en-gb	Foreword
cy-gb	Rhagair

en-gb	Today, I am proud to be publishing the Welsh Government’s Programme for the 6th Senedd.
cy-gb	Heddiw, rwy’n falch o gyhoeddi Rhaglen Llywodraeth Cymru ar gyfer y 6ed Senedd.

en-gb	This Programme for Government is being published much earlier than has been the case in previous years as I want to demonstrate to the people of Wales that they can have absolute confidence that their government is moving quickly and purposefully to turn the commitments that we made during the election into prompt action.
cy-gb	Cyhoeddir y Rhaglen Lywodraethu hon yn llawer cynt nag y mae wedi’i chyhoeddi mewn blynyddoedd blaenorol gan fy mod am ddangos i bobl Cymru y gallant fod yn gwbl hyderus bod eu llywodraeth yn gweithredu’n gyflym ac yn bwrpasol i roi ein hymrwymiadau etholiadol ar waith ar unwaith.

en-gb	Our government programme sets out the ambitious and radical commitments we will deliver over the next 5 years in order to tackle the challenges that we face and improve the lives of people across Wales. 
cy-gb	Mae ein Rhaglen Lywodraethu yn nodi’r ymrwymiadau uchelgeisiol a radical y byddwn yn eu cyflawni dros y pum mlynedd nesaf er mwyn mynd i’r afael â’r heriau sy’n ein hwynebu ac er mwyn gwella bywydau pobl ledled Cymru. 

en-gb	It is founded on the distinctively Welsh values of community, equality and social justice. 
cy-gb	Mae’n seiliedig ar werthoedd sy’n arbennig o Gymreig: cymuned, cydraddoldeb a chyfiawnder cymdeithasol. 

en-gb	It puts collaboration ahead of competition, showing how we will act to maximise fairness for all and eliminate inequality at every level of society. 
cy-gb	Mae’n gosod cydweithio o flaen cystadleuaeth, gan ddangos sut y byddwn yn gweithredu i sicrhau tegwch i bawb a dileu anghydraddoldeb ym mhob rhan o gymdeithas. 

en-gb	People in Wales look after each other, and this programme is built on exactly that principle.
cy-gb	Mae pobl yng Nghymru yn gofalu am ei gilydd, ac mae’r rhaglen hon wedi’i seilio ar yr union egwyddor honno.

en-gb	The Programme for Government shows how we will help the NHS and social care providers to recover and move forward following the extraordinary challenges they have faced this year, investing in the frontline staff who have worked so hard and who have made us so proud. 
cy-gb	Mae’r Rhaglen Lywodraethu yn dangos sut y byddwn yn helpu’r GIG a darparwyr gofal cymdeithasol i adfer a symud ymlaen ar ôl yr heriau eithriadol y maent wedi’u hwynebu eleni. Byddwn yn buddsoddi yn y staff rheng flaen sydd wedi gweithio mor galed ac sydd wedi’n gwneud ni mor falch. 

en-gb	It outlines how we will work in social partnership to create new jobs in the industries of the future, and to transform our economy into one which is greener and fairer.
cy-gb	Mae’n amlinellu sut y byddwn yn gweithio mewn partneriaeth gymdeithasol i greu swyddi newydd yn niwydiannau’r dyfodol, a thrawsnewid ein heconomi fel y bydd yn wyrddach ac yn decach.

en-gb	The Programme shows how we will act decisively to tackle the climate and nature emergency so that people can go on treasuring Wales’ rich natural resources for generations to come. 
cy-gb	Mae’r Rhaglen yn dangos sut y byddwn yn cymryd camau pendant i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd a natur fel y gall pobl barhau i drysori cyfoeth naturiol Cymru am genedlaethau i ddod. 

en-gb	It shows how we will continue to embed an approach to education and skills which allows everyone the best life chances, and how we will address the systemic causes of inequality in all its forms. 
cy-gb	Mae’n dangos sut y byddwn yn parhau i ymgorffori dull gweithredu ar gyfer addysg a sgiliau sy’n rhoi’r cyfleoedd bywyd gorau i bawb, a sut y byddwn yn mynd i’r afael ag achosion systemig anghydraddoldeb yn ei holl ffurfiau. 

en-gb	This will be a Wales where nobody is held back and no one is left behind.
cy-gb	Yn y Gymru hon, ni fydd neb yn cael ei ddal yn ôl ac ni fydd neb yn cael ei adael ar ôl.

en-gb	The Welsh language is a unique and important part of our national life, and this Programme for Government sets out how we will strengthen it as a living language. 
cy-gb	Mae’r Gymraeg yn rhan unigryw a phwysig o’n bywyd cenedlaethol, ac mae’r Rhaglen Lywodraethu hon yn nodi sut y byddwn yn ei chryfhau fel iaith fyw. 

en-gb	Our diverse history and culture draws many into Wales and we are determined to do all we can to help our tourism, sports and arts industries recover from the experience of the pandemic. 
cy-gb	Mae ein hanes a’n diwylliant amrywiol yn denu llawer i Gymru ac rydym yn benderfynol o wneud popeth o fewn ein gallu i helpu’r diwydiant twristiaeth, chwaraeon a’r celfyddydau i adfer o’r pandemig. 

en-gb	Our programme outlines how we will make our local communities more rewarding and vibrant places to live and work in, whilst ensuring we also play our part on the global stage.
cy-gb	Mae ein rhaglen yn amlinellu sut y byddwn yn gwneud ein cymunedau lleol yn lleoedd mwy llesol a bywiog i fyw a gweithio ynddynt, gan sicrhau ein bod hefyd yn chwarae ein rhan ar y llwyfan byd-eang.

en-gb	This programme for government also sets out our well-being objectives, showing how we will maximise our contribution to the well-being goals that we are setting for the period of the 6th Senedd, as required by the Well-being of Future Generations Act. 
cy-gb	Mae’r Rhaglen Lywodraethu hon hefyd yn nodi ein hamcanion llesiant, sy’n dangos sut y byddwn yn gwneud y cyfraniad mwyaf posibl at y nodau llesiant yr ydym yn eu pennu ar gyfer cyfnod y 6ed Senedd, yn unol â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. 

en-gb	It is a government programme that is one which is credible, practical and achievable, whilst also recognising the need for radical action and innovative thinking in the face of unprecedented challenge. 
cy-gb	Mae’n rhaglen gredadwy, ymarferol a chyraeddadwy, sydd hefyd yn cydnabod yr angen am gamau radical a syniadau arloesol yn wyneb her na welwyd ei thebyg o’r blaen. 

en-gb	It shows how we will take Wales forward by focussing on the areas where we can make the greatest difference to people and communities. 
cy-gb	Mae’n dangos sut y byddwn yn symud Cymru ymlaen drwy ganolbwyntio ar y meysydd lle y gallwn wneud y gwahaniaeth mwyaf i bobl a chymunedau. 

en-gb	At this extraordinary time, it will move us forward towards the fairer, greener, ever more successful Wales that we all want for ourselves and for each other.
cy-gb	Yn y cyfnod eithriadol hwn, bydd yn ein symud ymlaen tuag at y Gymru decach, wyrddach a mwyfwy llwyddiannus yr ydym ni i gyd ei heisiau i’n hunain ac i’n gilydd.

en-gb	Mark Drakeford MS
cy-gb	Mark Drakeford AS

en-gb	First Minister of Wales
cy-gb	Prif Weinidog Cymru

en-gb	Programme for government 2021 to 2026
cy-gb	Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026

en-gb	The Programme for Government consists of almost 100 specific areas of activity. 
cy-gb	Mae’r Rhaglen Lywodraethu yn cynnwys bron i 100 o feysydd gweithgarwch penodol. 

en-gb	Responsibility for all of these will rest with the First Minister and the full Cabinet as these will require the highest level of co-ordination and integration across the whole of government. 
cy-gb	Y Prif Weinidog a’r Cabinet cyfan fydd yn gyfrifol am y rhain i gyd gan y bydd angen cymaint o gydlynu ac integreiddio â phosibl ar draws y llywodraeth gyfan i’w cyflawni. 

en-gb	Ministers will take direct responsibility for the remaining promises that the government made to the people of Wales during the 2021 election. 
cy-gb	Bydd y Gweinidogion yn ysgwyddo cyfrifoldeb uniongyrchol dros weddill yr addewidion a wnaeth y llywodraeth i bobl Cymru yn ystod etholiad 2021. 

en-gb	Both sets of commitments will be treated with equal weight – the distinction between the two reflects the allocation of responsibilities and not their relative importance or priority.
cy-gb	Mae’r ddwy set o ymrwymiadau yr un mor bwysig â’i gilydd – mae gwahaniaeth rhwng y ddwy oherwydd y ffordd o ddyrannu cyfrifoldebau ac nid oherwydd eu pwysigrwydd neu eu blaenoriaeth gymharol.

en-gb	Provide effective, high quality and sustainable healthcare
cy-gb	Darparu gofal iechyd effeithiol, cynaliadwy ac o ansawdd uchel

en-gb	The coronavirus pandemic has shown our health service at its best, but it has also created extraordinary pressures on staff and services. 
cy-gb	Mae pandemig y coronafeirws wedi dangos ein Gwasanaeth Iechyd ar ei orau, ond mae hefyd wedi rhoi pwysau eithriadol ar staff a gwasanaethau. 

en-gb	We want to create a 21st century NHS by investing in the post-Covid recovery, tackling health inequalities, improving mental health provision and focussing on prevention. 
cy-gb	Rydym am greu GIG addas i’r unfed ganrif ar hugain drwy fuddsoddi yn yr adferiad ôl-Covid, mynd i’r afael ag anghydraddoldebau iechyd, gwella’r ddarpariaeth iechyd meddwl a chanolbwyntio ar atal. 

en-gb	We will continue to support our health workers, protect the NHS, deepen the integration of services, improve accessibility, reduce carbon in the design of new facilities, extend the use of new technologies and support people to live healthy lives.
cy-gb	Byddwn yn parhau i gefnogi ein gweithwyr iechyd, diogelu’r GIG ac integreiddio gwasanaethau ymhellach. Byddwn hefyd yn gwella hygyrchedd, yn lleihau carbon wrth ddylunio cyfleusterau newydd, yn estyn y defnydd o dechnolegau newydd ac yn helpu pobl i fyw bywydau iach.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Establish a new medical school in North Wales.
cy-gb	Sefydlu ysgol feddygol newydd yn y Gogledd.

en-gb	Provide treatments which have been delayed by the pandemic.
cy-gb	Darparu triniaethau a ohiriwyd yn sgil y pandemig.

en-gb	Deliver better access to doctors, nurses, dentists and other health professionals.
cy-gb	Darparu gwell mynediad at feddygon, nyrsys, deintyddion a gweithwyr iechyd proffesiynol eraill.

en-gb	Reform primary care, bringing together GP services with pharmacy, therapy, housing, social care, mental health, community and third sector.
cy-gb	Diwygio gofal sylfaenol, gan ddod â gwasanaethau meddygon teulu, fferylliaeth, therapi, tai, gofal cymdeithasol, iechyd meddwl, y gymuned a’r trydydd sector at ei gilydd.

en-gb	Prioritise investment in mental health.
cy-gb	Blaenoriaethu buddsoddi mewn gwasanaethau iechyd meddwl.

en-gb	Prioritise service redesign to improve prevention, tackle stigma and promote a nowrong door approach to mental health support.
cy-gb	Blaenoriaethu ailgynllunio gwasanaethau i wella dulliau ataliol, mynd i’r afael â stigma a hyrwyddo dull dim drws anghywir o ddarparu cymorth iechyd meddwl.

en-gb	Roll out child and adolescent mental health services ‘in-reach’ in schools across Wales.
cy-gb	Cyflwyno gwasanaethau iechyd meddwl plant a’r glasoed ‘o fewn cyrraedd’ mewn ysgolion ledled Cymru.

en-gb	Introduce an all-Wales framework to roll out social prescribing to tackle isolation.
cy-gb	Cyflwyno fframwaith Cymru gyfan i gyflwyno presgripsiynu cymdeithasol i helpu pobl sy’n teimlo’n ynysig.

en-gb	Review patient pathway planning and hospice funding.
cy-gb	Adolygu cynllunio llwybr cleifion a chyllid hosbisau.

en-gb	Develop an HIV action plan for Wales.
cy-gb	Datblygu cynllun gweithredu HIV i Gymru.

en-gb	Introduce an autism statutory code of practice on the delivery of autism services.
cy-gb	Cyflwyno cod ymarfer statudol ar gyfer darparu gwasanaethau awtistiaeth.

en-gb	Protect, re-build and develop our services for vulnerable people
cy-gb	Diogelu, ailadeiladu a datblygu ein gwasanaethau ar gyfer pobl agored i niwed

en-gb	The demands on our care services continue to grow as the demography of Wales changes. 
cy-gb	Mae’r galwadau ar ein gwasanaethau gofal yn parhau i gynyddu wrth i ddemograffeg Cymru newid. 

en-gb	To meet this need, we will transform our existing care services into a new flexible, responsive and better integrated system which helps people live meaningful and independent lives for longer. 
cy-gb	Er mwyn diwallu’r angen hwn, byddwn yn trawsnewid ein gwasanaethau gofal presennol i greu system newydd hyblyg, ymatebol a mwy integredig sy’n helpu pobl i fyw bywydau ystyrlon ac annibynnol am gyfnod hirach. 

en-gb	This system will meet the needs of our most vulnerable citizens, and will support those children, young people and families who face the greatest challenges.
cy-gb	Bydd y system hon yn diwallu anghenion ein dinasyddion mwyaf agored i niwed, ac yn cefnogi’r plant, y bobl ifanc a’r teuluoedd hynny sy’n wynebu’r heriau mwyaf.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Pay care workers the real living wage.
cy-gb	Talu’r cyflog byw gwirioneddol i weithwyr gofal.

en-gb	Increase apprenticeships in care and recruit more Welsh speakers.
cy-gb	Cynyddu prentisiaethau ym maes gofal a recriwtio mwy o siaradwyr Cymraeg.

en-gb	Pursue a sustainable UK solution so that care is free for all at the point of need and/or consult on a potential Wales-only solution to meet our long-term care needs.
cy-gb	Hyrwyddo datrysiad cynaliadwy ar gyfer y DU gyfan fel y bydd gofal yn rhad ac am ddim i bawb pan fo arnynt ei angen a/neu ymgynghori ar ddatrysiad posibl i Gymru yn unig i ddiwallu ein hanghenion gofal hirdymor.

en-gb	Support innovative housing development to meet care needs.
cy-gb	Cefnogi datblygiadau tai arloesol i ddiwallu anghenion gofal.

en-gb	Fund childcare for more families where parents are in education and training.
cy-gb	Ariannu gofal plant i fwy o deuluoedd lle mae rhieni mewn addysg a hyfforddiant.

en-gb	Continue to support our flagship Flying Start programmes.
cy-gb	Parhau i gefnogi ein rhaglenni Dechrau’n Deg blaenllaw.

en-gb	Prevent families breaking up by funding advocacy services for parents whose children are at risk of coming into care.
cy-gb	Atal teuluoedd rhag chwalu drwy ariannu gwasanaethau eirioli i rieni y mae eu plant mewn perygl o ddod yn rhan o’r system ofal.

en-gb	Provide additional specialist support for children with complex needs who may be on the edge of care.
cy-gb	Darparu cymorth arbenigol ychwanegol i blant ag anghenion cymhleth a allai fod ar gyrion y system ofal.

en-gb	Explore radical reform of current services for looked after children and care leavers.
cy-gb	Ystyried cyfleoedd radical i ddiwygio’r gwasanaethau presennol ar gyfer plant sy’n derbyn gofal ac yn gadael gofal.

en-gb	Eliminate private profit from the care of looked after children during the next Senedd term.
cy-gb	Dileu elw preifat o ofal plant sy’n derbyn gofal yn ystod tymor nesaf y Senedd.

en-gb	Fund regional residential services for children with complex needs ensuring their needs are met as close to home as possible and in Wales wherever practicable.
cy-gb	Ariannu gwasanaethau preswyl rhanbarthol i blant ag anghenion cymhleth, gan sicrhau bod eu hanghenion yn cael eu diwallu mor agos at eu cartrefi â phosibl ac yng Nghymru lle bynnag y bo hynny’n ymarferol.

en-gb	Strengthen public bodies in their role as ‘corporate parent’.
cy-gb	Cryfhau cyrff cyhoeddus yn eu rôl fel ‘rhiant corfforaethol’.

en-gb	Build an economy based on the principles of fair work, sustainability and the industries and services of the future
cy-gb	Adeiladu economi ar sail egwyddorion gwaith teg, cynaliadwyedd a diwydiannau a gwasanaethau’r dyfodol

en-gb	We will address the damage to our economy caused by decades of austerity, Brexit and the impact of coronavirus to provide decent jobs, relevant skills and new training opportunities. 
cy-gb	Byddwn yn mynd i’r afael â’r niwed i’n heconomi sydd wedi’i achosi gan ddegawdau o gyni, Brexit ac effaith y coronafeirws i ddarparu swyddi da, sgiliau perthnasol a chyfleoedd hyfforddi newydd. 

en-gb	We will work in partnership to build an economy based on sustainable jobs that will take us forward into the next century. 
cy-gb	Byddwn yn gweithio mewn partneriaeth i adeiladu economi sy’n seiliedig ar swyddi cynaliadwy a fydd yn mynd â ni ymlaen i’r ganrif nesaf. 

en-gb	We will support Welsh businesses to create new jobs, find new export markets and invest in the sustainable green industries of tomorrow.
cy-gb	Byddwn yn cefnogi busnesau Cymru i greu swyddi newydd, dod o hyd i farchnadoedd allforio newydd a buddsoddi yn niwydiannau gwyrdd cynaliadwy yfory.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Deliver the Young Persons Guarantee, giving everyone under 25 the offer of work, education, training, or self-employment.
cy-gb	Cyflwyno’r Warant i Bobl Ifanc, gan roi i bawb o dan 25 oed y cynnig o waith, addysg, hyfforddiant neu hunangyflogaeth.

en-gb	Create 125,000 all-age apprenticeships.
cy-gb	Creu 125,000 o brentisiaethau pob oed.

en-gb	Put social partnership on a statutory footing through the Social Partnership and Public Procurement (Wales) Bill.
cy-gb	Rhoi sail ddeddfwriaethol i’r bartneriaeth gymdeithasol drwy’r Bil Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru).

en-gb	Use the new network of Disabled People’s Employment Champions to help close the gap between disabled people and the rest of the working population.
cy-gb	Defnyddio’r rhwydwaith newydd o Hyrwyddwyr Cyflogaeth Pobl Anabl i helpu i gau’r bwlch rhwng pobl anabl a gweddill y boblogaeth sy’n gweithio.

en-gb	Strengthen our Economic Contract.
cy-gb	Cryfhau ein Contract Economaidd.

en-gb	Support the Wales TUC proposals for union members to become Green Representatives in the workplace.
cy-gb	Cefnogi cynigion TUC Cymru i aelodau undeb ddod yn Gynrychiolwyr Gwyrdd yn y gweithle.

en-gb	Support the creation of a Community Bank for Wales.
cy-gb	Cefnogi’r gwaith o greu Banc Cymunedol i Gymru.

en-gb	Develop a Tidal Lagoon Challenge and support ideas that can make Wales a world centre of emerging tidal technologies.
cy-gb	Datblygu Her Morlyn Llanw ac yn cefnogi syniadau a all wneud Cymru yn ganolfan fyd-eang o dechnolegau llanw sy’n dod i’r amlwg.

en-gb	Enable our town centres to become more agile economically by helping businesses to work co-operatively, increase their digital offer and support local supply chains, including local delivery services.
cy-gb	Galluogi canol ein trefi i ddod yn fwy ystwyth yn economaidd drwy helpu busnesau i weithio’n gydweithredol, cynyddu eu cynnig digidol a chefnogi cadwyni cyflenwi lleol, gan gynnwys gwasanaethau cyflenwi lleol.

en-gb	Seek a 30% target for working remotely. 
cy-gb	Ceisio targed o 30% ar gyfer gweithio o bell.

en-gb	Build a stronger, greener economy as we make maximum progress towards decarbonisation
cy-gb	Adeiladu economi gryfach a gwyrddach wrth inni ddatgarboneiddio cymaint â phosibl

en-gb	Devolution gives us the opportunity to re-build our economy and develop a modern and productive infrastructure which acts as an engine for inclusive and sustainable growth. 
cy-gb	Mae datganoli yn rhoi’r cyfle inni ailadeiladu ein heconomi a datblygu seilwaith modern a chynhyrchiol, sy’n gweithredu fel peiriant twf cynhwysol a chynaliadwy. 

en-gb	We will create an economy which works for everyone, grounded in our values of progressive change – going forward together in the spirit of cooperation, not competition. 
cy-gb	Byddwn yn creu economi sy’n gweithio i bawb, wedi’i gwreiddio yn ein gwerthoedd o newid cynyddol – gan symud ymlaen gyda’n gilydd yn ysbryd cydweithredu, nid cystadleuaeth. 

en-gb	New digital, economic and transport infrastructures will re-build and re-energise our communities.
cy-gb	Bydd seilwaith digidol, economaidd a thrafnidiaeth newydd yn ailadeiladu ac yn ailfywiogi ein cymunedau.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Launch a new 10-year Wales Infrastructure Investment Plan for a zero-carbon economy.
cy-gb	Lansio Cynllun Buddsoddi 10 mlynedd newydd yn Seilwaith Cymru gyfer economi ddi-garbon.

en-gb	Deliver the Digital Strategy for Wales and upgrade our digital and communications infrastructure.
cy-gb	Darparu’r Strategaeth Ddigidol i Gymru ac uwchraddio ein seilwaith digidol a chyfathrebu.

en-gb	Create a modern legislative basis for transport in Wales.
cy-gb	Creu sylfaen ddeddfwriaethol fodern ar gyfer trafnidiaeth yng Nghymru.

en-gb	Lift the ban on local authorities setting up new municipal bus companies.
cy-gb	Codi’r gwaharddiad ar awdurdodau lleol rhag sefydlu cwmnïau bysiau trefol newydd.

en-gb	Legislate to modernise the taxi and private vehicle sector and address the problems of cross-bordering.
cy-gb	Deddfu i foderneiddio’r sector tacsis a cherbydau preifat a mynd i’r afael â phroblemau croesffiniol.

en-gb	Implement our new Wales Transport Strategy.
cy-gb	Rhoi ein Strategaeth Drafnidiaeth newydd i Gymru ar waith.

en-gb	Build on the success of our concessionary travel scheme for older people and look at how fair fares can encourage integrated travel.
cy-gb	Adeiladu ar lwyddiant ein cynllun teithio am ddim i bobl hŷn ac edrych ar sut y gall prisiau teg annog teithio integredig.

en-gb	Work towards our new target of 45% of journeys by sustainable modes by 2040, setting more stretching goals where possible.
cy-gb	Gweithio tuag at ein targed newydd o 45% o deithiau drwy ddulliau cynaliadwy erbyn 2040, gan bennu nodau mwy ymestynnol lle bo hynny’n bosibl.

en-gb	Take forward the Burns Commission report for Newport.
cy-gb	Bwrw ymlaen ag adroddiad Comisiwn Burns ar gyfer Casnewydd.

en-gb	Develop a new major routes fund to improve the attractiveness and biodiversity of areas alongside major transport routes in Wales.
cy-gb	Datblygu cronfa prif ffyrdd newydd i wella atyniad a bioamrywiaeth ardaloedd wrth ymyl prif lwybrau trafnidiaeth Cymru.

en-gb	Embed our response to the climate and nature emergency in everything we do
cy-gb	Ymgorffori ein hymateb i’r argyfwng hinsawdd a natur ym mhopeth a wnawn

en-gb	We have the vision and ambition to address the climate and nature emergency. 
cy-gb	Mae gennym y weledigaeth a’r uchelgais i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd a natur. 

en-gb	We will deliver a green transformation which starts in our local communities, with a focus on local green spaces, locally-grown sustainable food, locally-generated renewable energy and avoiding waste. 
cy-gb	Byddwn yn cyflawni trawsnewidiad gwyrdd sy’n dechrau yn ein cymunedau lleol, gan ganolbwyntio ar fannau gwyrdd lleol, bwyd cynaliadwy sydd wedi’i dyfu’n lleol, ynni adnewyddadwy a gynhyrchir yn lleol ac osgoi gwastraff. 

en-gb	We will make sure that nature and the climate are on the agenda of every public service and private sector business, and we will integrate positive action for nature into more of our economic activity.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod natur a’r hinsawdd ar agenda pob gwasanaeth cyhoeddus a busnes sector preifat, a byddwn yn integreiddio camau cadarnhaol dros natur mewn mwy o’n gweithgarwch economaidd.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Legislate to abolish the use of more commonly littered, single use plastics.
cy-gb	Deddfu i ddiddymu’r defnydd o blastigau untro sydd yn aml yn cael eu taflu fel sbwriel.

en-gb	Introduce an extended producer responsibility scheme to incentivise waste reduction by businesses.
cy-gb	Cyflwyno cynllun cyfrifoldeb estynedig cynhyrchwyr i gymell busnesau i leihau gwastraff.

en-gb	Create a National Forest to extend from the North of Wales to the South.
cy-gb	Creu Coedwig Genedlaethol i ymestyn o Ogledd Cymru i’r De.

en-gb	Harness the economic, cultural, and recreational potential of the National Forest as part of progress towards a sustainable timber industry.
cy-gb	Manteisio ar botensial economaidd, diwylliannol a hamdden y Goedwig Genedlaethol gan adeiladu ar ein cynnydd tuag at greu diwydiant coed cynaliadwy.

en-gb	Create a new system of farm support that will maximise the protective power of nature through farming.
cy-gb	Creu system newydd o gymorth fferm a fydd yn cynyddu pŵer amddiffynnol natur drwy ffermio.

en-gb	Develop a Wales Community Food Strategy.
cy-gb	Datblygu Strategaeth Bwyd Cymunedol Cymru.

en-gb	Introduce legislation to deal with the legacy of centuries of mining and ensure coal tip safety; strengthening local authority powers to protect the public and the environment.
cy-gb	Sicrhau diogelwch tomenni glo drwy gyflwyno deddfwriaeth i ddelio â gwaddol canrifoedd o fwyngloddio, gan gryfhau pwerau’r awdurdodau lleol i sicrhau bod y cyhoedd a’r amgylchedd yn cael eu diogelu.

en-gb	Introduce a Clean Air Act for Wales, consistent with World Health Organisation guidance and extend the provision of air quality monitoring.
cy-gb	Cyflwyno Deddf Aer Glân i Gymru, yn gyson â chanllawiau Sefydliad Iechyd y Byd ac yn yn ehangu’r ddarpariaeth o fonitro ansawdd aer.

en-gb	Designate a new National Park to cover the Clwydian Range and Dee Valley.
cy-gb	Dynodi Parc Cenedlaethol newydd i gwmpasu Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy.

en-gb	Support 80 re-use and repair hubs in town centres.
cy-gb	Cefnogi 80 o ganolfannau ailddefnyddio ac atgyweirio yng nghanol trefi.

en-gb	Uphold our policy of opposing the extraction of fossil fuels in Wales, both on land and in Welsh waters, using the powers available to us.
cy-gb	Cynnal ein polisi o wrthwynebu cloddio am danwydd ffosil yng Nghymru, ar dir ac yn nyfroedd Cymru, gan ddefnyddio’r pwerau sydd ar gael inni.

en-gb	Expand arrangements to create or significantly enhance green spaces.
cy-gb	Ehangu trefniadau i greu neu wella mannau gwyrdd yn sylweddol.

en-gb	Continue our long-term programme of education reform, and ensure educational inequalities narrow and standards rise
cy-gb	Parhau â’n rhaglen hirdymor o ddiwygio addysg, a sicrhau bod anghydraddoldebau addysgol yn lleihau a bod safonau’n codi

en-gb	We will make sure nobody in Wales is left behind after the coronavirus pandemic, repairing the damage done over the last year. 
cy-gb	Byddwn yn sicrhau nad oes neb yng Nghymru yn cael ei adael ar ôl yn sgil pandemig y coronafeirws, gan atgyweirio’r difrod a wnaed dros y flwyddyn ddiwethaf. 

en-gb	We will continue a programme of reform which includes our world-leading curriculum, vital funding and governance changes in tertiary education, stronger leadership at every level of the education system and a commitment to lifelong learning. 
cy-gb	Byddwn yn parhau â rhaglen ddiwygio sy’n cynnwys ein cwricwlwm sy’n arwain y byd, newidiadau cyllido a llywodraethu hanfodol mewn addysg drydyddol, arweinyddiaeth gryfach ar bob lefel o’r system addysg ac ymrwymiad i ddysgu gydol oes. 

en-gb	We will work with children and young people, their families and the education workforce to ensure the best outcomes for learners, particularly the most vulnerable.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda phlant a phobl ifanc, eu rhieni a’u gofalwyr, a’r gweithlu addysg i sicrhau’r canlyniadau gorau i ddysgwyr, yn enwedig y rhai mwyaf agored i niwed.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Fund up to 1800 additional tutoring staff in our schools.
cy-gb	Ariannu hyd at 1,800 o staff tiwtora ychwanegol yn ein hysgolion.

en-gb	Build on our School Holiday Enrichment Programme.
cy-gb	Adeiladu ar Raglen Gwella Gwyliau’r Haf.

en-gb	Continue to meet the rise in demand for Free School Meals resulting from the pandemic and review the eligibility criteria, extending entitlement as far as resources allow. 
cy-gb	Parhau i fodloni’r cynnydd yn y galw am Brydau Ysgol Am Ddim sy’n deillio o’r pandemig ac yn adolygu’r meini prawf cymhwysedd, gan ymestyn yr hawl cyn belled ag y mae adnoddau’n caniatáu.

en-gb	Invest in the learning environment of community schools, co-locating key services, and securing stronger engagement with parents and carers outside traditional hours.
cy-gb	Buddsoddi yn amgylchedd dysgu ysgolion cymunedol, cydleoli gwasanaethau allweddol, a sicrhau ymgysylltiad cryfach â rhieni a gofalwyr y tu allan i oriau traddodiadol.

en-gb	Explore reform of the school day and the school year.
cy-gb	Ymchwilio i ddiwygio’r diwrnod ysgol a’r flwyddyn ysgol.

en-gb	Develop a sustainable model for supply teaching that has fair work at its heart.
cy-gb	Datblygu model cynaliadwy ar gyfer darpariaeth athrawon cyflenwi sydd â gwaith teg yn ganolog iddo.

en-gb	Take the Tertiary Education and Research (Wales) Bill through the Senedd.
cy-gb	Mynd â’r Bil Addysg Drydyddol ac Ymchwil (Cymru) drwy’r Senedd.

en-gb	Celebrate diversity and move to eliminate inequality in all of its forms
cy-gb	Dathlu amrywiaeth a gweithredu i ddileu anghydraddoldeb o bob math

en-gb	We will continue to work together for positive change, recognising our common humanity whilst celebrating diversity and difference. 
cy-gb	Byddwn yn parhau i weithio gyda’n gilydd ar gyfer newid cadarnhaol, gan gydnabod ein dynoliaeth gyffredin tra’n dathlu amrywiaeth a gwahaniaeth. 

en-gb	We will challenge the structures of power and social relations that create fundamental disparities for our protected communities, including addressing the systemic causes of racism, hateful behaviours and other forms of discrimination, working together with progressive networks and organisations. 
cy-gb	Byddwn yn herio strwythurau pŵer a chysylltiadau cymdeithasol sy’n creu anghyfartalwch sylfaenol i’n cymunedau gwarchodedig, gan gynnwys mynd i’r afael ag achosion systemig hiliaeth, ymddygiadau cas a ffurfiau eraill ar wahaniaethu, gan gydweithio â rhwydweithiau a sefydliadau blaengar. 

en-gb	We will aim to make Wales an anti-racist country, as well as the safest place in Europe to be a woman, support our disabled and LGBTQ+ communities and tackle societal inequality.
cy-gb	Byddwn yn anelu at wneud Cymru yn wlad wrth-hiliol yn ogystal â’r lle mwyaf diogel yn Ewrop i fod yn fenyw, cefnogi ein cymunedau anabl a LGBTQ+ a mynd i’r afael ag anghydraddoldeb yn ein cymdeithas.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Implement and fund the commitments made in our Race Equality Action Plan.
cy-gb	Gweithredu ac ariannu’r ymrwymiadau a wnaed yn ein Cynllun Gweithredu Cydraddoldeb Hiliol.

en-gb	Explore legislation to address pay gaps based on gender, sexual orientation, ethnicity, disability, and other forms of discrimination.
cy-gb	Edrych ar ddeddfwriaeth i fynd i’r afael â bylchau cyflog ar sail rhywedd, cyfeiriadedd rhywiol, ethnigrwydd, anabledd, a ffurfiau eraill ar wahaniaethu.

en-gb	Ensure public bodies and those receiving public funding address pay disparities.
cy-gb	Sicrhau bod cyrff cyhoeddus a’r rhai sy’n cael arian cyhoeddus yn mynd i’r afael â gwahaniaethau cyflog.

en-gb	Pilot an approach to the Basic Income.
cy-gb	Treialu dull o ymdrin â’r Incwm Sylfaenol.

en-gb	Ensure the history and culture of our Black, Asian, and Minority Ethnic communities are properly represented by investing further in our cultural sector and museum network.
cy-gb	Sicrhau bod hanes a diwylliant ein cymunedau Du, Asiaidd, ac Ethnig Leiafrifol yn cael eu cynrychioli’n briodol drwy fuddsoddi ymhellach yn ein sector diwylliannol a’n rhwydwaith amgueddfeydd.

en-gb	Make our Welsh public transport system more accessible to disabled people. 
cy-gb	Sicrhau bod ein system trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru’n fwy hygyrch i bobl anabl.

en-gb	Continue our strong partnership with voluntary organisations across the range of our responsibilities.
cy-gb	Parhau â’n partneriaeth gref â mudiadau gwirfoddol ar draws ein holl gyfrifoldebau.

en-gb	Implement targets around Gender Budgeting.
cy-gb	Rhoi targedau ar waith ynghylch Cyllidebu ar sail Rhyw.

en-gb	Strengthen the Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence Strategy to include a focus on violence against women in the street and workplace as well as the home.
cy-gb	Cryfhau’r Strategaeth Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol i gynnwys ffocws ar drais yn erbyn menywod ar y stryd ac yn y gweithle yn ogystal â’r cartref.

en-gb	Push forward towards a million Welsh speakers, and enable our tourism, sports and arts industries to thrive
cy-gb	Bwrw ymlaen tuag at filiwn o siaradwyr Cymraeg, a galluogi twristiaeth, chwaraeon a’r celfyddydau i ffynnu

en-gb	The arts, tourism and sport are of vital importance to both the Welsh economy and to our national life, and the Welsh language is a national treasure which belongs to every individual in Wales. 
cy-gb	Mae’r celfyddydau, twristiaeth a chwaraeon yn hollbwysig i economi Cymru ac i’n bywyd cenedlaethol, ac mae’r iaith Gymraeg yn drysor cenedlaethol sy’n perthyn i bob unigolyn yng Nghymru. 

en-gb	We will widen access to our heritage, harness the creativity and sporting ability of people in Wales, and ensure that these industries have the support they need to maintain their proper place on the world stage.
cy-gb	Byddwn yn ehangu mynediad i’n treftadaeth, yn manteisio ar greadigrwydd a gallu pobl yng Nghymru ym maes chwaraeon, ac yn sicrhau bod y diwydiannau hyn yn cael y cymorth y mae arnynt ei angen i gynnal eu lle priodol ar y llwyfan byd-eang.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Establish a National Music Service.
cy-gb	Sefydlu Gwasanaeth Cerddoriaeth Cenedlaethol.

en-gb	Consult on legislation permitting local authorities to raise a tourism levy.
cy-gb	Ymgynghori ar ddeddfwriaeth sy’n caniatáu i awdurdodau lleol godi ardoll twristiaeth.

en-gb	Legislate to strengthen and increase our Welsh language education provision.
cy-gb	Deddfu i gryfhau a chynyddu ein darpariaeth mewn addysg Gymraeg.

en-gb	Create a Welsh language Communities Housing Plan.
cy-gb	Creu Cynllun Tai mewn Cymunedau Cymraeg.

en-gb	Invest in our theatres and museums, including committing to Theatr Clwyd, establishing the Football Museum and the National Contemporary Art Gallery.
cy-gb	Buddsoddi yn ein theatrau a’n hamgueddfeydd, gan gynnwys ymrwymo i Theatr Clwyd, sefydlu’r Amgueddfa Bêl-droed a’r Oriel Gelf Gyfoes Genedlaethol.

en-gb	Promote equal access to sports and support young and talented athletes and grassroots clubs.
cy-gb	Hyrwyddo mynediad cyfartal at chwaraeon a chefnogi athletwyr ifanc a thalentog a chlybiau llawr gwlad.

en-gb	Support the application to identify the slate landscape of North West Wales as a World Heritage Site.
cy-gb	Cefnogi’r cais i nodi tirwedd lechi Gogledd Orllewin Cymru fel Safle Treftadaeth y Byd.

en-gb	Develop plans for a Museum of North Wales.
cy-gb	Datblygu cynlluniau ar gyfer Amgueddfa’r Gogledd.

en-gb	Make our cities, towns and villages even better places in which to live and work
cy-gb	Gwneud ein dinasoedd, ein trefi a’n pentrefi yn lleoedd gwell fyth i fyw a gweithio ynddynt

en-gb	We will continue to build climate-secure homes for the future and develop Welsh businesses to support our building industry. 
cy-gb	Byddwn yn parhau i adeiladu cartrefi diogel o ran yr hinsawdd ar gyfer y dyfodol ac yn datblygu busnesau Cymru i gefnogi ein diwydiant adeiladu. 

en-gb	We will continue to support our partners in local government and invest in local public services and local democracy – the glue that binds communities together. 
cy-gb	Byddwn yn parhau i gefnogi ein partneriaid ym maes llywodraeth leol a buddsoddi mewn gwasanaethau cyhoeddus lleol a democratiaeth leol - y glud sy’n clymu ein cymunedau ynghyd. 

en-gb	We will support Wales’ long tradition of volunteering, local charities, faith groups and community organisations, and ensure that communities can thrive as centres of social exchange, leisure, sport and culture.
cy-gb	Byddwn yn cefnogi traddodiad hir Cymru o wirfoddoli, elusennau lleol, grwpiau ffydd a mudiadau cymunedol ac yn sicrhau y gall cymunedau ffynnu fel canolfannau cyfnewid cymdeithasol, hamdden, chwaraeon a diwylliant.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Build 20,000 new low carbon social homes for rent.
cy-gb	Adeiladu 20,000 o gartrefi cymdeithasol carbon-isel newydd i’w rhentu.

en-gb	Fundamentally reform homelessness services to focus on prevention and rapid rehousing.
cy-gb	Diwygio gwasanaethau digartrefedd yn sylfaenol er mwyn canolbwyntio ar atal ac ailgartrefu’n gyflym.

en-gb	Support cooperative housing, community-led initiatives, and community land trusts.
cy-gb	Cefnogi tai cydweithredol, mentrau a arweinir gan y gymuned, ac ymddiriedolaethau tir cymunedol.

en-gb	Create a timber based industrial strategy that can develop and sustain the high value production and processing of Welsh wood.
cy-gb	Creu strategaeth ddiwydiannol sy’n seiliedig ar bren a all ddatblygu a chynnal cynhyrchu a phrosesu gwerth uchel i bren Cymru.

en-gb	Decarbonise more homes through retrofit, delivering quality jobs, training and innovation using local supply chains.
cy-gb	Datgarboneiddio rhagor o gartrefi drwy ôl-osod, gan ddarparu swyddi o safon, hyfforddiant ac arloesedd a defnyddio cadwyni cyflenwi lleol.

en-gb	Improve building safety so that people feel safe and secure in their homes.
cy-gb	Gwella diogelwch adeiladau fel bod pobl yn teimlo’n ddiogel yn eu cartrefi.

en-gb	Explore where services and contracts can sustainably and affordably be brought back into a strengthened public sector.
cy-gb	Ystyried ble y gellir dod â gwasanaethau a chontractau yn ôl yn gynaliadwy ac yn fforddiadwy i mewn i sector cyhoeddus cryfach.

en-gb	Ensure that each region in Wales has effective and democratically accountable means of developing their future economies.
cy-gb	Sicrhau bod gan bob rhanbarth yng Nghymru ddull effeithiol ac atebol yn ddemocrataidd o ddatblygu economïau’r dyfodol.

en-gb	Make 20mph the default speed limit in residential areas.
cy-gb	Gwneud 20mya yn derfyn cyflymder diofyn mewn ardaloedd preswyl.

en-gb	Ban pavement parking wherever possible.
cy-gb	Gwahardd parcio ar y palmant, ble bynnag y bo modd.

en-gb	Lead Wales in a national civic conversation about our constitutional future, and give our country the strongest possible presence on the world stage
cy-gb	Arwain Cymru mewn sgwrs genedlaethol ar y cyd ynglŷn â’n dyfodol cyfansoddiadol, a rhoi’r presenoldeb cryfaf posibl i’n gwlad ar y llwyfan byd-eang

en-gb	Wales is a confident and outward-looking country, and we know that issues such as the coronavirus pandemic, climate change and globalisation cannot be solved without our friends and allies in Europe and beyond. 
cy-gb	Mae Cymru yn genedl hyderus, groesawgar a blaengar, ac fe wyddom na ellir datrys materion megis pandemig y coronafeirws, y newid yn yr hinsawdd a globaleiddio heb ein ffrindiau a’n cynghreiriaid yn Ewrop a’r tu hwnt. 

en-gb	We will build and strengthen our global relationships, celebrating different cultures and embracing internationalism. 
cy-gb	Byddwn yn adeiladu ac yn cryfhau ein perthnasoedd byd-eang, gan ddathlu gwahanol ddiwylliannau a chroesawu rhyngwladoli. 

en-gb	We will work for a new and successful United Kingdom, pressing the UK government for reform.
cy-gb	Byddwn yn gweithio dros Deyrnas Unedig newydd a llwyddiannus, gan bwyso ar Lywodraeth y DU am ddiwygio.

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn:

en-gb	Establish an independent, standing commission to consider the constitutional future of Wales.
cy-gb	Sefydlu comisiwn sefydlog annibynnol i ystyried dyfodol cyfansoddiadol Cymru.

en-gb	Promote and support the work of the UK-wide Constitutional Commission being established by the UK Labour Party.
cy-gb	Hyrwyddo a chefnogi gwaith y Comisiwn Cyfansoddiadol ar gyfer y DU gyfan sy’n cael ei sefydlu gan Blaid Lafur y DU.

en-gb	Establish a Peace Academy – Academi Heddwch – in Wales.
cy-gb	Sefydlu Academi Heddwch yng Nghymru.

en-gb	Seek to reform council tax to ensure a fairer system for all.
cy-gb	Ceisio diwygio’r dreth gyngor i sicrhau system decach i bawb.

en-gb	Reform local government elections to reduce the democratic deficit.
cy-gb	Diwygio etholiadau llywodraeth leol i leihau’r diffyg democrataidd.

en-gb	Put in place a £65 million international learning exchange programme.
cy-gb	Rhoi rhaglen cyfnewid dysgu rhyngwladol gwerth £65 miliwn ar waith.

en-gb	Reinvigorate our twinning relationships across the EU through a Young People’s Twinning Fund.
cy-gb	Ailfywiogi ein perthynas efeillio ledled yr UE drwy Gronfa Gefeillio Pobl Ifanc.

en-gb	Well-being objectives
cy-gb	Amcanion llesiant

en-gb	Wales is unique in having made a promise that we will protect the interests of future generations as well as meeting the challenges of the present day. 
cy-gb	Mae Cymru’n unigryw gan iddi wneud addewid y byddwn yn diogelu buddiannau cenedlaethau’r dyfodol yn ogystal â mynd i’r afael â heriau heddiw. 

en-gb	Our Programme for Government honours our key election commitments to the people of Wales. 
cy-gb	Mae ein Rhaglen Lywodraethu yn anrhydeddu ein hymrwymiadau etholiadol allweddol i bobl Cymru. 

en-gb	It sets out clearly our radical and ambitious policy goals, reflects our partnership approach and promotes economic, social and environmental justice.
cy-gb	Mae’n nodi’n glir ein nodau polisi radical ac uchelgeisiol, yn adlewyrchu ein dull partneriaeth ac yn hyrwyddo cyfiawnder economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol.

en-gb	The Programme for Government also sets out 10 well-being objectives that align directly to the 10 headings from our manifesto, ensuring that people in Wales will see the policy agenda they voted for delivered in practice. 
cy-gb	Mae’r Rhaglen Lywodraethu hefyd yn nodi deg amcan llesiant sy’n cyd-fynd yn uniongyrchol â’r deg pennawd yn ein maniffesto, gan sicrhau y bydd pobl yng Nghymru yn gweld yr agenda bolisi y gwnaethant bleidleisio drosti yn cael ei chyflawni’n ymarferol. 

en-gb	These objectives are designed to maximise the government’s contribution to achieving each of the well-being goals.
cy-gb	Mae’r amcanion hyn wedi’u cynllunio i sicrhau bod y llywodraeth yn cyfrannu i’r eithaf tuag at gyflawni pob un o’r amcanion llesiant.

en-gb	Wales faces significant and complex challenges over the next 5 years. 
cy-gb	Mae Cymru’n wynebu heriau sylweddol a chymhleth dros y pum mlynedd nesaf. 

en-gb	We will use all the powers devolved to us in the Government of Wales Act 2006 to deliver solutions.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio’r holl bwerau a ddatganolwyd inni yn Neddf Llywodraeth Cymru 2006 i ddarparu datrysiadau.

en-gb	Throughout this Senedd term our Programme for Government will be the responsibility of the whole Cabinet, ensuring that problems are identified early and action taken; 
cy-gb	Drwy gydol tymor y Senedd hon, cyfrifoldeb y Cabinet cyfan fydd ein Rhaglen Lywodraethu, gan sicrhau bod problemau’n cael eu nodi’n gynnar a bod camau’n cael eu cymryd; 

en-gb	balancing the needs of people today with the needs of future generations; 
cy-gb	cydbwyso anghenion pobl heddiw ag anghenion cenedlaethau’r dyfodol; 

en-gb	integrating our approaches to maximise delivery and involving people in all aspects of our work throughout this Senedd term.
cy-gb	integreiddio ein dulliau o sicrhau’r ddarpariaeth fwyaf posibl a chynnwys pobl ym mhob agwedd ar ein gwaith drwy gydol tymor y Senedd hon.

en-gb	The 10 well-being objectives are:
cy-gb	Dyma’r deg amcan llesiant:

en-gb	Provide effective, high quality and sustainable healthcare.
cy-gb	Darparu gofal iechyd effeithiol, cynaliadwy ac o ansawdd uchel.

en-gb	Continue our long-term programme of education reform, and ensure educational inequalities narrow and standards rise. 
cy-gb	Parhau â’n rhaglen hirdymor o ddiwygio addysg, a sicrhau bod anghydraddoldebau addysgol yn lleihau a bod safonau’n codi.

en-gb	Protect, re-build and develop our services for vulnerable people.
cy-gb	Diogelu, ailadeiladu a datblygu ein gwasanaethau ar gyfer pobl agored i niwed.

en-gb	Celebrate diversity and move to eliminate inequality in all of its forms.
cy-gb	Dathlu amrywiaeth a gweithredu i ddileu anghydraddoldeb o bob math.

en-gb	Build an economy based on the principles of fair work, sustainability and the industries and services of the future.
cy-gb	Adeiladu economi ar sail egwyddorion gwaith teg, cynaliadwyedd a diwydiannau a gwasanaethau’r dyfodol.

en-gb	Push towards a million Welsh speakers, and enable our tourism, sports and arts industries to thrive.
cy-gb	Bwrw ymlaen tuag at filiwn o siaradwyr Cymraeg, a galluogi twristiaeth, chwaraeon a’r celfyddydau i ffynnu.

en-gb	Build a stronger, greener economy as we make maximum progress towards decarbonisation.
cy-gb	Adeiladu economi gryfach a gwyrddach wrth inni ddatgarboneiddio cymaint â phosibl.

en-gb	Make our cities, towns and villages even better places in which to live and work. 
cy-gb	Gwneud ein dinasoedd, ein trefi a’n pentrefi yn lleoedd gwell fyth i fyw a gweithio ynddynt.

en-gb	Embed our response to the climate and nature emergency in everything we do.
cy-gb	Ymgorffori ein hymateb i’r argyfwng hinsawdd a natur ym mhopeth a wnawn.

en-gb	Lead Wales in a national civic conversation about our constitutional future, and give our country the strongest possible presence on the world stage.
cy-gb	Arwain Cymru mewn sgwrs genedlaethol ar y cyd ynglŷn â’n dyfodol cyfansoddiadol, a rhoi’r presenoldeb cryfaf posibl i’n gwlad ar y llwyfan byd-eang.

en-gb	Manifesto promises
cy-gb	Addewidion maniffesto

en-gb	The Welsh Labour Government’s manifesto contained further promises to the electorate and these will also be honoured, with the task of delivery falling directly to the lead portfolio minister, as follows:
cy-gb	Roedd maniffesto Llywodraeth Lafur Cymru yn cynnwys addewidion pellach i’r etholwyr a bydd y rhain hefyd yn cael eu gwireddu. Y Gweinidog ar gyfer y portffolio perthnasol fydd yn gyfrifol am y dasg o’u cyflawni, fel a ganlyn:

en-gb	Health and Social Services
cy-gb	Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol

en-gb	Continue to fund the NHS bursary.
cy-gb	Parhau i ariannu bwrsariaeth y GIG.

en-gb	Keep prescriptions free in Wales.
cy-gb	Cadw presgripsiynau yn rhad ac am ddim yng Nghymru.

en-gb	Continue to provide free PPE for health and care staff.
cy-gb	Parhau i ddarparu cyfarpar diogelu personol yn rhad ac am ddim i staff iechyd a gofal.

en-gb	Fund NHS Wales Test Trace Protect service.
cy-gb	Ariannu gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru.

en-gb	Establish a NHS National Executive.
cy-gb	Sefydlu Gweithrediaeth Genedlaethol y GIG. 

en-gb	Focus on end of life care.
cy-gb	Canolbwyntio ar ofal diwedd oes.

en-gb	Invest in and roll-out new technology that supports fast and effective advice and treatments.
cy-gb	Buddsoddi mewn technoleg newydd, a’i chyflwyno, i gefnogi cyngor a thriniaethau cyflym ac effeithiol.

en-gb	Introduce e-prescribing and support developments that enable accurate detection of disease through artificial intelligence.
cy-gb	Cyflwyno e-bresgripsiynu a chefnogi datblygiadau sy’n galluogi canfod clefydau’n fanwl gywir drwy ddeallusrwydd artiffisial.

en-gb	Invest in a new generation of integrated health and social care centres across Wales.
cy-gb	Buddsoddi mewn cenhedlaeth newydd o ganolfannau iechyd a gofal cymdeithasol integredig ledled Cymru.

en-gb	Establish 3 new Intensive Learning Academies to improve patient experiences and outcomes.
cy-gb	Sefydlu tair Academi Dysgu Dwys newydd i wella profiadau a chanlyniadau cleifion.

en-gb	Tackle the stigma experienced by those living with HIV.
cy-gb	Mynd i’r afael â’r stigma a brofir gan y rhai sy’n byw gyda HIV.

en-gb	Create a Chief Social Care Officer for Wales. 
cy-gb	Creu Prif Swyddog Gofal Cymdeithasol i Gymru. 

en-gb	Cap the costs of non-residential social care at the current £100 maximum per week.
cy-gb	Capio costau gofal cymdeithasol dibreswyl ar yr uchafswm cyfredol o £100 yr wythnos.

en-gb	Maintain the capital limit (for care) at £50,000. 
cy-gb	Cynnal y terfyn cyfalaf (ar gyfer gofal) ar £50,000. 

en-gb	Launch a National Social Care Framework.
cy-gb	Lansio Fframwaith Gofal Cymdeithasol Cenedlaethol.

en-gb	Legislate to deliver better integrated care and health, paying attention to the responses to our White paper on Rebalancing Care and Support.
cy-gb	Deddfu i ddarparu gofal ac iechyd integredig gwell, gan roi sylw i’r ymatebion i’n Papur Gwyn ar Ailgydbwyso Gofal a Chymorth.

en-gb	Strengthen support for carers through a Covid hardship fund in 2021.
cy-gb	Cryfhau’r cymorth i ofalwyr drwy gronfa caledi Covid yn 2021.

en-gb	Fund a short-break respite scheme to help carers.
cy-gb	Ariannu cynllun seibiant byr i helpu gofalwyr. 

en-gb	Develop more than 50 local community hubs to co-locate frontline health and social care and other services.
cy-gb	Datblygu mwy na 50 o hybiau cymunedol lleol i gydleoli gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol rheng flaen a gwasanaethau eraill.

en-gb	Fund a dedicated post in every local authority to champion work to make Wales an age-friendly nation.
cy-gb	Ariannu swydd bwrpasol ym mhob awdurdod lleol i hyrwyddo gwaith i wneud Cymru yn genedl sydd o blaid pobl hŷn.

en-gb	Improve the interface between continuing health care and Direct Payments.
cy-gb	Gwella’r rhyngwyneb rhwng gofal iechyd parhaus a Thaliadau Uniongyrchol.

en-gb	Roll out baby bundles to more families.
cy-gb	Cyflwyno bwndeli babanod i fwy o deuluoedd.

en-gb	Continue to support and uphold the rights of unaccompanied asylum-seeking children and young people.
cy-gb	Parhau i gefnogi a chynnal hawliau plant a phobl ifanc ar eu pennau eu hunain sy’n ceisio lloches.

en-gb	Support our national Fostering Wales scheme.
cy-gb	Cefnogi ein cynllun Maethu Cymru cenedlaethol.

en-gb	Economy
cy-gb	Yr Economi

en-gb	Expand the use of shared and degree apprenticeships.
cy-gb	Ehangu’r defnydd o brentisiaethau gradd a phrentisiaethau a rennir.

en-gb	Progress our Economic Resilience and Reconstruction Mission for Wales.
cy-gb	Bwrw ymlaen â’n Cenhadaeth i Gryfhau ac Ailadeiladu’r Economi ar gyfer Cymru.

en-gb	Strengthen Regional Skills Partnerships.
cy-gb	Cryfhau Partneriaethau Sgiliau Rhanbarthol.

en-gb	Expand Personal Learning Accounts.
cy-gb	Ehangu Cyfrifon Dysgu Personol.

en-gb	Build on the success of the Wales Union Learning Fund.
cy-gb	Adeiladu ar lwyddiant Cronfa Ddysgu Undebau Cymru.

en-gb	Campaign for the under-funded Health and Safety Executive to be devolved to Wales.
cy-gb	Ymgyrchu i ddatganoli’r Weithrediaeth Iechyd a Diogelwch, sydd wedi’i thanariannu, i Gymru.

en-gb	Expand the Development Bank of Wales’ patient capital funds.
cy-gb	Ehangu cronfeydd cyfalaf tymor hir Banc Datblygu Cymru.

en-gb	Increase the use of equity stakes in business support.
cy-gb	Cynyddu’r defnydd o gyfranddaliadau ecwiti mewn cymorth busnes.

en-gb	Build on our approach to the Foundational Economy and develop a Backing Local Firms Fund to support local businesses.
cy-gb	Adeiladu ar ein gwaith ar yr Economi Sylfaenol a datblygu Cronfa Cefnogi Cwmnïau Lleol i gefnogi busnesau lleol.

en-gb	Provide greater support for worker buyouts and seek to double the number of employee-owned businesses.
cy-gb	Darparu mwy o gymorth i bryniant gan weithwyr a cheisio dyblu nifer y busnesau sy’n eiddo i weithwyr.

en-gb	Deliver on our 10-year £100 million Tech-Valleys programme.
cy-gb	Cyflawni ein rhaglen Y Cymoedd Technoleg 10-mlynedd gwerth £100m.

en-gb	Help key areas of our economy, such as aerospace and steel, to innovate, grow and reduce their carbon footprint.
cy-gb	Helpu meysydd allweddol o’n heconomi, fel awyrofod a dur, i arloesi, tyfu a lleihau eu hôl troed carbon.

en-gb	Work to protect Welsh place names.
cy-gb	Gweithio i amddiffyn enwau lleoedd Cymraeg. 

en-gb	Provide free access to the Urdd Eisteddfod in 2022.
cy-gb	Darparu mynediad am ddim i Eisteddfod yr Urdd 2022.

en-gb	Ensure that Black, Asian, and Minority Ethnic histories are properly reflected throughout our cultural and heritage sectors including in our National Museums.
cy-gb	Sicrhau bod hanes pobl Ddu, Asiaidd ac Ethnig Leiafrifol yn cael ei adlewyrchu’n briodol yn ein sectorau diwylliannol a threftadaeth, gan gynnwys yn ein Hamgueddfeydd Cenedlaethol.

en-gb	Invest in our world-class sports facilities. 
cy-gb	Buddsoddi yn ein cyfleusterau chwaraeon o’r radd flaenaf.

en-gb	Invest in new facilities such as 4G pitches. 
cy-gb	Buddsoddi mewn cyfleusterau newydd fel caeau 4G.

en-gb	Establish a Creative Skills Body.
cy-gb	Sefydlu Corff Sgiliau Creadigol.

en-gb	Consider establishing a Creative Industry Research and Development Fund.
cy-gb	Ystyried sefydlu Cronfa Ymchwil a Datblygu Diwydiannau Creadigol.

en-gb	Help businesses to work co-operatively to support local supply chains, including local delivery and logistics services.
cy-gb	Helpu busnesau i weithio ar y cyd i gefnogi cadwyni cyflenwi lleol, gan gynnwys gwasanaethau cyflenwi a logisteg lleol.

en-gb	Insist that Wales gets its fair share of the Shared Prosperity Fund and the so-called Levelling Up Fund from Whitehall.
cy-gb	Mynnu bod Cymru yn cael ei chyfran deg o’r Gronfa Ffyniant Gyffredin a’r Gronfa Codi’r Gwastad, fel y’i gelwir, gan Whitehall.

en-gb	Argue for closer economic and research ties with the EU.
cy-gb	Dadlau dros gysylltiadau economaidd ac ymchwil agosach â’r UE.

en-gb	Retain the Welsh Government’s Office in Brussels.
cy-gb	Cadw swyddfa Llywodraeth Cymru ym Mrwsel. 

en-gb	Implement our new Export Plan.
cy-gb	Gweithredu ein Cynllun Allforio newydd.

en-gb	Climate Change
cy-gb	Newid hinsawdd

en-gb	Support the development of a register of empty buildings and help small businesses move into vacant shops.
cy-gb	Cynnig cefnogaeth i ddatblygu cofrestr o adeiladau gwag a helpu busnesau bach i symud i siopau gwag.

en-gb	Develop new remote working hubs in communities.
cy-gb	Datblygu hybiau gweithio o bell newydd mewn cymunedau.

en-gb	Press the UK government for a fair share of vital rail infrastructure and R&D investment for Wales.
cy-gb	Pwyso ar Lywodraeth y DU am gyfran deg i Gymru o fuddsoddiad hanfodol mewn seilwaith rheilffyrdd ac Ymchwil a Datblygu.

en-gb	Give Transport for Wales new powers to better integrate rail, bus and active travel and regulate for them to meet Welsh Language standards.
cy-gb	Rhoi pwerau newydd i Trafnidiaeth Cymru i integreiddio rheilffyrdd, bysiau a theithio llesol yn well a’u rheoleiddio er mwyn iddynt fodloni Safonau’r Gymraeg.

en-gb	Develop new Regional Transport Plans.
cy-gb	Datblygu Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol newydd.

en-gb	Deliver £800m of new rolling stock for our railways and ensure that 95% of train journeys are on new trains by 2024.
cy-gb	Cyflwyno gwerth £800m o gerbydau newydd ar gyfer ein rheilffyrdd a sicrhau bod 95% o deithiau trên ar drenau newydd erbyn 2024.

en-gb	Progress plans for a metro in North Wales and Swansea Bay.
cy-gb	Datblygu cynlluniau ar gyfer metro yng Ngogledd Cymru a Bae Abertawe.

en-gb	Explore opportunities for multi-modal extensions to our Metro networks, such as the North West Corridor and across the South Wales valleys.
cy-gb	Archwilio cyfleoedd ar gyfer estyniadau aml-foddol i’n rhwydweithiau Metro, fel Coridor y Gogledd Orllewin ac ar draws cymoedd De Cymru.

en-gb	Press the UK government to electrify the North Wales mainline.
cy-gb	Pwyso ar Lywodraeth y DU i drydaneiddio prif reilffordd Gogledd Cymru.

en-gb	Develop the Global Centre of Rail Excellence in the Dulais Valley.
cy-gb	Datblygu’r Ganolfan Ragoriaeth Rheilffordd Fydeang yn Nyffryn Dulais.

en-gb	Explore options for workers to take an ownership stake in our national transport assets.
cy-gb	Archwilio opsiynau i weithwyr gymryd cyfran berchnogol yn ein hasedau trafnidiaeth cenedlaethol.

en-gb	Invest in bus services and complete major new bus infrastructure projects.
cy-gb	Buddsoddi mewn gwasanaethau bysiau a chwblhau prosiectau seilwaith bysiau newydd mawr.

en-gb	Expand flexible demand-responsive travel across Wales.
cy-gb	Ehangu teithio hyblyg sy’n ymateb i’r galw ledled Cymru.

en-gb	Explore extensions of the MyTravelPass for reduced-cost travel for young people.
cy-gb	Archwilio estyniadau i Fy Ngherdyn Teithio ar gyfer teithio rhatach i bobl ifanc.

en-gb	Work to make the bus and taxi vehicle fleet zero-emission by 2028.
cy-gb	Gweithio i wneud y fflyd cerbydau bws a thacsi yn fflyd allyriadau sero erbyn 2028.

en-gb	Work with Transport for Wales and local authorities to strengthen the promotion of walking and cycling.
cy-gb	Gweithio gyda Trafnidiaeth Cymru ac awdurdodau lleol i hyrwyddo cerdded a beicio.

en-gb	Support innovative new social enterprise schemes such as bike maintenance repair cafes and bike recycling schemes.
cy-gb	Cefnogi mentrau cymdeithasol newydd arloesol fel caffis trwsio ar gyfer cynnal a chadw beiciau a chynlluniau ailgylchu beiciau.

en-gb	Develop new Active Travel Integrated Network Maps.
cy-gb	Datblygu Mapiau Rhwydwaith Integredig Teithio Llesol newydd.

en-gb	Work with schools to promote Active Travel and Road Safety.
cy-gb	Gweithio gydag ysgolion i hyrwyddo Teithio Llesol a Diogelwch ar y Ffyrdd.

en-gb	Build a sustainable future for our key air and sea ports.
cy-gb	Adeiladu dyfodol cynaliadwy i’n porthladdoedd a’n meysydd awyr allweddol.

en-gb	Establish a new transport performance board. 
cy-gb	Sefydlu bwrdd perfformiad trafnidiaeth newydd. 

en-gb	Modernise transport grants.
cy-gb	Moderneiddio grantiau trafnidiaeth.

en-gb	Invest in travel options that encourage public transport and support walking and cycling.
cy-gb	Buddsoddi mewn opsiynau teithio sy’n annog trafnidiaeth gyhoeddus ac yn cefnogi cerdded a beicio.

en-gb	Support innovation in new renewable energy technology.
cy-gb	Cefnogi arloesedd mewn technoleg ynni adnewyddadwy newydd.

en-gb	Support communities to create 30 new woodlands and connect habitat areas.
cy-gb	Cefnogi cymunedau i greu 30 o goetiroedd newydd a chysylltu ardaloedd cynefinoedd.

en-gb	Strengthen the protections for ancient woodlands.
cy-gb	Cryfhau’r amddiffyniadau ar gyfer coetiroedd hynafol.

en-gb	Fund additional flood protection for more than 45,000 homes.
cy-gb	Ariannu mesurau ychwanegol i amddiffyn dros 45,000 o gartrefi rhag llifogydd.

en-gb	Deliver nature-based flood management in all major river catchments to expand wetland and woodland habitats.
cy-gb	Rheoli llifogydd mewn modd sy’n seiliedig ar natur ym mhob dalgylch mawr i ehangu cynefinoedd gwlyptiroedd a choetiroedd.

en-gb	Legislate to strengthen the requirements for the use of sustainable drainage systems that provide wildlife habitat.
cy-gb	Deddfu i gryfhau’r gofynion ar gyfer defnyddio systemau draenio cynaliadwy sy’n darparu cynefin i fywyd gwyllt.

en-gb	Begin to designate Wales’ inland waters for recreation, strengthening water quality monitoring.
cy-gb	Dechrau dynodi dyfroedd mewndirol Cymru ar gyfer hamdden, gan gryfhau’r gwaith o fonitro ansawdd dŵr.

en-gb	Establish a targeted scheme to support restoration of seagrass and saltmarsh habitats along our coastline.
cy-gb	Sefydlu cynllun wedi’i dargedu i hyrwyddo gwaith adfer cynefinoedd morwellt a morfa heli ar hyd ein harfordir.

en-gb	Bring together a place-based zero waste challenge network of organisations to support cultural change in businesses and communities.
cy-gb	Dwyn ynghyd rwydwaith o sefydliadau ar gyfer her dim gwastraff, sy’n seiliedig ar leoedd, i gefnogi newid diwylliannol mewn busnesau a chymunedau.

en-gb	Expand renewable energy generation by public bodies and community groups in Wales by over 100MW by 2026.
cy-gb	Ehangu cynhyrchu ynni adnewyddadwy gan gyrff cyhoeddus a grwpiau cymunedol yng Nghymru i lefel dros 100MW erbyn 2026.

en-gb	Enforce a moratorium on the consenting of all large incineration facilities.
cy-gb	Gorfodi moratoriwm ar ganiatâd yn achos pob cyfleuster llosgi mawr.

en-gb	Continue to improve existing homes, helping us tackle fuel poverty, create much needed jobs, training opportunities, and supply chains.
cy-gb	Parhau i wella cartrefi presennol, gan ein helpu i fynd i’r afael â thlodi tanwydd, creu swyddi mawr eu hangen, cyfleoedd hyfforddi a chadwyni cyflenwi.

en-gb	Develop a fire safety fund for existing buildings.
cy-gb	Datblygu cronfa diogelwch tân ar gyfer adeiladau presennol.

en-gb	Legislate to enact the recommendations of the Law Commission in relation to leasehold reform.
cy-gb	Deddfu i weithredu ar argymhellion Comisiwn y Gyfraith mewn perthynas â diwygio lesddaliadau.

en-gb	Ensure that estate charges for public open spaces and facilities are paid for in a way that is fair.
cy-gb	Sicrhau bod taliadau ystad am fannau agored cyhoeddus a chyfleusterau cyhoeddus yn cael eu talu mewn ffordd sy’n deg.

en-gb	Develop a national scheme restricting rent to local housing allowance levels for families and young people who are homeless or who are at risk of homelessness.
cy-gb	Datblygu cynllun cenedlaethol sy’n cyfyngu rhent i lefelau lwfans tai lleol i deuluoedd a phobl ifanc sy’n ddigartref neu sydd mewn perygl o fod yn ddigartref.

en-gb	Ensure Rent Smart Wales landlords respond quickly to complaints of racism and hate crime and offer appropriate support.
cy-gb	Sicrhau bod landlordiaid Rhentu Doeth Cymru yn ymateb yn gyflym i gwynion am hiliaeth a throseddau casineb ac yn cynnig cymorth priodol.

en-gb	Develop masterplans for towns and high streets.
cy-gb	Datblygu uwchgynlluniau ar gyfer trefi a’r stryd fawr.

en-gb	Empower communities to have a greater stake in local regeneration.
cy-gb	Grymuso cymunedau i fod â mwy o ran mewn cynlluniau adfywio lleol.

en-gb	Develop community recycling facilities in town centres and promote repair and re-use facilities to encourage zero-waste shopping.
cy-gb	Datblygu cyfleusterau ailgylchu cymunedol yng nghanol trefi a hyrwyddo cyfleusterau atgyweirio ac ailddefnyddio i annog siopa diwastraff.

en-gb	Create more community green space in town centres.
cy-gb	Creu mwy o fannau gwyrdd cymunedol yng nghanol trefi.

en-gb	Repurpose public space for outdoor events, markets, street vendors, pop up parks and ‘parklets’.
cy-gb	Addasu mannau cyhoeddus ar gyfer digwyddiadau awyr agored, marchnadoedd, gwerthwyr stryd, parciau dros dro a pharciau bach.

en-gb	Education and Welsh Language
cy-gb	Y Gymraeg ac Addysg

en-gb	Strengthen the Youth Engagement and Progression Framework.
cy-gb	Cryfhau’r Fframwaith Ymgysylltu a Datblygu Ieuenctid.

en-gb	Invest more than £1.5 billion in the next phase of the 21st Century Schools and Colleges Programme.
cy-gb	Buddsoddi mwy nag £1.5 biliwn yng ngham nesaf Rhaglen Ysgolion a Cholegau’r 21ain Ganrif.

en-gb	With local authorities, transform learning environments, develop net-zero carbon schools and open up school facilities for local communities.
cy-gb	Gydag awdurdodau lleol, trawsnewid amgylcheddau dysgu, datblygu ysgolion carbon sero-net ac agor cyfleusterau ysgolion ar gyfer cymunedau lleol.

en-gb	Review Adult Education to increase the numbers of adults learning in Wales.
cy-gb	Adolygu Addysg Oedolion i gynyddu nifer yr oedolion sy’n dysgu yng Nghymru.

en-gb	Provide additional counselling provision throughout the next Senedd term.
cy-gb	Sicrhau bod darpariaeth gwnsela ychwanegol ar gael drwy gydol tymor nesaf y Senedd.

en-gb	Support schools and teachers to deliver our world-leading Curriculum for Wales.
cy-gb	Cefnogi ysgolion ac athrawon i gyflwyno ein Cwricwlwm i Gymru sy’n arwain y byd.

en-gb	Reduce unnecessary bureaucracy to support school leaders.
cy-gb	Lleihau biwrocratiaeth ddiangen i gefnogi arweinwyr ysgolion.

en-gb	Implement the new Additional Learning Needs Act.
cy-gb	Gweithredu’r Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol newydd.

en-gb	Expand the teaching of modern foreign languages in our schools.
cy-gb	Ehangu dysgu ieithoedd tramor modern yn ein hysgolion.

en-gb	Invest in the Pupil Development Grant.
cy-gb	Buddsoddi yn y Grant Datblygu Disgyblion.

en-gb	Protect the Educational Maintenance Allowance for young learners.
cy-gb	Amddiffyn y Lwfans Cynhaliaeth Addysg ar gyfer dysgwyr ifanc.

en-gb	Maintain our commitment to provide free breakfasts for all primary school pupils.
cy-gb	Cynnal ein hymrwymiad i ddarparu brecwast am ddim i bob disgybl ysgol gynradd.

en-gb	Appoint a Cabinet level minister to develop and take forward the proposals of the Youth Board for Wales.
cy-gb	Penodi gweinidog ar lefel Cabinet i ddatblygu a bwrw ymlaen â chynigion Bwrdd Ieuenctid Cymru.

en-gb	Legislate for a new framework for youth services in Wales.
cy-gb	Deddfu ar gyfer fframwaith newydd ar gyfer gwasanaethau ieuenctid yng Nghymru.

en-gb	Support the democratic role of local authorities in education provision.
cy-gb	Cefnogi rôl ddemocrataidd awdurdodau lleol yn y ddarpariaeth addysg.

en-gb	Promote parity of esteem between vocational and academic routes in Welsh education.
cy-gb	Hyrwyddo parch cydradd rhwng llwybrau galwedigaethol ac academaidd mewn addysg Gymreig. 

en-gb	Examine how a greater degree of federation can support education leadership across Wales.
cy-gb	Archwilio sut y gall mwy o ffedereiddio gefnogi arweinyddiaeth addysg ledled Cymru.

en-gb	Explore how to strengthen professional learning communities.
cy-gb	Archwilio sut i gryfhau cymunedau dysgu proffesiynol.

en-gb	Expand the role of the Coleg Cymraeg Cenedlaethol.
cy-gb	Ehangu rôl y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

en-gb	Expand our Welsh language early years provision.
cy-gb	Ehangu ein darpariaeth Gymraeg yn y blynyddoedd cynnar.

en-gb	Expand the Pupil Immersion Programme. 
cy-gb	Ehangu’r Rhaglen Drochi i Ddisgyblion.

en-gb	Introduce a pilot project which will incentivise young Welsh speakers to return from universities to help teach Welsh in schools.
cy-gb	Cyflwyno prosiect peilot a fydd yn cymell siaradwyr Cymraeg ifanc i ddychwelyd o brifysgolion i helpu gydag addysgu Cymraeg mewn ysgolion.

en-gb	Address the recommendations from the Black, Asian and Minority Ethnic communities, Contributions and Cynefin in the New Curriculum Working Group.
cy-gb	Mynd i’r afael yn llawn ag argymhellion y Gweithgor Cymunedau, Cyfraniadau a Chynefin Pobl Ddu, Asiaidd ac Ethnig Leiafrifol yn y Cwricwlwm Newydd.

en-gb	Finance and Local Government
cy-gb	Cyllid a Llywodraeth Leol

en-gb	Not take more in Welsh rates of income tax from Welsh families for at least as long as the economic impact of coronavirus lasts.
cy-gb	Peidio â chymryd mwy mewn cyfraddau treth incwm Cymru oddi ar deuluoedd Cymru cyhyd ag y bydd effaith economaidd coronafeirws yn parhau, o leiaf.

en-gb	Keep the 1% increase in Land Transaction Tax charged on second home purchases.
cy-gb	Cadw’r cynnydd o 1% yn y Dreth Trafodiadau Tir a godir ar bryniannau ail gartrefi.

en-gb	Explore and develop effective tax, planning and housing measures – which could include local rates of Land Transaction Tax – to ensure the interests of local people are protected.
cy-gb	Archwilio a datblygu mesurau treth, cynllunio a thai effeithiol – a allai gynnwys cyfraddau lleol i’r Dreth Trafodiadau Tir – i sicrhau bod buddiannau pobl leol yn cael eu gwarchod.

en-gb	Strengthen the autonomy and effectiveness of local government to make them more successful in delivering services.
cy-gb	Cryfhau ymreolaeth ac effeithiolrwydd llywodraeth leol i’w gwneud yn fwy llwyddiannus wrth ddarparu gwasanaethau.

en-gb	Reduce the administrative burden on local authorities.
cy-gb	Lleihau’r baich gweinyddol ar awdurdodau lleol.

en-gb	Change the performance framework for local government to better enable innovation, transparency, and local ownership.
cy-gb	Newid y fframwaith perfformiad ar gyfer llywodraeth leol er mwyn galluogi gwell arloesi, tryloywder a pherchnogaeth leol.

en-gb	Social Justice
cy-gb	Cyfiawnder Cymdeithasol

en-gb	Expand the income maximisation work and the Single Advice Fund.
cy-gb	Ehangu’r gwaith ‘gwneud y gorau o incwm’ a’r Gronfa Gynghori Sengl.

en-gb	Progress the Fair Work Commission’s recommendations.
cy-gb	Datblygu argymhellion y Comisiwn Gwaith Teg. 

en-gb	Expand the ‘Ask and Act’ and ‘Don’t be a Bystander’ training and awareness campaigns.
cy-gb	Ehangu’r ymgyrchoedd hyfforddi ac ymwybyddiaeth ‘Gofyn a Gweithredu’ a ‘Paid Cadw’n Dawel’.

en-gb	Establish an equalities legal service to provide support on unfair or discriminatory employment practices.
cy-gb	Sefydlu gwasanaeth cyfreithiol cydraddoldeb i ddarparu cefnogaeth ar arferion cyflogaeth annheg neu wahaniaethol.

en-gb	Incorporate the United Nations Convention for the Elimination of all forms of Discrimination against Women and the UN Convention on the Rights of Disabled People into Welsh law.
cy-gb	Ymgorffori Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar gyfer Dileu pob math o Wahaniaethu yn erbyn Menywod a Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl Anabl yng nghyfraith Cymru.

en-gb	Address fully the recommendations from the Monuments and Street Names Audit.
cy-gb	Mynd i’r afael yn llawn ag argymhellion yr Archwiliad Henebion ac Enwau Strydoedd.

en-gb	Create a Race Disparity Unit alongside an Equality Data Unit to ensure an inclusive evidence base to inform decision making in government.
cy-gb	Creu Uned Anghyfartalwch Hil ochr yn ochr ag Uned Data Cydraddoldeb i sicrhau sylfaen dystiolaeth gynhwysol i lywio’r broses o wneud penderfyniadau yn y llywodraeth.

en-gb	Expand our Access to Elected Office programme.
cy-gb	Ehangu ein rhaglen Mynediad i Swydd Etholedig.

en-gb	Implement the recommendations of the Reflecting Wales in Running Wales: 
cy-gb	Gweithredu argymhellion Adlewyrchu Cymru wrth Redeg Cymru: 

en-gb	Diversity and Inclusion Strategy for Public Appointments in Wales (2020 – 2023).
cy-gb	Strategaeth Amrywiaeth a Chynhwysiant ar gyfer Penodiadau Cyhoeddus yng Nghymru (2020-2023).

en-gb	Support Prides across Wales by sponsoring Pride Cymru, establishing a Wales-wide Pride Fund and appointing a Wales Pride Coordinator.
cy-gb	Cefnogi digwyddiadau Pride ledled Cymru drwy noddi Pride Cymru, sefydlu cronfa Pride a phenodi Cydlynydd Pride ar gyfer Cymru.

en-gb	Use all available powers to ban all aspects of LGBTQ+ conversion therapy that are in our powers and seek the devolution of any necessary additional powers.
cy-gb	Defnyddio’r holl bwerau sydd ar gael i wahardd pob agwedd ar therapi trosi LGBTQ+ sydd o fewn ein pŵer a cheisio datganoli unrhyw bwerau ychwanegol angenrheidiol.

en-gb	Seek to devolve the Gender Recognition Act and support our Trans community.
cy-gb	Gweithio i ddatganoli’r Ddeddf Cydnabod Rhywedd a chefnogi ein cymuned Draws.

en-gb	Work with the tech companies and media platforms to tackle hate crime and misinformation.
cy-gb	Gweithio gyda’r cwmnïau technoleg a llwyfannau’r cyfryngau i fynd i’r afael â throseddau casineb a chamwybodaeth.

en-gb	Embed period dignity in schools.
cy-gb	Gwreiddio urddas mislif mewn ysgolion.

en-gb	Expand our free period provision in communities and the private sector.
cy-gb	Ehangu ein darpariaeth mislif am ddim mewn cymunedau a’r sector preifat.

en-gb	Maintain our funding of 500 Police Community Support Officers and expand their number by 100.
cy-gb	Cynnal ein cyllid i 500 o Swyddogion Cymorth Cymunedol yr Heddlu ac ehangu eu nifer o 100.

en-gb	Rural Affairs and North Wales
cy-gb	Materion Gwledig a Goggledd Cymru

en-gb	Develop a national model for regulation of animal welfare, introducing registration for animal welfare establishments, commercial breeders for pets or for shooting, and animal exhibits.
cy-gb	Datblygu model cenedlaethol ar gyfer rheoleiddio lles anifeiliaid, gan gyflwyno cofrestr ar gyfer sefydliadau lles anifeiliaid, bridwyr masnachol anifeiliaid anwes neu anifeiliaid ar gyfer saethu, ac arddangosfeydd anifeiliaid.

en-gb	Improve the qualifications for animal welfare inspectors to raise their professional status.
cy-gb	Gwella’r cymwysterau i arolygwyr lles anifeiliaid i godi eu statws proffesiynol. 

en-gb	Require CCTV in all slaughterhouses.
cy-gb	Gwneud teledu cylch cyfyng yn ofynnol ym mhob lladd-dy.

en-gb	Ban the use of snares.
cy-gb	Gwahardd defnyddio maglau.

en-gb	Restrict the use of cages for farmed animals.
cy-gb	Cyfyngu ar ddefnyddio cewyll ar gyfer anifeiliaid a ffermir.

en-gb	Forbid the culling of badgers to control the spread of TB in cattle.
cy-gb	Gwahardd difa moch daear i reoli lledaeniad TB mewn gwartheg.

en-gb	Constitution
cy-gb	Y Cyfansoddiad

en-gb	Work for a new and successful United Kingdom, based on a far-reaching federalism.
cy-gb	Gweithio dros Deyrnas Unedig newydd a llwyddiannus, yn seiliedig ar ffederaliaeth bellgyrhaeddol.

en-gb	Press the UK government for a more thoroughgoing federal reform of our constitution and inter-governmental relations.
cy-gb	Pwyso ar Lywodraeth y DU am ddiwygiad ffederal mwy trylwyr o’n cyfansoddiad a’n cysylltiadau rhynglywodraethol.

en-gb	Challenge the UK Internal Market Act and its attack on devolution and champion the rights of the Senedd to legislate without interference in areas devolved to Wales.
cy-gb	Herio Deddf Marchnad Fewnol y DU a’i hymosodiad ar ddatganoli a hyrwyddo hawliau’r Senedd i ddeddfu heb ymyrraeth mewn meysydd sydd wedi’u datganoli i Gymru.

en-gb	Strive to prevent the UK Conservative government using the Internal Market Act to fund interventions not supported by the people of Wales.
cy-gb	Ymdrechu i atal Llywodraeth Geidwadol y DU rhag defnyddio’r Ddeddf Marchnad Fewnol i ariannu ymyriadau nad ydynt yn cael eu cefnogi gan bobl Cymru.

en-gb	Pursue the case for the devolution of policing and justice.
cy-gb	Cefnogi’r achos dros ddatganoli plismona a chyfiawnder.

en-gb	Develop a set of Codes of Welsh law.
cy-gb	Datblygu set o Godau cyfraith Cymru.

en-gb	Make the case for clear and stable tax devolution for Wales.
cy-gb	Dadlau dros ddatganoli trethi’n glir ac yn sefydlog i Gymru.