appointment in question has taken effect, and
cy-gb	o'r ffaith bod y penodiad o dan sylw wedi dod i rym, a

en-gb	the fact that by reason of the publication of the notice all provisions of this Measure (other than those already in force) will come into force on the day after the day on which it is published.
cy-gb	o'r ffaith y bydd holl ddarpariaethau'r Mesur hwn (heblaw'r rhai sydd eisoes mewn grym) oherwydd cyhoeddi'r hysbysiad yn dod i rym drannoeth y diwrnod y cyhoeddir yr hysbysiad.

en-gb	SCHEDULE (introduced by Section 3)
cy-gb	ATODLEN (a gyflwynir gan adran 3)

en-gb	THE NATIONAL ASSEMBLY FOR WALES COMMISSIONER FOR STANDARDS
cy-gb	COMISIYNYDD SAFONAU CYNULLIAD CENEDLAETHOL CYMRU

en-gb	Appointment
cy-gb	Ei benodi

en-gb	1 The Assembly must make arrangements for–
cy-gb	1 Rhaid i'r Cynulliad wneud trefniadau–

en-gb	ensuring that any person to be appointed as Commissioner has been identified by fair and open competition, and
cy-gb	i sicrhau bod unrhyw berson a benodir yn Gomisiynydd wedi'i nodi drwy gystadleuaeth deg ac agored, a

en-gb	settling the terms on which such appointment, when made, is to have effect.
cy-gb	i bennu'r telerau y bydd y penodiad hwnnw, o'i wneud, yn effeithiol odanynt.

en-gb	2 Arrangements referred to in paragraph 1, (but not the appointment of the person so identified,) may be delegated by the Assembly, in whole or in part, to the Commission, to the Committee on Standards of Conduct or to the staff of the Assembly and such arrangements may include the involvement of persons independent of the Assembly.
cy-gb	2 Caniateir i'r trefniadau y cyfeirir atynt ym mharagraff 1, (ond nid penodi'r person a nodir fel hyn,) gael eu dirprwyo gan y Cynulliad, yn gyfan gwbl neu'n rhannol, i'r Comisiwn, i'r Pwyllgor Safonau Ymddygiad neu i staff y Cynulliad a chaniateir i'r trefniadau hynny gynnwys personau sy'n annibynnol ar y Cynulliad.

en-gb	Corporation sole
cy-gb	Corfforaeth undyn

en-gb	3 The person for the time being holding office as National Assembly for Wales Commissioner for Standards is to be, by the name of that office, a corporation sole.
cy-gb	3 Mae'r person sydd am y tro yn dal swydd Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru i fod yn gorfforaeth undyn, o dan enw'r swydd honno.

en-gb	Documents
cy-gb	Dogfennau

en-gb	4 (1) The application of the seal of the Commissioner is to be authenticated by the signature of–
cy-gb	4 (1) Mae gosod sêl y Comisiynydd i'w ddilysu–

en-gb	the Commissioner, or
cy-gb	â llofnod y Comisiynydd, neu

en-gb	any person authorised by the Commissioner for that purpose.
cy-gb	â llofnod unrhyw berson a awdurdodir gan y Comisiynydd at y diben hwnnw.

en-gb	A document purporting to be duly executed under the seal of the Commissioner or to be signed on the Commissioner's behalf may be received in evidence and, unless the contrary is proved, is to be taken to be so executed or signed.
cy-gb	Caniateir i ddogfen sy'n honni ei bod wedi'i gweithredu'n briodol o dan sêl y Comisiynydd neu ei bod wedi'i llofnodi ar ran y Comisiynydd gael ei derbyn fel tystiolaeth ac, oni phrofir i'r gwrthwyneb, rhaid cymryd ei bod wedi'i gweithredu felly neu wedi'i llofnodi felly.

en-gb	Financial
cy-gb	Ariannol

en-gb	5 (1) The Commission must–
cy-gb	5 (1) Rhaid i'r Comisiwn–

en-gb	pay the Commissioner such salary and any such allowances, and
cy-gb	talu i'r Comisiynydd unrhyw gyflog ac unrhyw lwfansau, a

en-gb	make any such payments towards the provision of superannuation benefits for or in respect of the Commissioner, as may be provided for by or under the terms of the Commissioner's appointment.
cy-gb	gwneud unrhyw daliadau tuag at ddarparu buddion blwydd-dal ar gyfer y Comisiynydd neu mewn perthynas ag ef, y darperir ar eu cyfer gan delerau penodi'r Comisiynydd neu o danynt.

en-gb	The Commission must pay to or in respect of a person who has ceased to hold office as Commissioner such amounts (if any) by way of–
cy-gb	Rhaid i'r Comisiwn dalu i berson neu mewn perthynas â pherson sydd wedi rhoi'r gorau i ddal swydd y Comisiynydd unrhyw symiau (os oes rhai) ar ffurf–

en-gb	pension or gratuities, or
cy-gb	pensiwn neu roddion, neu

en-gb	provision for those benefits as may have been provided for by or under the terms of the Commissioner's appointment.
cy-gb	darpariaeth ar gyfer y buddion hynny, y darparwyd ar eu cyfer gan delerau penodi'r Comisiynydd neu o danynt.

en-gb	The Commission must discharge such reasonable liabilities as the Commissioner has lawfully incurred–
cy-gb	Rhaid i'r Comisiwn dalu unrhyw rwymedigaethau rhesymol y mae'r Comisiynydd wedi'u hysgwyddo'n gyfreithlon–

en-gb	in employing staff,
cy-gb	wrth gyflogi staff,

en-gb	in securing the provision of goods or services, and
cy-gb	wrth sicrhau bod nwyddau neu wasanaethau'n cael eu darparu, ac

en-gb	in relation to the allowances and expenses of persons giving evidence or producing documents.
cy-gb	mewn perthynas â lwfansau a threuliau personau sy'n rhoi tystiolaeth neu sy'n cyflwyno dogfennau.

en-gb	Sums required for the making of payments under sub-paragraphs (1) and (2) are to be charged on the Welsh Consolidated Fund.
cy-gb	Mae symiau y mae eu hangen er mwyn gwneud taliadau o dan is-baragraffau (1) a (2) i'w codi ar Gronfa Gyfunol Cymru.

en-gb	Staff, goods and services
cy-gb	Staff, nwyddau a gwasanaethau

en-gb	6 (1) The Commissioner may, on such terms as the Commissioner may determine, appoint such staff or secure the provision of such goods or services as the Commissioner considers necessary for assisting in the exercise of the Commissioner's functions.
cy-gb	6 (1) Caiff y Comisiynydd, ar unrhyw delerau a bennir gan y Comisiynydd, benodi unrhyw staff neu sicrhau y darperir unrhyw nwyddau neu wasanaethau y mae'r Comisiynydd o'r farn eu bod yn angenrheidiol i helpu i arfer swyddogaethau'r Comisiynydd.

en-gb	The Commissioner may enter into arrangements with any public body or office holder, upon such terms as the Commissioner and such body or office holder may agree, for the provision by that body or office holder of such services as the Commissioner considers necessary for assisting in the exercise of the Commissioner's functions.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd wneud trefniadau gydag unrhyw gorff cyhoeddus neu ddeiliad swydd gyhoeddus, ar unrhyw delerau y bydd y Comisiynydd a'r corff hwnnw neu'r deiliaid swydd hwnnw yn cytuno arnynt, i'r corff hwnnw neu'r deiliaid swydd hwnnw ddarparu unrhyw wasanaethau y mae'r Comisiynydd o'r farn eu bod yn angenrheidiol i helpu i arfer swyddogaethau'r Comisiynydd.

en-gb	The Commissioner must, when exercising powers under sub-paragraphs (1) and (2) or under section 11(3), have regard to the responsibilities of the Clerk, as principal accounting officer for the Commission, under section 138(3)(a) of the Act.
cy-gb	Wrth arfer pwerau o dan is-baragraffau (1) a (2) neu o dan adran 11(3), rhaid i'r Comisiynydd roi sylw i gyfrifoldebau'r Clerc, yn rhinwedd ei swydd fel prif swyddog cyfrifyddu'r Comisiwn, o dan adran 138(3)(a) o'r Ddeddf.

en-gb	The Commissioner must, in relation to any liability which the Commission may be required to discharge under paragraph 5(3), consult the Clerk and must do so–
cy-gb	O ran unrhyw rwymedigaeth y gall fod yn ofynnol i'r Comisiwn ei thalu o dan baragraff 5(3), rhaid i'r Comisiynydd ymgynghori â'r Clerc a rhaid iddo wneud hynny–

en-gb	if reasonably practicable to do so, before incurring the liability in question,
cy-gb	os yw'n rhesymol ymarferol gwneud hynny, cyn ysgwyddo'r rhwymedigaeth o dan sylw,

en-gb	if not, as soon thereafter as is reasonably practicable.
cy-gb	os nad yw, cyn gynted wedyn ag y bydd yn rhesymol ymarferol.

en-gb	The Commissioner must have regard to any representations which the Clerk may make when consulted under sub-paragraph (4).
cy-gb	Rhaid i'r Comisiynydd roi sylw i unrhyw sylwadau a gyflwynir gan y Clerc pan ymgynghorir â'r Clerc o dan is-baragraff (4).

en-gb	The Commissioner's duty to consult the Clerk under sub-paragraph (4) may be discharged in relation to a particular liability either–
cy-gb	Gall dyletswydd y Comisiynydd i ymgynghori â'r Clerc o dan is-baragraff (4) gael ei chyflawni mewn perthynas â rhwymedigaeth benodol naill ai–

en-gb	by providing the Clerk with particulars of the liability in question, or
cy-gb	drwy roi manylion y rhwymedigaeth o dan sylw i'r Clerc, neu

en-gb	by notifying the Clerk that liabilities of a specified description up to a specified total amount may be incurred, provided that, where (b) applies, the particular liability in question falls within the description notified and does not, when taken together with any other liabilities to which that notification relates, exceed the total amount notified.
cy-gb	drwy hysbysu'r Clerc y gallai rhwymedigaethau o ddisgrifiad penodol hyd at gyfanswm penodedig gael eu hysgwyddo, ar yr amod, pan fo (b) yn gymwys, fod y rhwymedigaeth benodol o dan sylw yn dod o fewn y disgrifiad a hysbyswyd ac nad yw, o'i chymryd ynghyd ag unrhyw rwymedigaethau eraill y mae'r hysbysiad hwnnw'n cyfeirio atynt, yn fwy na'r cyfanswm a hysbyswyd.

en-gb	Financial Information
cy-gb	Gwybodaeth Ariannol

en-gb	7 The Commissioner must provide the Commission with such information about the Commissioner's financial affairs and transactions as the Commission may reasonably require for the purpose of enabling it to comply with any requirement imposed on the Commission by a direction given to the Commission in relation to the Commissioner under section 137(1) and (2) of the Act.
cy-gb	7 Rhaid i'r Comisiynydd roi i'r Comisiwn unrhyw wybodaeth am faterion a thrafodion ariannol y Comisiynydd y mae'n rhesymol i'r Comisiwn ofyn amdani i'w alluogi i gydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir ar y Comisiwn gan gyfarwyddyd a roddir i'r Comisiwn mewn perthynas â'r Comisiynydd o dan adran 137(1) a (2) o'r Ddeddf.