en-gb	Statistician: 
cy-gb	Ystadegydd: 

en-gb	Enquiries from the press: 
cy-gb	Ymholiadau gan y wasg: 

en-gb	0300 025 8099      Public enquiries : 
cy-gb	0300 025 8099      Ymholiadau gan y cyhoedd: 

en-gb	0300 025 5050                                       Twitter: 
cy-gb	0300 025 5050                   Twitter: 

en-gb	@statisticswales
cy-gb	@YstadegauCymru

en-gb	Summary statistics for Welsh economic regions: Mid and South West Wales
cy-gb	Ystadegau cryno ar gyfer rhanbarthau economaidd Cymru: Canolbarth a De-orllewin Cymru

en-gb	About this release
cy-gb	Y datganiad hwn

en-gb	This release is one four statistical outputs summarising statistics on nine key topics for Wales and the three Welsh economic regions, as defined in the Economic Action Plan. 
cy-gb	Mae'r datganiad hwn yn un o bedwar allbwn ystadegol sy'n crynhoi ystadegau ar naw pwnc allweddol i Gymru a thri rhanbarth economaidd Cymru, fel y'u diffinnir yn y Cynllun Gweithredu Economaidd. 

en-gb	Together these releases have been prepared to inform regional planning, supporting the National Infrastructure Commission for Wales, the National Development Framework and the Economic Action Plan.
cy-gb	Gyda'i gilydd, mae'r datganiadau hyn wedi cael eu paratoi i roi gwybodaeth ar gyfer cynllunio rhanbarthol, gan gefnogi Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru, y Fframwaith Datblygu Cenedlaethol a'r Cynllun Gweithredu ar yr Economi.

en-gb	In this release
cy-gb	Yn y datganiad hwn

en-gb	Population 2
cy-gb	Poblogaeth 2

en-gb	Health 12
cy-gb	Iechyd 12

en-gb	Employment 14
cy-gb	Cyflogaeth 14 

en-gb	Transport 19
cy-gb	Trafnidiaeth 19 

en-gb	Environment 22
cy-gb	Yr Amgylchedd 22 

en-gb	Prosperity 26
cy-gb	Ffyniant 26 

en-gb	Digital Infrastructure 29
cy-gb	Seilwaith Digidol 29 

en-gb	Housing 33
cy-gb	Tai 33 

en-gb	Culture & Heritage 37
cy-gb	Diwylliant a Threftadaeth 37 

en-gb	Quality Information 38
cy-gb	Gwybodaeth am Ansawdd 38

en-gb	30 May 2019
cy-gb	30 Mai 2019

en-gb	SFR 39/2019
cy-gb	SFR 39/2019

en-gb	The Mid and South West Wales region comprises the local authorities of Carmarthenshire, Ceredigion, Neath Port Talbot, Pembrokeshire, Powys and Swansea. The aim of this release is to give a statistical breakdown of the region and to highlight differences that may exist across the region for the nine topics in question.
cy-gb	Mae rhanbarth Canolbarth a De-orllewin Cymru yn cynnwys awdurdodau lleol Sir Gaerfyrddin, Ceredigion, Castell-nedd Port Talbot, Sir Benfro, Powys ac Abertawe. Nod y datganiad hwn yw rhoi dadansoddiad ystadegol o ranbarth Canolbarth a De-orllewin Cymru a thynnu sylw at wahaniaethau a allai fodoli ledled y rhanbarth ar gyfer y naw pwnc dan sylw.

en-gb	Key Points
cy-gb	Pwyntiau Allweddol

en-gb	Mid and South West Wales is the least densely populated of the three regions. 
cy-gb	Canolbarth a De-orllewin Cymru yw'r lleiaf poblog o blith y tri rhanbarth. 

en-gb	It is also the region with the lowest projected population growth over the next ten and twenty years.
cy-gb	Hefyd, hwn yw'r rhanbarth â'r twf rhagamcanol isaf yn y boblogaeth dros yr 10 a'r 20 mlynedd nesaf.

en-gb	Population data shows that there were more males than females between the ages of 20-30 in the region in 2017.
cy-gb	Dengys data poblogaeth fod mwy o ddynion na merched rhwng 20 a 30 oed yn y rhanbarth yn 2017

en-gb	Mid and South West Wales had a greater low-carbon energy capacity (MW) in 2017 than the other Welsh regions. 
cy-gb	Yn 2017, roedd capasiti ynni carbon isel (MW) Canolbarth a De-orllewin Cymru yn fwy nag yn rhanbarthau eraill Cymru. 

en-gb	64 per cent of Wales’ onshore wind projects, 62 per cent of Wales’ biomass projects and 54 per cent of Wales’ heat pump projects were based in the region.
cy-gb	Roedd 64 y cant o brosiectau gwynt ar y tir Cymru, 62 y cant o brosiectau biomas Cymru a 54 y cant o brosiectau pympiau gwres Cymru wedi'u lleoli yn y rhanbarth.

en-gb	 (r) This paragraph was revised on 23/08/2020
cy-gb	 (r) Adolygwyd y paragraff hwn ar 23/08/2019

en-gb	8 per cent of homes and businesses had access to full fibre services in September 2018, this was higher than the UK and Wales averages.
cy-gb	Roedd gwasanaethau ffeibr llawn ar gael i 8 y cant o'r cartrefi a'r busnesau ledled y rhanbarth ym mis Medi 2018. 

en-gb	Household projections indicate that by 2039, the number of one-person households could be around 154,000, of which almost a third (32 per cent) would be in Swansea.  
cy-gb	Roedd y ffigur hwn yn uwch na chyfartaleddau'r DU a Chymru.

en-gb	Population
cy-gb	Poblogaeth

en-gb	Figure : 
cy-gb	Ffigur : 

en-gb	Population in Mid and South West Wales, by local authority, 2017
cy-gb	Y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2017

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Mid-year population estimates, Office for National Statistics
cy-gb	Amcangyfrifon poblogaeth canol blwyddyn, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	Mid and South West Wales had a population of approximately 904,000 persons in 2017.
cy-gb	Roedd gan Ganolbarth a De-orllewin Cymru boblogaeth o tua 904,000 o bobl yn 2017.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Population estimates by local authority and year 
cy-gb	Amcangyfrifon o'r boblogaeth yn ôl awdurdod lleol a blwyddyn 

en-gb	The largest authority in this region, in terms of residents, was Swansea, with an estimated population of around 245,000 in 2017. 
cy-gb	Yr awdurdod mwyaf yn y rhanbarth hwn, o ran trigolion, oedd Abertawe, gyda phoblogaeth amcangyfrifedig o ryw 245,000 yn 2017. 

en-gb	The smallest, on the other hand, was Ceredigion with a population of around 73,000.
cy-gb	Y lleiaf, ar y llaw arall, oedd Ceredigion gyda phoblogaeth o ryw 73,000.

en-gb	Figure 2: 
cy-gb	Ffigur 2:

en-gb	Population density (persons per square kilometre) in Mid and South West Wales, by local authority, 2017
cy-gb	Dwysedd y boblogaeth (unigolion fesul cilomedr sgwâr) yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2017

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Mid-year population estimates, Office for National Statistics; Standard area measurements, Office for National Statistics
cy-gb	Amcangyfrifon poblogaeth canol blwyddyn, y Swyddfa Ystadegau Gwladol; 

en-gb	Mid and South West Wales had a population density  of 76.8 persons per square kilometre in 2017, the lowest of the three regions in Wales. 
cy-gb	Roedd gan Ganolbarth a De-orllewin Cymru ddwysedd poblogaeth  o 76.8 o bobl fesul cilomedr sgwâr yn 2017, sef yr isaf o blith y tri rhanbarth yng Nghymru. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Population density (persons per square kilometre) by local authority and year 
cy-gb	Dwysedd y boblogaeth (unigolion fesul cilomedr sgwâr) yn ôl awdurdod lleol a blwyddyn

en-gb	Swansea was the most densely populated authority at 646.6 persons per square kilometre. 
cy-gb	Abertawe oedd yr awdurdod mwyaf poblog gyda 646.6 o bobl fesul cilomedr sgwâr. 

en-gb	Despite containing Wales’ second-largest city, it is only the fifth most densely populated authority in the country after Cardiff, Newport, Torfaen and Caerphilly. 
cy-gb	Er bod hon yn cynnwys yr ail ddinas fwyaf yng Nghymru, dim ond y pumed awdurdod mwyaf poblog yn y wlad ydyw ar ôl Caerdydd, Casnewydd, Torfaen a Chaerffili. 

en-gb	Furthermore, 4 of the 5 most sparsely populated authorities in Wales were in the region. 
cy-gb	At hynny, roedd 4 o'r 5 awdurdod teneuaf eu poblogaeth yng Nghymru yn y rhanbarth. 

en-gb	The most sparsely populated authority in the region and in Wales was Powys, with a population density of 25.6 persons per square kilometre.
cy-gb	Yr awdurdod teneuaf ei boblogaeth yn y rhanbarth ac yng Nghymru oedd Powys, gyda dwysedd poblogaeth o 25.6 o bobl fesul cilomedr sgwâr.

en-gb	Between 2007 and 2017, population density grew by 2.8 per cent in Mid and South West Wales. 
cy-gb	Rhwng 2007 a 2017, cynyddodd dwysedd y boblogaeth 2.8 y cant yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru. 

en-gb	The authority with the greatest population density growth rate in the region over this period was Swansea, at 5.6 per cent. 
cy-gb	Yr awdurdod lle y cafwyd y cynnydd mwyaf yn nwysedd y boblogaeth yn y rhanbarth dros y cyfnod hwn oedd Abertawe, sef 5.6 y cant. 

en-gb	Ceredigion saw the lowest rate in the region and also in Wales, with population density decreasing by 3.0 per cent from 2007 to 2017.
cy-gb	Yng Ngheredigion y gwelwyd y cynnydd lleiaf yn y rhanbarth a hefyd yng Nghymru, gyda dwysedd y boblogaeth yn gostwng 3.0 y cant o 2007 i 2017.

en-gb	Welsh Government analysis of 2011 Census data (unpublished) shows that in Mid and South West Wales, both the number and proportion of residents living in settlements classified "sparsest" was higher than in the other two regions, with almost a third of the region's residents living in such settlements.
cy-gb	Mae dadansoddiad Llywodraeth Cymru o data Cyfrifiad 2011 (heb ei gyhoeddi) yn dangos bod nifer a chyfran y trigolion sy'n byw yn yr aneddiadau "mwyaf tenau" yn y Canolbarth a'r De-orllewin yn uwch na'r ddwy ranbarth arall, gyda bron i draean o drigolion y rhanbarth yn byw mewn aneddiadau o'r fath.

en-gb	Figure 3: 
cy-gb	Ffigur 3:

en-gb	Population distribution in Mid and South West Wales by age and gender, 2017
cy-gb	Dosbarthiad y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl oedran a rhyw, 2017

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Mid-year population estimates, Office for National Statistics
cy-gb	Amcangyfrifon poblogaeth canol blwyddyn, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	Mid and South West Wales shows clear signs of an ageing population  in the region. 
cy-gb	Dengys Canolbarth a De-orllewin Cymru arwyddion clir o boblogaeth sy'n heneiddio  yn y rhanbarth. 

en-gb	Between 1997 and 2017, the proportion of the population aged 65 and over  has increased from 19 per cent to 23 per cent, while the proportion of the population aged 15 and under has fallen from 20 per cent to 17 per cent. 
cy-gb	Rhwng 1997 a 2017, mae cyfran y boblogaeth 65 oed a throsodd  wedi cynyddu o 19 y cant i 23 y cant, tra bod cyfran y boblogaeth 15 oed ac iau wedi gostwng o 20 y cant i 17 y cant. 

en-gb	The shape of the population pyramid indicates there were more males than females between the ages of 20-30 in 2017. 
cy-gb	Mae siâp pyramid y boblogaeth yn dangos y ceir hefyd ymchwydd anghymesur ar y pyramid poblogaeth, sy'n nodi bod mwy o ddynion na merched rhwng 20 a 30 oed yn 2017. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Population estimates by gender and year 
cy-gb	Amcangyfrifon o'r boblogaeth yn ôl rhyw a blwyddyn 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Population estimates by local authority and age 
cy-gb	Amcangyfrifon o'r boblogaeth yn ôl awdurdod lleol ac oedran 

en-gb	Figure 4: 
cy-gb	Ffigur 4:

en-gb	Percentage population change in Mid and South West Wales, by local authority, 1997-2017
cy-gb	Newid canrannol yn y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 1997-2017

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Mid-year population estimates, Office for National Statistics
cy-gb	Amcangyfrifon poblogaeth canol blwyddyn, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	In Mid and South West Wales, the regional population change  over the 1997-2017 period was 7.3 per cent. 
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, y newid ym mhoblogaeth y rhanbarth  yn y cyfnod 1997 i 2017 oedd 7.3 y cant. 

en-gb	However, on a local authority level, population growth has been variable.
cy-gb	Fodd bynnag, ar lefel awdurdod lleol, mae twf y boblogaeth wedi amrywio.

en-gb	StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Population estimates by local authority and year 
cy-gb	Amcangyfrifon o'r boblogaeth yn ôl awdurdod lleol a blwyddyn 

en-gb	Swansea’s population grew by 5.6 per cent between 2007 and 2017, more than any other local authority in the region in this period. 
cy-gb	Tyfodd poblogaeth Abertawe 5.6 y cant o 2007 i 2017, mwy nag unrhyw awdurdod lleol arall yn y rhanbarth yn ystod y cyfnod hwn. 

en-gb	Ceredigion’s population grew by 4.9 per cent from 1997 to 2007, and then contracted by 3.0 per cent from 2007 to 2017. 
cy-gb	Tyfodd poblogaeth Ceredigion 4.9 y cant rhwng 1997 a 2007, ac wedyn gostyngodd 3.0 y cant o 2007 i 2017. 

en-gb	This was the greatest population contraction in Wales for the 2007-2017 period.
cy-gb	Hwn oedd y gostyngiad mwyaf yn y boblogaeth a welwyd yng Nghymru yn y cyfnod 2007 i 2017.

en-gb	Figure 5: 
cy-gb	Ffigur 5:

en-gb	Components of population change in Mid and South West Wales over time
cy-gb	Elfennau o newid yn y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, dros amser

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Mid-year population estimates, Office for National Statistics
cy-gb	Amcangyfrifon poblogaeth canol blwyddyn, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	Looking at data showing components of population change  across Mid and South West Wales, we see that since the 1991-92 period, more population change is attributable to net migration and other changes than to natural change (births and deaths). 
cy-gb	Gan edrych ar y data sy'n dangos elfennau o newid yn y boblogaeth  ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru, gwelwn, ers y cyfnod 1991-92, fod mwy o'r newid yn y boblogaeth i'w briodoli i ymfudo net a newidiadau eraill nag i newid naturiol (genedigaethau a marwolaethau). 

en-gb	Since the 1991-92 period, net migration and other changes have been strictly positive, meaning that more people have been moving into the region than have been moving out, while natural change has been almost entirely negative across the region, meaning that the birth rate has been lower than the death rate.
cy-gb	Ers y cyfnod 1991-92, mae ymfudo net a newidiadau eraill wedi bod yn gwbl gadarnhaol, sy'n golygu bod mwy o bobl wedi bod yn symud i mewn i'r ardal nag sydd wedi bod yn symud allan, tra bod newid naturiol wedi bod bron yn gwbl negyddol ar draws y rhanbarth, sy'n golygu bod y gyfradd genedigaethau wedi bod yn is na'r gyfradd marwolaethau.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Components of population change, by local authority and component
cy-gb	Cydrannau newid yn y boblogaeth, yn ôl awdurdod lleol a chydran

en-gb	Looking at local authorities, Swansea saw the largest net change in population due to migration and other changes during the 2016-17 period. 
cy-gb	Gan edrych ar awdurdodau lleol, yn Abertawe y cafwyd y newid net mwyaf yn y boblogaeth oherwydd ymfudo a newidiadau eraill yn ystod y cyfnod 2016-17. 

en-gb	We also notice that population change due to net migration and other changes was positive in all authorities during this period, except in Ceredigion, making it the only authority in the region and in Wales where more people are moving away than are moving in. 
cy-gb	Gwelwn hefyd fod y newid yn y boblogaeth oherwydd ymfudo net a newidiadau eraill yn gadarnhaol ym mhob awdurdod yn ystod y cyfnod hwn, ac eithrio yng Ngheredigion, sy'n golygu mai hwn yw'r unig awdurdod yn y rhanbarth ac yng Nghymru lle mae mwy o bobl yn symud i ffwrdd nag sy'n symud i mewn. 

en-gb	All 6 local authorities experienced negative natural change during this period, meaning the number of deaths was higher than the number of births. 
cy-gb	Gwelwyd newid naturiol negyddol ym mhob un o'r 6 awdurdod lleol yn ystod y cyfnod hwn, sy'n golygu bod nifer y marwolaethau yn uwch na nifer y genedigaethau. 

en-gb	Mid and South West Wales was the only region in Wales where this was the case in each of the authorities. 
cy-gb	Canolbarth a De-orllewin Cymru oedd yr unig ranbarth yng Nghymru lle roedd hyn yn wir ym mhob un o'r awdurdodau. 

en-gb	The highest level of negative natural change was in Powys.
cy-gb	Ym Mhowys y cafwyd y lefel uchaf o newid naturiol negyddol.

en-gb	Figure 6: 
cy-gb	Ffigur 6:

en-gb	Projected population change in Mid and South West Wales over time, by local authority
cy-gb	Y newid rhagamcanol yn y boblogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru dros amser, yn ôl awdurdod lleol

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	2014-based projections for local authorities in Wales, Welsh Government
cy-gb	Amcanestyniadau seiliedig ar 2014 ar gyfer awdurdodau lleol yng Nghymru, Llywodraeth Cymru 

en-gb	Mid and South West Wales is the region with the lowest projected  population growth over the next ten and twenty years, with projected growth rates of 1.6 per cent for the 2018-2028 period and 1.9 per cent for the 2018-2038 period.
cy-gb	Canolbarth a De-orllewin Cymru yw'r rhanbarth â'r twf rhagamcanol  isaf yn y boblogaeth dros y 10 a'r 20 mlynedd nesaf, gyda chyfraddau twf rhagamcanol o 1.6 y cant ar gyfer y cyfnod 2018-2028 ac 1.9 y cant ar gyfer y cyfnod 2018-2038.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Population projections by local authority and year 
cy-gb	Amcanestyniadau o'r boblogaeth yn ôl awdurdod lleol a blwyddyn 

en-gb	Figures quoted are based on the principal population projections. 
cy-gb	Mae’r ffigyrau hyn yn seiliedig ar brif amcanestyniadau poblogaeth. 

en-gb	However, a number of variant projections are also produced which provide other future scenarios based on alternative assumptions of future fertility, mortality, and migration. 
cy-gb	Er hyn, cynhyrchir nifer o amcanestyniadau amrywiadol sy’n darparu sefyllfaoedd eraill yn y dyfodol yn seiliedig ar dybiaethau gwahanol o gyfraddau ffrwythlondeb, marwolaethau a mudo yn y dyfodol. 

en-gb	These do not represent upper or lower bounds, but do illustrate what the population could look like if, for example, fertility were to become lower than assumed for the principal projection.
cy-gb	Nid yw’r rhain yn cynrychioli’r lefel uchaf nac isaf, ond maent yn dangos sut fyddai sefyllfa’r boblogaeth, er enghraifft, pe bai ffrwythlondeb yn gostwng yn is na’r hyn a dybir ar gyfer y prif amcanestyniad.

en-gb	Further information on 2014-based local authority population projection variants can be found accompanying the Local authority population projections release .
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am amrywiolion amcanestyniadau poblogaeth awdurdodau lleol Cymru, yn seiliedig ar ffigurau 2014, yn ymyl y datganiad Amcanestyniadau poblogaeth awdurdodau lleol Cymru .

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Local authority population projections (2014-based)
cy-gb	Amcanestyniadau poblogaeth awdurdodau lleol Cymru (sail 2014)

en-gb	Further information on 2016-based national population projection variants can be found on the ONS website .
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am amrywiolion amcanestyniadau poblogaeth cenedlaethol ar wefan y Swyddfa Ystadegau Gwladol .

en-gb	 ONS: 
cy-gb	 SYG: 

en-gb	National Population Projections: 2016-based statistical bulletin
cy-gb	Amcanestyniadau poblogaeth cenedlaethol: bwletin ystadegol sail-2016 (Saesneg yn unig)

en-gb	Figure 7: 
cy-gb	Ffigur 7:

en-gb	Percentage change in projected population in Mid and South West Wales, by local authority, 2018-2038
cy-gb	Y newid canrannol yn y boblogaeth ragamcanol yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2018-2038

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	2014-based projections for local authorities in Wales, Welsh Government
cy-gb	Amcanestyniadau seiliedig ar 2014 ar gyfer awdurdodau lleol yng Nghymru, Llywodraeth Cymru

en-gb	Swansea’s population is projected to grow the quickest over the 2018-2028 period in percentage terms, closely followed by Ceredigion. 
cy-gb	Rhagamcenir mai poblogaeth Abertawe a fydd yn tyfu gyflymaf rhwng y cyfnod 2018 a 2028, mewn termau canrannol, a ddilynir yn agos gan Geredigion. 

en-gb	Powys’ data suggests a contraction of 2.1 per cent between 2018-2028, decreasing to a 6.6 per cent contraction in the 2018-2038 period. 
cy-gb	Mae data Powys yn awgrymu y bydd y boblogaeth yn lleihau 2.1 y cant rhwng 2018 a 2028 a 6.6 y cant rhwng 2018 a 2038. 

en-gb	In 2 authorities, Neath Port Talbot and Pembrokeshire, the population is projected to grow in the next ten years, and then contract in the following ten-year period. 
cy-gb	Mewn dau awdurdod, sef Castell-nedd Port Talbot a Sir Benfro, rhagamcenir y bydd y boblogaeth yn tyfu yn y 10 mlynedd nesaf ac wedyn yn lleihau yn ystod y 10 mlynedd ddilynol. 

en-gb	As projected net migration is held constant in the subnational population projections, any change in the projected population in future years is due to a change in natural change (i.e. the number of births and deaths). 
cy-gb	Gan fod yr amcanestyniadau mudo net yn gyson yn yr amcanestyniadau poblogaeth is-genedlaethol, bydd unrhyw newid i'r amcanestyniadau poblogaeth yn y dyfodol yn sgil newid mewn newid naturiol (fel nifer y genedigaethau a'r marwolaethau). 

en-gb	These are, however, based on the local authority 2014-based projections, and should not be treated as forecasts.
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r rhain yn seiliedig ar yr amcanestyniadau seiliedig ar 2014 ar gyfer awdurdodau lleol, ac ni ddylid eu trin fel rhagolygon.

en-gb	Figure 8: 
cy-gb	Ffigur 8:

en-gb	Percentage change in projected population of persons aged 65 and over in Mid and South West Wales, by local authority, 2018-2038 (based on 2014 projections)
cy-gb	Y newid canrannol yn y boblogaeth ragamcanol o bobl 65 a throsodd yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2018-2038 (yn seiliedig ar amcanestyniadau 2014)

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	2014-based projections for local authorities in Wales, Welsh Government
cy-gb	Amcanestyniadau seiliedig ar 2014 ar gyfer awdurdodau lleol yng Nghymru, Llywodraeth Cymru

en-gb	Across Mid and South West Wales, the population of adults aged 65 and over  is projected to grow to 246,700 by 2028, an increase of 17.3 per cent on the projected figure for 2018. 
cy-gb	Ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru, rhagamcenir y bydd y boblogaeth o oedolion 65 oed a throsodd  yn tyfu i 246,700 erbyn 2028, sef cynnydd o 17.3 y cant o gymharu â'r ffigur rhagamcanol ar gyfer 2018. 

en-gb	By 2038, this figure is projected to increase to 274,500, an increase of 30.5 per cent on the projected figure for 2018. 
cy-gb	Erbyn 2038, rhagamcenir y bydd y ffigur hwn yn cynyddu i 274,500, sef cynnydd o 30.5 y cant o gymharu â'r ffigur rhagamcanol ar gyfer 2018. 

en-gb	The population of adults aged 65 and over is projected to grow at a higher rate than the total population during this period. 
cy-gb	Rhagamcenir y bydd y boblogaeth o oedolion 65 oed a throsodd yn tyfu ar gyfradd uwch na chyfanswm y boblogaeth yn ystod y cyfnod hwn. 

en-gb	This data is based on the local authority 2014-based projections, and should not be viewed as a forecast.
cy-gb	Mae'r data hyn yn seiliedig ar yr amcanestyniadau seiliedig ar 2014 ar gyfer awdurdodau lleol, ac ni ddylid ystyried eu bod yn rhagolwg.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Population projections by local authority and year 
cy-gb	Amcanestyniadau o'r boblogaeth yn ôl awdurdod lleol a blwyddyn

en-gb	Figure 9: 
cy-gb	Ffigur 9:

en-gb	Stated Welsh-speaking ability of persons aged three and over in Mid and South West Wales, by local authority, 2011
cy-gb	Y gallu i siarad Cymraeg a nodwyd gan unigolion tair oed a throsodd yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2011

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	2011 Census, Office for National Statistics
cy-gb	Cyfrifiad 2011, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	According to census data , 206,818 persons aged three and over in the region said they could speak Welsh in 2011. 
cy-gb	Yn ôl data'r cyfrifiad , dywedodd 206,818 o bobl tair oed a throsodd yn y rhanbarth eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn 2011. 

en-gb	Although the number of Welsh speakers may be similar in different areas, it’s important to also consider the percentage of Welsh speakers in each area as this may vary considerably due to different population sizes. 
cy-gb	Er efallai bod tebygrwydd rhwng nifer y siaradwyr Cymraeg mewn gwahanol ardaloedd, mae hefyd yn bwysig ystyried canran y siaradwyr Cymraeg ym mhob ardal gan y gall hyn amrywio'n sylweddol yn sgil gwahaniaethau ym maint y boblogaeth. 

en-gb	Swansea, for example, had the third-highest number of Welsh speakers in the region, but the lowest proportion of Welsh speakers as a percentage of the population (11.4 per cent). 
cy-gb	Roedd gan Abertawe, er enghraifft, y drydedd nifer fwyaf o siaradwyr Cymraeg yn y rhanbarth, ond y gyfran isaf o siaradwyr Cymraeg fel canran o'r boblogaeth (11.4 y cant). 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Welsh speakers by local authority, gender and detailed age groups, 2011 census 
cy-gb	Siaradwyr Cymraeg fesul Awdurdod lleol, rhyw a grwpiau oedran manwl, cyfrifiad 2011 

en-gb	The census is the key source of information about the number of people who can speak Welsh. 
cy-gb	Y cyfrifiad yw'r ffynhonnell allweddol o wybodaeth am y nifer o bobl sy'n gallu siarad Cymraeg. 

en-gb	The National Survey for Wales (NSW) and the Annual Population Survey (APS) also collect information about respondents’ Welsh speaking ability and frequency of use (the NSW only collects information for those aged 16 or over while the APS collects information for those aged three and over like the census). 
cy-gb	Mae Arolwg Cenedlaethol Cymru a'r Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth hefyd yn casglu gwybodaeth am allu'r ymatebwyr i siarad Cymraeg a pha mor aml y maent yn ei defnyddio (dim ond gwybodaeth am bobl 16 oed a throsodd y mae Arolwg Cenedlaethol Cymru yn ei chasglu tra bod yr Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth yn casglu gwybodaeth am bobl tair oed a throsodd fel y cyfrifiad). 

en-gb	Estimates of Welsh language ability from household surveys are historically higher than those produced by the census and it is not known exactly why this is the case. 
cy-gb	Yn hanesyddol, mae amcangyfrifon o allu pobl yn y Gymraeg o arolygon o gartrefi yn uwch na'r rhai a gynhyrchir gan y cyfrifiad ac nid yw'r union reswm dros hyn yn hysbys. 

en-gb	It’s likely that differences in how these surveys and the census are carried out affect the estimates. 
cy-gb	Mae'n debygol bod gwahaniaethau yn y ffordd y caiff yr arolygon hyn a'r cyfrifiad eu cynnal yn effeithio ar yr amcangyfrifon. 

en-gb	More information can be found in a blog post by the Chief Statistician  discussing Welsh language data.
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth mewn blog a gyhoeddwyd gan y Prif Ystadegydd  sy'n trafod data ar y Gymraeg.

en-gb	 Chief Statistician’s update: a discussion about the Welsh language data from the Annual Population Survey
cy-gb	 Diweddariad gan y Prif Ystadegydd: trafodaeth am ddata ar y Gymraeg sy’n deillio o’r Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth

en-gb	Meanwhile, data from the Annual Population Survey  shows that an estimated 33.6 per cent of the region’s residents over the age of three reported being able to speak Welsh in the year ending June 2018. 
cy-gb	Yn y cyfamser, dengys data o'r Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth , fod tua 33.6 y cant o drigolion y rhanbarth dros dair oed wedi nodi eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mehefin 2018. 

en-gb	This represented approximately a 6.1 percentage point increase on data for the year ending June 2008, the highest proportional increase of the Welsh regions over this period. 
cy-gb	Roedd hyn yn cyfateb i gynnydd o tua 6.1 y cant o gymharu â data ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mehefin 2008, sef y cynnydd canrannol mwyaf o blith rhanbarthau Cymru dros y cyfnod hwn. 

en-gb	Ceredigion was the authority with the highest proportion of Welsh speakers in the region in June 2018, with a rate of approximately 58.8 per cent of persons over the age of three saying they could speak Welsh. 
cy-gb	Ceredigion oedd yr awdurdod â'r gyfran uchaf o siaradwyr Cymraeg yn y rhanbarth ym mis Mehefin 2018, gyda chyfradd o tua 58.8 y cant o bobl dros dair oed yn nodi eu bod yn gallu siarad Cymraeg. 

en-gb	Neath Port Talbot was the authority with lowest rate over the same period, standing at an estimated 22.5 per cent. 
cy-gb	Castell-nedd Port Talbot oedd yr awdurdod â'r gyfradd isaf dros yr un cyfnod, yr amcangyfrifir ei bod yn cyfateb i 22.5 y cant. 

en-gb	Regional percentages have been calculated from published rounded data.
cy-gb	Mae canrannau rhanbarthol wedi'u cyfrifo ar sail data wedi'u talgrynnu a gyhoeddwyd.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Annual Population Survey estimates of persons aged 3 and over who say they can speak Welsh by local authority and measure 
cy-gb	Amcangyfrifon Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth o bobl 3 oed a throsodd sydd yn dweud eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn ôl awdurdod lleol a mesur

en-gb	Figure 10: 
cy-gb	Ffigur 10:

en-gb	Student enrolments to Higher Education Institutions in Mid and South West Wales, 2016-17
cy-gb	Cofrestriadau myfyrwyr mewn Sefydliadau Addysg Uwch yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, 2016-17

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Higher education student record, Higher Education Statistics Agency
cy-gb	Cofnod myfyrwyr addysg uwch, yr Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch

en-gb	In 2016-17, there were nearly 42,000 enrolments on Higher Education (HE) courses  in Mid and South West Wales, representing over 30 per cent of student enrolments in Wales. 
cy-gb	Yn 2016-17, cafwyd bron 42,000 o gofrestriadau ar gyrsiau Addysg Uwch (AU)  yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, sy'n cyfateb i fwy na 30 y cant o gofrestriadau myfyrwyr yng Nghymru. 

en-gb	Swansea University saw the highest number of HE enrolments in the region, representing around 50 per cent of total enrolments in the region. 
cy-gb	Prifysgol Abertawe a gafodd y nifer fwyaf o gofrestriadau AU yn y rhanbarth, sy'n cyfateb i tua 50 y cant o gyfanswm y cofrestriadau yn y rhanbarth. 

en-gb	Please note that percentages have been calculated from published rounded figures.
cy-gb	Noder bod y canrannau wedi'u cyfrifo ar sail ffigurau wedi'u talgrynnu a gyhoeddwyd.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Student enrolments in Wales by institution, level and mode of study
cy-gb	Cofrestriadau myfyrwyr yng Nghymru yn ôl sefydliad, lefel a dull astudio 

en-gb	Health
cy-gb	Iechyd

en-gb	Life expectancy is a measure of how long, on average, people can expect to live using estimates of the population and the number of deaths. 
cy-gb	Mae disgwyliad oes yn fesur o ba mor hir, ar gyfartaledd, y gall pobl ddisgwyl byw gan ddefnyddio amcangyfrifon o'r boblogaeth a nifer y marwolaethau. 

en-gb	Healthy life expectancy estimates the number of years spent in very good or good general health. 
cy-gb	Mae disgwyliad oes iach yn amcangyfrif nifer y blynyddoedd a dreulir mewn iechyd cyffredinol da iawn neu dda. 

en-gb	Data from the Office for National Statistics  shows that in Mid and South West Wales from 2015-2017, Powys and Ceredigion jointly had the highest female life expectancy for this period. 
cy-gb	Dengys data o'r Swyddfa Ystadegau Gwladol , yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru rhwng 2015 a 2017, mai Powys a Cheredigion ar y cyd oedd â'r disgwyliad oes uchaf ar gyfer merched ar gyfer y cyfnod hwn. 

en-gb	Ceredigion was the local authority with the highest healthy life expectancy at birth for males, and Powys had the highest male life expectancy at birth and healthy female life expectancy. 
cy-gb	Ceredigion oedd yr awdurdod lleol â'r disgwyliad oes iach uchaf ar adeg geni ar gyfer dynion ac mai Powys oedd â'r disgwyliad oes uchaf ar adeg geni ar gyfer dynion a'r disgwyliad oes iach uchaf ar gyfer merched. 

en-gb	Across the region, the range in the percentage of life expectancy in good health was 7.3 percentage points for males, and 9.2 percentage points for females. 
cy-gb	Ledled y rhanbarth, roedd canran disgwyliad oes mewn iechyd da yn amrywio o 7.3 y cant ar gyfer dynion a 9.2 y cant ar gyfer merched. 

en-gb	 ONS: 
cy-gb	 SYG: 

en-gb	Health state life expectancies, UK: 
cy-gb	Disgwyliad oes mewn cyflwr iach, y DU: 

en-gb	2015 to 2017
cy-gb	2015 i 2017 (Saesneg yn unig)

en-gb	Figure 11: 
cy-gb	Ffigur 11:

en-gb	Adults aged 16 and over showing 0 or 1 healthy lifestyle behaviours, by local authority, 2016-17 and 2017-18* (age standardised)
cy-gb	Oedolion 16 oed a throsodd sy'n dangos 0 neu 1 ymddygiad ffyrdd iach o fyw, yn ôl awdurdod lleol, 2016-17 a 2017-18* (wedi'u safoni yn ôl oedran)

en-gb	* The 2016-17 and 2017-18 periods have been combined for data quality purposes
cy-gb	* Cyfunwyd y cyfnodau 2016-17 a 2017-18 at ddibenion ansawdd data

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	National Survey for Wales
cy-gb	Arolwg Cenedlaethol Cymru

en-gb	Across Mid and South West Wales in 2016-17 and 2017-18, 10 per cent of adults aged 16 or over showed 0 or 1 of the five healthy lifestyle behaviours , .
cy-gb	Ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru yn 2016-17 a 2017-18, dangosodd 10 y cant o oedolion 16 oed neu drosodd 0 neu 1 o'r pum ymddygiad ffyrdd iach o fyw , .

en-gb	 National Survey for Wales: 
cy-gb	 Arolwg Cenedlaethol Cymru: 

en-gb	population health
cy-gb	iechyd poblogaethau 

en-gb	 where healthy behaviours are not smoking, average weekly alcohol consumption 14 units or lower, eating at least 5 portions fruit & veg the previous day, having a healthy body mass index, and being physically active at least 150 minutes the previous week.
cy-gb	lle mae ymddygiadau iach yn cynnwys peidio ag ysmygu, yfed 14 o unedau neu lai o alcohol bob wythnos ar gyfartaledd, bwyta o leiaf 5 dogn o ffrwythau a llysiau y diwrnod blaenorol, cael mynegai màs y corff iach a bod yn gorfforol egnïol am o leiaf 150 o funudau yr wythnos flaenorol.

en-gb	Considering local authorities within the region, Ceredigion and Powys were the authorities with the lowest percentage of reported low levels of healthy lifestyle behaviours (7 per cent), while Neath Port Talbot had the highest proportion of adults aged 16 or over showing 0 or 1 healthy behaviours (15 per cent). 
cy-gb	O ystyried awdurdodau lleol yn y rhanbarth, Ceredigion a Phowys oedd yr awdurdodau lle y cofnodwyd y ganran isaf o lefelau isel o ymddygiadau ffyrdd iach o fyw (7 y cant), tra mai Castell-nedd Port Talbot oedd â'r gyfran uchaf o oedolion 16 oed neu drosodd a ddangosodd 0 neu 1 ymddygiad iach (15 y cant). 

en-gb	Figure 12: 
cy-gb	Ffigur 12:

en-gb	Percentage of adults aged 16 and over reporting they are in good or very good general health, by local authority, 2016-17 and 2017-18* (age standardised)
cy-gb	Canran yr oedolion 16 oed a throsodd a nododd eu bod mewn iechyd cyffredinol da neu dda iawn, yn ôl awdurdod lleol, 2016-17 a 2017-18* (wedi'i safoni yn ôl oedran)

en-gb	* The 2016-17 and 2017-18 periods have been combined for data quality purposes
cy-gb	* Cyfunwyd y cyfnodau 2016-17 a 2017-18 at ddibenion ansawdd data

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	National Survey for Wales
cy-gb	Arolwg Cenedlaethol Cymru

en-gb	Within the region, 71 per cent of adults aged 16 and over reported they were in good or very good general health  in 2016-17 and 2017-18 combined. 
cy-gb	O fewn y rhanbarth, nododd 71 y cant o oedolion 16 oed a throsodd eu bod mewn iechyd cyffredinol da neu dda iawn  yn 2016-17 a 2017-18 wedi’u cyfuno. 

en-gb	Breaking the data down by local authority, we see that Powys had the highest level of self-reported health, with 76 per cent of adults aged 16 or over reporting they were in good or very good general health. 
cy-gb	O ddadansoddi'r data yn ôl awdurdod lleol, gwelwn mai Powys oedd â'r lefel uchaf o iechyd hunangofnodedig, gyda 76 y cant o oedolion 16 oed neu drosodd yn nodi eu bod mewn iechyd cyffredinol da neu dda iawn. 

en-gb	Neath Port Talbot had the lowest proportion in the region at 67 per cent.
cy-gb	Castell-nedd Port Talbot oedd â'r gyfran isaf yn y rhanbarth, sef 67 y cant.

en-gb	 National Survey for Wales: 
cy-gb	Arolwg Cenedlaethol Cymru: 

en-gb	population health
cy-gb	iechyd poblogaethau

en-gb	Employment
cy-gb	Cyflogaeth

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Annual Population Survey, Office for National Statistics Data relates to year ending 30 June 2018
cy-gb	Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth, y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Mae'r data yn ymwneud â'r flwyddyn a ddaeth i ben 30 Mehefin 2018

en-gb	Figure 13: 
cy-gb	Ffigur 13:

en-gb	Employment rate in Mid and South West Wales, 1999-2018
cy-gb	Y gyfradd cyflogaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, 1999-2018

en-gb	Notes: 
cy-gb	Nodiadau: 

en-gb	Data for 1999 to 2004 is year ending 28 February. 
cy-gb	Mae data ar gyfer 1999-2004 ar gyfer blwyddyn a ddaeth i ben 28 Chwefror.  

en-gb	Data from 2005 onwards is year ending 30 June.* 
cy-gb	Mae data o 2005 ymlaen ar gyfer blwyddyn a ddaeth i ben 30 Mehefin.* 

en-gb	1999 and 2000 data for this geography level were not considered sufficiently robust for publication
cy-gb	Nid ystyriwyd bod data 1999 na 2000 ar gyfer y lefel daearyddiaeth hon yn ddigon cadarn i'w cyhoeddi.

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Annual Population Survey, Office for National Statistics
cy-gb	Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	The employment level is the total number of people (aged 16+) that are in employment and the employment rate  is the percentage of the population (aged 16-64) that is in employment. 
cy-gb	Y lefel cyflogaeth yw cyfanswm y bobl (16+ oed) sydd mewn cyflogaeth a'r gyfradd cyflogaeth  yw canran y boblogaeth (16-64 oed) sydd mewn cyflogaeth. 

en-gb	Of the three regions, Mid and South West Wales had the lowest employment rate the year ending 30 June 2018. 
cy-gb	O blith y tri rhanbarth, Canolbarth a De-orllewin Cymru oedd â'r gyfradd cyflogaeth isaf yn y flwyddyn a ddaeth i ben 30 Mehefin 2018. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Employment rate by Welsh local area, year and gender 
cy-gb	Cyfradd gyflogaeth yn ôl ardal leol yng Nghymru, blwyddyn a rhyw 

en-gb	The region also had the greatest range in the employment rate. 
cy-gb	Y rhanbarth hwn hefyd oedd â'r ystod fwyaf ar gyfer yn y gyfradd cyflogaeth. 

en-gb	Powys is the local authority with the highest employment rate in the country, while Neath Port Talbot has the country’s lowest employment rate. 
cy-gb	Powys yw'r awdurdod lleol â'r gyfradd cyflogaeth uchaf yn y wlad, tra mai Castell-nedd Port Talbot sydd â'r gyfradd cyflogaeth isaf yn y wlad. 

en-gb	Since 2001, the region’s employment rate has increased by 5.2 percentage points, though this has also varied across local authorities. 
cy-gb	Ers 2001, mae cyfradd cyflogaeth y rhanbarth wedi cynyddu 5.2 pwynt canran, er bod hyn hefyd wedi amrywio ar draws awdurdodau lleol. 

en-gb	In Carmarthenshire, the rate increased by 10.2 percentage points, while in Swansea, the employment rate remained relatively stable, decreasing by 0.3 percentage points.
cy-gb	Yn Sir Gaerfyrddin, cynyddodd y gyfradd 10.2 y cant, tra yn Abertawe, arhosodd y gyfradd cyflogaeth yn gymharol sefydlog, gan ostwng 0.3 pwynt canran.

en-gb	The unemployment level is the total number of people who are unemployed and the unemployment rate  is the percentage of the economically active population who are unemployed (using the International Labour Organisation’s (ILO) definition of unemployment). 
cy-gb	Y lefel diweithdra yw cyfanswm y bobl sy'n ddi-waith a'r gyfradd diweithdra  yw canran y boblogaeth economaidd weithgar sy'n ddiwaith (gan ddefnyddio diffiniad y Sefydliad Llafur Rhyngwladol o ddiweithdra). 

en-gb	For the year ending June 2018, the unemployment rate in Mid and South West Wales was 4.2 per cent, a decrease of 1.6 percentage points compared to 2001. 
cy-gb	Ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mehefin 2018, y gyfradd diweithdra yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru oedd 4.2 y cant, sef gostyngiad o 1.6 pwynt canran o gymharu â 2001. 

en-gb	Pembrokeshire’s unemployment rate saw the most marked change during this period, decreasing by 3.2 percentage points since 2001, twice as much as the regional decrease. 
cy-gb	Cyfradd diweithdra Sir Benfro a welodd y newid mwyaf sylweddol yn ystod y cyfnod hwn, gan ostwng 3.2 pwynt canran ers 2001, ddwywaith gymaint â'r gostyngiad rhanbarthol. 

en-gb	Meanwhile, for the year ending 30 June 2018, Powys had the lowest unemployment rate in Wales.
cy-gb	Yn y cyfamser, ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 30 Mehefin 2018, Powys oedd â'r gyfradd diweithdra isaf yng Nghymru.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	ILO unemployment rates by Welsh local areas and year 
cy-gb	Cyfraddau diweithdra ILO yn ôl ardaloedd lleol yng Nghymru a blwyddyn 

en-gb	The economic inactivity rate  is the percentage of the population who are not working and not seeking nor available to work. 
cy-gb	Y gyfradd anweithgarwch economaidd  yw canran y boblogaeth nad yw'n gweithio ac nad yw'n chwilio am waith nac ar gael i weithio. 

en-gb	Economically inactive people include people looking after the family and / or home, retirees and people with a sickness or disability. 
cy-gb	Mae pobl economaidd anweithgar yn cynnwys pobl sy'n gofalu am y teulu a/neu'r cartref, pobl sydd wedi ymddeol a phobl â salwch neu anabledd. 

en-gb	For the year ending June 2018, the economic inactivity rate in Mid and South West Wales was 21.0 per cent, a decrease of 5.8 percentage points compared to 2001. 
cy-gb	Ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mehefin 2018, y gyfradd anweithgarwch economaidd yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru oedd 21.0 y cant, sef gostyngiad o 5.8 pwynt canran o gymharu â 2001. 

en-gb	This change was slightly less than the change across the whole of Wales. 
cy-gb	Roedd y newid hwn ychydig yn llai na'r newid a welwyd ledled Cymru. 

en-gb	Carmarthenshire’s economic inactivity rate saw the most marked change during this period, decreasing by 9.9 percentage points since 2001.
cy-gb	Cyfradd anweithgarwch economaidd Sir Gaerfyrddin a welodd y newid mwyaf sylweddol yn ystod y cyfnod hwn, gan ostwng 9.9 pwynt canran ers 2001.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Economic inactivity rates (excluding students) by Welsh local area and year
cy-gb	Cyfraddau anweithgarwch economaidd (ac eithrio myfyrwyr) yn ôl ardal leol yng Nghymru a blwyddyn 

en-gb	More information on regional economic statistics can be found in the Welsh Government’s regional economic and labour market profiles .
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth ar ystadegau economegol rhanbarthol ym Mhrofiliau rhanbarthol marchnad lafur ac economaidd Llywodraeth Cymru .

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Regional economic and labour market profiles
cy-gb	Proffiliau rhanbarthol marchnad lafur ac economaidd

en-gb	Figure 14: 
cy-gb	Ffigur 14:

en-gb	Workplace employment, by local authority, 2017
cy-gb	Cyflogaeth yn y gweithle, yn ôl awdurdod lleol, 2017

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Annual Population Survey, Office for National Statistics; Business Register Employment Survey (BRES), Office for National Statistics
cy-gb	Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth, y Swyddfa Ystadegau Gwladol; Arolwg Cyflogaeth y Gofrestr Fusnes (BRES), y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	Workplace employment data ,  shows that in 2017, approximately 408,000 people worked in Mid and South West Wales, over a quarter of which were based in Swansea. 
cy-gb	Dengys data cyflogaeth yn y gweithle ,  yn 2017, fod tua 408,000 o bobl yn gweithio yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, gyda mwy na chwarter ohonynt wedi'u lleoli yn Abertawe. 

en-gb	The average level of employment across the region’s six local authorities was approximately 68,000 persons, but the median level of 59,900 persons was the highest in Wales. 
cy-gb	Roedd lefel gyfartalog cyflogaeth yn chwe awdurdod lleol y rhanbarth tua 68,000 o bobl, ond y lefel ganolrifol, sef 59,900 o bobl, oedd yr un uchaf yng Nghymru. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Workplace employment by Welsh local areas and broad industry 
cy-gb	Cyflogaeth yn y gweithle yn ôl ardaloedd lleol yng Nghymru a diwydiant eang 

en-gb	 Workplace employment data is collected from businesses through the Business Register Employment Survey (BRES), and focuses on employment and employee data.  
cy-gb	Cesglir data cyflogaeth yn y gweithle gan fusnesau drwy Arolwg Cyflogaeth y Gofrestr Fusnes (BRES), ac mae'n canolbwyntio ar ddata cyflogaeth a chyflogeion.  

en-gb	This is in contrast to the Labour Force Survey (LFS) and Annual Population Survey (APS) data, which is taken from data mainly collected from residents of private households.
cy-gb	Mae hyn yn cyferbynnu â data'r Arolwg o'r Gweithlu a'r Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth, a ddaw o ddata a gesglir yn bennaf o breswylwyr cartrefi preifat.

en-gb	The Information and communication sector saw by far the highest level of growth in workers over the 2007-2017 period, while the construction sector saw the greatest percentage decrease 
cy-gb	Yn y sector Gwybodaeth a chyfathrebu y gwelwyd y cynnydd mwyaf yn nifer y gweithwyr o bell ffordd dros y cyfnod 2007 i 2017, tra yn y sector adeiladu y gwelwyd y gostyngiad canrannol mwyaf. 

en-gb	When considering the number of workers however, it was the Wholesale, retail, transport, hotels and food sector that saw the greatest decrease over this period, with a decrease of around 8,000 workers in the region. 
cy-gb	Fodd bynnag, wrth ystyried nifer y gweithwyr, y sector Cyfanwerthu, manwerthu, trafnidiaeth, gwestai a bwyd a welodd y gostyngiad mwyaf dros y cyfnod hwn, gyda gostyngiad o tua 8,000 o weithwyr yn y rhanbarth. 

en-gb	Note that percentage changes are based on published rounded data.
cy-gb	Noder bod newidiadau canrannol yn seiliedig ar ddata wedi'u talgrynnu a gyhoeddwyd.

en-gb	Figure 15: 
cy-gb	Ffigur 15:

en-gb	Change in local authority populations in Mid and South West Wales due to people commuting in and out for work, 2017
cy-gb	Y newid ym mhoblogaethau awdurdodau lleol yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru o ganlyniad i bobl yn cymudo i mewn i'r rhanbarth ac allan ohono, 2017

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Annual Population Survey, Office for National Statistics
cy-gb	Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	As a whole, the net change in workers across the region was -8,000, indicating that more people commute out of the region than into the region. 
cy-gb	Yn gyffredinol, y newid net yn nifer y gweithwyr ledled y rhanbarth oedd -8,000, sy'n dangos bod mwy o bobl yn cymudo allan o'r rhanbarth nag i mewn iddo. 

en-gb	This includes commuting across the Welsh border  into areas such as Shropshire and Herefordshire. 
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys cymudo ar draws y ffin  i ardaloedd yn Lloegr fel Swydd Amwythig a Swydd Henffordd. 

en-gb	Note that net changes and data for the regions have been calculated from published rounded data.
cy-gb	Noder bod newidiadau net a data ar gyfer y rhanbarthau wedi'u cyfrifo ar sail data wedi'u talgrynnu a gyhoeddwyd. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Detailed commuting patterns in Wales by Welsh local authority 
cy-gb	Patrymau cymudo manwl yng Nghymru yn ôl awdurdod lleol yng Nghymru

en-gb	Data from 2017 indicates that the net worker population change  was negative in half of the region’s local authorities, meaning that in these authorities, more people commute out of the authority to work than commute in from other authorities. 
cy-gb	Dengys data o 2017 fod y newid net yn y boblogaeth o weithwyr  yn negyddol yn hanner awdurdodau lleol y rhanbarth, sy'n golygu, yn yr awdurdodau hyn, fod mwy o bobl yn cymudo allan o'r awdurdod i fynd i'r gwaith nag sy'n cymudo i mewn iddo o awdurdodau eraill. 

en-gb	Swansea, the most populous local authority in the region, had the greatest influx of workers from other local authorities, while the second and third most populous local authorities, Carmarthenshire and Neath Port Talbot, saw the greatest outflow of workers. 
cy-gb	Abertawe, sef yr awdurdod lleol mwyaf poblog yn y rhanbarth, a welodd y mewnlifiad mwyaf o weithwyr o awdurdodau lleol eraill, tra mai Sir Gaerfyrddin a Chastell-nedd Port Talbot, sef yr ail a'r trydydd awdurdod lleol mwyaf poblog, a welodd yr all-lif mwyaf o weithwyr. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Commuting patterns by Welsh local authority and measure
cy-gb	Patrymau cymudo yn ôl awdurdod lleol yng Nghymru a mesur 

en-gb	Figure 16: 
cy-gb	Ffigur 16:

en-gb	Average distance travelled to work (km) by workers aged 16-74 in 2011, by local authority of residence
cy-gb	Pellter cyfartalog teithiau i'r gwaith (km) gan weithwyr 16-74 oed yn 2011, yn ôl yr awdurdod lleol lle maent yn preswylio

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	2011 Census, Office for National Statistics
cy-gb	Cyfrifiad 2011, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	2011 Census data  shows that, on average, working residents aged 16-74 in all local authorities in the region, except in Neath Port Talbot and Swansea, had longer distances to commute to work than the Wales average. 
cy-gb	Dengys data Cyfrifiad 2011 , ar gyfartaledd, bod gan breswylwyr 16-74 oed sy'n gweithio ym mhob awdurdod lleol yn y rhanbarth, ac eithrio Castell-nedd Port Talbot ac Abertawe, bellteroedd hirach i gymudo i'r gwaith na'r cyfartaledd yng Nghymru. 

en-gb	Powys residents had the longest commutes to work in terms of distance. 
cy-gb	Trigolion Powys oedd â'r teithiau cymudo hwyaf i'r gwaith o ran pellter. 

en-gb	The region had the smallest range in average commuting distance of any of the Welsh regions.
cy-gb	Y rhanbarth hwn oedd â'r ystod leiaf mewn pellter cymudo cyfartalog o blith unrhyw un o ranbarthau Cymru. 

en-gb	 ONS: 
cy-gb	SYG: 

en-gb	2011 Census Analysis, Distance Travelled to Work
cy-gb	Dadansoddiad Cyfrifiad 2011, Pellter a deithiwyd i'r gwaith (Saesneg yn unig)

en-gb	As in the rest of the country, 2018 data  shows that the vast majority of enterprises had fewer than 10 employees. 
cy-gb	Fel yng ngweddill y wlad, dengys data 2018  fod gan y mwyafrif helaeth o fusnesau lai na 10 cyflogai. 

en-gb	The proportion of microenterprises in Mid and South West Wales was higher than anywhere else in the country, whereas the proportion of large enterprises was lower. 
cy-gb	Roedd cyfran y microfusnesau yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru yn uwch nag yn unman arall yn y wlad, tra bod cyfran y busnesau mawr yn is. 

en-gb	Percentages are based on rounded data.
cy-gb	Mae canrannau yn seiliedig ar ddata wedi'u talgrynnu.

en-gb	StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Enterprises by industry (SIC2007), size-band and area 
cy-gb	Mentrau yn ôl diwydiant (ISC2007), band maint ac ardal 

en-gb	In half of the local authorities in the region in the year ending 31st December 2017, the proportion of men and women aged 18-64 with no qualifications  was higher than the Wales figure, and 3 of these local authorities, Pembrokeshire, Carmarthenshire and Neath Port Talbot, also had a lower proportion of men and women aged 16-64 qualified to NQF level 2 or above than the Wales figure of 78.5 per cent.
cy-gb	Yn hanner yr awdurdodau lleol yn y rhanbarth yn y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Rhagfyr 2017, roedd cyfran y dynion a'r merched 18-64 oed heb unrhyw gymwysterau  yn uwch na'r ffigur ar gyfer Cymru, ac roedd gan dri o'r awdurdodau lleol hyn, sef Sir Benfro, Sir Gaerfyrddin a Chastell-nedd Port Talbot, ganran is o ddynion a merched 16-64 oedd â chymwysterau hyd at NQF lefel 2 neu'n uwch, na'r ffigur ar gyfer Cymru, sef 78.5 y cant.

en-gb	StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Highest qualification level of working age adults by region and local authority
cy-gb	Lefel uchaf o gymhwyster sydd gan oedolion o oedran gweithio yn ôl awdurdod lleol 

en-gb	Transport
cy-gb	Trafnidiaeth

en-gb	Figure 17: 
cy-gb	Ffigur 17:

en-gb	Transport Infrastructure in Mid and South West Wales
cy-gb	Seilwaith Trafnidiaeth yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Ordnance Survey 
cy-gb	Arolwg Ordnans 

en-gb	Mid and South West Wales’ transport infrastructure includes the end of the M4 motorway, as well as 5 of the 9 ports in Wales – more than in either of the other Welsh regions. 
cy-gb	Mae seilwaith trafnidiaeth Canolbarth a De-orllewin Cymru yn cynnwys diwedd traffordd yr M4, yn ogystal â phump o'r naw porthladd yng Nghymru – sy'n fwy na'r ddau ranbarth arall yng Nghymru. 

en-gb	There are also 2 ferry ports (Fishguard and Pembroke Dock) in the region.  
cy-gb	Hefyd, mae dau borthladd fferi (sef Abergwaun a Doc Penfro) yn y rhanbarth.  

en-gb	Milford Haven is the largest port in Wales  and the fourth largest port in the UK by volume of freight, predominantly through oil and gas traffic. 
cy-gb	Aberdaugleddau yw'r porthladd  mwyaf yng Nghymru a'r pedwerydd yn y DU yn ôl swm y nwyddau sy'n cael eu cludo, yn bennaf drwy draffig olew a nwy. 

en-gb	It handled 32.0 Mt of traffic in 2017, which was 6.6 per cent of the UK total for 2017. 
cy-gb	Deliodd â 32.0 Mt o draffig yn 2017, sef 6.6 y cant o gyfanswm y DU ar gyfer 2017. 

en-gb	Freight traffic at Milford Haven accounts for 62.0 per cent of all Welsh port traffic.
cy-gb	Mae traffig cludo nwyddau Aberdaugleddau yn 62.0 y cant o holl draffig porthladdoedd Cymru.

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Sea transport (2017)
cy-gb	Cludiant Môr

en-gb	The second most important port in Wales is Port Talbot, which imports iron ore and coal mostly for the adjacent steelworks.
cy-gb	Yr ail borthladd pwysicaf yng Nghymru yn ôl swm y nwyddau sy’n cael eu cludo yw Port Talbot, sy'n mewnforio mwyn haearn a glo yn bennaf ar gyfer y gwaith dur cyfagos.

en-gb	Research into M4 average speeds  shows that from April to June 2016, the M4 through Neath Port Talbot had the slowest average speeds in the region during peak times.
cy-gb	Mae ymchwil i gyflymder cyfartalog cerbydau ar yr M4  yn dangos mai'r M4 drwy Gastell-nedd Port Talbot oedd â'r cyflymder cyfartalog isaf yn y rhanbarth yn ystod adegau prysur rhwng mis Ebrill a mis Mehefin 2016.

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Vehicle speeds on Welsh motorways: 
cy-gb	Cyflymder cerbydau ar draffyrdd yng Nghymru: 

en-gb	April to June 2016
cy-gb	Ebrill i Mehefin 2016

en-gb	Figure 18: 
cy-gb	Ffigur 18:

en-gb	Methods of travel to work among employed Mid and South West Wales residents aged 16-74, 2011
cy-gb	Dulliau o deithio i'r gwaith a ddefnyddir gan drigolion cyflogedig Canolbarth a De-orllewin Cymru rhwng 16 a 74 oed, 2011

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	2011 Census, Office for National Statistics
cy-gb	Cyfrifiad 2011, y Swyddfa Ystadegau Gwladol

en-gb	According to census data from 2011 , 74.7 per cent of workers aged 16-74 living in Mid and South West Wales travelled to work by car, van, motorcycle, scooter or moped. 
cy-gb	Yn ôl data'r cyfrifiad o 2011 , roedd 74.7 y cant o weithwyr 16-74 oed a oedd yn byw yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru yn teithio i'r gwaith yn y car, mewn fan neu ar feic modur, sgwter neu foped. 

en-gb	This corresponded to around 293,000 persons across the region. 
cy-gb	Mae hyn yn cyfateb i tua 293,000 o bobl ledled y rhanbarth. 

en-gb	12.3 per cent (48,000 persons), travelled on foot or by bike. 
cy-gb	Roedd 12.3 y cant (48,000 o bobl) yn teithio i'r gwaith ar droed neu ar feic. 

en-gb	4.1 per cent (16,000 persons) travelled by train, bus, minibus or coach. 
cy-gb	Roedd 4.1 y cant (16,000 o bobl) yn teithio i'r gwaith ar drên neu mewn bws, bws mini neu goets. 

en-gb	 Nomis, ONS: 
cy-gb	 Nomis, SYG: 

en-gb	Method of travel to work (Table QS701EW)
cy-gb	Trafnidiaeth i'r gwaith (Tabl QS701EW) (Saesneg yn unig)

en-gb	In 2017-18 across Mid and South West Wales, adults aged 16 and over in Swansea were most likely to walk for more than 10 minutes as a means of transport , with 73 per cent doing so at least once a month. 
cy-gb	Yn 2017-18, ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru, oedolion 16 oed a throsodd yn Abertawe oedd fwyaf tebygol o gerdded am fwy na 10 munud fel dull teithio , gyda 73 y cant yn gwneud hynny o leiaf unwaith y mis. 

en-gb	Carmarthenshire was the local authority where this was least likely (51 per cent). 
cy-gb	Sir Gaerfyrddin oedd yr awdurdod lleol roedd hyn yn lleiaf tebygol o ddigwydd (51 y cant). 

en-gb	In the same period, the local authority with the highest percentage of adults aged 16 and over using a bicycle as a means of transport at least once a month was Ceredigion (17 per cent). 
cy-gb	Yn yr un cyfnod, yr awdurdod lleol â'r ganran uchaf o oedolion 16 oed a throsodd a oedd yn defnyddio beic fel dull teithio o leiaf unwaith y mis oedd Ceredigion (17 y cant). 

en-gb	The lowest regular bicycle usage was in Carmarthenshire (4 per cent).
cy-gb	Yn Sir Gaerfyrddin y cofnodwyd y defnydd rheolaidd isaf o feiciau (4 y cant).

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Active Travel: 
cy-gb	Teithio Llesol: 

en-gb	walking and cycling (April 2017 to March 2018)
cy-gb	cerdded a beicio (Ebrill 2017 i Mawrth 2018)

en-gb	In 2016-17, a majority of secondary school pupils in Neath Port-Talbot travelled to school by car (51 per cent). 
cy-gb	Yn 2016-17, roedd y mwyafrif o ddisgyblion ysgol uwchradd yng Nghastell-nedd Port Talbot yn teithio i'r ysgol yn y car (51 y cant). 

en-gb	They, alongside pupils from the local authority of Swansea, were also the most likely in the region to walk on their own or with other children (28 per cent each). 
cy-gb	Yn y rhanbarth, y disgyblion hyn, ochr yn ochr â disgyblion o awdurdod lleol Abertawe, oedd fwyaf tebygol hefyd o gerdded i'r ysgol ar eu pen eu hunain neu gyda phlant eraill (28 y cant yr un). 

en-gb	In the 4 other local authorities in the region, a majority of pupils took a school bus. 
cy-gb	Yn y pedwar awdurdod lleol arall yn y rhanbarth, roedd mwyafrif o ddisgyblion yn teithio i'r ysgol ar y bws. 

en-gb	Looking at primary school pupils in the region over the same period, pupils were mainly split between travelling to school by car and walking. 
cy-gb	Gan edrych ar ddisgyblion ysgol gynradd yn y rhanbarth dros yr un cyfnod, roedd y disgyblion wedi'u rhannu'n bennaf rhwng teithio i'r ysgol yn y car neu ar droed. 

en-gb	Pembrokeshire pupils were most likely to travel by car (76 per cent) and Swansea pupils were least likely (51 per cent). 
cy-gb	Disgyblion yn Sir Benfro oedd fwyaf tebygol o deithio yn y car (76 y cant) a disgyblion yn Abertawe oedd lleiaf tebygol o wneud hynny (51 y cant). 

en-gb	Considering walkers, the proportion was highest in Swansea (51 per cent) and lowest in Ceredigion (21 per cent).
cy-gb	O ran cerddwyr, yn Abertawe y cofnodwyd y gyfran uchaf (51 y cant) ac yng Ngheredigion roedd y gyfran isaf (21 y cant).

en-gb	Figure 19: 
cy-gb	Ffigur 19:

en-gb	Rail journeys made in Mid Wales over time, by local authority (Updated) 
cy-gb	Teithiau trên a wnaed yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru dros amser, yn ôl awdurdod lleol

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	National Rail Trends, Regional User Profiles, Office of Rail and Road
cy-gb	Tueddiadau Rheilffyrdd Cenedlaethol, Proffiliau Defnyddwyr Rhanbarthol, Swyddfa'r Rheilffyrdd a'r Ffyrdd

en-gb	Across the region, the number of train journeys  made in 2017-18 was almost 2.3 million, an increase of almost 63045 on 2007-08. 
cy-gb	Ledled y rhanbarth, gwnaed bron 2.5 miliwn o deithiau trên  yn 2016-17, sef cynnydd o bron 875,000 o gymharu â 2006-07. 

en-gb	The number of train journeys increased by 36.5 per cent in Swansea over this ten-year period, accounting for 40.8 per cent of the regional increase in train journeys. 
cy-gb	Cynyddodd nifer y teithiau trên 63.4 y cant yn Abertawe dros y cyfnod hwn o 10 mlynedd, sy'n cyfrif am 40.6 y cant o'r cynnydd rhanbarthol yn nifer y teithiau trên. 

en-gb	Both figures were greater than in any other local authority in the region. 
cy-gb	Roedd y naill ffigur a'r llall yn fwy nag mewn unrhyw awdurdod lleol arall yn y rhanbarth. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Rail passenger journeys by Local Authority and year
cy-gb	Teithiau rheilffyrdd gan deithwyr fesul Awdurdod Lleol a blwyddyn 

en-gb	 In 2017-18, there were 19 rail stations  in Mid Wales. In 2017-18, there were 42 rail stations  in South West Wales. 2 of these, Swansea and Neath stations were among the 20 busiest in Wales by station entries and exits. 
cy-gb	Yn 2016-17, roedd 61 o orsafoedd rheilffordd  yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, gyda 2 o'r rhain, sef gorsafoedd Abertawe a Chastell-nedd, ymhlith yr 20 o orsafoedd prysuraf yng Nghymru o ran nifer y mynediadau a'r ymadawiadau. 

en-gb	The number of train journeys increased by 41.8 per cent in Powys over this ten-year period, accounting for 58.4 per cent of the regional increase in train journeys. 
cy-gb	Hefyd, Abertawe oedd â'r gyfran uchaf o deithiau trên a ddechreuodd a/neu a orffennodd yn yr awdurdod yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru yn 2016-17, sef 36.7 y cant.

en-gb	Rail station usage (April 2017 to March 2018)
cy-gb	Defnydd gorsafoedd rheilffordd (Ebrill 2016 i Mawrth 2017)

en-gb	Environment
cy-gb	Yr Amgylchedd

en-gb	Figure 20: 
cy-gb	Ffigur 20:

en-gb	The region is also home to the Special Protection Areas (SPAs)  of  Ramsey and St David's Peninsula Coast; Castlemartin Coast;  Skomer, Skokholm and the Seas off Pembrokeshire; Grassholm; Carmarthen Bay; Burry Inlet; Elenydd-Mallaen; and Dyfi Estuary, as well as sections of the Berwyn and Northern Cardigan Bay SPAs. 
cy-gb	Yn y rhanbarth hwn hefyd ceir Ardaloedd Gwarchodaeth Arbennig  Ynys Dewi ac Arfordir Penrhyn Dewi; Arfordir Castellmartin;  Skomer, Skokholm a 'r Moroedd oddi ar Sir Benfro; Grassholm; Bae Caerfyrddin; Cilfach Tywyn; Elenydd-Mallaen; ac Aber Afon Dyfi, yn ogystal â rhannau o Ardaloedd Gwarchodaeth Arbennig Berwyn a Gogledd Bae Ceredigion. 

en-gb	These serve to protect bird species which are either rare or vulnerable, or which, in the case of migratory birds, visit Welsh shores regularly.
cy-gb	Diben y rhain yw diogelu rhywogaethau adar sydd naill ai'n brin neu'n agored i niwed neu sydd, yn achos adar mudol, yn ymweld ag arfordiroedd Cymru yn rheolaidd.

en-gb	Heritage Coasts
cy-gb	Arfordir Treftadaeth

en-gb	Special Protection Areas (SPA)
cy-gb	Ardaloedd Gwarchodaeth Arbennig

en-gb	Figure 21: 
cy-gb	Ffigur 21:

en-gb	Designated Natural Environment in Mid and South West Wales
cy-gb	Amgylchedd Naturiol Dynodedig yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Natural Resources Wales
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru

en-gb	Mid and South West Wales is home to the Pembrokeshire Coast and Brecon Beacons National Parks , as well as Gower, which has been designated an Area of Outstanding Natural Beauty (AONB) .  
cy-gb	Mae Canolbarth a De-orllewin Cymru yn gartref i Barciau Cenedlaethol  Arfordir Penfro a Bannau Brycheiniog, yn ogystal â Bro Gŵyr, sydd wed'i dynodi'n Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol (AOHNE) .  

en-gb	 Lle: 
cy-gb	 Lle: 

en-gb	National Parks
cy-gb	Parciau Cenedlaethol

en-gb	 Lle: 
cy-gb	 Lle: 

en-gb	Areas of Outstanding Natural Beauty (AONB)
cy-gb	Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol

en-gb	Air Quality
cy-gb	Ansawdd Aer

en-gb	Neath Port Talbot had the highest concentration of nitrogen dioxide  in the air in the region in 2017 (10 µg/m 3 ), and the lowest observed concentration was 4 µg/m 3  in Ceredigion, as well as in Powys. 
cy-gb	Castell-nedd Port Talbot oedd â'r crynodiad mwyaf o nitrogen deuocsid  yn yr aer yn y rhanbarth yn 2017 (sef 10 µg/m 3 ), a'r crynodiad lleiaf a nodwyd oedd 4 µg/m 3  yng Ngheredigion, yn ogystal ag ym Mhowys.  

en-gb	The observed concentration reduced in all local authorities across the region since 2007.
cy-gb	Mae'r crynodiad a nodwyd wedi lleihau ym mhob awdurdod lleol ledled y rhanbarth ers 2007.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Air Quality Indicators, by Local Authority
cy-gb	Dangosyddion Ansawdd Aer, fesul Awdurdod Lleol 

en-gb	Energy
cy-gb	Ynni

en-gb	In Mid and South West Wales in 2017, there was 1,514 megawatts (MW) of low-carbon energy capacity , representing 41 per cent of the Wales total, more than either of the other Welsh regions. 
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru yn 2017, roedd capasiti o 1,514 megawat (MW) o ynni carbon isel , sef 41 y cant o gyfanswm Cymru, sy'n fwy na'r capasiti yn nau ranbarth arall Cymru. 

en-gb	Swansea was the local authority with the lowest low-carbon energy capacity in the region (62 MW). 
cy-gb	Abertawe oedd yr awdurdod lleol gyda’r capasiti lleiaf o ynni carbon isel yn y rhanbarth (62 MW). 

en-gb	Each of the other local authorities in this region had a low-carbon energy capacity between 245MW and 358MW. 
cy-gb	Roedd gan bob un o'r awdurdodau lleol eraill yn y rhanbarth hwn gapasiti rhwng 245MW and 358MW. 

en-gb	There were a total of approximately 24,900 low-carbon energy projects across the region in 2017. 
cy-gb	Roedd cyfanswm o tua 24,900 o brosiectau ynni carbon isel ledled y rhanbarth yn 2017. 

en-gb	While a large proportion (80 per cent) were for solar energy (photovoltaic or thermal), 64 per cent of Wales’ onshore wind projects, 62 per cent of Wales’ biomass projects and 54 per cent of Wales’ heat pump projects were based in the region.
cy-gb	Er bod cyfran fawr ohonynt (80 y cant) ar gyfer ynni solar (ffotofoltäig neu thermol), roedd 64 y cant o brosiectau gwynt ar y tir Cymru, 62 y cant o brosiectau biomas Cymru a 54 y cant o brosiectau pympiau gwres Cymru wedi'u lleoli yn y rhanbarth.

en-gb	StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Low Carbon Energy Generation by Local Authority and Technology
cy-gb	Cynhyrchu Ynni Carbon Isel yn ôl Awdurdod Lleol a Technoleg

en-gb	 (r) This paragraph was revised on 23/08/2019
cy-gb	 (r) Adolygwyd y paragraff hwn ar 23/08/2019

en-gb	Figure 22: 
cy-gb	Ffigur 22:

en-gb	Municipal waste treatment in Mid and South West Wales
cy-gb	Trin gwastraff trefol yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	WasteDataFlow, Natural Resources Wales
cy-gb	WasteDataFlow, Cyfoeth Naturiol Cymru

en-gb	In 2017-18, the amount of local authority municipal waste  that was reused, recycled or composted was 62 per cent in Mid and South West Wales, compared to 51 per cent in 2012-13, the earliest year for which directly comparable data is available. 
cy-gb	Yn 2017-18, lefel gwastraff trefol awdurdodau lleol  a gafodd ei ailddefnyddio, ei ailgylchu neu ei gompostio oedd 62 y cant yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, o gymharu â 51 y cant yn 2012-13, sef y flwyddyn gynharaf y mae data y gellir eu cymharu'n uniongyrchol ar gael ar ei chyfer. 

en-gb	StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Annual reuse/recycling/composting rates by local authority 
cy-gb	Cyfraddau ailddefnyddio/ailgylchu/compostio blynyddol gan awdurdod lleol 

en-gb	The reported reuse, recycling and composting rate varied across local authorities, from 57 per cent in Pembrokeshire, to 64 per cent in Ceredigion and Carmarthenshire.
cy-gb	Roedd y gyfradd ailddefnyddio, ailgylchu a chompostio a gofnodwyd yn amrywio rhwng awdurdodau lleol, o 57 y cant yn Sir Benfro, i 64 y cant yng Ngheredigion a Sir Gaerfyrddin. 

en-gb	The amount of local authority municipal waste sent to landfill  was 26 per cent in Mid and South West Wales in 2017-18, compared to 40 per cent in 2012-13. 
cy-gb	Lefel gwastraff trefol awdurdodau lleol a anfonwyd i safleoedd tirlenwi  yn 2017-18 oedd 26 y cant, o gymharu â 40 y cant yn 2012-13. 

en-gb	StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Annual management of waste by management method
cy-gb	Rheolaeth o wastraff blynyddol gan ddull rheoli

en-gb	Figure 23: 
cy-gb	Ffigur 23:

en-gb	Annual residual household waste produced per person (kg) in Mid and South West Wales, by local authority, 2017-18
cy-gb	Gwastraff gweddilliol blynyddol cartrefi a gynhyrchwyd y pen (kg) yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2017-18

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	WasteDataFlow, Natural Resources Wales
cy-gb	WasteDataFlow, Cyfoeth Naturiol Cymru

en-gb	The annual residual household waste  generated across Mid and South West Wales in 2017-18 ranged from 130kg in Swansea to 242kg in Pembrokeshire. 
cy-gb	Amrywiai gwastraff gweddilliol blynyddol cartrefi  a gynhyrchwyd ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru yn 2017-18 o 130kg yn Abertawe i 242kg yn Sir Benfro. 

en-gb	Powys saw the greatest reported change in residual household waste generated per person since 2012-13, with a reported reduction of 46 per cent, or 113kg per person. 
cy-gb	Ym Mhowys y cofnodwyd y newid mwyaf mewn gwastraff gweddilliol cartrefi a gynhyrchir y pen ers 2012-13, sef gostyngiad o 46 y cant, neu 113kg y pen. 

en-gb	Meanwhile, Ceredigion residents produced on average 61kg more residual household waste in 2017-18 than in 2012-13.
cy-gb	Yn y cyfamser, cynhyrchodd trigolion Ceredigion 61kg yn fwy o wastraff gweddilliol cartrefi, ar gyfartaledd, yn 2017-18 nag yn 2012-13.

en-gb	StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Annual residual household waste produced per person (kilograms) by local authority 
cy-gb	Nifer blynyddol o wastraff cartrefi wedi’u cynhyrchu pob person (cilogramau) gan awdurdod lleol 

en-gb	Prosperity
cy-gb	Ffyniant

en-gb	Gross Value Added (GVA) is the value generated by any unit engaged in the production of goods and services. 
cy-gb	Gwerth Ychwanegol Gros (GYG) yw'r gwerth a gynhyrchir gan unrhyw uned sy'n ymwneud â chynhyrchu nwyddau a gwasanaethau. 

en-gb	GVA per head is a useful way of comparing regions of different sizes. 
cy-gb	Mae GYG y pen yn ffordd ddefnyddiol o gymharu rhanbarthau o wahanol faint. 

en-gb	It is not, however, a measure of regional productivity. 
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw'n mesur cynhyrchiant rhanbarthol. 

en-gb	It should be noted that regional GVA figures are subject to limitations, as they can be affected by the impact of factors such as commuting between regions, and differences between regions in demography and types of employment. 
cy-gb	Dylid nodi bod ffigurau GYG rhanbarthol yn ddarostyngedig i gyfyngiadau, gan fod modd iddynt gael eu heffeithio gan ffactorau fel cymudo rhwng rhanbarthau, a'r demograffeg a mathau o swyddi gwahanol mewn rhanbarthau. 

en-gb	Further information on this can be found in the following ONS blog post .
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am hyn yn erthygl blog  y Swyddfa Ystadegau Gwladol . 

en-gb	In addition, note that the regional figures are apportioned from national totals based on regional indicators. 
cy-gb	Hefyd, sylwer bod y ffigurau rhanbarthol yn cael eu dosrannu o gyfansymiau cenedlaethol ar sail dangosyddion rhanbarthol. 

en-gb	The regional indicators, which include administrative and survey data, are regarded as the most appropriate sources, but may result in imperfect regional allocations.
cy-gb	Mae'r dangosyddion rhanbarthol, sy'n cynnwys data gweinyddol ac arolygon, yn cael eu hystyried fel y ffynonellau mwyaf priodol, ond gallant arwain at ddyraniadau rhanbarthol amherffaith.

en-gb	 National Statistical, ONS: 
cy-gb	National Statistical, SYG: 

en-gb	Mind the gap: 
cy-gb	Mind the gap: 

en-gb	why the UK might not be the most regionally unequal country
cy-gb	why the UK might not be the most regionally unequal country (Saesneg yn unig)

en-gb	In Mid and South West Wales, GVA per head  was £17,616 in 2017 ; the lowest of the three Welsh regions. 
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, GYG y pen  oedd £17,616 yn 2017 ; sef yr isaf o blith tri rhanbarth Cymru. 

en-gb	All of the local authorities across the region had GVA per head levels that were lower than both the Wales and UK GVA per head values. 
cy-gb	Roedd gan bob un o'r awdurdodau lleol ledled y rhanbarth lefelau GYG y pen a oedd yn is na gwerthoedd GYG y pen Cymru a'r DU. 

en-gb	Swansea had the highest GVA per head in the region (£19,321), and Carmarthenshire had the lowest (£15,870). 
cy-gb	Abertawe oedd â'r lefel uchaf o GYG y pen yn y rhanbarth (£19,321), a Sir Gaerfyrddin oedd â'r lefel isaf (£15,870). 

en-gb	This means that Mid and South West Wales had the smallest range of GVA per head of the three economic regions in Wales. 
cy-gb	Golyga hyn mai Canolbarth a De-orllewin Cymru oedd â'r ystod leiaf o GYG y pen o blith y tri rhanbarth economaidd yng Nghymru. 

en-gb	Across the region, GVA per head grew 1.2 per cent on the previous year, and 71.8 per cent since 1999. 
cy-gb	Ledled y rhanbarth, cynyddodd GYG y pen 1.2 y cant o gymharu â'r flwyddyn flaenorol, a 71.8 y cant ers 1999. 

en-gb	Ceredigion saw the largest percentage increase in GVA since 1999 (76.9 per cent). 
cy-gb	Yng Ngheredigion y gwelwyd y cynnydd canrannol mwyaf mewn GYG ers 1999 (sef 76.9 y cant). 

en-gb	Whereas, Pembrokeshire saw the largest increase compared with 2016, up 7.8 per cent. 
cy-gb	Ar y llaw arall, yn Sir Benfro y gwelwyd y cynnydd mwyaf o gymharu â 2016, sef 7.8 y cant.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Gross Value Added by measure, Welsh economic region and year
cy-gb	Gwerth Ychwanegol Crynswth yn ôl mesur, rhanbarth economaidd yng Nghymru a blwyddyn 

en-gb	 Data included is the balanced approach for GVA
cy-gb	 Y data a gynhwyswyd yw'r dull gweithredu cytbwys ar gyfer GYG

en-gb	In Mid and South West Wales, Gross Disposable Household Income (GDHI)  per head was £15,573 in 2016, the lowest of the three Welsh economic regions. 
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, Incwm Gwario Gros Aelwydydd (GDHI)  y pen oedd £15,573 yn 2016, sef yr isaf o blith y tri rhanbarth economaidd yng Nghymru. 

en-gb	GDHI per head was highest in Powys (£16,303), and lowest in Swansea (£14,911). 
cy-gb	Ym Mhowys y cofnodwyd y lefel uchaf o GDHI (£16,303), ac yn Abertawe roedd y lefel isaf (£14,911). 

en-gb	Across the region, GDHI per head grew by 0.2 per cent on the previous year, and 57.6 per cent since 1999.  
cy-gb	Ledled y rhanbarth, cynyddodd GDHI y pen 0.2 y cant o gymharu â'r flwyddyn flaenorol, a 57.6 y cant ers 1999.  

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Gross Disposable Household income by measure, Welsh economic region and year 
cy-gb	Incwm Aelwydydd Crynswth i'w Wario yn ôl mesur, rhanbarth economaidd yng Nghymru a blwyddyn 

en-gb	In Mid and South West Wales, the median gross weekly earnings  of full-time employees in 2017 (the most recent available regional aggregated data) was £484.90, with median earnings across local authorities ranging from £446.70 in Pembrokeshire to £568.10 in Neath Port Talbot, the only local authority in Wales where earnings exceeded the UK median. 
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, enillion gros canolrifol yr wythnos  cyflogeion llawn amser yn 2017 (sef y data cyfunol rhanbarthol mwyaf diweddar sydd ar gael) oedd £484.90, gydag enillion canolrifol yn amrywio rhwng awdurdodau lleol o £446.70 yn Sir Benfro i £568.10 yng Nghastell-nedd Port Talbot, sef yr unig awdurdod yng Nghymru lle roedd enillion yn fwy na chanolrif y DU. 

en-gb	In 2018, median earnings grew in all local authorities across the region except in Carmarthenshire, where median earnings decreased by 2.8 per cent, or £14.30. 
cy-gb	Yn 2018, cynyddodd enillion canolrifol ym mhob awdurdod lleol ledled y rhanbarth ac eithrio yn Sir Gaerfyrddin, lle y gostyngodd enillion canolrifol 2.8 y cant, neu £14.30. 

en-gb	The lowest median earnings were in Pembrokeshire (£457.30), and the highest in Neath Port Talbot (£586.70). 
cy-gb	Yn Sir Benfro y cofnodwyd yr enillion canolrifol lleiaf (sef £457.30), a Chastell-nedd Port Talbot oedd â'r enillion canolrifol mwyaf (sef £586.70). 

en-gb	Swansea saw the largest percentage increase in median earnings between 2017 and 2018, up 6.9 per cent (£32.80). 
cy-gb	Yn Abertawe y gwelwyd y cynnydd canrannol mwyaf mewn enillion canolrifol rhwng 2017 a 2018, sef 6.9 y cant (£32.80). 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Average (median) gross weekly earnings by Welsh local areas and year (£) 
cy-gb	Enillion wythnosol gros cyfartalog (canolrif) yn ôl ardaloedd lleol yng Nghymru a blwyddyn (£)

en-gb	ONS data  estimates the proportion of workers earning below the living wage (£8.75 in 2018, as defined by the Living Wage Foundation). 
cy-gb	Mae data'r SYG  yn amcangyfrif cyfran y gweithwyr sy'n ennill llai na'r cyflog byw (sef £8.75 yn 2018, fel y'i diffinnir gan y Living Wage Foundation). 

en-gb	In 2018, results show that across the region, there was a 12.0 percentage point range between local authorities, the lowest percentage being 22.6 per cent in Powys, and the highest being 34.6 per cent in Pembrokeshire. 
cy-gb	Yn 2018, dengys y canlyniadau, ledled y rhanbarth, fod ystod o 12.0 pwynt canran rhwng awdurdodau lleol – y ganran isaf oedd 22.6 y cant ym Mhowys a'r ganran uchaf oedd 34.6 y cant yn Sir Benfro. 

en-gb	Please note that these local authority estimates vary in quality, mainly reflecting the size of the samples.
cy-gb	Noder bod yr amcangyfrifon hyn ar gyfer yr awdurdodau lleol yn amrywio o ran eu hansawdd, sy'n bennaf yn adlewyrchu maint y samplau.

en-gb	 ONS: 
cy-gb	 SYG: 

en-gb	Annual Survey of Hours and Earnings (ASHE) - Estimates of the number and proportion of employee jobs with hourly pay below the living wage, by work geography, local authority and parliamentary constituency, UK, April 2017 and April 2018
cy-gb	Arolwg blynyddol o oriau ac enillion (ASHE) - Amcangyfrifon nifer a chyfran o swyddi gyda thâl wrth yr awr sy'n is na'r gyflog byw, fesul daearyddiaeth gwaith, awdurdod lleol ac etholaeth seneddol, y DU, Ebrill 2017 ac Ebrill 2018 (Saesneg yn unig)

en-gb	Figure 24: 
cy-gb	Ffigur 24:

en-gb	Free school meal (FSM) eligibility among pupils aged 5-15 in Mid and South West Wales, by local authority, 2017-18
cy-gb	Disgyblion 5-15 oed a oedd yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, yn ôl awdurdod lleol, 2017-18

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Pupil Level Annual School Census (PLASC), Welsh Government
cy-gb	Cyfrifiad Ysgolion Blynyddol ar Lefel Disgyblion (CYBLD), Llywodraeth Cymru 

en-gb	In Mid and South West Wales, 16.8 per cent of pupils aged 5-15 were eligible for free school meals  in 2017/18, up 0.8 percentage points over the previous 10 years. 
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, roedd 16.8 y cant o ddisgyblion 5-15 oed yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim  yn 2017/18, sy'n cyfateb i gynnydd o 0.8 pwynt canran o gymharu â'r 10 mlynedd flaenorol. 

en-gb	The highest rate was in Neath Port Talbot (22.1 per cent), while the lowest was in Powys (11.2 per cent). 
cy-gb	Yng Nghastell-nedd Port Talbot y cofnodwyd y gyfradd uchaf (sef 22.1 y cant), ac ym Mhowys y cofnodwyd yr un isaf (sef 11.2 y cant). 

en-gb	Neath Port Talbot saw a 1.8 percentage point increase in eligibility compared to 2007/08, more than elsewhere in the region.
cy-gb	Yng Nghastell-nedd Port Talbot gwelwyd cynnydd o 1.8 pwynt canran yn nifer y disgyblion a oedd yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim yn 2007/08, sy'n fwy nag mewn rhannau eraill o'r rhanbarth.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Pupils aged 5-15 eligible for free school meals by local authority, region and year 
cy-gb	Disgyblion 5-15 oed sy'n gymwys i gael prydau ysgol am ddim yn ôl awdurdod lleol, rhanbarth a blwyddyn 

en-gb	Welsh Index of Multiple Deprivation
cy-gb	Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru

en-gb	The Welsh Index of Multiple Deprivation (WIMD)  is the Welsh Government’s official measure of relative deprivation for small areas in Wales. 
cy-gb	Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru (MALlC)  yw dull swyddogol Llywodraeth Cymru o fesur amddifadedd cymharol mewn ardaloedd bach. 

en-gb	It is designed to identify those small areas where there are the highest concentrations of several different types of deprivation. 
cy-gb	Ei nod yw dangos yr ardaloedd bach hynny lle mae'r crynodiadau uchaf o nifer o wahanol fathau o amddifadedd. 

en-gb	Deprivation is the lack of access to opportunities and resources which we might expect in our society. 
cy-gb	Amddifadedd yw diffyg mynediad at gyfleoedd ac adnoddau y gellid eu disgwyl o bosib yn ein cymdeithas. 

en-gb	This can be in terms of material goods or the ability of an individual to participate in the normal social life of the community. 
cy-gb	Gall hyn fod yn nhermau nwyddau materol neu allu unigolyn i gymryd rhan ym mywyd cymdeithasol arferol y gymuned. 

en-gb	 Welsh Index of Multiple Deprivation
cy-gb	Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru

en-gb	The Mid and South West Wales region contains 547 Lower Super Output Layers (LSOAs). 
cy-gb	Mae rhanbarth y Canolbarth a’r De-orllewin yn cynnwys 547 Ardal Gynnyrch Ehangach Haen Is. 

en-gb	This is 29 per cent of all the LSOAs within Wales. 
cy-gb	Mae hyn yn 29 y cant o'r holl Ardaloedd Cynnyrch Ehangach Haen Is yng Nghymru.

en-gb	Considering the 191 most deprived LSOAs across all of Wales in 2014 – i.e. the 10 per cent most deprived, 41 of them are within Mid and South West Wales. 
cy-gb	Wrth edrych ar yr 191 Ardal Gynnyrch Ehangach Haen Is ar draws Cymru yn 2014 - sef y 10 y cant mwyaf difreintiedig, mae 41 ohonynt yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru. 

en-gb	This is 7 per cent of all LSOAs within the region, and 21 per cent of the 10 per cent most deprived LSOAs across all of Wales.
cy-gb	Mae hwn yn cyfateb i 7 y cant o’r holl Ardaloedd Gynnyrch Ehangach Haen Is yn y rhanbarth, a 21 y cant o’r 10 y cant mwyaf difreintiedig ledled Cymru.

en-gb	Please note that WIMD is due to be updated in November 2019, including an online tool providing further statistical breakdowns by Welsh economic region.
cy-gb	Sylwch y bydd MALlC yn cael ei ddiweddaru ym mis Tachwedd 2019, gan gynnwys offeryn ar-lein i roi rhagor o fanylion ystadegol fesul rhanbarth economaidd.

en-gb	Enterprises
cy-gb	Busnesau

en-gb	In Mid and South West Wales, 93.3 per cent of businesses founded in 2012  survived their first year, and 46.0 per cent were still operating after five years. 
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, roedd 93.3 y cant o'r busnesau a sefydlwyd yn 2012  yn dal i fodoli ar ôl eu blwyddyn gyntaf, ac roedd 46.0 y cant yn dal i weithredu ar ôl pum mlynedd. 

en-gb	The highest business survival rate in the area for businesses founded in 2012 was in Ceredigion, but it was also the region where the lowest number of businesses were started. 
cy-gb	Yng Ngheredigion y cofnodwyd y gyfradd oroesi uchaf ar gyfer busnesau a sefydlwyd yn 2012, ond hwn hefyd oedd y rhanbarth lle y dechreuwyd y nifer leiaf o fusnesau. 

en-gb	Percentages have been calculated from published rounded figures.
cy-gb	Mae canrannau wedi'u cyfrifo ar sail ffigurau wedi'u talgrynnu a gyhoeddwyd.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	StatsCymru: 

en-gb	Business Survival Rates by area and survival year
cy-gb	Cyfradd goroesi busnesau yn ôl rhanbarth a blwyddyn y goroesiad

en-gb	Digital Infrastructure
cy-gb	Seilwaith Digidol

en-gb	Figure 25: 
cy-gb	Ffigur 25:

en-gb	Percentage of homes and businesses in Mid and South West Wales with superfast or ultrafast broadband availability, by local authority, September 2018
cy-gb	Canran y cartrefi a'r busnesau yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru a allai gael gwasanaeth band eang cyflym iawn neu wibgyswllt, yn ôl awdurdod lleol, Medi 2018

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Connected Nations Report, the Office of Communications
cy-gb	Adroddiad Cysylltu’r Gwledydd, y Swyddfa Gyfathrebu

en-gb	In Mid and South West Wales in September 2018, access to a superfast fixed broadband speed (30Mbit/s or higher) or an ultrafast fixed broadband speed (300 Mbit/s or higher)  was 89 per cent, ranging from 77 per cent in Powys to 98 per cent in Swansea.
cy-gb	Yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru ym mis Medi 2018, roedd cysylltiad band eang sefydlog cyflym iawn (30Mbit/e neu'n uwch) neu gysylltiad band eang sefydlog gwibgyswllt (300 Mbit/e neu'n uwch)  ar gael i 89 y cant o'r boblogaeth, yn amrywio o 77 y cant ym Mhowys i 98 y cant yn Abertawe.

en-gb	 Ofcom: 
cy-gb	 Y Swyddfa Gyfathrebu: 

en-gb	Connected Nations 2018
cy-gb	Cysylltu'r Gwledydd 2018

en-gb	In September 2018, 35 per cent of homes and businesses had access to an ultrafast fixed broadband speed (300Mbit/s or higher). 
cy-gb	Ym mis Medi 2018, roedd cysylltiad band eang sefydlog gwibgyswllt (300Mbit/e neu'n uwch) ar gael i 35 y cant o'r cartrefi a'r busnesau. 

en-gb	This was 14 percentage points lower than the UK rate of 49 per cent in September 2018. 
cy-gb	Roedd hyn 14 pwynt canran yn is na'r ffigur ar gyfer y DU, sef 49 y cant ym mis Medi 2018. 

en-gb	Access ranged from 5 per cent in Pembrokeshire, to 75 per cent in Swansea.
cy-gb	Roedd canran y cartrefi a'r busnesau oedd yn gallu cael gafael ar wasanaeth band eang cyflym iawn a gwibgyswllt yn amrywio o 5 y cant yn Sir Benfro i 75 y cant yn Abertawe. 

en-gb	8 per cent of homes and businesses across the region had access to full fibre services  in September 2018, this was higher than the UK and Wales averages. 
cy-gb	Roedd gwasanaethau ffeibr llawn  ar gael i 8 y cant o'r cartrefi a'r busnesau ledled y rhanbarth ym mis Medi 2018. Roedd y ffigur hwn yn uwch na chyfartaleddau'r DU a Chymru. 

en-gb	Full-fibre broadband uses fibre-optic cables to connect homes and businesses to the street cabinet, replacing copper connections. 
cy-gb	Mae band eang ffeibr llawn  yn defnyddio ceblau ffeibr optig i gysylltu cartrefi a busnesau â’r cabinet ar y stryd, yn lle cysylltiadau copr. 

en-gb	Full-fibre connections provide a better and more reliable service that can deliver speeds of up to one gigabit per second.
cy-gb	Mae cysylltiadau ffeibr optig yn darparu gwasanaeth gwell a mwy dibynadwy a all gynnig cyflymder hyd at un gigabit yr eiliad.

en-gb	 Ofcom: 
cy-gb	Y Swyddfa Gyfathrebu: 

en-gb	Building a full-fibre future
cy-gb	Creu dyfodol ffibr-llawn

en-gb	Figure 26: 
cy-gb	Ffigur 26:

en-gb	Percentage of homes and businesses in Mid and South West Wales not meeting the Universal Service Obligation, by local authority, September 2018
cy-gb	Canran y cartrefi a'r busnesau yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru nad oeddent yn bodloni gofynion y Rhwymedigaeth Gwasanaeth Cyffredinol, yn ôl awdurdod lleol, Medi 2018

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Connected Nations Report, the Office of Communications
cy-gb	Adroddiad Cysylltu’r Gwledydd, y Swyddfa Gyfathrebu

en-gb	Around 26,000 homes and businesses across the region, or 6 per cent, did not meet the Universal Service Obligation minimum in September 2018, meaning that they were unable to access a download speed of 10Mbit/s and an upload speed of 1Mbit/s. 
cy-gb	Nid oedd tua 26,000 o gartrefi a busnesau ledled y rhanbarth, neu 6 y cant, yn bodloni gofynion sylfaenol y Rhwymedigaeth Gwasanaeth Cyffredinol, ym mis Medi 2018, sy'n golygu nad oeddent yn gallu manteisio ar gyflymder lawrlwytho o 10Mbit/e na chyflymder lanlwytho o 1Mbit/e. 

en-gb	This proportion was above both the UK average (2 per cent) and the Wales average (3 per cent).
cy-gb	Roedd y gyfran hon uwchlaw cyfartaledd y DU (2 y cant) a Chymru (3 y cant).

en-gb	Figure 27: 
cy-gb	Ffigur 27:

en-gb	Percentage of homes and businesses in Mid and South West Wales with indoor 4G coverage from all four network providers, by local authority, September 2018
cy-gb	Canran y cartrefi a'r busnesau yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru a allai gael signal 4G dan do gan bob un o'r pedwar darparwr rhwydwaith, yn ôl awdurdod lleol, Medi 2018

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Connected Nations Report, the Office of Communications
cy-gb	Adroddiad Cysylltu’r Gwledydd, y Swyddfa Gyfathrebu

en-gb	Looking at 4G services, the percentage of homes and businesses in Mid and South West Wales that had indoor coverage from all four operators in September 2018 ranged from 48 per cent in Ceredigion to 74 per cent in Swansea. 
cy-gb	Gan edrych ar wasanaethau 4G, roedd canran y cartrefi a'r busnesau yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru oedd yn cael signal dan do gan bob un o'r pedwar gweithredwr ym mis Medi 2018 yn amrywio o 48 y cant yng Ngheredigon i 74 y cant yn Abertawe. 

en-gb	The UK average was 77 per cent and the Wales average was 69 per cent. 
cy-gb	Cyfartaledd y DU oedd 77 y cant a chyfartaledd Cymru oedd 69 y cant. 

en-gb	In terms of geographic coverage, 16 per cent of Ceredigion’s area was not covered by any operator, more than in any other local authority in the region. 
cy-gb	O ran cwmpas daearyddol, nid oedd 16 y cant o arwynebedd Ceredigion yn cael ei wasanaethu gan unrhyw weithredwr, sy'n fwy nag mewn unrhyw awdurdod lleol arall yn y rhanbarth. 

en-gb	However in Swansea, geographic area not covered was 1 per cent. 
cy-gb	Fodd bynnag, yn Abertawe, 1 y cant o'r ardal ddaearyddol oedd heb wasanaeth. 

en-gb	Figure 28: 
cy-gb	Ffigur 28:

en-gb	Percentage of homes and businesses in Mid and South West Wales with indoor voice call coverage from all four network providers, by local authority, September 2018
cy-gb	Canran y cartrefi a'r busnesau yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru oedd yn cael signal galwadau llais dan do gan bob un o'r pedwar darparwr rhwydwaith, yn ôl awdurdod lleol, Medi 2018

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Connected Nations Report, the Office of Communications
cy-gb	Adroddiad Cysylltu’r Gwledydd, y Swyddfa Gyfathrebu

en-gb	For telephone call services in Mid and South West Wales, the percentage of homes and businesses with indoor coverage from all four operators in September 2018, ranged from 69 per cent in Ceredigion to 94 per cent in Neath Port Talbot. 
cy-gb	Ar gyfer gwasanaethau galwadau ffôn yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, roedd canran y cartrefi a'r busnesau a oedd yn cael signal dan do gan bob un o'r pedwar gweithredwr ym mis Medi 2018 yn amrywio o 69 y cant yng Ngheredigion i 94 y cant yng Nghastell-nedd Port Talbot. 

en-gb	In half of local authorities in the region (Pembrokeshire, Swansea and Neath Port Talbot), the percentage of Mid and South West Wales’ geographic area not covered by any operator was 1 per cent or lower, though in Ceredigion this was 9 per cent. 
cy-gb	Yn hanner yr awdurdodau lleol yn y rhanbarth (Sir Benfro, Abertawe a Chastell-nedd Port Talbot), canran ardal ddaearyddol Canolbarth a De-orllewin Cymru nad oedd yn cael ei wasanaethu gan unrhyw weithredwr oedd 1 y cant neu'n is, er mai 9 y cant oedd y ganran yng Ngheredigion. 

en-gb	Housing
cy-gb	Tai

en-gb	Figure 29: 
cy-gb	Ffigur 29:

en-gb	Dwelling stock estimates in Mid and South West Wales over time (all tenures)
cy-gb	Amcangyfrifon o'r stoc anheddau yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru dros amser (pob deiliadaeth)

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Dwelling Stock Estimates, Welsh Government
cy-gb	Amcangyfrifon Stoc Annedd, Llywodraeth Cymru 

en-gb	The total number of dwellings  in Mid and South West Wales continues to grow steadily with an estimated 426,000 dwellings at 31 March 2017. 
cy-gb	Mae cyfanswm yr anheddau  yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru yn parhau i gynyddu'n raddol ac amcangyfrifir bod 426,000 o anheddau ar 31 Mawrth 2017. 

en-gb	This represents an increase of 6 per cent over the last 10 years. 
cy-gb	Mae hyn yn cyfateb i gynnydd o 6 y cant dros y 10 mlynedd diwethaf. 

en-gb	Swansea was the local authority with the highest number of dwellings (111,300), and Ceredigion had the lowest number (35,300). 
cy-gb	Abertawe oedd yr awdurdod lleol â'r nifer fwyaf o anheddau (111,300), a Cheredigion oedd â'r nifer leiaf (35,300). 

en-gb	14 per cent of all dwellings across the region were privately rented, and 70 per cent were owner occupied, 1 percentage point lower than 5 years previously. 
cy-gb	Roedd 14 y cant o'r holl anheddau ledled y rhanbarth yn cael eu rhentu'n breifat ac roedd 70 y cant yn eiddo i berchen-feddianwyr, sy'n cyfateb i ostyngiad o 1 pwynt canran o gymharu â 5 mlynedd ynghynt. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsWales: 

en-gb	Dwelling stock estimates by local authority and tenure
cy-gb	Amcangyfrifon o'r stoc anheddau yn ôl awdurdod lleol a deiliadaeth 

en-gb	Figure 30: 
cy-gb	Ffigur 30:

en-gb	Number of new flats and houses in Mid and South West Wales completed over tim
cy-gb	Nifer y fflatiau a'r cartrefi newydd a gwblhawyd yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru dros amser

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	New house building data collection, Welsh Government
cy-gb	Casgliad data: adeiladu tai newydd, Llywodraeth Cymru

en-gb	Figure 31: 
cy-gb	Ffigur 31:

en-gb	Number of new dwellings completed in Mid and South West Wales over time, by tenure
cy-gb	Nifer yr anheddau newydd a gwblhawyd yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru dros amser, yn ôl deiliadaeth

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	New house building data collection, Welsh Government
cy-gb	Casglu data: adeiladu tai newydd, Llywodraeth Cymru

en-gb	 The figures provided by local authorities and the National House-Building Council (NHBC) are from records kept for building control purposes. 
cy-gb	Daw'r ffigurau a ddarparwyd gan awdurdodau lleol a'r Cyngor Cenedlaethol Adeiladu Tai o gofnodion a gedwir at ddibenion rheoli adeiladu. 

en-gb	It is sometimes difficult for building control officers to identify whether a dwelling is being built for a Registered Social Landlord (RSL) or for a private developer, which may lead to an under-count of RSL new house building and an over-count for the private sector.
cy-gb	Weithiau, mae'n anodd i swyddogion rheoli adeiladu nodi a yw annedd yn cael ei hadeiladu ar gyfer Landlord Cymdeithasol Cofrestredig neu ddatblygwr preifat, a all arwain at dangyfrif nifer y tai newydd sy'n cael eu hadeiladu ar gyfer Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig a gorgyfrif nifer y tai ar gyfer y sector preifat.

en-gb	1,599 new dwellings  were completed across Mid and South West Wales over the 2017-2018 period. 
cy-gb	Cwblhawyd 1,599 o anheddau newydd  ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru dros y cyfnod 2017 i 2018. 

en-gb	This is 33 per cent fewer than ten years previously and 42 per cent fewer than 20 years previously. 
cy-gb	Mae'r ffigur hwn 33 y cant yn llai na 10 mlynedd ynghynt a 42 y cant yn llai nag 20 mlynedd ynghynt. 

en-gb	The highest number of new dwellings completed in the 2017-2018 period was in Carmarthenshire (529, or 33 per cent) and the lowest was in Neath Port Talbot (115, or 7 per cent).
cy-gb	Yn Sir Gaerfyrddin y cwblhawyd y nifer fwyaf o anheddau newydd dros y cyfnod 2017 i 2018 (sef 529, neu 33 y cant) ac yng Nghastell-nedd Port Talbot y cwblhawyd y nifer leiaf o anheddau (sef 115, neu 7 y cant).

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	New dwellings completed by area, dwelling type and number of bedrooms 
cy-gb	Anheddau newydd a gwblhawyd yn ôl ardal, y math o amnedd a nifer yr ystafelloedd gwely 

en-gb	Data from the UK House Price Index , shows that in Mid and South West Wales in September 2018, average house prices ranged from £118,400 in Neath Port Talbot to £191,100 in Powys. 
cy-gb	Dengys data o Fynegai Prisiau Tai'r DU , , yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru ym mis Medi 2018, fod prisiau tai cyfartalog yn amrywio o £118,400 yng Nghastell-nedd Port Talbot i £191,100 ym Mhowys. 

en-gb	Between September 2008 and September 2018, Powys was also the local authority that saw the greatest increase in house prices, rising by £25,500 (or 15.4 per cent) while Pembrokeshire saw the smallest increase, at £400 (or 0.2 per cent). 
cy-gb	Rhwng mis Medi 2008 a mis Medi 2018, Powys hefyd oedd yr awdurdod lleol a welodd y cynnydd mwyaf mewn prisiau tai, a gododd £25,500 (neu 15.4 y cant) tra mai Sir Benfro a gofnododd y cynnydd lleiaf, sef £400 (neu 0.2 y cant). 

en-gb	This was also the smallest increase in average house prices of any Welsh local authority.
cy-gb	Hwn hefyd oedd y cynnydd lleiaf mewn prisiau tai cyfartalog a gofnodwyd mewn unrhyw awdurdod lleol yng Nghymru.

en-gb	 Land Registry: 
cy-gb	 Cofrestrfa Tir EM: 

en-gb	UK House Price Index
cy-gb	Mynegai Prisiau Tai'r DU (Saesneg yn unig)

en-gb	 Data correct as of the December 2018 publication of the UK House Price Index (UK HPI).  
cy-gb	 Roedd y data yn gywir adeg cyhoeddi Mynegai Prisiau Tai'r DU ym mis Rhagfyr 2018.  

en-gb	The UK HPI is a mix-adjusted index, which mean it is weighted to reflect the actual mix of properties sold in the previous year. 
cy-gb	Mae Mynegai Prisiau Tai'r DU yn fynegai wedi'i addasu yn ôl y cymysgedd, sy'n golygu ei fod wedi'i bwysoli er mwyn adlewyrchu'r cymysgedd gwirioneddol o eiddo a werthwyd yn y flwyddyn flaenorol. 

en-gb	The UK HPI is published monthly. 
cy-gb	Cyhoeddir Mynegai Prisiau Tai'r DU bob mis. 

en-gb	All figures in the UK HPI are liable to revisions for up to 12 months.
cy-gb	Mae'r holl ffigurau ym Mynegai Prisiau Tai'r DU yn agored i'w diwygio am hyd at 12 mis.

en-gb	Figure 32: 
cy-gb	Figure 32: 

en-gb	Average annual estimates of additional housing need, Mid and South West Wales
cy-gb	Cyfartaledd amcangyfrifon blynyddol o'r angen am dai ychwanegol (Canolbarth a De-orllewin Cymru)

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Estimates of housing need in Wales at a national and regional level (2018-based)
cy-gb	Amcangyfrifon o’r angen am dai ar lefel cenedlaethol a rhanbarthol (ar sail data 2018)

en-gb	Estimates of housing need  show that for the first 5-year period (2018/19-2022/23), between 1,600 and 2,500 additional housing units are required annually in Mid and South West Wales (with a central estimate  of 2,000). 
cy-gb	Dengys amcangyfrifon o'r angen am dai , ar gyfer y pum mlynedd gyntaf (2018/19-2022/23), fod angen rhwng 1,600 a 2,500 o unedau tai ychwanegol yn flynyddol yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru (gydag amcangyfrif canolog o 2,000). 

en-gb	For the third period (2028/29-2032/33), the central estimate falls to 1,000 and by the mid to late 2030s (2033/34-2037/38) is less than 400. 
cy-gb	Yn ystod y trydydd cyfnod (2028/29-2032/33), mae’r amcangyfrif canolog yn syrthio i 1,000 ac o ganol yr 2030au i’w diwedd (2033/34-2037/38) yr amcangyfrif canolog yw llai na 400 o unedau tai ychwanegol. 

en-gb	This reflects a slowdown in the projected household growth from the 2014-based household projections.  
cy-gb	Mae hyn yn adlewyrchu arafu yn yr amcanestyniadau twf aelwydydd o amcanestyniadau seiliedig ar ffigurau 2014. 

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Housing need and demand (2018-based)
cy-gb	Angen a'r galw am dai (sail-2018)

en-gb	Please note that housing need estimates by tenure (market and affordable) at the regional level will shortly be published on our website .
cy-gb	Noder y bydd amcangyfrifon o'r angen am dai yn ôl deiliadaeth (tai'r farchnad a thai fforddiadwy) ar lefel ranbarthol yn cael eu cyhoeddi'n fuan ar ein gwefan .

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Housing need and demand
cy-gb	Angen a'r galw am dai

en-gb	2014-based household projections  show that by 2028, there could be around 144,000 one-person households in Mid and South West Wales, a 10 per cent increase on the projected level for 2018. 
cy-gb	Dengys amcanestyniadau aelwydydd seiliedig ar 2014 , erbyn 2028, y gallai fod tua 144,000 o aelwydydd un person yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, sef cynnydd o 10 y cant o gymharu â'r lefel ragamcanol ar gyfer 2018. 

en-gb	By 2039, the projected number is around 154,000, of which almost a third (32 per cent) would be in Swansea. 
cy-gb	Erbyn 2039, y nifer ragamcanol yw tua 154,000, y byddai bron i draean ohonynt (32 y cant) yn Abertawe. 

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Household projections by local authority, household type and year 
cy-gb	Amcanestyniadau aelwydydd ar gyfer awdurdod lleol, math o aelwyd a blwyddyn

en-gb	The projected average household size by 2028, ranges from 2.11 in Powys to 2.23 in Neath Port Talbot. 
cy-gb	Mae maint cyfartalog rhagamcanol aelwyd erbyn 2028, yn amrywio o 2.11 ym Mhowys i 2.23 yng Nghastell-nedd Port Talbot. 

en-gb	It should be noted that these data are projections based on past trends, and should not be used as forecasts.
cy-gb	Dylid nodi bod y data hyn yn amcanestyniadau sy'n seiliedig ar dueddiadau yn y gorffennol ac ni ddylid eu defnyddio fel rhagolygon.

en-gb	Local authorities estimated  that 68 persons were sleeping rough across Mid and South West Wales in the 2 weeks between 16 th  and 29 th  October 2017. 
cy-gb	Amcangyfrifodd yr awdurdodau lleol  fod 68 o bobl yn cysgu ar y stryd ledled Canolbarth a De-orllewin Cymru yn y pythefnos rhwng 16 a 29 Hydref 2017. 

en-gb	This is an increase of two-thirds (27 persons) compared with the exercise carried out in October 2016, though the increase may have been influenced by a number of factors, including improved mechanisms for identifying rough sleepers in some local authorities. 
cy-gb	Mae hyn yn gynnydd o ddwy ran o dair (27 o bobl) o gymharu â'r ymarfer a gynhaliwyd ym mis Hydref 2016, er ei bod yn bosibl bod sawl ffactor wedi dylanwadu ar y cynnydd, gan gynnwys gwell systemau ar gyfer nodi pobl sy'n cysgu ar y stryd mewn rhai awdurdodau lleol. 

en-gb	Over a third (38 per cent) of persons sleeping rough across the region were located in Swansea, though it was Neath Port Talbot that saw the greatest increase (9 persons) compared with the exercise carried out in October 2016.
cy-gb	Roedd mwy nag un o bob tri unigolyn (38 y cant) a oedd yn cysgu ar y stryd ledled y rhanbarth wedi'u lleoli yn Abertawe, er mai yng Nghastell-nedd Port Talbot y gwelwyd y cynnydd mwyaf (9 unigolyn) o gymharu â'r ymarfer a gynhaliwyd ym mis Hydref 2016.

en-gb	 StatsWales: 
cy-gb	 StatsCymru: 

en-gb	Rough Sleepers by local authority
cy-gb	Pobl sy'n Cysgu ar y Stryd yn ôl ardal awdurdod lleol 

en-gb	Culture & Heritage
cy-gb	Diwylliant a Threftadaeth

en-gb	Figure 33: 
cy-gb	Ffigur 32:

en-gb	World Heritage Sites & Listed Buildings in Mid and South West Wales
cy-gb	Safleoedd Treftadaeth y Byd ac Adeiladau Rhestredig yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Cadw
cy-gb	Cadw

en-gb	Mid and South West Wales received 39 million Tourism Day Visits (TDVs)  in 2017, resulting in a total expenditure of £1.3 billion. 
cy-gb	Cafodd Canolbarth a De-orllewin Cymru 39 miliwn o Ymweliadau Dydd gan Dwristiaid  yn 2017, a arweinodd at gyfanswm gwariant o £1.3 biliwn. 

en-gb	TDVs in the region were most likely to be to small towns, villages or the countryside, more so than in the other Welsh regions.
cy-gb	Roedd ymweliadau dydd gan dwristiaid yn y rhanbarth yn fwyaf tebygol o fod â threfi bach, pentrefi neu gefn gwlad, yn fwy nag yn rhanbarthau eraill Cymru.

en-gb	 Great Britain Day Visits Survey (2017)
cy-gb	 Arolwg Ymweliadau Undydd Prydain Fawr (2017)

en-gb	The Wales Accommodation Occupancy Survey  shows that Mid and South West Wales had the lowest hotel room occupancy  rate of the Welsh regions in 2017.
cy-gb	Dengys Arolwg Deiliadaeth Llety Twristiaeth Cymru , mai Canolbarth a De-orllewin Cymru oedd â'r gyfradd isaf ar gyfer defnydd ystafelloedd mewn gwestai  o blith rhanbarthau Cymru yn 2017.

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Wales tourism accommodation occupancy surveys (2017)
cy-gb	Arolygon deiliadaeth llety twristiaeth Cymru (2017)

en-gb	 Room occupancy is the number of bedrooms occupied over a given period as a proportion of total available bedrooms.
cy-gb	Y gyfradd defnydd ystafelloedd yw nifer yr ystafelloedd gwely a ddefnyddir dros gyfnod penodol fel cyfran o gyfanswm yr ystafelloedd gwely sydd ar gael.

en-gb	When considering the number of visits to tourist attractions in Wales  in 2017, 2 of the top 10 paid attractions were in Mid and South West Wales: 
cy-gb	Wrth ystyried nifer yr ymweliadau at atyniadau twristiaeth yng Nghymru  yn 2017, roedd 2 o'r 10 atyniad mwyaf poblogaidd â thâl mynediad yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, sef: 

en-gb	LC Waterpark & Leisure Complex, and Folly Farm. 
cy-gb	Parc Dŵr a Chanolfan Hamdden LC a Folly Farm. 

en-gb	These were also the top 2 in the country. 
cy-gb	Y rhain oedd y ddau atyniad mwyaf poblogaidd yn y wlad hefyd. 

en-gb	Over the same period, 2 of the top 10 free attractions in Wales in 2017 were in Mid and South West Wales; Pembrey Country Park and St David’s Cathedral.
cy-gb	Dros yr un cyfnod, roedd 2 o'r 10 atyniad mwyaf poblogaidd sydd am ddim yng Nghymru yn 2017 yng Nghanolbarth a De-orllewin Cymru, sef: Parc Gwledig Pen-bre ac Eglwys Gadeiriol Tyddewi.

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru: 

en-gb	Visits to tourist attractions
cy-gb	Ymweliadau ag atyniadau twristiaeth

en-gb	Key quality information 
cy-gb	Gwybodaeth allweddol am ansawdd

en-gb	Relevance
cy-gb	Perthnasedd

en-gb	This publication is a compendium of key statistics on nine different topics. 
cy-gb	Mae'r cyhoeddiad hwn yn gompendiwm o ystadegau allweddol ar naw pwnc gwahanol. 

en-gb	As such, it brings together data that is already in the public domain at different geographical levels (e.g. Wales, local authority level). 
cy-gb	Felly, mae'n dwyn ynghyd ddata sydd eisoes wedi'u cyhoeddi ar wahanol lefelau daearyddol (e.e. Cymru, lefel awdurdod lleol). 

en-gb	Where possible and appropriate, data has been made available at regional level to offer further context on regional differences that may exist in Wales. 
cy-gb	Lle y bo'n bosibl ac yn briodol, darparwyd data ar lefel ranbarthol er mwyn rhoi rhagor o gyd-destun ynglŷn â gwahaniaethau rhanbarthol a allai fodoli yng Nghymru. 

en-gb	More information on specific data sources can be found within the individual releases, referenced in the footnotes. 
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am ffynonellau data penodol yn y datganiadau unigol, y cyfeirir atynt yn y troednodiadau. 

en-gb	This publication was initially prepared to support policy teams in Welsh Government in preparing and drafting the new National Development Framework . 
cy-gb	Lluniwyd y cyhoeddiad hwn i ddechrau er mwyn helpu timau polisi cymorth o fewn Llywodraeth Cymru i baratoi a drafftio'r Fframwaith Datblygu Cenedlaethol . 

en-gb	However, we anticipate that the scope of the usefulness of this publication is further-reaching. 
cy-gb	Fodd bynnag, rhagwelwn y bydd cyhoeddiad hwn, oherwydd ei gwmpas, yn ddefnyddiol i eraill. 

en-gb	It is anticipated that this publication will be used by Welsh Government, local authorities, other public bodies with a regional interest, and the general public, to (i) gain an overview of data collected for Wales and its local authorities and regions on each of the subject areas and (ii) understand differences that may exist between the Welsh regions. 
cy-gb	Rhagwelir y caiff y cyhoeddiad hwn ei ddefnyddio gan Lywodraeth Cymru, awdurdodau lleol, cyrff cyhoeddus eraill â diddordeb rhanbarthol a'r cyhoedd, er mwyn (i) cael trosolwg o'r data a gesglir ar gyfer Cymru a'i hawdurdodau lleol a'i rhanbarthau ar bob un o'r pynciau a (ii) deall gwahaniaethau a allai fodoli rhwng rhanbarthau Cymru. 

en-gb	Users with a specific interest in one or more of the topics in this report can find a wider range of statistics and data on StatsWales .
cy-gb	Gall defnyddwyr â diddordeb arbennig mewn un neu fwy o'r pynciau yn yr adroddiad hwn weld amrywiaeth ehangach o ystadegau a data ar StatsCymru .

en-gb	 Welsh Government: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru: 

en-gb	National Development Framework
cy-gb	Fframwaith Datblygu Cenedlaethol Cymru 

en-gb	 StatsWales website
cy-gb	 Gwefan StatsCymru

en-gb	Accuracy
cy-gb	Cywirdeb

en-gb	The statistics included within this release are taken from official statistics sources, though not all of these have been classified as National Statistics. 
cy-gb	Daw'r ystadegau a geir yn y datganiad hwn o ffynonellau ystadegau swyddogol, er nad ydynt i gyd wedi cael eu dosbarthu'n Ystadegau Cenedlaethol. 

en-gb	More information about official statistics and National Statistics can be found on the UK Statistics Authority website .  
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am ystadegau swyddogol ac Ystadegau Gwladol ar wefan Awdurdod Ystadegau'r DU .  

en-gb	Information about the quality of each of the data sources used can be found within the individual releases, referenced in the footnotes, or within the quality reports that accompany these releases. 
cy-gb	Ceir gwybodaeth am ansawdd pob un o'r ffynonellau data a ddefnyddiwyd yn y datganiadau unigol, y cyfeirir atynt yn y troednodiadau, neu yn yr adroddiadau ansawdd sy'n ategu'r datganiadau hyn. 

en-gb	 UK Statistics Authority: types of official statistics
cy-gb	 Awdurdod Ystadegau'r Deyrnas Unedig: mathau o ystadegau swyddogol (Saesneg yn unig)

en-gb	Due to the high number of sources included in this publication and the time taken to compile it, more recent data has been published for some sources.  
cy-gb	Oherwydd y nifer fawr o ffynonellau sydd wedi'u cynnwys yn y cyhoeddiad hwn a'r amser a gymerwyd i'w lunio, mae data mwy diweddar wedi'u cyhoeddi ar gyfer rhai ffynonellau. 

en-gb	This data was known to be the most recently available as at 11/01/2019, though revisions made to data sources, such as the Annual Population Survey (APS) and the Wales tourism performance: 
cy-gb	Y data hyn oedd y diweddaraf ar gael ar 11/01/2019, er bod diwygiadau wedi'u gwneud i ffynonellau data, fel yr Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth a pherfformiad twristiaeth Cymru. 

en-gb	January to June 2018 release have been accounted for. 
cy-gb	Mae datganiadau mis Ionawr i fis Mehefin 2018 wedi'u hystyried. 

en-gb	Current data is accessible through the links to sources included in the footnotes.
cy-gb	Mae data cyfredol ar gael drwy ddilyn y dolenni i ffynonellau sydd wedi'u cynnwys yn y troednodiadau.

en-gb	We do not intend to regularly update this report. 
cy-gb	Ni fwriadwn ddiweddaru'r adroddiad hwn yn rheolaidd. 

en-gb	However, in future, data will be made available on StatsWales and in dashboards, and will be updated as new data is published, ensuring that users are always provided with the latest data.
cy-gb	Fodd bynnag, yn y dyfodol, bydd data ar gael ar StatsCymru ac mewn dangosfyrddau, a chânt eu diweddaru wrth i ddata newydd gael eu cyhoeddi, gan sicrhau bod defnyddwyr bob amser yn cael y data diweddaraf.

en-gb	Timeliness and punctuality
cy-gb	Amseroldeb a phrydlondeb

en-gb	This publication has been prepared to fit in with the timing of the drafting and publication of the National Development Framework. 
cy-gb	Lluniwyd y cyhoeddiad hwn i gyd-fynd â'r broses o ddrafftio a chyhoeddi'r Fframwaith Datblygu Cenedlaethol. 

en-gb	Due to the high number of sources included in this publication and the time taken to compile it, more recent data has been published for some sources.  
cy-gb	Oherwydd y nifer fawr o ffynonellau sydd wedi'u cynnwys yn y cyhoeddiad hwn a'r amser a gymerwyd i'w lunio, mae data mwy diweddar wedi'u cyhoeddi ar gyfer rhai ffynonellau. 

en-gb	This data was known to be the most recently available as at 11/01/2019.
cy-gb	Y data hyn oedd y diweddaraf ar gael ar 11/01/2019.

en-gb	Accessibility and clarity
cy-gb	Hygyrchedd ac eglurder

en-gb	Users may access all data included in this release using the links included in the footnotes. 
cy-gb	Gall defnyddwyr weld yr holl ddata a geir yn y datganiad hwn drwy ddilyn y dolenni a nodir yn y troednodiadau. 

en-gb	The majority of the data underlying the report, including much more detailed breakdowns, are available on StatsWales and through the StatsWales open data services. 
cy-gb	Mae'r mwyafrif o'r data sy'n sail i'r adroddiad hwn, gan gynnwys dadansoddiadau llawer mwy manwl, ar gael ar StatsCymru a thrwy wasanaethau data agored StatsCymru. 

en-gb	Quality information and metadata for each of these sources is also available through these links.
cy-gb	Mae gwybodaeth am ansawdd a metadata ar gyfer pob un o'r ffynonellau hyn hefyd ar gael drwy ddilyn y dolenni hyn.

en-gb	This publication is currently available in printable PDF format, but in future, data will be made available as interactive online reports to maximise impact and efficiency using the Welsh Government open data services.
cy-gb	Mae'r cyhoeddiad hwn ar gael ar hyn o bryd mewn fformat PDF y gellir ei argraffu, ond yn y dyfodol, cyhoeddir data fel adroddiadau ar-lein rhyngweithiol er mwyn sicrhau'r lefel uchaf posibl o effaith ac effeithlonrwydd gan ddefnyddio gwasanaethau data agored Llywodraeth Cymru.

en-gb	Comparability and coherence
cy-gb	Cymaroldeb a chydlyniaeth

en-gb	Where different datasets have been used to discuss the same topic (for example in the section on statistics relating to the Welsh language), an explanation is offered as to the strengths and limitations of each of the sources, and the coherence between them, with further information provided in the sources and links. 
cy-gb	Lle mae setiau data gwahanol wedi'u defnyddio i drafod yr un pwnc (er enghraifft yn yr adran ar ystadegau sy'n ymwneud â'r Gymraeg), rhoddir esboniad o gryfderau a chyfyngiadau pob un o'r ffynonellau hyn, a'r gydlyniaeth rhyngddynt, gyda rhagor o wybodaeth yn cael ei darparu yn y ffynonellau a'r dolenni. 

en-gb	Where possible, National Statistics have been used to ensure the data is of high quality and is consistent with statistics on the topics that may be used or other purposes. 
cy-gb	Lle y bo'n bosibl, mae Ystadegau Gwladol wedi'u defnyddio er mwyn sicrhau bod y data o ansawdd uchel a'u bod yn gyson ag ystadegau ar y pynciau a allai gael eu defnyddio at ddibenion eraill. 

en-gb	Further information on the comparability and coherence of each of the sources is available in the sources linked in the footnotes. 
cy-gb	Ceir rhagor o wybodaeth am gymharedd a chydlyniaeth pob un o'r ffynonellau yn y ffynonellau y mae dolenni iddynt wedi'u nodi yn y troednodiadau. 

en-gb	Well-being of Future Generations Act (WFG)
cy-gb	Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (LlCD)

en-gb	The Well-being of Future Generations Act 2015 is about improving the social, economic, environmental and cultural well-being of Wales. 
cy-gb	Hanfod Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 2015 yw gwella llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru. 

en-gb	The Act puts in place seven well-being goals for Wales. 
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn sefydlu saith nod llesiant i Gymru 

en-gb	These are for a more equal, prosperous, resilient, healthier and globally responsible Wales, with cohesive communities and a vibrant culture and thriving Welsh language. 
cy-gb	sef Cymru fwy cyfartal, llewyrchus, cydnerth, iach a chyfrifol ar lefel fyd-eang, gyda chymunedau cydlynol a diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn  ffynnu. 

en-gb	Under section (10)(1) of the Act, the Welsh Ministers must (a) publish indicators (“national indicators”) that must be applied for the purpose of measuring progress towards the achievement of the Well-being goals, and (b) lay a copy of the national indicators before the National Assembly. 
cy-gb	O dan adran (10)(1) o’r Ddeddf, rhaid i Weinidogion Cymru (a) gyhoeddi dangosyddion (“dangosyddion cenedlaethol” sy’n gorfod cael eu cymhwyso at ddibenion mesur cynnydd tuag at gyflawni’r nodau llesiant, a (b) gosod copi o’r dangosyddion cenedlaethol gerbron y Cynulliad Cenedlaethol. 

en-gb	Information on the indicators, along with narratives for each of the well-being goals and associated technical information is available in the Well-being of Wales report.
cy-gb	Mae gwybodaeth am y dangosyddion, ynghyd â naratif ar gyfer pob un o'r nodau llesiant a'r wybodaeth dechnegol gysylltiedig ar gael yn adroddiad Llesiant Cymru.

en-gb	The statistics included in this release could also provide supporting narrative to the national indicators and be used by public services boards in relation to their local well-being assessments and local well-being plans.
cy-gb	Gallai’r ystadegau a ddefnyddir yn y datganiad hwn ategu’r dangosyddion cenedlaethol a chael eu defnyddio gan fyrddau gwasanaethau lleol mewn perthynas â’u hasesiadau llesiant a’u cynlluniau llesiant lleol . 

en-gb	The document is available at: 
cy-gb	Mae'r ddogfen ar gael yn: 

en-gb	https://gov.wales/summary-statistics-economic-regions-2019
cy-gb	https://llyw.cymru/ystadegau-cryno-ar-gyfer-rhanbarthau-economegol-2019

en-gb	Other related links
cy-gb	Dolenni cysylltiedig eraill

en-gb	National Development Framework
cy-gb	Fframwaith Datblygu Cenedlaethol

en-gb	Next update
cy-gb	Diweddariad nesaf

en-gb	This publication is a one-off release and will not be updated. 
cy-gb	Mae'r cyhoeddiad hwn yn ddatganiad untro ac ni chaiff ei ddiweddaru. 

en-gb	However, future data will be made available in dashboard format and will be updated as new data becomes available.
cy-gb	Fodd bynnag, darperir data yn y dyfodol mewn fformat dangosfwrdd a chânt eu diweddaru wrth i ddata newydd ddod ar gael.

en-gb	We want your feedback
cy-gb	Hoffem gael eich adborth

en-gb	We welcome any feedback on any aspect of these statistics which can be provided by email to Stats.Info.desk@gov.wales.
cy-gb	Rydym yn croesawu unrhyw adborth am unrhyw agwedd ar yr ystadegau hyn. Anfonwch e-bost at desg.ystadegau@llyw.cymru.

en-gb	Open Government Licence
cy-gb	Trwydded Llywodraeth Agored

en-gb	All content is available under the Open Government Licence v3.0, except where otherwise stated. 
cy-gb	Mae'r holl gynnwys ar gael o dan y Drwydded Llywodraeth Agored v3.0 oni nodir fel arall. 