en-gb	Those sections require a school, FEI or local authority, where following a review it decides not to revise a plan, to notify this decision and the reasons for it to the child, their parent or young person and if the child is looked after by the local authority, the independent reviewing officer. 
cy-gb	Mae’r adrannau hynny yn ei gwneud yn ofynnol i ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol, lle y mae’n penderfynu peidio â diwygio cynllun yn dilyn adolygiad, roi gwybod am y penderfyniad hwn a’r rhesymau drosto i’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc ac os yw’r plentyn yn derbyn gofal gan yr awdurdod lleol, y swyddog adolygu annibynnol. 

en-gb	the date during that preceding review period on which notice was first given of a decision that following a reconsideration by a local authority of an IDP maintained by a school, the IDP should not be revised , or 
cy-gb	y dyddiad yn ystod y cyfnod adolygu blaenorol hwnnw pan roddwyd hysbysiad gyntaf o benderfyniad na ddylid diwygio’r CDU, ar ôl i awdurdod lleol ailystyried CDU a gynhelir gan ysgol,  neu 

en-gb	 This is the notice under section 27(4) of the Act.  
cy-gb	 Dyma’r hybysiad o dan adran 27(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	Section 27(4) requires a local authority that has reconsidered a plan maintained by a school, to give a notice of its decision (and reasons for it) that the plan should not be revised to the child, their parent or young person. 
cy-gb	Mae adran 27(4) yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdod lleol sydd wedi ailystyried cynllun a gynhelir gan ysgol, roi hysbysiad o’i benderfyniad (a’r rhesymau drosto) na ddylid diwygio’r cynllun i’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc. 

en-gb	(iii)  where neither a copy of a revised IDP nor one of those notices (i.e. those in paragraph (ii)) has been given during the preceding review period, the first day after the end of that preceding review period. 
cy-gb	(iii) pan na fydd copi o CDU diwygiedig nac un o’r hysbysiadau hynny (h.y. y rheini ym mharagraff (ii)) wedi’u rhoi yn ystod y cyfnod adolygu blaenorol, y diwrnod cyntaf ar ôl diwedd y cyfnod adolygu blaenorol hwnnw. 

en-gb	Where a copy of a revised IDP or a notice that the IDP is not to be revised is given late, that is, after the end of the review period to which it relates, then the giving of the copy of the IDP or the notice is to be ignored .  
cy-gb	 Pan fydd copi o CDU diwygiedig neu hysbysiad nad yw’r CDU i’w adolygu yn cael ei roi’n hwyr, hynny yw, ar ôl diwedd y cyfnod adolygu y mae’n ymwneud ag ef, yna dylid anwybyddu’r ffaith fod copi o’r CDU neu’r hysbysiad wedi’i roi .  

en-gb	The effect is that (in accordance with paragraph (iii)) the new review period starts immediately after the end of the preceding review period, and the late giving of a copy of the IDP or notice in that new review period, does not trigger the next review period starting and is ignored for the purposes of calculating the following review period. 
cy-gb	Yr effaith yw (yn unol â pharagraff (iii)) bod y cyfnod adolygu newydd yn dechrau yn union ar ôl diwedd y cyfnod adolygu blaenorol, ac nad yw’r ffaith y rhoddwyd copi o’r CDU neu hysbysiad yn hwyr yn y cyfnod adolygu newydd hwnnw yn sbarduno dechrau’r cyfnod adolygu nesaf a’i fod yn cael ei anwybyddu at ddibenion cyfrifo’r cyfnod adolygu canlynol. 

en-gb	 Sections 23(3) and 24(3) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(3) a 24(3) o’r Ddeddf. 

en-gb	The references above to notices or copies of IDPs being first  given are to deal with the possibility that where it must be given to more than one person (i.e. a child and their parent and if the child is looked after, the independent reviewing officer) and it is given to each of them on different dates, it is the date on which it is first given that counts . 
cy-gb	Mae’r cyfeiriadau uchod at yr hysbysiadau neu’r copïau o CDUau a roddir gyntaf wedi’u nodi i ddarparu ar gyfer sefyllfa pan gaiff y cynllun ei roi i fwy nag un person (h.y. plentyn a’i riant ac, os yw’r plentyn yn derbyn gofal, y swyddog adolygu annibynnol), a hynny ar wahanol ddyddiad.  Y dyddiad pan roddir y cyntaf sy’n cyfrif, felly . 

en-gb	 Sections 23(5) and 24(3) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(5) a 24(3) o’r Ddeddf. 

en-gb	The duty on a school, FEI or local authority maintaining an IDP to review it before the end of the review period is treated as met in cases where the IDP is reviewed or revised by another body.  
cy-gb	25.11 Caiff y ddyletswydd ar ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol sy’n cynnal CDU i’w adolygu cyn diwedd y cyfnod adolygu ei thrin fel un a fodlonwyd mewn achosion lle mae’r CDU yn cael ei adolygu neu ei ddiwygio gan gorff arall.   

en-gb	This means that the body maintaining the IDP no longer has to review it before the end of the current review period and a new review period starts.  
cy-gb	Mae hyn yn golygu nad oes rhaid i’r corff sy’n cynnal y CDU ei adolygu wedyn cyn diwedd y cyfnod adolygu presennol a bydd cyfnod adolygu newydd yn dechrau.  

en-gb	Those cases are:
cy-gb	Yr achosion hynny yw:

en-gb	 Sections 23(6) and 24(5) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(6) a 24(5) o’r Ddeddf. 

en-gb	14  Under section 27 of the Act. 
cy-gb	14  O dan adran 27 o’r Ddeddf. 

en-gb	where the IDP is reconsidered by a local authority (this could only be in the case of an IDP maintained by a school) 14 ; 
cy-gb	pan gaiff y CDU ei ailystyried gan awdurdod lleol (dim ond yn achos CDU a gynhelir gan ysgol y byddai hyn yn digwydd) 14 ; 

en-gb	where the Tribunal orders a local authority or an FEI to revise the IDP; 
cy-gb	pan fo’r Tribiwnlys yn gorchymyn awdurdod lleol neu sefydliad addysg bellach i ddiwygio’r CDU;  

en-gb	in the case of an IDP maintained by a school, where the Tribunal orders a local authority to review the IDP. 
cy-gb	yn achos CDU a gynhelir gan ysgol, pan fo’r Tribiwnlys yn gorchymyn i awdurdod lleol adolygu’r CDU. 

en-gb	This can be illustrated with an example.  
cy-gb	Gellir dangos hyn gydag enghraifft.  

en-gb	If a school prepares an IDP and gives a copy of it on 5 January, the school would be subject to a duty to review it before the end of 4 January of the next year.  
cy-gb	Os bydd ysgol yn llunio CDU ac yn rhoi copi ohono ar 5 Ionawr, bydd yr ysgol o dan ddyletswydd i’w adolygu cyn diwedd 4 Ionawr y flwyddyn nesaf.  

en-gb	If, in the meantime, the pupil requested the local authority to reconsider the IDP and the local authority either gave a copy of a revised IDP or a notice of its decision that it should not be revised on 5 April, the next review period would start on that 5 April and end at the end of the following 4 April.  
cy-gb	Os bydd y disgybl, yn y cyfamser, yn gwneud cais i’r awdurdod lleol ailystyried y CDU, a bod yr awdurdod lleol naill ai’n rhoi copi o CDU diwygiedig neu hysbysiad o’i benderfyniad na ddylid ei ddiwygio ar 5 Ebrill, bydd y cyfnod adolygu nesaf yn dechrau ar y 5 Ebrill hwnnw ac yn dod i ben y 4 Ebrill canlynol.  

en-gb	Accordingly, the school would no longer have a duty to review the IDP during the first review period (i.e. by the end of the following 4 January, because the duty to review it is treated as having been met by the local authority reconsidering it), but must instead review it by the end of the following 4 April (assuming that in the meantime, there is neither a further reconsideration of it by the local authority nor a Tribunal order to revise it or for the local authority to review it).  
cy-gb	Yn unol â hynny, ni fydd yr ysgol dan ddyletswydd, bellach, i adolygu’r CDU yn ystod y cyfnod adolygu cyntaf (h.y. erbyn diwedd y 4 Ionawr canlynol, gan fod y ffaith bod yr awdurdod lleol wedi’i ailystyried yn golygu bod y ddyletswydd i adolygu wedi’i chyflawni).  Yn hytrach rhaid iddi ei adolygu erbyn diwedd y 4 Ebrill canlynol (a chymryd nad yw’n cael ei ailystyried ymhellach yn y cyfamser gan yr awdurdod lleol na bod Tribiwnlys yn gorchymyn ei ddiwygio nac yn gorchymyn bod yr awdurdod lleol yn ei adolygu).  

en-gb	If the school then does a review in the January to March, giving a copy of the revised IDP on 10 March, then the next review period will end at the end of the following 9 March.   
cy-gb	Os bydd yr ysgol wedyn yn cynnal adolygiad rhwng misoedd Ionawr a Mawrth, gan roi copi o’r CDU diwygiedig ar 10 Mawrth, yna daw’r cyfnod adolygu nesaf i ben ar ddiwedd y 9 Mawrth canlynol.  

en-gb	A copy of the revised IDP (for cases where it is decided to revise it) or the notification of another conclusion of the review (e.g. that the IDP is not to be revised – see below) must  be given before the end of the review period.  
cy-gb	Rhaid rhoi copi o’r CDU diwygiedig (ar gyfer achosion pan benderfynir ei ddiwygio) neu hysbysiad o gasgliad arall i’r adolygiad (e.e. na ddylid diwygio’r CDU – gweler isod) cyn diwedd y cyfnod adolygu.  

en-gb	 Requirement imposed by the Code in relation to the timescale aspect.  
cy-gb	 Gofyniad a osodir gan y Cod mewn perthynas â’r amserlen. 

en-gb	Sections 23(10)-(11), 24(9)(10) and 31(8) of the Act are the requirements to give a revised IDP or notification of other decision.  
cy-gb	Adrannau 23(10)-(11), 24(9)-(10) a 31(8) o’r Ddeddf yw’r gofynion i roi CDU diwygiedig neu hysbysiad o benderfyniad arall. 

en-gb	For the avoidance of doubt, the guidance in Chapter 1 on timescale requirements does not apply to the calculation of the review period, nor this requirement. 
cy-gb	I osgoi amheuaeth, nid yw’r canllawiau ym Mhennod 1 ynghylch y gofynion o ran amserlen yn gymwys wrth gyfrifo’r cyfnod adolygu, na’r gofyniad hwn. 

en-gb	A school, FEI or local authority maintaining an IDP still needs to consider when during the review period to commence the review.  
cy-gb	Mae ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol sy’n cynnal CDU yn parhau i fod angen ystyried pryd yn ystod y cyfnod adolygu i ddechrau’r adolygiad.  

en-gb	The school, FEI or local authority, in doing so, should take into account the following matters: 
cy-gb	Wrth wneud hynny, dylai’r  ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol ystyried y materion canlynol: 

en-gb	the intended outcomes set out in the IDP and the target date for the achievement of these, or milestones towards their achievement; 
cy-gb	y deilliannau arfaethedig a nodir yn y CDU a’r dyddiad targed ar gyfer eu cyflawni, neu gerrig milltir tuag at eu cyflawni; 

en-gb	the timescales for the delivery of any activities or provision in the IDP; 
cy-gb	yr amserlenni ar gyfer cyflwyno unrhyw weithgareddau neu ddarpariaeth yn y CDU; 

en-gb	anticipated significant changes that are likely to impact on the child or young person’s ALN or ALP – for example, where the child or young person is due to move on to a new stage of education, especially where an early decision might be required so that a place at a particular school or other institution can be secured to meet their reasonable needs for ALP (see Chapter 27 for more information on transition planning); 
cy-gb	newidiadau sylweddol a ragwelir sy’n debygol o effeithio ar ADY neu DDdY y plentyn neu’r person ifanc - er enghraifft, os yw’r plentyn neu’r person ifanc ar fin symud ymlaen i gam newydd yn ei addysg, yn enwedig os gallai fod angen gwneud penderfyniad cynnar er mwyn gallu sicrhau lle mewn ysgol benodol neu sefydliad arall er mwyn diwallu ei anghenion rhesymol am DDdY (gweler Pennod 27 i gael gwybod rhagor am gynllunio trefniadau pontio); 

en-gb	events occurring during the review period (for example, a deterioration in the child or young person’s health) or matters coming to light, where as a result, it appears likely that the child or young person’s ALN may have changed or the ALP they require may be different to that set out in their IDP; 
cy-gb	digwyddiadau sy’n digwydd yn ystod y cyfnod adolygu (er enghraifft, dirywiad yn iechyd y plentyn neu’r person ifanc) neu faterion sy’n dod i’r amlwg ac sy’n golygu ei bod yn debygol y gallai ADY y plentyn neu’r person ifanc fod wedi newid neu y gallai’r DDdY sydd ei hangen arno fod yn wahanol i’r hyn a nodir yn ei CDU; 

en-gb	whether there are proposed assessments or tests whose results would impact on the intended outcomes, planned activity or provision;  
cy-gb	a oes asesiadau neu brofion arfaethedig y byddai eu canlyniadau’n effeithio ar y deilliannau arfaethedig, y gweithgaredd a gynllunnir neu’r ddarpariaeth;  

en-gb	the child or young person’s age and likely rate of development - for example, for very young children, three to six months might be considered the maximum amount of time, to ensure the ALP continues to be appropriate;  
cy-gb	oedran a chyfradd ddatblygu debygol y plentyn neu’r person ifanc – er enghraifft, ar gyfer plant bach iawn, gellid pennu uchafswm o dri i chwe mis er mwyn sicrhau bod y DDdY yn parhau i fod yn briodol;  

en-gb	where another plan or document relating to the child or young person is due to be prepared, reviewed or revised, whether it would be beneficial to review the IDP at the same time or subsequently ; 
cy-gb	pan fo cynllun neu ddogfen arall sy’n ymwneud â’r plentyn neu’r person ifanc i’w lunio, ei adolygu neu ei ddiwygio, a fyddai’n fuddiol adolygu’r CDU ar yr un pryd neu wedi hynny ;  

en-gb	 For more information on conducting reviews at the same time as other documents or plans see the section later in this chapter, together with Chapter 22 on meetings. 
cy-gb	 I gael rhagor o wybodaeth am gynnal adolygiadau ar yr un pryd â dogfennau neu gynlluniau eraill, gweler yr adran ymhellach ymlaen yn y Bennod hon, ynghyd â Phennod 22 ar gyfarfodydd. 

en-gb	in the light of the complexity of the case and other factors, the likely duration of a review, with a view to ensuring that it can be completed by the end of the review period.  
cy-gb	yng ngoleuni cymhlethdod yr achos a ffactorau eraill, hyd tebygol adolygiad, gyda’r bwriad o sicrhau y gellir ei gwblhau erbyn diwedd y cyfnod adolygu.  

en-gb	So that they are able to make any necessary preparations to contribute to a review, local authorities maintaining IDPs should liaise with any education setting attended by a child or young person in advance of a review taking place.  
cy-gb	Er mwyn gallu gwneud unrhyw baratoadau angenrheidiol i gyfrannu at adolygiad, dylai awdurdodau lleol sy’n cynnal CDUau drafod gydag unrhyw leoliad addysg a fynychir gan blentyn neu berson ifanc cyn i’r adolygiad gael ei gynnal.  

en-gb	This might include providing to the head teachers and principals of any school or FEI attended by them, before the start of each term, a list of all the children and young people with an IDP maintained by the local authority for whom it is intended to conduct an IDP review.  
cy-gb	Gallai hyn gynnwys darparu rhestr o’r holl blant a’r bobl ifanc â CDU a gynhelir gan yr awdurdod lleol, y bwriedir adolygu eu CDU, i benaethiaid unrhyw ysgol neu sefydliad addysg bellach a fynychir ganddynt, cyn dechrau pob tymor.  

en-gb	The school, FEI or local authority maintaining the IDP should engage regularly with the child, child’s parent or young person in order to discuss progress, which in turn should help inform the timing of the review and contribute towards meeting the duty to involve and support children, their parents and young people (see Chapter 4).  
cy-gb	Dylai’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol sy’n cynnal y CDU ymgysylltu’n rheolaidd â’r plentyn, rhiant y plentyn neu’r person ifanc er mwyn trafod cynnydd, a dylai hyn yn ei dro gynorthwyo i lywio amseriad yr adolygiad a chyfrannu at gyflawni’r ddyletswydd i gynnwys a chefnogi plant, eu rhieni a phobl ifanc (gweler Pennod 4).  

en-gb	Where the IDP is maintained by a local authority, the authority should consider how to involve any institution attended by the child or young person in considering progress and engaging with the child, their parent or the young person.  
cy-gb	Os yw’r CDU yn cael ei gynnal gan awdurdod lleol, dylai’r awdurdod ystyried sut i gynnwys unrhyw sefydliad a fynychir gan y plentyn neu’r person ifanc wrth ystyried cynnydd ac ymgysylltu â’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc.  

en-gb	The engagement with the child, their parent or young person should include:  
cy-gb	Dylai’r broses o ymgysylltu â’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc gynnwys:  

en-gb	the provision of clear and accessible information to them about the child or young person’s progress and how ALP may or may not be contributing to this; 
cy-gb	darparu gwybodaeth glir a hygyrch iddynt ynglŷn â chynnydd y plentyn neu’r person ifanc a sut y gallai DDdY fod yn cyfrannu at hyn neu beidio; 

en-gb	the provision of opportunities for the child, child’s parent or young person to discuss their opinions about the approaches and strategies being used;  
cy-gb	darparu cyfleoedd i’r plentyn, rhiant y plentyn neu’r person ifanc drafod ei farn am y dulliau a’r strategaethau a ddefnyddir;  

en-gb	the provision of opportunities for the child, child’s parent or young person to discuss when they think a review of an IDP may be beneficial and why.  
cy-gb	darparu cyfleoedd i’r plentyn, rhiant y plentyn neu’r person ifanc drafod pryd mae’n meddwl y gallai adolygiad o CDU fod yn fuddiol a pham.  

en-gb	These discussions contribute to on-going monitoring and the evidence gathered from them can be used to inform the review itself, as well as its timing.  
cy-gb	Mae’r trafodaethau hyn yn cyfrannu at fonitro parhaus a gellir defnyddio’r dystiolaeth a gesglir ohonynt i lywio’r adolygiad ei hun, yn ogystal â’i amseriad.  

en-gb	They can also help build confidence in the ALP being made and strengthen its impact by increasing the child, child’s parent or young person’s engagement in the approaches and strategies being used.  
cy-gb	Hefyd, gallant helpu i ddatblygu hyder yn y DDdY a chryfhau ei heffaith drwy gynyddu cyfraniad y plentyn, rhiant y plentyn, neu’r person ifanc at y dulliau a’r strategaethau sy’n cael eu defnyddio.  

en-gb	The child, child’s parent or young person can also provide essential information on the impact of ALP outside the education setting and any changes in the child or young person’s ALN.  
cy-gb	Hefyd, gall y plentyn, rhiant y plentyn, neu’r person ifanc ddarparu gwybodaeth hanfodol am effaith DDdY y tu allan i’r lleoliad addysg ac am unrhyw newidiadau i ADY y plentyn neu’r person ifanc.  

en-gb	This ongoing dialogue will form an important element in determining when a review might be appropriate. 
cy-gb	Bydd y ddeialog reolaidd hon yn elfen bwysig o’r broses o benderfynu pryd y gallai adolygiad fod yn briodol. 

en-gb	Schools, FEIs and local authorities might want to consider the impact on their staff resources and that of others when planning reviews and might want to arrange them so they do not all take place at the same time or in close proximity to one another, providing that does not compromise the likely effectiveness of each individual review. 
cy-gb	Efallai y bydd ysgolion, sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol am ystyried yr effaith ar adnoddau staff ac effeithiau eraill wrth gynllunio adolygiadau, ac efallai y byddant yn awyddus i’w trefnu fel nad ydynt yn digwydd ar yr un pryd neu’n agos at ei gilydd, ar yr amod nad yw hynny’n cyfaddawdu effeithiolrwydd tebygol pob adolygiad unigol. 

en-gb	A proposed review date may  be changed to an earlier or later date (providing a later date allows the review to be conducted within the review period). 
cy-gb	Caniateir  newid dyddiad adolygiad arfaethedig i ddyddiad cynharach neu ddiweddarach (cyn belled â bod y dyddiad diweddarach yn caniatáu i’r adolygiad gael ei gynnal oddi mewn i’r cyfnod adolygu). 

en-gb	 Sections 23(9) and 24(8) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(9) a 24(8) o’r Ddeddf 

en-gb	An earlier review will often be appropriate where there has been a significant change in circumstances or new information has come to light.  
cy-gb	Yn aml, bydd adolygiad cynharach yn briodol os yw’r amgylchiadau wedi newid yn sylweddol neu os oes gwybodaeth newydd wedi dod i’r amlwg.  

en-gb	An earlier review may also be warranted where an intended outcome has been achieved, or it becomes obvious that an intended outcome will not be achieved or because it is no longer felt that a child or young person has ALN and, therefore, no longer requires an IDP.  
cy-gb	Hefyd, gall adolygiad cynharach fod yn briodol os yw deilliant arfaethedig wedi’i gyflawni, neu os yw’n dod i’r amlwg na fydd deilliant arfaethedig yn cael ei gyflawni, neu os na chredir bod gan blentyn neu berson ifanc ADY bellach, ac felly nad oes angen CDU arno.  

en-gb	Continuous tracking and monitoring of a learner’s progress will be critical to identifying sudden changes.  
cy-gb	Bydd yn hanfodol olrhain a monitro cynnydd dysgwr yn gyson er mwyn nodi newidiadau sydyn.  

en-gb	Changing a review to a later date might be appropriate, for example, when additional time is considered necessary to examine the impact of a particular intervention, when the results of a medical test or examination relevant to the review are pending, or where a child or young person is currently too ill to contribute to the review. 
cy-gb	Gall fod yn briodol newid dyddiad adolygiad i ddyddiad diweddarach, er enghraifft os credir bod angen amser ychwanegol i ystyried effaith ymyriad penodol, wrth aros am ganlyniadau prawf neu archwiliad meddygol sy’n berthnasol i’r adolygiad, neu os yw plentyn neu berson ifanc yn rhy sâl ar y pryd i gyfrannu at yr adolygiad. 

en-gb	Requests for reviews from children, their parents and young people 
cy-gb	Ceisiadau am adolygiadau gan blant, eu rhieni a phobl ifanc 

en-gb	25.21. 
cy-gb	25.21

en-gb	If a request to review an IDP is made by the child, the child’s parent or young person, to the maintained school, FEI or local authority that maintains the IDP, it must  conduct a review unless it considers a review to be unnecessary. 
cy-gb	 Os bydd y plentyn, rhiant y plentyn neu’r person ifanc yn gwneud cais i’r ysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol sy’n cynnal y CDU adolygu CDU, rhaid  iddo gynnal adolygiad oni bai ei fod o’r farn bod adolygiad yn ddiangen. 

en-gb	 Sections 23(8) and 24(7) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(8) a 24(7) o’r Ddeddf. 

en-gb	25.22. 
cy-gb	25.22

en-gb	If the school, FEI or local authority conducts a review following such a request, it must  complete the review (including, as the case may be, giving a copy of the revised IDP or notification of another conclusion of the review – see paragraphs 25.41 – 25.43) promptly and in any event before the end of the relevant period (see the following paragraph).  
cy-gb	 Os bydd yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol yn cynnal adolygiad yn dilyn cais o’r fath, rhaid  iddo gwblhau’r adolygiad (gan gynnwys, fel y gallai ddigwydd, rhoi copi o’r CDU diwygiedig neu hysbysiad o gasgliad arall o’r adolygiad – gweler paragraffau 25.41 – 25.43) yn brydlon ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod perthnasol (gweler y paragraff dilynol).  

en-gb	The school, FEI or local authority need not comply with the requirement to complete the review before the end of that relevant period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r gofyniad i gwblhau’r adolygiad cyn diwedd y cyfnod perthnasol hwnnw os yw’n anymarferol gwneud hynny oherwydd amgylchiadau sydd y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	 Requirement (which is subject to the specified exception) imposed by the Code. 
cy-gb	 Gofyniad (sy’n ddarostyngedig i’r eithriad penodedig) a osodir gan y Cod. 

en-gb	 See Chapter 1 for more information on how timescales in the Code are to be interpreted. 
cy-gb	 Gweler Pennod 1 i gael rhagor o wybodaeth am sut i ddehongli amserlenni yn y Cod. 

en-gb	25.23. 
cy-gb	25.23

en-gb	For the purpose of paragraphs 25.22 and 25.28 the relevant period is- 
cy-gb	 At ddiben paragraffau 25.22 a 25.28 y cyfnod perthnasol yw- 

en-gb	in the case of a school, 35 school days, 
cy-gb	yn achos ysgol, 35 diwrnod ysgol, 

en-gb	in the case of an FEI, 35 term time days, or 
cy-gb	yn achos sefydliad addysg bellach, 35 diwrnod yn ystod y tymor, neu 

en-gb	in the case of a local authority, 7 weeks, 
cy-gb	yn achos awdurdod lleol, 7 wythnos, 

en-gb	from the school, FEI or local authority (as the case may be) receiving the request for a review. 
cy-gb	i’r dyddiad y bydd yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol (pa un bynnag sy’n berthnasol) yn cael y cais am adolygiad. 

en-gb	If the school, FEI or local authority decides that a review is unnecessary, it should notify the child or young person and, in the case of a child, their parent and if the local authority looks after the child, the independent reviewing officer, of that decision and the reasons for it. 
cy-gb	Os bydd yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol yn penderfynu bod adolygiad yn ddiangen, dylai hysbysu’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant ac os yw’r awdurdod lleol yn gofalu am y plentyn, y swyddog adolygu annibynnol, am y penderfyniad hwnnw a’r rhesymau drosto. 

en-gb	Where notification is given that a review is unnecessary, the information set out in paragraph 25.47 should be given to the child, their parent or young person with the notification.  
cy-gb	Os rhoddir hysbysiad nad oes angen adolygiad, dylid rhoi’r wybodaeth a nodir ym mharagraff 25.47 i’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc gyda’r hysbysiad.  

en-gb	Whether a review is unnecessary will depend upon the circumstances.  
cy-gb	Bydd y penderfyniad ynghylch a oes angen adolygiad yn dibynnu ar yr amgylchiadau.  

en-gb	Factors which are likely to be relevant would include how long it has been since the plan was prepared or reviewed, whether there has been a change in circumstances which might affect the plan, or whether new evidence or information has come to light which might affect the plan. 
cy-gb	Ymhlith y ffactorau sy’n debygol o fod yn berthnasol mae faint o amser sydd wedi mynd heibio ers i’r cynllun gael ei lunio neu ei adolygu, a yw’r amgylchiadau wedi newid mewn ffordd a allai effeithio ar y cynllun, neu a oes tystiolaeth neu wybodaeth newydd wedi dod i’r amlwg a allai effeithio ar y cynllun. 

en-gb	Requests for reviews from NHS bodies 
cy-gb	Ceisiadau am adolygiadau gan gyrff y GIG 

en-gb	25.27. 
cy-gb	25.27

en-gb	A maintained school, FEI or local authority must  review an IDP it is maintaining if the IDP includes ALP that an NHS body is required to secure and the NHS body asks it to review the IDP .  
cy-gb	 Rhaid  i ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol adolygu CDU y mae’n ei gynnal os yw’r cynllun yn cynnwys DDdY y mae’n ofynnol i un o gyrff GIG ei sicrhau a bod corff y GIG yn gwneud cais iddo adolygu’r CDU .  

en-gb	Where an NHS body asks for a review they should set out the reasons for doing so.  
cy-gb	Os bydd un o gyrff y GIG yn gofyn am adolygiad, dylai nodi’r rhesymau dros wneud hynny.  

en-gb	 Sections 23(7) and 24(6) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(7) a 24(6) o’r Ddeddf. 

en-gb	 For more information on conducting a review for an IDP that includes ALP that an NHS Body is required to secure see paragraph 25.32. 
cy-gb	 I gael rhagor o wybodaeth am gynnal adolygiad ar gyfer CDU sy’n cynnwys DDdY y mae’n ofynnol i un o gyrff y GIG ei sicrhau gweler paragraff 25.32. 

en-gb	25.28. 
cy-gb	25.28

en-gb	If the school, FEI or local authority conducts a review following such a request, it must complete the review, (including, as the case may be, giving a copy of the revised IDP or notification of another conclusion of the review – see paragraphs 25.41 – 25.43) promptly and in any event before the end of the relevant period (see paragraph 25.23).  
cy-gb	 Os bydd yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol yn cynnal adolygiad yn dilyn cais o’r fath, rhaid  iddo gwblhau’r adolygiad, (gan gynnwys, fel y gallai ddigwydd, rhoi copi o’r CDU diwygiedig neu hysbysiad o gasgliad arall i’r adolygiad – (gweler paragraffau 25.41 – 25.43) yn brydlon ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod perthnasol (gweler paragraff 25.23).  

en-gb	The school, FEI or local authority need not comply with the requirement to complete the review before the end of that relevant period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r gofyniad i gwblhau’r adolygiad cyn diwedd y cyfnod perthnasol hwnnw os yw’n anymarferol gwneud hynny oherwydd amgylchiadau sydd y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	 Requirement (which is subject to the specified exception) imposed by the Code. 
cy-gb	 Gofyniad (sy’n ddarostyngedig i’r eithriad penodedig) a osodir gan y Cod. 

en-gb	 See Chapter 1 for more information on how timescales in the Code are to be interpreted. 
cy-gb	 Gweler Pennod 1 i gael rhagor o wybodaeth am sut i ddehongli amserlenni yn y Cod. 

en-gb	Conducting reviews 
cy-gb	Cynnal adolygiadau 

en-gb	25.29. 
cy-gb	25.29

en-gb	The purpose of a review is to consider:  
cy-gb	 Diben adolygiad yw ystyried:  

en-gb	the child or young person’s progress towards achieving the intended outcomes; 
cy-gb	cynnydd y plentyn neu’r person ifanc tuag at gyflawni’r deilliannau arfaethedig; 

en-gb	whether the child or young person still has ALN and, if so, whether their needs have changed and if so, what those needs now are; 
cy-gb	a oes gan y plentyn neu’r person ifanc ADY o hyd ac, os felly, a yw ei anghenion wedi newid ac os felly, beth yw’r anghenion hynny bellach; 

en-gb	the continued suitability of the outcomes and, if appropriate, decide new or revised outcomes; 
cy-gb	a yw’r deilliannau arfaethedig yn addas o hyd, a phenderfynu ar ddeilliannau newydd neu ddiwygiedig, os yw hynny’n briodol 

en-gb	whether the ALP and any other provision (namely, a place at a particular institution; board and lodging) to meet the child or young person’s reasonable needs for ALP is still appropriate and whether additional or different ALP is called for; 
cy-gb	a yw’r DDdY ac unrhyw ddarpariaeth arall (sef lle mewn sefydliad penodol; bwyd a llety) i ddiwallu anghenion rhesymol y plentyn neu berson ifanc am DDdY yn dal yn briodol ac a oes angen DDdY ychwanegol neu wahanol; 

en-gb	whether the child or young person might need to receive the ALP at a particular school or other institution and whether board and lodging may be needed; 
cy-gb	a yw’n bosibl y bydd angen i’r plentyn neu’r person ifanc gael y DDdY mewn ysgol benodol neu sefydliad arall ac a allai fod angen bwyd a llety;  

en-gb	consider any other matters related to the child or young person’s education or training which affect the IDP (for instance a forthcoming transition, or in the case of a young person not at a maintained school or FEI, whether it is necessary to maintain the IDP to meet the young person’s reasonable needs for education or training (see Chapter 17)).  
cy-gb	(f)  ystyried unrhyw faterion eraill sy’n ymwneud ag addysg neu hyfforddiant y plentyn neu’r person ifanc sy’n effeithio ar y CDU (er enghraifft y cyfnod pontio sydd ar ddod, neu yn achos person ifanc nad yw mewn ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach, a oes angen cynnal y CDU i ddiwallu anghenion rhesymol y person ifanc i gael addysg neu hyfforddiant (gweler Pennod 17)).  

en-gb	The maintained school, local authority or FEI conducting a review and any other relevant person exercising a function under the Act which relates to the review (for example, an NHS body requesting a change to the description of the ALP) is subject to the duty to involve and support children, their parents and young people (see Chapter 4) .  
cy-gb	Mae’r ysgol a gynhelir, yr awdurdod lleol neu’r sefydliad addysg bellach sy’n cynnal adolygiad ac unrhyw berson perthnasol arall sy’n arfer swyddogaeth o dan y Ddeddf sy’n ymwneud â’r adolygiad (er enghraifft, un o gyrff y GIG sy’n gofyn am newid i’r disgrifiad o’r DDdY) yn ddarostyngedig i’r ddyletswydd i gynnwys a chefnogi plant, eu rhieni a phobl ifanc (gweler Pennod 4) . 

en-gb	 Section 6 of the Act.  
cy-gb	 Adran 6 o’r Ddeddf.  

en-gb	Reviews should include a meeting (see Chapter 22 on meetings, including those held to review an IDP). 
cy-gb	Dylai  adolygiadau gynnwys cyfarfod (gweler Pennod 22 ar gyfarfodydd, gan gynnwys y rhai sy’n cael eu cynnal i adolygu CDU). 

en-gb	Where ALP is specified in an IDP as provision an NHS body is to secure, this must not  be removed or changed, unless, it is done through a review and the NHS body has requested the change or agrees to it.  
cy-gb	Pan fo DDdY yn cael ei nodi mewn CDU fel darpariaeth y mae’n rhaid i gorff y GIG ei sicrhau, ni chaniateir  ei dileu na’i newid, oni wneir hynny drwy adolygiad a bod corff y GIG wedi gofyn am y newid neu wedi cytuno iddo.  

en-gb	Also, if, on review of an IDP, the NHS body requests that the description of the ALP that it is required to secure is removed or changed, the school, FEI or local authority must comply with that request.  
cy-gb	At hynny, pan adolygir CDU, os bydd corff y GIG yn gwneud cais i’r disgrifiad o’r DDdY y mae’n ofynnol iddo ei sicrhau gael ei dynnu oddi yno neu ei newid, rhaid i’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r cais hwnnw.  

en-gb	 Section 21(6) of the Act. 
cy-gb	 Adran 21(6) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 21(7) of the Act. 
cy-gb	 Adran 21(7) o’r Ddeddf. 

en-gb	During the review, the school, FEI or local authority should consider the likely timescale for the next review.  
cy-gb	Yn ystod yr adolygiad, dylai’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol ystyried yr amserlen debygol ar gyfer yr adolygiad nesaf.  

en-gb	The contents of an IDP (such as the period for achieving outcomes, or the period over which a particular ALP is to be provided) can influence the timing of a subsequent review.  
cy-gb	Gall cynnwys CDU (megis y cyfnod ar gyfer cyflawni canlyniadau, neu’r cyfnod ar gyfer darparu unrhyw DDdY benodol) ddylanwadu ar amseriad adolygiad dilynol. 

en-gb	The school, FEI or local authority should , following discussions with the child, the child’s parent or young person and any other professionals involved with the review, and taking into account the factors listed in paragraph 25.14, determine a proposed review date, which should be marked in section 1B of the IDP (see Chapter 23).  
cy-gb	Dylai’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol, yn dilyn trafodaethau gyda’r plentyn, rhiant y plentyn neu’r person ifanc ac unrhyw weithwyr proffesiynol eraill sy’n ymwneud â’r adolygiad, a chan ystyried y ffactorau a restrir ym mharagraff 25.14, benderfynu ar ddyddiad adolygu arfaethedig.  Dylid nodi’r dyddiad hwn yn adran 1B y CDU (gweler Pennod 23).  

en-gb	This date is not binding, but indicative of the likely time when the next review would be appropriate.  
cy-gb	Nid yw’r dyddiad hwn yn rhwymo, ond mae’n amcan o’r amser tebygol pan fydd yn briodol cynnal yr adolygiad nesaf.  

en-gb	The school, FEI or local authority should nevertheless continue to monitor on an on-going basis the efficacy of the IDP.  
cy-gb	Serch hynny, dylai’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol barhau i fonitro’n barhaus pa mor effeithiol yw’r CDU.  

en-gb	Depending on the circumstances, it may need to start the next review earlier or (providing it would not be after the end of the review period) later than the proposed date. 
cy-gb	Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, efallai y bydd angen iddo ddechrau’r adolygiad nesaf yn gynharach neu (ar yr amod na fyddai ar ôl diwedd y cyfnod adolygu) yn hwyrach na’r dyddiad arfaethedig. 

en-gb	When reviewing the IDP for a young person not at a maintained school or FEI, the local authority must  make any decision on whether it continues to be necessary to maintain it to meet the young person’s reasonable needs for education or training in accordance with regulations.  
cy-gb	Wrth adolygu’r CDU ar gyfer person ifanc nad yw’n mynychu ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach, rhaid  i’r awdurdod lleol wneud unrhyw benderfyniad ynghylch a oes dal i fod angen ei gynnal i ddiwallu anghenion rhesymol y person ifanc am addysg neu hyfforddiant yn unol â’r rheoliadau.  

en-gb	Chapter 17 addresses when it will be necessary for a local authority to continue to maintain an IDP for a young person.  
cy-gb	Mae Pennod 17 yn ymdrin â phryd y bydd angen i awdurdod lleol barhau i gynnal CDU ar gyfer person ifanc.  

en-gb	Chapter 29 deals with the process for ceasing to maintain an IDP. 
cy-gb	Mae Pennod 29 yn ymdrin â’r broses ar gyfer peidio â chynnal CDU. 

en-gb	 Section 31(6)(b) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(6)(b) o’r Ddeddf. 

en-gb	Conducting reviews at the same time as other documents or plans 
cy-gb	Cynnal adolygiadau ar yr un pryd â dogfennau neu gynlluniau eraill 

en-gb	25.35. 
cy-gb	25.35 

en-gb	A maintained school, FEI or local authority may  review an IDP at the same time as it, or another body, is preparing, reviewing or revising another document for the child or young person.  
cy-gb	Caiff  ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol adolygu CDU ar yr un pryd ag y bydd yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol, neu gorff arall, yn llunio, yn adolygu neu’n diwygio dogfen arall ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc.  

en-gb	The school, FEI or local authority may  include that other document in the IDP, and the IDP may 31  be included in that other document. 
cy-gb	Caiff  yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol gynnwys y ddogfen arall honno yn y CDU, a chaniateir 31 cynnwys y CDU yn y ddogfen arall honno. 

en-gb	 Section 25 of the Act.  
cy-gb	 Adran 25 o’r Ddeddf. 

en-gb	As well as review an IDP, the school, FEI, or local authority may  also prepare or revise the IDP at the same time as it or another body does such things in relation to another document. 
cy-gb	Yn ogystal ag adolygu CDU, caiff  yr ysgol, y sefydliad addysg bellach, neu’r awdurdod lleol hefyd lunio neu ddiwygio’r CDU yr un pryd ag y bydd ef neu gorff arall yn gwneud pethau o’r fath mewn perthynas â dogfen arall. 

en-gb	 Section 25 of the Act. 
cy-gb	 Adran 25 o’r Ddeddf. 

en-gb	31  Section 25 of the Act. 
cy-gb	31  Adran 25 o’r Ddeddf. 

en-gb	25.36. 
cy-gb	25.36 

en-gb	Therefore, where the child or young person has another document or plan; the school, FEI or local authority that maintains the IDP could seek to coordinate the review of the IDP with the preparation or review of the other document, if that is appropriate (whether or not the school, FEI or local authority is responsible for the other document).  
cy-gb	Pan fo dogfen neu gynllun arall gan y plentyn neu’r person ifanc felly, gallai’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol sy’n cynnal y CDU geisio cydlynu’r gwaith o adolygu’r CDU â’r gwaith o lunio neu adolygu’r ddogfen arall os yw hynny’n briodol (p’un a yw’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol yn gyfrifol am y ddogfen arall ai peidio).  

en-gb	Where this is the case, it may also be appropriate or beneficial to co-ordinate any meetings that may be required.  
cy-gb	Os felly, gallai hefyd fod yn briodol neu’n fuddiol cydlynu unrhyw gyfarfodydd y gall fod eu hangen.  

en-gb	Chapter 22 provides further guidance on co-ordinating meetings for these purposes. 
cy-gb	Mae Pennod 22 yn rhoi rhagor o arweiniad am gydlynu cyfarfodydd at y dibenion hyn. 

en-gb	25.37. 
cy-gb	25.37

en-gb	Where reviews or similar actions are conducted at the same time, they must follow the requirements of the relevant legislation.  
cy-gb	 Os yw adolygiadau neu brosesau tebyg yn cael eu cynnal ar yr un pryd, rhaid iddynt ddilyn gofynion y ddeddfwriaeth berthnasol.  

en-gb	Despite the potential advantages of undertaking reviews of different plans at the same time, reviews of IDPs should not be delayed to the detriment of the child or young person in order to facilitate this, and must not  be delayed where this would breach legal requirements.  
cy-gb	Er gwaethaf manteision posibl cynnal adolygiadau o wahanol gynlluniau ar yr un pryd, ni ddylid gohirio adolygiad o CDUau os bydd hynny’n niweidiol i’r plentyn neu’r person ifanc er mwyn hwyluso cydadolygu ac ni cheir  ei ohirio os bydd hynny’n torri’r gofynion cyfreithiol.  

en-gb	In some cases, it may be that the plans will need to be reviewed at different times to best meet the needs of the child or young person, or to satisfy legal requirements.  
cy-gb	 Gan fod rhaid cydymffurfio â’r gofyniad cyfreithiol (er enghraifft, o dan adran 23(1) o’r Ddeddf i adolygu CDU cyn diwedd y cyfnod adolygu), os yw’n gymwys.  

en-gb	 Because the legal requirement (for example, under section 23(1) of the Act to review an IDP before the end of the review period), if it applies, must be complied with.  
cy-gb	Mewn rhai achosion efallai y bydd angen adolygu’r cynlluniau ar wahanol adegau i ddiwallu anghenion y plentyn neu’r person ifanc yn y ffordd orau neu i fodloni gofynion cyfreithiol. 

en-gb	25.38. 
cy-gb	25.38 

en-gb	Where a local authority is reviewing the IDP of a child it looks after, the IDP is incorporated into the child’s personal education plan, which is itself part of the child’s care and support plan.  
cy-gb	Os bydd awdurdod lleol yn adolygu CDU plentyn sy’n derbyn gofal ganddo, caiff y CDU ei ymgorffori yng nghynllun addysg personol y plentyn, sydd ynddo’i hun yn rhan o gynllun gofal a chymorth y plentyn.  

en-gb	It will, therefore, often be appropriate for the review of the IDP to be part of the wider review of the child’s case under the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014.  
cy-gb	Yn aml felly, bydd yn briodol adolygu’r CDU yn rhan o’r adolygiad ehangach o achos y plentyn o dan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.  

en-gb	This may also be appropriate where a child or young person who is not looked after has either a care and support plan, or a support plan, under Part 4 of that Act.  
cy-gb	Gallai hyn fod yn briodol hefyd pan fo gan blentyn neu berson ifanc nad yw’n derbyn gofal gynllun gofal a chymorth, neu gynllun cymorth, o dan Ran 4 o’r Ddeddf honno.  

en-gb	In cases where a local authority is responsible for both the child or young person’s care and support plan (or support plan) and the IDP, the local authority should consider whether to hold the IDP review at the same time as a review in relation to the other plan.   
cy-gb	Mewn achosion pan fo awdurdod lleol yn gyfrifol am gynllun gofal a chymorth (neu am gynllun cymorth) y plentyn neu’r person ifanc ac am y CDU, dylai’r  awdurdod lleol ystyried a ddylid cynnal adolygiad y CDU ar yr un pryd ag adolygiad mewn perthynas â’r cynllun arall. 

en-gb	25.39. 
cy-gb	25.39 

en-gb	Reviewing plans simultaneously can facilitate a more holistic approach to the planning of care and support for the child or young person; allowing consideration of how ALN are to be met alongside consideration of other relevant matters, such as wider educational support or placement decisions, and may also inform what support and ALP is most suitable to meet the child or young person’s needs.   
cy-gb	Trwy adolygu cynlluniau ar yr un pryd, gellir hwyluso dull mwy holistaidd o gynllunio gofal a chymorth ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc; gan ganiatáu ar gyfer ystyried sut y bwriedir diwallu ADY ochr yn ochr â materion perthnasol eraill, megis cefnogaeth addysgol ehangach neu benderfyniadau ynghylch lleoliadau.  Gallai hefyd gyfrannu at y drafodaeth ynghylch pa gymorth a DDdY sydd fwyaf addas i ddiwallu anghenion y plentyn neu'r person ifanc. 

en-gb	25.40. 
cy-gb	25.40 

en-gb	On other occasions, it might be more appropriate, or even necessary in order to meet the requirements of the ALN system, for the IDP to be reviewed separately to any other review.  
cy-gb	Ar adegau eraill, fe allai fod yn fwy priodol, neu hyd yn oed yn angenrheidiol er mwyn bodloni gofynion y system ADY, i’r CDU gael ei adolygu ar wahân i unrhyw adolygiad arall.  

en-gb	Where reviews are conducted separately, the outcome of a review under one Act may have consequences for a local authority’s (or another person’s) obligations under the other Act.  
cy-gb	Os cynhelir adolygiadau ar wahân, mae’n bosibl y bydd canlyniad adolygiad o dan un Ddeddf yn arwain at oblygiadau i ddyletswyddau awdurdod lleol (neu berson arall) o dan y Ddeddf arall.  

en-gb	For example, a review under the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014 might reveal a need to review the person’s IDP under the ALN system. 
cy-gb	Er enghraifft, fe allai adolygiad o dan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 ddatgelu bod angen adolygu CDU yr unigolyn o dan y system ADY. 

en-gb	Conclusions of a review 
cy-gb	Casgliadau adolygiad 

en-gb	25.41. 
cy-gb	25.41 

en-gb	If the conclusion of the review is that the IDP should be revised, the body maintaining the plan must  give a copy of the revised IDP to the child, child’s parent or young person, and if the local authority looks after the child, the independent reviewing officer. 
cy-gb	Os mai casgliad yr adolygiad yw y dylid diwygio’r CDU, rhaid  i’r corff sy’n cynnal y cynllun roi copi o’r CDU diwygiedig i’r plentyn, rhiant y plentyn neu’r person ifanc ac os yw’r awdurdod lleol yn gofalu am y plentyn, y swyddog adolygu annibynnol. 

en-gb	 Sections 23(11) and 24(10) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(11) a 24(10) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Sections 23(10) and 24(9) of the Act. 
cy-gb	34  Adrannau 23(10) a 24(9) o’r Ddeddf. 

en-gb	25.42. 
cy-gb	25.42 

en-gb	If the conclusion of the review is that the IDP should not be revised, the body maintaining the plan must notify the child, child’s parent or young person and if the local authority looks after the child, the independent reviewing officer of the decision and the reasons for it. 
cy-gb	Os daw’r adolygiad i’r casgliad na ddylid diwygio’r CDU, rhaid 34 i’r corff sy’n cynnal y cynllun hysbysu’r plentyn, rhiant y plentyn, neu’r person ifanc ac, os yw’r plentyn yn derbyn gofal gan yr awdurdod lleol, y swyddog adolygu annibynnol, ynghylch y penderfyniad a’r rhesymau drosto. 

en-gb	25.43. 
cy-gb	25.43 

en-gb	If the conclusion of the review is that a child or young person no longer has ALN or that it is no longer necessary to maintain an IDP for a young person, the specific provisions on ceasing to maintain an IDP will apply.  
cy-gb	Os daw’r adolygiad i’r casgliad nad oes gan blentyn neu berson ifanc ADY bellach neu nad oes angen cynnal CDU ar gyfer person ifanc bellach, bydd y darpariaethau penodol ar beidio â chynnal CDU yn berthnasol.  

en-gb	See Chapter 29 for details about this .  
cy-gb	Gweler Pennod 29 i gael y manylion am hyn.

en-gb	These include notifying the child, their parent or the young person, and in the case of a looked after child, their independent reviewing officer of this decision.   
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys hysbysu’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc, ac yn achos plentyn sy’n derbyn gofal, ei swyddog adolygu annibynnol, am y penderfyniad hwn.  

en-gb	 There are specific requirements relating to ceasing to maintain IDPs for these reasons in sections 31 – 33 of the Act. 
cy-gb	 Ceir gofynion penodol sy’n ymwneud â pheidio â chynnal CDU am y rhesymau hyn yn adrannau 31 – 33 o’r Ddeddf. 

en-gb	25.44. 
cy-gb	25.44

en-gb	The timescale requirements for doing these things (namely, giving a copy of a revised IDP or notification of one of these decisions) are set out above. 
cy-gb	 Mae’r gofynion o ran yr amserlen ar gyfer gwneud y pethau hyn (sef, rhoi copi o CDU diwygiedig neu hysbysiad o un o’r penderfyniadau hyn) wedi’u nodi uchod. 

en-gb	25.45. 
cy-gb	25.45

en-gb	Where a maintained school or FEI is reviewing the IDP, it might become apparent that the child’s or young person’s needs are such that the local authority might need to take over responsibility for the IDP.  
cy-gb	 Os bydd ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach yn adolygu’r CDU, gall ddod i’r amlwg bod angen i’r awdurdod lleol gymryd drosodd y cyfrifoldeb am y CDU oherwydd natur anghenion y plentyn neu’r person ifanc.  

en-gb	Either during or after the review, the school or FEI may request the local authority to take over responsibility for the IDP, though whilst it is still maintaining the IDP, the school or FEI remains subject to the duty to review it either (as the case may be) before the end of the review period or within the timescale for completing a review following a request to it.  
cy-gb	Naill ai yn ystod neu ar ôl yr adolygiad, caiff  yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach ofyn i’r awdurdod lleol gymryd cyfrifoldeb am y CDU.  Fodd bynnag, yn ystod y cyfnod y mae’n parhau i gynnal y CDU, mae’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach yn dal yn ddarostyngedig i’r ddyletswydd i’w adolygu naill ai (fel y gallai fod yn wir) cyn diwedd y cyfnod adolygu neu o fewn yr amserlen ar gyfer cwblhau adolygiad yn dilyn cais o’r fath.  

en-gb	Chapter 26 deals with requests to local authorities to take over responsibility for IDPs. 
cy-gb	Mae Pennod 26 yn ymdrin â cheisiadau i awdurdodau lleol gymryd cyfrifoldeb am CDU. 

en-gb	 Section 28 of the Act. 
cy-gb	 Adran 28 o’r Ddeddf. 

en-gb	25.46. 
cy-gb	25.46 

en-gb	Following a review, the school, FEI or local authority should also consider whether the IDP (whether or not revised), or parts of it, should be given to anyone else (see Chapter 1 for more information on data protection).   
cy-gb	Yn dilyn adolygiad, dylai’r  ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol ystyried hefyd a ddylid rhoi’r CDU (p’un a yw wedi’i ddiwygio ai peidio), neu rannau ohono, i unrhyw un arall (gweler Pennod 1 am ragor o wybodaeth am ddiogelu data).  

en-gb	25.47. 
cy-gb	25.47 

en-gb	Following a review, when a maintained school, FEI or local authority notifies a child, the child’s parent or a young person of its decision not to revise an IDP or gives a copy of a revised IDP to a child, the child’s parent or a young person, the school, FEI or local authority must  also give: 
cy-gb	Yn dilyn adolygiad, pan fydd ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol yn hysbysu plentyn, rhiant y plentyn neu berson ifanc ynghylch ei benderfyniad i beidio â diwygio CDU neu’n rhoi copi o CDU diwygiedig i blentyn, rhiant y plentyn neu berson ifanc, rhaid  i’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol roi’r canlynol hefyd: 

en-gb	 Requirement imposed by the Code. 
cy-gb	 Gofyniad a osodir gan y Cod. 

en-gb	the proposed date for starting the next review; 
cy-gb	y dyddiad arfaethedig ar gyfer dechrau’r adolygiad nesaf; 

en-gb	contact details for the school, FEI or local authority, as the case may be; 
cy-gb	manylion cyswllt yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol, pa un bynnag sy’n berthnasol; 

en-gb	information about how to access the responsible local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system ; 
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau’r awdurdod lleol cyfrifol ar gyfer rhoi gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a’r system ADY ; 

en-gb	 Under section 9 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 9 o’r Ddeddf. 

en-gb	details of the responsible local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements  and its independent advocacy services;
cy-gb	manylion trefniadau’r awdurdod lleol cyfrifol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau  a’i wasanaethau eirioli annibynnol;

en-gb	 Under section 68 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 68 o’r Ddeddf. 

en-gb	 Under section 69 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 69 o’r Ddeddf. 

en-gb	in the case of an IDP maintained by a school, information about the rights to request that the responsible local authority reconsiders the IDP and takes over responsibility for maintaining it   and contact details for the responsible local authority; 
cy-gb	yn achos CDU a gynhelir gan ysgol, gwybodaeth am hawliau i wneud cais i’r awdurdod lleol cyfrifol ailystyried y CDU a chymryd drosodd y cyfrifoldeb dros ei gynnal , a manylion cyswllt yr awdurdod lleol cyfrifol;  

en-gb	 Under sections 27 and 28 of the Act respectively.  
cy-gb	 O dan adrannau 27 a 28 o’r Ddeddf. 

en-gb	See Chapter 26. 
cy-gb	Gweler Pennod 26. 

en-gb	but if the child is in the area of a local authority in England, instead of the information referred to in sub-paragraph (e), information about the right to request the local authority that maintains the school to reconsider the IDP  and contact details for that local authority; 
cy-gb	os bydd y plentyn mewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr, yn hytrach na’r wybodaeth y cyfeirir ati yn is-baragraff (e), gwybodaeth am yr hawl i wneud cais i’r awdurdod lleol sy’n cynnal yr ysgol ailystyried y CDU  a manylion cyswllt yr awdurdod lleol hwnnw; 

en-gb	 Under sections 27 and 87 of the Act. 
cy-gb	 O dan adrannau 27 a 28 o’r Ddeddf. 

en-gb	in the case of an IDP maintained by an FEI, information about the right to request that the responsible local authority takes over responsibility for maintaining it  and contact details for the responsible local authority (this is not required if the young person is in the area of a local authority in England as there is no responsible local authority for the purposes of that right); 
cy-gb	yn achos CDU a gynhelir gan sefydliad addysg bellach, gwybodaeth am yr hawl i wneud cais bod yr awdurdod lleol cyfrifol yn cymryd drosodd y cyfrifoldeb am ei gynnal  a manylion cyswllt yr awdurdod lleol cyfrifol (nid yw hyn yn ofynnol os yw’r person ifanc mewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr gan nad oes awdurdod lleol cyfrifol at ddibenion yr hawl honno); 

en-gb	 Under section 28 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 28 o’r Ddeddf. 

en-gb	in the case of an IDP maintained by an FEI or local authority, information about the right to appeal to the Tribunal about particular aspects of the IDP.
cy-gb	yn achos CDU a gynhelir gan sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol, gwybodaeth am yr hawl i apelio i’r Tribiwnlys ynghylch agweddau penodol ar y CDU.

en-gb	 Under section 70 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 70 o’r Ddeddf. 

en-gb	The decision is appealable to the Tribunal - see Chapter 33.  
cy-gb	Ceir cyflwyno apêl i’r Tribiwnlys ynghylch y penderfyniad – gweler Pennod 33. 

en-gb	25.48. 
cy-gb	25.48 

en-gb	For these purposes, in the case of a looked after child, the responsible local authority is the local authority that looks after the child and not (if a different local authority) the one in whose area the child is.
cy-gb	At dibenion hyn, yn achos plentyn sy’n derbyn gofal, yr awdurdod lleol cyfrifol yw’r awdurdod lleol sy’n gofalu am y plentyn ac nid yr un y mae’r plentyn yn ei ardal (os yw hwnnw’n awdurdod lleol gwahanol). 

en-gb	Chapter 26 :  
cy-gb	Pennod 26:  

en-gb	Local authority reconsiderations and taking over responsibility for IDPs 
cy-gb	Ailystyriaeth gan awdurdodau lleol a chymryd drosodd y cyfrifoldeb am CDUau 

en-gb	Chapter 26 :  
cy-gb	Pennod 26:  

en-gb	Local authority reconsiderations and taking over responsibility for IDPs 
cy-gb	Ailystyriaeth gan awdurdodau lleol a chymryd drosodd y cyfrifoldeb am CDUau 

en-gb	Chapter 26 :  
cy-gb	Pennod 26:  

en-gb	Local authority reconsiderations and taking over responsibility for IDPs 
cy-gb	Ailystyriaeth gan awdurdodau lleol a chymryd drosodd y cyfrifoldeb am CDUau 

en-gb	Chapter 26: 
cy-gb	Pennod 26: 

en-gb	Local authority reconsiderations and taking over responsibility for IDPs  
cy-gb	Ailystyriaeth gan awdurdodau lleol a chymryd drosodd y cyfrifoldeb am CDUau  

en-gb	Introduction 
cy-gb	Cyflwyniad 

en-gb	26.1.  
cy-gb	26.1  

en-gb	Where a child, the child’s parent or a young person is dissatisfied with the decision of a maintained school about whether the child or young person (who is a registered pupil at the school) has ALN or with an IDP maintained by such a school, it is expected that this dissatisfaction would normally be resolved directly with the school or by recourse to a local authority’s disagreement arrangements.  
cy-gb	Os yw plentyn, rhiant y plentyn neu berson ifanc yn anfodlon â phenderfyniad ysgol a gynhelir ynghylch a oes ADY gan y plentyn neu’r person ifanc (sy’n ddisgybl cofrestredig yn yr ysgol) neu os ydynt yn anfodlon â CDU sy’n cael ei gynnal gan ysgol o’r fath, byddai disgwyl i’r anfodlonrwydd hwn gael ei ddatrys yn uniongyrchol gyda’r ysgol fel arfer neu drwy ddefnyddio trefniadau’r awdurdod lleol ar gyfer anghytundebau.  

en-gb	Alternatively or additionally where the disagreement is not resolved, children, their parents, and young people may  request that the responsible local authority reconsiders the school’s decision.  
cy-gb	Fel arall, neu’n ychwanegol lle nad yw’r anghytundeb wedi’i ddatrys, caiff  plant, eu rhieni, a phobl ifanc wneud cais i’r awdurdod lleol cyfrifol ailystyried penderfyniad yr ysgol.  

en-gb	While there are no rights of appeal to the Tribunal in respect of decisions about ALN made by a school, a local authority’s decision in reconsidering a school’s decision on ALN or an IDP the school maintains can be appealed.  
cy-gb	Er nad oes hawl i apelio i’r Tribiwnlys mewn perthynas â phenderfyniadau am ADY a wneir gan ysgol, gellir apelio yn erbyn penderfyniad awdurdod lleol wrth ailystyried penderfyniad ysgol ar ADY neu CDU y mae’r ysgol yn ei gynnal.  

en-gb	These provisions apply with a few modifications where the pupil concerned is in the area of a local authority in England. 
cy-gb	Mae’r darpariaethau hyn yn berthnasol gydag ychydig o addasiadau lle mae’r disgybl o fewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr. 

en-gb	 Sections 26(1), 27(1) and 87(2)(a) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 26(1), 27(1) ac 87(2)(a) o’r Ddeddf 

en-gb	26.2.  
cy-gb	26.2 

en-gb	At the request of a school, FEI, child, child’s parent or young person or when reconsidering an IDP maintained by a school, a local authority can decide to take over responsibility from the school or FEI for maintaining an IDP for the child or young person.  
cy-gb	 Ar gais ysgol, sefydliad addysg bellach, plentyn, rhiant plentyn neu berson ifanc, neu wrth ailystyried CDU a gynhelir gan ysgol, gall awdurdod lleol benderfynu cymryd cyfrifoldeb oddi ar yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach am gynnal CDU ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc.  

en-gb	A decision not to take over responsibility is appealable to the Tribunal.  
cy-gb	Gellir apelio i’r Tribiwnlys yn erbyn penderfyniad i beidio â chymryd drosodd y cyfrifoldeb.  

en-gb	This only applies where the child or young person is in the area of a local authority in Wales.
cy-gb	Dim ond os yw’r plentyn neu’r person ifanc o fewn ardal awdurdod lleol yng Nghymru y byddai modd gwneud hyn.

en-gb	26.3.  
cy-gb	26.3 

en-gb	A school’s decision that a pupil no longer has ALN (which may lead to the IDP ceasing to be maintained) can also be referred to the local authority for reconsideration and the local authority’s decision, if it is that the IDP should cease to be maintained, can be appealed to the Tribunal.  
cy-gb	 Gall penderfyniad gan ysgol nad oes gan ddisgybl ADY mwyach (a allai arwain at beidio â chynnal y CDU) gael ei gyfeirio hefyd i’r awdurdod lleol i’w ailystyried, a gellir apelio i’r Tribiwnlys yn erbyn penderfyniad yr awdurdod lleol os mai’r penderfyniad hwnnw yw y dylid peidio â chynnal y CDU. 

en-gb	This matter is dealt with in Chapter 29.
cy-gb	Trafodir y mater hwn ym Mhennod 29.

en-gb	A local authority’s reconsideration of a maintained school’s decision about ALN 
cy-gb	Ailystyriaeth gan yr awdurdod lleol o benderfyniad ysgol a gynhelir am ADY 

en-gb	26.4.  
cy-gb	26.4  

en-gb	Where a maintained school in Wales has made a decision  about whether one of its registered pupils has ALN, or has refused to make such a decision, the pupil (a child or young person) or, in the case of a child, the child’s parent, may 3  request that the local authority responsible for the child or young person, or in the case of a child or young person who is in the area of a local authority in England, the local authority that maintains the school, reconsiders the matter. 
cy-gb	Os yw ysgol a gynhelir yng Nghymru wedi gwneud penderfyniad  ynghylch a oes gan un o’i ddisgyblion cofrestredig ADY, neu os yw wedi gwrthod gwneud penderfyniad o’r fath, caiff  y disgybl (plentyn neu berson ifanc) neu, yn achos plentyn, rhiant y plentyn, wneud cais i’r awdurdod lleol sy’n gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc ailystyried y mater.  Yn achos plentyn neu berson ifanc sydd o fewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr, gellir gwneud cais i’r awdurdod lleol sy’n cynnal yr ysgol ailystyried y mater. 

en-gb	 This is a decision under section 11(1) of the Act. 
cy-gb	 Mae hwn yn benderfyniad o dan adran 11(1) o’r Ddeddf. 

en-gb	3  Section 26(1) and 87(2)(a) of the Act. 
cy-gb	 Adran 26(1) a 87(2)(a) o’r Ddeddf 

en-gb	26.5.  
cy-gb	26.5 

en-gb	This provides children, their parents and young people with a means of challenging the school’s decision or failure to make a decision. 
cy-gb	 Mae hyn yn darparu ffordd i blant, eu rhieni a phobl ifanc herio penderfyniad yr ysgol neu fethiant yr ysgol i wneud penderfyniad. 

en-gb	26.6.  
cy-gb	26.6 

en-gb	If a local authority receives such a request for reconsideration, it must  decide whether the child or young person has ALN, unless any of the following circumstances apply:
cy-gb	 Os bydd awdurdod lleol yn derbyn cais o’r fath, rhaid  iddo benderfynu p’un a oes gan y plentyn neu’r person ifanc ADY oni bai bod yr amgylchiadau canlynol yn berthnasol:

en-gb	 Sections 26(2), 29, 44 and 87(2) of the Act and section 562 of the Education Act 1996. 
cy-gb	 Adrannau 26(2), 29, 44 ac 87(2) o’r Ddeddf ac adran 562 o Ddeddf Addysg 1996. 

en-gb	the local authority has previously reconsidered the matter and is satisfied that the child or young person’s needs have not changed materially since that decision and that there is no new information which materially affects that decision; 
cy-gb	bod yr awdurdod lleol eisoes wedi ailystyried y mater ac yn fodlon nad yw anghenion y plentyn neu’r person ifanc wedi newid yn sylweddol ers y penderfyniad hwnnw, ac nad oes unrhyw wybodaeth newydd sy’n effeithio’n sylweddol ar y penderfyniad hwnnw; 

en-gb	the request relates to a child who has become looked after by a local authority  (except where that child is in the area of a local authority in England); 
cy-gb	bod y cais yn ymwneud â phlentyn sydd wedi dod yn blentyn sy’n derbyn gofal gan awdurdod lleol  (ac eithrio pan fo’r plentyn hwnnw o fewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr); 

en-gb	 See Chapter 14 for duties in relation to looked after children. 
cy-gb	 Gweler Pennod 14 am ddyletswyddau mewn perthynas â phlant sy’n derbyn gofal. 

en-gb	the request relates to a child or young person who has become subject to a detention order.
cy-gb	bod y cais yn ymwneud â phlentyn neu berson ifanc sydd wedi dod yn destun gorchymyn cadw.

en-gb	 See Chapter 19 for information about children and young people subject to a detention order. 
cy-gb	 Gweler Pennod 19 am wybodaeth am blant a phobl ifanc sy’n destun gorchymyn cadw. 

en-gb	7  Section 26(3) of the Act. 
cy-gb	 Adran 26(3) o’r Ddeddf. 

en-gb	Where such a request for reconsideration is made, the local authority must 7  inform the school and invite representations from it before reaching a decision.
cy-gb	Pan wneir cais o’r fath am ailystyriaeth, rhaid i’r awdurdod lleol roi gwybod i’r ysgol a gwahodd yr ysgol i roi ei sylwadau cyn gwneud penderfyniad. 

en-gb	See Chapters 12 and 15 for guidance and requirements in relation to a local authority deciding whether, respectively, a child or young person, who is a registered pupil at a maintained school has ALN.  
cy-gb	Gweler Penodau 12 a 15 am ganllawiau a gofynion mewn perthynas ag awdurdod lleol yn penderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc sy’n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir ADY.  

en-gb	This includes such decisions following a request for reconsideration of the school’s decision or refusal to make such a decision.  
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys penderfyniadau o’r fath yn dilyn cais am ailystyriaeth o benderfyniad yr ysgol neu wrthodiad yr ysgol i wneud penderfyniad o’r fath.  

en-gb	This section of this chapter should be read in conjunction with the relevant parts of those chapters, as the relevant requirements in those chapters apply equally in reconsideration decisions.  
cy-gb	Dylid darllen yr adran hon o’r bennod hon ar y cyd â rhannau perthnasol y penodau hynny, gan fod y gofynion perthnasol yn y penodau hynny yr un mor gymwys mewn penderfyniadau ailystyried.  

en-gb	As set out in those chapters, in reconsideration cases, the relevant period in the timescale requirements for giving a notification of a decision that the pupil does not have ALN or for giving a copy of an IDP (whether prepared by the local authority itself or the school following a direction to it by the local authority), is 7 weeks from the local authority receiving the request for reconsideration.
cy-gb	Fel y nodwyd yn y penodau hynny, mewn achosion ailystyried, y cyfnod perthnasol yn y gofynion amserlenni ar gyfer hysbysu am benderfyniad nad oes gan y disgybl ADY neu i roi copi o CDU (waeth a yw wedi ei baratoi gan yr awdurdod lleol ei hun neu’r ysgol yn dilyn cyfarwyddyd gan yr awdurdod lleol i wneud hynny), yw 7 wythnos o’r dyddiad y derbynia’r awdurdod lleol gais i ailystyried.

en-gb	 See those chapters for the detail of the timescale requirements, including the exception.  
cy-gb	 Gweler y penodau hynny am fanylion y gofynion amserlen, yn cynnwys yr eithriad. 

en-gb	See Chapter 1 for more information on how timescale requirements are to be interpreted. 
cy-gb	Gweler Pennod 1 am fwy o wybodaeth am sut y dylid dehongli gofynion amserlen. 

en-gb	Where a local authority does not make a decision because of the exception in paragraph 26.6(a) (it has previously reconsidered the matter and is satisfied that the child or young person’s needs have not changed materially since that decision and there is no new information which materially affects that decision), it should notify the child or young person and, in the case of a child, their parent of this; and should provide them with information and advice about ALN and the ALN system (including rights of appeal) if it has not previously or recently done so. 
cy-gb	Os nad yw awdurdod lleol yn gwneud penderfyniad oherwydd yr eithriad ym mharagraff 26.6(a) (mae wedi ailystyried y mater eisoes ac mae’n fodlon nad yw anghenion y plentyn neu’r person ifanc wedi newid yn sylweddol ers y penderfyniad hwnnw ac nad oes unrhyw wybodaeth newydd sy’n cael effaith sylweddol ar y penderfyniad hwnnw), dylai hysbysu’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, rhiant y plentyn am hyn; a dylai roi gwybodaeth a chyngor iddynt am ADY a’r system ADY (gan gynnwys hawliau apelio) os nad yw wedi gwneud hynny’n flaenorol neu’n ddiweddar.

en-gb	Once made, the local authority’s decision replaces the school’s decision and is appealable to the Tribunal.
cy-gb	Ar ôl i’r awdurdod lleol wneud penderfyniad, bydd y penderfyniad hwnnw’n disodli penderfyniad yr ysgol a bydd modd apelio i’r Tribiwnlys yn ei gylch.

en-gb	This decision is treated as a decision made under section 13(1) of the Act, that is, a decision by the local authority under that section that the pupil has or does not have ALN.
cy-gb	Mae’r penderfyniad hwn yn cael ei drin fel penderfyniad a wnaed o dan adran 13(1) o’r Ddeddf.  Hynny yw, penderfyniad gan yr awdurdod lleol o dan yr adran honno bod gan ddisgybl, neu nad oes gan ddisgybl, ADY.

en-gb	See Chapters 12 and 15 for the consequences of the decision. 
cy-gb	Gweler Penodau 12 a 15 am ganlyniadau’r penderfyniad. 

en-gb	 Sections 26(5) and 70 of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 26(5) a 70 o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 26(4) of the Act. 
cy-gb	 Adran 26(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	A local authority’s reconsideration of a maintained school IDP 
cy-gb	Ailystyriaeth gan awdurdodau lleol o CDU ysgol a gynhelir 

en-gb	26.11. 
cy-gb	26.11

en-gb	Where a school maintains an IDP for a pupil, the pupil (a child or young person) or, in the case of a child, the child’s parent may  request that the responsible local authority, or in the case of a pupil who is in the area of a local authority in England, the local authority that maintains the school, reconsiders the IDP with a view to it being revised.  
cy-gb	 Os yw ysgol yn cynnal CDU ar gyfer disgybl, caiff  y disgybl (plentyn neu berson ifanc) neu, yn achos plentyn, rhiant y plentyn wneud cais i’r awdurdod lleol cyfrifol, neu’r awdurdod lleol sy’n cynnal yr ysgol yn achos disgybl sydd mewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr, ailystyried y CDU gyda golwg ar ei ddiwygio.  

en-gb	The local authority must  then reconsider the IDP and decide whether or not to revise it, unless any of the following circumstances apply: 
cy-gb	Rhaid  i’r awdurdod lleol fynd ati wedyn i ailystyried y CDU a phenderfynu p’un a ddylid ei ddiwygio ai peidio, oni bai bod unrhyw un o’r amgylchiadau canlynol yn berthnasol: 

en-gb	 Sections 27(1) and 87(2) of the Act.   
cy-gb	 Adrannau 27(1) a 87(2) o’r Ddeddf   

en-gb	 Sections 27(2), 29, 44 and 87(2) of the Act and section 562 of the Education Act 1996. 
cy-gb	 Adrannau 27(2), 29, 44 ac 87(2) o’r Ddeddf ac adran 562 o Ddeddf Addysg 1996. 

en-gb	the local authority has previously reconsidered the IDP and is satisfied that the pupil’s needs have not changed materially since that decision and that there is no new information which materially affects that decision; 
cy-gb	bod yr awdurdod lleol eisoes wedi ailystyried y CDU ac yn fodlon nad yw anghenion y disgybl wedi newid yn sylweddol ers y penderfyniad hwnnw, ac nad oes unrhyw wybodaeth newydd sy’n effeithio’n sylweddol ar y penderfyniad hwnnw; 

en-gb	the request relates to a child who has become looked after by a local authority  (except where that child is in the area of a local authority in England); 
cy-gb	bod y cais yn ymwneud â phlentyn sydd wedi dod yn blentyn sy’n derbyn gofal gan awdurdod lleol 13  (ac eithrio pan fo’r plentyn hwnnw o fewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr); 

en-gb	 Where a child with an IDP becomes looked after by a local authority, that local authority has a duty to maintain the IDP: 
cy-gb	13  Os yw plentyn â CDU yn dod yn blentyn sy’n derbyn gofal gan awdurdod lleol, mae gan yr awdurdod lleol hwnnw ddyletswydd i gynnal y CDU: 

en-gb	section 35(9)-(10) of the Act and see Chapters 14 and 28. 
cy-gb	adran 35(9)-(10) o’r Ddeddf a gweler Penodau 14 a 28. 

en-gb	the pupil has become subject to a detention order.
cy-gb	bod y disgybl wedi dod yn destun gorchymyn cadw.

en-gb	 See Chapter 19 for information about children and young people subject to a detention order.  
cy-gb	 Gweler Pennod 19 am wybodaeth am blant a phobl ifanc sy’n destun gorchymyn cadw.  

en-gb	This provides children, their parents and young people with a means of challenging the content of an IDP maintained by the school.     
cy-gb	Mae hyn yn rhoi modd i blant, eu rhieni a phobl ifanc herio cynnwys CDU a gynhelir gan yr ysgol.    

en-gb	Where such a request is made, the local authority must  inform the school and invite representations from it before the local authority decides whether to revise the IDP.   
cy-gb	Pan wneir cais o’r fath, rhaid  i’r awdurdod lleol roi gwybod i’r ysgol a gwahodd yr ysgol i roi ei sylwadau cyn i’r awdurdod lleol benderfynu a ddylid diwygio’r CDU.  

en-gb	 Section 27(3) of the Act. 
cy-gb	 Adran 27(3) o’r Ddeddf. 

en-gb	The local authority must  consider whether ALP should be provided to the pupil in Welsh and if it decides that a particular kind of ALP should be provided in Welsh, the body must  specify in the plan that it should be provided in Welsh (unless this is already provided for in the plan).
cy-gb	Rhaid  i’r awdurdod lleol ystyried a ddylai’r DDdY gael ei darparu i’r disgybl yn Gymraeg ac os yw’n penderfynu y dylid darparu math benodol o DDdY yn Gymraeg, rhaid i’r corff nodi yn y cynllun y dylai gael ei darparu yn Gymraeg (oni bai bod y cynllun yn darparu ar gyfer hyn eisoes). 

en-gb	 Section 14(5) of the Act. 
cy-gb	 Adran 14(5) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 14(5) of the Act. 
cy-gb	 Adran 14(5) o’r Ddeddf. 

en-gb	As described in Chapter 4, there is a general duty to involve children, their parents and young people in decisions that relate to an IDP.  
cy-gb	Fel y disgrifiwyd ym Mhennod 4, mae dyletswydd gyffredinol i gynnwys plant, eu rhieni a phobl ifanc mewn penderfyniadau sy’n ymwneud â CDU.  

en-gb	See Chapter 2 for information on the meaning of ALN and ALP; Chapter 20 for information 
cy-gb	Gweler Pennod 2 am wybodaeth am ystyr ADY a DDdY; Pennod 20 am wybodaeth

en-gb	on identifying ALN and deciding upon the ALP required; Chapter 23 for information on preparing an IDP and its contents (which is also relevant to reviewing an IDP); and Chapter 22 for further information on meetings to review or revise IDPs. 
cy-gb	 am adnabod ADY a phenderfynu ar y DDdY sydd ei hangen; Pennod 23 am wybodaeth am baratoi CDU a’i gynnwys (sy’n berthnasol i adolygu CDU hefyd); a Phennod 22 am ragor o wybodaeth am gyfarfodydd i adolygu neu ddiwygio CDUau. 

en-gb	If the local authority decides not to revise the IDP, it must  notify the pupil, and if the pupil is a child, their parent, of the decision and the reasons for it and give a copy of that notification to the school. 
cy-gb	Os bydd yr awdurdod lleol yn penderfynu peidio â diwygio’r CDU, rhaid  iddo hysbysu’r disgybl, ac os yw’r disgybl yn blentyn, ei riant, am y penderfyniad a’r rhesymau drosto a rhoi copi o’r hysbysiad hwnnw i’r ysgol. 

en-gb	 Section 27(4) and (5) of the Act. 
cy-gb	 Adran 27(4) a (5) o’r Ddeddf. 

en-gb	If the local authority decides that the IDP should be revised, it must  prepare a revised IDP and either: 
cy-gb	Os yw’r awdurdod lleol yn penderfynu bod angen diwygio’r CDU, rhaid  i’r awdurdod lleol lunio CDU diwygiedig a naill ai: 

en-gb	 Sections 27(6) and 28(6) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 27(6) a 28(6) o’r Ddeddf. 

en-gb	direct the school to maintain it, or,   
cy-gb	cyfarwyddo’r ysgol i’w gynnal, neu,   

en-gb	take over responsibility for maintaining it (see below for more on a local authority taking over responsibility for an IDP). 
cy-gb	gymryd drosodd y cyfrifoldeb am ei gynnal (gweler isod am fwy am awdurdod lleol yn cymryd drosodd y cyfrifoldeb am CDU). 

en-gb	See paragraphs 12.85 – 12.89 and 15.90 to 15.94 for more information (including limitations) on a local authority directing a maintained school to maintain an IDP it has revised.  
cy-gb	Gweler paragraffau 12.85 i 12.89 a 15.90 i 15.94 am fwy o wybodaeth (yn cynnwys cyfyngiadau) am awdurdod lleol yn cyfarwyddo ysgol a gynhelir i gynnal CDU y mae wedi ei ddiwygio. 

en-gb	If the local authority revises the IDP, it must  give a copy of the revised plan to the pupil, if the pupil is a child, their parent, and the school. 
cy-gb	Os yw’r awdurdod lleol yn diwygio’r CDU, rhaid  iddo roi copi o’r cynllun diwygiedig i’r disgybl, ac os yw’r disgybl yn blentyn, ei riant, a’r ysgol. 

en-gb	 Sections 23(11) and 27(7) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(11) a 27(7) o’r Ddeddf. 

en-gb	The local authority must  reconsider the IDP, make its decision and give either the notification referred to in paragraph 26.16 (if it decides not to revise the IDP) or a copy of the revised IDP (if it decides to revise the IDP) promptly and in any event before the end of the period of 7 weeks from receiving the request for reconsideration.  
cy-gb	Rhaid  i’r awdurdod lleol ailystyried y CDU, gwneud ei benderfyniad a rhoi naill ai’r hysbysiad y cyfeirir ato ym mharagraff 26.16 (os yw’n penderfynu peidio â diwygio’r CDU) neu gopi o’r CDU diwygiedig (os yw’n penderfynu diwygio’r CDU) yn brydlon ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod o 7 wythnos ar ôl derbyn y cais i ailystyried.  

en-gb	The local authority need not comply with the requirement to do those things before the end of that 7 week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes rhaid i’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r gofyniad i wneud y pethau hynny cyn diwedd y cyfnod o 7 wythnos os nad yw’n ymarferol gwneud hynny oherwydd amgylchiadau sydd y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	 Requirement (which is subject to the specified exception) imposed by the Code. 
cy-gb	 Gofyniad (sy’n amodol ar yr eithriad a nodir) a osodir gan y Cod. 

en-gb	 See Chapter 1 for more information on how timescales in the Code are to be interpreted. 
cy-gb	 Gweler Pennod 1 am fwy o wybodaeth am sut y dylid dehongli amserlenni yn y Cod. 

en-gb	When the local authority gives either the notification of its decision not to revise the IDP, or a copy of the revised IDP, to the pupil and, if the pupil is a child, the child’s parent, it must also give:
cy-gb	Pan fydd awdurdod lleol yn rhoi hysbysiad o’i benderfyniad i beidio â diwygio CDU, neu gopi o’r CDU diwygiedig, i’r disgybl ac, os yw’r disgybl yn blentyn, i riant y disgybl, rhaid 23  iddo hefyd roi’r canlynol:

en-gb	 Requirement imposed by the Code. 
cy-gb	23  Gofyniad a osodir gan y Cod. 

en-gb	contact details for the local authority; 
cy-gb	manylion cyswllt yr awdurdod lleol; 

en-gb	information about how to access the local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system ; 
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau’r awdurdod lleol ar gyfer darparu gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a’r system ADY 24 ;  

en-gb	 Under section 9 of the Act. 
cy-gb	24  O dan adran 9 o’r Ddeddf. 

en-gb	details of the local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements  and its independent advocacy services;
cy-gb	manylion trefniadau’r awdurdod lleol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau  a’i wasanaethau eirioli annibynnol;

en-gb	 Under section 68 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 68 o’r Ddeddf. 

en-gb	 Under section 69 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 69 o’r Ddeddf. 

en-gb	information about the rights to appeal to the Tribunal about particular aspects of the IDP.
cy-gb	gwybodaeth am yr hawliau i apelio i’r Tribiwnlys ynghylch agweddau penodol ar y CDU.

en-gb	 Under section 70 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 70 o’r Ddeddf. 

en-gb	Chapter 33 deals with appeals. 
cy-gb	Mae Pennod 33 yn ymdrin ag apeliadau. 

en-gb	 Section 28(1) of the Act.  Section 28(1) of the Act: requests may only be made to the responsible local authority and this is not modified by section 87. 
cy-gb	28  Adran 28(1) o’r Ddeddf 29  O dan adran 28(1) o’r Ddeddf, dim ond i’r awdurdod lleol cyfrifol y gellir gwneud cais ac ni chaiff hyn ei addasu gan adran 87. 

en-gb	A local authority taking over responsibility for an IDP maintained by a maintained school or FEI 
cy-gb	Awdurdod lleol yn cymryd drosodd y cyfrifoldeb dros CDU sy’n cael ei gynnal gan ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach 

en-gb	26.22. 
cy-gb	26.22

en-gb	A maintained school, an FEI, a child, the child’s parent or a young person may  request that the local authority responsible for the child or young person take over responsibility for an IDP that is currently being maintained for the child or young person by the school or FEI.  
cy-gb	 Caiff 28  ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach, plentyn, rhiant y plentyn neu berson ifanc wneud cais i’r awdurdod lleol sy’n gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc gymryd drosodd y cyfrifoldeb am CDU sydd eisoes yn cael ei gynnal ar ei gyfer gan yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach.  

en-gb	This request cannot be made in respect of a child or young person in the area of a local authority in England.
cy-gb	Ni ellir gwneud cais o’r fath os yw’r plentyn neu’r person ifanc o fewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr. 29  

en-gb	26.23. 
cy-gb	26.23 

en-gb	A school or FEI might request the local authority to take over responsibility for maintaining an IDP where, for example, the school or FEI believes that it would no longer be reasonable for them to secure the ALP called for by a child or young person’s ALN.  
cy-gb	Gallai ysgol neu sefydliad addysg bellach wneud cais i’r awdurdod lleol gymryd drosodd y cyfrifoldeb am gynnal CDU os yw’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach yn credu, er enghraifft, na fyddai’n rhesymol bellach iddynt sicrhau’r DDdY i ddiwallu ADY plentyn neu berson ifanc.  

en-gb	26.24. 
cy-gb	26.24 

en-gb	A child, child’s parent or young person might request the local authority to take over responsibility for an IDP where they do not believe the school or FEI is capable of fully meeting their needs, or they believe they require further or alternative ALP which the school or FEI cannot provide (in which case the request is likely to be accompanied by a request for the local authority to reconsider the IDP).  
cy-gb	Gallai plentyn, rhiant plentyn, neu berson ifanc wneud cais i’r awdurdod lleol gymryd drosodd y cyfrifoldeb am CDU os nad ydynt yn credu bod yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach yn gallu diwallu eu hanghenion yn llawn, neu os ydynt yn credu bod angen rhagor o DDdY arnynt, neu ddarpariaeth amgen, na all yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach ei darparu (ac felly mae’r cais yn debygol o gynnwys cais i’r awdurdod lleol ailystyried y CDU).  

en-gb	26.25. 
cy-gb	26.25

en-gb	Where a school or FEI has requested that the local authority take over responsibility for the IDP, it should send a copy of the IDP promptly to the local authority (provided that doing so, and how it does it, is in compliance with data protection law), so that it is able to consider the request.  
cy-gb	 Os yw ysgol neu sefydliad addysg bellach wedi gofyn i’r awdurdod lleol gymryd y cyfrifoldeb am y CDU, dylai anfon copi o’r CDU i’r awdurdod lleol ar unwaith, (ar yr amod bod gwneud hynny, a sut mae’n gwneud hynny, yn cydymffurfio â chyfraith diogelu data), er mwyn iddo allu ystyried y cais.  

en-gb	In any case, if the local authority does not have a copy of the IDP, it may  request it from the school or FEI along with any other information or help it might require to consider the request (see Chapter 21 which deals with the duty on relevant persons to comply with a local authority’s request for information or other help).
cy-gb	Beth bynnag, os nad oes copi o’r CDU gan yr awdurdod lleol, caiff  ofyn amdano gan yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach ynghyd ag unrhyw wybodaeth neu gymorth arall y gallai fod arno ei angen i ystyried y cais (gweler Pennod 21 sy’n ymdrin â’r ddyletswydd ar bersonau perthnasol i gydymffurfio â chais awdurdod lleol am wybodaeth neu gymorth arall). 

en-gb	 Under section 65 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 65 o’r Ddeddf. 

en-gb	26.26. 
cy-gb	26.26

en-gb	Following such a request, the responsible local authority must  decide whether it should take over responsibility for a child or young person’s IDP unless any of the following circumstances apply: 
cy-gb	 Yn dilyn cais o’r fath, rhaid  i’r awdurdod lleol benderfynu a ddylai gymryd drosodd y cyfrifoldeb dros CDU plentyn neu berson ifanc, oni bai bod unrhyw un o’r amgylchiadau canlynol yn berthnasol: 

en-gb	 Sections 28(3), 29 and 44 of the Act and section 562 of the Education Act 1996. 
cy-gb	 Adrannau 28(3), 29, a 44(1) o’r Ddeddf ac adran 562 o Ddeddf Addysg 1996. 

en-gb	the local authority has previously made such a decision in relation to the child or young person’s IDP and is satisfied that the child’s or young person’s needs have not changed materially since that previous decision and that there is no new information that would materially affect that decision; 
cy-gb	bod yr awdurdod lleol eisoes wedi gwneud penderfyniad o’r fath mewn perthynas â CDU y plentyn neu’r person ifanc ac yn fodlon nad yw anghenion y plentyn neu’r person ifanc wedi newid yn sylweddol ers y penderfyniad blaenorol ac nad oes unrhyw wybodaeth newydd a fyddai’n effeithio’n sylweddol ar y penderfyniad hwnnw; 

en-gb	the request relates to a child who has become looked after by a local authority ; 
cy-gb	bod y cais yn ymwneud â phlentyn sydd wedi dod yn blentyn sy’n derbyn gofal gan awdurdod lleol ; 

en-gb	 Where a child with an IDP becomes looked after by a local authority, that local authority has a duty to maintain the IDP: 
cy-gb	 Os yw plentyn â CDU yn dod yn blentyn sy’n derbyn gofal gan awdurdod lleol, mae gan yr awdurdod lleol hwnnw ddyletswydd i gynnal y CDU: 

en-gb	section 35(9)-(10) of the Act and see Chapters 14 and 28. 
cy-gb	adran 35(9)-(10) o’r Ddeddf a gweler Penodau 14 a 28. 

en-gb	the child or young person has become subject to a detention order.
cy-gb	bod y plentyn neu’r person ifanc wedi dod yn destun gorchymyn cadw.

en-gb	 See Chapter 19 for information about children and young people subject to a detention order.  
cy-gb	 Gweler Pennod 19 am wybodaeth am blant a phobl ifanc sy’n destun gorchymyn cadw.  

en-gb	 Section 28(4) and (5). 
cy-gb	34  Adran 28(4) a (5). 

en-gb	26.27. 
cy-gb	26.27

en-gb	Before taking the decision, the local authority must : 
cy-gb	 Cyn gwneud y penderfyniad, rhaid 34  i’r awdurdod lleol: 

en-gb	inform the child or young person and, in the case of a child, their parent, of the request and invite representations (where the school or FEI has made the request); 
cy-gb	hysbysu’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant, am y cais a gwahodd sylwadau (os mai’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach sydd wedi gwneud y cais); 

en-gb	inform the school or FEI of the request and invite representations (where the request is from a child, child’s parent or young person).  
cy-gb	hysbysu’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach am y cais a gwahodd sylwadau (os mai’r plentyn, rhiant y plentyn, neu’r person ifanc sydd wedi gwneud y cais).

en-gb	A local authority may  also decide to take over responsibility for maintaining a school maintained IDP if, when reconsidering an IDP maintained by a school, it determines that the IDP should be revised.   
cy-gb	Yn ogystal, caiff  awdurdod lleol benderfynu cymryd drosodd y cyfrifoldeb am gynnal CDU a gynhelir gan ysgol os, wrth ailystyried CDU a gynhelir gan ysgol, yw’n penderfynu y dylai CDU gael ei ddiwygio.  

en-gb	 Section 28(6) of the Act. 36  Section 28(7) of the Act. 
cy-gb	 Adran 28(6) o’r Ddeddf 36  Adran 28(7) o’r Ddeddf. 

en-gb	Where the local authority decides the matter following a request, or decides to take over responsibility when reconsidering and revising a plan maintained by a school, the authority must 36 notify the child or young person, in the case of a child, the child’s parent and (as the case may be) the school or FEI of the decision and the reasons for it.  
cy-gb	Pan fo awdurdod lleol yn penderfynu ar y mater yn dilyn cais, neu’n penderfynu cymryd drosodd y cyfrifoldeb wrth ailystyried a diwygio cynllun a gynhelir gan ysgol, rhaid 36 i’r awdurdod hysbysu’r plentyn neu’r person ifanc, neu yn achos plentyn, rhiant y plentyn ac (yn unol â’r achos) yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach am y penderfyniad a’r rhesymau drosto.  

en-gb	Where the local authority decides the matter following a request that it take over responsibility,  the notification to the child or young person, and in the case of a child, the child’s parent should also give: 
cy-gb	Pan fydd yr awdurdod lleol yn penderfynu ar y mater yn dilyn cais i gymryd drosodd y cyfrifoldeb, dylai’r hysbysiad i’r plentyn neu’r person ifanc, ac yn achos plentyn, rhiant y plentyn, roi’r canlynol hefyd: 

en-gb	 See above for the requirement to give similar information where the decision to take over responsibility arises out of a reconsideration of the IDP. 
cy-gb	 Gweler uchod am y gofyniad i roi gwybodaeth debyg lle mae’r penderfyniad i gymryd drosodd cyfrifoldeb yn deillio o ailystyriaeth o’r CDU. 

en-gb	contact details for the local authority; 
cy-gb	manylion cyswllt yr awdurdod lleol; 

en-gb	information about how to access the local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system ; 
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau’r awdurdod lleol ar gyfer darparu gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a’r system ADY ;  

en-gb	 Under section 9 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 9 o’r Ddeddf. 

en-gb	details of the local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements  and its independent advocacy services;
cy-gb	manylion trefniadau’r awdurdod lleol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau  a’i wasanaethau eirioli annibynnol;

en-gb	 Under section 68 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 68 o’r Ddeddf. 

en-gb	 Under section 69 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 69 o’r Ddeddf. 

en-gb	where the decision was not to take over responsibility for the plan, information about the right to appeal that decision to the Tribunal.
cy-gb	os penderfynwyd peidio â chymryd cyfrifoldeb dros y cynllun, gwybodaeth am yr hawl i apelio yn erbyn y penderfyniad hwnnw i’r Tribiwnlys.

en-gb	 Under section 70 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 70 o’r Ddeddf. 

en-gb	Chapter 33 deals with appeals. 
cy-gb	Mae Pennod 33 yn ymdrin ag apeliadau. 

en-gb	The local authority should act promptly to decide whether it should take over responsibility for maintaining the IDP and to give the notification of its decision.  
cy-gb	Dylai’r awdurdod lleol weithredu’n brydlon i benderfynu a ddylai gymryd y cyfrifoldeb am gynnal y CDU a rhoi’r hysbysiad o’i benderfyniad.  

en-gb	In any event, it should do this before the end of the period of 7 weeks from receiving the request to take over responsibility for the IDP unless it is unable to do so before the end of that period due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Yn sicr, dylai wneud hyn cyn diwedd y cyfnod o 7 wythnos ar ôl derbyn y cais i gymryd drosodd y cyfrifoldeb am y CDU oni bai nad yw’n gallu gwneud hynny cyn diwedd y cyfnod hwnnw oherwydd amgylchiadau sydd y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	 The day on which the request is received does not count towards the 7 week period and if the last day of that period is not a working day, then it should be extended to the next working day.  
cy-gb	 Nid yw’r diwrnod y daw’r cais i law yn cyfrif tuag at y cyfnod o 7 wythnos ac os nad yw diwrnod olaf y cyfnod hwnnw’n ddiwrnod Gwaith, dylid ei ymestyn i’r diwrnod gwaith nesaf. 

en-gb	The guidance about timescale requirements imposed by the Code in Chapter 1 is also relevant to this statutory guidance. 
cy-gb	Mae’r canllawiau am ofynion amserlen a osodir gan y Cod ym Mhennod 1 yn berthnasol i’r canllawiau statudol hyn hefyd.  

en-gb	 Section 28(8) of the Act. 
cy-gb	43  Adran 28(8) o’r Ddeddf. 

en-gb	If the local authority decides to take over responsibility for maintaining the IDP, from the date on which the notification referred to in paragraph 26.27 is given, the school or FEI is no longer required to maintain it and the local authority must  maintain it.  
cy-gb	Os yw’r awdurdod lleol yn penderfynu cymryd drosodd y cyfrifoldeb am gynnal y CDU, o’r dyddiad pan roddir yr hysbysiad y cyfeirir ato ym mharagraff 26.27, nid yw’n ofynnol bellach i’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach ei gynnal, a rhaid 43  i’r awdurdod lleol ei gynnal.  

en-gb	Chapters 12, 15 and 16 deal with a local authority’s duty to maintain an IDP for a registered pupil at a maintained school and a student enrolled at an FEI.   
cy-gb	Mae Penodau 12, 15 ac 16 yn ymdrin â dyletswydd awdurdod lleol i gynnal CDU ar gyfer disgybl cofrestredig mwn ysgol a gynhelir a myfyriwr wedi ei gofrestru mewn sefydliad addysg bellach.  

en-gb	If the local authority decides to take over responsibility, the school or FEI should consider what, if any, further information to give the local authority which is necessary for it to exercise its functions under the ALN system, including the duty to maintain the IDP.  
cy-gb	Os yw’r awdurdod lleol yn penderfynu cymryd drosodd y cyfrifoldeb, dylai’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach ystyried pa wybodaeth bellach, os o gwbl, i’w rhoi i’r awdurdod lleol sy’n angenrheidiol iddo allu arfer ei swyddogaethau o dan y system ADY, yn cynnwys y ddyletswydd i gynnal y CDU.  

en-gb	The school or FEI will need to comply with data protection law in providing (including in how it provides) any information to the local authority. 
cy-gb	Bydd angen i’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach gydymffurfio â chyfraith diogelu data wrth ddarparu (yn cynnwys sut mae’n darparu) unrhyw wybodaeth i’r awdurdod lleol. 

en-gb	Chapter 27 :  
cy-gb	Pennod 27:  

en-gb	Planning for and supporting transition 
cy-gb	Cynllunio ar gyfer proses bontio a'i chefnogi  

en-gb	Chapter 27 :  
cy-gb	Pennod 27:  

en-gb	Planning for and supporting transition 
cy-gb	Cynllunio ar gyfer proses bontio a'i chefnogi  

en-gb	Chapter 27 :  
cy-gb	Pennod 27:  

en-gb	Planning for and supporting transition 
cy-gb	Cynllunio ar gyfer proses bontio a'i chefnogi  

en-gb	Chapter 27: 
cy-gb	Pennod 27: 

en-gb	Planning for and supporting transition  
cy-gb	Cynllunio ar gyfer proses bontio a'i chefnogi  

en-gb	Introduction 
cy-gb	Cyflwyniad 

en-gb	27.1.  
cy-gb	27.1 

en-gb	This chapter focusses on transitions for children and young people with ALN who are moving into, between and out of educational settings.  
cy-gb	 Mae'r bennod hon yn canolbwyntio ar brosesau pontio pan fo plant a phobl ifanc sydd ag ADY yn mynd i mewn i leoliadau addysgol, yn symud rhwng un lleoliad addysgol a'r llall, ac yn gadael lleoliadau addysgol.  

en-gb	The chapter sets out general principles and good practice on planning for transitions and highlights the additional support some learners with ALN may require to overcome common issues related to transitions.  
cy-gb	Mae'r bennod yn nodi egwyddorion cyffredinol ac arferion da wrth gynllunio ar gyfer pontio ac yn rhoi sylw i'r cymorth ychwanegol y gallai fod ei angen ar rai dysgwyr ag ADY i oresgyn problemau cyffredin sy'n gysylltiedig â'r broses bontio.  

en-gb	Every child and young person will experience transitions in different ways, and any plans made for additional support need to be developed around their individual needs.      
cy-gb	Bydd pob plentyn a pherson ifanc yn profi'r broses bontio mewn gwahanol ffyrdd, ac mae angen i unrhyw gynlluniau ar gyfer cymorth ychwanegol gael eu datblygu o gwmpas anghenion unigol y plentyn neu'r person ifanc.      

en-gb	27.2.  
cy-gb	27.2 

en-gb	The chapter ought to be read in conjunction with the guidance in: 
cy-gb	 Dylid darllen y bennod ar y cyd â'r canllawiau yn y penodau canlynol: 

en-gb	Chapter 22 on conducting IDP meetings; 
cy-gb	Pennod 22 ar gynnal cyfarfodydd CDU; 

en-gb	Chapter 23 on the content of an IDP which contains a specific section on transitions; 
cy-gb	Pennod 23 ar gynnwys CDU sy'n cynnwys adran benodol ar brosesau pontio; 

en-gb	Chapter 25 on the review and revision of IDPs;   Chapter 14 for looked after children.  
cy-gb	Pennod 25 ar adolygu a diwygio CDU; Pennod 14 ar gyfer plant sy'n derbyn gofal.   

en-gb	27.3.  
cy-gb	27.3 

en-gb	There is guidance available on transitions within other services relevant to some learners with ALN which may help inform a more holistic approach to transition planning.  
cy-gb	 Mae canllawiau ar gael ar brosesau pontio o fewn gwasanaethau eraill sy'n berthnasol i rai dysgwyr ag ADY, a gallai’r rhain helpu i lywio dull mwy cyfannol o gynllunio ar gyfer pontio.  

en-gb	These include:
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys yr isod:

en-gb	information on making transitions from child and adolescent to adult mental health services can be found in guidance developed as part of the Together for Children and Young People Programme ;  
cy-gb	mae gwybodaeth am y broses o bontio o wasanaethau iechyd meddwl plant a'r glasoed i wasanaethau iechyd meddwl i oedolion i'w gweld mewn canllawiau a ddatblygwyd fel rhan o'r Rhaglen Law yn Llaw dros Blant a Phobl Ifanc ; 

en-gb	Together for Children and Young People: good transition guidance. 
cy-gb	 Law yn Llaw dros Blant a Phobl Ifanc - Good transition guidance.  

en-gb	A seamless transition from child and adolescent to adult mental health services.  
cy-gb	A seamless transition from child and adolescent to adult mental health services.  

en-gb	Available at: 
cy-gb	Ar gael yn: 

en-gb	http://www.goodpractice.wales/SharedFiles/Download.aspx?pageid=185&mid=326&fileid=751 2  NICE (2016) Transition from Children’s to Adults' Services for Young People using Health or Social Care Services.  
cy-gb	http://www.goodpractice.wales/SharedFiles/Download.aspx?pageid=185&mid=326&fileid=751 2  NICE (2016) Transition from Children’s to Adults' Services for Young People using Health or Social Care Services.  

en-gb	NICE guideline: 
cy-gb	NICE guideline: 

en-gb	full version.  
cy-gb	full version.  

en-gb	Available at: 
cy-gb	Ar gael yn: 

en-gb	https://www.nice.org.uk/guidance/ng43/evidence/full - guideline - pdf - 2360240173
cy-gb	https://www.nice.org.uk/guidance/ng43/evidence/full - guideline - pdf - 2360240173

en-gb	information on making the transition from children’s to adult health care services can be found in NICE guidance 2 ;
cy-gb	mae gwybodaeth am bontio o wasanaethau gofal iechyd plant i wasanaethau gofal iechyd oedolion i’w gweld yng nghanllawiau NICE 2 ;

en-gb	information on supporting transitions for children and young people who are looked after by the local authority can be found in Welsh Government guidance .  
cy-gb	mae gwybodaeth am gefnogi’r broses bontio ar gyfer plant a phobl ifanc sy’n derbyn gofal gan yr awdurdod lleol i’w gweld mewn canllawiau gan Lywodraeth Cymru .   

en-gb	 Welsh Government (2017) Making a Difference: 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru (2017) Gwneud Gwahaniaeth: 

en-gb	a guide for the designated person for looked after children in schools.  
cy-gb	canllaw i’r person dynodedig ar gyfer plant sy’n derbyn gofal mewn ysgolion.   

en-gb	Available at: 
cy-gb	 Ar gael yn: 

en-gb	http://learning.gov.wales/docs/learningwales/publications/171123 making - a - difference - looked - after - children - en.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2018 - 11/gwneud - gwahaniaeth - canllaw - i r - person - dynodedig - ar - gyfer - plant - sy - n - derbyn - gofal - mewn - ysgolion.pdf

en-gb	Aims of transition planning  
cy-gb	Nodau cynlluniau pontio

en-gb	27.4.  
cy-gb	27.4 

en-gb	All children and young people will go through some transitions during the course of their education and training.  
cy-gb	 Bydd pob plentyn a pherson ifanc yn mynd drwy ambell broses bontio yn ystod ei addysg a'i hyfforddiant.  

en-gb	Planning ahead can help deliver a smooth transition which is important for all children and young people in terms of their well-being and their educational and social outcomes.  
cy-gb	Gall cynllunio ymlaen llaw helpu i sicrhau proses hwylus sy'n bwysig i bob plentyn a pherson ifanc o ran ei lesiant a'i ganlyniadau addysgol a chymdeithasol.   

en-gb	There is a link between poor transitions and less successful outcomes, for example, 
cy-gb	Mae cysylltiad rhwng prosesau pontio gwael a deilliannau llai llwyddiannus, er enghraifft 

en-gb	less successful transitions from home to school may lead to subsequent poor attendance and disengagement; and less successful transitions between primary and secondary school are associated with lowered selfesteem and decline in academic progress, combined with increased anxiety and depression.  
cy-gb	gall prosesau pontio llai llwyddiannus rhwng y cartref a'r ysgol arwain at lefelau presenoldeb gwael ac ymddieithrio; ac mae prosesau pontio llai llwyddiannus rhwng yr ysgol gynradd a'r ysgol uwchradd yn gysylltiedig â  lleihad mewn hunan-barch a dirywiad mewn cynnydd academaidd, yn ogystal â lefelau uwch o orbryder ac iselder.   

en-gb	27.5.  
cy-gb	27.5 

en-gb	Children and young people with ALN may find transitions more challenging than their peers do and consequently, may need additional support to ensure their education or training, including their ALP, is not adversely effected by the transition. 
cy-gb	 Gall prosesau pontio fod yn fwy heriol i blant a phobl ifanc ag ADY na'u cyfoedion, ac o ganlyniad, efallai y bydd angen cymorth ychwanegol arnynt i sicrhau nad yw'r broses bontio'n cael effaith andwyol ar eu haddysg neu eu hyfforddiant, gan gynnwys eu DDdY. 

en-gb	27.6.  
cy-gb	27.6 

en-gb	Transition planning is usually most effective when a person centred practice approach is adopted, allowing the child, the child’s parent, or young person to voice any concerns relating to their next transition.  
cy-gb	 Mae cynlluniau pontio fel arfer yn fwyaf effeithiol pan fabwysiedir dull sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, gan ganiatáu i'r plentyn, rhiant y plentyn, neu'r person ifanc leisio unrhyw bryderon sy'n ymwneud â'i broses bontio nesaf.  

en-gb	Discussing the likely changes to the child or young person’s education or training can help prepare the learner for transition and highlight what additional support may be required.  
cy-gb	Trwy drafod y newidiadau tebygol i addysg neu hyfforddiant y plentyn neu'r person ifanc, gellir helpu i baratoi'r dysgwr ar gyfer y pontio a thynnu sylw at ba gymorth ychwanegol y gallai fod ei angen.  

en-gb	Some meetings that discuss transition planning will benefit from involving other partners that can help the child or young person understand how transitions will work in practice and what additional support is available to them.  
cy-gb	Bydd rhai cyfarfodydd sy'n trafod cynlluniau pontio yn elwa ar gynnwys partneriaid eraill a all helpu'r plentyn neu'r person ifanc i ddeall sut bydd y broses bontio'n gweithio'n ymarferol a pha gymorth ychwanegol sydd ar gael iddo.  

en-gb	Any additional support identified for transitions can be documented in the child or young person’s IDP to enable action to be taken at the relevant time.  
cy-gb	Gellir cofnodi unrhyw gymorth ychwanegol a nodwyd ar gyfer pontio yn CDU y plentyn neu'r person ifanc fel bod modd cymryd camau ar yr adeg berthnasol.   

en-gb	27.7.  
cy-gb	27.7 

en-gb	This approach mirrors the arrangements for preparing and reviewing an IDP.  
cy-gb	 Mae'r dull hwn yn adlewyrchu'r trefniadau ar gyfer llunio ac adolygu CDU.   

en-gb	Combining transition planning with IDP reviews can therefore be an efficient and effective way of using resources to support the child or young person as they approach a period of transition. 
cy-gb	Felly, gall cyfuno cynlluniau pontio gydag adolygiadau CDU fod yn ffordd effeithlon ac effeithiol o ddefnyddio adnoddau i gefnogi'r plentyn neu'r person ifanc wrth iddo nesáu at gyfnod pontio. 

en-gb	27.8.  
cy-gb	27.8 

en-gb	The aim of transition planning is to prepare the child or young person for a significant change in their educational journey.  
cy-gb	 Nod cynlluniau pontio yw paratoi'r plentyn neu'r person ifanc ar gyfer newid sylweddol yn ei daith addysgol.  

en-gb	Identifying the changes between settings can help consider what arrangements may be required to ensure the transition is successful.  
cy-gb	Trwy nodi'r newidiadau rhwng lleoliadau, gellir helpu i ystyried pa drefniadau y gallai fod eu hangen i sicrhau bod y broses bontio'n llwyddiannus.  

en-gb	Good transition planning can ease the anxiety caused by unfamiliar environments and help bridge any gaps between settings in terms of the support available to children and young people. 
cy-gb	Gall cynlluniau pontio da leddfu'r pryder a achosir gan amgylcheddau anghyfarwydd a helpu i bontio unrhyw fylchau rhwng lleoliadau o ran y cymorth sydd ar gael i blant a phobl ifanc. 

en-gb	Different types of transition  
cy-gb	Gwahanol fathau o bontio 

en-gb	27.9.  
cy-gb	27.9 

en-gb	Transition points in education include moves into, between and out of preschool settings; primary school; secondary school; post-16 education; and special and mainstream education settings.  
cy-gb	 Mae pwyntiau pontio mewn addysg yn cynnwys symud i leoliadau cyn-ysgol; ysgol gynradd; ysgol uwchradd; addysg ôl-16; a lleoliadau addysg arbennig a phrif ffrwd, yn ogystal â symud rhyngddynt ac allan ohonynt.   

en-gb	27.10. 
cy-gb	27.10

en-gb	Transitions into and out of specific phases of education may also benefit from further planning.  
cy-gb	 Byddai cynllunio ychwanegol yn fuddiol ar gyfer pontio i mewn ac allan o gyfnodau addysg penodol hefyd.  

en-gb	This may include children and young people preparing to make the transition between key stages, or from education and training to independent living.  
cy-gb	Gall hyn gynnwys plant a phobl ifanc sy'n paratoi i bontio rhwng cyfnodau allweddol, neu o addysg a hyfforddiant i fyw'n annibynnol.   

en-gb	27.11. 
cy-gb	27.11 

en-gb	Some children and young people may experience other transition points, such as transition to an education setting from detention in relevant youth accommodation or from detention in a hospital under the Mental Health Act 1983; from an education setting into relevant youth accommodation or a hospital; or between relevant youth accommodation places or hospitals.  
cy-gb	Gall rhai plant a phobl ifanc brofi pwyntiau pontio eraill, megis pontio i leoliad addysg ar ôl cael eu cadw mewn llety ieuenctid perthnasol neu mewn ysbyty o dan Ddeddf Iechyd Meddwl 1983; o leoliad addysg i lety ieuenctid perthnasol neu ysbyty; neu rhwng llety ieuenctid perthnasol neu ysbytai.   

en-gb	27.12. 
cy-gb	27.12 

en-gb	In some cases, a transition to a new setting will also involve transferring an IDP to another person (a school, FEI or local authority).  
cy-gb	Mewn rhai achosion, bydd pontio i leoliad newydd hefyd yn golygu pontio CDU i berson (ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol) arall.  

en-gb	For example, a learner could transition from a maintained school to an FEI, or move from one local authority’s area to another.  
cy-gb	Er enghraifft, gallai dysgwr bontio o ysgol a gynhelir i sefydliad addysg bellach, neu symud o ardal un awdurdod lleol i un arall.  

en-gb	In such cases, responsibility for maintaining their IDP may transfer at the same time as the child or young person transitions.  
cy-gb	Mewn achosion o'r fath, gall y cyfrifoldeb dros gynnal ei CDU drosglwyddo ar yr un pryd ag y mae'r plentyn neu'r person ifanc yn symud.  

en-gb	(See Chapter 28 for more information on transfer of responsibility for an IDP). 
cy-gb	(Gweler Pennod 28 i gael gwybod rhagor am drosglwyddo cyfrifoldeb am CDU). 

en-gb	Good practice 
cy-gb	Arferion da 

en-gb	27.13. 
cy-gb	27.13

en-gb	Involving the child, the child’s parent or young person in meetings to discuss transitions can be an effective way to take their views into account and plan around their needs.  
cy-gb	 Gall cynnwys y plentyn, rhiant y plentyn neu'r person ifanc mewn cyfarfodydd i drafod y broses bontio fod yn ffordd effeithiol o ystyried ei farn a chynllunio o amgylch ei anghenion.  

en-gb	Additionally, research  has shown that using a person centred approach to transition planning helps improve the experience of children, their families and young people by reducing duplication such as providing information to numerous services, or attending numerous reviews.  
cy-gb	Hefyd, mae ymchwil  wedi dangos bod defnyddio dull sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn wrth gynllunio’r broses bontio yn helpu i wella profiad plant, eu teuluoedd a phobl ifanc drwy leihau dyblygu megis darparu gwybodaeth i nifer o wasanaethau, neu fynychu nifer o adolygiadau.  

en-gb	Additionally, having a single person to co-ordinate transition planning, including organising multi-agency meetings or sharing information across organisations as necessary, can ease the burden on children, young people and their families. 
cy-gb	Yn ogystal, gall cael un person i gydlynu'r gwaith o gynllunio proses bontio, gan gynnwys trefnu cyfarfodydd amlasiantaethol neu rannu gwybodaeth ar draws sefydliadau yn ôl yr angen, leddfu'r baich ar blant, pobl ifanc a'u teuluoedd. 

en-gb	 Research on the costs and benefits of transition key workers to support young people making the transition to adulthood can be found at: 
cy-gb	 Gellir dod o hyd i ymchwil i gostau a manteision gweithwyr allweddol pontio i gefnogi pobl ifanc sy'n pontio i fyd oedolion yn: 

en-gb	https://gov.wales/costs - and - benefits - transition - key - working analysis - five - pilot - projects - 0
cy-gb	https://llyw.cymru/costau - manteision - gweithio - trosglwyddo - allweddol dadansoddiad -o- bum - prosiect - peilot .

en-gb	27.14. 
cy-gb	27.14 

en-gb	Early and co-ordinated transition planning will support children and young people with ALN to make positive transitions.  
cy-gb	Trwy gynllunio prosesau pontio yn gynnar ac mewn modd cydgysylltiedig, gellir cynorthwyo plant a phobl ifanc ag ADY i gael profiad pontio cadarnhaol.  

en-gb	It is good practice to view transition planning as an ongoing process rather than a single event, and to tailor it to suit the child or young person's individual needs.  
cy-gb	Mae'n arfer da gweld cynlluniau pontio fel proses barhaus yn hytrach nag yn un digwyddiad, a theilwra’r broses honno yn ôl anghenion unigol y plentyn neu'r person ifanc.   

en-gb	27.15. 
cy-gb	27.15 

en-gb	By identifying potential interruptions to the child or young person’s education or training, good transition planning can help ensure continuity throughout the transition.   
cy-gb	Drwy nodi unrhyw beth a allai darfu ar addysg neu hyfforddiant y plentyn neu'r person ifanc, gall cynlluniau pontio da helpu i sicrhau parhad drwy gydol y cyfnod pontio.    

en-gb	27.16. 
cy-gb	27.16

en-gb	The IDP can play a key role in planning and supporting children and young people with ALN through their transitions.  
cy-gb	 Gall y CDU chwarae rhan allweddol yn y gwaith o gynllunio cyfnodau pontio ar gyfer plant a phobl ifanc ag ADY, a’u cefnogi drwyddynt.  

en-gb	Whilst discussions on known transitions as part of an IDP review may lead to revising the ALP specified in the IDP or describing a place at a particular school or other institution, additional support (which is not ALP) to help a smooth transition should  be recorded separately in section 3C of the IDP (see Chapter 23 for the content of an IDP and Chapter 24 for the content of an IDP for a LAC).  
cy-gb	Er y gall trafodaethau ar brosesau pontio hysbys fel rhan o adolygiad o CDU arwain at ddiwygio'r DDdY a bennir yn y CDU neu at ddisgrifio lle mewn ysgol benodol neu sefydliad arall, dylai  cymorth ychwanegol (nad yw'n DDdY) i helpu proses bontio esmwyth gael ei gofnodi ar wahân yn adran 3C o’r CDU (gweler Pennod 23 am gynnwys CDU a Phennod 24 am gynnwys CDU ar gyfer plentyn sy'n derbyn gofal).   

en-gb	IDP reviews can therefore help guide transition planning.  
cy-gb	Felly, gall adolygiadau CDU helpu i lywio cynlluniau pontio.   

en-gb	27.17. 
cy-gb	27.17 

en-gb	Whilst this chapter discusses some key transition points in a child or young person’s education pathway, it is important to consider transition planning in a holistic way as part of a child and young person’s natural development.  
cy-gb	Er bod y bennod hon yn trafod rhai pwyntiau pontio allweddol ar lwybr addysg plentyn neu berson ifanc, mae'n bwysig ystyried cynlluniau pontio mewn ffordd gyfannol fel rhan o ddatblygiad naturiol plentyn a pherson ifanc.  

en-gb	Some transition planning meetings will benefit from a multi-agency approach that takes account of other relevant services for individuals, such as health, social care, mental health, housing or other support services.  
cy-gb	Bydd rhai cyfarfodydd i gynllunio proses bontio yn elwa ar ddull amlasiantaethol sy'n ystyried gwasanaethau perthnasol eraill i unigolion, megis iechyd, gofal cymdeithasol, iechyd meddwl, tai neu wasanaethau cymorth eraill.   

en-gb	A multiagency approach can help deliver an integrated support package for children and young people with ALN.  
cy-gb	Gall dull amlasiantaethol helpu i ddarparu pecyn cymorth integredig ar gyfer plant a phobl ifanc ag ADY.   

en-gb	Planning for transition  
cy-gb	Cynllunio ar gyfer pontio  

en-gb	27.18. 
cy-gb	27.18 

en-gb	Different transition points may require different approaches depending on factors such as the child or young person’s specific needs or the nature of the new setting they are transitioning to.  
cy-gb	Efallai y bydd angen dulliau gweithredu gwahanol ar wahanol bwyntiau pontio, gan ddibynnu ar ffactorau fel anghenion penodol y plentyn neu'r person ifanc neu natur y lleoliad newydd y mae'n pontio iddo.  

en-gb	Considering how far in advance transition planning should begin for each new setting may therefore require an individualised approach.  
cy-gb	Felly, efallai y bydd angen ystyried yr amgylchiadau unigol er mwyn ystyried faint o flaen llaw y dylai gwaith cynllunio'r broses bontio ddechrau ar gyfer pob lleoliad newydd.   

en-gb	27.19. 
cy-gb	27.19

en-gb	When to arrange a discussion on transition planning depends on a number of factors, such as the level of support the child or young person requires, or the significance of a transition to the individual.  
cy-gb	 Mae pryd y dylid trefnu trafodaeth ar gynlluniau pontio yn dibynnu ar nifer o ffactorau, megis lefel y cymorth sydd ei angen ar y plentyn neu'r person ifanc, neu arwyddocâd y pontio i'r unigolyn.  

en-gb	In some cases, the final IDP review before an expected transition may be sufficient to put in place some additional supporting arrangements for the child or young person.  
cy-gb	Mewn rhai achosion, gallai'r adolygiad terfynol o'r CDU cyn proses bontio ddisgwyliedig fod yn ddigon i roi rhai trefniadau cefnogi ychwanegol ar waith ar gyfer y plentyn neu'r person ifanc.    

en-gb	27.20. 
cy-gb	27.20

en-gb	It is expected planning for a known transition would usually coincide with when an IDP is reviewed.  
cy-gb	 Disgwylir y byddai’r gwaith cynllunio ar gyfer proses bontio hysbys yn digwydd yr un pryd ag adolygu CDU fel arfer.  

en-gb	This approach helps ensure that transition planning becomes a regular process in which children and young people become familiar with and feel comfortable discussing how transition may affect them.   
cy-gb	Mae'r dull hwn yn helpu i sicrhau bod cynlluniau pontio yn dod yn broses reolaidd y mae plant a phobl ifanc yn dod yn gyfarwydd â hi ac yn teimlo'n gyfforddus yn trafod sut y gallai pontio effeithio arnynt.    

en-gb	27.21. 
cy-gb	27.21 

en-gb	If the transition is due to take place before the next IDP review, it may be appropriate to move forward the IDP review to enable any additional support to be put in place ahead of transition.    
cy-gb	Os bydd y broses bontio'n digwydd cyn yr adolygiad CDU nesaf, efallai y byddai'n briodol symud yr adolygiad CDU yn ei flaen er mwyn gallu rhoi unrhyw gymorth ychwanegol ar waith cyn y broses bontio.     

en-gb	27.22. 
cy-gb	27.22

en-gb	However, in other cases, an IDP review which takes place shortly after a transition to a new setting gives the opportunity for the child, a child’s parent, or the young person to discuss their experience and whether any revisions need to be made to their IDP in light of it.  
cy-gb	 Fodd bynnag, mewn achosion eraill, mae adolygiad CDU sy'n digwydd yn fuan ar ôl pontio i leoliad newydd yn rhoi cyfle i'r plentyn, rhiant y plentyn, neu'r person ifanc drafod ei brofiad a thrafod a oes angen gwneud unrhyw ddiwygiadau i'w CDU yn sgil hynny.  

en-gb	This may be particularly useful when a young person with ALN has recently started at an FEI. 
cy-gb	Gall hyn fod yn arbennig o ddefnyddiol pan fydd person ifanc ag ADY wedi dechrau mewn sefydliad addysg bellach yn ddiweddar. 

en-gb	27.23. 
cy-gb	27.23

en-gb	Transition planning is not confined to IDP reviews and broader transition planning can take place outside a formal review.  
cy-gb	 Nid yw’r gwaith o gynllunio proses bontio wedi'i gyfyngu i adolygiadau CDU, a gall cynllunio ehangach ddigwydd y tu allan i adolygiad ffurfiol.  

en-gb	This may be helpful when discussing and identifying wider support to enable the learner to make an effective transition.  
cy-gb	Gallai hyn fod o gymorth wrth drafod a nodi cymorth ehangach i alluogi'r dysgwr i bontio'n effeithiol.  

en-gb	If, during the course of a discussion on transition planning outside of a IDP review, it becomes clear that the IDP requires a revision, it may be necessary to review the IDP as the description of ALP cannot be revised without a review.  
cy-gb	Os daw'n amlwg, yn ystod trafodaeth ar gynllunio proses bontio y tu allan i adolygiad CDU, fod angen diwygio'r CDU, efallai y bydd angen adolygu'r CDU gan nad oes modd diwygio'r disgrifiad o DDdY heb adolygiad.  

en-gb	See Chapter 25 for information on the review and revision of IDPs.  
cy-gb	Gweler Pennod 25 am wybodaeth am adolygu a diwygio CDUau.   

en-gb	27.24. 
cy-gb	27.24

en-gb	There will however be some transition points that require far longer to plan than others.  
cy-gb	 Fodd bynnag, bydd yn cymryd llawer mwy o amser i gynllunio rhai pwyntiau pontio nag eraill.  

en-gb	In some cases, such as the move to further education or independent living, successful planning may need to start at least two years in advance of the transition.  
cy-gb	Mewn rhai achosion, er enghraifft wrth symud i addysg bellach neu fyw'n annibynnol, gallai fod angen i broses gynllunio lwyddiannus ddechrau o leiaf ddwy flynedd cyn y broses bontio.  

en-gb	In these situations, the support of careers advisers may be particularly valuable for the child or young person making the transition.   
cy-gb	Yn y sefyllfaoedd hyn, gall cefnogaeth cynghorwyr gyrfaoedd fod yn arbennig o werthfawr i'r plentyn neu'r person ifanc sy'n pontio.    

en-gb	27.25. 
cy-gb	27.25

en-gb	Some transitions may be unexpected.  
cy-gb	 Gall rhai prosesau pontio fod yn annisgwyl.  

en-gb	As such, planning for a specific transition may not always be possible.  
cy-gb	Oherwydd hynny, ni fydd modd cynllunio ar gyfer proses bontio benodol ym mhob achos.  

en-gb	However, IDPs may  be reviewed at any time, and in cases of an unexpected transition, an IDP review could be appropriate to consider whether the ALP remains appropriate in the new setting. 
cy-gb	Fodd bynnag, caniateir  adolygu CDU ar unrhyw adeg, ac mewn achosion pan fo proses bontio yn annisgwyl, gallai fod yn briodol adolygu CDU i ystyried a yw'r DDdY yn parhau i fod yn briodol yn y lleoliad newydd. 

en-gb	 Sections 23(9) and 24(8) of the Act. 
cy-gb	 Adrannau 23(9) a 24(8) o'r Ddeddf. 

en-gb	27.26. 
cy-gb	27.26

en-gb	Planning for transition provides an opportunity for children and young people to raise any concerns they may have about the new setting.  
cy-gb	 Mae cynllunio ar gyfer pontio yn rhoi cyfle i blant a phobl ifanc godi unrhyw bryderon sydd ganddynt am y lleoliad newydd.  

en-gb	It also provides an opportunity for parents to engage with professionals and discuss how best their child can be supported to make a smooth transition into the education setting and to ensure their child is supported to fully take part in nursery or school activities. 
cy-gb	Mae hefyd yn gyfle i rieni ymwneud â gweithwyr proffesiynol a thrafod y ffordd orau o gefnogi eu plentyn er mwyn sicrhau proses ddidrafferth wrth bontio i'r lleoliad addysg a gofalu bod y plentyn yn cael cymorth i gymryd rhan lawn yng ngweithgareddau'r feithrinfa neu'r ysgol. 

en-gb	Who is involved in transition planning 
cy-gb	Pwy sy'n rhan o'r gwaith o gynllunio proses bontio? 

en-gb	27.27. 
cy-gb	27.27

en-gb	If a school, FEI or local authority intends to plan for a forthcoming transition when preparing or reviewing an IDP, the school, FEI or local authority should involve all those agencies and professionals they consider necessary for effective transition planning.  
cy-gb	 Os yw ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol yn bwriadu cynllunio ar gyfer proses bontio sydd ar ddod wrth lunio neu adolygu CDU, dylai'r  ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol gynnwys yr holl asiantaethau a’r gweithwyr proffesiynol hynny y maent o'r farn eu bod yn angenrheidiol ar gyfer cynllunio proses bontio yn effeithiol.  

en-gb	This may be particularly relevant when planning for a transition into a new setting.  
cy-gb	Gallai hyn fod yn arbennig o berthnasol wrth gynllunio ar gyfer pontio i leoliad newydd. 

en-gb	In particular, the involvement of professionals from the new setting (where known), can provide expert advice on the new setting, including the ALP that the child or young person might need at the new setting and arrangements to help ensure a smooth transition.  
cy-gb	Yn arbennig, trwy gynnwys gweithwyr proffesiynol o'r lleoliad newydd (os yw'n hysbys), gellir cynnig cyngor arbenigol ar y lleoliad newydd, yn cynnwys y DDdY y gallai'r plentyn neu'r person ifanc fod ei hangen yn y lleoliad newydd a threfniadau i helpu i sicrhau proses bontio esmwyth.  

en-gb	Chapter 22 (Meetings about ALN and IDPs) addresses preparing for meetings, involving other professionals and agencies in them, including where there is to be a focus on transition (see in particular the guidance at paragraph 22.31).  
cy-gb	Mae Pennod 22 (Cyfarfodydd am ADY a CDUau) yn trafod paratoi ar gyfer cyfarfodydd, a chynnwys gweithwyr proffesiynol ac asiantaethau eraill ynddynt, gan gynnwys lle mae ffocws ar bontio (gweler yn benodol y canllawiau ym mharagraff 22.31).   

en-gb	Recording transition arrangements   
cy-gb	Cofnodi trefniadau pontio   

en-gb	27.28. 
cy-gb	27.28

en-gb	Section 3C of the IDP allows arrangements for transitions to be recorded, see Chapter 23 on the content of an IDP, Chapter 24 on the content of an IDP for LAC and Annex A for the IDP template.  
cy-gb	 Mae adran 3C o'r CDU yn caniatáu i drefniadau ar gyfer pontio gael eu cofnodi, gweler Pennod 23 ar gynnwys CDU, Pennod 24 ar gynnwys CDU ar gyfer plant sy'n derbyn gofal ac Atodiad A ar gyfer templed y CDU.   

en-gb	Supporting transition  
cy-gb	Cefnogi’r broses bontio  

en-gb	27.29. 
cy-gb	27.29

en-gb	This section discusses supporting children and young people making transitions into, between and out of education settings.  
cy-gb	 Mae'r adran hon yn trafod cefnogi plant a phobl ifanc sy'n pontio i leoliadau addysg, rhwng un lleoliad a'r llall, ac allan o leoliadau.  

en-gb	Much of the guidance and underlying principles are relevant for supporting children and young people through any transition, however certain aspects relate more to specific transition points.  
cy-gb	Mae llawer o'r canllawiau a'r egwyddorion sylfaenol yn berthnasol ar gyfer cefnogi plant a phobl ifanc drwy unrhyw broses bontio, ond mae rhai agweddau'n ymwneud mwy â phwyntiau pontio penodol.   

en-gb	Transition into a learner’s first education setting  
cy-gb	Pontio i leoliad addysg cyntaf dysgwr  

en-gb	27.30. 
cy-gb	27.30

en-gb	In most cases, the transition into a child’s first education setting would be from their home environment.  
cy-gb	 Yn y rhan fwyaf o achosion, byddai'r plentyn yn pontio i'w leoliad addysg cyntaf o'i gartref.  

en-gb	For many children with ALN, the general approach taken by the setting to support them make the transition into an education setting for the first time would be sufficient to reduce any concerns and address any issues related to starting education.  
cy-gb	I lawer o blant ag ADY, byddai trefniadau cyffredinol y lleoliad i gefnogi plant sy'n pontio i leoliad addysg am y tro cyntaf yn ddigonol i leihau unrhyw bryderon a mynd i'r afael ag unrhyw broblemau sy’n gysylltiedig â dechrau addysg.  

en-gb	Some children with ALN may, however, require additional time and support to make the transition into an education setting for the first time.  
cy-gb	Fodd bynnag, gallai fod angen amser a chymorth ychwanegol ar rai plant ag ADY wrth bontio i leoliad addysg am y tro cyntaf.  

en-gb	Also, in some cases, the learner may be an older child or a young person.  
cy-gb	Hefyd, mewn rhai achosion, gall y dysgwr fod yn blentyn hŷn neu'n berson ifanc.  

en-gb	The approach taken to support the child or young person through this first transition ought to depend on the individual’s circumstances, level of need and the type of setting as well as taking into account their views, wishes and feelings. 
cy-gb	Dylai'r dull a gymerir i gefnogi'r plentyn neu'r person ifanc drwy'r broses bontio gyntaf hon ddibynnu ar amgylchiadau'r unigolyn, lefel yr angen a'r math o leoliad yn ogystal ag ystyried ei farn, ei ddymuniadau a'i deimladau.

en-gb	27.31. 
cy-gb	27.31

en-gb	For example, when supporting a child who is entering an education setting for the first time, it may be helpful to arrange for the child and their parent to visit the setting to provide an opportunity to consider, alongside teaching staff, how the child may respond to the setting: 
cy-gb	 Er enghraifft, wrth gefnogi plentyn sy'n mynd i leoliad addysg am y tro cyntaf, efallai y byddai'n ddefnyddiol trefnu i'r plentyn a'i riant ymweld â'r lleoliad i roi cyfle i ystyried, ochr yn ochr â staff addysgu, sut y gall y plentyn ymateb i'r lleoliad: 

en-gb	to toys and activities; what they may enjoy; what they may find difficult; and whether any reasonable adjustments may need to be made.  
cy-gb	i deganau a gweithgareddau; beth fyddai'n ei fwynhau efallai; beth allai fod yn anodd iddo; ac a allai fod angen gwneud addasiadau rhesymol.   

en-gb	This would also provide the child with an opportunity to experience the classroom, meet the teacher and other staff and familiarise themselves with the new environment.  
cy-gb	Byddai hyn hefyd yn rhoi cyfle i'r plentyn gael profiad o'r ystafell ddosbarth, cwrdd â'r athro a staff eraill ac ymgyfarwyddo â'r amgylchedd newydd.   

en-gb	27.32. 
cy-gb	27.32

en-gb	Visits to the child’s home by someone from the setting, such as a teacher or ALNCo, can provide an opportunity for the parent to share information in an environment where both they and the child feel comfortable.  
cy-gb	 Gall cael rhywun o'r lleoliad, fel athro neu CADY, i ymweld â chartref y plentyn fod yn gyfle i'r rhiant rannu gwybodaeth mewn amgylchedd lle mae ef neu hi a'r plentyn yn teimlo'n gyfforddus.  

en-gb	For the setting, home visits provide the opportunity to:  
cy-gb	O safbwynt y lleoliad, mae ymweld â'r cartref yn gyfle i:  

en-gb	see the child playing in their own home; 
cy-gb	weld y plentyn yn chwarae yn ei gartref ei hun; 

en-gb	learn from skills or techniques used by parents to support their child; 
cy-gb	dysgu oddi wrth sgiliau neu dechnegau'r rhieni i gefnogi eu plentyn; 

en-gb	gain an insight into the views, wishes and feelings of the child and of their parents; 
cy-gb	cael syniad o ddymuniadau, safbwyntiau a theimladau'r plentyn a'i rieni; 

en-gb	gain a fuller picture of the child’s stage of learning and development; 
cy-gb	cael darlun llawnach o ble mae'r plentyn arni o ran ei ddysgu a'i ddatblygiad; 

en-gb	gain insights into how the setting may need to adapt arrangements to match or mirror aspects of the home.  
cy-gb	cael syniad o sut y gallai fod angen i'r lleoliad addasu'r trefniadau i gyfateb ag agweddau ar y cartref.   

en-gb	Photos can help create familiarity and act as prompts for discussion with the child.  
cy-gb	Gall ffotograffau helpu i greu amgylchedd cyfarwydd a sbarduno trafodaethau gyda'r plentyn.  

en-gb	The photos, kept at the education setting, could be of the child’s family, pets, or anything else which helps to calm and comfort the child.  
cy-gb	Gallai'r ffotograffau, sy'n cael eu cadw yn y lleoliad addysg, fod o deulu'r plentyn, ei anifeiliaid anwes, neu unrhyw beth arall sy'n helpu i dawelu a chysuro'r plentyn.   

en-gb	Where parents have concerns about the setting’s ability to provide a suitable learning environment for their child, discussing with the parent how the setting can meet the needs of the child may be useful in reducing parents’ concerns.  
cy-gb	Os oes gan rieni bryderon am allu'r lleoliad i ddarparu amgylchedd dysgu addas i'w plentyn, gallai trafod gyda'r rhiant sut y gall y lleoliad ddiwallu anghenion y plentyn fod yn ddefnyddiol i leddfu pryderon rhieni.  

en-gb	It can also help the setting better understand any adjustments which may facilitate the child’s inclusion in the full range of school activities.   
cy-gb	Gall hefyd helpu'r lleoliad i ddeall yn well unrhyw addasiadau a allai ei gwneud yn haws cynnwys y plentyn yn yr ystod lawn o weithgareddau'r ysgol.    

en-gb	Transition into secondary school 
cy-gb	Pontio i'r ysgol uwchradd 

en-gb	27.35. 
cy-gb	27.35

en-gb	For children transitioning from primary to secondary school, specific issues may include:    
cy-gb	 Ar gyfer plant sy'n pontio o'r ysgol gynradd i'r ysgol uwchradd, gall materion penodol gynnwys:    

en-gb	travelling independently to school; 
cy-gb	teithio'n annibynnol i'r ysgol; 

en-gb	becoming familiar with the timetable and the books and materials required for specific classes; 
cy-gb	ymgyfarwyddo â'r amserlen ac â'r llyfrau a'r deunyddiau sydd eu hangen ar gyfer dosbarthiadau penodol; 

en-gb	finding the way around the school; 
cy-gb	dod o hyd i'w ffordd o amgylch yr ysgol; 

en-gb	carrying equipment around all day and not losing it;  
cy-gb	cario cyfarpar o gwmpas drwy'r dydd a pheidio â'i golli;  

en-gb	learning teachers’ names and understanding their expectations and styles of teaching; 
cy-gb	dysgu enwau athrawon a deall eu disgwyliadau a'u harddulliau addysgu; 

en-gb	becoming familiar with new subject areas;  
cy-gb	dod yn gyfarwydd â meysydd pwnc newydd;  

en-gb	independently organising work and managing own timetable; 
cy-gb	trefnu gwaith yn annibynnol a rheoli eu hamserlen eu hunain; 

en-gb	less supervision at break and at lunchtimes;   
cy-gb	llai o oruchwyliaeth amser egwyl ac amser cinio;   

en-gb	understanding school rules; 
cy-gb	deall rheolau'r ysgol; 

en-gb	meeting children who may not understand their ALN;  
cy-gb	cwrdd â phlant nad ydynt yn deall eu ADY o bosibl;  

en-gb	coping with activities such as changing into and out of PE kit. 
cy-gb	ymdopi â gweithgareddau fel newid i mewn ac allan o'u gwisg ymarfer corff. 

en-gb	27.36. 
cy-gb	27.36 

en-gb	Discussing these issues with an ALNCo or teacher can help inform what additional support may be required for an effective transition.  
cy-gb	Trwy drafod y materion hyn gyda CADY neu athro, gellir helpu i lywio pa gymorth ychwanegol y gallai fod ei angen i sicrhau pontio effeithiol.  

en-gb	This might include:    
cy-gb	Gallai hyn gynnwys:    

en-gb	opportunities for the child and their parent to meet key people involved in their transition;  
cy-gb	cyfleoedd i'r plentyn a'i riant gwrdd â phobl allweddol yn y broses bontio;  

en-gb	opportunities for the child and their parent to make several visits to the school prior to the child starting school – to meet staff and to become familiar with the layout of the school; 
cy-gb	cyfleoedd i'r plentyn a'i riant ymweld â'r ysgol sawl gwaith cyn i'r plentyn ddechrau yn yr ysgol - i gwrdd â'r staff ac ymgyfarwyddo â chynllun yr ysgol; 

en-gb	making a book of photographs and information to help with preparing for the move.  
cy-gb	creu llyfr o ffotograffau a gwybodaeth i helpu i ymbaratoi ar gyfer symud.  

en-gb	This could include photographs of teaching staff and school buildings, a map of the school and the timetable;      arranging a phased entry into the new school; 
cy-gb	Gallai hyn gynnwys lluniau o'r staff addysgu ac adeiladau'r ysgol, map o gynllun yr ysgol a'r amserlen;    trefnu cyfnod graddol o ddechrau yn yr ysgol newydd; 

en-gb	putting in place a buddy system.  
cy-gb	sefydlu system gyfeillio.   

en-gb	27.37. 
cy-gb	27.37 

en-gb	Schools may also consider organising specific transition workshops for children with ALN.  
cy-gb	Gallai ysgolion hefyd fod am ystyried trefnu gweithdai pontio penodol i blant ag ADY.  

en-gb	This could help children practice activities they may be unfamiliar with, such as choosing and paying for lunch, reading a timetable and getting from one class to another; and to practice using any specialist equipment they have within the new setting.  
cy-gb	Gallai hyn helpu plant i ymarfer gweithgareddau sy'n anghyfarwydd iddynt, er enghraifft dewis a thalu am ginio, darllen amserlen a mynd o un dosbarth i un arall; ac ymarfer defnyddio unrhyw gyfarpar arbenigol o fewn y lleoliad newydd.  

en-gb	Transitions workshops also provide the opportunity for the setting to assess how arrangements put in place for children with ALN work in practice.   
cy-gb	Mae gweithdai pontio hefyd yn gyfle i'r lleoliad asesu sut mae trefniadau i blant ag ADY yn gweithio'n ymarferol.    

en-gb	Transition within settings 
cy-gb	Pontio o fewn lleoliadau 

en-gb	27.38. 
cy-gb	27.38 

en-gb	Children and young people will also make a number of transitions within education settings.  
cy-gb	Bydd plant a phobl ifanc yn pontio nifer o weithiau o fewn lleoliadau addysg hefyd.  

en-gb	For example, moving up to the next school year – such as moving from Reception to Year 1; or moving through phases – such as moving from Foundation Phase to Key Stage 2.   
cy-gb	Er enghraifft, symud i fyny i'r flwyddyn ysgol nesaf – er enghraifft symud o'r Dosbarth Derbyn i Flwyddyn 1; neu symud i gyfnod addysg newydd - er enghraifft, symud o'r Cyfnod Sylfaen i Gyfnod Allweddol 2.    

en-gb	27.39. 
cy-gb	27.39

en-gb	Transition planning within settings might include consideration of changes associated with the transition and any impact these may have on the child or young person, including changes to:  
cy-gb	 Wrth gynllunio proses bontio o fewn lleoliad, gellid ystyried newidiadau sy'n gysylltiedig â'r pontio, ac unrhyw effaith y gallai'r rhain ei chael ar y plentyn neu'r person ifanc, gan gynnwys newidiadau i:  

en-gb	curriculum; 
cy-gb	y cwricwlwm; 

en-gb	school starting and finishing times; 
cy-gb	amseroedd dechrau a gorffen yr ysgol; 

en-gb	break times; 
cy-gb	amseroedd egwyl; 

en-gb	buildings and facilities – such as classrooms, toilets, dining area and  playground;  
cy-gb	adeiladau a chyfleusterau - er enghraifft, ystafelloedd dosbarth, toiledau, yr ardal fwyta a'r iard chwarae;  

en-gb	being with older pupils or students. 
cy-gb	bod gyda disgyblion neu fyfyrwyr hŷn. 

en-gb	27.40. 
cy-gb	27.40

en-gb	To ensure children and young people feel comfortable with these changes within settings, it may be useful for some children and young people to spend additional time in their new classroom or to visit the new classroom with their current teacher or support worker.  
cy-gb	 Er mwyn sicrhau bod plant a phobl ifanc yn teimlo'n gyfforddus â'r newidiadau hyn mewn lleoliadau, gallai fod yn ddefnyddiol i rai plant a phobl ifanc dreulio amser ychwanegol yn eu hystafell ddosbarth newydd neu ymweld â'r ystafell ddosbarth newydd gyda'u hathro neu weithiwr cymorth presennol.  

en-gb	They can also use this time to take photographs of the new classroom to use at home to help familiarise themselves and to feel more confident.   
cy-gb	Gallant hefyd ddefnyddio'r amser hwn i dynnu ffotograffau o'r ystafell ddosbarth newydd i'w defnyddio gartref i'w helpu i ymgyfarwyddo a theimlo'n fwy hyderus.    

en-gb	Careers advice  
cy-gb	Cyngor gyrfaoedd  

en-gb	27.41. 
cy-gb	27.41

en-gb	To support children to make decisions about their destination post compulsory education, it is important that they and their parents have access to information to enable them to understand and explore how the support they receive in school will change as they move into different settings, and what support they are likely to need to achieve their ambitions.  
cy-gb	 Er mwyn helpu plant i wneud penderfyniadau am eu cyrchfan ar ôl addysg orfodol, mae'n bwysig eu bod nhw a'u rhieni yn cael gwybodaeth i'w galluogi i ddeall ac ystyried sut y bydd y cymorth a gânt yn yr ysgol yn newid wrth iddynt symud i leoliadau gwahanol, a pha gymorth sy’n debygol o fod ei angen arnynt er mwyn cyflawni eu huchelgais.   

en-gb	27.42. 
cy-gb	27.42 

en-gb	For most learners with ALN, the careers advice they receive as part of their compulsory education would meet their needs.  
cy-gb	I'r rhan fwyaf o blant neu bobl ifanc ag ADY, byddai’r cyngor gyrfaoedd a gânt fel rhan o'u haddysg brif ffrwd yn diwallu eu hanghenion.  

en-gb	Those learners with ALN who are at risk of becoming NEET (Not in Education, Employment, or Training) should already be identified as a priority group requiring enhanced services.  
cy-gb	Dylai'r dysgwyr hynny sydd ag ADY ac sydd mewn perygl o beidio â bod mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant eisoes fod wedi'u nodi'n grŵp blaenoriaeth sydd ag angen gwasanaethau ychwanegol.  

en-gb	Career advisers may need to be involved in supporting those children and young people with ALN who would benefit from enhanced services. 
cy-gb	Efallai y bydd angen cymorth cynghorwyr gyrfaoedd wrth gefnogi'r plant a'r bobl ifanc hynny ag ADY a fyddai'n elwa ar wasanaethau ychwanegol. 

en-gb	27.43. 
cy-gb	27.43

en-gb	Careers advisers provide careers information, advice and guidance to children and young people on different career options, as well as sharing dates of open events, such as at the local FEI.  
cy-gb	 Mae cynghorwyr gyrfaoedd yn darparu gwybodaeth, cyngor ac arweiniad i blant a phobl ifanc ynghylch dewisiadau gyrfa gwahanol, yn ogystal â rhannu dyddiadau digwyddiadau agored, er enghraifft yn y sefydliad addysg bellach lleol.  

en-gb	They can also provide information on different courses and provide challenge and guidance to help an individual consider all available options, such as continuing education, different careers and occupational training, as well as information about disability employment rights.  
cy-gb	Gallant roi gwybodaeth hefyd am wahanol gyrsiau a chynnig her ac arweiniad i helpu unigolyn i ystyried yr holl opsiynau sydd ar gael, er enghraifft parhau ym myd addysg, gyrfaoedd gwahanol a hyfforddiant galwedigaethol, yn ogystal â gwybodaeth am hawliau cyflogaeth i bobl anabl.   

en-gb	27.44. 
cy-gb	27.44 

en-gb	For learners in year 9, 10 or 11, the school or local authority undertaking a review of their IDP which is to consider transition from compulsory education may wish to involve a careers adviser in the review to discuss career options. 
cy-gb	Ar gyfer dysgwyr ym mlwyddyn 9, 10 neu 11, efallai y bydd yr ysgol neu'r awdurdod lleol sy'n cynnal adolygiad o'u CDU sydd i ystyried pontio o addysg orfodol yn dymuno cynnwys cynghorydd gyrfaoedd yn yr adolygiad, er mwyn trafod opsiynau gyrfa. 

en-gb	Transition to further education  
cy-gb	Pontio i addysg bellach  

en-gb	27.45. 
cy-gb	27.45

en-gb	Providing additional support for young people with ALN moving into further education may require similar approaches to other transitions.  
cy-gb	 Efallai y bydd dulliau tebyg i brosesau pontio eraill yn ofynnol wrth ddarparu cymorth ychwanegol i bobl ifanc ag ADY sy'n symud i addysg bellach.  

en-gb	Opportunities to become familiar with a new setting, meeting teaching staff or taking part in taster sessions can help prepare young people with their transition to an FEI.   
cy-gb	Gall cyfleoedd i ymgyfarwyddo â lleoliad newydd, cwrdd â staff addysgu neu gymryd rhan mewn sesiynau blasu helpu i baratoi pobl ifanc wrth iddynt bontio i sefydliad addysg bellach.    

en-gb	27.46. 
cy-gb	27.46

en-gb	There may be some circumstances when an FEI has not been involved in the transition process before a young person enrols.  
cy-gb	 Mewn rhai amgylchiadau, o bosibl, ni fydd sefydliad addysg bellach wedi bod yn rhan o'r broses bontio cyn i berson ifanc gofrestru.  

en-gb	An FEI should  provide young people at the time they are enrolling as students at the FEI, with an opportunity to raise any ALN they may have and state whether they have or have had an IDP.  
cy-gb	Dylai  sefydliad addysg bellach roi cyfle i bobl ifanc sôn, pan fyddant yn cofrestru yn y sefydliad addysg bellach, am unrhyw ADY sydd ganddynt a dweud a oes ganddynt CDU neu a ydynt wedi bod ag CDU.  

en-gb	This provides an opportunity for discussion between the young person and the FEI about their needs and the support that may be required and to discuss any issues about the young person’s consent.
cy-gb	Mae hyn yn rhoi cyfle i'r person ifanc a'r sefydliad addysg bellach drafod ei anghenion a'r cymorth y gallai fod ei angen ac i drafod unrhyw faterion yn ymwneud â chydsyniad y person ifanc.

en-gb	If the young person does not have an IDP, the FEI may be under a duty to decide upon ALN.
cy-gb	Os nad oes gan y person ifanc CDU, gall fod dyletswydd ar y sefydliad addysg bellach i benderfynu ar ADY.

en-gb	If the young person has an IDP, it is important that the FEI knows this: 
cy-gb	Os oes gan y person ifanc CDU, mae'n bwysig bod y sefydliad addysg bellach yn gwybod hyn: 

en-gb	the FEI may be required to maintain it;  or if it is maintained by a local authority, the FEI is under a duty to help the local authority secure the ALP.
cy-gb	efallai y bydd gofyn i'r sefydliad addysg bellach ei gynnal;neu os yw'n cael ei gynnal gan awdurdod lleol, mae dyletswydd ar y sefydliad addysg bellach i helpu'r awdurdod lleol i sicrhau'r DDdY.

en-gb	If the FEI is required to maintain the IDP, it is an opportunity for the FEI to consider whether it requires a review.   
cy-gb	Os yw'n ofynnol i'r sefydliad addysg bellach gynnal y CDU, mae'n gyfle i'r sefydliad addysg bellach ystyried a oes angen adolygiad.    

en-gb	 See Chapter 4. 
cy-gb	 Gweler Pennod 4. 

en-gb	 Under section 11 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 11 o'r Ddeddf.  

en-gb	See Chapter 16. 
cy-gb	Gweler Pennod 16. 

en-gb	 Section 35(4) – (6) of the Act.  
cy-gb	 Adran 35(4) - (6) o’r Ddeddf.  

en-gb	See Chapter 28. 
cy-gb	Gweler Pennod 28. 

en-gb	 Section 47(4) – (5) of the Act.  
cy-gb	 Adran 47(4) - (5) o’r Ddeddf.  

en-gb	See Chapter 16. 
cy-gb	Gweler Pennod 16. 

en-gb	27.47. 
cy-gb	27.47

en-gb	A review meeting in respect of an IDP maintained by a local authority that discusses a child or young person’s planned transition into an FEI with representatives from the FEI, provides a good opportunity to also discuss which body should be responsible for maintaining the IDP once the young person enrols at the FEI.  
cy-gb	 Bydd cyfarfod adolygu mewn perthynas ag CDU a gynhelir gan awdurdod lleol, lle y trafodir cynlluniau i berson ifanc bontio i sefydliad addysg bellach gyda chynrychiolwyr o’r sefydliad addysg bellach, yn rhoi cyfle da i drafod hefyd pa gorff ddylai fod yn gyfrifol am gynnal y CDU ar ôl i’r person ifanc gofrestru yn y sefydliad addysg bellach. 

en-gb	This should support a smooth transition for the young person and a timely transfer of their IDP.  
cy-gb	Dylai hyn gefnogi proses bontio lyfn ar gyfer y person ifanc, a dylai sicrhau bod ei CDU yn cael ei drosglwyddo’n brydlon.  

en-gb	See Chapter 28 for information on a local authority transferring responsibility for an IDP to an FEI. 
cy-gb	Gweler Pennod 28 i gael gwybodaeth am awdurdod lleol yn trosglwyddo cyfrifoldeb am CDU i sefydliad addysg bellach. 

en-gb	Transitioning from education 
cy-gb	Pontio o addysg 

en-gb	27.48. 
cy-gb	27.48 

en-gb	When a young person with ALN is leaving education or training and preparing for adulthood, transition planning can help with the emotional and practical challenges ahead.  
cy-gb	Pan fydd person ifanc ag ADY yn gadael addysg neu hyfforddiant ac yn paratoi ar gyfer bod yn oedolyn, gall cynlluniau pontio helpu gyda'r heriau emosiynol ac ymarferol sydd o'i flaen.  

en-gb	An important discussion as part of their final transition plan is around what happens when their IDP ceases, and what support is available to them in their next stage in life.  
cy-gb	Trafodaeth bwysig yn rhan o'i gynllun pontio terfynol yw'r hyn fydd yn digwydd pan fydd ei CDU yn dod i ben, a pha gymorth sydd ar gael iddo yng ngham nesaf ei fywyd.  

en-gb	Advice about the support provided by other agencies can help young people as they leave education and, with the right support, the majority of young people with ALN can reach their potential and live independent, fulfilled lives.    
cy-gb	Gall cyngor am y cymorth a ddarperir gan asiantaethau eraill helpu pobl ifanc wrth iddynt adael addysg.  Gyda'r cymorth cywir, gall y rhan fwyaf o bobl ifanc ag ADY wireddu eu potensial a byw bywydau annibynnol a bodlon. 

en-gb	Chapter 28 :  
cy-gb	Pennod 28:  

en-gb	Transfer of responsibility for maintaining an IDP 
cy-gb	  Trosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU 

en-gb	Chapter 28 :  
cy-gb	Pennod 28:  

en-gb	Transfer of responsibility for maintaining an IDP 
cy-gb	  Trosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU 

en-gb	Chapter 28 :  
cy-gb	Pennod 28:  

en-gb	Transfer of responsibility for maintaining an IDP 
cy-gb	  Trosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU 

en-gb	Chapter 28: 
cy-gb	Pennod 28: 

en-gb	Transfer of responsibility for maintaining an IDP 
cy-gb	Trosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU 

en-gb	Introduction 
cy-gb	Cyflwyniad 

en-gb	28.1.  
cy-gb	28.1 

en-gb	This chapter addresses: 
cy-gb	 Mae’r bennod hon yn ymdrin â: 

en-gb	situations in which responsibility for maintaining an IDP automatically transfers from one body to another; 
cy-gb	sefyllfaoedd lle mae'r cyfrifoldeb dros gynnal CDU yn trosglwyddo'n awtomatig o un corff i un arall; 

en-gb	how responsibility can be transferred from a local authority to a FEI in appropriate cases; 
cy-gb	sut y gellir trosglwyddo cyfrifoldeb o awdurdod lleol i sefydliad addysg bellach mewn achosion priodol; 

en-gb	the consequences of such transfers; 
cy-gb	canlyniadau trosglwyddiadau o'r fath; 

en-gb	situations where a body has a duty to prepare an IDP for a child or young person who recently had one but responsibility for it did not transfer. 
cy-gb	sefyllfaoedd lle mae gan gorff ddyletswydd i baratoi CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc a oedd ag un yn ddiweddar ond bod y cyfrifoldeb amdano heb ei drosglwyddo. 

en-gb	28.2.  
cy-gb	28.2 

en-gb	A few other situations involve the transfer of responsibility for an IDP and these are dealt with elsewhere in the Code as follows: 
cy-gb	 Mae’r cyfrifoldeb am CDU yn cael ei drosglwyddo mewn rhai sefyllfaoedd eraill, ac ymdrinnir â'r rhain mewn rhannau eraill o'r Cod fel a ganlyn: 

en-gb	a transfer of responsibility from a local authority to a maintained school following the local authority directing the school to maintain it – see Chapters 12 and 15; 
cy-gb	trosglwyddo cyfrifoldeb o awdurdod lleol i ysgol a gynhelir ar ôl i awdurdod lleol gyfarwyddo'r ysgol i'w gynnal – gweler Penodau 12 a 15; 

en-gb	a local authority’s decision to take over responsibility for a plan maintained by a school or FEI, following a request that it consider doing so, in the course of reconsidering an IDP maintained by a school, or following an order of the Tribunal – see Chapters 26 and 33; 
cy-gb	penderfyniad awdurdod lleol i gymryd drosodd y cyfrifoldeb am gynllun a gynhelir gan ysgol neu sefydliad addysg bellach, yn dilyn cais iddo ystyried gwneud hynny, wrth ailystyried CDU a gynhelir gan ysgol, neu yn dilyn gorchymyn gan y Tribiwnlys – gweler Penodau 26 a 33; 

en-gb	in some detention situations, including detention under Part 3 of the Mental Health Act 1983 – see Chapter 19.  
cy-gb	mewn rhai sefyllfaoedd cadw, gan gynnwys cadw dan Ran 3 o Ddeddf Iechyd Meddwl 1983 – gweler Pennod 19.  

en-gb	Transfer of the duty to maintain an IDP 
cy-gb	Trosglwyddo'r ddyletswydd i gynnal CDU 

en-gb	28.3.  
cy-gb	28.3  

en-gb	The IDP is a document that is designed to evolve over time and is intended to remain with a child or young person across the various stages of their education, provided they continue to have ALN and, in the case of a young person, they consent to it continuing to be maintained and it remains necessary to maintain it for them.  
cy-gb	Mae'r CDU yn ddogfen sy'n datblygu dros amser a bwriedir iddo aros gyda'r plentyn neu'r person ifanc yn ystod y cyfnodau amrywiol o'i addysg os yw'n dal i fod ag ADY ac, yn achos person ifanc, os yw'n cydsynio bod y CDU yn parhau i gael ei gynnal a bod angen cynnal CDU ar ei gyfer o hyd.  

en-gb	To ensure that the IDP usually moves with the child and young person as they progress between educational stages and to ensure continuity in other situations, the Act provides for the duty to maintain an IDP to transfer in the following cases: 
cy-gb	I sicrhau bod y CDU yn symud gyda'r plentyn neu'r person ifanc fel arfer wrth iddo symud rhwng cyfnodau addysgol ac i sicrhau parhad mewn sefyllfaoedd eraill, mae'r Ddeddf yn darparu ar gyfer trosglwyddo'r ddyletswydd i gynnal CDU yn yr achosion canlynol: 

en-gb	an in-year move between maintained schools; 
cy-gb	symud yn ystod y flwyddyn rhwng ysgolion a gynhelir; 

en-gb	a move into a maintained school at the start of an academic year, having been in another one in the previous year; 
cy-gb	symud i ysgol a gynhelir ar ddechrau blwyddyn academaidd, ar ôl bod mewn un arall yn y flwyddyn flaenorol; 

en-gb	a move into an FEI at the start of an academic year, having been at a maintained school in the previous year; 
cy-gb	symud i sefydliad addysg bellach ar ddechrau blwyddyn academaidd, ar ôl bod mewn ysgol a gynhelir y flwyddyn flaenorol; 

en-gb	a child or young person becomes dual registered  
cy-gb	plentyn neu berson ifanc yn cael ei gofrestru mewn mwy nag un lleoliad; 

en-gb	moving from one local authority area to another; 
cy-gb	symud o ardal un awdurdod lleol i un arall;  

en-gb	a child becomes looked after; vii.  a child or young person ceases to be looked after; viii.  from a local authority to an FEI by agreement or following determination by the Welsh Ministers. 
cy-gb	plentyn yn dod yn blentyn sy'n derbyn gofal; vii. plentyn neu berson ifanc yn peidio â bod yn un sy’n derbyn gofal; viii. o awdurdod lleol i sefydliad addysg bellach drwy gytundeb neu yn dilyn penderfyniad gan Weinidogion Cymru. 

en-gb	28.4.  
cy-gb	28.4 

en-gb	The following paragraphs set out the exact circumstances for each of these cases which give rise to responsibility for maintaining an IDP transferring.  
cy-gb	 Mae'r paragraffau canlynol yn nodi'r union amgylchiadau ar gyfer pob un o'r achosion hyn sy'n arwain at drosglwyddo cyfrifoldeb dros gynnal CDU.  

en-gb	In most instances, the transfer involves one body (a school, FEI or local authority) ceasing to be responsible for maintaining the IDP and another school, FEI or local authority becoming responsible for doing so instead.  
cy-gb	Yn y rhan fwyaf o achosion, mae trosglwyddo yn golygu bod un corff (ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol) yn peidio â bod yn gyfrifol am gynnal y CDU a bod ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol arall yn dod yn gyfrifol am wneud hynny yn lle.  

en-gb	However, where a child becomes or ceases to be looked after, depending upon the circumstances, the same local authority may continue to be responsible for maintaining the IDP. 
cy-gb	Fodd bynnag, pan fydd plentyn yn dechrau derbyn gofal neu'n peidio â derbyn gofal, yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gall yr un awdurdod lleol barhau i fod yn gyfrifol am gynnal y CDU. 

en-gb	In-year move between maintained schools 
cy-gb	Symud rhwng ysgolion a gynhelir yn ystod y flwyddyn 

en-gb	28.5.  
cy-gb	28.5 

en-gb	Where a child or young person becomes a registered pupil at a maintained school, that school must  maintain the child or young person’s IDP if: 
cy-gb	 Pan fydd plentyn neu berson ifanc yn dod yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir, rhaid  i'r ysgol honno gynnal CDU y plentyn neu'r person ifanc: 

en-gb	 Section 35(1) and (3) of the Act. 
cy-gb	 Adran 35(1) a (3) o’r Ddeddf. 

en-gb	immediately before becoming registered at the school, another maintained school was maintaining the IDP, and 
cy-gb	os oedd ysgol a gynhelir arall yn cynnal y CDU yn union cyn cofrestru yn yr ysgol, a 

en-gb	it is not intended that the child or young person will continue to be provided with education or training at that other school (where this is intended, it is a dual registration case, for which see paragraph 28.11). 
cy-gb	os nad oes bwriad i addysg neu hyfforddiant barhau i gael ei ddarparu i’r plentyn neu’r person ifanc yn yr ysgol arall honno (lle mae bwriad o'r fath, mae'n achos cofrestriad deuol, sy'n cael sylw ym mharagraff 28.11). 

en-gb	28.6.  
cy-gb	28.6 

en-gb	This is intended to capture a child or young person moving between maintained schools during the course of an academic year where there is no gap in the child or young person’s registration. 
cy-gb	 Bwriedir i hyn gwmpasu achos plentyn neu berson ifanc sy'n symud rhwng ysgolion a gynhelir yn ystod blwyddyn academaidd pan nad oes bwlch yng nghofrestriad y plentyn neu'r person ifanc. 

en-gb	Move into maintained school at start of academic year, having been in maintained school in previous year 
cy-gb	Symud i ysgol a gynhelir ar ddechrau blwyddyn academaidd, ar ôl bod mewn ysgol a gynhelir yn y flwyddyn flaenorol 

en-gb	28.7.  
cy-gb	28.7 

en-gb	Where a child or young person becomes a registered pupil at a maintained school before the end of September in an academic year, that school must  maintain the child or young person’s IDP if: 
cy-gb	 Pan fydd plentyn neu berson ifanc yn dod yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir cyn diwedd mis Medi mewn blwyddyn academaidd, rhaid  i'r ysgol honno gynnal CDU y plentyn neu'r person ifanc: 

en-gb	 Section 35(2) and (3) of the Act. 
cy-gb	 Adran 35(2) a (3) o’r Ddeddf. 

en-gb	the child or young person was a registered pupil at another maintained school during the previous academic year, and 
cy-gb	os oedd y plentyn neu’r person ifanc yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol arall a gynhelir yn ystod y flwyddyn academaidd flaenorol, a 

en-gb	that other school was maintaining the IDP on the last day of education or training provided for the child or young person at that school.
cy-gb	os oedd yr ysgol arall honno yn cynnal y CDU ar ddiwrnod olaf yr addysg neu'r hyfforddiant a ddarparwyd ar gyfer y plentyn neu'r person ifanc yn yr ysgol honno. 

en-gb	28.8.  
cy-gb	28.8

en-gb	This is intended to capture a child or young person moving to a new maintained school for the next academic year. 
cy-gb	  Bwriedir i hyn gwmpasu achos plentyn neu berson ifanc sy'n symud i ysgol a gynhelir newydd ar gyfer y flwyddyn academaidd nesaf. 

en-gb	Start of academic year transfers from a school to an FEI 
cy-gb	Trosglwyddo o ysgol i sefydliad addysg bellach ar ddechrau blwyddyn academaidd 

en-gb	28.9.  
cy-gb	28.9 

en-gb	Where a young person becomes enrolled as a student at an FEI before the end of September in an academic year , the FEI must  maintain the young person’s IDP if: 
cy-gb	 Os yw person ifanc yn cofrestru’n fyfyriwr mewn sefydliad addysg bellach cyn diwedd mis Medi mewn blwyddyn academaidd , rhaid  i'r sefydliad addysg bellach gynnal CDU y person ifanc: 

en-gb	 For these transfers, “academic year” means any period from 1 August to 31 July: 
cy-gb	 Ar gyfer y trosglwyddiadau hyn, ystyr “blwyddyn academaidd” yw unrhyw gyfnod rhwng 1 Awst a 31 Gorffennaf: 

en-gb	section 35(5) of the Act.  
cy-gb	adran 35(5) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 35(4) and (6) of the Act. 
cy-gb	 Adran 35(4) a (6) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 30(4) and (5) of the Act. 
cy-gb	5  Adran 30(4) a (5) o'r Ddeddf. 

en-gb	the young person was a registered pupil at a maintained school during the previous academic year, and 
cy-gb	os oedd y person ifanc yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir yn ystod y flwyddyn academaidd flaenorol; a 

en-gb	that school was maintaining an IDP for the young person on the last day of education or training provided for them at the school. 
cy-gb	os oedd yr ysgol honno'n cynnal CDU ar gyfer y person ifanc ar ddiwrnod olaf yr addysg neu’r hyfforddiant a ddarparwyd iddo yn yr ysgol. 

en-gb	28.10. 
cy-gb	28.10

en-gb	This is intended to capture a young person moving from a maintained school to an FEI at the start of an academic year. 
cy-gb	 Bwriedir i hyn gwmpasu achos person ifanc sy'n symud o ysgol a gynhelir i sefydliad addysg bellach ar ddechrau blwyddyn academaidd. 

en-gb	Transfer of an IDP in dual registration cases 
cy-gb	Trosglwyddo CDU pan fydd plentyn neu berson ifanc wedi’i gofrestru mewn mwy nag un lleoliad 

en-gb	28.11. 
cy-gb	28.11 

en-gb	Where- 
cy-gb	Os yw- 

en-gb	(a)  a school or FEI is maintaining an IDP for a child or young person, and (b)  the child or young person then becomes dual registered, 
cy-gb	ysgol neu sefydliad addysg bellach yn cynnal CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc, a y plentyn neu’r person ifanc wedi’i gofrestru mewn mwy nag un lleoliad, 

en-gb	then the local authority responsible for the child or young person must  maintain the IDP.  
cy-gb	rhaid 5  i'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc gynnal y CDU.  

en-gb	It must  do so from the day that it is informed by a maintained school or FEI of the child or young person’s dual registration and their IDP or it otherwise becomes aware of those circumstances.  
cy-gb	Rhaid  iddo wneud hynny o'r diwrnod y mae'n cael ei hysbysu gan ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach o gofrestriad deuol y plentyn neu'r person ifanc a'i CDU, neu o’r diwrnod y mae'n dod yn ymwybodol o'r amgylchiadau hynny fel arall. 

en-gb	Any maintained school or FEI (that is, if in Wales) at which the dual registered child or young person is a registered pupil or enrolled student (whether or not it was the one maintaining the IDP), if it is aware of those circumstances, must inform the local authority responsible for the child or young person of those circumstances.  
cy-gb	Os yw'n ymwybodol o'r amgylchiadau hynny, rhaid  i unrhyw ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach (hynny yw, os yw yng Nghymru) lle mae'r plentyn neu'r person ifanc â chofrestriad deuol yn ddisgybl cofrestredig neu'n fyfyriwr cofrestredig (p'un a oedd yn cynnal y CDU ai peidio), hysbysu'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc o'r amgylchiadau hynny.   

en-gb	 Section 30(5) of the Act. 
cy-gb	 Adran 30(5) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 30(6) of the Act. 
cy-gb	 Adran 30(6) o’r Ddeddf. 

en-gb	28.12. 
cy-gb	28.12

en-gb	This does not apply if there is not a local authority responsible for the child or young person, which would be the case if the child or young person were in the area of a local authority in England.
cy-gb	 Nid yw hyn yn gymwys os nad oes awdurdod lleol yn gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc. Byddai hynny'n wir pe bai'r plentyn neu'r person ifanc mewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr .  

en-gb	In such a case, the school or FEI (that is, the one in Wales) maintaining the IDP must continue to maintain it, even if the child or young person becomes registered or enrolled at another school or institution. 
cy-gb	Mewn achos o'r fath, rhaid  i'r ysgol neu'r sefydliad addysg bellach (hynny yw, yr un yng Nghymru) sy'n cynnal y CDU barhau i'w gynnal, hyd yn oed os yw'r plentyn neu'r person ifanc yn cael ei gofrestru neu ei gofrestru mewn ysgol neu sefydliad arall. 

en-gb	 Section 30(3)(d) of the Act. 
cy-gb	 Adran 30(3)(d) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Under section 12 of the Act unless or until the duty to maintain it ceases (see Chapter 29). 
cy-gb	 O dan adran 12 o’r Ddeddf oni bai bod neu hyd nes bod y ddyletswydd i’w gynnal yn peidio (gweler Pennod 29). 

en-gb	10  Section 35(7) and (8) of the Act. 
cy-gb	 Adran 35(7) ac (8) o’r Ddeddf. 

en-gb	Moving from one local authority area to another 
cy-gb	Symud o ardal un awdurdod lleol i un arall 

en-gb	28.13. 
cy-gb	28.13 

en-gb	Where a child (other than a looked after one) or young person becomes the responsibility of a local authority, that local authority must 10  maintain the child or young person’s IDP if, immediately before the child or young person became its responsibility, another local authority was maintaining the IDP. 
cy-gb	Pan fo plentyn (ac eithrio plentyn sy'n derbyn gofal) neu berson ifanc yn dod yn gyfrifoldeb i awdurdod lleol, rhaid  i'r awdurdod lleol hwnnw gynnal CDU y plentyn neu'r person ifanc os oedd awdurdod lleol arall yn cynnal y CDU yn union cyn i'r plentyn neu'r person ifanc ddod yn gyfrifoldeb i’r awdurdod lleol newydd. 

en-gb	 Section 35(9) and (10) of the Act. 
cy-gb	11  Adran 35(9) a (10) o'r Ddeddf. 

en-gb	28.14. 
cy-gb	28.14

en-gb	This captures the situation of a child (who is not looked after) or young person with an IDP maintained by their local authority, moving their residence from that local authority’s area into the area of another local authority (see Chapter 1 for the meaning of local authority responsibility for a child or young person). 
cy-gb	 Mae hyn yn cwmpasu sefyllfa plentyn (nad yw'n derbyn gofal) neu berson ifanc â CDU a gynhelir gan ei awdurdod lleol, sy'n symud ei breswylfa o ardal yr awdurdod lleol hwnnw i ardal awdurdod lleol arall (gweler Pennod 1 am ystyr cyfrifoldeb awdurdod lleol dros blentyn neu berson ifanc). 

en-gb	Transfers where a child becomes looked after 
cy-gb	Trosglwyddo pan fydd plentyn yn dod yn blentyn sy’n derbyn gofal 

en-gb	28.15. 
cy-gb	28.15 

en-gb	Where: 
cy-gb	Os: 

en-gb	a child becomes looked after by a local authority, and 
cy-gb	yw plentyn yn dod yn blentyn sy’n derbyn gofal gan awdurdod lleol, a 

en-gb	immediately before the child became looked after, an IDP was being maintained for the child,  
cy-gb	oedd CDU yn cael ei gynnal ar gyfer y plentyn yn union cyn i’r plentyn ddod yn blentyn sy’n derbyn gofal,  

en-gb	the local authority that looks after the child must  maintain the IDP.  
cy-gb	rhaid 11  i’r awdurdod lleol sy'n gofalu am y plentyn gynnal y CDU.  

en-gb	12  Section 35(11) to (13) of the Act. 
cy-gb	 Adran 35(11) hyd (13) o’r Ddeddf. 

en-gb	28.16. 
cy-gb	28.16

en-gb	If, before becoming looked after, the IDP was being maintained by the local authority that is looking after the child, then there is no change in the body responsible for maintaining the IDP.  
cy-gb	 Os oedd y CDU yn cael ei gynnal gan yr awdurdod lleol sy'n gofalu am y plentyn cyn i'r plentyn ddechrau derbyn gofal, nid oes unrhyw newid yn y corff sy'n gyfrifol am gynnal y CDU.  

en-gb	That local authority continues to be responsible for it, but on a different basis: 
cy-gb	Mae'r awdurdod lleol hwnnw'n parhau i fod yn gyfrifol amdano, ond ar sail wahanol: 

en-gb	the provisions relevant to maintaining an IDP for a looked after child apply (see Chapter 14 for more information). 
cy-gb	mae'r darpariaethau sy'n berthnasol i gynnal CDU ar gyfer plentyn sy'n derbyn gofal yn gymwys (gweler Pennod 14 am ragor o wybodaeth). 

en-gb	Transfers where a child ceases to be looked after 
cy-gb	Trosglwyddo pan fydd plentyn yn peidio â bod yn blentyn sy’n derbyn gofal 

en-gb	28.17. 
cy-gb	28.17

en-gb	Where: 
cy-gb	 Os: 

en-gb	a child or young person ceases to be a looked after child, 
cy-gb	yw plentyn neu berson ifanc yn peidio â bod yn blentyn sy’n derbyn gofal, 

en-gb	a local authority is responsible for the child or young person, and 
cy-gb	yw awdurdod lleol yn gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc, ac 

en-gb	immediately before ceasing to be looked after, the local authority that was looking after the child or young person was maintaining an IDP for them, 
cy-gb	oedd yr awdurdod lleol a oedd yn gofalu am y plentyn neu berson ifanc yn cynnal CDU ar ei gyfer yn union cyn iddo beidio â derbyn gofal, 

en-gb	the local authority that is responsible for the child or young person must 12  maintain the IDP. 
cy-gb	rhaid  i'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc gynnal y CDU. 

en-gb	This includes the situation where the child ceases to be looked after because of becoming a young person (when they cease to be of compulsory school age) even if the person remains looked after for the purposes of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014.  
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys y sefyllfa pan fo'r plentyn yn peidio â derbyn gofal oherwydd ei fod yn dod yn berson ifanc (pan fydd yn peidio â bod o oedran ysgol gorfodol) hyd yn oed os yw'r person yn parhau i dderbyn gofal at ddibenion Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.  

en-gb	Where the local authority responsible for the child or young person when they cease to be looked after is also the local authority that was looking after the child, then there is no transfer of responsibility between local authorities.  
cy-gb	Os mai'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc pan fydd yn peidio â derbyn gofal yw'r awdurdod lleol a oedd hefyd yn gofalu am y plentyn, nid yw’r cyfrifoldeb yn trosglwyddo rhwng awdurdodau lleol.  

en-gb	It is just the basis upon which the IDP is maintained that changes: 
cy-gb	Dim ond y sail ar gyfer cynnal y CDU sy'n newid: 

en-gb	the specific provisions of the Act and Code on maintaining IDPs for looked after children will no longer apply and provisions relevant to a local authority maintaining an IDP for a child or young person (as the case may be) apply instead. 
cy-gb	ni fydd darpariaethau penodol y Ddeddf a'r Cod ar gynnal CDUau ar gyfer plant sy'n derbyn gofal yn gymwys mwyach ac yn hytrach mae darpariaethau sy'n berthnasol i awdurdod lleol sy'n cynnal CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc (yn ôl yr achos) yn gymwys. 

en-gb	In other cases, where the local authority responsible for the child or young person is different to that which was looking after the child, there is a transfer between local authorities of responsibility for maintaining the IDP and the basis upon which it is maintained also changes (the provisions relevant to a local authority maintaining an IDP for a child or young person apply instead of those relevant to looked after children).  
cy-gb	Mewn achosion eraill, os yw'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc yn wahanol i'r un a oedd yn gofalu am y plentyn, mae’r cyfrifoldeb am gynnal y CDU yn trosglwyddo rhwng awdurdodau lleol ac mae'r sail ar gyfer ei gynnal yn newid hefyd (mae'r darpariaethau sy'n berthnasol i awdurdod lleol sy'n cynnal CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc yn gymwys yn hytrach na'r rhai sy'n berthnasol i blant sy'n derbyn gofal).  

en-gb	An example of this could be where a looked after child is placed on a long term basis in the area of another local authority and, upon becoming a young person, remains in that placement and looked after for social services purposes. 
cy-gb	Enghraifft o hyn fyddai pan fydd plentyn sy'n derbyn gofal yn cael ei leoli ar sail hirdymor mewn ardal awdurdod lleol arall a’i fod, ar ôl dod yn berson ifanc, yn aros yn y lleoliad hwnnw ac yn derbyn gofal at ddibenion gwasanaethau cymdeithasol. 

en-gb	Where a local authority is responsible for maintaining an IDP following a child or young person ceasing to be looked after, if the child or young person is a registered pupil at a maintained school or enrolled as a student at an FEI, the local authority should consider whether it on the one hand, or, on the other, the school or FEI (as the case may be) is better placed to maintain the plan. 
cy-gb	Os yw awdurdod lleol yn gyfrifol am gynnal CDU pan fydd plentyn neu berson ifanc yn peidio â derbyn gofal, os yw'r plentyn neu'r person ifanc yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir neu wedi cofrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach, dylai'r awdurdod lleol ystyried ai’r ysgol neu'r sefydliad addysg bellach (yn ôl yr achos) ar y naill law, ynteu’r awdurdod lleol ei hun sydd yn y sefyllfa orau i gynnal y cynllun. 

en-gb	Transfers from a local authority to an FEI 
cy-gb	Trosglwyddo o awdurdod lleol i sefydliad addysg bellach 

en-gb	28.21. 
cy-gb	28.21

en-gb	There are a range of circumstances where a local authority may come to be maintaining an IDP for a young person enrolled as a student at an FEI where it would be more appropriate for the FEI to maintain it.  
cy-gb	 Mae amrywiaeth o amgylchiadau lle y gallai awdurdod lleol fod yn cynnal CDU ar gyfer person ifanc sydd wedi cofrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach ond y byddai'n fwy priodol i'r sefydliad addysg bellach ei gynnal.  

en-gb	Examples could include where a child ceases to be looked after upon becoming a young person or a young person is released from detention in relevant youth accommodation or a young person ceases to be dual registered.  
cy-gb	Gallai enghreifftiau gynnwys pan fo plentyn yn peidio â derbyn gofal pan fydd yn dod yn berson ifanc neu pan fydd person ifanc yn cael ei ryddhau ar ôl cyfnod mewn llety cadw ieuenctid perthnasol neu pan na fydd person ifanc wedi'i gofrestru mewn mwy nag un lleoliad mwyach.  

en-gb	In all these instances, a local authority is automatically responsible for maintaining the young person’s plan irrespective of the level of needs.  
cy-gb	Ym mhob un o'r achosion hyn, awdurdod lleol sy'n gyfrifol yn awtomatig am gynnal cynllun y person ifanc, waeth beth fo lefel yr anghenion.  

en-gb	However, in some of these cases it might be more appropriate for the FEI at which the young person is enrolled to maintain the IDP instead.
cy-gb	Fodd bynnag, mewn rhai o'r achosion hyn, gallai fod yn fwy priodol i'r sefydliad addysg bellach lle mae'r person ifanc wedi'i gofrestru gynnal y CDU.

en-gb	28.22. 
cy-gb	28.22 

en-gb	This section deals with how responsibility for a young person’s IDP can be transferred from a local authority to the FEI at which the young person is an enrolled student.  
cy-gb	Mae’r adran hon yn ymdrin â sut y gall cyfrifoldeb am CDU person ifanc gael ei drosglwyddo o awdurdod lleol i’r sefydliad addysg bellach lle mae’r person ifanc wedi cofrestru fel myfyriwr.  

en-gb	(See Chapter 16 for more information about duties on FEIs and local authorities in relation to young people at an FEI.) 
cy-gb	(Gweler Pennod 16 am ragor o wybodaeth am ddyletswyddau ar sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol mewn perthynas â phobl ifanc mewn sefydliad addysg bellach.)  

en-gb	28.23. 
cy-gb	28.23 

en-gb	Where a local authority maintains an IDP for a young person who is or becomes an enrolled student at an FEI, the local authority may  request that the FEI becomes responsible for maintaining the IDP.  
cy-gb	Os yw awdurdod lleol yn cynnal CDU ar gyfer person ifanc sy’n fyfyriwr wedi cofrestru mewn sefydliad addysg bellach, neu sy’n dod yn fyfyriwr o’r fath, caiff  yr awdurdod lleol wneud cais i'r sefydliad addysg bellach ddod yn gyfrifol am gynnal y CDU.  

en-gb	Such requests should only be made where the local authority believes that it would be reasonable for the FEI to secure the ALP set out in the IDP and the local authority must  have regard to the views, wishes and feelings of the young person.  
cy-gb	Dylai  ceisiadau o'r fath gael eu gwneud dim ond pan fo'r awdurdod lleol yn credu y byddai'n rhesymol i'r sefydliad addysg bellach sicrhau'r DDdY a nodir yn y CDU a rhaid  i'r awdurdod lleol ystyried barn, dymuniadau a theimladau'r person ifanc.  

en-gb	The request must  be made in writing and be accompanied by a copy of the IDP unless the FEI already has a copy.  
cy-gb	Rhaid  gwneud y cais yn ysgrifenedig a chyflwyno copi o'r CDU gydag ef oni bai bod gan y sefydliad addysg bellach gopi eisoes.  

en-gb	 Section 36(1) and (2) of the Act. 
cy-gb	 Adran 36(1) a (2) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 6 of the Act.  
cy-gb	 Adran 6 o’r Ddeddf. 

en-gb	See Chapter 4. 
cy-gb	Gweler Pennod 4. 

en-gb	 Regulation 13 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.  
cy-gb	 Rheoliad 13 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	In most cases, the FEI will be familiar with the young person’s IDP, even if the young person has only just enrolled, as it is likely to have been invited to be involved in the young person’s IDP review during their final year of compulsory education (see Chapter 27 for information on planning for and supporting transition).  
cy-gb	Yn y rhan fwyaf o achosion, bydd y sefydliad addysg bellach yn gyfarwydd â CDU y person ifanc, hyd yn oed os mai dim ond newydd gofrestru y mae'r person ifanc, gan ei fod yn debygol o fod wedi cael gwahoddiad i fod yn rhan o adolygiad CDU y person ifanc yn ystod ei flwyddyn olaf o addysg orfodol (gweler Pennod 27 am wybodaeth am gynllunio ar gyfer proses bontio a'i chefnogi).  

en-gb	The FEI, local authority and young person may even have discussed as part of such a review who should, in principle, maintain the IDP once the young person is enrolled.  
cy-gb	Yn rhan o adolygiad o’r fath, mae hyd yn oed yn bosibl bod y sefydliad addysg bellach, yr awdurdod lleol a'r person ifanc wedi trafod pwy ddylai, mewn egwyddor, gynnal y CDU ar ôl i’r person ifanc gofrestru.  

en-gb	Therefore, the FEI might be able to respond very quickly to the request.  
cy-gb	Felly, efallai y bydd y sefydliad addysg bellach yn gallu ymateb yn gyflym iawn i'r cais.  

en-gb	If there is a disagreement as to which of them should maintain the IDP, the FEI and local authority should work together with a view to resolving the matter as soon as possible. 
cy-gb	Os oes anghytuno ynghylch pa un ohonynt ddylai gynnal y CDU, dylai'r sefydliad addysg bellach a'r awdurdod lleol gydweithio â'r bwriad o ddatrys y mater cyn gynted â phosibl. 

en-gb	28.24. 
cy-gb	28.24 

en-gb	Where an FEI agrees to the request, it must  inform the local authority in writing of its agreement and it becomes responsible for maintaining the IDP on: 
cy-gb	Os yw sefydliad addysg bellach yn cytuno i'r cais, rhaid  iddo hysbysu'r awdurdod lleol yn ysgrifenedig o'i gytundeb ac mae'n dod yn gyfrifol am gynnal y CDU ar: 

en-gb	 Regulation 12 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	 Rheoliad 12 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	the day agreed between the FEI and the local authority for responsibility to transfer; 
cy-gb	y dyddiad y cytunwyd arno gan y sefydliad addysg bellach a'r awdurdod lleol ar gyfer trosglwyddo'r cyfrifoldeb; 

en-gb	otherwise, the day on which the local authority receives the written agreement to the request.
cy-gb	fel arall, y dyddiad y daw'r cytundeb ysgrifenedig i'r cais i law’r awdurdod lleol.

en-gb	 Regulation 12 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.  
cy-gb	 Rheoliad 12 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	The duty to maintain it is in section 12(4) of the Act. 
cy-gb	Mae'r ddyletswydd i'w gynnal yn adran 12(4) o'r Ddeddf. 

en-gb	If the FEI fails to agree to the request before the end of the period of 20 term time days (that period starts with the day after the FEI receives the request), the local authority may  refer the matter to the Welsh Ministers, within the following four weeks.
cy-gb	Os bydd y sefydliad addysg bellach yn methu â chytuno i'r cais cyn diwedd y cyfnod o 20 diwrnod yn ystod y tymor (mae'r cyfnod hwnnw'n dechrau ar y  diwrnod ar ôl i'r cais ddod i law’r sefydliad addysg bellach), caiff  yr awdurdod lleol gyfeirio'r mater at Weinidogion Cymru, o fewn y pedair wythnos ddilynol.

en-gb	The local authority must  make the referral in writing and at the same time also give the Welsh Ministers a copy of the sections of the IDP containing the description of the ALN and the description of the ALP, together with a copy of any other information in the IDP which the local authority considers is necessary to determine the matter.
cy-gb	19   Rhaid  i'r awdurdod lleol atgyfeirio'r cais yn ysgrifenedig yn ogystal â rhoi copi ar yr un pryd i Weinidogion Cymru o’r adrannau hynny o’r CDU sy’n cynnwys y disgrifiad o’r ADY a’r disgrifiad o’r DDdY, ynghyd â chopi o unrhyw wybodaeth arall yn y CDU y mae’r awdurdod lleol yn ei hystyried yn angenrheidiol er mwyn penderfynu ar y mater.

en-gb	 Section 36(3) of the Act and regulation 14 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	 Adran 36(3) o’r Ddeddf a Rheoliad 14 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.  

en-gb	 If the last day of the 4 week period is not a working day, the period is extended to the next working day (regulation 2(4) of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021).  
cy-gb	19  Os nad yw diwrnod olaf y cyfnod o 4 wythnos yn ddiwrnod gwaith, caiff y cyfnod ei ymestyn i'r diwrnod gwaith nesaf (rheoliad 2(4) o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021).  

en-gb	A “working day” is any day that is not a Saturday, Sunday, Christmas Day, Good Friday or a day which is a bank holiday in Wales and England under the Banking and Financial Dealings Act 1971. 
cy-gb	Ystyr "diwrnod gwaith" yw unrhyw ddiwrnod nad yw'n ddydd Sadwrn, dydd Sul, Dydd Nadolig, Dydd Gwener y Groglith neu ddiwrnod sy'n ŵyl banc yng Nghymru a Lloegr o dan Ddeddf Bancio a Thrafodion Ariannol 1971. 

en-gb	 Regulation 14 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	 Rheoliad 14 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	Where a referral has been made to them by a local authority, the Welsh Ministers must  determine whether the FEI should maintain the IDP.  
cy-gb	Os bydd awdurdod lleol wedi atgyfeirio cais atynt, rhaid  i Weinidogion Cymru benderfynu a ddylai'r sefydliad addysg bellach gynnal y CDU.  

en-gb	Before making their determination, the Welsh Ministers must  notify the young person and the governing body of the referral and invite representations.  
cy-gb	Cyn penderfynu, rhaid  i Weinidogion Cymru hysbysu'r person ifanc a'r corff llywodraethu am yr atgyfeiriad a'u gwahodd i roi sylwadau.  

en-gb	 Section 36(4) of the Act. 
cy-gb	 Adran 36(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Regulation 14 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.  
cy-gb	 Rheoliad 14 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	Once they have made their determination, the Welsh Ministers must  notify the young person, the local authority and the FEI of their determination (as to whether the FEI should maintain the IDP) and reasons for it. 
cy-gb	Pan fyddant wedi penderfynu, rhaid  i Weinidogion Cymru hysbysu'r person ifanc, yr awdurdod lleol a'r sefydliad addysg bellach am y penderfyniad (ynghylch a ddylai'r sefydliad addysg bellach gynnal yr CDU) a'r rhesymau drosto. 

en-gb	 Regulation 14 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.  
cy-gb	 Rheoliad 14 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	If the Welsh Ministers determine that the FEI should maintain the IDP, the FEI must  maintain it from: 
cy-gb	Os yw Gweinidogion Cymru'n penderfynu y dylai'r sefydliad addysg bellach gynnal y CDU, rhaid i'r sefydliad addysg bellach gynnal y CDU: 

en-gb	 Regulation 14 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021 and the duty to maintain it is in section 12(4) of the Act. 
cy-gb	 Rheoliad 14 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021 ac mae’r dyletswydd i’w gynnal yn adran 12(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	the day which may be specified in the notification of the determination; 
cy-gb	o'r dyddiad a all fod wedi’i nodi yn yr hysbysiad o'r penderfyniad; 

en-gb	otherwise, the day on which that notification is received by the FEI. 
cy-gb	fel arall, o'r dyddiad y mae'r hysbysiad yn dod i law’r sefydliad addysg bellach. 

en-gb	Consequences of transfer 
cy-gb	Canlyniadau trosglwyddo 

en-gb	28.29. 
cy-gb	28.29 

en-gb	Where there is a transfer of responsibility for maintaining an IDP from one body (“the old body”) to another body (“the new body”) in any of the circumstances set out above, the old body must  give a copy of the IDP to the new body upon becoming aware of the circumstances which give rise to the transfer.  
cy-gb	Os yw cyfrifoldeb dros gynnal CDU yn cael ei drosglwyddo o un corff ("yr hen gorff") i gorff arall ("y corff newydd") o dan unrhyw rai o'r amgylchiadau a nodir uchod, rhaid  i'r hen gorff roi copi o'r CDU i'r corff newydd ar ôl dod yn ymwybodol o'r amgylchiadau sy'n arwain at y trosglwyddiad.  

en-gb	Also, where a local authority becomes responsible for maintaining an IDP for a looked after child that was previously being maintained by another body, it must  give a copy of the plan to the child’s independent reviewing officer. 
cy-gb	Hefyd, os yw awdurdod lleol yn dod yn gyfrifol am gynnal CDU ar gyfer plentyn sy’n derbyn gofal a’r CDU gynt yn cael ei gynnal gan gorff arall, rhaid  iddo roi  copi o’r cynllun i swyddog adolygu annibynnol y plentyn. 

en-gb	 Regulation 15 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	 Rheoliad 15 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	 Section 22(3) of the Act. 
cy-gb	 Adran 22(3) o’r Ddeddf. 

en-gb	27  Section 22(2) of the Act. 
cy-gb	 Adran 22(2) o’r Ddeddf. 

en-gb	28.30. 
cy-gb	28.30 

en-gb	The new body must 27  inform the child or young person, and in the case of a child, their parent, that is has become responsible for maintaining the plan. 
cy-gb	Rhaid  i'r corff newydd hysbysu'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, rhiant y plentyn, ei fod wedi dod yn gyfrifol am gynnal y cynllun. 

en-gb	28.31. 
cy-gb	28.31 

en-gb	Once the new body is responsible for maintaining the IDP, it is required to maintain it just as if it were maintaining it having prepared it itself.  
cy-gb	Cyn gynted ag y bydd y corff newydd yn gyfrifol am gynnal y CDU, mae'n ofynnol iddo ei gynnal yn union fel pe bai'n ei gynnal ar ôl ei lunio ei hun.  

en-gb	Duties and powers that attach to maintaining an IDP in the particular circumstances apply and guidance in the Code on such matters is also relevant.  
cy-gb	Mae dyletswyddau a phwerau sy'n gysylltiedig â chynnal CDU o dan yr amgylchiadau penodol yn gymwys ac mae canllawiau yn y Cod ar faterion o'r fath yn berthnasol hefyd.  

en-gb	For example, the new body is required to secure the ALP described in the IDP and to review the IDP before the end of the review period , just as the old body would have been required to review it before the end of that period had the transfer not occurred.  
cy-gb	Er enghraifft, mae'n ofynnol i'r corff newydd sicrhau'r DDdY a ddisgrifir yn y CDU ac adolygu'r CDU cyn diwedd y cyfnod adolygu , yn union fel y byddai wedi bod yn ofynnol i'r hen gorff ei adolygu cyn diwedd y cyfnod hwnnw pe na bai'r cyfrifoldeb dros wneud hynny wedi trosglwyddo.  

en-gb	Similarly, the new body can only cease to maintain the IDP in accordance with the rules on ceasing to maintain an IDP. 29    
cy-gb	Yn yr un modd, ni chaiff y corff newydd ond peidio â chynnal y CDU yn unol â'r rheolau ar beidio â chynnal CDU.

en-gb	 See Chapter 25 for information about reviews and review periods, including following a transfer. 
cy-gb	 Gweler Pennod 25 am wybodaeth am adolygiadau a chyfnodau adolygu, gan gynnwys ar ôl trosglwyddo. 

en-gb	29  See Chapter 29. 
cy-gb	 Gweler Pennod 29. 

en-gb	28.32. 
cy-gb	28.32 

en-gb	Most transfers of the duty to maintain an IDP will occur as part of the normal transition of a child or young person between stages of education (see Chapter 27 for guidance on dealing with transitions).  
cy-gb	Bydd y rhan fwyaf o achosion o drosglwyddo'r ddyletswydd i gynnal CDU yn digwydd fel rhan o brosesau pontio arferol plentyn neu berson ifanc rhwng cyfnodau addysg (gweler Pennod 27 am ganllawiau ar ymdrin â phrosesau pontio).  

en-gb	Where this is the case, at the last review prior to the transition, there ought to have been consideration of what ALP would be needed in the forthcoming year, including following the transition, and this reflected in the IDP.  
cy-gb	Os felly, yn yr adolygiad diwethaf cyn y pontio, dylid bod wedi ystyried pa DDdY fyddai ei hangen yn y flwyddyn i ddod, yn cynnwys ar ôl y broses bontio, a dylai hyn gael ei adlewyrchu yn y CDU.  

en-gb	In other transfer cases, the circumstances giving rise to the transfer might not have been anticipated at the last review and an immediate review might be necessary in light of those circumstances, for example, if the child has moved house and as a result, can no longer attend a school or other institution named in the IDP.  
cy-gb	Mewn achosion trosglwyddo eraill, efallai na ragwelwyd yr amgylchiadau wrth wraidd y trosglwyddiad yn yr adolygiad diwethaf ac efallai y bydd angen adolygiad ar unwaith yn sgil yr amgylchiadau hynny, er enghraifft, os yw'r plentyn wedi symud tŷ ac o ganlyniad, na all fynychu ysgol neu sefydliad arall a enwir yn y CDU mwyach.  

en-gb	In all of the transfer cases dealt with in this chapter, the new body should consider whether to conduct an early review of the IDP once it has become responsible for maintaining it, in order to ensure that its contents, in particular the ALP that it contains, are appropriate in the context of the child or young person’s new circumstances (even if it was involved in any transition planning).  
cy-gb	Yn yr holl achosion trosglwyddo sy'n cael sylw yn y bennod hon, dylai'r  corff newydd ystyried a ddylid cynnal adolygiad cynnar o'r CDU pan fydd wedi dod yn gyfrifol am ei gynnal, er mwyn sicrhau bod ei gynnwys, yn enwedig y DDdY, yn briodol yng nghyd-destun amgylchiadau newydd y plentyn neu'r person ifanc (hyd yn oed os oedd yn gysylltiedig â'r cynlluniau pontio).  

en-gb	If the relevant review period is due to end shortly, the new body will have to review the IDP anyway as it is subject to the duty to review the IDP before the end of the review period (see Chapter 25 for reviews of IDPs).  
cy-gb	Os yw'r cyfnod adolygu perthnasol i fod i ddod i ben cyn bo hir, bydd yn rhaid i'r corff newydd adolygu'r CDU beth bynnag gan ei fod yn ddarostyngedig i'r ddyletswydd i adolygu'r CDU cyn diwedd y cyfnod adolygu (gweler Pennod 25 am adolygu CDUau).   

en-gb	Duty to secure a place at a particular school or other institution 
cy-gb	Dyletswydd i sicrhau lle mewn ysgol benodol neu sefydliad arall 

en-gb	28.33. 
cy-gb	28.33 

en-gb	Where- 
cy-gb	Os: 

en-gb	by virtue of the transfer of an IDP from one local authority to another, the latter local authority is under a duty to secure a place at a particular school or other institution described in the plan in order to meet the child or young person’s reasonable needs for ALP , and 
cy-gb	oes dyletswydd ar yr awdurdod lleol sy'n dod yn gyfrifol am y CDU, yn rhinwedd trosglwyddo CDU o un awdurdod lleol i un arall, i sicrhau lle mewn ysgol benodol neu sefydliad penodol arall a ddisgrifir yn y cynllun er mwyn diwallu anghenion rhesymol plentyn neu berson ifanc am DDdY ; a 

en-gb	 In accordance with section 14(6) or 19(4) of the Act – see Chapter 23 for more detail on this. 
cy-gb	 Yn unol ag adran 14(6) neu 19(4) o'r Ddeddf – gweler Pennod 23 am ragor o fanylion am hyn. 

en-gb	 Regulation 17 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	31  Rheoliad 17 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	in light of the circumstances which have given rise to the transfer, it is no longer practicable for the child or young person to attend the school or other institution,  
cy-gb	nad yw'n ymarferol mwyach i blentyn neu berson ifanc fynychu'r ysgol neu sefydliad arall yn sgil yr amgylchiadau sydd wedi arwain at y trosglwyddiad;  

en-gb	the local authority’s duty to secure the place at the school or institution does not apply until such time as it is possible to revise the plan except where the local authority arranges board and lodging as described in the next paragraph.
cy-gb	nid yw dyletswydd yr awdurdod lleol i sicrhau lle yn yr ysgol neu'r sefydliad yn gymwys hyd nes ei bod yn bosibl diwygio'r cynllun, ac eithrio pan fo'r awdurdod lleol yn trefnu bwyd a llety fel y disgrifir yn y paragraff nesaf. 31    

en-gb	28.34. 
cy-gb	28.34

en-gb	Until such time as it is possible to revise the IDP, the local authority responsible for maintaining the IDP may  arrange board and lodging to enable the child or young person to continue to attend the school or institution named in the IDP.  
cy-gb	 Hyd nes ei bod yn bosibl diwygio'r CDU, caiff  yr awdurdod lleol sy’n gyfrifol am gynnal y CDU drefnu bwyd a llety er mwyn i'r plentyn neu'r person ifanc allu parhau i fynychu'r ysgol neu'r sefydliad a enwir yn y CDU.  

en-gb	Where board and lodging is arranged on this basis, the local authority must not 33  charge the child, child’s parent or young person for that provision. 
cy-gb	Os trefnir bwyd a llety ar y sail hon, ni chaiff 33  yr awdurdod lleol godi tâl ar y plentyn, rhiant y plentyn, neu'r person ifanc am y ddarpariaeth honno. 

en-gb	 Regulation 17 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	 Rheoliad 17 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	33  Section 49 of the Act. 
cy-gb	33  Adran 49 o'r Ddeddf. 

en-gb	Instances where there is not a transfer of a duty to maintain an IDP, but a child or young person recently had one  
cy-gb	Achosion lle nad yw’r ddyletswydd i gynnal CDU yn cael ei throsglwyddo, ond bod gan blentyn neu berson ifanc CDU blaenorol  

en-gb	28.35. 
cy-gb	28.35

en-gb	Occasionally, there may be instances where the duty to maintain an IDP for a child or young person ceases without it being transferred to another body, but shortly afterwards a body is subject to the duty to decide whether the child or young person has ALN.  
cy-gb	 Weithiau, gall fod achosion pan fo'r ddyletswydd i gynnal CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc yn peidio â bod yn gymwys heb iddi gael ei throsglwyddo i gorff arall, ond bod corff yn fuan wedi hynny yn ddarostyngedig i'r ddyletswydd i benderfynu a oes gan y plentyn neu'r person ifanc ADY.  

en-gb	This could occur in a range of circumstances.  For example, it might arise where a child or young person moves from one educational setting to another following a gap in their education and the duty to maintain the IDP does not transfer.  
cy-gb	Gallai hyn ddigwydd mewn nifer o amgylchiadau, er enghraifft, pan fydd plentyn neu berson ifanc yn symud o un lleoliad addysgol i un arall yn dilyn bwlch yn ei addysg ac nad yw'r ddyletswydd i gynnal y CDU yn cael ei throsglwyddo.  

en-gb	It could also occur if a young person in further education objects to the IDP being maintained for them, but later changes their mind.  
cy-gb	Gallai hefyd ddigwydd os yw person ifanc mewn addysg bellach yn gwrthwynebu bod y CDU yn cael ei gynnal ar ei gyfer, ond ei fod yn newid ei feddwl yn ddiweddarach.  

en-gb	Another example would be where a person with an IDP has had a short spell in prison and upon release, returns to the FEI they attended previously.  
cy-gb	Yn ogystal, gall ddigwydd pan fydd person sydd â CDU wedi treulio cyfnod byr yn y carchar ac yn dychwelyd i'r sefydliad addysg bellach a fynychwyd ganddo'n flaenorol ar ôl cael ei ryddhau.  

en-gb	In such cases, a school, FEI or local authority may be under the duty to decide whether the person has ALN, and if so, the duty to prepare and maintain an IDP.  
cy-gb	Mewn achosion o'r fath, gallai ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol fod â dyletswydd i benderfynu a oes gan y person ADY ac, os felly, dyletswydd i lunio a chynnal CDU.  

en-gb	That school, FEI or local authority may previously have maintained the IDP, or it might have been maintained by another school, FEI or local authority.  
cy-gb	Mae'n bosibl bod yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol hwnnw wedi cynnal y CDU yn y gorffennol, neu gallai fod wedi'i gynnal gan ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol arall.  

en-gb	28.36. 
cy-gb	28.36 

en-gb	Where the school, FEI or local authority knows that the child or young person recently had an IDP, the school, FEI or local authority should take into account that previous IDP (and any other related information) where it is available to it.  
cy-gb	Os yw ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol yn gwybod bod CDU gan y plentyn neu'r person ifanc yn ddiweddar, dylai'r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol gymryd y CDU hwnnw (ac unrhyw wybodaeth gysylltiedig arall) i ystyriaeth os yw ar gael.  

en-gb	Unless the child or young person’s circumstances have changed significantly, the provision of the previous IDP ought to enable swifter decision making and a new IDP that is prepared more quickly.  
cy-gb	Oni bai bod amgylchiadau'r plentyn neu'r person ifanc wedi newid yn sylweddol, dylai darparu'r CDU blaenorol olygu bod modd gwneud penderfyniadau a llunio CDU newydd yn gyflymach.  

en-gb	Similarly, if a child or young person moves from England to Wales having had an EHC plan whilst living in England, the provisions of the EHC plan can help inform the preparation of any IDP for the child or young person.  
cy-gb	Yn yr un modd, os bydd plentyn neu berson ifanc yn symud o Loegr i Gymru ar ôl bod â Chynllun Addysg, Iechyd a Gofal tra'n byw yn Lloegr, gall darpariaethau'r Cynllun Addysg, Iechyd a Gofal helpu i lywio'r gwaith o lunio unrhyw CDU ar gyfer y plentyn neu'r person ifanc.  

en-gb	In these circumstances and any others where a child or young person has recently had an EHC plan, the school, FEI or local authority in deciding whether the child or young person has ALN and preparing any IDP, should take into account that EHC plan (and any other related information) where it is available to it.  
cy-gb	O dan yr amgylchiadau hyn ac unrhyw rai eraill lle mae plentyn neu berson ifanc wedi bod â Chynllun Addysg, Iechyd a Gofal yn ddiweddar, dylai'r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol ystyried y Cynllun Addysg, Iechyd a Gofal hwnnw (ac unrhyw wybodaeth gysylltiedig arall), os yw ar gael, wrth benderfynu a oes gan y plentyn neu'r person ifanc ADY ac wrth lunio unrhyw CDU. 

en-gb	Chapter 29 :  
cy-gb	Pennod 29:  

en-gb	Ceasing to maintain an IDP 
cy-gb	  Peidio â chynnal CDU 

en-gb	Chapter 29 :  
cy-gb	Pennod 29:  

en-gb	Ceasing to maintain an IDP 
cy-gb	  Peidio â chynnal CDU 

en-gb	Chapter 29 :  
cy-gb	Pennod 29:  

en-gb	Ceasing to maintain an IDP 
cy-gb	  Peidio â chynnal CDU 

en-gb	Chapter 29: 
cy-gb	Pennod 29: 

en-gb	Ceasing to maintain an IDP 
cy-gb	Peidio â chynnal CDU 

en-gb	Introduction 
cy-gb	Cyflwyniad 

en-gb	29.1.  
cy-gb	29.1.  

en-gb	This chapter describes the various circumstances in which duties to maintain an IDP cease.  
cy-gb	Mae'r bennod hon yn disgrifio'r amgylchiadau amrywiol pan fydd y dyletswyddau i gynnal CDU yn peidio.  

en-gb	In some of these circumstances, the duties cease due to a change in circumstances, such as a child ceasing to be a registered pupil at a school.  
cy-gb	Yn rhai o'r amgylchiadau hyn, bydd y dyletswyddau yn peidio yn sgil newid mewn amgylchiadau, e.e. os na fydd plentyn yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol bellach.  

en-gb	In these cases, another body might then have a duty to maintain the IDP – see Chapter 28 on transfer of responsibility for maintaining an IDP.  
cy-gb	Yn yr achosion hyn, efallai mai corff arall fydd wedyn â'r ddyletswydd o gynnal y CDU - gweler Pennod 28 ar drosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU.  

en-gb	In other cases, the duty to maintain an IDP ceases following a decision that the person no longer has ALN or (only in the case of a local authority maintaining an IDP for a young person) that it is no longer necessary to maintain it.   
cy-gb	Mewn achosion eraill, bydd y ddyletswydd i gynnal CDU yn peidio yn dilyn penderfyniad nad oes gan y person ADY bellach, neu (dim ond lle bydd awdurdod lleol yn cynnal CDU ar gyfer person ifanc) nad oes angen ei gynnal bellach.  

en-gb	29.2.  
cy-gb	29.2.  

en-gb	This chapter also sets out the steps to be taken before and after it is decided that a child or young person no longer has ALN or that it is no longer necessary to maintain an IDP for a young person and the ways in which such decisions may be challenged. 
cy-gb	Mae'r bennod hon hefyd yn nodi'r camau i'w cymryd cyn ac ar ôl penderfynu nad oes gan blentyn neu berson ifanc ADY bellach, neu nad oes angen bellach cynnal CDU ar gyfer person ifanc, a'r ffyrdd y gellir herio penderfyniadau o'r fath. 

en-gb	The circumstances in which a school’s duty to maintain an IDP ceases  
cy-gb	Pan fydd dyletswydd ysgol i gynnal CDU yn peidio  

en-gb	29.3.  
cy-gb	29.3.  

en-gb	In the case of an IDP maintained by a school, the school’s duty to maintain the IDP for a child or young person who is a registered pupil at the school  ceases to apply in the following circumstances:  
cy-gb	Yn achos CDU a gynhelir gan ysgol, bydd dyletswydd yr ysgol i gynnal CDU plentyn neu berson ifanc sy'n ddisgybl cofrestredig yn yr ysgol  yn peidio yn yr amgylchiadau canlynol:  

en-gb	 The duty to maintain it is under section 12 of the Act. 
cy-gb	 Mae'r ddyletswydd i'w chynnal o dan adran 12 o'r Ddeddf. 

en-gb	 Sections 31(5), 32 and 33 of the Act. 
cy-gb	2  Adrannau 31(5), 32 a 33 o'r Ddeddf. 

en-gb	the school decides that the child or young person no longer has ALN and that decision is not successfully challenged  (see below for more detail on this); 
cy-gb	os bydd yr ysgol yn penderfynu nad oes gan y plentyn neu'r person ifanc ADY bellach, ac os na chaiff y penderfyniad hwnnw ei herio'n llwyddiannus 2  (gweler isod i gael rhagor o fanylion); 

en-gb	the pupil is a young person who no longer consents to the IDP being maintained or, in the case of a child becoming a young person, the young person does not consent to the IDP being maintained  (see Chapter 4 for more detail on a young person’s consent); 
cy-gb	os yw'r disgybl yn berson ifanc nad yw bellach yn cydsynio y dylid cynnal y CDU, neu yn achos plentyn sy'n tyfu'n berson ifanc, os nad yw'r person ifanc yn cydsynio i’r CDU gael ei gynnal  (gweler Pennod 4 i gael rhagor o fanylion am gydsyniad person ifanc); 

en-gb	 Section 12(2)(b) of the Act. 
cy-gb	 Adran 12(2)(b) o’r Ddeddf. 

en-gb	the child or young person ceases to be a registered pupil at the school .  
cy-gb	os bydd y plentyn neu'r person ifanc yn peidio â bod yn ddisgybl cofrestredig yn yr ysgol .  

en-gb	In such cases, the duty to maintain a plan might transfer to another body, depending upon the circumstances (see Chapter 28 on transfer of responsibility for maintaining an IDP); 
cy-gb	Mewn achosion felly, efallai y bydd y ddyletswydd i gynnal cynllun yn trosglwyddo i gorff arall, yn dibynnu ar yr amgylchiadau (gweler Pennod 28 am drosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU); 

en-gb	 Section 31(1)(a) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(1)(a) o’r Ddeddf. 

en-gb	the child or young person becomes dual registered and a local authority is responsible for the pupil.  
cy-gb	os bydd y plentyn neu'r person ifanc yn cael ei gofrestru mewn dau leoliad a bod awdurdod lleol yn gyfrifol am y disgybl.  

en-gb	In such cases the duty to maintain the IDP transfers to the local authority  (see Chapter 28); 
cy-gb	Mewn achosion felly, mae'r ddyletswydd i gynnal y CDU yn trosglwyddo i'r awdurdod lleol  (gweler Pennod 28); 

en-gb	 Section 30(3) and (4) of the Act. 
cy-gb	 Adran 30(3) a (4) o'r Ddeddf. 

en-gb	the local authority decides to take over responsibility for the IDP  (see Chapter 26 for more information on local authorities taking over responsibility for maintaining an IDP); 
cy-gb	os yw'r awdurdod lleol yn penderfynu cymryd y cyfrifoldeb dros y CDU  (gweler Pennod 26 i gael gwybod rhagor am awdurdodau lleol sy'n cymryd y cyfrifoldeb dros gynnal CDU); 

en-gb	 Section 28(8) of the Act. 
cy-gb	 Adran 28(8) o’r Ddeddf. 

en-gb	the pupil is a child who becomes looked after by a local authority in Wales .  
cy-gb	os yw'r disgybl yn blentyn sy'n dechrau derbyn gofal gan awdurdod lleol yng Nghymru .  

en-gb	In such cases, the duty to maintain the IDP transfers to the authority looking after the child  (see Chapter 28 and Chapter 14 for the duties on local authorities in respect of children they look after); 
cy-gb	Mewn achosion felly, mae'r ddyletswydd i gynnal y CDU yn trosglwyddo i'r awdurdod sy'n gofalu am y plentyn  (gweler Pennod 28 ac 14 am y dyletswyddau ar awdurdodau lleol mewn cysylltiad â phlant sy’n derbyn gofal ganddynt); 

en-gb	 Section 31(1)(b) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(1)(b) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 35(9) and (10) of the Act. 
cy-gb	 Adran 35(9) a (10) o'r Ddeddf. 

en-gb	a local authority in England starts to maintain an EHC plan for the child or young person.
cy-gb	os yw awdurdod lleol yn Lloegr yn dechrau cynnal cynllun Addysg, Iechyd a Gofal ar gyfer y plentyn neu'r person ifanc.

en-gb	This would only be in cases where the child or young person is in the area of a local authority in England; 
cy-gb	Dim ond os yw'r plentyn neu'r person ifanc o fewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr y byddai hyn yn digwydd; 

en-gb	 Section 12(2)(d) of the Act. 
cy-gb	 Adran 12(2)(d) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 44 of the Act. 
cy-gb	10  Adran 44 o'r Ddeddf. 

en-gb	the child or young person becomes subject to a detention order (see Chapter 19 on children and young people subject to detention orders) . 
cy-gb	os daw'r plentyn neu'r person ifanc yn destun gorchymyn cadw (gweler Pennod 19 am blant a phobl ifanc sy’n ddarostyngedig i orchmynion cadw) 10 . 

en-gb	The circumstances in which an FEI’s duty to maintain an IDP ceases  
cy-gb	Pan fydd dyletswydd sefydliad addysg bellach i gynnal CDU yn peidio  

en-gb	29.4.  
cy-gb	29.4.  

en-gb	In the case of an IDP maintained by an FEI for a young person enrolled as a student at the FEI, the FEI’s duty to maintain the IDP  ceases to apply in the following circumstances: 
cy-gb	Yn achos CDU a gynhelir gan sefydliad addysg bellach ar gyfer person ifanc sydd wedi ymrestru fel myfyriwr yn y sefydliad addysg bellach, bydd dyletswydd y sefydliad addysg bellach i gynnal y CDU  yn peidio yn yr amgylchiadau canlynol: 

en-gb	 The duty to maintain it is under section 12 of the Act. 
cy-gb	 Mae'r ddyletswydd i'w gynnal o dan adran 12 o'r Ddeddf. 

en-gb	 Sections 31(5) and 33(4) of the Act. 
cy-gb	12  Adrannau 31(5) a 33(4) o'r Ddeddf. 

en-gb	the FEI decides that the young person no longer has ALN and that decision is not successfully challenged  (see below for more detail on this); 
cy-gb	os bydd y sefydliad addysg bellach yn penderfynu nad oes gan y person ifanc ADY bellach, ac os na chaiff y penderfyniad hwnnw ei herio'n llwyddiannus 12  (gweler isod i gael rhagor o fanylion); 

en-gb	the young person no longer consents to the IDP being maintained
cy-gb	os nad yw'r person ifanc, bellach, yn cydsynio y dylid cynnal y CDU

en-gb	 Section 12(2)(b) of the Act. 
cy-gb	 Adran 12(2)(b) o’r Ddeddf. 

en-gb	(see Chapter 4 for more detail on a young person’s consent); 
cy-gb	(gweler Pennod 4 i gael rhagor o fanylion am gydsyniad person ifanc); 

en-gb	the young person ceases to be an enrolled student at the FEI ; 
cy-gb	os bydd y person ifanc yn peidio â bod yn fyfyriwr ymrestredig yn y sefydliad addysg ; 

en-gb	 Section 31(2) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(2) o’r Ddeddf. 

en-gb	the young person becomes dual registered and a local authority is responsible for the young person.  
cy-gb	os bydd y person ifanc yn cael ei gofrestru mewn dau leoliad a bod awdurdod lleol yn gyfrifol am y person ifanc.  

en-gb	In such cases the duty to maintain the IDP transfers to the local authority (see Chapter 28 on transfer of responsibility for maintaining an IDP);
cy-gb	Mewn achosion felly, mae'r ddyletswydd i gynnal y CDU yn trosglwyddo i'r awdurdod lleol (gweler Pennod 28 am drosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU);

en-gb	 Section 30(3) and (4) of the Act. 
cy-gb	 Adran 30(3) a (4) o'r Ddeddf. 

en-gb	 Section 28(8) of the Act. 
cy-gb	16  Adran 28(8) o’r Ddeddf. 

en-gb	the local authority decides to take over responsibility for the IDP  (see Chapter 26 for more information on local authorities taking over responsibility for maintaining an IDP); 
cy-gb	os yw'r awdurdod lleol yn penderfynu cymryd y cyfrifoldeb dros y CDU 16  (gweler Pennod 26 i gael gwybod rhagor am awdurdodau lleol sy'n cymryd y cyfrifoldeb dros gynnal CDU); 

en-gb	a local authority in England starts to maintain an EHC plan for the young person.
cy-gb	os yw awdurdod lleol yn Lloegr yn dechrau cynnal cynllun Addysg, Iechyd a Gofal ar gyfer y person ifanc.

en-gb	This would only be in cases where the young person is in the area of a local authority in England; 
cy-gb	Dim ond os yw'r person ifanc o fewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr y byddai hyn yn digwydd; 

en-gb	 Section 12(2)(d) of the Act. 
cy-gb	 Adran 12(2)(d) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 44 of the Act. 
cy-gb	18  Adran 44 o'r Ddeddf. 

en-gb	 Section 34(1) of the Act. 
cy-gb	19  Adran 34(1) o’r Ddeddf. 

en-gb	the young person becomes subject to a detention order  (see Chapter 19 on children and young people subject to detention orders); 
cy-gb	os daw'r person ifanc yn destun gorchymyn cadw 18  (gweler Pennod 19 am blant a phobl ifanc sy’n ddarostyngedig i orchmynion cadw). 

en-gb	the young person attains the age of 25,  in which case the duty to maintain the IDP will cease at the end of the academic year in which the person attains that age . 
cy-gb	os yw'r person ifanc yn cyrraedd 25 oed 19 , gan y bydd y ddyletswydd i gynnal y CDU yn peidio ar ddiwedd y flwyddyn academaidd pan fydd y person yn cyrraedd yr oedran hwnnw . 

en-gb	 Section 34(2)(a) defines an academic year in relation to a young person who attends an FEI, as a period of 12 months ending on 31 July. 
cy-gb	 Mae adran 34(2)(a) yn diffinio blwyddyn academaidd mewn perthynas â pherson ifanc sy'n mynychu sefydliad addysg bellach, fel cyfnod o 12 mis sy'n dod i ben ar 31 Gorffennaf. 

en-gb	The circumstances in which a local authority’s duty to maintain an IDP ceases  
cy-gb	Pan fydd dyletswydd awdurdod lleol i gynnal CDU yn peidio  

en-gb	29.5.   
cy-gb	29.5.  

en-gb	In the case of an IDP maintained by a local authority for a child or young person, the local authority’s duty to maintain the IDP  ceases to apply in the following circumstances: 
cy-gb	Yn achos CDU a gynhelir gan awdurdod lleol ar gyfer plentyn neu berson ifanc, bydd dyletswydd yr awdurdod lleol i gynnal y CDU  yn peidio yn yr amgylchiadau canlynol: 

en-gb	 The local authority’s duty to maintain is under section 14 of the Act or, in the case of a looked after child, under section 19 of the Act.  
cy-gb	 Mae dyletswydd yr awdurdod lleol i gynnal o dan adran 14 o'r Ddeddf neu, yn achos plentyn sy'n derbyn gofal, o dan adran 19 o'r Ddeddf.  

en-gb	 Sections 31(6)(a) and 33(4) of the Act. 
cy-gb	22  Adrannau 31(6)(a) a 33(4) o'r Ddeddf. 

en-gb	the local authority decides that the child or young person no longer has ALN and that decision has not been successfully challenged(see below for more detail on this); 
cy-gb	os bydd yr awdurdod lleol yn penderfynu nad oes gan y plentyn neu'r person ifanc ADY bellach, ac os na chaiff y penderfyniad hwnnw ei herio'n llwyddiannus 22  (gweler isod i gael rhagor o fanylion); 

en-gb	in the case of a young person, the young person no longer consents to the IDP being maintained or, in the case of a child becoming a young person, the young person does not consent to the IDP being maintained  (see Chapter 4 for more detail on a young person’s consent); 
cy-gb	yn achos person ifanc, os nad yw'n cydsynio bellach y dylid cynnal y CDU, neu, yn achos plentyn sy'n tyfu'n berson ifanc, os nad yw'r person ifanc yn cydsynio i’r CDU gael ei gynnal  (gweler Pennod 4 i gael rhagor o fanylion am gydsyniad person ifanc); 

en-gb	 Section 14(3) of the Act. 
cy-gb	 Adran 14(3) o’r Ddeddf. 

en-gb	the local authority ceases to be responsible for the child (provided the child is not looked after) or young person  that is, if the child or young person ceases to be in the area of the local authority.
cy-gb	os yw'r awdurdod lleol yn peidio â bod yn gyfrifol am y plentyn (ar yr amod nad yw'r plentyn yn derbyn gofal) neu'r person ifanc  - hynny yw, os nad yw'r plentyn neu'r person ifanc o fewn ardal yr awdurdod lleol bellach.

en-gb	This would be the case if, for example, a child moves to live in another local authority area, in which case, the child would become the responsibility of that other local authority.  
cy-gb	Byddai hyn yn berthnasol, er enghraifft, os yw plentyn yn symud i fyw o fewn ardal awdurdod lleol arall, ac felly byddai'r awdurdod lleol arall hwnnw yn ysgwyddo'r cyfrifoldeb dros y plentyn.  

en-gb	If the child or young person becomes the responsibility of anther local authority, the duty to maintain the IDP transfers to that other local authority  (see Chapter 28 on transfer of responsibility for maintaining an IDP); 
cy-gb	Os bydd awdurdod lleol arall yn ysgwyddo'r cyfrifoldeb dros y plentyn neu'r person ifanc, bydd y ddyletswydd i gynnal y CDU yn trosglwyddo i'r awdurdod lleol arall hwnnw 26  (gweler Pennod 28 am drosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU); 

en-gb	 Section 31(3)(a) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(3)(a) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 99(4) of the Act.  
cy-gb	 Adran 99(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	These matters are explained further in Chapter 1. 
cy-gb	Caiff y materion hyn eu hegluro ymhellach ym Mhennod 1. 

en-gb	 Section 35(7) and (8) of the Act. 
cy-gb	26  Adran 35(7) a (8) o'r Ddeddf. 

en-gb	in the case of a child who is looked after by the local authority, the person ceases to be a looked after child (for whatever reason, including because the child has become a young person) and the local authority is not responsible for the person (i.e. the person is not in its area).
cy-gb	yn achos plentyn sy'n derbyn gofal gan yr awdurdod lleol, os yw'r person yn peidio â bod yn blentyn sy'n derbyn gofal (am ba reswm bynnag, gan gynnwys am fod y plentyn yn berson ifanc bellach) ac os nad yw'r awdurdod lleol yn gyfrifol am y person (h.y. nid yw'r plentyn o fewn ei ardal).

en-gb	Where another local authority is responsible for the child or young person, the duty to maintain the IDP transfers to that local authority (see Chapter 14 on looked after children and Chapter 28 on transferring of responsibility for maintaining an IDP); 
cy-gb	27   Os bydd awdurdod lleol arall yn gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc, bydd y ddyletswydd i gynnal y CDU yn trosglwyddo i'r awdurdod lleol hwnnw (gweler Pennod 14 am blant sy’n derbyn gofal a Phennod 28 am drosglwyddo’r cyfrifoldeb am gynnal CDU); 

en-gb	in the case of a child who is looked after by the local authority, the child ceases to be in the area of a local authority in Wales,  for example, this could be the case if the child were to be placed with foster parents in England; 
cy-gb	yn achos plentyn sy'n derbyn gofal gan yr awdurdod lleol, os yw’r plentyn yn peidio â bod o fewn ardal awdurdod lleol yng Nghymru 28 , er enghraifft, pe bai'r plentyn yn cael ei osod gyda rhieni maeth yn Lloegr; 

en-gb	in the case of a child or young person who is a registered pupil at a maintained school, the local authority directs the school to maintain the plan  (see Chapters 12 and 15 for information on directing maintained schools in this way) 
cy-gb	yn achos plentyn neu berson ifanc sy'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir, os yw’r awdurdod lleol yn rhoi cyfarwyddyd i’r ysgol gynnal y cynllun 29  (gweler Penodau 12 a 15 am wybodaeth am gyfarwyddo ysgolion a gynhelir yn y modd hwn) 

en-gb	 Sections 31(4)(a) (under which the duty to maintain the plan under section 19 ceases) and 35(11) – (12) (as a result of which the duty to maintain the plan transfers to the responsible local authority if there is one).  
cy-gb	Adrannau 31(4)(a) (y mae'r ddyletswydd i gynnal y cynllun o dan adran 19 yn dod i ben oddi tani) a 35(11) - (12) (y mae'r ddyletswydd i gynnal y cynllun yn trosglwyddo i'r awdurdod lleol cyfrifol os oes un o ganlyniad iddi).  

en-gb	 Section 31(4)(b) of the Act. 
cy-gb	Adran 31(4)(b) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Sections 12(3) and 14(4) of the Act. 
cy-gb	Adrannau 12(3) a 14(4) o'r Ddeddf. 

en-gb	in the case of a young person who is enrolled as a student at an FEI, the FEI agrees to a request from the local authority to become responsible for maintaining the IDP or the Welsh Ministers have determined that the FEI should maintain the plan  (see Chapter 28); 
cy-gb	yn achos person ifanc sydd wedi ymrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach, os yw’r sefydliad addysg bellach yn cytuno i gais gan yr awdurdod lleol i ysgwyddo'r cyfrifoldeb am gynnal y CDU neu fod Gweinidogion Cymru wedi pennu y dylai'r sefydliad addysg bellach gynnal y cynllun 30  (gweler Pennod 28); 

en-gb	 Section 12(4) of the Act. 
cy-gb	Adran 12(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	the child or young person becomes subject to a detention order  (see Chapter 19 on children and young people subject to detention orders); 
cy-gb	os daw'r plentyn neu'r person ifanc yn destun gorchymyn cadw 31  (gweler Pennod 19 ar blant a phobl ifanc sy’n ddarostyngedig i orchmynion cadw); 

en-gb	 Section 44(1) and (2)(d) of the Act, section 562 of the Education Act 1996 and in respect of children who were looked after immediately prior to becoming a detained person, section 15(1)(b) of the Act. 
cy-gb	Adran 44(1) a (2)(d) o'r Ddeddf, adran 562 o Ddeddf Addysg 1996 ac mewn perthynas â phlant a oedd yn derbyn gofal yn union cyn dod yn berson a gedwir yn gaeth, adran 15(1)(b) o'r Ddeddf. 

en-gb	in the case of a young person, the young person attains the age of 25 , in which case the duty to maintain the IDP will cease at the end of the academic year in which the person attains that age ; 
cy-gb	yn achos person ifanc, pan fydd yn cyrraedd 25 oed 32 , gan fod y ddyletswydd i gynnal y CDU yn peidio ar ddiwedd y flwyddyn academaidd pan fydd y person yn cyrraedd yr oedran hwnnw 33 ; 

en-gb	 Section 34(1) of the Act. 
cy-gb	Adran 34(1) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 34(2) defines an academic year for these purposes as:  
cy-gb	Mae adran 34(2) yn diffinio blwyddyn academaidd at y dibenion hyn fel:  

en-gb	(a) in relation to a young person who attends an FEI, a period of 12 months ending on 31 July, and 
cy-gb	mewn perthynas â pherson ifanc sy'n mynychu sefydliad addysg bellach, cyfnod o 12 mis sy'n dod i ben ar 31 Gorffennaf, a 

en-gb	(b) in relation to any other young person, a period of 12 months ending on the day the young person’s course of education or training ends or the day before the young person attains the age of 26 (whichever is earlier). 
cy-gb	o ran unrhyw berson ifanc arall, cyfnod o 12 mis sy'n dod i ben ar y diwrnod y mae cwrs addysg neu hyfforddiant y person ifanc yn dod i ben neu'r diwrnod cyn y bydd y person ifanc yn troi'n 26 oed (pa un bynnag sy'n digwydd gyntaf). 

en-gb	in the case of a young person who is neither a registered pupil at a maintained school nor enrolled as a student at an FEI, the local authority decides that it is no longer necessary to maintain the IDP to meet the young person’s reasonable needs for education or training and that decision has not been successfully challenged  (see below for more detail on this). 
cy-gb	yn achos person ifanc nad yw'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir nac wedi ymrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach, os bydd yr awdurdod lleol yn penderfynu nad oes angen cynnal y CDU bellach i ddiwallu anghenion addysg neu hyfforddiant rhesymol y person ifanc ac nad yw'r penderfyniad hwnnw wedi cael ei herio'n llwyddiannus. 34  (gweler isod i gael gwybod rhagor). 

en-gb	 Sections 31(6)(b) and 33(4) of the Act. 
cy-gb	Adrannau 31(6)(b) a 33(4) o'r Ddeddf. 

en-gb	35  Under section 14 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 14 o'r Ddeddf. 

en-gb	29.6.  
cy-gb	29.6.  

en-gb	In other cases involving looked after children, a local authority’s duty to maintain an IDP on a particular basis may cease, but it may have a duty to maintain it on another basis.  
cy-gb	Mewn achosion eraill sy'n ymwneud â phlant sy'n derbyn gofal, gallai dyletswydd awdurdod lleol i gynnal CDU ar sail benodol beidio, ond gallai fod dyletswydd arno i'w gynnal ar sail arall.  

en-gb	This is in the following circumstances: 
cy-gb	Mae hyn o dan yr amgylchiadau canlynol: 

en-gb	the local authority maintains an IDP for a child 35  and the child becomes looked after by that local authority, in which case the local authority must continue to maintain the plan, but on the basis that the child is looked after;
cy-gb	os yw'r awdurdod lleol yn cynnal CDU ar gyfer plentyn a bod y plentyn yn dechrau derbyn gofal gan yr awdurdod lleol hwnnw.  Os felly, rhaid i'r awdurdod lleol barhau i gynnal y cynllun, ond ar y sail bod y plentyn yn derbyn gofal;

en-gb	 Section 35(9) and (10) of the Act and the duty to maintain it for a looked after child is under section 19. 
cy-gb	 Mae adran 35(9) a (10) o'r Ddeddf a'r ddyletswydd i'w gynnal ar gyfer plentyn sy'n derbyn gofal o dan adran 19. 

en-gb	 In the unlikely event that the local authority that is looking after the child is different to that which was maintaining an IDP for the child prior to the child becoming looked after, the looking after local authority has the duty to maintain the IDP under section 19 of the Act and the other local authority’s duty under section 14 would cease: 
cy-gb	 Yn yr achos annhebygol bod yr awdurdod lleol sy'n gofalu am y plentyn yn wahanol i'r un a oedd yn cynnal CDU ar gyfer y plentyn cyn i'r plentyn ddod yn blentyn sy'n  derbyn gofal, yr awdurdod lleol sy'n gofalu sydd â'r ddyletswydd i gynnal y CDU o dan adran 19 o'r Ddeddf a byddai dyletswydd yr awdurdod lleol arall o dan adran 14 yn dod i ben: 

en-gb	section 35(9) – (10). 
cy-gb	adran 35(9) - (10). 

en-gb	the local authority maintains an IDP for a child it looks after  and the person ceases to be looked after for the purposes of the Act (for whatever reason, which could be that the child has become a young person) and the local authority is responsible for the person.  
cy-gb	os yw'r awdurdod lleol yn cynnal CDU ar gyfer plentyn y mae'n gofalu amdano  a bod y person yn peidio â derbyn gofal at ddibenion y Ddeddf (am ba reswm bynnag, efallai am fod y plentyn yn berson ifanc bellach) a bod yr awdurdod lleol yn gyfrifol am y person.  

en-gb	In this case, the local authority must  continue to maintain the plan, but not on the basis that the person is looked after.
cy-gb	Yn yr achos hwn, rhaid  i'r awdurdod lleol barhau i gynnal y cynllun, ond nid ar y sail bod y person yn derbyn gofal.

en-gb	Where it may be more appropriate for the maintained school or FEI that the young person attends to maintain the plan rather than the local authority, the responsible local authority might subsequently direct the school to maintain the IDP or request that the FEI becomes responsible for it (see Chapters 12, 14, 15 and 28). 
cy-gb	Os yw'n fwy priodol i'r ysgol a gynhelir neu'r sefydliad addysg bellach a fynychir gan y person ifanc  gynnal y cynllun yn hytrach na'r awdurdod lleol, gallai'r awdurdod lleol cyfrifol gyfarwyddo'r ysgol i gynnal y CDU neu ofyn i'r sefydliad addysg bellach ddod yn gyfrifol amdano (gweler Penodau 12, 14, 15 a 28). 

en-gb	 Under section 19 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 19 o'r Ddeddf. 

en-gb	 Section 35(11) to (13) of the Act. 
cy-gb	 Adran 35(11) i (13) o'r Ddeddf. 

en-gb	 That is, not under section 19, but under section 14 of the Act. 
cy-gb	 Hynny yw, nid o dan adran 19, ond o dan adran 14 o'r Ddeddf. 

en-gb	41  Section 31(7) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(7) o’r Ddeddf. 

en-gb	Deciding that a child or young person no longer has ALN 
cy-gb	Penderfynu nad oes gan blentyn neu berson ifanc ADY bellach 

en-gb	29.7.  
cy-gb	29.7.  

en-gb	A child or young person’s needs and circumstances are likely to change over time.  
cy-gb	Mae anghenion ac amgylchiadau plentyn neu berson ifanc yn debygol o newid dros amser. 

en-gb	It is possible that they may change to the extent that a person who has ALN may, over time cease to have ALN.  
cy-gb	Gallant newid i'r graddau bod person yr arferai fod ganddo ADY yn cyrraedd cyfnod pan nad oes ganddo ADY.  

en-gb	This could be due to a change in circumstances which might have given rise to the ALN or for some other reason.  
cy-gb	Gall hyn ddigwydd oherwydd newid yn yr amgylchiadau a achosodd yr ADY efallai, neu am reswm arall.  

en-gb	Whether a person has ALN at any time always depends upon whether the definition of ALN in section 2 and that of ALP in section 3 of the Act are met at that time, irrespective of whether an IDP is being maintained for the person or not.  
cy-gb	Mae p'un a oes gan berson ADY ar unrhyw adeg yn dibynnu bob amser ar b'un a yw'r diffiniad o ADY yn adran 2 a'r diffiniad o DDdY yn adran 3 o'r Ddeddf yn wir ar y pryd, ni waeth a oes CDU yn cael ei gynnal ar gyfer y person ai peidio.  

en-gb	There is no presumption that because a child or young person has an IDP, they will continue to need one until they leave education or training (although for some, the nature of their learning difficulty or disability might make this very likely).  
cy-gb	Ni ragdybir y bydd plentyn neu berson ifanc â CDU yn parhau i fod ag angen cynllun o'r fath hyd ddiwedd ei gyfnod addysg neu hyfforddiant (er bod natur anhawster dysgu neu anabledd rhai yn golygu bod hyn yn debygol iawn).  

en-gb	If a child or young person no longer has ALN, there is no need for an IDP to be maintained, and the Act sets out the process by which it can cease to be maintained. 
cy-gb	Os nad oes gan blentyn neu berson ifanc ADY bellach, nid oes angen cynnal CDU, ac mae'r Ddeddf yn amlinellu'r broses ar gyfer peidio â'i gynnal. 

en-gb	29.8.  
cy-gb	29.8.  

en-gb	A decision by a maintained school, FEI or local authority that a child or young person no longer has ALN should only be reached as a conclusion of a review of the IDP (see Chapter 25 for information about reviews).  
cy-gb	Dim ond o ganlyniad i gasgliad adolygiad o'r CDU y dylai  ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol benderfynu nad oes gan blentyn neu berson ifanc ADY bellach (gweler Pennod 25 i gael gwybod am adolygiadau).  

en-gb	Guidance on the definition of ALN and identifying when a child or young person may have ALN is set out in Chapters 2 and 20. 
cy-gb	Ceir canllawiau ar y diffiniad o ADY ac adnabod plentyn neu berson ifanc sydd ag ADY ym Mhenodau 2 a 20. 

en-gb	29.9.  
cy-gb	29.9.  

en-gb	Before a maintained school, FEI or local authority can take a decision that a child or young person no longer has ALN it must 41  notify the child or young person, in the case of a child, the child’s parent and in the case of a looked after child, the child’s independent reviewing officer, that it proposes to make such a decision.  
cy-gb	Cyn y gall ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol benderfynu nad oes gan blentyn neu berson ifanc ADY mwyach, rhaid  iddo hysbysu'r plentyn neu'r person ifanc, yn achos plentyn, rhiant y plentyn, ac yn achos plentyn sy'n derbyn gofal, swyddog adolygu annibynnol y plentyn, ei fod yn bwriadu gwneud penderfyniad o'r fath.  

en-gb	The body should then allow sufficient time for those people to consider the matter and give their views on it (the body’s duty  to involve and support children, their parents and young people applies).  
cy-gb	Dylai'r  corff wedyn ganiatáu digon o amser i'r bobl hynny ystyried y mater a rhoi eu barn arno (mae dyletswydd  ar y corff i gynnwys a chefnogi plant, eu rhieni a phobl ifanc).  

en-gb	This should occur through the normal review process. 
cy-gb	Dylai  hyn ddigwydd drwy'r broses adolygu arferol. 

en-gb	 Under section 6 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 6 o'r Ddeddf. 

en-gb	See Chapter 4. 
cy-gb	Gweler Pennod 4. 

en-gb	Notification of a decision that a child or young person no longer has ALN 
cy-gb	Hysbysu am benderfyniad nad oes gan blentyn neu berson ifanc ADY bellach 

en-gb	29.10. 
cy-gb	29.10. 

en-gb	If the maintained school, FEI or local authority has gone on to decide that the child or young person no longer has ALN, it must  notify the child or young person, in the case of a child, the child’s parent and, in the case of a looked after child, the independent reviewing officer, of the decision, and the reasons for it.  
cy-gb	Os yw'r ysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol wedi penderfynu nad oes gan y plentyn neu'r person ifanc ADY mwyach, rhaid  iddo hysbysu'r plentyn neu'r person ifanc, yn achos plentyn, rhiant y plentyn ac, yn achos plentyn sy'n derbyn gofal, y swyddog adolygu annibynnol, am y penderfyniad, a'r rhesymau drosto.  

en-gb	In the case of a school, the school must  also notify the child or young person, and in the case of a child, the child’s parent of their right to request the local authority to reconsider the matter.
cy-gb	Yn achos ysgol, rhaid  i'r ysgol hefyd hysbysu'r plentyn neu'r person ifanc, ac yn achos plentyn, rhiant y plentyn o'i hawl i ofyn i'r awdurdod lleol ailystyried y mater.

en-gb	 Section 31(8) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(8) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 31(9) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(9) o’r Ddeddf. 

en-gb	 This is the right under section 32 of the Act. 
cy-gb	 Dyma'r hawl o dan adran 32 o'r Ddeddf. 

en-gb	 Requirement imposed by the Code. 
cy-gb	46  Gofyniad a osodir gan y Cod. 

en-gb	29.11. 
cy-gb	29.11. 

en-gb	In addition, the notification to the child and the child’s parent, or the young person must  give: 
cy-gb	Yn ychwanegol, rhaid 46 i'r hysbysiad i'r plentyn a rhiant y plentyn, neu'r person ifanc, gynnwys: 

en-gb	contact details for the school, FEI or local authority (as the case may be); 
cy-gb	manylion cyswllt yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol (fel y bo'n briodol); 

en-gb	information about how to access the responsible local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system ;  
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau'r awdurdod lleol cyfrifol ar gyfer rhoi gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a'r system ADY. ;  

en-gb	 Under section 9 of the Act.   
cy-gb	 O dan adran 9 o’r Ddeddf. 

en-gb	48  Under section 68 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 68 o'r Ddeddf. 

en-gb	49  Under section 69 of the Act. 
cy-gb	49  O dan adran 69 o'r Ddeddf. 

en-gb	details of the responsible local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements 48  and its independent advocacy services 49 ;  
cy-gb	manylion trefniadau'r awdurdod lleol cyfrifol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau  a'i wasanaethau eiriolaeth annibynnol 49 ;   

en-gb	in the case of an FEI or local authority decision, information about the right to appeal to the Tribunal against the decision.
cy-gb	yn achos penderfyniadau sefydliadau addysg bellach neu awdurdodau lleol, gwybodaeth am yr hawl i apelio i'r Tribiwnlys yn erbyn y penderfyniad.

en-gb	 Under section 70 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 70 o’r Ddeddf. 

en-gb	The decision is appealable to the Tribunal – see Chapter 33. 
cy-gb	Mae modd apelio’r penderfyniad i’r Tribiwnlys – gweler Pennod 33. 

en-gb	For these purposes, in the case of a looked after child, the responsible local authority is the local authority that looks after the child and not (if a different local authority) the one in whose area the child is. 
cy-gb	At y dibenion hyn, yn achos plentyn sy'n derbyn gofal, yr awdurdod lleol cyfrifol yw'r awdurdod lleol sy'n gofalu am y plentyn ac nid yr un y mae’r plentyn yn ei ardal (os yw’n awdurdod lleol gwahanol). 

en-gb	To provide reassurance to the child, their parent or the young person, who may be concerned that the IDP is ceasing, the notification should also provide, as may be appropriate, information about any on-going support to meet the child or young person’s needs (which are not ALN).  
cy-gb	Er mwyn rhoi sicrwydd i'r plentyn, ei riant neu'r person ifanc, a allai fod yn bryderus bod y CDU yn peidio, dylai'r  hysbysiad hefyd ddarparu gwybodaeth, fel y bo'n briodol, am unrhyw gymorth parhaus sydd ar gael i ddiwallu anghenion y plentyn neu'r person ifanc (nad ydynt yn rhai ADY).  

en-gb	In the case of decisions made by a school or FEI, this might include on-going support the school or FEI will provide through the employment of differentiated teaching strategies or similar.  
cy-gb	Yn achos penderfyniadau a wneir gan ysgol neu sefydliad addysg bellach, gallai hyn gynnwys cymorth parhaus y bydd yr ysgol neu'r sefydliad addysg bellach yn ei ddarparu drwy ddefnyddio strategaethau addysgu gwahaniaethol neu debyg.  

en-gb	A local authority’s reconsideration of a maintained school’s decision to cease to maintain an IDP 
cy-gb	Pan fydd awdurdod lleol yn ailystyried penderfyniad ysgol i beidio â chynnal CDU 

en-gb	29.14. 
cy-gb	29.14. 

en-gb	Where a child, their parent or a young person is dissatisfied with a maintained school’s decision that the pupil no longer has ALN, it is expected that this dissatisfaction would normally be resolved directly with the school or by recourse to the responsible local authority’s arrangements for resolving disagreements.
cy-gb	Os bydd plentyn, ei riant neu berson ifanc yn anfodlon â phenderfyniad ysgol a gynhelir nad oes gan y disgybl ADY bellach, disgwylir i'r anfodlonrwydd hwn gael ei ddatrys yn uniongyrchol gyda'r ysgol fel rheol, neu drwy ddilyn trefniadau'r awdurdod lleol cyfrifol ar gyfer datrys anghytundebau.

en-gb	 Under section 68 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 68 o'r Ddeddf. 

en-gb	29.15. 
cy-gb	29.15. 

en-gb	Alternatively or additionally, children, their parents, and young people, are able to request that the responsible  local authority reconsiders the school’s decision .  
cy-gb	Fel arall, neu yn ychwanegol at hynny, gall plant, eu rhieni a phobl ifanc ofyn i'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol  ailystyried penderfyniad yr ysgol .  

en-gb	This provides children, their parents and young people with a means of challenging the school’s decision. 
cy-gb	Mae hyn yn darparu ffordd i blant, eu rhieni a phobl ifanc herio penderfyniad yr ysgol. 

en-gb	 For the purposes of such requests, the responsible local authority in the case of a pupil in the area of a local authority in England, is the local authority that maintains the school (section 87(2)(a) of the Act). 
cy-gb	 At ddibenion ceisiadau o'r fath, yr awdurdod lleol cyfrifol yn achos disgybl yn ardal awdurdod lleol yn Lloegr yw'r awdurdod lleol sy'n cynnal yr ysgol (adran 87(2)(a) o'r Ddeddf). 

en-gb	In all other cases, a local authority is responsible for a pupil if he or she is in the area of the local authority (section 99(4) of the Act).   
cy-gb	Ym mhob achos arall, mae awdurdod lleol yn gyfrifol am ddisgybl os yw yn ardal yr awdurdod lleol (adran 99(4) o'r Ddeddf).   

en-gb	 Section 32 of the Act. 
cy-gb	 Adran 32 o'r Ddeddf. 

en-gb	29.16. 
cy-gb	29.16. 

en-gb	A child, their parent or a young person has 4 weeks  within which to request the responsible local authority to reconsider the maintained school’s decision.  
cy-gb	Mae gan blentyn, ei riant neu berson ifanc 4 wythnos  i ofyn i'r awdurdod lleol cyfrifol ailystyried penderfyniad yr ysgol a gynhelir.  

en-gb	The 4 weeks runs from the giving of the notification of the school’s decision.
cy-gb	Mae'r 4 wythnos yn dechrau adeg rhoi'r hysbysiad o benderfyniad yr ysgol.

en-gb	Where such a request is made within that period, the local authority must  decide whether the school should cease to maintain the IDP and must  notify the child  or young person, in the case of a child, the child’s parent and (in all cases) the school of the decision and the reasons for it.  
cy-gb	Pan wneir cais o'r fath o fewn y cyfnod hwnnw, rhaid  i'r awdurdod lleol benderfynu a ddylai'r ysgol roi'r gorau i gynnal y CDU a rhaid iddo hysbysu'r plentyn neu'r person ifanc, yn achos plentyn, rhiant y plentyn ac (ym mhob achos) yr ysgol am y penderfyniad a'r rhesymau drosto.  

en-gb	The local authority must  make the decision and give the notification promptly. 
cy-gb	Rhaid i’r awdurdod lleol wneud y penderfyniad a rhoi’r hysbysiad yn brydlon. 

en-gb	 Regulation 12 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	 Rheoliad 12 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	 As with other time periods (see Chapter 1), the day on which the notification is given does not count towards the 4 weeks (the 4 weeks begins on the next day) and if the last day of the 4 week period is not a working day, the period is extended to include the next working day: 
cy-gb	 Yn yr un modd â chyfnodau eraill (gweler Pennod 1), nid yw'r diwrnod pan roddir yr hysbysiad yn cyfrif tuag at y 4 wythnos (mae'r 4 wythnos yn dechrau y diwrnod nesaf) ac os nad yw diwrnod olaf y cyfnod o 4 wythnos yn ddiwrnod gwaith, estynnir y cyfnod i gynnwys y diwrnod gwaith nesaf: 

en-gb	regulations 2(4) and 12(1) of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.  
cy-gb	rheoliadau 2(4) ac 12(1) o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	Where notifications are given on different days, the 4 week period runs from the later of the days on which a notification is given: 
cy-gb	Pan fo hysbysiadau’n cael eu rhoi ar ddiwrnodau gwahanol, mae’r cyfnod o 4 wythnos yn rhedeg o’r diwrnod hwyraf o’r diwrnodau y rhoddwyd hysbysiad arnynt: 

en-gb	regulation 12 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	rheoliad 12 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	 Section 32(2) of the Act. 
cy-gb	 Adran 32(2) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 32(3) of the Act. 
cy-gb	 Adran 32(3) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Requirement imposed by the Code. 
cy-gb	 Gofyniad a osodir gan y Cod. 

en-gb	29.17. 
cy-gb	29.17. 

en-gb	Before the local authority makes the decision, it must  inform the school of the request and invite representations from the school.  
cy-gb	Cyn i'r awdurdod lleol wneud y penderfyniad, rhaid  iddo roi gwybod i'r ysgol am y cais a gwahodd yr ysgol i roi ei sylwadau.  

en-gb	The local authority will need to take into account all available relevant information, and obtain further information as may be appropriate in order to take the decision.  
cy-gb	Bydd angen i'r awdurdod lleol ystyried yr holl wybodaeth berthnasol sydd ar gael, a chael gafael ar ragor o wybodaeth, fel y bo'n briodol, er mwyn gwneud y penderfyniad.  

en-gb	The local authority’s duty  to involve and support children, their parents and young people applies. 
cy-gb	Mae dyletswydd  yr awdurdod lleol i gynnwys a chefnogi plant, eu rhieni a phobl ifanc yn gymwys. 

en-gb	 Requirement imposed by the Code. 
cy-gb	 Gofyniad a osodir gan y Cod. 

en-gb	 Under section 6 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 6 o'r Ddeddf. 

en-gb	See Chapter 4. 
cy-gb	Gweler Pennod 4. 

en-gb	29.18. 
cy-gb	29.18. 

en-gb	If the local authority decides that the IDP should be maintained, the school must  continue to maintain it.  
cy-gb	Os bydd yr awdurdod lleol yn penderfynu y dylid cynnal y CDU, rhaid  i'r ysgol barhau i'w gynnal.  

en-gb	If the local authority decides that the IDP should not be maintained, the school must  cease to maintain the IDP, but this is subject to the limitation on ceasing to maintain a plan set out below. 
cy-gb	Os bydd yr awdurdod lleol yn penderfynu na ddylid cynnal y CDU, rhaid  i'r ysgol beidio â chynnal y CDU, ond mae hyn yn ddarostyngedig i'r cyfyngiad ar beidio â chynnal cynllun a nodwyd isod. 

en-gb	 Section 32(4) of the Act. 
cy-gb	 Adran 32(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 32(5) of the Act. 
cy-gb	 Adran 32(5) o’r Ddeddf. 

en-gb	29.19. 
cy-gb	29.19. 

en-gb	Once made, the local authority’s decision replaces the school’s decision and is appealable to the Tribunal.
cy-gb	Cyn gynted ag y bydd yr awdurdod lleol penderfynu, bydd y penderfyniad hwnnw'n disodli penderfyniad yr ysgol a bydd modd apelio i'r Tribiwnlys yn ei gylch.

en-gb	 Section 70 of the Act.  
cy-gb	 Adran 70 o'r Ddeddf. 

en-gb	Chapter 33 deals with appeals. 
cy-gb	Mae Pennod 33 yn ymdrin ag apeliadau. 

en-gb	 Requirement imposed by the Code. 
cy-gb	64  Gofyniad a osodir gan y Cod. 

en-gb	29.20. 
cy-gb	29.20. 

en-gb	Where the decision is that the school should cease to maintain the IDP, the notification of that decision (referred to in paragraph 29.16) must also give:
cy-gb	Os mai'r penderfyniad yw y dylai'r ysgol beidio â chynnal y CDU, rhaid 64  i'r hysbysiad am y penderfyniad hwnnw (y cyfeirir ato ym mharagraff 20.16 ) hefyd roi:

en-gb	contact details for the local authority; 
cy-gb	manylion cyswllt yr awdurdod lleol; 

en-gb	information about how to access the local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system ;  
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau’r awdurdod lleol ar gyfer darparu gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a’r system ADY ;  

en-gb	 Under section 9 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 9 o’r Ddeddf. 

en-gb	details of the local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements  and its independent advocacy services ; 
cy-gb	manylion trefniadau'r awdurdod lleol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau  a'i wasanaethau eirioli annibynnol ; 

en-gb	 Under section 68 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 68 o'r Ddeddf. 

en-gb	 Under section 69 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 69 o'r Ddeddf. 

en-gb	information about the right to appeal to the Tribunal against the decision.
cy-gb	gwybodaeth am yr hawl i apelio i’r Tribiwnlys yn erbyn y penderfyniad.

en-gb	 Under section 70 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 70 o’r Ddeddf. 

en-gb	See Chapter 33. 
cy-gb	Gweler Pennod 33. 

en-gb	 Section 31(6)(b). 
cy-gb	69  Adran 31(6)(b). 

en-gb	Deciding that it is no longer necessary to maintain an IDP for a young person 
cy-gb	Penderfynu nad oes angen cynnal CDU ar gyfer person ifanc bellach 

en-gb	29.21. 
cy-gb	29.21. 

en-gb	Where a local authority maintains an IDP for a young person who is neither a registered pupil at a maintained school nor an enrolled student at an FEI, the local authority may  cease to maintain the IDP if it decides that it is no longer necessary to maintain the IDP to meet the young person’s reasonable needs for education and training.  
cy-gb	Os bydd awdurdod lleol yn cynnal CDU ar gyfer person ifanc nad yw'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir yng Nghymru nac wedi ymrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach yng Nghymru, caiff 69  yr awdurdod lleol beidio â chynnal y CDU os bydd yn penderfynu nad oes angen cynnal y CDU, bellach, i ddiwallu anghenion addysg a hyfforddiant rhesymol y person ifanc.  

en-gb	29.22. 
cy-gb	29.22. 

en-gb	A decision that it is no longer necessary to maintain an IDP for a young person should only be reached as a conclusion of a review (see Chapter 25 on reviews).  
cy-gb	Dim ond yn sgil casgliad adolygiad y dylid  penderfynu nad oes angen cynnal CDU ar gyfer person ifanc bellach (gweler Pennod 16 am adolygiadau).  

en-gb	The local authority must  decide the matter in accordance with regulations .  
cy-gb	Rhaid i'r awdurdod lleol benderfynu yn unol â’r rheoliadau .  

en-gb	See Chapter 17 for further guidance on these regulations, including when it is necessary to continue to maintain an IDP for a young person who is neither a registered pupil at a maintained school nor an enrolled student at an FEI.  
cy-gb	Gweler Pennod 17 am ganllawiau ychwanegol am y rheoliadau hyn gan gynnwys pryd mae angen parhau i gynnal CDU ar gyfer person ifanc nad yw'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir nac wedi ymrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach.  

en-gb	 Section 31(6)(b) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(6)(b) o’r Ddeddf. 

en-gb	 See regulations 6 to 9 of and Schedule 1 to the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021. 
cy-gb	 Gweler rheoliadau 6 i 9 o Atodlen 1 i Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021. 

en-gb	29.23. 
cy-gb	29.23. 

en-gb	Before a local authority can take a decision that it is no longer necessary to maintain an IDP for a young person, it must  notify the young person that it proposes to make such a decision.  
cy-gb	Cyn y gall awdurdod lleol wneud penderfyniad nad yw bellach yn angenrheidiol cynnal CDU ar gyfer person ifanc, rhaid  iddo hysbysu'r person ifanc ei fod yn bwriadu gwneud penderfyniad o'r fath.  

en-gb	The authority should then allow sufficient time for the young person to consider the matter and give their views on it (the authority’s duty  to involve and support young people applies and the young person should already have been involved in the process of the local authority considering whether it is necessary to continue to maintain the IDP).  
cy-gb	Yna, dylai'r  awdurdod ganiatáu digon o amser i'r person ifanc ystyried y mater a rhoi ei farn arno (mae dyletswydd  yr awdurdod i gynnwys a chefnogi pobl ifanc yn berthnasol a dylai bod y person ifanc eisoes wedi bod yn rhan o’r broses lle’r oedd yr awdurdod lleol yn ystyried a oes angen parhau i gynnal y CDU).  

en-gb	This should occur through the normal review process. 
cy-gb	Dylai  hyn ddigwydd drwy'r broses adolygu arferol. 

en-gb	 Section 31(7) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(7) o’r Ddeddf. 

en-gb	 Under section 6 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 6 o'r Ddeddf.  

en-gb	See Chapter 4. 
cy-gb	Gweler Pennod 4. 

en-gb	Notification of a decision that IDP no longer necessary for a young person 
cy-gb	Hysbysiad o benderfyniad nad yw CDU yn angenrheidiol mwyach i berson ifanc 

en-gb	29.24. 
cy-gb	29.24. 

en-gb	If the local authority has gone on to decide that it is no longer necessary to maintain an IDP for the young person, it must  notify the young person of the decision, and the reasons for it. 
cy-gb	Os yw'r awdurdod lleol wedi mynd ymlaen i benderfynu nad oes angen cynnal CDU mwyach ar gyfer y person ifanc, rhaid  iddo hysbysu'r person ifanc am y penderfyniad, a'r rhesymau drosto. 

en-gb	 Section 31(8) of the Act. 
cy-gb	 Adran 31(8) o’r Ddeddf. 

en-gb	29.25. 
cy-gb	29.25. 

en-gb	In addition, the notification to the young person must  give: 
cy-gb	Yn ogystal, rhaid  i'r hysbysiad i’r person ifanc roi: 

en-gb	 Requirement imposed by the Code. 
cy-gb	 Gofyniad a osodir gan y Cod. 

en-gb	contact details for the local authority; 
cy-gb	manylion cyswllt ar gyfer yr awdurdod lleol; 

en-gb	information about how to access the local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system ;  
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau’r awdurdod lleol ar gyfer darparu gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a’r system ADY ;  

en-gb	 Under section 9 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 9 o’r Ddeddf. 

en-gb	details of the local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements  and its independent advocacy services 78 ;  
cy-gb	manylion trefniadau'r awdurdod lleol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau , a'i wasanaethau eirioli annibynnol 78 ;  

en-gb	 Under section 68 of the Act. 
cy-gb	 O dan adran 68 o'r Ddeddf. 

en-gb	78  Under section 69 of the Act. 
cy-gb	78  O dan adran 69 o'r Ddeddf. 

en-gb	information about the right to appeal to the Tribunal against the decision.
cy-gb	gwybodaeth am yr hawl i apelio i’r Tribiwnlys Addysg yn erbyn y penderfyniad . 

en-gb	 Under section 70 of the Act.  
cy-gb	 O dan adran 70 o’r Ddeddf. 

en-gb	The decision is appealable to the Tribunal – see Chapter 33. 
cy-gb	Mae modd apelio’r penderfyniad i’r Tribiwnlys – gweler Pennod 33. 

en-gb	80  Section 33(1) – (3) of the Act. 
cy-gb	80  Adran 33(1) - (3) o’r Ddeddf. 

en-gb	Limitation on ceasing to maintain plans to allow reconsideration and / or appeal 
cy-gb	Cyfyngiad ar beidio â chynnal cynlluniau er mwyn ei gwneud yn bosibl ailystyried a/neu apelio 

en-gb	29.26. 
cy-gb	29.26. 

en-gb	Following a school’s decision that a pupil no longer has ALN, the school must not 80  cease to maintain the IDP unless- 
cy-gb	Yn dilyn penderfyniad gan ysgol nad oes gan ddisgybl ADY bellach, ni chaiff 80  yr ysgol beidio â chynnal y CDU oni bai- 

en-gb	the period of 4 weeks for requesting the local authority to reconsider the matter has ended and no such request has been made, or 
cy-gb	bod y cyfnod o 4 wythnos ar gyfer gwneud cais i'r awdurdod lleol ailystyried y mater wedi dod i ben ac na wnaed cais o'r fath, neu 

en-gb	if the local authority has reconsidered the matter and decided that the plan should cease to be maintained- 
cy-gb	os yw’r awdurdod lleol wedi ailystyried y mater ac wedi penderfynu y dylid peidio â chynnal y cynllun - 

en-gb	i.  the period for bringing an appeal against the decision to the Tribunal  has ended without an appeal having been brought, or
cy-gb	bod y cyfnod ar gyfer apelio yn erbyn y penderfyniad i'r Tribiwnlys  wedi dod i ben heb i apêl gael ei chyflwyno, neu 

en-gb	 ii.  an appeal has been brought in that period and it has been fully determined. 
cy-gb	bod apêl wedi'i chyflwyno yn ystod y cyfnod hwnnw a bod y mater wedi'i setlo'n llawn. 

en-gb	 Provided for under The Education Tribunal for Wales Regulations 2021; and see Chapter 33. 
cy-gb	 Darperir ar ei gyfer o dan Reoliadau Tribiwnlys Addysg Cymru 2021; a gweler Pennod 33. 

en-gb	82  Section 33(4) of the Act. 
cy-gb	82  Adran 33(4) o’r Ddeddf. 

en-gb	29.27. 
cy-gb	29.27. 

en-gb	In the case of an IDP maintained by either an FEI or a local authority, following a decision that the child or young person no longer has ALN or a local authority’s decision that it is no longer necessary to maintain the plan, the FEI or local authority must not 82 cease to maintain the IDP until the later of- 
cy-gb	Yn achos CDU a gynhelir naill ai gan sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol, yn dilyn penderfyniad nad oes gan y plentyn neu'r person ifanc ADY bellach neu benderfyniad gan awdurdod lleol nad oes angen bellach cynnal y cynllun, ni chaiff 82 y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol beidio â chynnal y CDU hyd nes y bydd un o'r ddau opsiwn canlynol wedi digwydd, pa un bynnag fydd yn cymryd hiraf- 

en-gb	the period for bringing an appeal against the decision to the Tribunal   has ended without an appeal having been brought, or 
cy-gb	bod y cyfnod ar gyfer apelio yn erbyn y penderfyniad i'r Tribiwnlys  wedi dod i ben heb i apêl gael ei chyflwyno, neu 

en-gb	 Provided for under The Education Tribunal for Wales Regulations 2021; and see Chapter 33. 
cy-gb	 Darperir ar ei gyfer o dan Reoliadau Tribiwnlys Addysg Cymru 2021; a gweler Pennod 33. 

en-gb	if an appeal has been brought in that period, when it has been fully determined. 
cy-gb	os cyflwynir apêl yn ystod y cyfnod hwnnw, pan mae'r mater wedi'i setlo'n llawn. 

en-gb	Chapter 30 :  
cy-gb	Pennod 30: 

en-gb	Case friends for children who lack capacity 
cy-gb	Cyfeillion achos ar gyfer plant nad oes ganddynt alluedd 

en-gb	Chapter 30 :  
cy-gb	Pennod 30: 

en-gb	Case friends for children who lack capacity 
cy-gb	Cyfeillion achos ar gyfer plant nad oes ganddynt alluedd 

en-gb	Chapter 30 :  
cy-gb	Pennod 30: 

en-gb	Case friends for children who lack capacity 
cy-gb	Cyfeillion achos ar gyfer plant nad oes ganddynt alluedd 

en-gb	Chapter 30: 
cy-gb	Pennod 30: 

en-gb	Case friends for children who lack capacity 
cy-gb	Cyfeillion achos ar gyfer plant nad oes ganddynt alluedd 

en-gb	Introduction 
cy-gb	Cyflwyniad 

en-gb	30.1.  
cy-gb	30.1 

en-gb	This chapter explains how a child who lacks capacity as defined in the Act can use a case friend to act on their behalf when exercising certain rights.  
cy-gb	 Mae’r bennod hon yn egluro sut y gall plentyn nad oes ganddo alluedd, fel y’i diffinnir yn y Ddeddf, ddefnyddio cyfaill achos i weithredu ar ei ran wrth arfer hawliau penodol.  

en-gb	It also provides information on the role of a case friend, and how they are appointed and removed by the Tribunal. 
cy-gb	Mae hefyd yn darparu gwybodaeth am rôl cyfaill achos, a sut y caiff ei benodi a’i ddiswyddo gan y Tribiwnlys. 

en-gb	30.2.  
cy-gb	30.2

en-gb	Whether a child has capacity or not, they can still make significant contributions when decisions are being made about their ALN and must  be provided with information and support to enable them to participate in those decisions (see Chapter 4).  
cy-gb	  Ni waeth a oes gan blentyn alluedd ai peidio, mae’n dal i allu gwneud cyfraniad sylweddol pan fydd penderfyniadau’n cael eu gwneud am ei ADY a rhaid  iddo gael gwybodaeth a chymorth i’w alluogi i gymryd rhan yn y penderfyniadau hynny (gweler Pennod 4).  

en-gb	If a child is lacking capacity, the general duty  on those exercising functions under the Act to have regard to the following still applies: 
cy-gb	Os nad oes gan blentyn alluedd, mae’r ddyletswydd  gyffredinol ar y rheini sy’n arfer swyddogaethau o dan y Ddeddf i roi sylw i’r canlynol yn berthnasol o hyd: 

en-gb	 Section 6 of the Act. 
cy-gb	 Adran 6 o’r Ddeddf. 

en-gb	 Section 6 of the Act.  
cy-gb	 Adran 6 o’r Ddeddf.  

en-gb	a child’s views, wishes and feelings,  
cy-gb	safbwyntiau, dymuniadau a theimladau’r plentyn;  

en-gb	the importance of a child participating as fully as possible in decisions; and  
cy-gb	pwysigrwydd sicrhau bod y plentyn yn cymryd rhan mor llawn â phosibl mewn penderfyniadau; a  

en-gb	the importance of a child being provided with the information and support necessary to enable participation in those decisions. 
cy-gb	phwysigrwydd darparu’r wybodaeth a’r cymorth angenrheidiol i’r plentyn er mwyn ei alluogi i gymryd rhan yn y penderfyniadau hynny. 

en-gb	For children in the ALN system, capacity specifically relates to their ability to understand matters relating to the ALN system (see paragraph 30.5).  
cy-gb	Ar gyfer plant yn y system ADY, mae galluedd yn ymwneud yn benodol â’u gallu i ddeall materion yn ymwneud â’r system ADY (gweler paragraff 30.5).  

en-gb	In order to ensure their voices are heard and respected, and to enable them to exercise their rights under the ALN system, children who lack capacity can access a case friend to represent, support and take decisions on their behalf.  
cy-gb	I sicrhau bod eu lleisiau’n cael eu clywed a’u parchu, a’u galluogi i arfer eu hawliau o dan y system ADY, caiff  plant nad oes ganddynt alluedd ddefnyddio cyfaill achos i’w cynrychioli a’u cynorthwyo a gwneud penderfyniadau ar eu rhan.  

en-gb	Case friends are particularly important when a child who lacks capacity needs to bring an appeal in their own name, for example, when they do not have a parent who is willing or able to pursue dispute resolution or bring a case to the Tribunal for the child. 
cy-gb	Mae cyfeillion achos yn arbennig o bwysig pan fydd ar blentyn nad oes ganddo alluedd angen cyflwyno apêl yn ei enw ei hun, er enghraifft pan nad oes ganddo riant sy’n fodlon neu’n gallu mynd ati ar ran y plentyn i ddatrys anghydfod neu gyflwyno achos i’r Tribiwnlys. 

en-gb	 Section 85 of the Act.  
cy-gb	 Adran 85 o’r Ddeddf.  

en-gb	4  Section 84 of the Act. 
cy-gb	4  Adran 84 o’r Ddeddf. 

en-gb	Children who lack capacity  
cy-gb	Plant nad oes ganddynt alluedd  

en-gb	30.5.  
cy-gb	30.5 