en-gb	The next step is to explore existing systems, in particular the BASTA 31 (Guidance to Sustainable Construction Materials) system developed in Sweden, with the potential to develop a similar system for use in Wales. 
cy-gb	Y cam nesaf yw archwilio systemau presennol, yn enwedig system BASTA 31 (Arweiniad ar Ddeunyddiau Adeiladu Cynaliadwy) a ddatblygwyd yn Sweden, gyda'r posibilrwydd o ddatblygu system debyg i'w defnyddio yng Nghymru. 

en-gb	In addition, there will be opportunities to have a greater influence on manufacturers of construction products via the EU Construction Products Regulation, which took effect from 1 July 2013.
cy-gb	Yn ogystal, bydd cyfleoedd i gael mwy o ddylanwad ar weithgynhyrchwyr cynnyrch adeiladu drwy Reoliadau Cynhyrchion Adeiladu yr UE, a ddaeth i rym ar 1 Gorffennaf 2013.

en-gb	Design solutions for construction products
cy-gb	Atebion dylunio ar gyfer cynnyrch adeiladu

en-gb	The Welsh Government will investigate options for working with construction product manufacturers to identify ecodesign solutions to issues of production inefficiencies, generation of legacy waste and recyclability. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn ymchwilio i opsiynau ar gyfer gweithio gyda gweithgynhyrchwyr cynnyrch adeiladu i nodi atebion ecoddylunio i broblemau aneffeithlonrwydd cynhyrchu, cynhyrchu gwastraff etifeddol ac ailgylchadwyedd. 

en-gb	This could include (amongst other things), focusing on the promotion and development of MMC as well as simpler solutions such as the use of standardised sizes for materials to help reduce the amount of off-cuts produced on site.
cy-gb	Gallai hyn gynnwys (ymhlith pethau eraill) canolbwyntio ar hyrwyddo a datblygu Dulliau Modern o Adeiladu yn ogystal ag atebion symlach megis defnyddio meintiau safonol ar gyfer deunyddiau i helpu i leihau swm yr alldoriadau a gynhyrchir ar y safle.

en-gb	 Damage to construction products in transit
cy-gb	 Difrod i gynnyrch adeiladu sy'n cael eu cludo

en-gb	It is estimated that on average, between 5 and 15 per cent of materials ordered for a construction project will be ‘wasted’ due to damage retained during transport or incorrect storage etc. 
cy-gb	Amcangyfrifir ar gyfartaledd y bydd rhwng 5 a 15 y cant o ddeunyddiau a archebir ar gyfer prosiect adeiladu yn cael ei ‘wastraffu’ yn sgil difrod wrth eu cludo neu eu storio'n anghywir ac ati. 

en-gb	This leads to over-ordering by the construction company. 
cy-gb	Mae hyn yn arwain at y cwmni adeiladu yn archebu gormod. 

en-gb	Effort will be put into packaging and transport solutions which minimise damage, and the construction industry will be encouraged and provided with clear guidance by CEW on the correct storage of materials on site.
cy-gb	Bydd ymdrech i ddod o hyd i atebion deunydd pacio a thrafnidiaeth sy'n sicrhau cyn lleied o ddifrod â phosibl, ac anogir y diwydiant adeiladu a rhoddir canllawiau clir iddynt gan Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru ynghylch y ffordd gywir o storio deunyddiau ar y safle.

en-gb	Education and guidance
cy-gb	Addysg a chyfarwyddyd

en-gb	Increasing awareness about waste prevention within the sector is a fundamental step in assisting to meet the waste prevention targets. 
cy-gb	Mae cynyddu ymwybyddiaeth am atal gwastraff yn y sector yn gam hollbwysig o ran cynorthwyo i gyflawni targedau atal gwastraff. 

en-gb	We are improving awareness through the development, with partners, of a number of guidance documents, including but not limited to guidance for manufacturers to ensure their product is handled appropriately to reduce the risk of damage/waste.
cy-gb	Rydym yn gwella ymwybyddiaeth drwy ddatblygu, gyda phartneriaid, nifer o ddogfennau arweiniad, gan gynnwys ond heb eu cyfyngu i arweiniad i weithgynhyrchwyr i sicrhau bod eu cynnyrch yn cael ei drin yn briodol i leihau'r risg o ddifrod/gwastraff.

en-gb	31 http://www.bastaonline.se/english/bastaonline/aboutbasta.4.386979f513a1a34373978f.html
cy-gb	31 http://www.bastaonline.se/english/bastaonline/aboutbasta.4.386979f513a1a34373978f.html

en-gb	50
cy-gb	50

en-gb	 Over-ordering by builders
cy-gb	 Adeiladwyr yn archebu gormod

en-gb	This issue may be solved in part by addressing damage issues, but there should also be a re-focus on ordering. 
cy-gb	Gellir datrys y mater hwn yn rhannol drwy fynd i'r afael â materion difrod, ond dylid hefyd edrych o'r newydd ar archebu. 

en-gb	There are ordering mechanisms which optimise productivity whilst avoiding waste. 
cy-gb	Ceir dulliau archebu sy'n sicrhau'r cynhyrchiant mwyaf posibl ac osgoi gwastraff ar yr un pryd. 

en-gb	These will be promoted for use by construction companies. 
cy-gb	Bydd y rhain yn cael eu hyrwyddo i'w defnyddio gan gwmnïau adeiladu. 

en-gb	Time pressure is often quoted as a reason to over- order; 
cy-gb	Mae pwysau amser yn aml yn cael ei ddyfynnu fel rheswm dros archebu gormod; 

en-gb	there is often no time within the schedule to wait for additional materials to arrive on site, so to avoid penalties for over running on time the construction company will order excessive quantities of materials at the start of the project.
cy-gb	yn aml does dim amser yn yr amserlen i aros i ddeunyddiau ychwanegol gyrraedd y safle, felly er mwyn osgoi cosbau am or-redeg o ran amser bydd y cwmni adeiladu'n archebu symiau gormodol o ddeunyddiau ar ddechrau'r prosiect.

en-gb	The public sector will need to place greater emphasis on resource efficiency and waste prevention in its procurement of construction projects, and place less time pressure on construction projects. 
cy-gb	Bydd angen i'r sector cyhoeddus roi mwy o bwyslais ar effeithlonrwydd adnoddau ac atal gwastraff wrth gaffael prosiectau adeiladu, a rhoi llai o bwysau amser ar brosiectau adeiladu. 

en-gb	The Welsh Government launched its Construction Procurement Strategy in July 2013 and this contains a “shared commitment” that “Projects will incorporate best practice approaches to resource use, waste minimisation, low-carbon performance, employment, training and community engagement”.
cy-gb	Lansiodd Llywodraeth Cymru ei Strategaeth Caffael Adeiladu ym mis Gorffennaf 2013 ac mae'n cynnwys“ymrwymiad a rennir” y bydd “Prosiectau yn ymgorffori ymagweddau arfer gorau at y defnydd o adnoddau, lleihau gwastraff, perfformiad carbon isel, cyflogaeth, hyfforddi ac ymgysylltu â'r gymuned”.

en-gb	Minimising ‘wastage’ factor
cy-gb	Lleihau'r ‘ffactor gwastraff’

en-gb	The Welsh Government will ask CEW to investigate the viability of introducing an 80:20 per cent ordering scheme in Wales in order to minimise wastage through over-ordering. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn gofyn i Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru ymchwilio i ymarferoldeb cyflwyno cynllun archebu 80:20 y cant yng Nghymru er mwyn lleihau gwastraff drwy archebu gormod. 

en-gb	A similar scheme is currently operational in South East England and the results from this could be used to assess the potential benefits of such a scheme in Wales. 
cy-gb	Mae cynllun tebyg yn mynd rhagddo ar hyn o bryd yn Ne-ddwyrain Lloegr a gellid defnyddio'r canlyniadau i asesu manteision posibl cynllun o'r fath yng Nghymru. 

en-gb	The viability study will include a review of existing practice and industry review/opinion/feedback.
cy-gb	Bydd yr astudiaeth ymarferoldeb yn cynnwys adolygiad o arfer presennol ac adolygiad/barn/adborth y diwydiant.

en-gb	 Use of excess products generated on site
cy-gb	 Defnyddio cynnyrch dros ben a gynhyrchwyd ar y safle

en-gb	There will inevitably be some projects which do not use all of their ordered materials, and for these cases there should be facilities available for companies to deposit excess materials for use by others. 
cy-gb	Mae'n anochel y bydd rhai prosiectau na fyddant yn defnyddio'r cyfan o'r deunyddiau a archebwyd ganddynt, ac ar gyfer yr achosion hyn dylid sicrhau bod cyfleusterau ar gael i gwmnïau ddyddodi deunyddiau dros ben i'w defnyddio gan eraill. 

en-gb	There are a number of options for this material including take back and sale by the original merchant, bring sites run by businesses or social enterprises (with associated websites for publicising available stock), and collection hubs for use by charities, social housing landlords or those on low income. 
cy-gb	Ceir nifer o opsiynau ar gyfer y deunydd hwn gan gynnwys y masnachwr gwreiddiol yn ei gymryd yn ôl a'i werthu, safleoedd dodâ gwastraff a gynhelir gan fusnesau neu fentrau cymdeithasol (gyda gwefannau cysylltiedig i roi cyhoeddusrwydd i'r stoc sydd ar gael), a chanolfannau casglu i'w defnyddio gan elusennau, landlordiaid tai cymdeithasol a'r rhai ar incwm isel. 

en-gb	There are challenges with this model in that it needs to match material donation to demand, but it is promising and could have wide sustainability benefits.
cy-gb	Mae heriau gyda'r model hwn o ran bod yn rhaid iddo sicrhau bod y deunydd yn cyd-fynd â’r galw, ond mae'n addawol a gallai olygu manteision eang o ran cynaliadwyedd.

en-gb	Welsh Government support for SMEs to reuse surplus materials
cy-gb	Cymorth Llywodraeth Cymru i fusnesau bach a chanolig ailddefnyddio deunyddiau dros ben

en-gb	The Welsh Government has funded the development of an internet platform to enable the construction industry, in particular SMEs, to make surplus materials suitable for reuse visible to potential users. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi cyllido datblygu llwyfan ar y rhyngrwyd i alluogi'r diwydiant adeiladu, yn enwedig busnesau bach a chanolig, i wneud deunyddiau gwarged sy'n addas i'w hailddefnyddio yn weladwy i ddarpar ddefnyddwyr. 

en-gb	Originally launched as Builderscrap and rebranded as Recipro Wales, the site was launched in Wales at the Federation of Master Builders Conference in Swansea on 13 November 2010. 
cy-gb	Wedi'i lansio yn wreiddiol fel Builderscrap a'i ail-frandio fel Recipro Wales, lansiwyd y safle yng Nghymru yng Nghynhadledd Ffederasiwn y Meistr Adeiladwyr yn Abertawe ar 13 Tachwedd 2010. 

en-gb	It enables builders to upload the details of any surplus construction materials and advertise to others within the industry for reuse. 
cy-gb	Mae'n galluogi adeiladwyr i lanlwytho manylion unrhyw ddeunyddiau adeiladu dros ben a'u hysbysebu i eraill yn y diwydiant er mwyn eu hailddefnyddio.

en-gb	The concept has been extensively trialled and developed over a three year period. 
cy-gb	Mae'r cysyniad wedi'i dreialu'n helaeth a'i ddatblygu dros gyfnod o dair blynedd. 

en-gb	The Welsh Government will continue to provide, develop and raise awareness of this mechanism to enable the construction industry, and in particular SMEs, to reuse its surplus materials.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i ddarparu, datblygu a chodi ymwybyddiaeth o'r dull hwn i alluogi'r diwydiant adeiladu, ac yn enwedig busnesau bach a chanolig, i ailddefnyddio ei deunyddiau gwarged.

en-gb	 Infrastructure to support the reuse of surplus materials for community benefit The Welsh Government tasked CEW, working with Cylch, to determine the feasibility of establishing a network of surplus centres for the redistribution of surplus construction materials and products in Wales. 
cy-gb	Seilwaith i gynorthwyo ailddefnyddio deunyddiau dros ben er budd y gymuned Gofynnodd Llywodraeth Cymru i Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru, gan weithio gyda Cylch, bennu ymarferoldeb sefydlu rhwydwaith o ganolfannau deunyddiau dros ben i ailddosbarthu deunyddiau adeiladu a chynnyrch dros ben yng Nghymru. 

en-gb	In July 2012, the Minister for Environment and Sustainable Development opened the first surplus centre, Reciprocity Cardiff, which has been set up to receive surplus construction materials and redistribute them to community projects and schemes, for reuse.
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2012, agorodd Gweinidog yr Amgylchedd a Datblygu Cynaliadwy y ganolfan deunydd dros ben gyntaf, Reciprocity Cardiff, sydd wedi'i sefydlu i dderbyn deunyddiau adeiladu dros ben a'u hailddosbarthu i brosiectau a chynlluniau cymunedol, i'w hailddefnyddio.

en-gb	 Demolition and refurbishment of buildings
cy-gb	 Dymchwel ac adnewyddu adeiladau

en-gb	There is considerable scope to increase reuse and preparation for reuse of building materials and components that arise during the refurbishment and demolition of buildings. 
cy-gb	Ceir cryn le i gynyddu ailddefnyddio a pharatoi ar gyfer ailddefnyddio deunyddiau a chydrannau adeiladu sy'n codi yn ystod gwaith adnewyddu a dymchwel adeiladau. 

en-gb	There are also opportunities in respect of architectural salvage. 
cy-gb	Mae yna hefyd gyfleoedd o ran arbed eitemaupensaernïol. 

en-gb	There will be a focus on raising awareness of these opportunities within the sectors and wider to their client base. 
cy-gb	Bydd pwyslais ar godi ymwybyddiaeth o'r cyfleoedd hyn yn y sector ac yn ehangach i'w sylfaen cleientiaid. 

en-gb	As prevention is at the top of the waste hierarchy, the first stage in demolishing or refurbishing a building should be an assessment of reuse potential. 
cy-gb	Oherwydd bod atal ar frig yr hierarchaeth gwastraff, dylai asesu'r potensial i ailddefnyddio fod yn gam cyntaf wrth ddymchwel neu adnewyddu adeilad. 

en-gb	This mentality is likely to have knock-on effects to improve the environmental sustainability of any resultant waste management options.
cy-gb	Mae'r meddylfryd hwn yn debygol o gael effaith ddilynol ar wella cynaliadwyedd amgylcheddol unrhyw opsiynau rheoli gwastraff o ganlyniad i hyn.

en-gb	Public procurement could again have a role to play in encouraging sustainable refurbishment and demolition, and in producing case studies for dissemination. 
cy-gb	Gallai caffael cyhoeddus unwaith eto chwarae rhan i annog adnewyddu a dymchwel cynaliadwy, a chynhyrchu astudiaethau achos i'w lledaenu. 

en-gb	This will be covered in the Public Sector Plan.
cy-gb	Bydd hyn yn cael ei drafod yng Nghynllun y Sector Cyhoeddus.

en-gb	Design for Deconstruction (D4D)
cy-gb	Dylunio ar gyfer Dadadeiladu (D4D)

en-gb	The Welsh Government will encourage designers/architects to design for the end-of-life of the building. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn annog dylunwyr/penseiri i ddylunio ar gyfer diwedd bywyd yr adeilad. 

en-gb	This will ensure that the materials used in the construction of the development contain a high percentage of recycled content (helping to create a market for recycled materials and products) and that throughout the life of the building the materials can be either reused or recycled. 
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod y deunyddiau a ddefnyddiwyd wrth adeiladu'r datblygiad yn cynnwys canran uchel o gynnwys wedi'i ailgylchu (gan helpu i greu marchnad ar gyfer deunyddiau a chynnyrch wedi'u hailgylchu) ac y gellir naill ai ailddefnyddio neu ailgylchu'r deunyddiau drwy gydol bywyd yr adeilad. 

en-gb	We will work to raise awareness of the importance of designing for end of life. 
cy-gb	Byddwn yn gweithio i gynyddu ymwybyddiaeth o bwysigrwydd dylunio ar gyfer diwedd bywyd. 

en-gb	This will include: 
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys: 

en-gb	developing a series of design standards for common build types; 
cy-gb	Datblygu cyfres o safonau dylunio ar gyfer mathau o adeiladau cyffredin; 

en-gb	working with others to promote principles of D4D within existing systems/standards; 
cy-gb	gweithio gydag eraill i hyrwyddo egwyddorion dylunio ar gyfer dadadeiladu o fewn systemau/safonau presennol; 

en-gb	working with partners to develop guidance material for application; 
cy-gb	gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu canllawiau i'w defnyddio; 

en-gb	and dissemination of training/guidance material via events/webinars/website.
cy-gb	a lledaenu deunydd hyfforddi/arwain drwy ddigwyddiadau/gweminarau /gwefannau.

en-gb	52
cy-gb	52

en-gb	 Review of additional measures suggested during consultation
cy-gb	 Adolygiad o fesurau ychwanegol a awgrymir yn ystod yr ymgynghoriad

en-gb	During the consultation period, a workshop was held with a number of representatives from across the sector. 
cy-gb	Yn ystod y cyfnod ymgynghori, cynhaliwyd gweithdy gyda nifer o gynrychiolwyr o bob rhan o'r sector. 

en-gb	A range of initiatives were suggested to address the 6 key work areas and are listed below. 
cy-gb	Awgrymwyd amrywiaeth o fentrau i fynd i'r afael â chwe maes gwaith allweddol ac fe'u rhestrir isod. 

en-gb	These will be reviewed in more detail, and where appropriate, taken forward via the C&D implementation projects:
cy-gb	Bydd y rhain yn cael eu hadolygu'n fanylach, a lle y bo'n briodol eu datblygu drwy brosiectau gweithredu adeiladu a dymchwel:

en-gb	Design of construction projects and construction products 
cy-gb	Dylunio prosiectau adeiladu a chynnyrch adeiladu

en-gb	• Planning guidance to encourage standard size materials; 
cy-gb	x Canllawiau cynllunio i annog deunyddiau o faint safonol; 

en-gb	use of qualified architects and professionals to ensure control of projects; 
cy-gb	defnyddio penseiri a gweithwyr proffesiynol cymwys i sicrhau bod prosiectau'n cael eu rheoli; 

en-gb	require Construction Design and Management (CDM) co-ordination. 
cy-gb	mae angen cydgysylltu o ran Dylunio a Rheoli Adeiladu. 

en-gb	• Introduction of house manuals - record of who built it, what/how/when (for maintenance purposes).
cy-gb	x Cyflwyno llawlyfrau t ǔ - cofnodi pwy a wnaeth ei adeiladu, beth/sut/pryd (at ddibenion cynnal a chadw).

en-gb	• Encourage designs of 'homes' not houses i.e. building for longevity. 
cy-gb	x Annog dylunio 'cartrefi' nid tai h.y. adeiladu ar gyfer hirhoedledd. 

en-gb	Local authorities could be encouraged to offer self-build plots rather than larger plots for large housing developments.
cy-gb	Gellid annog awdurdodau lleol i gynnig plotiau hunanadeiladu yn hytrach na phlotiau mwy ar gyfer datblygiadau tai mawr.

en-gb	• Encourage refurbishment rather than demolition & new build. 
cy-gb	x Annog adnewyddu yn hytrach na dymchwel ac adeiladau newydd. 

en-gb	There is currently a VAT incentive for new builds but not for remodelling properties.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae cymhelliant TAW ar gyfer adeiladau newydd ond nid ar gyfer ailfodelu eiddo.

en-gb	Damage to construction products in transit and in storage 
cy-gb	Difrod i gynnyrch adeiladu wrth eu cludo a'u storio

en-gb	• Encourage supply chain forums on large scale projects to enable efficient material use planning and instil a better ethos around waste 'ownership' and site management.
cy-gb	x Annog fforymau cadwyni cyflenwi ar gyfer prosiectau ar raddfa fawr i alluogi cynllunio defnydd effeithlon o ddeunyddiau a meithrin ethos gwell yn ymwneud â 'pherchenogaeth' gwastraff a rheoli safle.

en-gb	• Consider a sector wide charter / agreement / standard (based on percentage damage) for: the transport sector to encourage best practice (packaging used in-transit; organisation of loads to reduce movement in- transit and pallet reuse / take back).
cy-gb	x Ystyried siarter / cytundeb / safon (yn seiliedig ar ganran y difrod) ar draws y sector ar gyfer: y sector trafnidiaeth i annog arfer gorau (deunydd pacio a ddefnyddir i gludo; trefnu llwythi i leihau symud wrth gludo ac ailddefnyddio paledi / eu derbyn yn ôl).

en-gb	Over ordering by builders and use of excess products generated on site 
cy-gb	Adeiladwyr yn archebu gormod a defnyddio cynnyrch gormodol a gynhyrchir ar y safle

en-gb	• Standard contracts off the shelf with case law built around it and relevant clauses.
cy-gb	x Contractau safonol oddi ar y silff gyda chyfraith achosion wedi'i hadeiladu o'i hamgylch a chymalau perthnasol.

en-gb	• Standard waste plan as part of contract but with flexibility for contractor to alter i.e. a proposition that can be negotiated.
cy-gb	x Cynllun gwastraff safonol fel rhan o'r contract ond gyda hyblygrwydd i'r contractwr ei newid h.y. cynnig y gellir ei drafod.

en-gb	• Strategic mission statement from the Welsh Government considering competing priorities e.g. community benefits - local labour - choice. 
cy-gb	x Datganiad cenhadaeth strategol gan Lywodraeth Cymru yn ystyried blaenoriaethau sy'n cystadlu e.e. manteision cymunedol - llafur lleol - dewis.

en-gb	• Consider possible legislation - procurement for best value not cheapest; targets to motivate e.g. max 10 per cent waste.
cy-gb	x Ystyried deddfwriaeth bosibl - caffael ar gyfer gwerth gorau nid y rhataf;targedau i annog e.e. uchafswm gwastraff o 10 y cant.

en-gb	Demolition and refurbishment of buildings
cy-gb	Dymchwel ac adnewyddu adeiladau

en-gb	• More education of clients required with regards to refurbishment or deconstruction for reuse / recycling vs. demolition.
cy-gb	x Mae angen rhoi mwy o addysg i gleientiaid o ran adnewyddu neu ddadadeiladu i ailddefnyddio/ailgylchu yn lle dymchwel. 

en-gb	• Encourage opportunities for closer working between clients, demolition companies and architectural salvage companies to build time into contracts for recovering architectural features and building materials prior to demolition.
cy-gb	x Annog cyfleoedd i gleientiaid, cwmnïau dymchwel a chwmnïau arbed eitemau pensaernïol gydweithio'n agosach i neilltuo amser mewn contractau er mwyn adfer nodweddion pensaernïol a deunyddiau adeiladu cyn dymchwel.

en-gb	  Monitoring Progress 
cy-gb	  Monitro Cynnydd 

en-gb	 Progress against the national target 
cy-gb	 Cynnydd yn erbyn y targed cenedlaethol 

en-gb	The waste prevention target for construction and demolition waste is an absolute reduction of 1.4 per cent every year to 2050 of waste treated off-site based on 2006/7 baseline.
cy-gb	Y targed atal gwastraff ar gyfer gwastraff adeiladu a dymchwel yw lleihad absoliwt o 1.4 y cant bob blwyddyn tan 2050 ar gyfer gwastraff a drinnir oddi ar y safle yn seiliedig ar linell sylfaen 2006/7.

en-gb	This target is not statutory, but is an indicative target for us all to work together for a more sustainable sector in the future.
cy-gb	Nid yw'r targed hwn yn un statudol, ond mae'n darged dangosol i ni gyd weithio gyda'n gilydd i sicrhau sector mwy cynaliadwy yn y dyfodol.

en-gb	Data for these targets are currently collected by periodic waste generation surveys, the most recent of which reported on waste arising in 2005/06. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae data ar gyfer y targedau hyn yn cael eu casglu drwy arolygon cynhyrchu gwastraff achlysurol, ac adroddodd y diweddaraf ohonynt ar wastraff a gynhyrchwyd yn 2005/06. 

en-gb	A data strategy is being developed which assesses the means of collecting waste data in the short, medium and long term. 
cy-gb	Mae strategaeth ddata'n cael ei datblygu sy'n asesu'r ffordd o gasglu data gwastraff yn y tymor byr, y tymor canolig a'r hirdymor. 

en-gb	A survey of construction and demolition businesses reporting waste generated in 2012 is underway, and it will report in early 2014.
cy-gb	Mae arolwg o fusnesau adeiladu a dymchwel sy'n nodi gwastraff a gynhyrchwyd yn 2012 yn mynd rhagddo, a bydd yn cyflwyno adroddiad ar ddechrau 2014.

en-gb	 Indicators of strategic progress 
cy-gb	 Dangosyddion cynnydd strategol 

en-gb	The following indicator will be used to monitor progress at a strategic level, particularly against the objective of decoupling waste generation from economic growth.
cy-gb	Defnyddir y dangosydd canlynol i fonitro cynnydd yn strategol, yn enwedig yn erbyn yr amcan o ddatgysylltu cynhyrchu gwastraff oddi wrth dwf economaidd.

en-gb	• Construction and Demolition waste generation per unit Gross Value Added (GVA).
cy-gb	x Gwastraff Adeiladu a Dymchwel a gynhyrchir fesul uned Gwerth Ychwanegol Crynswth (GYC).

en-gb	Data collected during previous surveys of Construction and Demolition waste arisings is not sufficiently precise to discern historic trends in decoupling. 
cy-gb	Nid yw'r data a gasglwyd yn ystod arolygon blaenorol o wastraff Adeiladu a Dymchwel a gynhyrchwyd yn ddigon manwl i ganfod tueddiadau hanesyddol o ran datgysylltu. 

en-gb	The 2013 survey and future surveys (or other data collection methods) will aim to reduce the levels of uncertainty in order that the indicator may be tracked.
cy-gb	Bydd arolwg 2013 ac arolygon yn y dyfodol (neu ddulliau eraill o gasglu data) yn ceisio lleihau'r lefelau ansicrwydd er mwyn gallu olrhain y dangosydd.

en-gb	 Monitoring progress of individual implementation projects 
cy-gb	 Monitro cynnydd prosiectau gweithredu unigol 

en-gb	There is currently a lack of comprehensive evidence on the efficacy of waste prevention measures, so by monitoring our implementation projects we will not only be able to assess progress internally, but also contribute to the evidence base in the public domain.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae diffyg tystiolaeth gynhwysfawr ar effeithiolrwydd mesurau atal gwastraff, felly drwy fonitro ein prosiectau gweithredu, byddwn yn gallu asesu cynnydd yn fewnol a hefyd yn gallu cyfrannu at y sail dystiolaeth sy'n eiddo i'r cyhoedd. 

en-gb	Implementation projects are currently being developed, and will be accompanied by associated monitoring plans, targets or indicators as appropriate. 
cy-gb	Mae prosiectau gweithredu yn cael eu datblygu ar hyn o bryd, a byddant yn cael eu hategu gan gynlluniau monitro, targedau neu ddangosyddion cysylltiedig fel y bo'n briodol. 

en-gb	The Welsh Government will collate outputs from the monitoring plans and will report progress in its annual Towards Zero Waste progress report.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn coladu allbynnau o'r cynlluniau monitro ac yn adrodd ar gynnydd yn ei hadroddiad cynnydd blynyddol ar Tuag at Ddyfodol Diwastraff.

en-gb	54
cy-gb	54

en-gb	5 Reuse
cy-gb	5 Ailddefnyddio

en-gb	  Background  
cy-gb	  Cefndir 

en-gb	Article 11 of the revised Waste Framework Directive requires that ‘Member States shall take measures, as appropriate, to promote the reuse of products and preparing for reuse activities, notably by encouraging the establishment and support of reuse and repair networks, the use of economic instruments, procurement criteria, quantitative objectives or other measures’.
cy-gb	Mae Erthygl 11 o'r Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff ddiwygiedig yn ei gwneud yn ofynnol bod Aelod-wladwriaethau yn cymryd camau, fel y bo'n briodol, i hyrwyddo ailddefnyddio cynnyrch a pharatoi ar gyfer gweithgarwch ailddefnyddio, yn enwedig drwy annog sefydlu a chynorthwyo rhwydweithiau ailddefnyddio a thrwsio, y defnydd o offerynnau economaidd, meini prawf caffael, amcanion meintiol neu fesurau eraill. 

en-gb	The Welsh Government has assessed options for increasing reuse, preparing for reuse and repair of household, business and construction and demolition products currently entering the waste system.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi asesu opsiynau i gynyddu ailddefnyddio, paratoi ar gyfer ailddefnyddio a thrwsio cynnyrch cartref, busnes ac adeiladu a dymchwel sy'n mynd i'r system wastraff ar hyn o bryd.

en-gb	Three options were considered to 2025:
cy-gb	Ystyriwyd tri dewis tan 2025:

en-gb	• Business As Usual considers what could be achieved if current activity continues.
cy-gb	x Mae Busnes fel arfer yn ystyried yr hyn y gellid ei gyflawni os bydd y gweithgarwch presennol yn parhau.

en-gb	• Current Market Potential Realised considers the effect of increasing reuse such that current levels of demand for reused goods are met. 
cy-gb	x Mae Gwireddu Potensial Presennol y Farchnad yn ystyried effaith cynyddu ailddefnyddio i fodloni lefelau presennol y galw am nwyddau wedi'u hailddefnyddio.

en-gb	• Feasible Potential Realised considers how the technically feasible potential for reuse could be realised, including repair where economically viable.
cy-gb	x Mae Potensial Ymarferol a Wireddwyd yn ystyried sut y gallai potensial technegol ymarferol ar gyfer ailddefnyddio gael ei wireddu, gan gynnwys trwsio lle y mae'n economaidd ymarferol.

en-gb	The available information indicates that:
cy-gb	Mae'r wybodaeth sydd ar gael yn nodi:

en-gb	• Currently, approximately 50,000 tonnes of household items are reused or sent for reuse by Welsh households, equivalent to 3 per cent of municipal solid waste.
cy-gb	x Ar hyn o bryd, mae tua 50,000 tunnell o eitemau'r cartref yn cael eu hailddefnyddio neu eu hanfon i'w hailddefnyddio gan gartrefi Cymru, sy'n cyfateb i 3 y cant o wastraff solet trefol.

en-gb	• In 2011, households in Wales discarded products with a potential resale value of £140 million.
cy-gb	x Yn 2011, gwnaeth cartrefi yng Nghymru waredu cynnyrch â gwerth ailwerthu posibl o £140 miliwn.

en-gb	• Reuse of office furniture and electrical items accounts for 0.1 per cent of industrial and commercial waste. 
cy-gb	x Mae ailddefnyddio dodrefn swyddfa ac eitemau trydanol yn cyfrif am 0.1 y cant o wastraff diwydiannol a masnachol. 

en-gb	In 2011, businesses discarded products with a resale value of £14 million.
cy-gb	Yn 2011, gwnaeth busnesau waredu cynnyrch â gwerth ailwerthu o £14 miliwn.

en-gb	For all items, the resale value is estimated to be in excess of £2,000 per tonne.
cy-gb	Ar gyfer yr holl eitemau, amcangyfrifir bod y gwerth ailwerthu dros £2,000 fesul tunnell.

en-gb	By 2025, it is estimated that a 20 per cent increase in reuse of household and commercial and industrial items could occur based on current activities. 
cy-gb	Erbyn 2025, amcangyfrifir y gallai cynnydd o 20 y cant o ran ailddefnyddio eitemau'r cartref a masnachol a diwydiannol ddigwydd yn seiliedig ar weithgarwch presennol. 

en-gb	Capturing this would create jobs, volunteering opportunities, training places and work placements.
cy-gb	Byddai manteisio ar hyn yn creu swyddi, cyfleoedd gwirfoddoli, lleoedd hyfforddi a lleoliadau gwaith.

en-gb	Towards Zero Waste outlines a target by 2025 for reduction in household waste of 27 per cent from a 2007 baseline. 
cy-gb	Mae Tuag at Ddyfodol Diwastraff yn amlinellu targed o leihau gwastraff o gartrefi 27 y cant erbyn 2025, a hynny o linell sylfaen 2007. 

en-gb	Increases in reuse of products which do not enter the waste stream could provide 7 per cent of the required reduction.
cy-gb	Gallai cynnydd o ran ailddefnyddio cynnyrch nad ydynt yn mynd i'r ffrwd wastraff ddarparu 7 y cant o'r gostyngiad gofynnol.

en-gb	  A programme for repair and reuse in Wales 
cy-gb	  Rhaglen trwsio ac ailddefnyddio yng Nghymru 

en-gb	The Welsh Government is taking forward the initiatives below, which will collectively form a programme for repair and reuse in Wales.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn datblygu'r mentrau isod, a fydd gyda'i gilydd yn ffurfio rhaglen trwsio ac ailddefnyddio yng Nghymru.

en-gb	 Electrical items 
cy-gb	 Eitemau trydanol 

en-gb	Available information suggests that under the scenarios modelled for ‘current market potential realised’ and ‘feasible maximum potential realised’, demand exceeds supply for electrical items. 
cy-gb	Mae'r wybodaeth sydd ar gael yn awgrymu, o dan y sefyllfaoedd a fodelwyd ar gyfer ‘gwerth posibl y farchnad a wireddwyd’ a ‘photensial mwyaf posibl ymarferol a wireddwyd’, bod y galw yn fwy na'r cyflenwad ar gyfer eitemau trydanol. 

en-gb	There is therefore an opportunity to increase the supply of electrical items for reuse to meet that demand.
cy-gb	Felly mae cyfle i gynyddu'r cyflenwad o eitemau trydanol i'w hailddefnyddio i ateb y galw hwnnw.

en-gb	Options being developed are:
cy-gb	Dyma'r opsiynau sy'n cael eu datblygu:

en-gb	• Awareness raising through a communications campaign to increase the donation for reuse of electrical products by householders.
cy-gb	x Codi ymwybyddiaeth drwy ymgyrch gyfathrebu i gynyddu'r cynnyrch trydanol a roddir gan ddeiliaid tai i'w hailddefnyddio.

en-gb	• A voluntary agreement to encourage separate collection at designated collection facilities and work with approved authorised treatment facilities (AATFs) to encourage more repair, reuse and resale at their facilities. 
cy-gb	x Cytundeb gwirfoddol i annog casglu ar wahân mewn cyfleusterau casglu dynodedig a gweithio gyda chyfleusterau trin awdurdodedig a gymeradwywyd (AATF) i annog mwy o drwsio, ailddefnyddio ac ailwerthu yn eu cyfleusterau.

en-gb	• Research to identify the proportion of waste electrical items entering an AATF that is suitable for reuse.
cy-gb	 x Ymchwil i nodi cyfran yr eitemau trydanol gwastraff sy'n mynd i AATF sy'n addas ar gyfer ei hailddefnyddio.

en-gb	 Furniture 
cy-gb	 Dodrefn 

en-gb	Available information suggests that the scenarios modelled for ‘current market potential realised’ and ‘feasible maximum potential realised’ demand exceeds supply for furniture. 
cy-gb	Mae'r wybodaeth sydd ar gael yn awgrymu, o ran y sefyllfaoedd a fodelwyd ar gyfer ‘gwerth posibl y farchnad a wireddwyd’ a ‘photensial mwyaf posibl ymarferol a wireddwyd’, bod y galw yn fwy na'r cyflenwad ar gyfer dodrefn. 

en-gb	There is therefore an opportunity to increase the supply of furniture for reuse to meet that demand.
cy-gb	Felly mae cyfle i gynyddu'r cyflenwad o ddodrefn i'w hailddefnyddio i ateb y galw hwnnw.

en-gb	Options being developed are:
cy-gb	Dyma'r opsiynau sy'n cael eu datblygu:

en-gb	• Green Procurement – require proportion of need for furniture to come from reused sources.
cy-gb	x Caffael Gwyrdd – ei gwneud yn ofynnol i gyfran o'r angen am ddodrefn ddod o ffynonellau wedi'u hailddefnyddio.

en-gb	• A demonstration project/trial to be developed on an extended producer responsibility scheme for furniture.
cy-gb	x Prosiect/arbrawf arddangos i'w ddatblygu ar gynllun cyfrifoldeb cynhyrchydd estynedig ar gyfer dodrefn.

en-gb	 Clothing 
cy-gb	 Dillad 

en-gb	The following option is being developed:
cy-gb	 Mae'r opsiwn canlynol yn cael ei ddatblygu:

en-gb	• A communications campaign to increase the purchase of reused clothing.
cy-gb	x Ymgyrch gyfathrebu i gynyddu'r dillad wedi'i ailddefnyddio a brynir.

en-gb	 Overarching measures 
cy-gb	 Mesurau cyffredinol 

en-gb	An enhanced Reuse Network is also an option being considered for development. 
cy-gb	Mae Rhwydwaith Ailddefnyddio well hefyd yn opsiwn sy'n cael ei ystyried ar gyfer ei ddatblygu. 

en-gb	This would build on the existing infrastructure for reuse including potentially:
cy-gb	Byddai hyn yn adeiladu ar y seilwaith presennol ar gyfer ailddefnyddio gan gynnwys o bosibl:

en-gb	• Shared warehousing.
cy-gb	x Rhannu warysau. 

en-gb	• Establishing a phone line.
cy-gb	x Sefydlu llinell ffôn. 

en-gb	• Public communications and other activities.
cy-gb	x Cyfathrebu cyhoeddus a gweithgarwch arall. 

en-gb	This network is complementary to the options above.
cy-gb	Mae'r rhwydwaith hwn yn ategu'r opsiynau uchod. 

en-gb	WRAP is developing a generic standard for reuse. 
cy-gb	Mae WRAP yn datblygu safon gyffredinol ar gyfer ailddefnyddio. 

en-gb	The ultimate aim of the standard is to allow reuse organisations to offer reuse products which have been subjected to a quality assured process, thereby building confidence in the sector and aiding its development. 
cy-gb	Nod y safon yn y pen draw yw galluogi sefydliadau ailddefnyddio i gynnig cynnyrch wedi'u hailddefnyddio a fu'n destun proses sicrhau ansawdd ac felly meithrin hyder yn y sector a chynorthwyo ei ddatblygiad. 

en-gb	The standard can be used to support the development of a Reuse Network.
cy-gb	Gellir defnyddio'r safon i gynorthwyo datblygu Rhwydwaith Ailddefnyddio. 

en-gb	6 Next Steps
cy-gb	6 Y Camau Nesaf

en-gb	  Implementation projects 
cy-gb	  Prosiectau gweithredu 

en-gb	Implementation projects and any associated project-specific target and monitoring plans will be developed.
cy-gb	Caiff prosiectau gweithredu ac unrhyw dargedau a chynlluniau monitro cysylltiedig eu datblygu.

en-gb	  Data and Evidence Plan 
cy-gb	  Cynllun Data a Thystiolaeth 

en-gb	To assess the feasibility of our implementation projects, ensure we realise benefits, and evaluate our performance, we need access to appropriate data and evidence. 
cy-gb	Er mwyn asesu dichonoldeb ein prosiectau gweithredu, sicrhau ein bod yn gwireddu manteision, a gwerthuso ein perfformiad, mae angen i ni gael gafael ar ddata a thystiolaeth briodol. 

en-gb	We are producing a Data and Evidence Strategy to outline our requirements and identify suitable sources, and a plan for collating and analysing the data and other evidence in a timely and effective manner to support policy development and delivery.
cy-gb	Rydym yn llunio Strategaeth Data a Thystiolaeth i amlinellu ein gofynion a nodi ffynonellau addas, a chynllun ar gyfer coladu a dadansoddi'r data a thystiolaeth arall yn brydlon ac yn effeithiol i ategu datblygu a chyflawni polisi.

en-gb	  Monitoring Progress 
cy-gb	  Monitro Cynnydd 

en-gb	High level targets and indicators will be monitored on an all Wales level to help us to monitor whether we are on track to meet our goal of ‘one planetliving’ by 2050. 
cy-gb	Bydd targedau a dangosyddion lefel uchel yn cael eu monitro ar lefel Cymru gyfan i'n helpu i fonitro a ydym ar y trywydd iawn i gyflawni ein nod o ‘fyw unblaned’ erbyn 2050.

en-gb	The implementation projects will have their own monitoring requirements, and the results will be captured and analysed to ensure that we get value for money from our work.
cy-gb	Bydd gan y prosiectau gweithredu eu gofynion monitro eu hunain, a chaiff y canlyniadau eu cofnodi a'u dadansoddi i sicrhau ein bod yn cael gwerth am arian o'n gwaith.

en-gb	Progress will be reported annually on the Welsh Government website.
cy-gb	Cyflwynir adroddiad cynnydd blynyddol ar wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	  Reporting to the EC 
cy-gb	  Cyflwyno adroddiad Comisiwn Ewropeaidd 

en-gb	We will report to the European Commission that we have produced the waste prevention programme, as required by EU legislation.
cy-gb	Byddwn yn cyflwyno adroddiad i'r Comisiwn Ewropeaidd i gadarnhau ein bod wedi llunio'r rhaglen atal gwastraff, fel sy'n ofynnol gan ddeddfwriaeth yr UE.

en-gb	58
cy-gb	58

en-gb	Appendix A Impact of the economy, business activity and demographic drivers on waste generation
cy-gb	Atodiad A Effaith yr economi, gweithgarwch busnes ac ysgogwyr demograffig ar y gwastraff a gynhyrchir

en-gb	A.1  Household Waste 
cy-gb	A.1  Gwastraff Cartref 

en-gb	The Welsh Government commissioned an assessment of the trend in household waste generated in Wales, which can be found as a separate document within the evidence base for this programme 32 .
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru asesiad o'r duedd mewn gwastraff o gartrefi a gynhyrchir yng Nghymru, y gellir ei ganfod fel dogfen ar wahân yn y sail dystiolaeth ar gyfer y rhaglen hon 32 .

en-gb	Over the past few years, since 2006, there has been a decrease in household waste generated in Wales. 
cy-gb	Dros y blynyddoedd diwethaf, ers 2006, cafwyd gostyngiad yn y gwastraff o gartrefi a gynhyrchir yng Nghymru. 

en-gb	However for much of this time the country has been in recession, so it is difficult to determine whether this is a trend which will continue in the future.
cy-gb	Fodd bynnag ar gyfer llawer o'r amser hwn mae'r wlad wedi bod mewn dirwasgiad, felly mae'n anodd penderfynu a yw hon yn duedd a fydd yn parhau yn y dyfodol.

en-gb	The researchers’ forecast for future waste generation suggests that if the economy recovers as the UK Government predicts, waste generation will level off and then increase again. 
cy-gb	Mae rhagolwg yr ymchwilwyr ar gyfer y gwastraff a gynhyrchir yn y dyfodol yn awgrymu os bydd yr economi'n adfer, fel y mae Llywodraeth y DU yn ei ragweld, bydd y gwastraff a gynhyrchir yn gwastatu ac yna'n cynyddu eto. 

en-gb	To reduce the possibility of this happening, it is important that policies and initiatives for waste prevention are introduced at the earliest opportunity. 
cy-gb	I leihau'r posibilrwydd o hyn yn digwydd, mae’n bwysig bod polisïau a mentrau ar gyfer atal gwastraff yn cael eu cyflwyno cyn gynted â phosibl. 

en-gb	The report also discusses whether de-coupling is inevitable as a country’s population becomes more prosperous. 
cy-gb	Mae’r adroddiad hefyd yn trafod a yw datgysylltu yn anochel wrth i boblogaeth gwlad ddod yn fwy ffyniannus. 

en-gb	There is an argument that as households become wealthier, their marginal expenditure will go towards discretionary items which generate less waste. 
cy-gb	Ceir dadl bod gwariant ymylol cartrefi, wrth iddynt ddod yn gyfoethocach, yn mynd tuag at eitemau dewisol sy'n cynhyrchu llai o wastraff. 

en-gb	For example, the household will eat the same quantity of food but may buy from more expensive retailers or brands. 
cy-gb	Er enghraifft, bydd y cartref yn bwyta yr un swm o fwyd ond efallai y byddant yn prynu o fanwerthwyr neu frandiau drutach. 

en-gb	They may also choose to spend on experiences such as travel, gym membership, cultural events or eating out – these do not contribute towards household waste.
cy-gb	Efallai y byddant hefyd yn dewis gwario ar brofiadau megis teithio, aelodaeth campfa, digwyddiadau diwylliannol neu fwyta allan – nid yw'r rhain yn cyfrannu at wastraff o gartrefi.

en-gb	A.2  Industrial and Commercial Waste 
cy-gb	A.2  Gwastraff Diwydiannol a Masnachol 

en-gb	It stands to reason that the size of the economy and the types of businesses will impact heavily on the types and quantities of wastes that are generated. 
cy-gb	Wrth reswm, bydd maint yr economi a'r mathau o fusnesau yn effeithio'n fawr ar y mathau a'r symiau o wastraff a gynhyrchir. 

en-gb	However the lack of regularly reported, comprehensive data on waste generation makes an assessment of historic de-coupling impossible. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r diffyg gwybodaeth reolaidd, gynhwysfawr am gynhyrchu gwastraff yn ei gwneud yn amhosibl cynnal asesiad o ddatgysylltu hanesyddol. 

en-gb	Businesses are becoming increasingly influenced by rises in the cost of resources and some have responded by action, resulting in resource efficiency and waste prevention. 
cy-gb	Mae busnesau yn cael eu dylanwadu fwyfwy gan gynnydd yng nghost adnoddau ac mae rhai wedi ymateb gyda chamau gweithredu, gan arwain at effeithlonrwydd adnoddau ac atal gwastraff. 

en-gb	The precision and frequency of waste data will make the future assessment of de-coupling difficult, but by working towards absolute prevention targets we can measure these through data from periodic business surveys.
cy-gb	Bydd cywirdeb ac amlder data gwastraff yn gwneud asesu datgysylltu yn anodd yn y dyfodol, ond drwy weithio tuag at dargedau atal absoliwt, gallwn fesur y rhain drwy ddata o arolygon busnes achlysurol.

en-gb	32 Assessment of Trends in Household Waste arising in Wales , Eunomia (2012) 
cy-gb	32 Assessment of Trends in Household Waste arising in Wales , Eunomia (2012) 

en-gb	A.3  Construction and Demolition Waste 
cy-gb	A.3  Gwastraff Adeiladu a Dymchwel 

en-gb	When the C&D waste survey was carried out (in 2006), the Construction sector in Wales had a turnover of £7,432 million 33 and employed around 110,000 34 people, including those self-employed. 
cy-gb	Pan gynhaliwyd yr arolwg gwastraff adeiladu a dymchwel (yn 2006), roedd gan y sector Adeiladu yng Nghymru drosiant o £7,432 miliwn 33 ac roedd yn cyflogi tua 110,000 34 o bobl, gan gynnwys y rhai hunangyflogedig. 

en-gb	There were in 40,170 businesses, of which 39,410 (98 per cent) were micro-businesses employing fewer than 10 employees; 
cy-gb	Roedd 40,170 o fusnesau, ac roedd 39,410 (98 y cant) ohonynt yn ficrofusnesau a gyflogai lai na 10 o weithwyr; 

en-gb	the remainder were primarily self employed builders. 
cy-gb	roedd y gweddill yn adeiladwyr hunangyflogedig yn bennaf. 

en-gb	A significant proportion of construction employees (>60 per cent) were low-skilled labourers 35 . 
cy-gb	Roedd cyfran sylweddol o'r gweithwyr adeiladu (>60 y cant) yn llafurwyr sgiliau isel 35 . 

en-gb	The Index of Construction for Wales 36 is a quarterly release produced by the Welsh Government. 
cy-gb	Mae Mynegai Adeiladu Cymru 36 yn ddatganiad chwarterol a baratoir gan Lywodraeth Cymru. 

en-gb	It shows the short-term movements in the economic output of the construction industry within Wales, which accounts for approximately 7 per cent of the Welsh economy. 
cy-gb	Mae’n dangos y symudiadau tymor byr yn allbwn economaidd y diwydiant adeiladu yng Nghymru, sy'n cyfrif am tua 7 y cant o economi Cymru. 

en-gb	Figure 11 shows the Index of Construction for Wales and for the UK from Quarter 4 1999 to Quarter 2
cy-gb	Mae Ffigur 11 yn dangos Mynegai Adeiladu Cymru a'r DU o Chwarter 4 1999 tan Chwarter 2 2013.

en-gb	Short term trends in the Welsh Index of Construction can be volatile. 
cy-gb	Gall tueddiadau tymor byr ym Mynegai Adeiladu Cymru fod yn gyfnewidiol. 

en-gb	Since 2008 (around the start of the recession of 2008-09) Wales has had larger falls in output than the UK. 
cy-gb	Ers 2008 (ar ddechrau dirwasgiad 2008-09) mae Cymru wedi wynebu gostyngiadau mwy o ran allbwn na'r DU. 

en-gb	Between the second quarter of 2010 and the end of 2011 Wales broadly tracked the movements of the UK. 
cy-gb	Rhwng ail chwarter 2010 a diwedd 2011 roedd Cymru wedi dilyn trywydd symudiadau'r DU yn fras. 

en-gb	Since then output in Wales increased in mid 2012 recovering to levels above the UK before falling in the latest two quarters.
cy-gb	Ers hynny cynyddodd yr allbwn yng Nghymru yng nghanol 2012 gan adfer i lefelau yn uwch na'r DU cyn disgyn yn y ddau chwarter diweddaraf.

en-gb	Figure 11 Index of construction for UK and Wales
cy-gb	Ffigur 11 Mynegai adeiladu ar gyfer y DU a Chymru

en-gb	Source: 
cy-gb	Ffynhonnell: 

en-gb	Stats Wales
cy-gb	Ystadegau Cymru

en-gb	33 Business Structure Statistics, available from StatsWales website. 
cy-gb	33 Ystadegau Strwythur Busnes, ar gael o wefan StatsCymru. 

en-gb	34 ONS. 
cy-gb	34 ONS. 

en-gb	Workforce jobs by industry (SIC 2007) - seasonally adjusted. 
cy-gb	Swyddi gweithleoedd yn ôl diwydiant (SIC 2007) - wedi'i addasu'n dymhorol. 35 LEK Consulting. 

en-gb	36 Statistics for Wales. 
cy-gb	36 Ystadegau ar gyfer Cymru. 

en-gb	Index of production for Wales and Index of Construction for Wales Quarter 2, 2013.
cy-gb	Mynegai cynhyrchu Cymru a mynegai adeiladu Cymru Chwarter 2, 2013.

en-gb	60
cy-gb	60

en-gb	Appendix B Evaluation of measures for the Waste Prevention Programme
cy-gb	Atodiad B Gwerthuso mesurau ar gyfer y Rhaglen Atal Gwastraff

en-gb	B.1  Measures for Household Waste  
cy-gb	B.1  Mesurau ar gyfer Gwastraff o Gartrefi  

en-gb	The Welsh Government commissioned the evaluation of suitable measures to reduce household waste 37 . 
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru waith i werthuso mesurau addas i leihau gwastraff o gartrefi 37 . 

en-gb	This section summarises the work, which can be found in the accompanying evidence base supporting this programme. 
cy-gb	Mae'r adran hon yn crynhoi'r gwaith, y gellir ei weld yn y sail dystiolaeth ategol sy'n ategu'r rhaglen hon. 

en-gb	The work involved mapping existing activity and policy against:
cy-gb	Roedd y gwaith yn cynnwys mapio gweithgarwch a pholisi presennol yn erbyn:

en-gb	• Its waste prevention impact.
cy-gb	x Ei effaith o ran atal gwastraff. 

en-gb	• The measures listed in Annex IV of the revised Waste Framework Directive.
cy-gb	 x Y mesurau a restrir yn Atodiad IV o'r Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff ddiwygiedig.

en-gb	• Sustainable Development outcomes.
cy-gb	x Canlyniadau Datblygu Cynaliadwy.

en-gb	An outline programme of activity was drawn up to meet the waste prevention target of -1.2 per cent (of the 2007 baseline) per annum.
cy-gb	Lluniwyd rhaglen amlinellol o weithgarwch i gyflawni'r targed atal gwastraff o ­ y cant (o linell sylfaen 2007) y flwyddyn.

en-gb	This evaluation of current activity highlighted that the challenge for this Waste Prevention Programme is to identify ways to maximise the effectiveness of measures already in place, rather than find additional new measures.
cy-gb	Pwysleisiodd y gwerthusiad hwn o weithgarwch presennol mai'r her ar gyfer y Rhaglen Atal Gwastraff hon yw nodi ffyrdd o sicrhau effeithiolrwydd mwyaf posibl mesurau sydd eisoes ar waith, yn hytrach na dod o hyd i fesurau ychwanegol newydd.

en-gb	B.2  Measures for Industrial and Commercial Waste 
cy-gb	B.2  Mesurau ar gyfer Gwastraff Diwydiannol a Masnachol 

en-gb	In preparing this programme, the Welsh Government commissioned AMEC Environment and Infrastructure Ltd 38 to evaluate a range of measures which could be used to tackle waste prevention in respect of industrial and commercial (I&C) waste. 
cy-gb	Wrth baratoi'r rhaglen hon, comisiynodd Llywodraeth Cymru AMEC Environment and Infrastructure Ltd 38 i werthuso amrywiaeth o fesurau y gellid eu defnyddio i fynd i'r afael ag atal gwastraff mewn perthynas â gwastraff diwydiannol a masnachol.

en-gb	The evaluation identified the following measures that lead directly to waste prevention:
cy-gb	Nododd y gwerthusiad y mesurau canlynol sy'n arwain yn uniongyrchol at atal gwastraff:

en-gb	Ecodesign
cy-gb	Ecoddylunio

en-gb	Ecodesign is a strategic way of thinking about the design process, incorporating considerations around the sustainability impacts of product, processes and packaging across the entire life cycle of the product, from extraction of raw materials to disposal at end of life. 
cy-gb	Mae ecoddylunio yn ffordd strategol o feddwl am y broses ddylunio, gan ymgorffori ystyriaethau'n ymwneud ag effeithiau cynaliadwyedd cynnyrch, prosesau a deunydd pacio ar draws cylch bywyd cyfan y cynnyrch, o echdynnu deunyddiau crai i waredu ar ddiwedd bywyd. 

en-gb	Its broad ethos ensures that waste prevention and resource use is considered among a wide range of criteria and across the life cycle, thereby ensuring the best sustainability outcomes and avoiding negative unintended consequences.
cy-gb	Mae ei ethos eang yn sicrhau bod atal gwastraff a defnyddio adnoddau yn cael eu hystyried ymhlith amrywiaeth eang o feini prawf ac ar draws y cylch bywyd, gan sicrhau'r canlyniadau cynaliadwyedd gorau ac osgoi canlyniadau negyddol anfwriadol.

en-gb	37 Evaluation of current activity and outline options for a waste prevention plan  (Phase 2 report), Brook Lyndhurst 
cy-gb	37 Evaluation of current activity and outline options for a waste prevention plan  (adroddiad Cam 2), Brook Lyndhurst 

en-gb	(2012) 
cy-gb	(2012) 

en-gb	38 Evaluation of a range of Waste Prevention Initiatives for Industrial and Commercial wastes produced in Wales to support the Waste Prevention Programme , AMEC (2013) 
cy-gb	38 Evaluation of a range of Waste Prevention Initiatives for Industrial and Commercial wastes produced in Wales to support the Waste Prevention Programme , AMEC (2013) 

en-gb	61
cy-gb	61

en-gb	Ecodesign can be used to achieve waste prevention by changing the way that products are designed to reduce the amount and type of material in products (including hazardousness); 
cy-gb	Gellir defnyddio ecoddylunio i atal gwastraff drwy newid y ffordd y mae cynnyrch yn cael eu dylunio i leihau swm a math y deunydd mewn cynnyrch (gan gynnwys natur beryglus); 

en-gb	improve longevity; 
cy-gb	gwella hirhoedledd; 

en-gb	design for reuse, remanufacture, separation and recycling.
cy-gb	dylunio ar gyfer ailddefnyddio, ail-weithgynhyrchu, gwahanu ac ailgylchu.

en-gb	Resource Efficient Business Models
cy-gb	Modelau Busnes sy'n Effeithlon o ran Adnoddau

en-gb	Resource efficient business models can result in significant environmental and economic benefits, and take a number of forms including service systems, hire and leasing and incentivised return systems. 
cy-gb	Gall modelau busnes sy'n effeithlon o ran adnoddau arwain at fanteision amgylcheddol ac economaidd sylweddol, a gallant fod ar sawl ffurf gan gynnwys systemau gwasanaeth, llogi a phrydlesu a systemau dychwelyd â chymhelliant. 

en-gb	New business models often require strong innovative leadership from within the business, as they are a departure from the traditional model of product manufacture and sale. 
cy-gb	Mae modelau busnes newydd yn aml yn galw am arweinyddiaeth arloesol gref o fewn y busnes, am eu bod yn gwyro oddi wrth y model traddodiadol o weithgynhyrchu a gwerthu cynnyrch. 

en-gb	The rise in the financial value of resources linked to an increase in awareness of sustainability issues, has led to innovation among a limited number of businesses, but there is a need to stimulate greater innovation if the full sustainable development benefits are to be realised.
cy-gb	Mae'r cynnydd yng ngwerth ariannol adnoddau yn gysylltiedig ag ymwybyddiaeth o faterion cynaliadwyedd wedi arwain at arloesedd ymhlith nifer cyfyngedig o fusnesau, ond mae angen ysgogi mwy o arloesedd er mwyn gwireddu manteision llawn datblygu cynaliadwy. 

en-gb	Products with high environmental impact, including clothing and other textiles, home and workplace furniture, chemicals, and electrical and electronic equipment, have potential in the context of resource efficient business models.
cy-gb	Mae gan gynnyrch ag effaith amgylcheddol uchel, gan gynnwys dillad a thecstilau eraill, dodrefn cartrefi a gweithleoedd, cemegion, a chyfarpar trydanol ac electronig, botensial yng nghyd-destun modelau busnes sy'n effeithlon o ran adnoddau.

en-gb	Green procurement and supply chains
cy-gb	Caffael gwyrdd a chadwyni cyflenwi

en-gb	Supply chain measures and green procurement is an important driver of change in the I&C sector, where often businesses are driven by the needs and wants of those further up the supply chain. 
cy-gb	Mae mesurau cadwyn gyflenwi a chaffael gwyrdd yn ysgogydd pwysig o ran newid yn y sector diwydiannol a masnachol, lle mae busnesau'n aml yn cael eu llywio gan anghenion a dymuniadau'r rhai ymhellach i fyny'r gadwyn gyflenwi. 

en-gb	The ability of big business and the public sector to implement top-down approaches and influence businesses in their supply chain is important in encouraging waste prevention.
cy-gb	Mae gallu busnesau mawr a'r sector cyhoeddus i weithredu ymagweddau o'r brig i lawr a dylanwadu ar fusnesau yn eu cadwyn gyflenwi yn bwysig o ran annog atal gwastraff.

en-gb	An organisation’s procurement can influence waste in two ways: 
cy-gb	Gall prosesau caffael sefydliad ddylanwadu ar wastraff mewn dwy ffordd: 

en-gb	as a tool for internal change - whereby products they choose to buy are changed (such as reductions in office paper or the use of re-usable packaging materials); 
cy-gb	fel dull ar gyfer newid mewnol - lle mae'r cynnyrch y maent yn dewis eu prynu yn cael eu newid (megis gostyngiadau mewn papur swyddfa neu ddefnyddio deunydd pacio y gellir ei ailddefnyddio); 

en-gb	or as a tool for external change whereby they influence suppliers and stakeholders 39 .
cy-gb	neu fel dull ar gyfer newid allanol lle maent yn dylanwadu ar gyflenwyr a rhanddeiliaid 39 .

en-gb	39 Oakdene Hollins (2011)’ Business Waste Prevention Evidence Review’. 
cy-gb	39 Oakdene Hollins (2011)’ Business Waste Prevention Evidence Review’. 

en-gb	Available from 
cy-gb	Ar gael o 

en-gb	http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Menu=Menu&Module=More&Location=None&Completed=0&ProjectID=17499
cy-gb	http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Menu=Menu&Module=More&Location=None&Completed=0&ProjectID=17499

en-gb	62
cy-gb	62

en-gb	Supporting Measures
cy-gb	Mesurau Ategol

en-gb	The AMEC report also identified the following measures that could be used to support implementation of the primary measures above, either on their own or as a basket of measures:
cy-gb	Gwnaeth adroddiad AMEC hefyd nodi'r mesurau canlynol y gellid eu defnyddio er mwyn gweithredu'r prif fesurau uchod, naill ai ar eu pen eu hunain neu fel casgliad o fesurau: 

en-gb	Enabling Measures - these support the primary measures:
cy-gb	Mesurau Galluogi - mae'r rhain yn ategu'r prif fesurau: 

en-gb	• Awareness and Guidance Documents. 
cy-gb	x Dogfennau Ymwybyddiaeth ac Arweiniad. 

en-gb	• Grants and Loans.
cy-gb	x Grantiau a Benthyciadau. 

en-gb	• R&D promotion and development. 
cy-gb	x Hyrwyddo a datblygu ymchwil a datblygu. 

en-gb	• Use of Networks.
cy-gb	x Defnyddio Rhwydweithiau. 

en-gb	• Taxes.
cy-gb	x Trethi. 

en-gb	• Legislation.
cy-gb	x Deddfwriaeth. 

en-gb	• Training programmes.
cy-gb	x Rhaglenni hyfforddi. 

en-gb	• Voluntary Agreements.
cy-gb	x Cytundebau Gwirfoddol. 

en-gb	• Funded business programmes. 
cy-gb	x Rhaglenni busnes wedi'u hariannu. 

en-gb	• Integrated Resources and Tools.
cy-gb	x Adnoddau a Dulliau Integredig. 

en-gb	Measures which show less promise in respect of waste prevention: 
cy-gb	Mesurau sy'n dangos llai o addewid o ran atal gwastraff: 

en-gb	(These measures should not be relied on in isolation to effect change, but could be used as complementary measures (e.g. eco-labelling to inform businesses during purchasing) or be used to publicise success (e.g. awards)):
cy-gb	(Ni ddylid dibynnu ar y mesurau hyn ar eu pennau eu hunain i sicrhau newid, ond gellid eu defnyddio fel mesurau ategol (e.e. ecolabelu i gyfeirio busnesau pan fyddant yn prynu) neu eu defnyddio i roi cyhoeddusrwydd i lwyddiant (e.e. gwobrau)):

en-gb	• Awards.
cy-gb	x Gwobrau. 

en-gb	• Eco-labelling.
cy-gb	x Eco-labelu.

en-gb	• Environmental Management Systems.
cy-gb	x Systemau Rheoli Amgylcheddol.

en-gb	B.3 Measures for Construction and Demolition Waste 
cy-gb	B.3  Mesurau ar gyfer Gwastraff Adeiladu a Dymchwel 

en-gb	A piece of work has been carried out by AMEC Environment and Infrastructure Ltd (see report published as part of the evidence base), to evaluate a range of measures which could be used to tackle waste prevention in the construction and demolition (C&D) sector. 
cy-gb	Mae darn o waith wedi'i gynnal gan AMECA Environment and Infrastructure Ltd (gweler yr adroddiad a gyhoeddwyd fel rhan o'r sail dystiolaeth), i werthuso amrywiaeth o fesurau y gellid eu defnyddio i fynd i'r afael ag atal gwastraff yn y sector adeiladu a dymchwel. 

en-gb	This was a high level piece of work using existing evidence, and was not designed to produce our programme of work in this area but rather to inform the elaboration and implementation of the programme.
cy-gb	Roedd hwn yn ddarn o waith lefel uchel, gan ddefnyddio tystiolaeth bresennol, ac nid oedd wedi'i gynllunio i baratoi ein rhaglen o waith yn y maes hwn ond yn hytrach i gyfeirio'r broses o ddatblygu'r rhaglen a'i gweithredu. 

en-gb	The report recommended that the following measures would lead directly to waste being prevented:
cy-gb	 Argymhellodd yr adroddiad y byddai'r mesurau canlynol yn arwain yn uniongyrchol at atal gwastraff: 

en-gb	• Eco-design.
cy-gb	x Eco-ddylunio. 

en-gb	• Green Private Procurement & supply chain influence. 
cy-gb	x Caffael Preifat Gwyrdd a dylanwad ar y gadwyn gyflenwi. 

en-gb	• Green Public Procurement.
cy-gb	x Caffael Cyhoeddus Gwyrdd. 

en-gb	• Resource Exchanges.
cy-gb	x Cyfnewid Adnoddau. 

en-gb	Enabling Measures – these support the primary measures:
cy-gb	Mesurau Galluogi - mae'r rhain yn ategu'r prif fesurau: 

en-gb	• Grants and Loans. 
cy-gb	x Grantiau a Benthyciadau. 

en-gb	• Innovation Vouchers. 
cy-gb	x Talebau Arloesedd. 

en-gb	• Networks.
cy-gb	x Rhwydweithiau. 

en-gb	• Toolkits.
cy-gb	x Pecynnau Cymorth. 

en-gb	• Construction Products Register. 
cy-gb	x Cofrestr Cynnyrch Adeiladu. 

en-gb	• Eco Labelling.
cy-gb	x Eco-labelu.

en-gb	• Guidance documents. 
cy-gb	x Dogfennau canllaw. 

en-gb	• Regulation.
cy-gb	x Rheoleiddio. 

en-gb	• Site Waste Management Plans. 
cy-gb	x Cynlluniau Rheoli Gwastraff ar Safleoedd. 

en-gb	• Standards.
cy-gb	x Safonau. 

en-gb	• Funded business programmes.
cy-gb	x Rhaglenni busnes wedi'u hariannu. 

en-gb	Measures which should not be relied on in isolation to effect change, but could be used as supporting measures (e.g. information campaigns) or be used to publicise success (e.g. awards):
cy-gb	Mesurau na ddylid dibynnu arnynt ar eu pennau eu hunain i sicrhau newid, ond gellid eu defnyddio fel mesurau ategol (e.e. ymgyrchoedd gwybodaeth) neu gael eu defnyddio i roi cyhoeddusrwydd i lwyddiant (e.e. gwobrau): 

en-gb	• Awards.
cy-gb	x Gwobrau. 

en-gb	• Certification.
cy-gb	x Ardystio. 

en-gb	• Information campaigns.
cy-gb	x Ymgyrchoedd gwybodaeth. 

en-gb	Appendix C Policy Framework and Initiatives at a European Level
cy-gb	Atodiad C Fframwaith Polisi a Mentrau ar Lefel Ewropeaidd

en-gb	The following extract from the EC guidelines on waste prevention programmes describe relevant initiatives at the European level.
cy-gb	Mae'r detholiad canlynol o ganllawiau'r Comisiwn Ewropeaidd ar raglenni atal gwastraff yn disgrifio mentrau perthnasol ar y lefel Ewropeaidd.

en-gb	EU Sustainable Development Strategy (SDS)
cy-gb	Strategaeth Datblygu Cynaliadwy yr UE

en-gb	One of the key challenges highlighted in the renewed EU SDS of 2006 is to improve the management and avoid the overexploitation of natural resources. 
cy-gb	Un o’r heriau allweddol a amlygwyd yn Strategaeth Datblygu Cynaliadwy ddiwygiedig yr EU ar gyfer 2006 yw gwella'r broses o reoli adnoddau naturiol ac osgoi eu gorddefnyddio. 

en-gb	Its main targets are to avoid the generation of waste and to enhance the efficient use of natural resources.
cy-gb	Ei brif dargedau yw osgoi cynhyrchu gwastraff a gwella'r defnydd effeithlon o adnoddau naturiol.

en-gb	The Thematic Strategy on Waste Prevention and Recycling 
cy-gb	Y Strategaeth Thematig ar Atal Gwastraff ac Ailgylchu

en-gb	The Thematic Strategy on the Prevention and Recycling of Waste adopted in 2005 sets as long term goal for the EU to become a recycling society that seeks to avoid waste and uses waste as a resource. 
cy-gb	Mae'r Strategaeth Thematig ar Atal ac Ailgylchu Gwastraff a fabwysiadwyd yn 2005 yn nodi fel nod hirdymor i'r UE ddod yn gymdeithas sy'n ailgylchu, sy'n ceisio osgoi gwastraff ac sy’n defnyddio gwastraff fel adnodd. 

en-gb	To this end, the Strategy sets out key actions to modernize the existing legal framework and to promote waste prevention, reuse and recycling, with waste disposal only as last resort. 
cy-gb	I'r perwyl hwn,mae’r Strategaeth yn nodi camau gweithredu allweddol i foderneiddio'r fframwaith cyfreithiol presennol a hyrwyddo atal gwastraff, ailddefnyddio ac ailgylchu, gyda gwaredu gwastraff yn ddewis olaf yn unig. 

en-gb	The Commission has published a report in January 2010 on the implementation of the Strategy highlighting the accomplished progresses and remaining challenges, notably in terms of waste prevention. 
cy-gb	Cyhoeddodd y Comisiwn adroddiad ym mis Ionawr 2010 ar weithredu'r Strategaeth gan amlygu'r cynnydd a sicrhawyd a'r heriau sy'n weddill, yn enwedig o ran atal gwastraff. 

en-gb	This report highlights the importance of the use of economic instruments, notably to favour prevention and improved waste management in line with the waste hierarchy.
cy-gb	Mae'r adroddiad hwn yn amlygu pwysigrwydd defnyddio offerynnau economaidd, yn enwedig i ffafrio atal a gwella rheoli gwastraff yn unol â'r hierarchaeth gwastraff.

en-gb	The Seventh Environment Action Programme (7EAP)
cy-gb	Y Seithfed Rhaglen Gweithredu Amgylcheddol (7EAP)

en-gb	The European Commission has published a proposal for the 7 th Environment Action Programme (2013-2020). 
cy-gb	Mae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi cyhoeddi cynnig ar gyfer y 7 fed Rhaglen Gweithredu Amgylcheddol (2013-2020). 

en-gb	This sets out the EU's key environmental objectives. 
cy-gb	Mae hon yn nodi amcanion amgylcheddol allweddol yr UE. 

en-gb	The aim is to step up the contribution of environment policy to the transition towards a resource-efficient, low-carbon economy in which natural capital is protected and enhanced, and the health and well-being of citizens is safeguarded. 
cy-gb	Y nod yw cynyddu cyfraniad polisi amgylcheddol i'r newid tuag at economi garbon isel sy'n effeithlon o ran adnoddau, lle mae cyfalaf naturiol yn cael ei ddiogelu a'i wella, a lle mae iechyd a lles dinasyddion yn cael ei ddiogelu. 

en-gb	The programme provides an overarching framework for environment policy to 2020, identifying nine priority objectives for the EU and its Member States to attain. 
cy-gb	Mae'r rhaglen yn darparu fframwaith cyffredinol ar gyfer polisi amgylcheddol hyd at 2020, gan nodi naw amcan blaenoriaeth i'r UE a'i Aelod-wladwriaethau eu cyflawni. 

en-gb	Waste prevention is addressed in Priority Objective 2: 
cy-gb	Eir i'r afael ag atal gwastraff yn Amcan Blaenoriaeth 2: 

en-gb	“To turn the EU into a resource efficient, green and competitive low-carbon economy.”
cy-gb	Troi'r UE yn economi garbon isel sy'n effeithlon o ran adnoddau, yn wyrdd ac yn gystadleuol.

en-gb	The Commission’s proposed programme requires (inter alia) that by 2020: 
cy-gb	Mae rhaglen arfaethedig y Comisiwn yn ei gwneud yn ofynnol (inter alia) erbyn 2020 bod:

en-gb	i) The overall environmental impact of production and consumption is reduced, in particular in the food, housing and mobility sectors. 
cy-gb	i) Effaith amgylcheddol gyffredinol cynhyrchu a defnyddio yn cael ei lleihau, yn enwedig yn y sectorau bwyd, tai a symudedd.

en-gb	ii) Waste is safely managed as a resource, waste generated per capita is in absolute decline, energy recovery is limited to non-recyclable materials and landfilling of recyclable and compostable materials is effectively eradicated.
cy-gb	ii) Gwastraff yn cael ei reoli'n ddiogel fel adnodd, bod y gwastraff a gynhyrchir y pen yn dirywio'n absoliwt, adfer ynni wedi'i gyfyngu i ddeunyddiau na ellir eu hailgylchu a bod yr arfer o anfon deunyddiau y gellir eu hailgylchu a deunyddiau y gellir eu compostio i safleoedd tirlenwi yn dod i ben i bob pwrpas.

en-gb	The Commission’s proposal identifies that the following are required, in particular:
cy-gb	Mae cynnig y Comisiwn yn nodi bod angen y canlynol, yn arbennig: 

en-gb	i) Establishing a more coherent framework for sustainable production and consumption. 
cy-gb	i) Sefydlu fframwaith mwy cydlynol ar gyfer cynhyrchu a defnyddio cynaliadwy. 

en-gb	Reviewing product legislation with a view to improving the environmental performance and resource efficiency of products throughout their lifecycle. 
cy-gb	Adolygu deddfwriaeth cynnyrch gyda'r bwriad o wella perfformiad amgylcheddol ac effeithlonrwydd adnoddau cynnyrch drwy gydol eu cylch bywyd. 

en-gb	Setting targets for the reduction of the overall impact of consumption.
cy-gb	Pennu targedau i leihau effaith gyffredinol defnydd. 

en-gb	ii) Fully implementing EU waste legislation. 
cy-gb	ii) Gweithredu deddfwriaeth yr UE ynghylch gwastraff yn llawn. 

en-gb	This will include applying the waste hierarchy and the effective use of market-based instruments and measures to ensure that landfilling is effectively phased out, energy recovery is limited to non-recyclable materials, recycled waste is used as a major, reliable source of raw material for the EU, hazardous waste is safely managed and its generation is reduced, illegal waste shipments are eradicated and internal market barriers for environmentally-sound recycling activities in the EU are removed.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys defnyddio'r hierarchaeth gwastraff a'r defnydd effeithiol o offerynnau seiliedig ar y farchnad a mesurau i sicrhau bod yr arfer o anfon gwastraff i safleoedd tirlenwi yn cael ei ddirwyn i ben i bob pwrpas, adennill ynni wedi'i gyfyngu i ddeunyddiau na ellir eu hailgylchu, gwastraff wedi'i ailgylchu yn cael ei ddefnyddio fel prif ffynhonnell ddibynadwy o ddeunydd crai ar gyfer yr UE, gwastraff peryglus yn cael ei reoli'n ddiogel a chynhyrchu llai ohono, dileu cludo gwastraff anghyfreithlon a dileu rhwystrau marchnad mewnol i weithgarwch ailgylchu amgylcheddol gadarn yn yr UE.

en-gb	Action Plan on Sustainable Industrial Policy (SIP) – Sustainable Consumption and Production (SCP)
cy-gb	Cynllun Gweithredu ar Bolisi Diwydiannol Cynaliadwy – Defnyddio a Chynhyrchu Cynaliadwy

en-gb	SCP is about achieving more with less. 
cy-gb	Mae Defnyddio a Chynhyrchu Cynaliadwy yn ymwneud â chyflawni mwy drwy ddefnyddio llai. 

en-gb	In July 2008, the European Commission adopted, through coordinated efforts of DG ENV, DG ENTR, and DG TREN, an Action Plan on SIP and on SCP to support the economic competitiveness of the EU industry through improved energy and resource efficiency, as well as an improved capacity to develop appropriate technological solutions.
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2008, mabwysiadodd y Comisiwn Ewropeaidd, drwy ymdrechion ar y cyd DG ENV, DG ENTR, a DG TREN, Gynllun Gweithredu ar Bolisi Diwydiannol Cynaliadwy a Defnyddio a Chynhyrchu Cynaliadwy i gynorthwyo cystadleurwydd economaidd diwydiant yr UE drwy well effeithlonrwydd ynni ac adnoddau, yn ogystal â gwell gallu ac adnoddau i ddatblygu atebion technolegol priodol.

en-gb	Resource Efficiency Roadmap
cy-gb	Rhaglen Mapio ar gyfer Ewrop sy'n Effeithlon o ran Adnoddau

en-gb	The European Commission has set out a roadmap aimed at transforming Europe's economy into a sustainable one by 2050. 
cy-gb	 Mae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi nodi rhaglen mapio i drawsnewid economi Ewrop yn un gynaliadwy erbyn 2050. 

en-gb	The Roadmap to a resource-efficient Europeadopted in September 2011, outlines how a resource efficient growth can be achieved, identifying the economic sectors consuming most resources and suggests tools and indicators to help guide action in the EU and at international level. 
cy-gb	Mae'r Rhaglen Mapio ar gyfer Ewrop sy'n effeithlon o ran adnoddau a fabwysiadwyd ym mis Medi 2011, yn amlinellu sut y gellir cyflawni twf sy'n effeithlon o ran adnoddau, gan nodi'r sectorau economaidd sy'n defnyddio'r swm mwyaf o adnoddau ac yn awgrymu dulliau a dangosyddion i helpu i gyfeirio gweithredu yn yr UE ac yn rhyngwladol. 

en-gb	In particular, the roadmap states that waste has to be regarded as a resource to be fed back into the economy and a higher priority needs to be given to reuse and recycling and incentives for waste prevention and recycling have to be created. 
cy-gb	Yn arbennig, mae'r rhaglen mapio yn nodi bod yn rhaid gweld gwastraff fel adnodd i'w fwydo yn ôl i'r economi a bod angen rhoi mwy o flaenoriaeth i ailddefnyddio ac ailgylchu a bod yn rhaid creu cymhellion o safbwynt atal gwastraff ac ailgylchu. 

en-gb	In particular, the Roadmap includes the following "aspirational targets" for waste management, to be achieved by 2020: 
cy-gb	Yn arbennig, mae'r rhaglen mapio yn cynnwys y targedau canlynol "i ymgyrraedd atynt" ar gyfer rheoli gwastraff, i'w cyflawni erbyn 2020: 

en-gb	waste generation should be reduced in absolute terms, reuse and recycling should reach the 'maximum feasible' level and be economically attractive, energy recovery should be limited to not recyclable waste and landfilling should be virtually eliminated.
cy-gb	dylai gwastraff a gynhyrchir gael ei leihau mewn termau absoliwt, dylai ailddefnyddio ac ailgylchu gyrraedd y lefel 'uchaf sy'n ymarferol' a bod yn economaidd ddeniadol, dylai adennill ynni gael ei gyfyngu i beidio ag ailgylchu gwastraff a dylid dileu'r arfer o anfon gwastraff i'w dirlenwi i bob pwrpas.

en-gb	Single Market for Green Products Initiative
cy-gb	Marchnad Sengl ar gyfer y Fenter Cynnyrch Gwyrdd

en-gb	A company wishing to market its product as green in several Member State markets faces a confusing range of choices of methods and initiatives, and might find it needs to apply several of them in order to prove the product's green credentials. 
cy-gb	Mae cwmni sy'n dymuno marchnata ei gynnyrch fel un gwyrdd mewn marchnadoedd sawl Aelod-wladwriaeth yn wynebu amrywiaeth dryslyd o ddulliau a mentrau, ac efallai y bydd angen iddo ddefnyddio sawl un ohonynt er mwyn profi rhinweddau gwyrdd y cynnyrch. 

en-gb	This is turning into a barrier for the circulation of green products in the Single Market.
cy-gb	Mae hyn yn troi'n rhwystr i ddosbarthu cynnyrch gwyrdd yn y Farchnad Sengl.

en-gb	Consumers are also confused by the stream of incomparable and diverse environmental information: 
cy-gb	Mae defnyddwyr hefyd wedi'u drysu gan y llif o wybodaeth amgylcheddol amrywiol na ellir ei chymharu: 

en-gb	according to a recent Eurobarometer, 48 per cent of European consumers are confused by the stream of environmental information they receive. 
cy-gb	yn ôl Ewrobaromedr diweddar, mae 48 y cant o ddefnyddwyr Ewropeaidd wedi'u drysu gan y ffrwd o wybodaeth amgylcheddol y maent yn ei derbyn. 

en-gb	This also affects their readiness to make green purchases.
cy-gb	Mae hyn hefyd yn effeithio ar eu parodrwydd i wneud pryniadau gwyrdd.

en-gb	The Single Market for Green Products initiative proposes a set of actions to overcome these problems:
cy-gb	Mae'r fenter Marchnad Sengl ar gyfer y Fenter Cynnyrch Gwyrdd yn cynnig cyfres o gamau i oresgyn y problemau hyn:

en-gb	• It establishes two methods to measure environmental performance throughout the lifecycle, the Product Environmental Footprint (PEF) and the Organisation Environmental Footprint (OEF);
cy-gb	x Mae'n sefydlu dau ddull o fesur perfformiad amgylcheddol drwy gydol y cylch bywyd, sef Ôl troed Amgylcheddol y Cynnyrch a'r Ôl troed Sefydliadol;

en-gb	• It recommends the use of these methods to Member States, companies, private organisations and the financial community through a Commission Recommendation;
cy-gb	x Mae'n argymell bod Aelod-wladwriaethau, cwmnïau, sefydliadau preifat a'r gymuned ariannol yn defnyddio'r dulliau hyn drwy Argymhelliad gan y Comisiwn;

en-gb	• It announces a three-year testing period to develop product- and sector- specific rules through a multi-stakeholder process;
cy-gb	x Mae'n cyhoeddi cyfnod profi tair blynedd i ddatblygu rheolau cynnyrch a phenodol i sector drwy broses aml-randdeiliad;

en-gb	• It provides principles for communicating environmental performance, such as transparency, reliability, completeness, comparability and clarity; 
cy-gb	x Mae'n darparu egwyddorion ar gyfer cyfathrebu perfformiad amgylcheddol, megis tryloywder, dibynadwyedd, cyflawnrwydd, cymaroldeb ac eglurder;

en-gb	• It supports international efforts towards more coordination in methodological development and data availability.
cy-gb	x Mae'n cynorthwyo ymdrechion rhyngwladol tuag at fwy o gydgysylltu o ran datblygu methodolegol ac argaeledd data.

en-gb	The EU Ecolabel
cy-gb	Ecolabel yr UE

en-gb	The EU Ecolabel helps consumers to identify products and services that have a reduced environmental impact throughout their life cycle, from the extraction of raw material through to production, use and disposal. 
cy-gb	Mae Ecolabel yr UE yn helpu defnyddwyr i nodi cynhyrchion a gwasanaethau sy'n cael effaith amgylcheddol lai drwy gydol eu cylch bywyd, o echdynnu deunydd crai hyd at gynhyrchu, defnyddio a gwaredu. 

en-gb	Recognised throughout Europe, EU Ecolabel is a voluntary label promoting environmental excellence which can be trusted.
cy-gb	Wedi'i gydnabod ledled Ewrop, mae Ecolabel yr UE yn label gwirfoddol sy'n hyrwyddo rhagoriaeth amgylcheddol y gellir ymddiried ynddo.

en-gb	The EU Ecolabel scheme is a commitment to environmental sustainability. 
cy-gb	Mae cynllun Ecolabel yr UE yn ymrwymiad i gynaliadwyedd amgylcheddol. 

en-gb	The criteria have been developed and agreed upon by scientists, NGOs and stakeholders to create a credible and reliable way to make environmentally responsible choices.
cy-gb	Datblygwyd y meini prawf a chytunwyd arnynt gan wyddonwyr, cyrff anllywodraethol a rhanddeiliaid i greu ffordd gredadwy a dibynadwy o wneud dewisiadau amgylcheddol gyfrifol.

en-gb	From the raw materials to manufacturing, packaging, distribution and disposal, EU Ecolabel products are evaluated by independent experts to ensure they meet criteria that reduce their environmental impact. 
cy-gb	O'r deunyddiau crai i weithgynhyrchu, deunydd pacio, dosbarthu a gwaredu, mae cynnyrch Ecolabel yr UE yn cael eu gwerthuso gan arbenigwyr annibynnol i sicrhau eu bod yn bodloni meini prawf sy'n lleihau eu heffaith amgylcheddol. 

en-gb	The EU Ecolabel is an easy way to make an informed choice about the productsyou’re buying.
cy-gb	Mae Ecolabel yr UE yn ffordd hawdd o wneud dewis gwybodus am y cynnyrch rydych yn eu prynu.

en-gb	These products and services can be found in all EU Member States as well as in a wide range of countries throughout the world, including India, New Zealand, Canada and China.
cy-gb	Gellir dod o hyd i'r cynhyrchion a'r gwasanaethau hyn ym mhob un o Aelod­ wladwriaethau'r UE yn ogystal ag mewn amrywiaeth eang o wledydd ledled y byd, gan gynnwys India, Seland Newydd, Canada a Tsieina.

en-gb	 All products bearing the EU Ecolabel have been checked by independent bodies for compliance with strict ecological and performance criteria. 
cy-gb	Mae'r holl gynnyrch ag Ecolabel yr UE wedi'u gwirio gan gyrff annibynnol ar gyfer cydymffurfio â meini prawf ecolegol a pherfformiad llym. 

en-gb	The label takes into account the main environmental impacts of a product as well as environmental performance throughout its life cycle. 
cy-gb	Mae'r label yn ystyried prif effeithiau amgylcheddol cynnyrch yn ogystal â pherfformiad amgylcheddol drwy gydol ei gylch bywyd. 

en-gb	Authorities in every EU Member State, as well as in Iceland, Norway and Liechtenstein, are responsible for managing the EU Ecolabel.
cy-gb	Mae awdurdodau ym mhob un o Aelod-wladwriaethau'r UE, yn ogystal â Gwlad yr Iâ, Norwy a Liechtenstein, yn gyfrifol am reoli Ecolabel yr UE.

en-gb	The scheme is voluntary, but hundreds of companies across Europe have joined up because of EU Ecolabel’s competitive edge and commitment to the environment. 
cy-gb	Mae'r cynllun yn wirfoddol, ond mae cannoedd o gwmnïau ledled Ewrop wedi ymuno oherwydd mantais gystadleuol Ecolabel yr UE a'i ymrwymiad i'r amgylchedd. 

en-gb	Customers can rely on the logo because every product is checked by independent experts.
cy-gb	Gall cwsmeriaid ddibynnu ar y logo oherwydd bod pob cynnyrch yn cael ei wirio gan arbenigwyr annibynnol.

en-gb	Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals (REACH)
cy-gb	Cofrestru, Gwerthuso ac Awdurdodi Cemegion a Chyfyngu arnynt (REACH)

en-gb	REACH is a European Union regulation concerning the Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals. 
cy-gb	Mae REACH yn un o reoliadau'r Undeb Ewropeaidd sy'n ymwneud â Chofrestru, Gwerthuso ac Awdurdodi Cemegion a Chyfyngu arnynt. 

en-gb	It came into force on 1st June 2007 and replaced a number of European Directives and Regulations with a single system.
cy-gb	Daeth i rym ar 1 Mehefin 2007 gan gyflwyno system sengl yn lle nifer o Gyfarwyddebau a Rheoliadau Ewropeaidd. 

en-gb	A major part of REACH is the requirement for manufacturers or importers of substances to register them with a central European Chemicals Agency (ECHA). 
cy-gb	Rhan fawr o REACH yw'r gofyniad i weithgynhyrchwyr neu fewnforwyr sylweddau eu cofrestru ag Asiantaeth Gemegion Ewropeaidd ganolog (ECHA). 

en-gb	A registration package will be supported by a standard set of data on that substance. 
cy-gb	Caiff pecyn cofrestru ei ategu gan set safonol o ddata ar y sylwedd hwnnw. 

en-gb	The amount of data required is proportionate to the amount of substance manufactured or supplied.
cy-gb	Mae swm y data sy'n ofynnol yn gymesur â swm y sylwedd a weithgynhyrchir neu a gyflenwir. 

en-gb	REACH has several aims:
cy-gb	Mae gan REACH sawl nod: 

en-gb	• To provide a high level of protection of human health and the environment from the use of chemicals.
cy-gb	x Darparu lefel uchel o ddiogelwch i iechyd pobl a'r amgylchedd rhag y defnydd o gemegion.

en-gb	• To make the people who place chemicals on the market (manufacturers and importers responsible for understanding and managing the risks associated with their use.)
cy-gb	x Sicrhau bod y rhai sy'n rhoi cemegion ar y farchnad (gwneuthurwyr a mewnforwyr) yn gyfrifol am ddeall a rheoli'r risgiau sy'n gysylltiedig â'u defnyddio.)

en-gb	• To allow the free movement of substances on the EU market. 
cy-gb	x Caniatáu i sylweddau symud yn rhydd ym marchnad yr UE. 

en-gb	• To enhance innovation in and the competitiveness of the EU chemicals industry.
cy-gb	x Gwella arloesedd yn niwydiant cemegion yr UE a'i natur gystadleuol. 

en-gb	• To promote the use of alternative methods for the assessment of the hazardous properties of substances e.g. quantitative structure-activity relationships (QSAR) and read across.
cy-gb	x Hyrwyddo'r defnydd o ddulliau amgen o asesu nodweddion peryglus sylweddau e.e. perthnasoedd strwythur-gweithgarwch meintiol (QSAR) a darllen ar draws.

en-gb	Appendix D Glossary
cy-gb	Atodiad Ch Rhestr termau

en-gb	Approved authorised treatment facilities (ATTFs): 
cy-gb	Cyfleusterau trin awdurdodedig cymeradwy (ATTF): 

en-gb	These are waste management facilities that reuse or treat specific wastes as required by EU Directives, and issue evidence notes to the producers that appropriate treatment has taken place. 
cy-gb	Mae'r rhain yn gyfleusterau rheoli gwastraff sy'n ailddefnyddio neu'n trin gwastraff penodol fel sy'n ofynnol gan Gyfarwyddebau'r UE, a chyhoeddi nodiadau tystiolaeth i'r cynhyrchwyr bod triniaeth briodol wedi digwydd. 

en-gb	An example is WEEE treatment facilities responsible for the reuse and treatment of WEEE and ensuring it's recycled and recovered.
cy-gb	Un enghraifft yw cyfleusterau trin WEEE sy'n gyfrifol am ailddefnyddio a thrin WEEE a sicrhau ei fod yn cael ei ailgylchu a'i adfer.

en-gb	Biodegradable waste: 
cy-gb	Gwastraff bioddiraddadwy: 

en-gb	any waste that is capable of undergoing anaerobic or aerobic decomposition, such as food and garden waste, and paper and paperboard.
cy-gb	unrhyw wastraff a all ddadelfennu'n anerobig neu'n aerobeg, megis gwastraff bwyd a gardd, a phapur a bwrdd papur.

en-gb	Bring site: 
cy-gb	Safle dod â gwastraff: 

en-gb	recycling point where the public can bring material for recycling, for example bottle and can banks. 
cy-gb	man ailgylchu lle gall y cyhoedd ddod â deunydd i'w ailgylchu, er enghraifft banciau poteli a chaniau. 

en-gb	They are generally located at supermarket car parks, council car parks and similar locations.
cy-gb	Maent yn cael eu lleoli fel arfer mewn meysydd parcio archfarchnadoedd, meysydd parcio cynghorau a lleoliadau tebyg.

en-gb	Commercial and industrial waste: 
cy-gb	Gwastraff masnachol a diwydiannol: 

en-gb	commercial waste is waste arising from any premises which are used wholly or mainly for trade, business, sport recreation or entertainment, excluding household and industrial waste. 
cy-gb	mae gwastraff masnachol yn wastraff sy'n codi o unrhyw eiddo sy'n cael ei ddefnyddio'n gyfan gwbl neu'n bennaf ar gyfer masnach, busnes, chwaraeon, hamdden neu adloniant, ac eithrio gwastraff cartrefi a diwydiannol. 

en-gb	Industrial waste is waste from any factory and from any premises occupied by an industry (excluding mines and quarries).
cy-gb	Mae gwastraff diwydiannol yn wastraff o unrhyw ffatri ac o unrhyw eiddo a feddiannir gan ddiwydiant (ac eithrio mwyngloddiau a chwareli).

en-gb	Composting: 
cy-gb	Compostio: 

en-gb	an aerobic, biological process in which biowastes, such as garden and kitchen waste, are converted into a stable granular material which can be applied to land to improve soil structure and enrich the nutrient content of the soil.
cy-gb	proses aerobeg, fiolegol lle mae biowastraff, megis gwastraff gardd a chegin yn cael eu troi'n ddeunydd gronynnog sefydlog y gellir ei ddefnyddio ar dir i wella strwythur y pridd a chyfoethogi cynnwys maethol y pridd.

en-gb	Construction and demolition waste: 
cy-gb	Gwastraff adeiladu a dymchwel: 

en-gb	waste arising from activities carried out by construction companies, demolition companies, civil engineering companies and general builders. 
cy-gb	gwastraff sy'n codi o weithgarwch a gynhelir gan gwmnïau adeiladu, cwmnïau dymchwel, cwmnïau peirianneg sifil ac adeiladwyr cyffredinol. 

en-gb	In the main, it relates to waste types listed in Chapter 17 of the List of Wastes (Wales) Regulations 2005, although it also includes other wastes generated by these organisations arising from their construction and demolition activities.
cy-gb	Mae'n ymwneud gan amlaf â mathau o wastraff a restrir ym Mhennod 17 o Reoliadau'r Rhestr Wastraffoedd (Cymru) 2005, er ei fod hefyd yn cynnwys gwastraff arall a gynhyrchir gan y sefydliadau hyn sy'n codi o'u gweithgarwch adeiladu a dymchwel.

en-gb	Ecodesign: 
cy-gb	Ecoddylunio: 

en-gb	a strategic design management process that is concerned with minimising the impact of the life cycle of products and services. 
cy-gb	proses rheoli dylunio strategol sy'n ymwneud â lleihau effaith cylch bywyd cynnyrch a gwasanaethau. 

en-gb	Approaches include life cycle analysis, design for disassembly and reducing the negative impact of a product on the environment (for example by removing hazardous chemicals or materials without compromising the design).
cy-gb	Mae ymagweddau'n cynnwys dadansoddiad cylch bywyd, dylunio ar gyfer datgymalu a lleihau effaith negyddol cynnyrch ar yr amgylchedd (er enghraifft drwy gael gwared ar gemegion neu ddeunyddiau peryglus heb gyfaddawdu o safbwynt y dyluniad).

en-gb	Ecological footprint: 
cy-gb	Ôl troed Ecolegol: 

en-gb	the ecological footprint methodology calculates the land area needed to feed, provide resource, produce energy and absorb the pollution (and waste) generated by our supply chains.
cy-gb	mae'r fethodoleg ôl troed ecolegol yn cyfrifo arwynebedd y tir sydd ei angen i fwydo, darparu adnoddau, cynhyrchu ynni ac amsugno'r llygredd (a'r gwastraff) a gynhyrchir gan ein cadwyni cyflenwi.

en-gb	69
cy-gb	69

en-gb	Energy from waste: 
cy-gb	Ynni o wastraff: 

en-gb	technologies include anaerobic digestion, direct combustion (incineration with energy recovery); 
cy-gb	mae'r technolegau'n cynnwys treulio anaerobig, hylosgi uniongyrchol (llosgi gan adfer ynni); 

en-gb	use of secondary recovered or refuse derived fuel (an output from mechanical and biological treatment processes), pyrolysis and gasification (including plasma gasification). 
cy-gb	defnyddio tanwydd deillio sydd wedi'i adfer neu danwydd sy’n deillio o sbwriel (allbwn o brosesau trin mecanyddol a biolegol), pyrolysis a nwyeiddio (gan gynnwys nwyeiddio plasma). 

en-gb	Any given technology is more beneficial if heat and electricity can be recovered. 
cy-gb	Mae unrhyw dechnoleg benodol yn fwy buddiol os gellir adfer gwres a thrydan. 

en-gb	The Waste Framework Directive considers that where waste is used principally as a fuel or other means to generate electricity it is a recovery activity provided it complies with certain criteria, which includes exceeding an energy efficiency threshold.
cy-gb	Lle mae gwastraff yn cael ei ddefnyddio'n bennaf fel tanwydd neu ffordd arall o gynhyrchu trydan mae'r Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff o'r farn ei fod yn weithgarwch adfer ar yr amod ei fod yn cydymffurfio â meini prawf penodol, sy'n cynnwys mynd y tu hwnt i drothwy effeithlonrwydd ynni.

en-gb	Hazardous waste: 
cy-gb	Gwastraff peryglus: 

en-gb	this is waste that may be harmful to human health or the environment. 
cy-gb	mae hwn yn wastraff a all fod yn niweidiol i iechyd pobl neu'r amgylchedd. 

en-gb	Examples of hazardous wastes include asbestos, some chemical wastes, some healthcare wastes, electrical equipment containing hazardous components such as cathode ray tubes or lead solder, fluorescent light tubes, lead-acid batteries and oily sludges.
cy-gb	Mae enghreifftiau o wastraff peryglus yn cynnwys asbestos, rhai mathau o wastraff cemegol, rhai mathau o wastraff gofal iechyd, offer trydanol sy'n cynnwys cydrannau peryglus megis tiwbiau pelydrau cathod neu sodr plwm, tiwbiau golau fflworoleuol, batris plwm-asid a lleidiau olewog.

en-gb	Landfill sites: 
cy-gb	Safleoedd tirlenwi: 

en-gb	any areas of land in which waste is deposited. 
cy-gb	unrhyw arwynebedd o dir lle dyddodir gwastraff. 

en-gb	Landfill sites are often located in disused mines or quarries.
cy-gb	Mae safleoedd tirlenwi yn aml wedi'u lleoli mewn mwyngloddiau neu chwareli segur.

en-gb	One Planet Living: 
cy-gb	Byw Un Blaned: 

en-gb	one Planet Living is a vision of a sustainable world, in which people everywhere can enjoy a high quality of life within the productive capacity of the planet, with space left for wildlife and wilderness. 
cy-gb	mae Byw Un Blaned yn weledigaeth o fyd cynaliadwy, lle gall pobl ym mhob man fwynhau ansawdd bywyd uchel o fewn gallu ac adnoddau cynhyrchiol y blaned, gyda lle i fywyd gwyllt a thir gwyllt. 

en-gb	Organisations around the world are using the one planet living approach to take measurable steps towards genuine sustainability.
cy-gb	Mae sefydliadau ledled y byd yn defnyddio'r ymagwedd byw un blaned i gymryd camau mesuradwy tuag at gynaliadwyedd gwirioneddol.

en-gb	Preparing for reuse: 
cy-gb	Paratoi ar gyfer ailddefnyddio: 

en-gb	means checking, cleaning or repairing recovery operations, by which products or components of products that have become waste are prepared so that they can be reused without any other pre- processing.
cy-gb	mae hyn yn golygu gweithrediadau adfer i wirio, glanhau neu drwsio, lle mae cynnyrch neu gydrannau cynnyrch gwastraff yn cael eu paratoi er mwyn iddynt allu cael eu hailddefnyddio heb unrhyw ragbrosesu arall.

en-gb	Procurement: 
cy-gb	Caffael: 

en-gb	The act of obtaining or buying goods or services.
cy-gb	Y weithred o gael gafael ar nwyddau neu wasanaethau neu eu prynu.

en-gb	Producer responsibility: 
cy-gb	Cyfrifoldeb y cynhyrchydd: 

en-gb	a ‘producer responsibility’ approach is intended to require producers who put goods or materials onto the market to be more responsible for these products or materials when they become waste. 
cy-gb	nod ymagwedd ‘cyfrifoldeb y cynhyrchydd’ yw ei gwneud yn ofynnol i gynhyrchwyr sy'n rhoi nwyddau neu ddeunyddiau ar y farchnad fod yn fwy cyfrifol am y cynnyrch neu'r deunyddiau hyn pan fyddant yn troi’n wastraff. 

en-gb	In some cases, producers will also be asked to reduce the level of hazardous substances in their products and to increase the use of recycled materials and design products for recyclability.
cy-gb	Mewn rhai achosion, gofynnir i gynhyrchwyr hefyd leihau lefel y sylweddau peryglus yn eu cynnyrch a chynyddu'r defnydd o ddeunyddiau wedi'u hailgylchu a dylunio cynnyrch i'w ailgylchu.

en-gb	Recyclate: 
cy-gb	Deunyddiau ailgylchu: 

en-gb	this is material separated (either at source or following interim treatment) for the purpose of recycling.
cy-gb	dyma ddeunydd sy'n cael ei wahanu (naill ai yn y ffynhonnell neu'n dilyn triniaeth interim) at ddibenion ailgylchu.

en-gb	Recycling: 
cy-gb	Ailgylchu: 

en-gb	this means any recovery operation by which waste materials are reprocessed into products, materials or substances whether for the original or other purposes. 
cy-gb	mae hyn yn golygu unrhyw weithgarwch adfer lle mae deunyddiau gwastraff yn cael eu hailbrosesu'n gynnyrch, deunyddiau neu sylweddau boed hynny ar gyfer y dibenion gwreiddiol neu ddibenion eraill. 

en-gb	It includes the reprocessing of organic material but does not include energy recovery and the reprocessing into materials that are to be used as fuels or for backfilling operations.
cy-gb	Mae'n cynnwys ailbrosesu deunydd organig ond nid yw'n cynnwys adfer ynni ac ailbrosesu yn ddeunyddiau i'w defnyddio fel tanwydd neu ar gyfer gweithrediadau ôl lenwi.

en-gb	Reduction: 
cy-gb	Lleihau: 

en-gb	achieving as much waste reduction as a priority waste action. 
cy-gb	cyflawni cymaint o leihad gwastraff fel cam gwastraff â blaenoriaeth. 

en-gb	It can be accomplished within a manufacturing process involving the review of production processes to optimise utilisation of raw (and secondary) materials and recirculation processes. 
cy-gb	Gellir ei gyflawni o fewn proses weithgynhyrchu sy'n cynnwys adolygu prosesau cynhyrchu i sicrhau'r defnydd gorau posibl o ddeunyddiau crai (ac eilaidd) a phrosesau ailgylchredeg. 

en-gb	It can be cost effective, both in terms of lower disposal costs, reduced demand for raw materials and energy costs. 
cy-gb	Gall fod yn gost effeithiol, o ran costau gwaredu is, llai o alw am ddeunyddiau crai a chostau ynni. 

en-gb	It can be carried out by householders through actions, such as home composting, reusing products and buying goods with reduced packaging.
cy-gb	Gellir ei gynnal gan ddeiliaid tai drwy weithredoedd megis compostio gartref, ailddefnyddio cynnyrch a phrynu nwyddau â llai o ddeunydd pacio.

en-gb	Residual waste: 
cy-gb	Gwastraff gweddilliol: 

en-gb	term used for waste that remains after recycling or composting material has been removed from the waste stream.
cy-gb	term a ddefnyddir ar gyfer gwastraff sy'n weddill ar ôl i ddeunydd ailgylchu neu gompostio gael ei waredu o'r ffrwd wastraff.

en-gb	Resource efficiency: 
cy-gb	Effeithlonrwydd adnoddau: 

en-gb	managing raw materials, energy and water in order to minimise waste and thereby reduce cost.
cy-gb	rheoli deunyddiau crai, ynni a d ǒ r er mwyn lleihau gwastraff ac felly lleihau costau.

en-gb	Reuse: 
cy-gb	Ailddefnyddio: 

en-gb	using again a product, that is not waste, for the same purpose.
cy-gb	ailddefnyddio cynnyrch nad yw'n wastraff ar gyfer yr un diben.

en-gb	Site waste management plan (SWMP): 
cy-gb	Cynllun rheoli gwastraff safle (SWMP): 

en-gb	a tool to help the construction and demolition sector to improve on their management of waste at their place of work. 
cy-gb	offeryn i helpu’r sector adeiladu a dymchwel i wella'u proses o reoli gwastraff yn eu gweithle. 

en-gb	It is a plan that details the amount and type of waste produced on a construction site and how it will be reused, recycled and disposed of, by doing so, will help to improve resource efficiency within the industry. 
cy-gb	Mae'n gynllun sy'n nodi swm a math y gwastraff a gynhyrchir ar safle adeiladu a sut y caiff ei ailddefnyddio, ei ailgylchu a'i waredu, a drwy wneud hynny bydd yn helpu i wella effeithlonrwydd adnoddau yn y diwydiant. 

en-gb	The Welsh Government has consulted on Site Waste Management Plan Regulations.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymgynghori ar Reoliadau Cynllun Rheoli Gwastraff Safle.

en-gb	Sustainability appraisal: 
cy-gb	Arfarniad cynaliadwyedd: 

en-gb	single appraisal tool which provides for the systematic identification and evaluation of the economic, social and environmental impacts of a proposal.
cy-gb	offeryn arfarnu sengl sy'n darparu ar gyfer proses systematig o nodi a gwerthuso effeithiau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol cynnig.

en-gb	Social enterprise: 
cy-gb	Menter gymdeithasol: 

en-gb	a social enterprise is a business with primarily social objectives whose surpluses are principally reinvested for that purpose in the business or in the community, rather than being driven by the need to maximise profit for shareholders and owners.
cy-gb	ystyr menter gymdeithasol yw busnes sydd ag amcanion cymdeithasol yn bennaf y caiff ei wargedau eu hailfuddsoddi'n bennaf at y diben hwnnw yn y busnes neu yn y gymuned, yn hytrach na chael ei lywio gan yr angen i sicrhau'r elw mwyaf i randdeiliaid a pherchenogion.

en-gb	Treatment: 
cy-gb	Triniaeth: 

en-gb	physical, thermal, chemical or biological processes, including sorting, that change the characteristics of the waste in order to reduce its volume or hazardous nature, facilitate its handling or enhance recovery.
cy-gb	prosesau ffisegol, thermol, cemegol neu fiolegol, gan gynnwys didoli, sy'n newid nodweddion y gwastraff er mwyn lleihau ei gyfaint neu ei natur beryglus, hwyluso'r broses o'i drin neu wella camau adfer.

en-gb	Upcycling: 
cy-gb	Uwchgylchu: 

en-gb	upcycling happens where high embedded energy raw materials are substituted by lower embedded energy secondary raw materials that can be subsequently be closed loop recycled.
cy-gb	Mae uwchgylchu yn digwydd lle caiff deunyddiau crai ag ynni uchel wedi'i ymgorffori eu hamnewid am ddeunyddiau crai eilaidd â llai o ynni wedi'i ymgorffori ynddynt y gellir wedyn eu hailgylchu drwy ddolen gaeedig.

en-gb	Waste arisings: 
cy-gb	Sgil-gynhyrchion gwastraff: 

en-gb	the amount of waste generated in a given locality over a given period of time.
cy-gb	swm y gwastraff a gynhyrchir mewn lleoliad penodol dros gyfnod penodol o amser.

en-gb	Waste hierarchy: 
cy-gb	Hierarchiaeth gwastraff: 

en-gb	sets out the order in which options for waste management should be considered based on environmental impact. 
cy-gb	yn nodi'r drefn y dylid ei defnyddio i ystyried opsiynau rheoli gwastraff yn seiliedig ar effaith amgylcheddol. 

en-gb	It has a statutory basis within the Waste Framework Directive and the implementing regulations applying to Wales.
cy-gb	Mae ganddi sail statudol yn y Gyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff a'r rheoliadau gweithredu sy'n berthnasol i Gymru.

en-gb	WEEE: this stands for ‘Waste Electrical and Electronic Equipment’. 
cy-gb	WEEE: Cyfarpar Trydanol ac Electronig Gwastraff. 

en-gb	The WEEE Directive (2002/96/EC obliges electronic and electrical product manufacturers to assume responsibility for their WEEE.
cy-gb	Mae Cyfarwyddeb WEEE (2002/96/EC) yn gorfodi gwneuthurwyr electronig a thrydanol i gymryd cyfrifoldeb am eu WEEE.

en-gb	Zero waste: 
cy-gb	Diwastraff: 

en-gb	‘Zero Waste is a goal that is ethical, economical, efficient and visionary, to guide people in changing their lifestyles and practices to emulate sustainable natural cycles, where all discarded materials are designed to become resources for others to use. 
cy-gb	Mae Diwastraff yn nod sy'n foesegol, yn ddarbodus, yn effeithlon ac yn weledigaethol, i arwain pobl i newid eu ffyrdd o fyw a'u harferion i efelychu cylchoedd cynaliadwy naturiol, lle mae'r holl ddeunyddiau a waredir wedi'u dylunio i ddod yn adnoddau i eraill allu eu defnyddio. 

en-gb	Zero Waste means designing and managing products and processes to systematically avoid and eliminate the volume and toxicity of waste and materials, conserve and recover all resources, and not burn or bury them. 
cy-gb	Mae Diwastraff yn golygu dylunio a rheoli cynnyrch a phrosesau i osgoi a gwaredu swm a gwenwyndra gwastraff a deunyddiau, cadw ac adfer yr holl adnoddau, a pheidio â'u llosgi na'u claddu. 

en-gb	Implementing Zero Waste will eliminate all discharges to land, water or air that are a threat to planetary, human, animal or plant health.’ 
cy-gb	Bydd Gweithredu Diwastraff yn dileu'r holl ollyngiadau i dir, d ǒ r neu aer sy'n fygythiad i iechyd y blaned, iechyd pobl, iechyd anifeiliaid neu iechyd planhigion. 

en-gb	(Zero Waste International Alliance www.zwia.org ).
cy-gb	(Zero Waste International Alliance www.zwia.org ).

en-gb	72
cy-gb	72