en-gb	Noise and soundscape action plan 2018-2023 
cy-gb	Cynllun Gweithredu ynghylch sŵn a seinwedd 2018-2023 

en-gb	Consultation draft 
cy-gb	Ymgynghoriad drafft 

en-gb	July 2018 
cy-gb	Gorffennaf 2018 

en-gb	Mae’r ddogfen yma hefyd ar gael yn Gymraeg. 
cy-gb	Mae’r ddogfen yma hefyd ar gael yn Saesneg. 

en-gb	This document is also available in Welsh. 
cy-gb	This document is also available in English. 

en-gb	  © Crown Copyright   WG 35191  
cy-gb	(h) Hawlfraint y Goron   WG 35191

en-gb	Table of Contents 
cy-gb	Tabl Cynnwys 

en-gb	Ministerial Foreword 
cy-gb	Rhagair gan y Gweinidog 

en-gb	In this fast-paced, digital age we can find ourselves being subjected to information overload, from the moment we wake up to when we settle for sleep. 
cy-gb	Yn yr oes ddigidol chwyldroadol hon rydym yn cael ein gorlwytho â gwybodaeth, o'r eiliad y byddwn yn deffro i'r adeg y byddwn yn mynd i gysgu. 

en-gb	The sights and sounds continually vying for our attention can affect us both when we are awake and when we are sleeping and have impacts on our physical and mental health. 
cy-gb	Gall y golygfeydd a'r seiniau sy'n cystadlu'n barhaus i gael ein sylw effeithio arnom pan fyddwn yn deffro a phan fyddwn yn cysgu ac maent yn effeithio ar ein hiechyd corfforol a'n hiechyd meddwl. 

en-gb	Noise, meaning unwanted or harmful sound, can, in the short term, disrupt sleep and increase levels of stress, irritation and fatigue, as well as interfering with important activities such as learning, working and relaxing. 
cy-gb	Gall sŵn, sy'n golygu sain ddiangen neu niweidiol, yn y byrdymor, amharu ar gwsg a chynyddu lefelau straen, dicter neu flinder, yn ogystal â tharfu ar weithgareddau pwysig megis dysgu, gweithio ac ymlacio. 

en-gb	In other words, it reduces the quality of our lives. 
cy-gb	Mewn geiriau eraill, mae'n lleihau ansawdd ein bywyd. 

en-gb	Exposure to loud sounds can cause hearing damage, while exposure to noise in the long term can increase our risk of hypertension-related illnesses and cardiovascular disease. 
cy-gb	Gall amlygiad i seiniau uchel achosi niwed i'r clyw, tra gall amlygiad i sŵn yn yr hirdymor gynyddu ein risg o gael clefydau sy'n gysylltiedig â phwysedd gwaed uchel a chlefyd cardiofasgwlaidd. 

en-gb	And yet our lives are enhanced by conversation, laughter and cheering, music and the sounds of nature. 
cy-gb	Ac eto mae ein bywydau yn cael eu cyfoethogi gan sgwrsio, chwerthin a bloeddio cymeradwyaeth, cerddoriaeth a seiniau natur. 

en-gb	A healthy acoustic environment is more than simply the absence of unwanted sound. 
cy-gb	Mae a wnelo amgylchedd acwstig iach â mwy nag absenoldeb sain ddiangen. 

en-gb	The noise action plan for Wales, which we are required to review and update every five years, must have a broader focus than simply clamping down on the decibels. 
cy-gb	Rhaid i'r cynllun gweithredu ynghylch sŵn, y mae'n ofynnol inni ei adolygu a'i ddiweddaru bob pum mlynedd, fod â ffocws ehangach na dim ond lleihau'r desibelau. 

en-gb	We need to create appropriate soundscapes, meaning the right acoustic environment in the right time and place. 
cy-gb	Mae angen inni greu seinweddau priodol, sy'n golygu sicrhau'r amgylchedd acwstig cywir ar yr adeg gywir ac yn y lle cywir. 

en-gb	The towns and cities, in which most of us live, serve us in a variety of ways, and should therefore contain a variety of soundscapes appropriate to the land use. 
cy-gb	Mae'r trefi a'r dinasoedd, y mae'r rhan fwyaf ohonom yn byw ynddynt, yn ein gwasanaethu mewn nifer o ffyrdd ac, felly, dylent gynnwys amrywiaeth o seinweddau sy'n briodol i'r defnydd tir. 

en-gb	There should not be a one-size-fits-all urban soundscape, which we experience wherever we go, any more than every street and building should look alike. 
cy-gb	Yn union fel na ddylai pob stryd ac adeilad edrych yn debyg, ni ddylai fod un seinwedd drefol sy'n addas at bob diben, rydym yn ei phrofi ble bynnag yr awn. 

en-gb	Over the coming years, I expect public bodies in Wales to start thinking less in terms of pure noise mitigation and more in terms of creating healthier soundscapes for our communities. 
cy-gb	Dros y blynyddoedd i ddod, rwy'n disgwyl i gyrff cyhoeddus yng Nghymru ddechrau meddwl llai am liniaru sŵn yn unig a mwy am greu seinweddau iachach i'n cymunedau. 

en-gb	In addition, wherever air and noise pollution are both present and their sources are the same or related, they should be considered together rather than as separate problems. 
cy-gb	At hynny, ble bynnag y ceir llygredd aer a llygredd sŵn a hynny o'r un ffynonellau neu ffynonellau tebyg, dylid eu hystyried gyda'i gilydd yn hytrach nag fel problemau ar wahân. 

en-gb	Air and noise pollution are both airborne pollutants, which can have a combined effect on the public’s health and, in many situations, they can be tackled to greatest effect through shared solutions. 
cy-gb	Mae llygredd aer a sŵn yn llygryddion a gludir yn yr awyr, a all gael effaith gyfunol ar iechyd y cyhoedd ac, mewn llawer o sefyllfaoedd, y ffordd orau o fynd i'r afael â nhw yw drwy ddefnyddio atebion a rennir. 

en-gb	If public bodies in Wales embrace the sustainable development principle and ways of working set out in our Well-being of Future Generations Act, we can break down existing policy siloes and achieve multiple outcomes for the benefit of society. 
cy-gb	Os bydd cyrff cyhoeddus yng Nghymru yn derbyn yr egwyddor datblygu cynaliadwy a'r ffyrdd o weithio a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, byddwn yn gallu chwalu'r seilos polisi presennol a chyflawni canlyniadau lluosog er budd cymdeithas. 

en-gb	Hannah Blythyn AM Minister for Environment 
cy-gb	Hannah Blythyn AC Y Gweinidog dros yr Amgylchedd 

en-gb	Preface – the noise action planning process 
cy-gb	Rhagair – y broses cynllun gweithredu ynghylch sŵn 

en-gb	Environmental noise legislation 
cy-gb	Deddfwriaeth ynglŷn â sŵn amgylcheddol 

en-gb	Environmental noise  is unwanted or harmful outdoor sound created by human activities, notably motorised transport and sites of industrial activity. 
cy-gb	Mae sŵn amgylcheddol  yn sain ddiangen neu niweidiol a grëir gan weithgareddau pobl, yn arbenig trafnidiaeth fodurol a safleoedd lle y ceir gweithgarwch diwydiannol. 

en-gb	The Welsh Government considers environmental noise as an airborne pollutant. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried bod sŵn amgylcheddol yn llygrydd a gludir yn yr awyr. 

en-gb	The aim of the Environmental Noise Directive  is to define a common approach intended to avoid, prevent or reduce on a prioritised basis the harmful effects, including annoyance, due to exposure to environmental noise. 
cy-gb	Nod y Gyfarwyddeb Sŵn Amgylcheddol  yw diffinio dull cyffredin o weithredu er mwyn osgoi, atal neu leihau, ar sail blaenoriaeth, yr effeithiau niweidiol, gan gynnwys annifyrrwch, a gaiff amlygiad i sŵn amgylcheddol. 

en-gb	http://eur - lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32002L0049:en:NOT
cy-gb	http://eur - lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32002L0049:en:NOT

en-gb	It is given legal force in Wales through the Environmental Noise (Wales) Regulations 2006  as amended by the Environmental Noise (Wales) (Amendment) Regulations 2009  (collectively referred to as the Environmental Noise Regulations). 
cy-gb	Rhoddir grym cyfreithiol iddi yng Nghymru drwy Reoliadau Sŵn Amgylcheddol (Cymru) 2006  fel y'u diwygiwyd gan Reoliadau Sŵn Amgylcheddol (Cymru) (Diwygio) 2009  (y cyfeirir atynt gyda'i gilydd fel y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol). 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/wsi/2006/2629
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/wsi/2006/2629/made

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/wsi/2009/47
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/wsi/2009/47/made

en-gb	Environmental noise maps 
cy-gb	Mapiau sŵn amgylcheddol 

en-gb	Under the Environmental Noise Regulations, the Welsh Ministers have an obligation to produce and keep updated noise maps for: 
cy-gb	O dan y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol, mae gan Weinidogion Cymru rwymedigaeth i lunio mapiau sŵn, a'u diweddaru'n gyson, ar gyfer y canlynol: 

en-gb	agglomerations  (large urban areas with populations of over 100,000); 
cy-gb	crynodrefi  (ardaloedd trefol mawr â phoblogaethau o fwy na 100,000); 

en-gb	major roads  (roads with over three million vehicles passing each year); and 
cy-gb	prif ffyrdd  (ffyrdd y ceir mwy na thair miliwn o dramwyadau cerbydau y flwyddyn); 

en-gb	major railways  (railways with over 30,000 trains passing each year). 
cy-gb	prif reilffyrdd  (rheilffyrdd lle y ceir mwy na 30,000 o dramwyadau trên y flwyddyn). 

en-gb	There are three agglomerations in Wales: 
cy-gb	Mae tair crynodref yng Nghymru, sef: 

en-gb	the Cardiff and Penarth agglomeration; 
cy-gb	crynodref Caerdydd a Phenarth; 

en-gb	the Newport agglomeration; and 
cy-gb	crynodref Casnewydd; 

en-gb	the Swansea and Neath Port Talbot agglomeration. 
cy-gb	crynodref Abertawe a Chastell-nedd Port Talbot. 

en-gb	There are no major airports in Wales busy enough to qualify for noise mapping or action planning under the Environmental Noise Regulations. 
cy-gb	Nid oes unrhyw feysydd awyr mawr yng Nghymru sy'n ddigon prysur i fodloni'r meini prawf ar gyfer mapio sŵn a llunio cynlluniau gweithredu o dan y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol. 

en-gb	The noise maps have to be produced by calculation, not measurement. 
cy-gb	Rhaid i'r mapiau sŵn gael eu llunio drwy gyfrifo, nid mesur. 

en-gb	In 2012 Extrium Ltd, under contract from the Welsh Government, produced noise maps for major roads across Wales, for major railways across Wales, and for all roads, all railways and major industry in the three agglomerations. 
cy-gb	Yn 2012 lluniodd Extrium Ltd, o dan gontract gan Lywodraeth Cymru, fapiau sŵn ar gyfer prif ffyrdd ledled Cymru, prif reilffyrdd ledled Cymru a phob ffordd, rheilffordd a diwydiannau yn y tair crynodref. 

en-gb	In 2015 the Welsh Government carried out a review of its noise maps  to establish which of them required updating in 2017. 
cy-gb	Yn 2015 cynhaliodd Llywodraeth Cymru adolygiad o'i mapiau sŵn  er mwyn nodi pa rai ohonynt roedd angen eu diweddaru yn 2017. 

en-gb	In accordance with the conclusions of this review, new noise maps were produced in 2017 for major roads across Wales and for major industry in the three agglomerations, but not for major railways or for nonmajor roads and railways in agglomerations. 
cy-gb	Yn unol â chasgliadau'r adolygiad hwn, lluniwyd mapiau sŵn newydd yn 2017 ar gyfer prif ffyrdd ledled Cymru a diwydiannau mawr yn y tair crynodref, ond nid ar gyfer prif reilffyrdd na ffyrdd nad oeddent yn brif ffyrdd na rheilffyrdd nad oeddent yn brif reilffyrdd mewn crynodrefi. 

en-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/151026 - review - of - strategic - noise - maps - in - wales - en.pdf
cy-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/151026 - review - of - strategic - noise - maps - in - wales - en.pdf

en-gb	The 2012 and 2017 noise maps  may be viewed, and the spatial data sets associated with them downloaded, at http://lle.gov.wales/catalogue?t=1&lang=en .
cy-gb	Gellir gweld mapiau sŵn 2012 a 2017 , a lawrlwytho'r setiau data gofodol sy'n gysylltiedig â nhw, yn http://lle.gov.wales/catalogue?t=1&lang=cy .

en-gb	It should be noted that changes made to the way in which noise levels were calculated between 2012 and 2017 have resulted in higher noise levels being calculated in 2017 than in 2012 at receivers that are located less than 7.5 metres from a road traffic noise source. 
cy-gb	Dylid nodi, oherwydd newidiadau a wnaed i'r ffordd y cafodd lefelau sŵn eu cyfrifo rhwng 2012 a , fod y lefelau sŵn a gyfrifwyd wrth dderbynyddion sydd wedi'u lleoli lai na 7.5 metr o ffynhonnell sŵn traffig ffyrdd yn uwch yn 2017 nag yn 2012. 

en-gb	This unfortunately means that very close to the road the 2012 and 2017 noise maps are not directly comparable. 
cy-gb	Yn anffodus, golyga hyn, yn agos iawn at y ffordd, nad oes modd cymharu mapiau sŵn 2012 a 2017 yn uniongyrchol. 

en-gb	It is expected that the noise maps will inform a range of activities carried out by public bodies in Wales over the next five years, including but not limited to: 
cy-gb	Disgwylir i'r mapiau sŵn lywio amrywiaeth o weithgareddau a gynhelir gan gyrff cyhoeddus yng Nghymru dros y pum mlynedd nesaf, gan gynnwys y canlynol ond heb fod yn gyfyngedig iddynt: 

en-gb	prioritised noise mitigation works, such as noise barriers and resurfacing; 
cy-gb	gwaith lliniaru sŵn â blaenoriaeth, megis rhwystrau sŵn a rhoi wyneb newydd ar ffyrdd; 

en-gb	the planning process; 
cy-gb	y broses gynllunio; 

en-gb	air quality, green infrastructure and transport plans and strategies; 
cy-gb	ansawdd aer, seilwaith gwyrdd a chynlluniau a strategaethau trafnidiaeth; 

en-gb	the assessments of local well-being produced by public services boards (PSBs)  under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 (the WFG Act) ; and 
cy-gb	yr asesiadau llesiant lleol a gynhaliwyd gan fyrddau gwasanaethau cyhoeddus (BGCau)  o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 ; 

en-gb	The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 (Assessments of Local Well-being) Regulations 2017 require PSBs to take into account the most recent noise maps made and adopted by the Welsh Ministers when they carry out their assessments of local well-being. 
cy-gb	Mae Rheoliadau Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 (Asesiadau Llesiant Lleol) 2017 yn ei gwneud yn ofynnol i BGCau ystyried y mapiau sŵn mwyaf diweddar a luniwyd ac a fabwysiadwyd gan Weinidogion Cymru pan fyddant yn cynnal eu hasesiadau llesiant lleol. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/anaw/2015/2
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/anaw/2015/2

en-gb	the State of Natural Resources Report (SoNaRR) and area statements produced by Natural Resources Wales (NRW) under the Environment (Wales) Act 2016 . 
cy-gb	yr Adroddiad ar Sefyllfa Adnoddau Naturiol a'r datganiadau ardal a luniwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) o dan Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 . 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/anaw/2016/3
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/anaw/2016/3

en-gb	A noise and soundscape action plan for Wales 
cy-gb	Cynllun gweithredu ynghylch sŵn a seinwedd i Gymru 

en-gb	Under the Environmental Noise Regulations, the Welsh Ministers have an obligation to draw up action plans for places near major roads and major railways, and for agglomerations. 
cy-gb	O dan y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol, mae gan Weinidogion Cymru rwymedigaeth i lunio cynlluniau gweithredu ar gyfer mannau ger prif ffyrdd a phrif reilffyrdd ac ar gyfer crynodrefi. 

en-gb	The Regulations apply to environmental noise to which humans are exposed in particular in built-up areas, in public parks or other quiet areas in an agglomeration, and near schools, hospitals and other noise-sensitive buildings and areas. 
cy-gb	Mae'r Rheoliadau yn gymwys i sŵn amgylcheddol y caiff pobl eu hamlygu iddo mewn ardaloedd adeiledig, parciau cyhoeddus neu fannau tawel eraill mewn crynodref a ger ysgolion, ysbytai ac adeiladau ac ardaloedd eraill sy'n sensitif i sŵn. 

en-gb	They do not apply to noise that is caused by the exposed person, noise from domestic activities, noise created by neighbours, noise in workplaces or noise inside means of transport or due to military activities in military areas. 
cy-gb	Nid ydynt yn gymwys i sŵn a achosir gan yr unigolyn a amlygwyd i sŵn amgylcheddol, sŵn a achosir gan weithgareddau domestig, sŵn a grëir gan gymdogion, sŵn mewn gweithleoedd, sŵn y tu mewn i ddulliau teithio na sŵn a achosir gan weithgareddau milwrol mewn ardaloedd milwrol. 

en-gb	In 2013, the Welsh Government, working collaboratively with other public bodies, prepared a single consolidated five-year noise action plan for Wales . 
cy-gb	Yn 2013, gan gydweithio â chyrff cyhoeddus eraill, lluniodd Llywodraeth Cymru un cynllun gweithredu pum mlynedd cyfun ynghylch sŵn i Gymru . 

en-gb	This document included within it the action plans required by the Environmental Noise Regulations, together with information on Wales-wide policies relating to those forms of noise not covered by the Regulations, such as neighbourhood noise. 
cy-gb	Roedd y ddogfen hon yn cynnwys y cynlluniau gweithredu a oedd yn ofynnol o dan y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol, ynghyd â gwybodaeth am bolisïau i Gymru gyfan a oedd yn ymwneud â'r mathau hynny o sŵn nad oeddent yn cael eu cwmpasu gan y Rheoliadau, megis sŵn mewn cymdogaethau. 

en-gb	The intention was to give the responsible bodies and others with a specialist interest in noise an overall picture of the state of play at that time and clarity in what was expected from public bodies and other organisations in relation to noise over the five years from 2013 to 2018. 
cy-gb	Y bwriad oedd rhoi darlun cyffredinol o'r sefyllfa bryd hynny i gyrff cyfrifol ac eraill â diddordeb arbennig mewn sŵn, ac eglurder ynglŷn â'r hyn a ddisgwylid gan gyrff cyhoeddus a sefydliadau eraill mewn perthynas â sŵn dros y pum mlynedd rhwng 2013 a 2018 . 

en-gb	Producing a single noise policy document covering the whole of Wales had the added benefit of avoiding the repetition of material that would result from having separate action plans for major roads, major railways and agglomerations. 
cy-gb	At hynny, drwy lunio un ddogfen bolisi sŵn i Gymru gyfan, llwyddwyd i osgoi ailadrodd deunydd a fyddai'n deillio o gael dau gynllun gweithredu ar wahân ar gyfer prif ffyrdd, prif reilffyrdd a chrynodrefi. 

en-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/131217noise - action - plan - for - wales - en.pdf
cy-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/131217noise - action - plan - for - wales - cy.pdf

en-gb	The statutory requirement to review and, if necessary, revise our noise action plan in 2018 provides us with an opportunity to bring together the loose patchwork of noise regulation described in the 2013 plan into a more coherent whole, using the framework provided by the WFG Act as a common foundation for all future noise and soundscape  management activities in Wales. 
cy-gb	Mae'r gofyniad statudol i adolygu ac, os bydd angen, ddiwygio ein cynllun gweithredu ynghylch sŵn yn 2018 yn cynnig cyfle inni ddwyn y clytwaith rhydd o weithgareddau rheoleiddio sŵn a ddisgrifiwyd yng nghynllun 2013 ynghyd i ffurfio cyfanwaith mwy cydlynol, gan ddefnyddio'r fframwaith a ddarperir gan Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol yn sail gyffredin ar gyfer yr holl weithgareddau rheoli sŵn a seinwedd  yn y dyfodol yng Nghymru. 

en-gb	Soundscape is defined as the acoustic environment as perceived or experienced and/or understood by a person or people, in context. 
cy-gb	Diffinnir seinwedd fel yr amgylchedd acwstig fel y'i canfyddir neu y'i profir a/neu y'i deëllir gan unigolion neu bobl, yn ei gyd-destun. 

en-gb	For the purposes of the Environmental Noise Regulations: 
cy-gb	At ddibenion y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol: 

en-gb	this Preface, together with Chapters 1-6 and Annex A of this document form the 2018 action plan for major roads in Wales; 
cy-gb	mae'r Rhagair hwn, ynghyd â Penodau 1-6 ac Atodiad A i'r ddogfen hon, yn ffurfio cynllun gweithredu 2018 ar gyfer prif ffyrdd yng Nghymru; 

en-gb	this Preface, together with Chapters 1-5 and 7 and Annex A of this document form the 2018 action plan for major railways in Wales; 
cy-gb	mae'r Rhagair hwn, ynghyd â phenodau 1-5 ac Atodiad A i'r ddogfen hon, yn ffurfio cynllun gweithredu 2018 ar gyfer prif reilffyrdd yng Nghymru; 

en-gb	this Preface, together with Chapters 1-8 and 10 and Annex A of this document form the 2018 action plan for the Cardiff and Penarth agglomeration; 
cy-gb	mae'r Rhagair hwn, ynghyd â Phenodau 1-8 a 10 ac Atodiad A i'r ddogfen hon, yn ffurfio cynllun gweithredu 2018 ar gyfer crynodref Caerdydd a Phenarth; 

en-gb	this Preface, together with Chapters 1-8 and 11 and Annex A of this document form the 2018 action plan for the Newport agglomeration; and 
cy-gb	mae'r Rhagair hwn, ynghyd â Phenodau 1-8 ac 11 ac Atodiad A i'r ddogfen hon, yn ffurfio cynllun gweithredu 2018 ar gyfer crynodref Casnewydd; 

en-gb	this Preface, together with Chapters 1-8 and 12 and Annex A of this document form the 2018 action plan for the Swansea and Neath Port Talbot agglomeration. 
cy-gb	mae'r Rhagair hwn, ynghyd â Phenodau 1-8 a 12 ac Atodiad A i'r ddogfen hon, yn ffurfio cynllun gweithredu 2018 ar gyfer crynodref Abertawe a Castellnedd Port Talbot. 

en-gb	Where an action plan has been adopted under the Environmental Noise Regulations and identifies a public body  as being responsible for a particular action, that public body must treat the action plan as its policy insofar as it relates to that action. 
cy-gb	Os bydd cynllun gweithredu wedi'i fabwysiadu o dan y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol a'i fod yn nodi bod corff cyhoeddus  yn gyfrifol am gam gweithredu penodol, bydd yn rhaid i'r corff cyhoeddus hwnnw drin y cynllun gweithredu fel ei bolisi i'r graddau y mae'n ymwneud â'r cam gweithredu hwnnw. 

en-gb	A public body may only depart from such a policy if it provides written reasons for departing from that policy and publishes those reasons. 
cy-gb	Dim ond os bydd yn rhoi rhesymau ysgrifenedig dros wyro oddi wrth y polisi hwnnw a'i fod yn cyhoeddi'r rhesymau hynny y caiff corff cyhoeddus wyro oddi wrth bolisi o'r fath. 

en-gb	The Environmental Noise Regulations use the term ‘public authority’ rather than ‘public body’, and this includes any person who exercises functions of a public nature, but does not include (a) either House of Parliament or a person exercising functions in connection with proceedings in Parliament, (b) courts or tribunals, or (c) the National Assembly for Wales. 
cy-gb	Mae'r Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol yn defnyddio'r term ‘awdurdod cyhoeddus’ yn hytrach na chorff cyhoeddus’, ac mae hyn yn cynnwys unrhyw berson sy'n arfer swyddogaethau o natur gyhoeddus, ond nid yw'n cynnwys (a) Tŷ'r Cyffredin na Thŷ'r Arglwyddi na pherson sy'n arfer swyddogaethau mewn cysylltiad â thrafodion yn y Senedd, (b) llysoedd na thribiwnlysoedd, nac (c) Cynulliad Cenedlaethol Cymru. 

en-gb	It should be noted that the legal obligation under the Environmental Noise Regulations for public bodies to treat action plans as policy only applies to the elements of the action plan that are within the scope of the Regulations. 
cy-gb	Dylid nodi mai dim ond i'r elfennau o'r cynllun gweithredu a gwmpesir gan y Rheoliadau y mae'r rhwymedigaeth gyfreithiol o dan y Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol ar gyfer cyrff cyhoeddus i drin cynllun gweithredu fel polisi yn gymwys. 

en-gb	Sections 3.2 to 3.5 of this document replicate statutory policy guidance issued to local authorities by the Welsh Ministers in 2017 under section 88 of the Environment Act 1995. 
cy-gb	Mae adrannau 3.2 i 3.5 o'r ddogfen hon yn efelychu canllawiau polisi statudol a ddosbarthwyd i awdurdodau lleol gan Weinidogion Cymru yn 2017 o dan adran 88 o Ddeddf yr Amgylchedd 1995. 

en-gb	Local authorities must have regard to this text when carrying out their local air quality management duties under the 1995 Act. 
cy-gb	Rhaid i awdurdodau lleol ystyried y testun hwn wrth gyflawni eu dyletswyddau rheoli ansawdd aer lleol o dan Ddeddf 1995. 

en-gb	In addition to the statutory obligations referred to above, the Welsh Government would strongly encourage public bodies to give due consideration to this document to the extent that it aligns with and supports the requirements of cross-cutting legislation such as the WFG Act and the Environment (Wales) Act 2016. 
cy-gb	Yn ogystal â'r rhwymedigaethau statudol y cyfeiriwyd atynt uchod, mae Llywodraeth Cymru yn argymell yn gryf y dylai cyrff cyhoeddus roi sylw dyledus i'r ddogfen hon i'r graddau y mae'n cyd-fynd â gofynion deddfwriaeth drawsbynciol megis Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 ac yn helpu i fodloni'r gofynion hynny. 

en-gb	The references to legislation contained in this action plan are intended to illustrate how noise is regulated in Wales, and should not be taken as advice on the precise application of the law. 
cy-gb	Bwriedir i'r cyfeiriadau at ddeddfwriaeth a geir yn y cynllun gweithredu hwn ddangos sut y caiff sŵn ei reoleiddio yng Nghymru, ac ni ddylid ystyried eu bod yn gyngor ar sut yn union y dylid cymhwyso'r gyfraith.

en-gb	For full and detailed information on noise and the law, readers should refer to the legislation itself or seek advice from their own legal advisors. 
cy-gb	Am wybodaeth lawn a manwl am sŵn a'r gyfraith, dylai darllenwyr gyfeirio at y ddeddfwriaeth ei hun neu geisio cyngor gan eu cynghorwyr cyfreithiol eu hunain. 

en-gb	Related public consultations held in the last five years 
cy-gb	Ymgyngoriadau cyhoeddus cysylltiedig a gynhaliwyd yn ystod y pum mlynedd diwethaf 

en-gb	13 September 2016 to 16 December 2016 – Air quality and noise management in Wales 
cy-gb	13 Medi 2016 i 16 Rhagfyr 2016 – Rheoli ansawdd aer a sŵn yng Nghymru 

en-gb	https://beta.gov.wales/air - quality - and - noise - management - wales
cy-gb	https://beta.llyw.cymru/rheoli - ansawdd - aer - swn - yng - nghymru

en-gb	12 February 2018 to 18 May 2018 – Planning Policy Wales: 
cy-gb	12 Chwefror 2018 i 18 Mai 2018 – Polisi Cynllunio Cymru: 

en-gb	Edition 10 
cy-gb	Argraffiad 10 

en-gb	https://beta.gov.wales/planning - policy - wales - edition - 10
cy-gb	https://beta.llyw.cymru/polisi - cynllunio - cymru - argraffiad - 10

en-gb	25 April 2018 to 19 June 2018 – Clean Air Zone Framework for Wales 
cy-gb	25 Ebrill 2018 i 19 Mehefin 2018 – Fframwaith Parth Aer Glân i Gymru 

en-gb	https://beta.gov.wales/clean - air - zone - framework - wales
cy-gb	https://beta.llyw.cymru/fframwaith - parth - aer - glan - i - gymru

en-gb	Review and update process 
cy-gb	Y broses adolygu a diweddaru 

en-gb	The Welsh Government has hosted at least two meetings for noise regulators in Wales every year since the publication of the 2013 noise action plan, usually backto-back with meetings of the Welsh Air Quality Forum in order to avoid unnecessary travel. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi cynnal o leiaf ddau gyfarfod i reoleiddwyr sŵn yng Nghymru bob blwyddyn ers cyhoeddi cynllun gweithredu ynghylch sŵn 2013, fel arfer gefn wrth gefn â chyfarfodydd Fforwm Ansawdd Aer Cymru er mwyn osgoi teithio diangen. 

en-gb	These are regularly attended by environmental health and/or pollution control officers from the majority of Welsh local authorities, as well as by NRW and Public Health Wales (PHW). 
cy-gb	Mynychir y cyfarfodydd hyn yn rheolaidd gan swyddogion iechyd yr amgylchedd a/neu swyddogion rheoli llygredd o'r rhan fwyaf o awdurdodau lleol yng Nghymru, yn ogystal â CNC ac Iechyd Cyhoeddus Cymru. 

en-gb	Guest speakers, including representatives of nongovernmental organisations and noise consultancies, have led discussions on topics such as the Wales noise maps, the new British Standard (BS) on industrial and commercial sound, the WFG Act, the Building Regulations, the planning process in Wales, Noise Action Week and the concept of soundscape. 
cy-gb	Mae siaradwyr gwadd, gan gynnwys cynrychiolwyr sefydliadau anllywodraethol ac ymgyngoriaethau sŵn, wedi arwain trafodaethau ynghylch pynciau megis mapiau sŵn Cymru, y Safon Brydeinig newydd ar gyfer seiniau diwydiannol a masnachol, Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, y Rheoliadau Adeiladu, y broses gynllunio yng Nghymru, Wythnos Atal Sŵn a'r cysyniad o seinwedd. 

en-gb	The Welsh Government published a partial review of the 2013 noise action plan in Chapter 4 of its public consultation on local air quality and noise management in Wales in 2016. 
cy-gb	Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru adolygiad rhannol o gynllun gweithredu ynghylch sŵn 2013 ym Mhennod 4 o'i hymgynghoriad cyhoeddus ynghylch ansawdd aer lleol a rheoli sŵn yng Nghymru yn 2016. 

en-gb	This resulted in some additional actions being taken forward. 
cy-gb	O ganlyniad i hyn, datblygwyd rhai camau gweithredu ychwanegol. 

en-gb	A full update of the 2013 noise action plan is now being undertaken in 2018. 
cy-gb	Mae cynllun gweithredu ynghylch sŵn 2013 bellach yn cael ei ddiweddaru'n llwyr yn 2018. 

en-gb	The Welsh Government will continue to host meetings open to all public bodies having responsibilities under this action plan at least twice yearly during the lifetime of the plan, to help develop policy and take forward actions and long-term strategy. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i gynnal cyfarfodydd sy'n agored i bob corff cyhoeddus sydd â chyfrifoldebau o dan y cynllun gweithredu hwn o leiaf ddwywaith y flwyddyn yn ystod oes y cynllun, er mwyn helpu i ddatblygu polisi a chamau gweithredu a strategaeth hirdymor. 

en-gb	The Welsh Government will update the plan itself as and when it deems necessary, including carrying out at least one review incorporating a full public consultation no more than five years after its first adoption. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn diweddaru'r cynllun ei hun pan fydd o'r farn bod angen gwneud hynny, gan gynnal o leiaf un adolygiad a fydd yn cynnwys ymgynghoriad cyhoeddus llawn o fewn pum mlynedd ar ôl iddo gael ei fabwysiadu gyntaf. 

en-gb	1  Why noise and soundscape matter 
cy-gb	1  Pam mae sŵn a seinwedd yn bwysig 

en-gb	1.1  Health and well-being 
cy-gb	1.1  Iechyd a llesiant 

en-gb	1.1.1 Most people cannot imagine living in a world devoid of sound. 
cy-gb	1.1.1 Ni all y rhan fwyaf o bobl ddychmygu byw mewn byd heb sain. 

en-gb	Speech, music, the sounds of nature and so on are greatly valued. 
cy-gb	Rhoddir gwerth mawr ar leferydd, cerddoriaeth, seiniau natur ac ati. 

en-gb	Wales is a nation of song, and the last thing the Welsh Government wants is a Wales that is silent. 
cy-gb	Gwlad y gân yw Cymru a'r peth olaf y mae Lywodraeth Cymru am ei weld yw Gymru sy'n ddistaw. 

en-gb	But noise, unwanted or harmful sound resulting from human activities, is a pollutant. 
cy-gb	Ond mae sŵn, sef sain ddiangen neu niweidiol sydd i'w phriodoli i weithgareddau pobl, yn llygrydd. 

en-gb	1.1.2 At its least intrusive, traffic noise is an undesirable continuous background rumble that most people are not normally conscious of because it is considered part and parcel of urban living. 
cy-gb	1.1.2  Ar ei leiaf ymwthiol, mae sŵn traffig yn dwrw annymunol yn y cefndir nad yw'r rhan fwyaf o bobl yn ymwybodol ohono fel arfer am ei fod yn cael ei ystyried yn rhan annatod o fyw mewn ardaloedd trefol. 

en-gb	However, it could spoil people’s appreciation of the beauty and tranquillity of nature if experienced at the top of a mountain or in the middle of a national park. 
cy-gb	Fodd bynnag, gallai amharu ar werthfawrogiad pobl o harddwch a llonyddwch natur pe câi ei glywed ar gopa mynydd neu yng nghanol parc cenedlaethol. 

en-gb	At its worst, noise can cause hearing loss, contribute to raised blood pressure and increase the risk of heart attacks. 
cy-gb	Ar ei waethaf, gall sŵn arwain at golli clyw, cyfrannu at bwysedd gwaed uwch a chynyddu'r risg o gael trawiad ar y galon. 

en-gb	The negative impact of noise on people mostly takes the forms of annoyance, which includes its ability to mask and detract from the enjoyment of positive sounds, and sleep disturbance. 
cy-gb	Gan amlaf mae effaith negyddol sŵn ar bobl ar ffurf annifyrrwch, sy'n cynnwys ei allu i guddio seiniau cadarnhaol ac amharu ar y mwynhad ohonynt, a tharfu ar gwsg. 

en-gb	Exposure to moderate levels of noise over long periods of time can amount to a reduction in well-being or quality of life. 
cy-gb	Gall amlygiad i lefelau cymedrol o sŵn dros gyfnodau hir o amser amharu ar lesiant neu ansawdd bywyd unigolion. 

en-gb	1.1.3 In 2011 the World Health Organization (WHO) published the report Burden of disease from environmental noise: 
cy-gb	1.1.3 Yn 2011 cyhoeddodd Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) yr adroddiad Burden of disease from environmental noise: 

en-gb	Quantification of healthy life years lost in Europe . 
cy-gb	Quantification of healthy life years lost in Europe . 

en-gb	The report estimated that at least one million healthy life years  are lost every year from traffic-related noise in the western part of Europe, specifically: 
cy-gb	Amcangyfrifodd yr adroddiad fod o leiaf filiwn o flynyddoedd o fywyd iach 13  yn cael eu colli bob blwyddyn o ganlyniad i sŵn sy'n gysylltiedig â thraffig yn rhan orllewinol Ewrop, yn benodol: 

en-gb	http://www.euro.who.int/en/what - we - do/health - topics/environment - and -
cy-gb	http://www.euro.who.int/en/what - we - do/health - topics/environment - and -

en-gb	health/noise/publications/2011/burden - of - disease - from - environmental - noise. - quantification - of - healthy life - years - lost - in - europeHealthy life years or disability-adjusted life years are the sum of the potential years of life lost due to premature death and the equivalent years of ‘healthy’ life lost by virtue of being in states of poor health or disability. 
cy-gb	health/noise/publications/2011/burden - of - disease - from - environmental - noise. - quantification - of - healthy life - years - lost - in - europe 13  Blynyddoedd o fywyd iach neu flynyddoedd o fywyd wedi'u haddasu yn ôl anabledd yw swm nifer y blynyddoedd posibl a gollir o ganlyniad i farw'n gynamserol a nifer gyfatebol y blynyddoedd o fywyd ‘iach’ a gollir oherwydd iechyd gwael neu anabledd. 

en-gb	61,000 years for ischemic heart disease; 
cy-gb	61,000 o flynyddoedd ar gyfer clefyd isgemig y galon; 

en-gb	45,000 years for cognitive impairment of children; 
cy-gb	45,000 o flynyddoedd ar gyfer plant sydd â nam gwybyddol; 

en-gb	903,000 years for sleep disturbance; 
cy-gb	903,000 o flynyddoedd ar gyfer tarfu ar gwsg; 

en-gb	22,000 years for tinnitus; and 
cy-gb	22,000 o flynyddoedd ar gyfer tinitws; 

en-gb	654,000 years for annoyance. 
cy-gb	654,000 o flynyddoedd ar gyfer annifyrrwch. 

en-gb	1.1.4 In 2017 the WHO published a fact sheet  on reducing noise to promote health. 
cy-gb	1.1.4 Yn 2017 cyhoeddodd Sefydliad Iechyd y Byd daflen ffeithiau  ar leihau sŵn er mwyn hybu iechyd. 

en-gb	It concludes with a set of recommendations that closely align with the five ways working under the WFG Act, discussed in more detail in Chapter 2 of this noise and soundscape action plan. 
cy-gb	Mae'n gorffen gyda chyfres o argymhellion sy'n cydfynd yn agos â'r pum ffordd o weithio o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, a drafodir yn fanylach ym Mhennod 2 o'r cynllun gweithredu ynghylch sŵn a seinwedd. 

en-gb	http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0015/341133/Fact - Sheet - 6 - Reducing - Noise - to Promote - Health.pdf
cy-gb	http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0015/341133/Fact - Sheet - 6 - Reducing - Noise - to Promote - Health.pdf

en-gb	1.1.5 Chapter 4 of the Chief Medical Officer for England’s annual report 2017  contains a summary of the evidence for the health effects of noise pollution, authored by Professor Stephen Stansfield of the Wolfson Institute of Preventive Medicine, Queen Mary University of London. 
cy-gb	1.1.5 Mae Pennod 4 o adroddiad blynyddol 2017 Prif Swyddog Meddygol Lloegr  yn cynnwys crynodeb o'r dystiolaeth ar gyfer effeithiau llygredd sŵn ar iechyd, a ysgrifennwyd gan yr Athro Stephen Stansfield o Sefydliad Meddygaeth Ataliol Wolfson, Prifysgol Queen Mary, Llundain. 

en-gb	The report recommends that, in order to prevent ill health, local authorities should broaden current environment strategies, which may or may not cover air pollution or noise, that these strategies should be cognisant of all forms of pollution, and that they should consider risk at both consistent low-level exposure and intermittent high-level exposure. 
cy-gb	Mae'r adroddiad yn argymell, er mwyn atal iechyd gwael, y dylai awdurdodau lleol ehangu strategaethau cyfredol ar gyfer yr amgylchedd, a all ymdrin â llygredd aer neu sŵn, y dylai'r strategaethau hyn fod yn ymwybodol o bob math o lygredd ac y dylent ystyried risg ar lefelau isel o amlygiad cyson a lefelau uchel o amlygiad ysbeidiol. 

en-gb	https://www.gov.uk/government/publications/chief - medical - officer - annual - report - 2017 - health impacts - of - all - pollution - what - do - we - know
cy-gb	https://www.gov.uk/government/publications/chief - medical - officer - annual - report - 2017 - health -impacts - of - all - pollution - what - do - we - know

en-gb	1.1.6 Chapter 3 of the Chief Medical Officer for Wales’ annual report 2016/17  highlights local noise pollution as an environmental health inequality and states that investment in environmental public health surveillance can help to shape priorities for future action and facilitate joined-up working to protect and improve the health of current and future generations. 
cy-gb	1.1.6 Mae Pennod 3 o adroddiad blynyddol 2016/17 Prif Swyddog Meddygol Cymru  yn nodi bod llygredd sŵn lleol yn anghydraddoldeb iechyd amgylcheddol ac y gall buddsoddi mewn systemau i fonitro iechyd cyhoeddus amgylcheddol helpu i lywio blaenoriaethau ar gyfer gweithredu yn y dyfodol a hwyluso gwaith cydgysylltiedig a gwella iechyd y genedlaeth bresennol a chenedlaethau'r dyfodol. 

en-gb	https://gov.wales/docs/phhs/publications/cmo - report2017en.pdf
cy-gb	https://gov.wales/docs/phhs/publications/cmo - report2017en.pdf 17 https://www.gov.uk/guidance/noise - pollution - economic - analysis

en-gb	1.2  The national well-being goals 
cy-gb	1.2  Y nodau llesiant cenedlaethol 

en-gb	1.2.1 Tackling noise and improving soundscapes contribute to achieving all seven of the well-being goals specified in the WFG Act: 
cy-gb	1.2.1 Mae mynd i'r afael â sŵn a gwella'r seinwedd yn cyfrannu at gyflawni pob un o'r saith nod llesiant a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol: 

en-gb	A prosperous Wales:
cy-gb	Cymru ffyniannus:

en-gb	Noise levels have a well-demonstrated and quantifiable negative effect on property prices. 
cy-gb	Mae lefelau sŵn yn cael effaith negyddol, a brofwyd ac y gellir ei fesur, ar brisiau eiddo. 

en-gb	It is also accepted that noise affects productivity in a number of ways including through educational attainment, tiredness, and distraction in the workplace, although these effects are not currently quantified. 
cy-gb	Derbynnir hefyd fod sŵn yn effeithio ar gynhyrchiant mewn nifer o ffyrdd, gan gynnwys drwy gyrhaeddiad addysgol, blinder a thynnu sylw tra'n gweithio, er nad yw'r effeithiau hyn yn cael eu mesur ar hyn o bryd. 

en-gb	Areas not subject to excessive noise are more attractive places to live and work. 
cy-gb	Mae ardaloedd lle na cheir gormod sŵn yn lleoedd deniadol i fyw a gweithio ynddynt. 

en-gb	The Defra-led Interdepartmental Group on Costs and Benefits noise subject group  has estimated the social cost of road traffic noise in England alone at between £7 and £10 billion per year. 
cy-gb	Mae grŵp pwnc sŵn y Grŵp Rhyngadrannol ar Gostau a Manteision a arweinir gan Defra 17  wedi amcangyfrif bod cost gymdeithasol sŵn traffig ffyrdd yn Lloegr yn unig rhwng £7 a £10 billion y flwyddyn. 

en-gb	A resilient Wales:
cy-gb	Cymru gydnerth:

en-gb	Soundscape interventions through green infrastructure can achieve multiple environmental outcomes, particularly where they are native and bio-diverse. 
cy-gb	Gall ymyriadau i wella seinwedd drwy seilwaith gwyrdd gyflawni nifer o ganlyniadau amgylcheddol, yn enwedig pan fyddant yn frodorol ac yn fioamrywiol. 

en-gb	For example, soft ground and green walls on buildings absorb rather than reflect sound, natural sounds soften harsh mechanised soundscapes, and trees scatter and reduce the perception of noise. 
cy-gb	Er enghraifft, mae daear feddal a waliau gwyrdd ar adeiladau yn amsugno sain yn hytrach na'i adlewyrchu, mae seiniau naturiol yn meddalu seinweddau mecanyddol aflafar ac mae coed yn gwasgaru ac yn lleihau'r canfyddiad o sŵn. 

en-gb	Airborne environmental noise is known to affect terrestrial wildlife as well as people, although much further research is needed in this area. 
cy-gb	Gwyddys fod sŵn amgylcheddol a gludir yn yr awyr yn effeithio ar fywyd gwyllt daearol yn ogystal â phobl, er bod angen gwneud llawer o ymchwil bellach yn y maes hwn. 

en-gb	A healthier Wales:
cy-gb	Cymru iachach:

en-gb	Environmental noise has been ranked by the WHO as the second biggest environmental contributor to the burden of disease in Europe after ambient air pollution. 
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd wedi nodi mai sŵn amgylcheddol yw'r ffactor amgylcheddol mwyaf ond un sy'n cyfrannu at faich clefydau yn Ewrop ar ôl llygredd aer amgylchynol. 

en-gb	Our own noise maps suggest that the homes of more than 200,000 people across Wales are exposed to road traffic noise levels exceeding the WHO’s night noise guidelines. 
cy-gb	Mae ein mapiau sŵn ein hunain yn awgrymu bod cartrefi mwy na 200,000 o bobl ledled Cymru yn cael eu hamlygu i lefelau sŵn traffig ffyrdd sy'n uwch na chanllawiau Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer sŵn gyda'r nos. 

en-gb	A more equal Wales:
cy-gb	Cymru sy'n fwy cyfartal:

en-gb	Some people are fortunate enough to live and work in tranquil surroundings, but many are not in a position to make this choice. 
cy-gb	Mae rhai pobl yn ddigon ffodus i fyw a gweithio mewn mannau llonydd ond nid yw llawer mewn sefyllfa i wneud y dewis hwn. 

en-gb	Targeting interventions to help those most seriously affected can reduce these and other environmental inequalities. 
cy-gb	Gall targedu ymyriadau er mwyn helpu'r rhai yr effeithir arnynt fwyaf leihau'r effeithiau hyn ac anghydraddoldebau amgylcheddol eraill. 

en-gb	A Wales of cohesive communities:
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus: 

en-gb	The UK’s National Noise Attitude Survey 2012  repeated a survey carried out in 2000. 
cy-gb	Ailadroddodd Arolwg Cenedlaethol y DU o Agweddau at Sŵn 2012  arolwg a gynhaliwyd yn 2000. 

en-gb	Among its key findings were that people in the UK ranked noise fourth in a list of environmental problems personally affecting them, after dog fouling, litter and rubbish, and losing green belt land. 
cy-gb	Ymhlith ei ganfyddiadau allweddol oedd bod pobl yn y DU wedi rhoi sŵn yn y pedwerydd safle mewn rhestr o broblemau amgylcheddol a oedd yn effeithio arnynt, ar ôl cŵn yn baeddu, sbwriel a cholli tir llain las. 

en-gb	Over the 12 years between the two surveys, the proportion of people “bothered, annoyed or disturbed to some extent by road traffic noise” rose from 40% to 55%, while the proportion of people “‘very’ or ‘extremely’ bothered, annoyed or disturbed by road traffic noise” held steady at 8%. 
cy-gb	Dros y 12 mlynedd rhwng y ddau arolwg, cynyddodd cyfran y bobl “sy'n cael eu poeni, eu digio neu eu cynhyrfu i ryw raddau gan sŵn traffig ffyrdd” o 40% i 55%, tra bod cyfran y bobl “‘sy'n cael eu poeni, eu digio neu eu cynhyrfu “‘yn fawr’ neu ‘yn fawr iawn’ wedi aros yn ddigyfnewid ar 8%. 

en-gb	The proportion of people “bothered, annoyed or disturbed to some extent by noise from neighbours and/or other people nearby” rose from 37% to 54%, while the proportion “bothered, annoyed or disturbed to some extent by noise from building, construction, demolition, renovation and road works” almost doubled from 15% to 29%. 
cy-gb	Cynyddodd cyfran y bobl “sy'n cael eu poeni, eu digio neu eu cynhyrfu i ryw raddau gan sŵn a achosir gan gymdogion/neu bobl gerllaw” o 37% i 54%, tra bu cyfran y bobl “sy'n cael eu poeni, eu digio neu eu cynhyrfu i ryw raddau gan sŵn a achosir gan waith adeiladu, dymchwel ac adnewyddu a gwaith ffordd” bron â dyblu o 15% i 29%. 

en-gb	These increases in annoyance are likely to be the result of a combination of factors, including increased population density in urban areas and changes in the attitudes and expectations of society. 
cy-gb	Mae'n debygol bod y cynnydd hwn mewn lefelau annifyrrwch i'w briodoli i gyfuniad o ffactorau, gan gynnwys dwysedd poblogaeth uwch mewn ardaloedd trefol a newidiadau o ran agweddau a disgwyliadau cymdeithas. 

en-gb	http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Module=More&Location=None&ProjectID=18288
cy-gb	http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Module=More&Location=None&ProjectID=18288

en-gb	A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language:
cy-gb	Cymru â diwylliant bywiog lle mae'r Gymraeg yn ffynnu:

en-gb	A poor acoustic environment in school can make it hard for children to concentrate and understand what their teacher is saying, particularly when trying to learn a new language. 
cy-gb	Gall amgylchedd acwstig gwael yn yr ysgol ei gwneud yn anodd i blant ganolbwyntio a deall yr hyn y mae'r athro yn ei ddweud, yn enwedig pan fyddant yn ceisio dysgu iaith newydd. 

en-gb	Appreciation of historic locations and the natural environment can be spoilt by excessive noise, and this may also have adverse economic consequences in terms of tourism. 
cy-gb	Gall sŵn gormodol amharu ar werthfawrogiad unigolion o leoliadau hanesyddol a gall hyn hefyd gael canlyniadau economaidd andwyol o ran twristiaeth. 

en-gb	A globally responsible Wales:
cy-gb	Cymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang:

en-gb	Noise tends not to carry far from one country into another, but good practice may do so. 
cy-gb	Mae sŵn yn tueddu i beidio â chario'n bell o'r naill wlad i'r llall, ond gall arfer da fynd yn bell. 

en-gb	Encouraging the development of quieter technologies and promoting standards developed in the UK can assist the development of noise policies in other countries. 
cy-gb	Gall annog datblygu technolegau tawelach a hyrwyddo safonau a ddatblygwyd yn y DU helpu i ddatblygu polisïau sŵn mewn gwledydd eraill. 

en-gb	1.3  The role of Public Health Wales 
cy-gb	1.3  Rôl Iechyd Cyhoeddus Cymru 

en-gb	The information in this section has been provided by PHW. 
cy-gb	Darparwyd y wybodaeth yn yr adran hon gan Iechyd Cyhoeddus Cymru. 

en-gb	1.3.1 PHW provides a specialist public health advice to a broad range of partner agencies and members of the public in Wales in relation to non-occupational noise exposures. 
cy-gb	1.3.1 Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhoi cyngor iechyd y cyhoedd arbenigol i amrywiaeth eang o asiantaethau partner ac aelodau o'r cyhoedd yng Nghymru ar amlygiadau i sŵn analwedigaethol. 

en-gb	This advice is intended to give people power to protect and improve health and well-being in its broadest sense and to reduce inequities and variations in exposure. 
cy-gb	Bwriedir i'r cyngor hwn roi pŵer i bobl ddiogelu a gwella iechyd a llesiant yn ei ystyr ehangach a lleihau anghydraddoldebau ac amrywiadau o ran amlygiad i sŵn o'r fath. 

en-gb	1.3.2 The ambition of the Welsh Government, public health agencies, local health boards and local authorities in Wales is to achieve a healthier, happier and fairer Wales. 
cy-gb	1.3.2 Uchelgais Llywodraeth Cymru, asiantaethau iechyd y cyhoedd, byrddau iechyd lleol ac awdurdodau lleol yng Nghymru yw creu Cymru iachach, hapusach a thecach. 

en-gb	They are working together to ensure that decision-makers at all levels are informed by the latest evidence regarding the effects of noise on health and the uncertainties associated with that evidence. 
cy-gb	Rydym yn cydweithio er mwyn sicrhau bod gwneuthurwyr penderfyniadau ar bob lefel yn cael eu llywio gan y dystiolaeth ddiweddaraf am effeithiau sŵn ar iechyd a'r ansicrwydd sy'n gysylltiedig â'r dystiolaeth honno. 

en-gb	1.3.3 Environmental noise may occur in combination with other environmental hazards, notably other types of emissions from road traffic and industry. 
cy-gb	1.3.3 Ceir sŵn amgylcheddol, o bosibl, mewn cyfuniad â pheryglon amgylcheddol eraill, yn arbennig mathau eraill o allyriadau o draffig ffyrdd a diwydiannau. 

en-gb	Interventions to tackle noise should also aim to improve health from reduced exposure to other pollutants, and/or have indirect health co-benefits, for example, from reduced congestion, improved road safety and active travel. 
cy-gb	Dylai ymyriadau i fynd i'r afael â sŵn hefyd geisio gwella iechyd drwy leihau amlygiad i lygryddion eraill, a/neu gael cydfanteision iechyd anuniongyrchol, er enghraifft, drwy leihau tagfeydd, gwella diogelwch ar y ffyrdd a hyrwyddo teithio llesol. 

en-gb	1.3.4 PHW recognises the importance of appropriate soundscapes to the health and well-being of people and the environment. 
cy-gb	1.3.4 Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cydnabod pwysigrwydd seinweddau priodol i iechyd a llesiant pobl a'r amgylchedd. 

en-gb	PHW supports the need to ensure a long-term approach to placemaking to prevent the creation of new, or worsening of existing environmental hazards and to encourage integrated solutions that aim to reduce noise and average levels of airborne pollution generally and mitigate climate impacts. 
cy-gb	Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cefnogi'r angen i fabwysiadu dull hirdymor o greu lleoedd er mwyn sicrhau na chaiff peryglon amgylcheddol presennol eu gwaethygu neu na chaiff rhai newydd eu creu ac annog atebion integredig sy'n ceisio lleihau sŵn a lefelau cyfartalog llygredd a gludir yn yr awyr a lliniaru effeithiau'r hinsawdd. 

en-gb	Box 1.1 
cy-gb	Blwch 1.1 

en-gb	PHW will work with partners such as the Welsh Government and local authorities to understand the direct and indirect health impacts associated with noise as an environmental hazard, and consider the feasibility of environmental public health tracking of noise and health data as part of wider public health surveillance. 
cy-gb	Bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn gweithio gyda phartneriaid megis Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol i ddeall yr effeithiau uniongyrchol ac anuniongyrchol ar iechyd sy'n gysylltiedig â sŵn fel perygl amgylcheddol, ac ystyried ymarferoldeb defnyddio'r system iechyd cyhoeddus amgylcheddol i olrhain data sŵn ac iechyd fel rhan o weithgarwch goruchwylio iechyd y cyhoedd ehangach. 

en-gb	2  Ways of working 
cy-gb	2  Ffyrdd o weithio 

en-gb	2.1  The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 
cy-gb	2.1  Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 

en-gb	2.1.1 Noise policy in Wales now sits, not in a vacuum, but within the cross-cutting policy framework set by the WFG Act. 
cy-gb	2.1.1 Yn hytrach na bod yn bolisi ar wahân, mae polisi sŵn yng Nghymru bellach yn rhan o'r fframwaith polisi trawsbynciol a bennwyd gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. 

en-gb	This requires public bodies such as local authorities, local health boards, NRW, PHW and the Welsh Government to carry out sustainable development . 
cy-gb	Mae'r fframwaith hwn yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol, byrddau iechyd lleol, CNC, Iechyd Cyhoeddus Cymru a Llywodraeth Cymru ymgymryd â datblygu cynaliadwy . 

en-gb	This is the process of improving the economic, social, environmental and cultural well-being of Wales by taking action, in accordance with the sustainable development principle , aimed at achieving the seven well-being goals. 
cy-gb	Dyma'r broses o wella llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol Cymru drwy gymryd camau gweithredu, a hynny'n unol â'r egwyddor datblygu cynaliadwy , sydd â'r nod o gyflawni'r nodau llesiant. 

en-gb	2.1.2 The sustainable development principle defined in the WFG Act is a fundamental part of how public bodies and PSBs must now operate. 
cy-gb	2.1.2 Mae'r egwyddor datblygu cynaliadwy a ddiffinnir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol yn rhan sylfaenol o'r ffordd y mae'n rhaid i gyrff cyhoeddus a BGCau weithredu bellach. 

en-gb	They must act in a manner that seeks to ensure that the needs of the present are met without compromising the ability of future generations to meet their own needs. 
cy-gb	Rhaid iddynt weithredu mewn modd sy'n sicrhau y diwellir anghenion y presennol heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain. 

en-gb	2.1.3 The principle is made up of five ways of working public bodies should follow when carrying out sustainable development. These are: 
cy-gb	2.1.3 Mae'r egwyddor yn cynnwys pum ffordd o weithio y dylai cyrff cyhoeddus eu dilyn wrth ymgymryd â datblygu cynaliadwy, sef: 

en-gb	looking to the long term  so that we do not compromise the ability of future generations to meet their own needs; 
cy-gb	ystyried yr hirdymor  er mwyn sicrhau nad ydym yn peryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain; 

en-gb	taking an integrated  approach; 
cy-gb	dilyn dull gweithredu integredig ; 

en-gb	involving  a diversity of the population in the decisions affecting them; 
cy-gb	cynnwys amrywiaeth o bobl yn y penderfyniadau sy'n effeithio arnynt; 

en-gb	working with others in a collaborative  way to find shared sustainable solutions; and 
cy-gb	gweithio gydag eraill mewn modd cydweithredol er mwyn dod o hyd i atebion cynaliadwy a rennir; 

en-gb	acting to prevent  problems from occurring or getting worse. 
cy-gb	gweithredu er mwyn atal  problemau rhag codi neu waethygu. 

en-gb	Box 2.1 
cy-gb	Blwch 2.1 

en-gb	The Welsh Government expects public bodies subject to the WFG Act to follow the five ways of working when managing noise and soundscapes. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i gyrff cyhoeddus sy'n ddarostyngedig i Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol ddilyn y pum ffordd o weithio wrth reoli sŵn a seinweddau. 

en-gb	2.2  Dos and don’ts 
cy-gb	2.2  Pethau i’w gwneud ac i beidio â’u gwneud 

en-gb	2.2.1 In light of the above, noise and soundscape management in Wales should not  be carried out in the following ways: 
cy-gb	2.2.1 O ystyried yr uchod, ni ddylai  sŵn a seinwedd yng Nghymru gael eu rheoli yn y ffyrdd canlynol: 

en-gb	Seeking only short-term solutions to instances of noise nuisance; 
cy-gb	Ceisio atebion byrdymor i achosion o niwsans sŵn yn unig; 

en-gb	Seeking to manage noise and soundscapes separately from the pursuit of other, related outcomes such as clean air, energy efficiency, safer roads, healthier lifestyles and more resilient ecosystems; 
cy-gb	Ceisio rheoli sŵn a seinweddau ar wahân i geisio cyflawni canlyniadau cysylltiedig eraill megis aer glân, effeithlonrwydd ynni, ffyrdd diogelach, ffyrdd o fyw iachach ac ecosystemau gwytnach; 

en-gb	Letting the experts decide what’s best, and informing the public only after it’s all been settled; 
cy-gb	Gadael i'r arbenigwyr benderfynu beth sydd orau a hysbysu'r cyhoedd ar ôl i'r cyfan gael ei setlo yn unig; 

en-gb	Environmental health and pollution control teams trying to do it all on their own; 
cy-gb	Timau iechyd yr amgylchedd a rheoli llygredd yn ceisio gwneud y cyfan ar eu pen eu hunain; 

en-gb	or 
cy-gb	neu 

en-gb	Waiting for a statutory nuisance or noise action planning priority area to be identified before starting to do something about it. 
cy-gb	Aros i ardal blaenoriaeth cynlluniau gweithredu ynghylch niwsans neu sŵn statudol gael ei nodi cyn dechrau gwneud rhywbeth yn ei gylch. 

en-gb	2.2.2 Instead, noise and soundscape management should  be carried out by: 
cy-gb	2.2.2 Yn lle hynny, dylai sŵn a seinwedd gael eu rheoli drwy wneud y canlynol: 

en-gb	Pursuing long-term, enduring solutions to any existing instances of noise nuisance; 
cy-gb	Ceisio dod o hyd i atebion hirdymor i unrhyw achosion presennol o niwsans sŵn; 

en-gb	Seeking to manage noise and soundscapes at the same time as achieving other, related outcomes; 
cy-gb	Ceisio rheoli sŵn a seinweddau wrth gyflawni canlyniadau cysylltiedig eraill; 

en-gb	Taking opportunities to talk to the public about the challenges associated with exposure to noise and unhealthy soundscapes, listen to their concerns and seek their views on potential solutions and their involvement in delivering them; 
cy-gb	Manteisio ar gyfleoedd i sôn wrth y cyhoedd am yr heriau sy'n gysylltiedig ag amlygiad i sŵn a seinweddau afiach, gwrando ar eu pryderon a cheisio eu barn ar atebion posibl a'u cynnwys yn y gwaith o'u cyflawni; 

en-gb	Working actively with internal and external partners to mutual benefit in the delivery of desired outcomes; and 
cy-gb	Gweithio gyda phartneriaid mewnol ac allanol er budd pawb wrth gyflawni'r canlyniadau dymunol; 

en-gb	Keeping exposure to noise (that is, unwanted or harmful sound) as low as reasonably practicable across the whole of the population, looking out in particular for areas where noise levels might qualify as a statutory nuisance or noise action planning priority area, or where public amenity might be adversely affected by noise at some point in the future, and acting pre-emptively to prevent those things from happening. 
cy-gb	Cadw lefelau amlygiad i sŵn (hynny yw, sain ddiangen neu niweidiol) mor isel ag sy'n rhesymol bosibl yn y boblogaeth gyfan, gan gadw golwg yn benodol am ardaloedd lle y gallai lefelau sŵn fod yn ddigon uchel i gyfiawnhau sefydlu ardal blaenoriaeth cynlluniau gweithredu ynghylch niwsans neu sŵn statudol, neu lle y gallai sŵn amharu ar amwynder y cyhoedd rywbryd yn y dyfodol, a chymryd camau rhagataliol er mwyn sicrhau na fydd y pethau hynny'n digwydd. 

en-gb	3  Integrating noise and air quality policy 
cy-gb	3  Integreiddio polisi sŵn a pholisi ansawdd aer 

en-gb	3.1  Review of local air quality and noise management in Wales 
cy-gb	3.1  Adolygu'r trefniadau ar gyfer rheoli ansawdd aer a sŵn yng Nghymru 

en-gb	3.1.1 From September to December 2016, the Welsh Government carried out a wide-ranging public consultation on ways to improve local air quality and noise management in Wales. 
cy-gb	3.1.1 Rhwng mis Medi a mis Rhagfyr 2016, cynhaliodd Llywodraeth Cymru ymgynghoriad cyhoeddus eang ei gwmpas ar ffyrdd i wella gweithgarwch rheoli ansawdd aer a sŵn lleol yng Nghymru. 

en-gb	On 15 June 2017, Clean Air Day, the Welsh Government issued new statutory policy guidance  under section 88 of the Environment Act 1995, implementing many of the consultation’s proposals. 
cy-gb	Ar 15 Mehefin 2017, sef Diwrnod Aer Glân, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ganllawiau polisi statudol newydd  o dan adran 88 o Ddeddf yr Amgylchedd 1995, gan roi llawer o gynigion yr ymgynghoriad ar waith. 

en-gb	Local authorities in Wales must now have regard to this guidance when carrying out their local air quality management functions under Part IV of the 1995 Act  insofar as it relates to those functions. 
cy-gb	Bellach mae'n rhaid i awdurdodau lleol yng Nghymru ystyried y canllawiau hyn wrth gyflawni eu swyddogaethau rheoli ansawdd aer lleol o dan Ran IV o Ddeddf 1995  i'r graddau y mae'n ymwneud â'r swyddogaethau hynny. 

en-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/170614 - policy - guidance - en.pdf
cy-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/170614 - policy - guidance - cy.pdf

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1995/25/part/IV
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1995/25/part/IV

en-gb	3.2  What the policy guidance says about noise 
cy-gb	3.2  Yr hyn y mae'r canllawiau polisi yn ei ddweud am sŵn 

en-gb	3.2.1 Airborne environmental noise pollution, meaning unwanted or harmful sound from transport and industry, has much in common with air pollution. 
cy-gb	3.2.1 Mae gan lygredd sŵn amgylcheddol a gludir yn yr awyr, sy'n golygu sain ddiangen neu niweidiol o drafnidiaeth a diwydiant, a llygredd aer lawer yn gyffredin. 

en-gb	The sources of air and environmental noise pollution tend to be either identical or else closely linked, their transmission pathways are similar, and the most affected receptors are also often the same, typically the people situated closest to the source. 
cy-gb	Mae ffynonellau llygredd aer a ffynonellau llygredd sŵn amgylcheddol yn tueddu i fod yn union yr un peth neu mae cysylltiad agos rhyngddynt, mae eu llwybrau trawsyrru yn debyg, ac mae'r derbynyddion yr effeithir arnynt fwyaf yn aml yn perthyn i'r un categori o bobl hefyd, sef y rhai sydd wedi'u lleoli agosaf at y ffynhonnell. 

en-gb	3.2.2 For road traffic travelling at a fixed speed, emissions of both air and noise pollution increase or decrease in proportion to the number of vehicles. 
cy-gb	3.2.2 Ar gyfer traffig ffyrdd sy'n teithio ar gyflymder sefydlog, mae allyriadau llygredd aer a sŵn yn cynyddu neu'n lleihau yn gymesur â nifer y cerbydau. 

en-gb	The noisiest and dirtiest vehicles are often the same, as are the quietest and cleanest. 
cy-gb	Yn aml y cerbydau mwyaf swnllyd yw'r cerbydau mwyaf brwnt a'r cerbydau tawelaf yw'r cerbydau glanaf. 

en-gb	The levels of both air and noise pollution are highest at the road itself and fall off with distance. 
cy-gb	Mae lefelau llygredd aer a sŵn ar eu huchaf ger y ffordd ei hun ac maent yn gostwng gyda phellter. 

en-gb	Buildings and terrain can obstruct or channel both air and noise pollution. 
cy-gb	Gall adeiladau a thir atal neu sianeli llygredd aer a sŵn. 

en-gb	Traffic travelling at very high speeds and congested traffic can result in high levels of both air and noise pollution. 
cy-gb	Gall traffig sy'n teithio'n gyflym iawn a thagfeydd traffig arwain at lefelau uchel o lygredd aer a sŵn. 

en-gb	In addition, some adverse health effects have been linked to both air and noise pollution, for example increased risk of cardiovascular disease. 
cy-gb	At hynny, mae rhai effeithiau andwyol wedi'u cysylltu â llygredd aer a sŵn, er enghraifft mwy o risg o gael clefyd cardiofasgwlaidd. 

en-gb	3.2.3 For all these reasons, it makes sense to consider both forms of airborne traffic pollution together. 
cy-gb	3.2.3 Am yr holl resymau hyn, mae'n gwneud synnwyr ystyried y ddwy ffurf ar lygredd traffig a gludir yn yr awyr gyda'i gilydd. 

en-gb	Pursuing them separately would at best result in duplication of effort and missed opportunities, at worst in the implementation of conflicting policies. 
cy-gb	Byddai eu hystyried ar wahân, ar y gorau, yn arwain at ddyblygu ymdrech a cholli cyfleoedd ac, ar y gwaethaf, at roi polisïau croes ar waith. 

en-gb	3.2.4 Whenever developing local air quality action plans or wider policies with a view to improving air quality, local authorities should ask themselves the following questions: 
cy-gb	3.2.4 Pryd bynnag y byddant yn datblygu cynlluniau gweithredu ynghylch ansawdd aer lleol neu bolisïau ehangach er mwyn gwella ansawdd aer, dylai awdurdodau lleol ofyn y cwestiynau canlynol iddynt eu hunain: 

en-gb	Are there existing environmental noise pollution issues associated with the known air quality issues? 
cy-gb	A oes problemau sy'n bodoli eisoes o ran sŵn amgylcheddol sy'n gysylltiedig â'r problemau hysbys o ran ansawdd aer? 

en-gb	If so, can we address them at the same time? 
cy-gb	Os felly, a allwn fynd i'r afael â nhw ar yr un pryd? 

en-gb	Is there a risk of some of our proposed air quality actions making the environmental noise pollution situation worse? 
cy-gb	A oes risg y bydd rhai o'n camau gweithredu arfaethedig i wella ansawdd aer yn gwneud y sefyllfa o ran llygredd sŵn yn waeth? 

en-gb	If so, how can we mitigate this risk? 
cy-gb	Os felly, sut y gallwn leihau'r risg hon? 

en-gb	Box 3.1 
cy-gb	Blwch 3.1 

en-gb	The purpose of local air quality management is to improve human health and quality of life. 
cy-gb	Diben rheoli ansawdd aer lleol yw gwella iechyd ac ansawdd bywyd pobl.

en-gb	This improvement to health and quality of life will be greater if improved soundscapes are achieved alongside reductions in air pollution. 
cy-gb	Bydd y gwelliant hwn i iechyd ac ansawdd bywyd yn fwy os byddwn yn llwyddo i wella seinweddau ochr yn ochr â lleihau llygredd aer. 

en-gb	3.3  What the policy guidance says about green infrastructure 
cy-gb	3.3  Yr hyn y mae'r canllawiau polisi yn ei ddweud am seilwaith gwyrdd 

en-gb	3.3.1 Green infrastructure refers to natural or semi-natural areas partially or completely covered by vegetation or water in or near built-up areas. 
cy-gb	3.3.1 Mae seilwaith gwyrdd yn cyfeirio at ardaloedd naturiol neu led-naturiol sydd wedi'u gorchuddio'n rhannol neu'n gyfan gwbl â llystyfiant neu ddŵr mewn ardaloedd adeiledig neu'n agos atynt. 

en-gb	It includes parks and gardens, woodlands, allotments, nature reserves, ponds, lakes, rivers, canals, wetlands and off-road paths bordered by vegetation or water, which provide habitat for wildlife and can be used for recreation, education or active travel. 
cy-gb	Mae'n cynnwys parciau a gerddi, coetiroedd, rhandiroedd, gwarchodfeydd natur, pyllau, llynnoedd, afonydd, camlesi, gwlyptiroedd a llwybrau oddi ar y ffordd y mae llystyfiant neu ddŵr yn ffinio â nhw, sy'n darparu cynefin ar gyfer bywyd gwyllt ac y gellir eu defnyddio ar gyfer hamdden, addysg neu deithio llesol. 

en-gb	3.3.2 Trees, hedgerows and green infrastructure more broadly can contribute to reducing the harmful effects of air and noise pollution in a number of ways: 
cy-gb	3.3.2 Gall coed, gwrychoedd a seilwaith gwyrdd yn fwy cyffredinol gyfrannu at leihau effeithiau niweidiol llygredd aer a sŵn mewn sawl ffordd: 

en-gb	By removing pollution from the air and aiding its dispersion, and by absorbing, scattering and reducing the perception of noise. 
cy-gb	Drwy dynnu llygredd o'r aer a helpu i'w wasgaru, a thrwy amsugno a gwasgaru sŵn a lleihau'r canfyddiad ohono. 

en-gb	By putting a buffer distance between sources and receptors. 
cy-gb	Drwy roi pellter clustogi rhwng pellterau a derbynyddion. 

en-gb	By enabling off-road active travel and making it an attractive alternative to motor vehicle use, thereby reducing both the user’s vehicular emissions and their personal exposure. 
cy-gb	Drwy alluogi teithio llesol oddi ar y ffordd a'i wneud yn ddewis amgen deniadol yn lle defnyddio cerbydau modur, gan leihau allyriadau cerbydol y defnyddiwr a'i amlygiad personol i lygredd. 

en-gb	By providing tranquil environments and positive soundscapes, which reduce the stress levels associated with busy roads. 
cy-gb	Drwy ddarparu amgylcheddau llonydd a seinweddau cadarnhaol, sy'n gostwng y lefelau straen sy'n gysylltiedig â ffyrdd prysur. 

en-gb	By encouraging sport and other outdoor recreation, improving people’s overall state of health and thereby building their resilience to the health risks posed by air and noise pollution. 
cy-gb	Drwy annog chwaraeon a mathau eraill o weithgareddau hamdden awyr agored a gwella iechyd pobl yn gyffredinol, gan eu gwneud yn fwy abl i wrthsefyll y risgiau i iechyd sy'n gysylltiedig â llygredd aer a sŵn. 

en-gb	3.3.3 In addition, the presence of trees and hedgerows by the roadside or along a central reservation may have a calming effect, causing motorists to drive more smoothly. 
cy-gb	3.3.3 At hynny, gall presenoldeb coed a gwrychoedd wrth ymyl y ffordd neu ar hyd y llain ganol dawelu modurwyr gan beri iddynt yrru'n fwy llyfn. 

en-gb	Box 3.2 
cy-gb	Blwch 3.2 

en-gb	Through implementing the Natural Resources Policy (NRP), the Welsh 
cy-gb	Drwy roi'r Polisi Adnoddau Naturiol ar waith, mae Llywodraeth Cymru yn blaenoriaethu'r gwaith o ddarparu atebion sy'n seiliedig ar natur er mwyn 

en-gb	Government is prioritising the delivery of nature-based solutions to improve our social, ecological and economic resilience. 
cy-gb	gwella ein cydnerthedd cymdeithasol, ecolegol ac economaidd.

en-gb	Such solutions should be given due consideration in the development of any plan or strategy to address air and/or noise pollution at a local or regional level. 
cy-gb	Dylid rhoi sylw dyledus i atebion o'r fath wrth ddatblygu unrhyw gynllun neu strategaeth i fynd i'r afael â llygredd aer a/neu sŵn yn lleol ac yn rhanbarthol. 

en-gb	3.4  What the policy guidance says about annual air quality progress reports 
cy-gb	3.4  Yr hyn y mae'r canllawiau polisi yn ei ddweud am adroddiadau cynnydd ansawdd aer blynyddol 

en-gb	3.4.1 Members of the public have a right to know not only the extent to which they are exposed to airborne pollution, but also whether the relevant public bodies are treating it as a priority. 
cy-gb	3.4.1 Mae gan aelodau'r cyhoedd hawl, nid yn unig i wybod y graddau y maent yn cael eu hamlygu i lygredd a gludir yn yr awyr, ond hefyd p'un a yw'r cyrff cyhoeddus perthnasol yn ei drin fel blaenoriaeth. 

en-gb	From 2018 onwards, in addition to reporting progress in relation to air quality management areas, each annual progress report should also state: 
cy-gb	O 2018 ymlaen, yn ogystal ag adrodd ar y cynnydd sydd wedi'i wneud mewn perthynas ag ardaloedd rheoli ansawdd aer, dylai pob adroddiad cynnydd blynyddol hefyd nodi'r canlynol: 

en-gb	whether air and/or environmental noise pollution are addressed in the local authorities’ well-being objectives under the WFG Act, and if so, in what form, and what progress has been made in meeting those well-being objectives to date; and 
cy-gb	p'un a ymdrinnir â llygredd aer a/neu sŵn amgylcheddol yn amcanion llesiant yr awdurdodau lleol o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol ac, os felly, sut yr ymdrinnir ag ef, a pha gynnydd sydd wedi'i wneud o ran cyflawni'r amcanion llesiant hynny hyd yma; 

en-gb	what policies, if any (e.g. relating to land use and transport planning, green infrastructure and active travel), local authorities have in place to reduce overall levels of nitrogen dioxide, particulate matter and environmental noise pollution for the population as a whole, taking into consideration the Welsh air quality exposure indicators and national noise maps. 
cy-gb	pa bolisïau, os oes unrhyw rai (e.e. sy'n ymwneud â chynllunio defnydd tir a thrafnidiaeth, seilwaith gwyrdd a theithio llesol), y mae awdurdodau lleol wedi'u rhoi ar waith er mwyn lleihau lefelau cyffredinol o nitrogen deuocsid, deunydd gronynnol a llygredd sŵn amgylcheddol ar gyfer y boblogaeth gyfan, gan ystyried dangosyddion amlygiad ansawdd aer Cymru a'r mapiau sŵn cenedlaethol. 

en-gb	3.4.2 Each annual progress report should state whether and how air quality monitoring, the Welsh air quality exposure indicators and national noise maps have informed or will inform public services boards’ assessments of local wellbeing. 
cy-gb	3.4.2 Dylai pob adroddiad cynnydd blynyddol nodi p'un a yw gweithgarwch monitro ansawdd aer, dangosyddion amlygiad ansawdd aer Cymru a'r mapiau sŵn cenedlaethol wedi llywio, neu a fyddant yn llywio, asesiadau byrddau gwasanaethau cyhoeddus o lesiant lleol a sut maent wedi gwneud hynny. 

en-gb	3.5  What the policy guidance says about local air quality action plans 
cy-gb	3.5  Yr hyn y mae'r canllawiau polisi yn ei ddweud am gynlluniau gweithredu ynghylch ansawdd aer lleol 

en-gb	3.5.1 Any new or updated local air quality action plan from 2017 onwards should state how actions are being taken forward not solely with a view to achieving technical compliance with the national air quality objectives, but also with a view to maximising their contribution to reducing overall levels of nitrogen dioxide, particulate matter and environmental noise pollution for the population as a whole, so as to achieve the greatest public health benefit. 
cy-gb	3.5.1 Dylai unrhyw gynllun gweithredu newydd neu wedi'i ddiweddaru ar gyfer ansawdd aer lleol o 2017 ymlaen nodi sut mae camau gweithredu'n cael eu datblygu, nid yn unig er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth dechnegol ag amcanion ansawdd aer, ond hefyd eu bod yn gwneud y cyfraniad mwyaf posibl at leihau lefelau cyffredinol o nitrogen deuocsid, deunydd gronynnol a llygredd sŵn amgylcheddol ar gyfer y boblogaeth yn gyffredinol, er mwyn sicrhau'r budd mwyaf posibl o ran iechyd y cyhoedd. 

en-gb	3.5.2 To be clear, the Welsh Government is not suggesting local authorities should be able to demonstrate reductions in air and noise pollution across their entire territory through measurement and attribute those reductions to local air quality action plans. 
cy-gb	3.5.2 Er mwyn bod yn glir, nid yw Llywodraeth Cymru yn awgrymu y dylai awdurdodau lleol allu dangos bod lefelau llygredd sŵn ac aer wedi gostwng ledled eu hardal gyfan drwy fesur lefelau llygredd a phriodoli'r gostyngiadau hynny i gynlluniau gweithredu ynghylch ansawdd aer lleol. 

en-gb	They are, however, being asked to factor any potential benefits in terms of more widespread airborne pollution reduction into the selection and prioritisation of measures in their action plans. 
cy-gb	Fodd bynnag, gofynnir iddynt ystyried unrhyw fanteision posibl o ran lleihau llygredd a gludir yn yr awyr yn fwy cyffredinol wrth ddewis a blaenoriaethu mesurau yn eu cynlluniau gweithredu. 

en-gb	This way of thinking should come naturally over time as the ways of working set out in the WFG Act become more prevalent within local authorities. 
cy-gb	Dylai'r ffordd hon o feddwl ddod yn naturiol dros amser wrth i'r ffyrdd o weithio a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol ddod yn fwy cyffredin mewn awdurdodau lleol. 

en-gb	In working in accordance with the sustainable development principle, local authorities should, as a matter of course, be looking to exploit any opportunities for wider benefits arising from their activities, including the public health consequences of how they select and prioritise actions in their local air quality action plans. 
cy-gb	Wrth weithio yn unol â'r egwyddor datblygu cynaliadwy, dylai awdurdodau lleol, fel rhan o'r drefn, geisio manteisio ar unrhyw gyfleoedd i sicrhau manteision ehangach sy'n codi o'u gweithgareddau, gan gynnwys y canlyniadau i iechyd y cyhoedd sy'n gysylltiedig â'r ffordd y maent yn dewis ac yn blaenoriaethu camau gweithredu yn eu cynlluniau gweithredu ynghylch ansawdd aer lleol. 

en-gb	Narrative on these wider considerations should be included in action plans. 
cy-gb	Dylid cynnwys naratif ar yr ystyriaethau ehangach hyn mewn cynlluniau gweithredu. 

en-gb	3.6  Clean Air Zones 
cy-gb	3.6  Parthau Aer Glân 

en-gb	3.6.1 The designation of a Clean Air Zone (CAZ) is seen as a much stronger commitment to achieve real improvements in air quality in an area than the designation of an air quality management area under the Environment Act 1995, which local authorities are required to do wherever they find noncompliance with one of the national air quality objectives. 
cy-gb	3.6.1 Ystyrir bod dynodi Parth Aer Glân yn ymrwymiad llawer cryfach i sicrhau gwelliannau gwirioneddol o ran ansawdd aer mewn ardal na dynodi ardal rheoli ansawdd aer o dan Ddeddf yr Amgylchedd 1995, y mae'n ofynnol i awdurdodau lleol ei wneud ble bynnag y maent yn nodi achosion o fethu â chydymffurfio ag un o'r amcanion ansawdd aer cenedlaethol. 

en-gb	Declaring an air quality management area triggers a requirement to produce a local air quality action plan “in pursuit of the achievement of air quality standards and objectives in the designated area”. 
cy-gb	Mae datgan ardal rheoli ansawdd aer yn sbarduno gofyniad i lunio cynllun gweithredu ynghylch ansawdd aer lleol er mwyn ceisio cyrraedd safonau a chyflawni amcanion ansawdd aer yn yr ardal ddynodedig. 

en-gb	Whereas in an air quality management area the principal requirement is to pursue compliance with the national air quality objectives, in a CAZ it is to ensure air quality improvements in the soonest time possible. 
cy-gb	Er mai'r prif ofyniad, mewn ardal rheoli ansawdd aer, yw ceisio sicrhau cydymffurfiaeth â'r amcanion ansawdd aer cenedlaethol, mewn Parth Aer Glân y prif ofyniad yw sicrhau gwelliannau i ansawdd aer cyn gynted â phosibl. 

en-gb	3.6.2 The draft Clean Air Zone Framework for Wales states that a CAZ should: 
cy-gb	3.6.2 Mae'r Fframwaith Parthau Aer Glân drafft i Gymru yn nodi y dylai Parth Aer Glân wneud y canlynol: 

en-gb	consider the full range of sources of air pollution and environmental noise (not restricted to road use); apply targeted action in a specific area to improve air quality and soundscapes and thereby improve the health and well-being of the population; 
cy-gb	ystyried pob ffynhonnell o lygredd aer a sŵn amgylcheddol (nid y defnydd o ffyrdd yn unig); cymryd camau gweithredu wedi'u targedu mewn ardal benodol i wella ansawdd aer a seinweddau, a thrwy wneud hynny wella iechyd a llesiant y boblogaeth; 

en-gb	aim to reduce all types of airborne pollution, including environmental noise; 
cy-gb	ceisio lleihau pob math o lygredd a gludir yn yr awyr, gan gynnwys sŵn amgylcheddol; 

en-gb	ensure that the environmental improvements achieved are long-lasting; and 
cy-gb	sicrhau bod y gwelliannau amgylcheddol a gyflawnir yn rhai parhaus; 

en-gb	act against potential increases in pollution arising through population growth, new development, or changes in land or building use. 
cy-gb	gweithredu yn erbyn cynnydd posibl mewn llygredd o ganlyniad i dwf yn y boblogaeth, datblygiadau newydd neu newidiadau i ddefnydd tir neu adeiladau. 

en-gb	3.6.3 Although compliance with air quality legislation may be a key driver for local authorities considering introducing a CAZ, the health benefits generally of reduced public exposure to airborne pollution that should arise from the operation of a CAZ will also be a significant consideration. 
cy-gb	3.6.3 Er y gall cydymffurfio â deddfwriaeth ynglŷn ag ansawdd aer fod yn ffactor ysgogi allweddol i awdurdodau lleol sy'n ystyried cyflwyno Parth Aer Glân, bydd y manteision iechyd cyffredinol a sicrheir drwy leihau amlygiad y cyhoedd i lygredd a gludir yn yr awyr, a ddylai ddeillio o weithredu Parth Aer Glân, yn ystyriaeth bwysig hefyd. 

en-gb	3.6.4 The draft Framework states that when undertaking engagement activity, the health and environmental benefits of improved air and soundscape quality should be made clear, and the reasons for the proposed CAZ explained in this context. 
cy-gb	3.6.4 Mae'r Fframwaith drafft yn nodi, wrth gynnal gweithgarwch ymgysylltu, y dylid nodi'r manteision iechyd a'r manteision amgylcheddol a sicrheir drwy wella ansawdd aer a seinweddau yn glir, ac esbonio'r rhesymau dros y Parth Aer Glân yn y cyd-destun hwn. 

en-gb	Raising awareness of the health problems associated with poor air quality and environmental noise is important in ensuring that the public are informed, and understand the imperative for action. 
cy-gb	Mae codi ymwybyddiaeth o'r problemau iechyd sy'n gysylltiedig ag ansawdd aer gwael a sŵn amgylcheddol yn bwysig i sicrhau bod y cyhoedd yn cael y wybodaeth angenrheidiol a'u bod yn deall yr angen i weithredu. 

en-gb	Reducing congestion on roads, and making streets safer, cleaner, and more pleasant places to be, is a generally positive aspiration that the public can be expected to engage with. 
cy-gb	Mae lleihau tagfeydd ar ffyrdd a gwneud strydoedd yn lleoedd diogelach, glanach a mwy dymunol yn ddyhead cadarnhaol, ar y cyfan, y gellir disgwyl i'r cyhoedd ymgysylltu ag ef. 

en-gb	Utilising these messages in public engagement activity can help influence public behaviour to support the move towards cleaner modes of travel. 
cy-gb	Gall defnyddio'r negeseuon hyn mewn gweithgarwch ymgysylltu â'r cyhoedd helpu i ddylanwadu ar ymddygiad pobl gan eu helpu i symud tuag at ddulliau glanach o deithio. 

en-gb	3.6.5 The draft Framework states that if noise benefits are anticipated as an additional benefit arising from the CAZ, baseline noise measurements should be taken so that those improvements can be measured. 
cy-gb	3.6.5 Mae'r Fframwaith drafft yn nodi, os rhagwelir manteision o ran lleihau sŵn fel mantais ychwanegol sy'n deillio o'r Parth Aer Glân, y dylid cymryd mesuriadau sŵn sylfaenol fel y gellir mesur y gwelliannau hynny. 

en-gb	Readings should continue to be taken over time following the launch of the CAZ in order to monitor changes in target pollutants and to provide a robust evaluation of environmental and health impacts against forecasts. 
cy-gb	Dylid parhau i gymryd darlleniadau dros amser ar ôl i'r Parth Aer Glân gael ei lansio er mwyn monitro newidiadau o ran llygryddion targed a darparu gwerthusiad cadarn o'r effeithiau amgylcheddol a'r effeithiau ar iechyd yn erbyn rhagolygon. 

en-gb	Box 3.3 
cy-gb	Blwch 3.3 

en-gb	By defining environmental noise as an airborne pollutant within its Clean Air 
cy-gb	Drwy ddiffinio sŵn amgylcheddol fel llygrydd a gludir yn yr awyr o fewn ei 

en-gb	Programme, the Welsh Government will create and pursue any opportunities to further align noise/soundscape and air quality policy and regulation in Wales over the course of the next five years, in order to achieve multiple benefits from our actions. 
cy-gb	Rhaglen Aer Glân, bydd Llywodraeth Cymru yn creu cyfleoedd, ac yn ceisio nodi unrhyw gyfleoedd, i gysoni polisïau a rheoliadau sŵn/seinwedd a pholisïau a rheoliadau ansawdd aer yng Nghymru ymhellach dros y pum mlynedd nesaf, er mwyn sicrhau bod nifer o fanteision yn deillio o'n camau gweithredu. 

en-gb	4  Planning for new development 
cy-gb	4  Cynllunio ar gyfer datblygiadau newydd 

en-gb	4.1  A focus on placemaking 
cy-gb	4.1  Canolbwyntio ar greu lleoedd 

en-gb	4.1.1 The role of placemaking  as part of town and country planning is a key focus of the recent consultation draft of Planning Policy Wales (PPW), the Welsh Government’s main planning policy document. 
cy-gb	4.1.1 Mae rôl creu lleoedd fel rhan o weithgarwch cynllunio gwlad a thref yn ffocws allweddol i ymgynghoriad drafft diweddar Polisi Cynllunio Cymru, sef prif ddogfen polisi cynllunio Llywodraeth Cymru. 

en-gb	Placemaking is a multi-faceted approach to the planning, design and management of spaces and is closely integrated with the wider objectives of the WFG Act. 
cy-gb	Mae creu lleoedd yn ddull amlochrog o gynllunio, dylunio a rheoli mannau ac mae'n cyd-fynd yn agos ag amcanion ehangach Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. 

en-gb	PPW requires those engaged in the planning system to think about places and well-being in a joined-up way rather than addressing single issues in isolation. 
cy-gb	Mae Polisi Cynllunio Cymru yn ei gwneud yn ofynnol i'r rhai sy'n rhan o'r system gynllunio feddwl am leoedd a llesiant mewn ffordd gydgysylltiedig yn hytrach nag ymdrin â materion unigol ar eu pen eu hunain. 

en-gb	Overriding issues will always be given appropriate protection, but the new PPW should also set the basis for thinking and behaving differently as part of arriving at desired outcomes. 
cy-gb	Rhoddir lefel briodol o ddiogelwch i faterion hollbwysig bob amser, ond dylai'r Polisi Cynllunio Cymru newydd hefyd osod y sail ar gyfer meddwl ac ymddwyn yn wahanol fel rhan o'r broses o bennu canlyniadau dymunol. 

en-gb	A placemaking approach should have at its heart the intention of capitalising on a local community's assets, inspiration and potential, with the intention of creating development that promotes health, happiness and well-being. 
cy-gb	Dylai dull creu lleoedd anelu'n bennaf at fanteisio ar asedau, ysbrydoliaeth a photensial cymuned leol, gyda'r bwriad o greu datblygiadau sy'n hyrwyddo iechyd, hapusrwydd a llesiant. 

en-gb	4.1.2 As consulted upon, PPW has been completely reworked to take account of the WFG Act. 
cy-gb	4.1.2 Fel yr ymgynghorwyd arno, mae Polisi Cynllunio Cymru wedi'i ailwampio'n llwyr er mwyn ystyried Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. 

en-gb	The seven well-being goals and five ways of working provide links throughout the document, in terms of both its structure and its content. 
cy-gb	Mae'r saith nod llesiant a'r pum ffordd o weithio yn darparu cysylltiadau drwy'r ddogfen, o ran ei strwythur a'i gynnwys. 

en-gb	PPW is now based around four main themes that together promote placemaking and sustainable development. 
cy-gb	Mae Polisi Cynllunio Cymru bellach yn seiliedig ar bedair prif thema sydd, gyda'i gilydd, yn hyrwyddo creu lleoedd a datblygu cynaliadwy. 

en-gb	These themes are placemaking, active and social places, productive and enterprising places, and natural and distinctive places. 
cy-gb	Y themâu hyn yw creu lleoedd, lleoedd actif a chymdeithasol, lleoedd cynhyrchiol a mentrus a lleoedd unigryw a naturiol. 

en-gb	The use of the four themes enables the common linkages between policy areas to be identified, but does not coerce policy into the seven discrete areas of the well-being goals. 
cy-gb	Mae'r defnydd o'r pedair thema yn ei gwneud yn bosibl i'r cysylltiadau cyffredin rhwng meysydd polisi gael eu nodi, ond nid yw'n gwthio polisi i mewn i saith maes ar wahân y nodau llesiant. 

en-gb	It is a practical application of the goals that suits the purpose of the planning system, while still emphasising the need for all aspects of the goals to be considered at the same time and, where practical, in an integrated way. 
cy-gb	Mae'n cymhwyso'r nodau mewn ffordd ymarferol sy'n ateb diben y system gynllunio, tra'n parhau i bwysleisio'r angen i ystyried pob agwedd ar y nodau ar yr un pryd a, lle y bo'n ymarferol, mewn ffordd integredig. 

en-gb	4.1.3 Each theme contains information on how it links with the well-being goals, the long-term trends that each theme needs to address and an illustration of how joined-up policy formulation can contribute to the making of good, sustainable places. 
cy-gb	4.1.3 Mae pob thema yn cynnwys gwybodaeth am y cysylltiad sydd rhyngddo a'r nodau llesiant a'r tueddiadau hirdymor y mae angen i bob thema ymdrin â nhw ac mae'n dangos sut y gall prosesau llunio polisi cydgysylltiedig gyfrannu at greu lleoedd cynaliadwy, da. 

en-gb	Within the text of the document, linkages to the five ways of working in the WFG Act are also identified. 
cy-gb	Yng nghyd-destun y ddogfen, mae cysylltiadau â'r pum ffordd o weithio yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol hefyd yn cael eu nodi. 

en-gb	4.1.4 Overall, the revised PPW has a strong focus on recognising, understanding and valuing the different characteristics of places as part of maximising the contribution of the planning system towards the well-being goals. 
cy-gb	4.1.4 Ar y cyfan, mae'r fersiwn ddiwygiedig o Bolisi Cynllunio Cymru yn canolbwyntio'n gryf ar gydnabod, deall a gwerthfawrogi gwahanol nodweddion lleoedd fel rhan o'r broses o sicrhau bod y system gynllunio yn cyfrannu cymaint â phosibl at gyflawni'r nodau llesiant. 

en-gb	This includes those characteristics relating to environmental quality as well as social, cultural and economic aspirations. 
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys y nodweddion hynny sy'n ymwneud ag ansawdd amgylcheddol yn ogystal â dyheadau cymdeithasol, diwylliannol ac economaidd. 

en-gb	The way places function can have an impact on the choices people make in their everyday lives, and therefore securing environmental improvements in the built environment, as well as addressing impacts, should be the aim. 
cy-gb	Gall y ffordd y mae lleoedd yn gweithredu effeithio ar y dewisiadau y mae pobl yn eu gwneud yn eu bywydau bob dydd ac, felly, dylid anelu at sicrhau gwelliannau amgylcheddol yn yr amgylchedd adeiledig, yn ogystal â mynd i'r afael â'r effeithiau. 

en-gb	Good design is a fundamental part of this. 
cy-gb	Mae gwaith dylunio da yn rhan sylfaenol o hyn. 

en-gb	Design is about the relationships between elements of the natural and built environment. 
cy-gb	Mae a wnelo dylunio â'r cydberthnasau rhwng elfennau o'r amgylchedd naturiol a'r amgylchedd adeiledig. 

en-gb	Good design, as well as ensuring high environmental quality, should be an effective way of linking dwellings, workplaces and community facilities, ensuring the provision of accessible open space and enabling the sensitive management of risks, including exposure to airborne pollution. 
cy-gb	Dylai gwaith dylunio da, yn ogystal â sicrhau ansawdd amgylcheddol uchel, fod yn ffordd effeithiol o gysylltu anheddau, gweithleoedd a chyfleusterau cymunedol, gan sicrhau bod mannau agored hygyrch yn cael eu darparu a bod modd rheoli risgiau yn sensitif, gan gynnwys amlygiad i lygredd a gludir yn yr awyr. 

en-gb	4.1.5 Placemaking outcomes should reflect the importance of clean air and appropriate soundscapes alongside a raft of other integral qualities of places. 
cy-gb	4.1.5 Dylai canlyniadau gweithgarwch creu lleoedd adlewyrchu pwysigrwydd aer glân a seinweddau priodol ochr yn ochr ag amrywiaeth o nodweddion eraill sy'n rhan annatod o leoedd. 

en-gb	For example, a new section in the consultation draft specifically promotes healthier places, which will ensure that development plans and individual developments strive to achieve positive impacts on public health and wellbeing. 
cy-gb	Er enghraifft, mae adran newydd yn yr ymgynghoriad drafft yn hyrwyddo lleoedd iachach yn benodol, a fydd yn sicrhau bod cynlluniau datblygu a datblygiadau unigol yn ceisio cael effeithiau cadarnhaol ar iechyd a llesiant y cyhoedd. 

en-gb	The need to reduce pollution and address other environmental risks is key, at the same time as recognising the role that these environmental qualities play in promoting physical and mental well-being and creating areas of tranquillity in busy environments. 
cy-gb	Mae'r angen i leihau llygredd a mynd i'r afael â risgiau amgylcheddol eraill yn allweddol, tra'n cydnabod y rôl y mae'r nodweddion amgylcheddol hyn yn ei chwarae wrth hyrwyddo llesiant corfforol a meddyliol a chreu mannau llonydd mewn amgylcheddau prysur ar yr un pryd. 

en-gb	4.2  What the new planning policy says about air quality and soundscape 
cy-gb	4.2  Yr hyn y mae'r polisi cynllunio newydd yn ei ddweud am ansawdd aer a seinwedd 

en-gb	4.2.1 Air quality and soundscape are addressed as a key component of the natural and built environment, placing the issues on an equal footing with other objectives such as housing, transport and economic development. 
cy-gb	4.2.1 Ymdrinnir ag ansawdd aer a seinwedd fel elfen allweddol o'r amgylchedd naturiol ac adeiledig, gan sicrhau bod y materion yn cael eu trin yn gyfartal â'r amcanion eraill megis tai, trafnidiaeth a datblygu economaidd. 

en-gb	The revisions to PPW recognise the importance of air quality and appropriate soundscapes to the health and well-being of people and the environment. 
cy-gb	Mae'r diwygiadau i Bolisi Cynllunio Cymru yn cydnabod pwysigrwydd ansawdd aer a seinweddau priodol i iechyd a llesiant pobl a'r amgylchedd. 

en-gb	It is the expectation that the new PPW will ensure that long-term approaches are taken to prevent the creation of new, or worsening of existing, problems and seek to encourage integrated solutions that aim to reduce average levels of airborne pollution. 
cy-gb	Disgwylir i'r fersiwn newydd o Bolisi Cynllunio Cymru sicrhau bod dulliau gweithredu hirdymor yn cael eu mabwysiadu er mwyn atal problemau newydd rhag cael eu creu neu broblemau sy'n bodoli eisoes rhag cael eu gwaethygu a cheisio annog atebion integredig sydd â'r nod o ostwng lefelau cyfartalog o lygredd a gludir yn yr awyr. 

en-gb	4.2.2 The consultation draft recognises that the national air quality objectives are not ‘safe’ limits and the aim is not to tick boxes relative to these thresholds, though it is still the case that they will feature in decision-making. 
cy-gb	4.2.2 Mae'r ymgynghoriad drafft yn cydnabod nad yw'r amcanion ansawdd aer cenedlaethol yn derfynau ‘diogel’ ac nad ticio blychau sy'n ymwneud â'r trothwyon hyn yw'r nod, er ei bod yn wir y byddant yn cael eu hystyried mewn prosesau gwneud penderfyniadau. 

en-gb	The consultation draft introduces soundscapes into planning policy, recognising the positive role that they play in creating a sense of place, rather than solely focusing on noise as a form of pollution. 
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad drafft yn cyflwyno seinweddau i bolisi cynllunio, gan gydnabod y rôl gadarnhaol y maent yn ei chwarae wrth greu ymdeimlad o le, yn hytrach na chanolbwyntio ar sŵn fel ffurf ar lygredd yn unig. 

en-gb	4.2.3 Notwithstanding the overall placemaking aims of Planning Policy Wales, the key means of conveying the specific issue of air quality and soundscape in the new draft is through a guiding framework, supplemented by more detailed considerations. 
cy-gb	4.2.3 Er gwaethaf y nodau cyffredinol o ran creu lleoedd a nodir ym Mholisi Cynllunio Cymru, y prif ddull o gyfleu mater penodol ansawdd aer a seinwedd yn y drafft newydd yw drwy fframwaith arweiniol, wedi'i ategu gan ystyriaethau manylach. 

en-gb	The framework rests on a long-standing key policy, namely that all those participating in the planning process will need to consider the effects that proposed developments have on air or soundscape quality and the effects that existing air or soundscape quality may have on proposed development. 
cy-gb	Mae'r fframwaith yn seiliedig ar bolisi allweddol hirsefydlog, sef y bydd angen i bawb sy'n cymryd rhan yn y broses gynllunio ystyried yr effeithiau y caiff datblygiadau arfaethedig ar ansawdd aer neu seinwedd a'r effeithiau y gallai ansawdd presennol aer a seinwedd eu cael ar ddatblygiadau arfaethedig. 

en-gb	It is then possible to filter down into more detailed considerations, such as the relationship between pollution sources and receptors, identifying the choices available in existing problematic areas, and more generally seeking the incorporation of measures to reduce overall exposure to airborne pollution and the maintenance or creation of appropriate soundscapes. 
cy-gb	Wedyn, bydd yn bosibl hidlo i lawr i ystyriaethau manylach, megis y gydberthynas rhwng ffynonellau llygredd a derbynyddion, gan nodi'r dewisiadau sydd ar gael mewn ardaloedd lle y ceir problemau eisoes ac, yn fwy cyffredinol, geisio sicrhau yr ymgorfforir mesurau i leihau amlygiad cyffredinol i lygredd a gludir yn yr awyr a chynnal neu greu seinweddau priodol. 

en-gb	The detailed text flags issues such as the importance of incorporating green infrastructure into the built environment as well as utilising best practice in acoustic design. 
cy-gb	Mae'r testun manwl yn tynnu sylw at faterion megis pwysigrwydd ymgorffori seilwaith gwyrdd yn yr amgylchedd adeiledig yn ogystal â defnyddio arfer gorau ym maes dylunio acwstig. 

en-gb	4.2.4 The key difference in this draft of PPW is the parity given to these issues and the encouragement of behaviours that will need to be employed by all actors in the planning process to drive the desired change. 
cy-gb	4.2.4 Y gwahaniaeth allweddol yn y fersiwn ddrafft hon o Bolisi Cynllunio Cymru yw'r ffaith bod y materion hyn yn cael eu trin yn gyfartal gan bob cyfranogwr yn y broses gynllunio er mwyn ysgogi'r newid a ddymunir. 

en-gb	It will no longer be acceptable to ‘park’ these issues as technical matters to be addressed at the end of the process. 
cy-gb	Ni fydd yn dderbyniol rhoi'r materion hyn o'r neilltu dros dro fel materion technegol i'w hystyried ar ddiwedd y broses mwyach. 

en-gb	They are factors that should affect initial policy choices when preparing development plans and, similarly, they must feature as considerations in the initial choice of location of development, where appropriate, and in the early design stages of developments and projects. 
cy-gb	Maent yn ffactorau a ddylai effeithio ar ddewisiadau polisi cychwynnol wrth lunio cynlluniau datblygu ac, yn yr un modd, mae'n rhaid iddynt gael eu hystyried wrth ddewis y lleoliad gyfer gwaith datblygu i ddechrau, lle y bo'n briodol, ac yn ystod camau dylunio cynnar datblygiadau a phrosiectau. 

en-gb	4.3  Making the ‘agent of change’ principle explicit 
cy-gb	4.3  Egluro egwyddor ‘cyfrwng newid’ 

en-gb	4.3.1 The agent of change  principle is a common sense rather than a complex principle. 
cy-gb	4.3.1 Mae egwyddor cyfrwng newid  yn synnwyr cyffredin yn hytrach nag egwyddor gymhleth. 

en-gb	It says that a business or person responsible for introducing a change is responsible for managing that change. 
cy-gb	Dywed fod busnes neu unigolyn sy'n gyfrif am gyflwyno newid yn gyfrifol am reoli'r newid hwnnw. 

en-gb	It is claimed that it can result in better planning, better developments and greater encouragement for people to think about what exists where they want to live and how they will live with it. 
cy-gb	Honnir y gall arwain at waith cynllunio gwell, datblygiadau gwell a mwy o gymhelliant i bobl feddwl am yr hyn sy'n bodoli yn y lleoedd y maent am fyw ynddynt a sut y byddant yn byw gydag ef. 

en-gb	It also encourages businesses, such as music venues and others, to think more about their neighbours. 
cy-gb	Mae hefyd yn annog busnesau, megis lleoliadau cerddoriaeth ac eraill, i feddwl mwy am eu cymdogion. 

en-gb	4.3.2 It became increasingly evident during the revision of PPW that in supporting the night-time economy there is a need to give particular consideration to the compatibility of different uses and competing agendas. 
cy-gb	4.3.2 Daeth yn fwyfwy amlwg wrth ddiwygio Polisi Cynllunio Cymru, wrth gefnogi economi liw nos, fod angen rhoi sylw penodol i gydweddoldeb defnyddiau gwahanol ac agendâu croes. 

en-gb	Trying to sleep whilst coping with night-time noise is a very real issue and there are health and wellbeing considerations to take into account when promoting housing near sources of noise. 
cy-gb	Mae ceisio cysgu gan geisio ymdopi â sŵn yn y nos yn broblem fawr iawn ac mae angen ystyried ffactorau iechyd a llesiant wrth hyrwyddo tai ger ffynonellau sŵn. 

en-gb	4.3.3 Equally, the night-time economy is important in economic terms as well as providing for popular cultural experiences and entertainment, which feature highly as part of modern lifestyles. 
cy-gb	4.3.3 Yn yr un modd, mae economi liw nos yn bwysig yn economaidd yn ogystal â darparu ar gyfer profiadau diwylliannol ac adloniant poblogaidd, sy'n rhan bwysig iawn o ffyrdd o fyw modern. 

en-gb	The right balance needs to be struck between providing homes, enabling visitor experiences, protecting venues that may have noise associated with them, for example live music venues or churches, and ensuring the health and well-being of local residents. 
cy-gb	Mae angen sicrhau'r cydbwysedd cywir rhwng darparu tai, galluogi profiadau ymwelwyr, diogelu lleoliadau y gall sŵn fod yn gysylltiedig â nhw, er enghraifft lleoliadau cerddoriaeth fyw neu eglwysi, a sicrhau iechyd a llesiant trigolion lleol. 

en-gb	4.3.4 As a result, the consultation draft of PPW includes a clear and explicit reference to the agent of change principle as part of recognising different soundscapes, and specifically requires the principle to be considered as part of all development plan and development management decisions concerning the compatibility of uses and soundscape. 
cy-gb	4.3.4 O ganlyniad i hyn, mae'r ymgynghoriad drafft ar Bolisi Cynllunio Cymru yn cynnwys cyfeiriad clir a phenodol at egwyddor cyfrwng newid fel rhan o'r broses o gydnabod seinweddau gwahanol ac yn ei gwneud yn ofynnol i'r egwyddor gael ei hystyried fel rhan o bob penderfyniad cynllun datblygu a phob penderfyniad ynghylch rheoli datblygu sy'n ymwneud â chydweddoldeb defnyddiau a seinwedd. 

en-gb	It also allows for the compatibility of uses relative to soundscape to be given specific attention when preparing development plans, including whether there is a need to identify areas of cultural significance or areas where soundscape consideration is particularly sensitive. 
cy-gb	Mae hefyd yn darparu ar gyfer rhoi sylw penodol i gydweddoldeb defnyddiau mewn perthynas â seinwedd wrth lunio cynlluniau datblygu, gan gynnwys p'un a oes angen nodi ardaloedd o arwyddocâd diwylliannol neu ardaloedd lle mae'r ystyriaethau o ran seinwedd yn arbennig o sensitif. 

en-gb	4.3.5 Making the principle explicit as a matter of policy in the consultation draft of PPW means that a developer would have to ensure that solutions to address noise from nearby pre-existing infrastructure or businesses can be found and implemented as part of ensuring that the development is acceptable. 
cy-gb	4.3.5 Mae nodi'r egwyddor yn glir fel mater o bolisi yn yr ymgynghoriad drafft ar Bolisi Cynllunio Cymru yn golygu y byddai'n rhaid i ddatblygwr sicrhau y gellir dod o hyd i atebion i fynd i'r afael â sŵn o seilwaith neu fusnesau sy'n bodoli eisoes gerllaw a'u rhoi ar waith fel rhan o'r broses o sicrhau bod y datblygiad yn dderbyniol. 

en-gb	This is essentially what planning policies already amount to, but by explicitly making reference to the principle there are wider behavioural benefits to be gained in terms of improved planning practice and promoting a wider appreciation of the nature of places. 
cy-gb	Dyma beth mae'r polisïau cynllunio eisoes yn ei wneud, yn y bôn, ond drwy gyfeirio'n benodol at yr egwyddor, gellir sicrhau manteision ymddygiadol ehangach o ran gwella arfer cynllunio a hyrwyddo gwerthfawrogiad ehangach o natur lleoedd. 

en-gb	4.3.6 The different characteristics that give identity to places need to be recognised fully as part of plan preparation and in relation to decisions on planning applications, and appropriate solutions must be implemented. 
cy-gb	4.3.6 Mae angen i'r nodweddion gwahanol sy'n rhoi hunaniaeth i leoedd gael eu cydnabod yn llawn fel rhan o'r gwaith o lunio cynlluniau ac mewn perthynas â phenderfyniadau ar geisiadau cynllunio, a rhaid rhoi atebion priodol ar waith. 

en-gb	The changes in the revised PPW are about redressing the balance, ensuring that all issues are given equal consideration and ensuring that air quality and noise issues are not relegated to being just a technical matter or an afterthought. 
cy-gb	Mae a wnelo'r newidiadau yn y fersiwn ddiwygiedig o Bolisi Cynllunio Cymru ag unioni'r fantol, gan sicrhau y rhoddir yr un sylw i bob mater ac na chaiff materion sy'n ymwneud ag ansawdd aer a sŵn eu diraddio i ddim mwy na mater technegol neu ôl-ystyriaeth. 

en-gb	4.4  Acoustic design 
cy-gb	4.4 Dylunio acwstig 

en-gb	4.4.1 The Building Regulations, which are now devolved in Wales, relate to the protection against sound transmission from parts of a building and adjoining buildings, sound within a dwelling house, sound reverberation in common internal parts of buildings containing flats or rooms for residential purposes, and acoustic conditions in schools. 
cy-gb	4.4.1 Mae'r Rheoliadau Adeiladu, sydd bellach wedi'u datganoli i Gymru, yn ymwneud â diogelu rhag trawsyrru sain o rannau o adeilad ac adeiladau cyfagos, sain mewn anhedd-dy, atseinio sain mewn rhannau mewnol cyffredin o adeiladau sy'n cynnwys fflatiau neu ystafelloedd at ddibenion preswyl, ac amodau acwstig mewn ysgolion. 

en-gb	The Robust Details Scheme provides accredited standard construction details as an alternative to the precompletion testing otherwise required under the Building Regulations. 
cy-gb	Mae Cynllun Robust Details yn darparu manylion safonol sydd wedi’u hachredu ar gyfer adeiladu i’w defnyddio yn lle’r profion cyn cwblhau adeiladau sy’n ofynnol fel arall o dan y Rheoliadau Adeiladu. 

en-gb	4.4.2 The Building Regulations relate to sound transmission within the internal areas of buildings. 
cy-gb	4.4.2 Mae'r Rheoliadau Adeiladu yn ymwneud â thrawsyrru sain o fewn rhannau mewnol adeiladau. 

en-gb	They do not apply to sound transmission from the external environment into the internal areas of buildings. 
cy-gb	Nid ydynt yn gymwys i drawsyrru sain o'r amgylchedd allanol i rannau mewnol adeiladau. 

en-gb	When noise-sensitive buildings such as residential properties are introduced into an area subject to high levels of environmental noise, planning authorities should protect the future occupants by imposing appropriate conditions or obligations on the developer at the planning stage, for example, to avoid placing bedrooms, living rooms and gardens on the exposed side of a property. 
cy-gb	Pan gaiff adeiladau sy'n sensitif i sŵn, megis eiddo preswyl, eu codi mewn ardal lle y ceir lefelau uchel o sŵn amgylcheddol, dylai awdurdodau cynllunio ddiogelu'r bobl a fydd yn eu meddiannu yn y dyfodol drwy osod amodau neu rwymedigaethau priodol ar y datblygwr ar y cam cynllunio, er enghraifft, er mwyn osgoi lleoli ystafelloedd gwely, ystafelloedd byw a gerddi ar ochr yr adeilad sy’n agored i sŵn. 

en-gb	In many cases, this could lead to a higher value property at little or no extra cost. 
cy-gb	Mewn llawer o achosion, gallai hyn ychwanegu at werth yr eiddo heb fawr ddim cost ychwanegol, os o gwbl. 

en-gb	4.4.3 Ventilation requirements are an important consideration in the design of buildings, as this can affect the acoustic comfort of the internal occupants. 
cy-gb	4.4.3 Mae gofynion o ran awyru yn ystyriaeth bwysig wrth ddylunio adeiladau am fod hyn yn gallu effeithio ar gysur acwstig y bobl sy’n eu meddiannu. 

en-gb	This is particularly relevant to inner city areas where there may be excessive external noise. 
cy-gb	Mae hyn yn arbennig o berthnasol yng nghanol dinasoedd lle y gall fod sŵn gormodol allanol. 

en-gb	In these situations, the ventilation design may have to be through mechanical rather than natural means. 
cy-gb	Mewn sefyllfaoedd o’r fath, mae’n bosibl y bydd yn rhaid awyru adeiladau drwy ddefnyddio dull mecanyddol yn hytrach nag un naturiol. 

en-gb	4.4.4 BS 8233:2014 provides information on the design of buildings that have internal acoustic environments appropriate to their functions. 
cy-gb	4.4.4 Mae Safon Brydeinig 8233:2014 yn darparu gwybodaeth am ddylunio adeiladau sydd ag amgylcheddau acwstig mewnol sy'n briodol i'w swyddogaethau. 

en-gb	It deals with control of noise from outside the building, noise from plant and services within it, and room acoustics for non-critical situations. 
cy-gb	Mae'n ymdrin â rheoli sŵn o'r tu allan i'r adeilad, sŵn o beiriannau a gwasanaethau y tu mewn iddo ac acwsteg ystafelloedd ar gyfer sefyllfaoedd nad ydynt yn rhai critigol. 

en-gb	It is intended for use by nonspecialist designers and constructors of buildings and those concerned with building control, planning and environmental health. 
cy-gb	Bwriedir iddi gael ei defnyddio gan ddylunwyr ac adeiladwyr adeiladau nad ydynt yn arbenigwyr a'r rhai sy'n ymwneud â rheoli adeiladu, cynllunio ac iechyd amgylcheddol. 

en-gb	4.4.5 BS 5228:2009+A1:2014 refers to the need for the protection against noise and vibration of persons living and working in the vicinity of, and working on, construction and open sites. 
cy-gb	4.4.5 Mae Safon Brydeinig 5228:2009+A1:2014 yn cyfeirio at yr angen i ddiogelu pobl sy'n byw ac yn gweithio ger safleoedd adeiladu a safleoedd agored, ac sy'n gweithio ar safleoedd o'r fath, rhag sŵn a dirgrynu. 

en-gb	Noise and vibration can cause serious disturbance and inconvenience to anyone exposed to them and to processes and activities in neighbouring buildings. 
cy-gb	Gall sŵn a dirgrynu beri cryn aflonyddwch ac anghyfleustra i unrhyw un a gaiff ei amlygu iddynt ac i'r prosesau a'r gweithgareddau mewn adeiladau cyfagos. 

en-gb	In extreme circumstances vibration can cause or contribute to building damage. 
cy-gb	O dan amgylchiadau eithafol, gall dirgrynu ddifrodi adeiladau neu gyfrannu at eu difrodi. 

en-gb	BS 5228 recommends procedures for noise and vibration control in respect of construction operations and aims to assist architects, contractors, site operatives, designers, developers, engineers, environmental health officers and planners. 
cy-gb	Mae Safon Brydeinig 5228 yn argymell gweithdrefnau ar gyfer rheoli sŵn a dirgrynu mewn perthynas â gweithrediadau adeiladu ac yn ceisio cynorthwyo penseiri, contractwyr, gweithredwyr safle, dylunwyr, datblygwyr, peirianwyr, swyddogion iechyd yr amgylchedd a chynllunwyr. 

en-gb	4.4.6 Building Bulletin 93 (BB93), Acoustic design of schools: 
cy-gb	4.4.6 Mae Bwletin Adeiladu 93 (BB93), Acoustic design of schools: 

en-gb	performance standards , published by the Department of Education in England, has been adopted for use in Wales. 
cy-gb	performance standards , a gyhoeddwyd gan yr Adran Addysg yn Lloegr, wedi'i fabwysiadu i'w ddefnyddio yng Nghymru. 

en-gb	https://www.gov.uk/government/publications/bb93 - acoustic - design - of - schools - performance standards
cy-gb	https://www.gov.uk/government/publications/bb93 - acoustic - design - of - schools - performance -standards

en-gb	4.4.7 Good acoustic design  is, however, about more than just the numbers. 
cy-gb	4.4.7 Fodd bynnag, mae a wnelo gwaith dylunio acwstig da â mwy na'r ffigurau yn unig. 

en-gb	It is a holistic design process that creates places that are both comfortable and attractive to live in, where acoustics is considered integral to the living environment. 
cy-gb	Proses ddylunio gyfannol ydyw sy'n creu lleoedd sy'n gyfforddus ac yn ddeniadol i fyw ynddynt, lle yr ystyrir bod acwsteg yn rhan annatod o'r amgylchedd byw. 

en-gb	For more information on the principles of good acoustic design, readers are referred to Professional Planning Guidance (ProPG) Supplementary Document 2, produced by the Association of Noise Consultants, the Institute of Acoustics and the Chartered Institute of Environmental Health . 
cy-gb	Am ragor o wybodaeth am egwyddorion gwaith dylunio acwstig da, cyfeirir darllenwyr at Ddogfen Ategol 2 o'r Canllawiau Cynllunio Proffesiynol (ProPG), a luniwyd gan Gymdeithas yr Ymgynghorwyr Sŵn, y Sefydliad Acwsteg a Sefydliad Siartredig Iechyd yr Amgylchedd 24 . 

en-gb	ProPG has been written principally to assist with the planning process in England, but the design principles put forward in Supplementary Document 2 may also be adopted in Wales. 
cy-gb	Ysgrifennwyd ProPG yn bennaf er mwyn cynorthwyo gyda'r broses gynllunio yn Lloegr, ond gall yr egwyddorion dylunio a gyflwynir yn Nogfen Ategol 2 gael eu mabwysiadu yng Nghymru hefyd. 

en-gb	4.5  Acoustic insulation and energy efficiency 
cy-gb	4.5 Inswleiddio acwstig ac effeithlonrwydd ynni 

en-gb	4.5.1 Choice of construction method(s) can have a considerable effect on overall acoustic performance. 
cy-gb	4.5.1 Gall y dull(iau) adeiladu a ddewisir gael cryn effaith ar berfformiad acwstig yn gyffredinol. 

en-gb	The balance of materials, voids and joints combine in a way that can give a high performance acoustically. 
cy-gb	Mae cydbwysedd deunyddiau, gwagleoedd ac uniadau yn cyfuno mewn ffordd a all sicrhau lefel uchel o berfformiad acwstig. 

en-gb	Different material types that perform as a composite construction need critical detailing, particularly where there is a requirement for both energy conservation and acoustic performance. 
cy-gb	Bydd angen cynnwys manylion hanfodol y gwahanol fathau o ddeunyddiau sy’n cael eu defnyddio gyda’i gilydd mewn un adeiladwaith, yn enwedig os oes angen arbed ynni a sicrhau perfformiad acwstig. 

en-gb	4.5.2 Improving a building’s energy efficiency can have the added benefit of reducing noise levels within the property. 
cy-gb	4.5.2 Un o fanteision eraill gwella effeithlonrwydd ynni adeilad yw y gall leihau lefelau sŵn y tu mewn i'r eiddo. 

en-gb	In particular, double- or triple-glazed windows prevent both heat loss and the transmission of sound from the road outside into bedrooms and living rooms. 
cy-gb	Yn benodol, mae ffenestri gwydr dwbl neu driphlyg yn atal gwres rhag dianc a sain rhag cael ei drawsyrru o'r ffordd y tu allan i ystafelloedd gwely ac ystafelloedd byw. 

en-gb	However, opening the windows in warm weather to ventilate the property may result in a noticeable increase in noise, particularly if they are left open at night, so in very noisy areas other forms of ventilation may be required, which may have an associated energy cost. 
cy-gb	Fodd bynnag, gall agor y ffenestri yn ystod tywydd cynnes er mwyn awyru'r eiddo arwain at gynnydd amlwg mewn lefelau sŵn, yn enwedig os cânt eu gadael ar agor yn y nos. Felly, mewn ardaloedd swnllyd iawn efallai y bydd angen dulliau awyru eraill, y gall cost ynni fod yn gysylltiedig â nhw. 

en-gb	If the residence has a quiet façade, good design will make provision for adequate ventilation through windows on that side of the building rather than on the noise-exposed side, to reduce the need for energy-consuming mechanical ventilation. 
cy-gb	Os oes gan y breswylfa ffasâd tawel, bydd gwaith dylunio da yn darparu ar gyfer system awyru ddigonol drwy ffenestri ar yr ochr honno i'r adeilad yn hytrach nag ar yr ochr sy'n agored i sŵn, er mwyn lleihau'r angen i osod system awyru fecanyddol sy'n defnyddio ynni. 

en-gb	4.5.3 Loft and cavity wall insulation whose main purpose is to prevent heat loss may also reduce noise levels within a property, but only in cases where it addresses the main route of sound propagation. 
cy-gb	4.5.3 Gall deunydd inswleiddio llofftydd a waliau ceudod, y bwriedir iddo atal gwres rhag dianc yn bennaf, hefyd leihau lefelau sŵn y tu mewn i eiddo, ond dim ond mewn achosion lle mae'n cau'r prif lwybr lledaenu sain. 

en-gb	Where noise primarily enters a property through windows or from an adjoining property via solid joints rather than by crossing air gaps, filling those gaps with a sound absorber will bring little if any acoustic benefit. 
cy-gb	Os bydd sŵn yn mynd i mewn i eiddo yn bennaf drwy ffenestri neu o eiddo cyfagos drwy uniadau solet yn hytrach na thrwy groesi bylchau aer, prin yw'r manteision acwstig a fydd yn deillio o lenwi'r bylchau hynny ag amsugnydd sain, os bydd unrhyw fanteision o gwbl. 

en-gb	Box 4.1 
cy-gb	Blwch 4.1 

en-gb	The Welsh Government will build upon the new air quality and soundscape content of PPW as we take forward Wales’ first statutory National Development Framework and produce further guidance on air and soundscape quality to assist local planning authorities in Wales. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn adeiladu ar gynnwys newydd Polisi Cynllunio Cymru sy'n ymwneud ag ansawdd aer a seinwedd wrth inni ddatblygu Fframwaith Datblygu statudol cyntaf Cymru a llunio canllawiau pellach ar ansawdd aer a seinwedd er mwyn cynorthwyo awdurdodau cynllunio lleol yng Nghymru. 

en-gb	In particular, the Welsh Government will conduct a detailed review of 
cy-gb	Yn benodol, bydd Llywodraeth Cymru yn cynnal adolygiad manwl o Nodyn 

en-gb	Technical Advice Note (TAN) 11: 
cy-gb	Cyngor Technegol (TAN) 11:

en-gb	Noise  with a view to replacing it with a new TAN addressing air quality and soundscape. 
cy-gb	Sŵn  gyda'r bwriad o gyflwyno TAN newydd yn ei le a fydd yn ymdrin ag ansawdd aer a seinwedd. 

en-gb	https://gov.wales/topics/planning/policy/tans/tan11/?lang=en and https://gov.wales/topics/planning/policy/policyclarificationletters/2015/cl - 01 - 15/?lang=en
cy-gb	https://gov.wales/topics/planning/policy/tans/tan11/?lang=cy and https://gov.wales/topics/planning/policy/policyclarificationletters/2015/cl - 01 - 15/?lang=cy

en-gb	5  Tranquil green space in the built environment 
cy-gb	5  Mannau gwyrdd llonydd yn yr amgylchedd adeiledig 

en-gb	5.1  Overview 
cy-gb	5.1  Trosolwg 

en-gb	5.1.1 Tranquillity  means different things to different people, but it is generally understood to refer to an untroubled state, characterised by peace and calm and free from unwanted disturbances. 
cy-gb	5.1.1 Mae  llonyddwch  yn golygu pethau gwahanol i bobl wahanol ond, yn gyffredinol, deëllir ei fod yn cyfeirio at gyflwr diofid a nodweddir gan heddwch a thawelwch a lle nad oes unrhyw aflonyddu diangen. 

en-gb	This may refer to either a state of mind or the quality of a particular environment. 
cy-gb	Gall hyn gyfeirio at gyflwr meddwl neu ansawdd amgylchedd penodol. 

en-gb	It can be quantified either in terms of the absence of unwanted intrusions or by a balancing of positive and negative factors. 
cy-gb	Gellir ei fesur naill ai yn nhermau absenoldeb ymyrraeth ddiangen neu drwy gydbwyso ffactorau cadarnhaol a negyddol. 

en-gb	5.1.2 Excessively high noise levels where human beings are present are a problem to be avoided or addressed regardless of an area’s other qualities, but quiet on its own does not make an area good. 
cy-gb	5.1.2 Mae lefelau rhy uchel o sŵn lle mae pobl yn bresennol yn broblem i’w hosgoi neu ei datrys ni waeth beth yw nodweddion eraill yr ardal, ond nid yw tawelwch ar ei ben ei hun yn golygu bod ardal yn ddymunol. 

en-gb	If a space open to the public is ugly or feels unsafe, then relatively little benefit will be felt from its being quiet. 
cy-gb	Os yw lle sy’n agored i’r cyhoedd yn hyll neu’n peri i bobl deimlo’n anniogel, yna ni fydd fawr o werth i’r tawelwch sydd yno. 

en-gb	5.1.3 An area may offer peace and quiet, or a positive soundscape where natural sounds such as flowing water, birdsong, the wind in the trees and human conversation are more prominent than background traffic noise. 
cy-gb	5.1.3 Gall ardal gynnig heddwch a thawelwch, neu seinwedd naturiol lle mae seiniau naturiol megis dŵr yn llifo, cân adar, y gwynt yn y coed a phobl yn sgwrsio yn fwy amlwg na sŵn traffig cefndir. 

en-gb	However, the benefits of such qualities of place may be fully realised only when they coincide with visual beauty, a sense of security and ease of access. 
cy-gb	Fodd bynnag, dim ond pan fyddant yn cyd-ddigwydd â harddwch gweledol, ymdeimlad o ddiogelwch a mynediad hawdd y gellir gwireddu nodweddion lle o'r fath yn llawn. 

en-gb	The presence of nature within towns and cities also provides a welcome contrast to and relief from the built environment. 
cy-gb	Mae presenoldeb natur mewn trefi a dinasoedd hefyd yn cynnig gwrthgyferbyniad i’r amgylchedd adeiledig a rhyddhad oddi wrtho, sydd i'w groesawu. 

en-gb	5.1.4 Areas where these qualities all exist side by side should receive the greatest protection from noise intrusion that would risk compromising the place’s overall sense of tranquillity. 
cy-gb	5.1.4 Yr ardaloedd lle y ceir yr holl nodweddion hyn ochr yn ochr â’i gilydd yw’r rhai a ddylai gael eu diogelu fwyaf rhag ymyrraeth sŵn a fyddai’n peryglu’r ymdeimlad cyffredinol o lonyddwch a geir yn y lle. 

en-gb	5.1.5 By the above reasoning, an area may possess a good soundscape but require specific improvements in terms of landscape, nature, safety or access before it can act as an effective refuge from traffic noise. 
cy-gb	5.1.5 Yn ôl y rhesymu uchod, gall fod gan ardal seinwedd dda ond efallai y bydd angen gwneud gwelliannau penodol iddi o ran tirwedd, natur, diogelwch neu fynediad cyn iddi weithredu fel lloches effeithiol rhag sŵn traffig. 

en-gb	In such cases, addressing those deficiencies may be just as beneficial in tranquillity terms as seeking to quieten a noisy space. 
cy-gb	Mewn achosion o'r fath, gall mynd i'r afael â'r diffygion hynny fod yr un mor fuddiol o ran sicrhau llonyddwch â cheisio tawelu man swnllyd. 

en-gb	5.1.6 Healthy, resilient and diverse urban green infrastructure that is valued for its contribution to tranquillity will deliver the widest range of benefits, including soaking up water from rainstorms, trapping air pollution particles, reducing the effect of heat waves and providing places for healthy exercise. 
cy-gb	5.1.6 Bydd seilwaith gwyrdd iach, cydnerth ac amrywiol a werthfawrogir am ei gyfraniad at lonyddwch yn sicrhau'r amrywiaeth ehangaf o fanteision, gan gynnwys amsugno dŵr o stormydd glaw, dal gronynnau o lygredd aer, lleihau effaith tywydd poeth a darparu lleoedd i wneud ymarfer corff iach. 

en-gb	Tranquil urban green spaces should therefore be seen as a very cost-effective way to deliver all seven well-being goals, not just as providers of respite from excessive noise. 
cy-gb	Felly, dylid ystyried bod mannau gwyrdd trefol llonydd yn darparu ffordd gosteffeithiol iawn o gyflawni pob un o'r saith nod llesiant, yn ogystal â chynnig rhyddhad o sŵn gormodol. 

en-gb	5.2  The sustainable management of natural resources 
cy-gb	5.2 Rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy 

en-gb	5.2.1 The Environment (Wales) Act 2016 puts in place the legislation needed to plan and manage Wales’ natural resources in a more proactive, sustainable and joined-up way. 
cy-gb	5.2.1 Mae Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yn gweithredu'r ddeddfwriaeth sydd ei hangen i gynllunio a rheoli adnoddau naturiol Cymru mewn ffordd fwy rhagweithiol, cynaliadwy a chydgysylltiedig. 

en-gb	Our aim is to sustainably manage our natural resources in a way and at a rate that can maintain and enhance the resilience of our ecosystems whilst meeting the needs of present generations without compromising the ability of future generations to meet their needs. 
cy-gb	Ein nod yw rheoli ein hadnoddau naturiol yn gynaliadwy mewn ffordd ac ar raddfa a all gynnal a gwella cydnerthedd ein hecosystemau wrth ddiwallu anghenion cenedlaethau presennol heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain. 

en-gb	5.3  What the Natural Resources Policy says about green space 
cy-gb	5.3  Yr hyn y mae'r Polisi Adnoddau Naturiol yn ei ddweud am fannau gwyrdd 

en-gb	5.3.1 The NRP, which the Environment (Wales) Act 2016 requires the Welsh Government to produce, sets out national priorities to address the challenges that face Wales’ natural resources and to realise the benefits from them, to maximise their contribution to achieving the well-being goals. 
cy-gb	5.3.1 Mae'r Polisi Adnoddau Naturiol, y mae Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yn ei gwneud yn ofynnol i Lywodraeth Cymru ei lunio, yn nodi blaenoriaethau cenedlaethol i fynd i'r afael â'r heriau sy'n wynebu adnoddau naturiol Cymru a sicrhau'r manteision a all ddeillio ohonynt, er mwyn sicrhau eu bod yn gwneud y cyfraniad mwyaf posibl at gyflawni'r nodau llesiant. 

en-gb	One of these national priorities is the delivery of nature-based solutions, including delivering urban green infrastructure. 
cy-gb	Un o'r blaenoriaethau cenedlaethol hyn yw darparu atebion sy'n seiliedig ar natur, gan gynnwys darparu seilwaith gwyrdd trefol. 

en-gb	5.3.2 The NRP recognises air and noise pollution as key public health issues, and the regulation of noise as one of the benefits derived from Wales’ natural resources. 
cy-gb	5.3.2 Mae'r Polisi Adnoddau Naturiol yn cydnabod llygredd aer a sŵn fel materion iechyd y cyhoedd allweddol a bod rheoleiddio sŵn yn un o'r manteision sy'n deillio o adnoddau naturiol Cymru. 

en-gb	Areas with more accessible green space are associated with better mental and physical health, and health inequalities can be significantly reduced in greener areas. 
cy-gb	Mae ardaloedd lle y ceir mannau gwyrdd mwy hygyrch yn gysylltiedig ag iechyd meddwl ac iechyd corfforol gwell a gall fod llawer llai o anghydraddoldebau iechyd mewn ardaloedd gwyrddach. 

en-gb	Attractive and accessible green and blue spaces, such as country or community parks, provide a focus for community activities and identity and can be a stimulus to regeneration and investment. 
cy-gb	Mae mannau gwyrdd a glas deniadol a hygyrch, megis parciau gwledig neu gymunedol, yn cynnig ffocws i weithgareddau a hunaniaeth gymunedol a gall ysgogi adfywio a buddsoddi. 

en-gb	However, many of our most deprived communities live close to natural assets from which they are disconnected and which currently provide very little benefit to those communities. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae llawer o'n cymunedau mwyaf difreintiedig yn byw'n agos at asedau naturiol y maent wedi'u datgysylltu oddi wrthynt ac nad ydynt yn rhoi fawr ddim budd i'r cymunedau hynny. 

en-gb	5.3.3 The NRP states that in taking forward our action for our local environmental quality and communities we will: 
cy-gb	5.3.3 Mae'r Polisi Adnoddau Naturiol yn nodi, wrth ddatblygu ein camau gweithredu ar gyfer ein hansawdd amgylcheddol a'n cymunedau lleol, y byddwn yn gwneud y canlynol: 

en-gb	Ensure that our communities benefit from healthy environments, by identifying opportunities to take actions that improve respiratory conditions, inactivity and mental health. 
cy-gb	Sicrhau bod ein cymunedau yn cael budd o amgylcheddau iach, drwy nodi cyfleoedd i gymryd camau a fydd yn gwella cyflyrau anadlol ac iechyd meddwl a gostwng lefelau anweithgarwch. 

en-gb	These include increasing green space and tree cover and improving public access to green infrastructure. 
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys cynyddu nifer y mannau gwyrdd a gorchudd coed a gwella mynediad cyhoeddus i seilwaith gwyrdd. 

en-gb	We will support communities to improve places where they live and work, tackling local environmental issues such as litter and fly tipping, which affect mental and physical health. 
cy-gb	Byddwn yn helpu cymunedau i wella lleoedd y maent yn byw ac yn gweithio ynddynt, gan fynd i'r afael â phroblemau amgylcheddol lleol megis sbwriel a thipio anghyfreithlon, sy'n effeithio ar iechyd meddwl ac iechyd corfforol. 

en-gb	Work with communities to protect and enhance green spaces that bring people together, helping communities take ownership of assets in their area. 
cy-gb	Gweithio gyda chymunedau i ddiogelu a gwella mannau gwyrdd sy’n dod â phobl ynghyd, gan helpu cymunedau i gymryd perchenogaeth o asedau yn eu hardal. 

en-gb	Plan the development of green infrastructure at the heart of our communities to deliver space for recreation, transport corridors for cycling and walking and resilience against flooding and heat, and to provide important spaces for nature. 
cy-gb	Cynllunio’r gwaith o ddatblygu seilwaith gwyrdd yng nghanol ein cymunedau i bobl gael lle i ymgymryd â gweithgareddau hamdden, i greu coridorau beicio a cherdded, i helpu cymunedau i wrthsefyll llifogydd a gwres ac i greu lleoedd pwysig ar gyfer natur. 

en-gb	Promote ‘green prescribing’. 
cy-gb	Hyrwyddo ‘presgripsiynu gwyrdd’. 

en-gb	Promote community ownership or management of natural resources. 
cy-gb	Annog cymunedau i gymryd perchenogaeth o adnoddau naturiol neu eu rheoli. 

en-gb	Support the development of allotments and community food growing, particularly in support of deprived communities. 
cy-gb	Helpu i ddatblygu rhandiroedd a chynlluniau cymunedol i dyfu bwyd, yn enwedig mewn cymunedau difreintiedig. 

en-gb	Box 5.1 
cy-gb	Blwch 5.1 

en-gb	A thematic working group set up through the Environment (Wales) Act 
cy-gb	Mae gweithgor thematig a sefydlwyd drwy Grŵp Gweithredu Deddf yr 

en-gb	Implementation Group is exploring enablers and mechanisms for taking this work forward. 
cy-gb	Amgylchedd (Cymru) yn ystyried galluogwyr a systemau ar gyfer datblygu'r gwaith hwn.

en-gb	Area statements produced by NRW must also facilitate the implementation of the NRP. 
cy-gb	Rhaid i ddatganiadau ardal a gaiff eu llunio gan CNC hefyd hwyluso'r broses o roi'r Polisi Adnoddau Naturiol ar waith. 

en-gb	5.4  Welsh Government environment grant funding 
cy-gb	5.4 Cyllid grant Llywodraeth Cymru ar gyfer yr amgylchedd 

en-gb	5.4.1 In view of learning over the past three years and changes that have taken place in policy and legislation, the Welsh Government has been taking a fresh look at the grant schemes it currently provides to support environmental activity. 
cy-gb	5.4.1 O ystyried yr hyn a ddysgwyd dros y tair blynedd diwethaf a'r newidiadau a fu mewn polisi a deddfwriaeth, mae Llywodraeth Cymru wedi ailedrych ar y cynlluniau grant y mae'n eu darparu ar hyn o bryd i gefnogi gweithgarwch amgylcheddol. 

en-gb	During the next year, the Welsh Government will be working with its partners to develop a new approach to providing future environment grants. 
cy-gb	Yn ystod y flwyddyn nesaf, bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda'i phartneriaid i ddatblygu dull newydd o ddarparu grantiau amgylcheddol yn y dyfodol. 

en-gb	This will replace the previous grants schemes, enhance the development and delivery of cross-sector collaborative projects and seek to maximise the use of the resources available. 
cy-gb	Bydd yn disodli'r cynlluniau grantiau blaenorol, yn hwyluso'r gwaith o ddatblygu a chyflawni prosiectau cydweithredol trawssector ac yn ceisio sicrhau bod y defnydd gorau posibl yn cael ei wneud o'r adnoddau sydd ar gael. 

en-gb	5.4.2 Initial themes of action have been identified for the scheme in line with the Programme for Government and the NRP as follows: 
cy-gb	5.4.2 Nodwyd themâu gweithredu cychwynnol ar gyfer y cynllun yn unol â'r Rhaglen Lywodraethu a'r Polisi Adnoddau Naturiol fel a ganlyn: 

en-gb	Developing, regenerating and broadening access to sustainable green infrastructure; 
cy-gb	Datblygu, adfywio ac ehangu mynediad i seilwaith gwyrdd cynaliadwy; 

en-gb	Improving the quality of the urban and rural built environment; and 
cy-gb	Gwella ansawdd yr amgylchedd adeiledig trefol a gwledig; 

en-gb	Developing resilient ecological networks. 
cy-gb	Datblygu rhwydweithiau ecolegol cydnerth. 

en-gb	Box 5.2 
cy-gb	Blwch 5.2 

en-gb	New arrangements for providing environment grants will commence during the 2019/20 financial year. 
cy-gb	Bydd trefniadau newydd ar gyfer rhoi grantiau amgylcheddol yn dechrau yn ystod blwyddyn ariannol 2019/20. 

en-gb	5.5  The role of Natural Resources Wales 
cy-gb	5.5  Rôl Cyfoeth Naturiol Cymru 

en-gb	The information in this section and the next has been provided by NRW. 
cy-gb	Darparwyd y wybodaeth yn yr adran hon a'r un nesaf gan CNC. 

en-gb	5.5.1 NRW brings together in a single body the former functions of the Countryside Council for Wales and the Welsh devolved functions of the Environment Agency and the Forestry Commission. 
cy-gb	5.5.1 Mae CNC yn dwyn hen swyddogaethau Cyngor Cefn Gwlad Cymru a swyddogaethau Asiantaeth yr Amgylchedd a'r Comisiwn Coedwigaeth a ddatganolwyd i Gymru, ynghyd mewn un corff. 

en-gb	The Countryside Council for Wales recommended, prior to the creation of NRW, that no person should live more than 300 metres from their nearest natural green space. 
cy-gb	Argymhellodd Cyngor Cefn Gwlad Cymru, cyn i CNC gael ei greu, na ddylai neb fyw fwy na 300 metr o'i fan gwyrdd naturiol agosaf. 

en-gb	This is roughly the equivalent of a six-minute walk. 
cy-gb	Mae hyn yn cyfateb, yn fras, i chwe munud o waith cerdded. 

en-gb	The Countryside Council for Wales recommended that provision should be made for accessible natural green space following a system of tiers into which sites of different sizes fit as follows: 
cy-gb	Argymhellodd Cyngor Cefn Gwlad Cymru y dylid darparu ar gyfer mannau gwyrdd naturiol hygyrch gan ddilyn system o haenau y mae safleoedd o wahanol faint yn mynd iddynt fel a ganlyn: 

en-gb	Tier 1: 
cy-gb	Haen 1: 

en-gb	no person should live more than 300 metres from their nearest natural green space. 
cy-gb	ni ddylai neb fyw fwy na 300 metr o'i fan gwyrdd naturiol agosaf. 

en-gb	Tier 2: 
cy-gb	Haen 2: 

en-gb	there should be at least one accessible 20-hectare site within two kilometres of each home. 
cy-gb	dylai fod o leiaf un safle 20 hectar hygyrch o fewn dau gilometr i bob cartref. 

en-gb	Tier 3: 
cy-gb	Haen 3: 

en-gb	there should be at least one accessible 100-hectare site within five kilometres of each home. 
cy-gb	dylai fod o leiaf un safle 100 hectar hygyrch o fewn pum cilometr i bob cartref. 

en-gb	Tier 4: 
cy-gb	Haen 4: 

en-gb	there should be at least one accessible 500-hectare site within ten kilometres of each home. 
cy-gb	dylai fod o leiaf un safle 500 hectar hygyrch o fewn 10 cilometr i bob cartref. 

en-gb	5.5.2 The majority of Welsh local authorities have mapped the natural green spaces accessible to residents of their towns and cities and assessed the provision of green space against standards advocated by the Countryside Council for Wales. 
cy-gb	5.5.2 Mae'r rhan fwyaf o'r awdurdodau lleol yng Nghymru wedi mapio'r mannau gwyrdd naturiol sy'n hygyrch i drigolion eu trefi a'u dinasoedd ac wedi asesu'r mannau gwyrdd sydd wedi'u darparu yn erbyn safonau a argymhellwyd gan Gyngor Cefn Gwlad Cymru. 

en-gb	This helps them to identify areas that are deficient in green space or where existing green space is of insufficient quality and plan remedial action. 
cy-gb	Mae hyn yn eu helpu i nodi ardaloedd lle mae mannau gwyrdd yn brin neu lle mae'r mannau gwyrdd sy'n bodoli eisoes o ansawdd annigonol a chynllunio camau unioni. 

en-gb	5.5.3 Trees bring multiple benefits to the built environment, including reducing the urban heat island effect and absorbing air pollution. 
cy-gb	5.5.3 Mae coed yn dod â nifer o fanteision i'r amgylchedd adeiledig, gan gynnwys lleihau effaith yr ynys wres drefol ac amsugno llygredd aer. 

en-gb	They have only a limited ability to absorb or scatter noise, but much more significant is their ability to reduce the perception of noise by hiding the noise source from sight and making a place feel more tranquil, both visually and by introducing natural sounds to soften an otherwise purely mechanical soundscape. 
cy-gb	Mae eu gallu i amsugno neu wasgaru sŵn yn gyfyngedig, ond, yn bwysicach o lawer na hynny, gallant leihau’r canfyddiad o sŵn drwy guddio’r ffynhonnell sŵn o'r golwg a chreu ymdeimlad o lonyddwch yn y lle, yn weledol a thrwy gyflwyno seiniau naturiol i feddalu seinwedd sy’n gwbl fecanyddol fel arall. 

en-gb	When the trees are bare in winter these effects are lessened, but at this time of year people are less likely to be outside or to have their windows open. 
cy-gb	Bydd yr effeithiau hyn yn llai yn y gaeaf wedi i’r coed golli eu dail ond, ar yr adeg hon o’r flwyddyn, mae pobl yn llai tebygol o fod yn yr awyr agored neu o agor eu ffenestri. 

en-gb	The Trees and Design Action Group , CIRIA  and the European HOSANNA project  have produced guides to help maximise the benefits brought by urban trees and other forms of vegetation. 
cy-gb	Mae’r Grŵp Gweithredu Coed a Dylunio , CIRIA  a’r prosiect Ewropeaidd HOSANNA  wedi llunio canllawiau er mwyn helpu i gael y budd mwyaf posibl o bresenoldeb coed a mathau eraill o lystyfiant mewn ardaloedd trefol. 

en-gb	http://www.tdag.org.uk/trees - in - the - townscape.html
cy-gb	http://www.tdag.org.uk/trees - in - the - townscape.html

en-gb	http://www.ciria.org
cy-gb	http://www.ciria.org

en-gb	http://www.greener - cities.eu
cy-gb	http://www.greener - cities.eu

en-gb	5.5.4 Since the 2013 noise action plan, NRW has assessed the extent of tree canopy cover for all of our 220 urban areas in Wales (a world first) and published the results on-line together with county-by-county breakdowns . 
cy-gb	5.5.4 Ers cyhoeddi cynllun gweithredu ynghylch sŵn 2013, mae CNC wedi asesu maint y gorchudd canopi coed ar gyfer pob un o'n 220 o ardaloedd trefol yng Nghymru (yr arolwg cyntaf o'i fath drwy'r byd) ac wedi cyhoeddi'r canlyniadau ar-lein ynghyd â dadansoddiadau fesul sir . 

en-gb	Key conclusions include the high level of coincidence of areas of multiple deprivation and areas with the least urban tree canopy, which should be considered in relation to the many health and well-being benefits that regular contact with nature, and especially urban trees as a principal component of urban green infrastructure, bring. 
cy-gb	Mae casgliadau allweddol yn cynnwys y ffaith mai ardaloedd o amddifadedd lluosog sydd â'r canopi coed trefol lleiaf yn aml iawn, a dylid ystyried hyn mewn perthynas â llawer o fanteision iechyd a llesiant sy'n deillio o gyswllt rheolaidd â natur, ac yn arbennig goed trefol fel un o brif elfennau seilwaith gwyrdd trefol. 

en-gb	The work also illustrates how and where some of the greatest benefits that urban trees provide are actually in the noisiest, busiest places with the most hard surfaces such as town centres. 
cy-gb	Mae'r gwaith hefyd yn dangos sut a ble mae rhai o'r manteision mwyaf sy'n deillio o goed trefol i'w cael mewn gwirionedd yn y lleoedd prysuraf, mwyaf swnllyd sydd â'r nifer fwyaf o arwynebau caled, megis canol trefi. 

en-gb	http://naturalresources.wales/guidance - and - advice/environmental - topics/your neighbourhood/green - spaces/urban - trees?lang=en
cy-gb	http://naturalresources.wales/guidance - and - advice/environmental - topics/your neighbourhood/green - spaces/urban - trees?lang=cy

en-gb	Further studies, using the ‘i-Tree-Eco’ method, have calculated the ecosystem benefits of urban trees in Wrexham, Bridgend and the Swansea-Tawe areas, with a further assessment currently in preparation in Cardiff. 
cy-gb	Mae astudiaethau pellach, gan ddefnyddio dull ‘i-Tree-Eco’, wedi cyfrifo manteision ecosystem coed trefol yn ardaloedd Wrecsam, Pen-y-bont ar Ogwr ac Abertawe-Tawe, gydag asesiad pellach wrthi'n cael ei baratoi ar hyn o bryd yng Nghaerdydd. 

en-gb	5.5.5 All this work provides much specific evidence of the degree to which urban trees play a prominent role in providing multiple benefits for people’s health and well-being, both through their physical actions (to improve microclimate) and through their contributing to tranquillity in urban areas. 
cy-gb	5.5.5 Mae'r holl waith hwn yn darparu llawer o dystiolaeth benodol o'r rôl amlwg y mae coed trefol yn ei chwarae wrth sicrhau nifer o fanteision i iechyd a lles pobl, drwy eu gweithredoedd ffisegol (i wella'r ficrohinsawdd) a thrwy gyfrannu at lonyddwch mewn ardaloedd trefol. 

en-gb	Urban trees form a principal component of urban green infrastructure, and require positive planning as part of local green infrastructure plans. 
cy-gb	Mae coed trefol yn un o brif elfennau seilwaith gwyrdd trefol ac maent yn gofyn am waith cynllunio cadarnhaol fel rhan o gynlluniau seilwaith gwyrdd lleol. 

en-gb	Box 5.3 
cy-gb	Blwch 5.3 

en-gb	NRW will continue to keep an up-to-date GIS data set of urban green spaces in Wales, and will make this available to local authorities to help them maintain their existing green space inventories. 
cy-gb	Bydd CNC yn parhau i gadw set ddata GIS gyfredol o fannau gwyrdd trefol yng Nghymru ac yn sicrhau ei bod ar gael i awdurdodau lleol er mwyn eu helpu i gynnal eu rhestrau o fannau gwyrdd sy'n bodoli eisoes.

en-gb	NRW continues to refine this data set by incorporating local authority data and linking it to other relevant data sets such as the new Ordnance Survey urban green space product. 
cy-gb	Mae CNC yn parhau i fireinio'r data hyn drwy ymgorffori data awdurdodau lleol a'u cysylltu â setiau data perthnasol eraill megis cynnyrch mannau gwyrdd trefol newydd yr Arolwg Ordnans. 

en-gb	NRW is investigating how noise mapping data for urban areas can be included in area statements under the Environment (Wales) Act 2016 and presented in the context of urban green space management. 
cy-gb	Mae CNC yn ystyried sut y gellir cynnwys data mapio sŵn ar gyfer ardaloedd trefol mewn datganiadau ardal o dan Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 a'u cyflwyno yng nghyd-destun gweithgarwch rheoli mannau gwyrdd trefol. 

en-gb	5.6  Celebrating tranquil urban green space 
cy-gb	5.6 Dathlu mannau gwyrdd trefol llonydd 

en-gb	5.6.1 The objective of the Green Flag Award  scheme  is to encourage the provision of good quality public parks and green spaces that are managed in environmentally sustainable ways. 
cy-gb	5.6.1 Nod cynllun Gwobr y Faner Werdd  yw annog darparu parciau cyhoeddus a mannau gwyrdd o ansawdd da a reolir mewn ffyrdd amgylcheddol gynaliadwy. 

en-gb	The Green Flag Award helps to create public recognition of good quality green spaces, and in doing so aims to rebuild people’s confidence in them. 
cy-gb	Mae Gwobr y Faner Werdd yn helpu i sicrhau cydnabyddiaeth gyhoeddus o fannau gwyrdd o ansawdd da ac, wrth wneud hynny, ei nod yw adfer hyder pobl ynddynt. 

en-gb	The Award aspires to raise expectations of what a public green space can offer and reassure people that the high regard they have for their public parks and green spaces is justified. 
cy-gb	Nod y Wobr yw codi disgwyliadau o ran yr hyn y gall man gwyrdd cyhoeddus ei gynnig a rhoi sicrwydd i bobl bod eu parciau cyhoeddus a'u mannau gwyrdd yn deilwng o'r parch mawr sydd ganddynt atynt. 

en-gb	The Award acts like an MOT test for a green space. 
cy-gb	Mae'r Wobr yn gweithredu fel prawf MOT ar gyfer man gwyrdd. 

en-gb	It does not specify what features should be present, but assesses all features present to ensure that the site is fit for purpose. 
cy-gb	Nid yw'n nodi pa nodweddion a ddylai fod yn bresennol, ond mae'n asesu pob nodwedd sy'n bresennol er mwyn sicrhau bod y safle yn addas at y diben. 

en-gb	https://www.keepwalestidy.cymru/Pages/Category/greenflag
cy-gb	https://www.keepwalestidy.cymru/Pages/Site/cy/Category/banerwerdd

en-gb	5.6.2 Any corporate body or public institution may apply for a Green Flag Award for any freely accessible public open space. 
cy-gb	5.6.2 Gall unrhyw gorff corfforaethol neu sefydliad cyhoeddus wneud cais am un o Wobrau'r Faner Werdd ar gyfer unrhyw fan agored cyhoeddus cwbl hygyrch. 

en-gb	The Green Flag Community Award, as its name suggests, is for any freely accessible public open space that is managed by a community or voluntary group. 
cy-gb	Mae Gwobr Gymunedol y Faner Werdd, fel yr awgryma'r enw, ar gael ar gyfer unrhyw fan agored cyhoeddus cwbl hygyrch a reolir gan gymuned neu grŵp gwirfoddol. 

en-gb	Both Awards are judged to the same criteria, and only the requirements for a management plan differ between them. 
cy-gb	Bernir y ddwy Wobr gan ddefnyddio'r un meini prawf a'r unig wahaniaeth rhyngddynt yw'r gofynion ar gyfer cynllun rheoli. 

en-gb	A visitor to an Award-winning site should expect the same quality of experience whether the site holds a Green Flag or a Green Flag Community Award. 
cy-gb	Dylai ymwelydd â safle sydd wedi ennill Gwobr ddisgwyl cael profiad o'r un ansawdd p'un a oes gan y safle Faner Werdd neu Wobr Gymunedol y Faner Werdd. 

en-gb	5.6.3 The criteria by which a site will be judged for a Green Flag Award are grouped under eight main headings that together make for a comprehensive definition of what a good green space might be. 
cy-gb	5.6.3 Mae'r meini prawf y caiff safle ei farnu yn eu herbyn er mwyn ennill Gwobr y Faner Werdd wedi'u grwpio o dan wyth prif bennawd sydd, gyda'i gilydd, yn darparu diffiniad cynhwysfawr o nodweddion posibl man gwyrdd da. 

en-gb	They outline the standards that a Green Flag site must achieve and they set targets for improvement. 
cy-gb	Maent yn nodi'r safonau y mae'n rhaid i safle Baner Werdd eu cyrraedd ac yn pennu targedau ar gyfer gwella. 

en-gb	The headings define: 
cy-gb	Mae'r penawdau yn diffinio'r canlynol: 

en-gb	how to create a sense that people are positively welcomed into a green space; 
cy-gb	sut i greu ymdeimlad bod man gwyrdd yn lle croesawus y gall pobl fynd iddo; 

en-gb	how best to ensure that the site is a safe and healthy environment; 
cy-gb	beth yw'r ffordd orau o sicrhau bod safle yn amgylchedd diogel ac iach; 

en-gb	what people can expect to find in the way of standards of cleanliness, facilities and maintenance; 
cy-gb	yr hyn y gall pobl ddisgwyl ei ganfod o ran safonau glendid, cyfleusterau a gwaith cynnal a chadw; 

en-gb	how a green space can be managed in environmentally sensitive ways; 
cy-gb	sut y gellir rheoli man gwyrdd mewn ffyrdd amgylcheddol sensitif; 

en-gb	the value of conservation and care of historic heritage; 
cy-gb	gwerth cadwraeth a gofalu am dreftadaeth hanesyddol; 

en-gb	ways of encouraging community involvement; 
cy-gb	ffyrdd o annog y gymuned i gyfranogi; 

en-gb	methods of promoting or marketing a site; and 
cy-gb	dulliau o hyrwyddo neu farchnata safle; 

en-gb	how to reflect all the above in a coherent and accessible management plan, statement or strategy. 
cy-gb	sut i adlewyrchu pob un o'r uchod mewn cynllun rheoli, datganiad neu strategaeth gydlynol sy'n hawdd ei (d)deall. 

en-gb	5.6.4 Award-winning sites are not required to reach a specified level of tranquillity, but by their very nature properly managed green spaces will help people to relax and therefore begin to combat the effects of noise-induced stress. 
cy-gb	5.6.4 Nid yw'n ofynnol i safleoedd sydd wedi ennill gwobr sicrhau lefel benodol o lonyddwch ond, oherwydd eu natur, bydd mannau gwyrdd a reolir yn briodol yn helpu pobl i ymlacio ac, felly, ddechrau mynd i'r afael ag effeithiau straen a achosir gan sŵn. 

en-gb	However, a site will be more likely to win an Award if it can demonstrate that measures have been taken to reduce noise pollution (see section 4.14 of Raising the standard: 
cy-gb	Fodd bynnag, bydd safle yn fwy tebygol o ennill Gwobr os gall ddangos bod camau wedi'u cymryd i leihau llygredd sŵn (gweler adran 4.14 o Raising the standard: 

en-gb	The Green Flag Award guidance manual ). 
cy-gb	The Green Flag Award guidance manual ). 

en-gb	http://www.greenflagaward.org/media/1019/green - flag - award - guidelines.pdf
cy-gb	http://www.greenflagaward.org/media/1019/green - flag - award - guidelines.pdf

en-gb	5.6.5 Judges are especially encouraged to check for seating provided for contemplation, physical rest, solitude, and enjoyment of nature (see section 2.5 of Raising the standard ). 
cy-gb	5.6.5 Anogir beirniaid, yn benodol, i gadarnhau bod seddi wedi'u darparu lle y gall pobl fyfyrio, gorffwys, bod ar eu pen eu hunain a mwynhau natur (gweler adran 2.5 of Raising the standard ). 

en-gb	5.6.6 The most important contribution that a Green Flag Award-winning site will make to tranquillity, even if it is subject to noise, is in providing a green space that helps reduce users’ perceptions of noise. 
cy-gb	5.6.6 Y cyfraniad pwysicaf y bydd safle sydd wedi ennill Baner Werdd yn ei wneud at lonyddwch, hyd yn oed os oes sŵn i'w glywed yno, yw darparu man gwyrdd sy'n helpu i leihau canfyddiadau defnyddwyr o sŵn. 

en-gb	Often the sound of flowing water, or wind in the leaves of trees and shrubs, will mask artificial sounds from off-site, thereby offering respite to visitors. 
cy-gb	Yn aml, bydd sŵn dŵr yn llifo, neu'r gwynt yn y coed a'r llwyni, yn mygu seiniau artiffisial o fannau oddi ar y safle, gan roi'r cyfle i ymwelwyr ymlacio. 

en-gb	5.6.7 Evidence suggests that views of green space begin to measurably reduce the clinical signs of stress within three minutes, so the health effects of even a short exposure to, for example, an urban pocket park may be significant. 
cy-gb	5.6.7 Mae tystiolaeth yn awgrymu bod golygfeydd o fannau gwyrdd yn dechrau lleihau'r arwyddion clinigol o straen yn fesuradwy o fewn tair munud ac, felly, gall hyd yn oed amlygiad byr i barc poced trefol, er enghraifft, gael effeithiau sylweddol ar iechyd. 

en-gb	The presence of a Green Flag Award shows potential users that the site is safe, welcoming and well-maintained, thereby encouraging them to use rather than avoid the site, and thus increasing their chances of receiving these health benefits. 
cy-gb	Mae'r ffaith bod safle wedi ennill Gwobr y Faner Werdd yn dangos i ddarpar ddefnyddwyr ei fod yn ddiogel ac yn groesawgar a'i fod yn cael ei gynnal a'i gadw'n dda, a bydd hyn yn eu hannog i ddefnyddio’r safle yn hytrach na’i osgoi, gan ei gwneud yn fwy tebygol y byddant yn mwynhau’r manteision hyn i iechyd. 

en-gb	Box 5.4 
cy-gb	Blwch 5.4 

en-gb	NRW would like to see quiet areas managed to a high standard so that they continue to be used and provide the respite for which they are intended. 
cy-gb	Hoffai CNC weld mannau tawel yn cael eu rheoli i safon uchel er mwyn iddynt barhau i gael eu defnyddio a rhoi cyfle i ymlacio fel y bwriadwyd iddynt ei wneud.

en-gb	The Green Flag Award would be the ideal standard to use to measure whether the management of a site is of sufficiently high quality. 
cy-gb	Gwobr y Faner Werdd fyddai'r safon ddelfrydol i'w defnyddio i fesur a yw'r safle yn cael ei reoli i safon ddigon uchel. 

en-gb	NRW will continue to work with the Green Flag sub-licence holder for Wales, 
cy-gb	Bydd CNC yn parhau i weithio gyda deiliad is-drwydded y Faner Werdd yng 

en-gb	Keep Wales Tidy, to ensure that judges trained in Wales have a proper understanding of tranquillity as it relates to the Green Flag Awards. 
cy-gb	Nghymru, Cadwch Gymru'n Daclus, er mwyn sicrhau bod gan feirniaid sydd wedi'u hyfforddi yng Nghymru ddealltwriaeth briodol o lonyddwch fel y mae'n ymwneud â Gwobrau'r Faner Werdd. 

en-gb	5.7  Protecting tranquil urban green space 
cy-gb	5.7 Diogelu mannau gwyrdd trefol llonydd 

en-gb	5.7.1 The 2018 consultation draft of PPW says that formal and informal open green spaces should be protected from development, particularly in urban areas where they fulfil multiple purposes, not only enhancing the quality of life, but contributing to biodiversity, the conservation of the historic environment, nature and landscape, air quality and the protection of groundwater, and providing places of tranquil respite from the busy built environment. 
cy-gb	5.7.1 Dywed drafft ymgynghori Polisi Cynllunio Cymru 2018 y dylid diogelu mannau gwyrdd agored ffurfiol ac anffurfiol rhag gwaith datblygu, yn enwedig mewn ardaloedd trefol lle maent yn cyflawni nifer o ddibenion, sydd nid yn unig yn cynnwys gwella ansawdd bywyd, ond hefyd yn cyfrannu at fioamrywiaeth, cadw'r amgylchedd hanesyddol, natur a thirwedd, ansawdd aer a diogelu dŵr daear a darparu mannau llonydd sy'n cynnig rhyddhad i bobl o'r amgylchedd adeiledig prysur. 

en-gb	Green infrastructure is capable of providing several functions at the same time, and as a result offers multiple benefits, which are particularly important in urban environments where they can facilitate health and well-being-related benefits of open space, clean air and improved tranquillity, as well as creating a sense of place and improved social cohesion. 
cy-gb	Gall seilwaith gwyrdd gyflawni sawl swyddogaeth ar yr un pryd ac, o ganlyniad, mae'n cynnig nifer o fanteision, sy'n arbennig o bwysig mewn amgylcheddau trefol lle y gallant helpu i sicrhau'r manteision i iechyd a llesiant sy'n deillio o fannau agored, aer glân a mwy o lonyddwch, yn ogystal â chreu ymdeimlad o le a gwella cydlyniant cymdeithasol. 

en-gb	5.7.2 The draft notes that certain sounds, such as those created by trees, birds or water features, can contribute to a sense of tranquillity, whilst others can be reassuring as a consequence of their association with the normality of everyday activities. 
cy-gb	5.7.2 Noda'r drafft y gall rhai seiniau, megis y rhai a grëir gan goed, adar neu nodweddion dŵr, gyfrannu at ymdeimlad o lonyddwch, tra gall eraill roi sicrwydd o ganlyniad i'r cysylltiad sydd rhyngddynt â normalrwydd gweithgareddau cyffredin. 

en-gb	5.7.3 The consultation draft of PPW says that planning authorities will need to consider the effects that proposed developments may have on air or soundscape quality and the effects that existing air or soundscape quality may have on proposed developments. 
cy-gb	5.7.3 Dywed drafft ymgynghori Polisi Cynllunio Cymru y bydd angen i awdurdodau cynllunio ystyried yr effeithiau y gallai datblygiadau arfaethedig eu cael ar ansawdd aer neu seinwedd a'r effeithiau y gallai ansawdd presennol aer neu seinwedd eu cael ar ddatblygiadau arfaethedig. 

en-gb	In doing so, they should seek to incorporate measures that reduce overall exposure to airborne pollution and create appropriate soundscapes, including using best practice in terms of acoustic design and safeguarding tranquillity. 
cy-gb	Wrth wneud hynny, dylent geisio ymgorffori mesurau sy'n lleihau amlygiad cyffredinol i lygredd a gludir yn yr awyr a chreu seinweddau priodol, gan gynnwys defnyddio arfer gorau o ran dylunio acwstig a diogelu llonyddwch. 

en-gb	Particular consideration is required where air pollution or noise-generating development is likely to affect a protected species, or is proposed in or near to statutorily designated areas such as Natura 2000 sites, SSSIs, tranquil urban green spaces (including but not limited to formally designated ‘quiet areas’) valued for the restorative respite and contact with nature that they offer to residents of busy towns and cities, and other sensitive locations such as schools, nurseries, hospitals and care homes. 
cy-gb	Mae angen rhoi ystyriaeth benodol lle mae llygredd aer neu waith datblygu sy'n creu sŵn yn debygol o effeithio ar rywogaeth a warchodir neu lle y'i cynigir mewn ardaloedd sydd wedi'u dynodi'n statudol neu'n agos atynt, megis safleoedd Natura 2000, SoDdGAau, mannau gwyrdd trefol llonydd (gan gynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i ‘fannau tawel’ a oedd wedi'u dynodi'n flaenorol) a werthfawrogir am y rhyddhad adferol a'r cyswllt â natur y maent yn eu cynnig i drigolion trefi a dinasoedd prysur, a lleoliadau sensitif eraill megis ysgolion, meithrinfeydd, ysbytai a chartrefi gofal. 

en-gb	Box 5.5 
cy-gb	Blwch 5.5 

en-gb	Building upon the new air quality and soundscape content of PPW, the Welsh Government will conduct a detailed review of TAN 11: 
cy-gb	Gan adeiladu ar gynnwys newydd Polisi Cynllunio Cymru sy'n ymdrin ag ansawdd aer a seinwedd, bydd Llywodraeth Cymru yn cynnal adolygiad manwl o TAN 11: 

en-gb	Noise with a view to replacing it with a new TAN addressing air quality and soundscape. 
cy-gb	Sŵn, gyda'r bwriad o gyflwyno TAN newydd yn ei le a fydd yn ymdrin ag ansawdd aer a seinwedd. 

en-gb	6  Road traffic noise in Wales 
cy-gb	6  Sŵn traffig ffyrdd yng Nghymru 

en-gb	6.1  Overview 
cy-gb	6.1  Trosolwg 

en-gb	6.1.1 The best way to deal with unacceptable levels of road traffic noise is to prevent them from occurring in the first place through good planning, while at the same time recognising the essential social and economic functions of the road network. 
cy-gb	6.1.1 Y ffordd orau o ymdrin â lefelau annerbyniol o sŵn traffig ffyrdd yw eu hatal rhag codi yn y lle cyntaf drwy waith cynllunio da, tra'n cydnabod swyddogaethau cymdeithasol ac economaidd hanfodol y rhwydwaith ffyrdd ar yr un pryd. 

en-gb	When residential properties are built, noise to which occupants will be exposed should be kept to acceptable levels, and when road layouts are to be changed, Welsh Transport Planning and Appraisal Guidance (WelTAG)  and the Noise Insulation Regulations 1975 are there to ensure that affected properties are suitably protected from the resultant increase in noise. 
cy-gb	Pan gaiff eiddo preswyl ei adeiladu, dylid cadw sŵn y caiff meddianwyr ei amlygu iddo i lefelau derbyniol, a phan fwriedir newid cynlluniau ffyrdd, mae Arweiniad ar Arfarnu a Chynllunio Trafnidiaeth Cymru 

en-gb	https://beta.gov.wales/welsh - transport - appraisal - guidance - weltag
cy-gb	(WelTAG)  a Rheoliadau Inswleiddio rhag Sŵn 1975 ar gael er mwyn sicrhau y caiff eiddo yr effeithir arno ei ddiogelu rhag y cynnydd mewn sŵn a fydd yn deillio o gynlluniau o'r fath. 

en-gb	6.1.2 Stricter legislation limiting the sound levels of new motor vehicles and tyres at the point of sale can make a major contribution to keeping noise levels down in the longer term. 
cy-gb	https://beta.llyw.cymru/arweiniad - ar - arfarnu - trafnidiaeth - cymru - weltag

en-gb	So can a gradual modal shift to electric vehicles, the further development of low noise road surfaces and tyres, and, where appropriate, reductions in the speed limit. 
cy-gb	6.1.2 Gall deddfwriaeth lymach sy'n cyfyngu ar lefelau sain cerbydau modur a theiars newydd yn y man gwerthu wneud cyfraniad mawr at gadw lefelau sŵn yn isel yn y tymor hwy. 

en-gb	When proposing residential developments near existing noise sources such as busy roads, appropriate mitigation, such as adequate sound insulation or appropriate internal design to keep living areas away from the most exposed building façades, will also help to keep levels of population exposure down. 
cy-gb	Gall sicrhau newid moddol graddol i gerbydau trydan, datblygu wynebau ffordd a theiars sŵn isel ymhellach a, lle y bo'n briodol, ostwng y terfyn cyflymder, hefyd gyfrannu at gadw lefelau sŵn yn isel. 

en-gb	However, noise levels to which people are subject can increase over time as a result of increased road use, degradation of the road surface, removal of screening objects and deterioration in driver behaviour. 
cy-gb	Wrth gynnig datblygiadau preswyl ger ffynonellau sŵn sy'n bodoli eisoes megis ffyrdd prysur, bydd mesurau lliniaru priodol, megis mesurau inswleiddio rhag sain digonol neu waith dylunio mewnol priodol i gadw ardaloedd byw mewn adeiladau i ffwrdd oddi o'r ffasadau sydd fwyaf agored i sŵn, hefyd yn helpu i gadw lefelau amlygiad y boblogaeth yn isel. 

en-gb	6.1.3 Mitigating noise issues after they have arisen can be a lot more expensive than avoiding them in the first place. 
cy-gb	Fodd bynnag, gall y lefelau sŵn y caiff pobl eu hamlygu iddynt gynyddu dros amser o ganlyniad i fwy o ddefnydd o ffyrdd, diraddio wyneb y ffordd, symud gwrthrychau sgrinio a dirywiad o ran ymddygiad gyrwyr. 

en-gb	It is therefore desirable to seek interventions that bring multiple benefits, such as reducing people’s exposure to air pollutants, making buildings more energy-efficient, encouraging safer driving and improving the road surface for drivers and cyclists at the same time as decreasing noise levels. 
cy-gb	6.1.3 Gall camau i liniaru problemau sŵn wedi iddynt godi fod yn llawer drutach na’u hosgoi cyn iddynt ddigwydd. Felly, wrth ostwng lefelau sŵn, mae mantais mewn chwilio am ymyriadau sy’n dod â nifer o fanteision, megis lleihau amlygiad pobl i lygryddion aer, gwneud adeiladau’n fwy ynni-effeithlon, annog pobl i yrru’n fwy diogel neu wella wyneb y ffordd er mwyn gyrwyr a beicwyr. 

en-gb	It is also crucial that any intervention be properly targeted. 
cy-gb	Mae hefyd yn hanfodol bod unrhyw ymyriad yn cael ei dargedu'n briodol. 

en-gb	On a road where traffic is slow-moving and revving of engines is the main form of noise, acting to reduce noise from the tyres on the road surface will result in little if any noticeable improvement, whilst at higher speeds tyre and aerodynamic noise may be dominant and reductions in engine noise of limited benefit. 
cy-gb	Ar ffordd lle mae'r traffig yn symud yn araf ac y mae'r rhan fwyaf o'r sŵn yn cael ei greu drwy sbarduno injans, ni fydd camau i leihau’r sŵn o deiars ar wyneb y ffordd yn arwain at fawr ddim gwelliant amlwg, ond ar gyflymderau uwch mae'n bosibl mai sŵn o deiars a sŵn erodynamig fydd i'w glywed yn bennaf a phrin iawn fydd y budd o ostwng y sŵn o injans. 

en-gb	6.2  Who is responsible? 
cy-gb	6.2 Pwy sy'n gyfrifol? 

en-gb	6.2.1 Public roads in Wales fall into two categories – the motorway and trunk road network, which is the responsibility of the Welsh Government’s Network Management Division, and all other public roads, which are managed by local authorities. 
cy-gb	6.2.1 Mae dau gategori o ffyrdd cyhoeddus yng Nghymru, sef y rhwydwaith traffyrdd a chefnffyrdd, y mae Is-adran Rheoli’r Rhwydwaith Llywodraeth Cymru yn gyfrifol amdano, a phob ffordd gyhoeddus arall, a reolir gan awdurdodau lleol. 

en-gb	6.2.2 Each authority is accountable to the public and must identify for itself the appropriate level of resource and the most appropriate strategy for managing noise from the roads for which it is responsible. 
cy-gb	6.2.2 Mae pob awdurdod yn atebol i'r cyhoedd a rhaid iddo nodi drosto'i hun y lefel briodol o adnoddau a'r strategaeth fwyaf priodol ar gyfer rheoli sŵn o'r ffyrdd y mae'n gyfrifol amdanynt. 

en-gb	The Welsh Government will do what it reasonably can to assist, by making the data derived from the noise maps available in a form that is helpful to the responsible authorities and offering grant funding to local authorities where appropriate (see section 5.4). 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn gwneud yr hyn y gall yn rhesymol ei wneud i gynorthwyo, drwy sicrhau bod y data a geir o'r mapiau sŵn ar gael ar ffurf sy'n ddefnyddiol i'r awdurdodau cyfrifol a chynnig arian grant i awdurdodau lleol lle y bo'n briodol (gweler adran 5.4). 

en-gb	6.2.3 Road users are also responsible for the way in which they operate their vehicles. 
cy-gb	6.2.3 Mae defnyddwyr ffyrdd hefyd yn gyfrifol am y ffordd y maent yn gweithredu eu cerbydau. 

en-gb	Unnecessary rapid acceleration, particularly in residential areas, exposes people in nearby buildings or open areas to noise that could easily be avoided, and can also be dangerous. 
cy-gb	Mae cyflymu sydyn diangen, yn enwedig mewn ardaloedd preswyl, yn amlygu pobl mewn adeiladau gerllaw neu fannau agored i sŵn y gellid yn hawdd ei osgoi, a gall fod yn beryglus hefyd. 

en-gb	In general, driving safely, driving quietly and driving in a fuel-efficient manner amount to much the same thing. 
cy-gb	Yn gyffredinol, mae gyrru'n ddiogel, gyrru'n dawel a gyrru mewn ffordd sy'n defnyddio tanwydd yn effeithiol yn golygu’r un peth, fwy neu lai. 

en-gb	6.2.4 Vehicle engine idling can be a cause of noise nuisance as well as an unnecessary contributor to poor air quality. 
cy-gb	6.2.4 Gall rhedeg injan cerbyd pan na fydd yn symud achosi niwsans sŵn yn ogystal â chyfrannu'n ddiangen at ansawdd aer gwael. 

en-gb	Sometimes engines are left idling in order that car heating/cooling systems can still operate, or in order to continue to power an entertainment system. 
cy-gb	Weithiau, mae injans yn cael eu rhedeg pan na fydd y cerbydau yn symud er mwyn i systemau gwresogi/oeri ceir allu gweithredu o hyd, neu er mwyn parhau i bweru system adloniant. 

en-gb	Buses also tend to idle unnecessarily during lengthy waits at bus stops. 
cy-gb	Mae bysiau hefyd yn tueddu i redeg eu hinjans pan na fyddant yn symud yn ystod arosiadau hir wrth arosfannau bysiau. 

en-gb	6.2.5 Local authorities have the powers to issue fixed penalties for stationary idling under the Road Traffic (Vehicle Emissions) (Fixed Penalty) (Wales) Regulations 2003 . 
cy-gb	6.2.5 Mae gan awdurdodau lleol y pwerau i roi cosbau penodedig am redeg injan pan na fydd cerbyd yn symud o dan Reoliadau Traffig Ffyrdd (Allyriadau Cerbydau) (Cosbau Penodedig) (Cymru) 2003 . 

en-gb	They should work with bus operators to encourage them to introduce non-idling policies. 
cy-gb	Dylent weithio gyda chwmnïau bysiau er mwyn eu hannog i gyflwyno polisïau ar beidio â rhedeg injans pan fydd na fydd cerbydau yn symud. 

en-gb	Sensitive receptor locations, such as schools and hospitals, are areas where the public are likely to be more susceptible to the adverse effects of exposure to air and noise pollution. 
cy-gb	Mae lleoliadau derbynyddion sensitif, megis ysgolion ac ysbytai, yn ardaloedd lle mae'r cyhoedd yn fwy tebygol o fod yn fwy agored i effeithiau andwyol amlygiad i lygredd aer a sŵn. 

en-gb	Engagement should make clear the potential harm caused by engine idling, and the potential for fixed penalty fines to be issued. 
cy-gb	Dylai gweithgarwch ymgysylltu nodi'n glir y niwed y gallai rhedeg injan pan na fydd y cerbyd yn symud ei achosi a'r posibilrwydd y rhoddir dirwyon cosb benodedig i dramgwyddwyr. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/wsi/2003/300
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/wsi/2003/300/made

en-gb	6.3  What the noise maps tell us 
cy-gb	6.3  Yr hyn y mae'r mapiau sŵn yn ei ddweud wrthym 

en-gb	6.3.1 The estimated numbers of people whose homes are exposed to a range of noise levels from major roads in Wales, according to the most recent noise mapping exercise, are shown Tables 6.1 and 6.2 below. 
cy-gb	6.3.1 Dangosir niferoedd amcangyfrifedig y bobl y mae eu cartrefi wedi'u hamlygu i ystod o lefelau sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru, yn ôl yr ymarfer mapio sŵn mwyaf diweddar, yn Nhablau 6.1 a 6.2 isod. 

en-gb	Noise levels are expressed in decibels (dB). 
cy-gb	Mynegir lefelau sŵn mewn desibelau (dB). 

en-gb	Table 6.1  Residential population exposure to noise from major roads in Wales using the day-evening-night noise indicator L den
cy-gb	Tabl 6.1  Amlygiad y boblogaeth breswyl i sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru gan ddefnyddio'r dangosydd sŵn dydd-hwyr-nos L den

en-gb	Table 6.2  Residential population exposure to noise from major roads in Wales using the night-time noise indicator L night
cy-gb	Tabl 6.2  Amlygiad y boblogaeth breswyl i sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru gan ddefnyddio'r dangosydd sŵn nos L night

en-gb	6.3.2 Viewed in isolation, the figures in the tables above are not particularly enlightening. 
cy-gb	6.3.2 O edrych arnynt ar eu pen eu hunain, nid yw'r ffigurau yn y tablau yn arbennig o ddadlennol. 

en-gb	The numbers would carry more meaning if we were able to compare, side by side, the figures from two consecutive rounds of noise mapping, carried out five years apart, to see how the number of people exposed to noise from major roads in Wales had changed over time. 
cy-gb	Byddai mwy o ystyr i'r rhifau pe gallem gymharu, ochr yn ochr, y ffigurau o'r ddau gylch olynol o ymarferion mapio, a gynhaliwyd gyda bwlch o bum mlynedd rhyngddynt, er mwyn gweld sut mae nifer y bobl sydd wedi'u hamlygu i sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru wedi newid dros amser. 

en-gb	Unfortunately, this is not possible owing to changes to the calculation environment, which mean that for residential properties located very close to the roadside, the calculated noise levels are higher on the 2017 noise maps than on the 2012 noise maps, even where nothing has changed in the real world, and this skews the resultant population figures. 
cy-gb	Yn anffodus, ni ellir gwneud hyn oherwydd y newidiadau i'r amgylchedd cyfrifo sy'n golygu, ar gyfer eiddo preswyl sydd wedi'i leoli'n agos iawn at ymyl y ffordd, fod lefelau sŵn a gyfrifwyd yn uwch ar fapiau sŵn 2017 nag ar fapiau sŵn 2012, hyd yn oed lle nad oes unrhyw beth wedi newid yn y byd go iawn, ac mae hyn yn gwyro'r ffigurau a gyfrifir ar gyfer y boblogaeth. 

en-gb	6.3.3 However, we can do the next best thing, which is to fix the noise levels as they were calculated in 2012 and use them first with the 2012 residential population model and then with the 2017 residential population model to give an indication of how the numbers of people exposed to noise are likely to have increased over time purely as a consequence of residential population growth in the vicinity of major roads in Wales, assuming that the road traffic noise itself remains largely unchanged. 
cy-gb	6.3.3 Fodd bynnag, gallwn wneud y peth gorau nesaf, sef pennu'r lefelau sŵn fel y'u cyfrifwyd yn 2012 a'u defnyddio yn gyntaf gyda model poblogaeth breswyl 2012 ac wedyn gyda model poblogaeth breswyl 2017 er mwyn rhoi rhyw syniad o'r ffordd y mae nifer y bobl sydd wedi'u hamlygu i sŵn yn debygol o fod wedi cynyddu dros amser o ganlyniad i dwf y boblogaeth breswyl ger prif ffyrdd yng Nghymru yn unig, a thybio nad yw sŵn traffig ffyrdd ei hun wedi newid rhyw lawer. 

en-gb	Table 6.3  Residential population exposure to noise from major roads in Wales using the day-evening-night noise indicator L den
cy-gb	Tabl 6.3  Amlygiad y boblogaeth breswyl i sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru gan ddefnyddio'r dangosydd sŵn dydd-hwyr-nos L den

en-gb	Table 6.4  Residential population exposure to noise from major roads in Wales using the night-time noise indicator L night
cy-gb	Tabl 6.4  Amlygiad y boblogaeth breswyl i sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru gan ddefnyddio'r dangosydd sŵn nos L night

en-gb	6.3.4 Of course, an increasing population being subjected to road traffic noise in their homes also means more people using the roads, so, even where the road layout remains unaltered, noise levels will not remain unchanged over a five-year period. 
cy-gb	6.3.4 Wrth gwrs, mae nifer gynyddol o bobl sy'n cael eu hamlygu i sŵn traffig ffyrdd yn eu cartrefi hefyd yn golygu bod mwy o bobl yn defnyddio'r ffyrdd. 

en-gb	Indeed, the length of road qualifying as major road (i.e. 
cy-gb	Felly, hyd yn oed lle nad yw cynllun y ffordd wedi newid, ni fydd lefelau sŵn yn aros yn ddigyfnewid dros gyfnod o bum mlynedd. 

en-gb	carrying more than three million vehicles per year) increased from 2,470 km to 2,590 km between the 2012 and 2017 noise mapping exercises. 
cy-gb	Yn wir, cynyddodd hyd y ffordd sy'n gymwys i gael ei hystyried yn brif ffordd (h.y. sy'n cludo mwy na thair miliwn o gerbydau y flwyddyn) o 2,470 km i 2,590 km rhwng ymarferion mapio sŵn 2012 a 2017. 

en-gb	6.3.5 Unsurprisingly, the area of Wales contained within each of the principal major road noise contours has also increased between the 2012 and 2017 noise mapping exercises. 
cy-gb	6.3.5 Nid yw'n syndod bod arwynebedd Cymru sydd o fewn pob un o'r prif gyfuchliniau sŵn prif ffyrdd hefyd wedi cynyddu rhwng ymarferion mapio 2012 a 2017. 

en-gb	The change in calculation environment affecting noise levels at properties very close to the roadside should have a minimal effect, if any, on these figures, and so they are compared side by side in Tables 6.5 and 6.6 below. 
cy-gb	Ni ddylai'r newid yn yr amgylchedd cyfrifo sy'n effeithio ar lefelau sŵn ger eiddo sy'n agos iawn at ymyl y ffordd gael fawr ddim effaith ar y ffigurau hyn, os o gwbl ac, felly, fe'u cymerir ochr yn ochr yn Nhablau 6.5 a 6.6 isod. 

en-gb	Table 6.5  The area of Wales exposed to noise from major roads in Wales using the day-evening-night noise indicator L den
cy-gb	Tabl 6.5  Arwynebedd Cymru a amlygir i sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru gan ddefnyddio dangosydd sŵn dydd-hwyr-nos L den

en-gb	Table 6.6  The area of Wales exposed to noise from major roads in Wales using the night-time noise indicator L night
cy-gb	Tabl 6.6  Arwynebedd Cymru a amlygir i sŵn o brif ffyrdd yng Nghymru gan ddefnyddio dangosydd sŵn nos L night

en-gb	6.3.6 Because buildings act as effective noise barriers, the spread of noise across land adjacent to a major road is greatest where there are no buildings present. 
cy-gb	6.3.6 Gan fod adeiladau yn gweithredu fel rhwystrau sŵn effeithiol, ar draws tir ger prif ffordd lle nad oes unrhyw adeiladau y mae lledaeniad sŵn ar ei fwyaf. 

en-gb	The numbers in Tables 6.5 and 6.6 are therefore more indicative of the presence of noise from major roads on open land in Wales than they are of residential population exposure. 
cy-gb	Felly, mae'r ffigurau yn Nhablau 6.5 a 6.6 yn dynodi presenoldeb sŵn o brif ffyrdd ar dir agored yng Nghymru yn fwy nag amlygiad y boblogaeth breswyl i sŵn. 

en-gb	Box 6.1 
cy-gb	Blwch 6.1 

en-gb	The Welsh Government will amend its Environmental Noise Regulations to bring them into line with new European legislation mandating the use of a common noise mapping method in the next round of noise mapping. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn diwygio ei Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol er mwyn eu cysoni â deddfwriaeth Ewropeaidd newydd sy'n ei gwneud yn ofynnol i ddull mapio sŵn cyffredin gael ei ddefnyddio yn y cylch mapio sŵn nesaf.

en-gb	Through its membership of the British Standards Institution committee on transport noise, the Welsh Government will also participate in work to explore options for a new, improved UK road traffic noise calculation method. 
cy-gb	Drwy ei haelodaeth o bwyllgor y Sefydliad Safonau Prydeinig ar sŵn trafnidiaeth, bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cymryd rhan mewn gwaith i ystyried opsiynau ar gyfer dull newydd a gwell o gyfrifo sŵn traffig ffyrdd newydd yn y DU. 

en-gb	The Welsh Government is establishing an Air Quality Monitoring and Assessment Centre to help provide the evidence needed for timely, coherent and effective decision-making on air quality matters in Wales, at both the local and the national government level. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn sefydlu Canolfan Monitro ac Asesu Ansawdd Aer er mwyn helpu i roi'r dystiolaeth sydd ei hangen i wneud penderfyniadau amserol, cydlynol ac effeithiol ar faterion sy'n ymwneud ag ansawdd aer yng Nghymru, yn lleol ac ar lefel y llywodraeth genedlaethol.

en-gb	It will help target actions to achieve the greatest benefits in terms of public health and well-being. 
cy-gb	Bydd yn helpu i dargedu camau gweithredu i sicrhau'r manteision mwyaf o ran iechyd y cyhoedd a llesiant.

en-gb	This means improving soundscapes at the same time as reducing air pollution, and we will consider what role the Centre might usefully play in any future noise mapping. 
cy-gb	Golyga hyn wella seinweddau wrth leihau llygredd aer ar yr un pryd, a byddwn yn ystyried pa rôl y gallai'r Ganolfan ei chwarae mewn unrhyw weithgarwch mapio sŵn yn y dyfodol. 

en-gb	6.4  Priority areas and proximity areas 
cy-gb	6.4  Ardaloedd â blaenoriaeth ac ardaloedd agosrwydd 

en-gb	6.4.1 A new map of road traffic noise priority areas  in Wales (areas where people’s homes are exposed to a day-evening-night noise level exceeding 73 dB according to the 2017 noise maps, or where people live alongside concrete trunk roads) is being produced in consultation with local authorities. 
cy-gb	6.4.1 Mae map newydd o ardaloedd â blaenoriaeth o ran sŵn traffig ffyrdd yng Nghymru (ardaloedd lle y caiff cartrefi pobl eu hamlygu i lefel sŵn dydd-hwyrnos sy'n uwch na 73 dB yn ôl mapiau sŵn 2017 neu lle mae pobl yn byw wrth ochr cefnffyrdd concrid) wrthi'n cael ei lunio mewn ymgynghoriad ag awdurdodau lleol. 

en-gb	6.4.2 Priority areas highlighting situations such as those where noise levels at all the highly exposed residential properties have effectively been calculated within 7.5 metres of the noise source will be referred to as proximity areas . 
cy-gb	6.4.2 Cyfeirir at ardaloedd â blaenoriaeth megis y rhai lle mae lefelau sŵn wrth bob un o'r eiddo preswyl sy'n cael ei amlygu i lefelau uchel o sŵn wedi'u cyfrifo'n effeithiol o fewn 7.5 metr o ffynhonnell y sŵn fel  ardaloedd agosrwydd . 

en-gb	These are typically areas where residents might say they have the traffic going right past their window. 
cy-gb	Fel arfer, mae'r rhain yn ardaloedd lle y gallai'r trigolion ddweud bod traffig yn mynd yn union heibio i'w ffenestr. 

en-gb	In such areas, engineering solutions such as noise barriers are not really an option. 
cy-gb	Mewn ardaloedd o'r fath, nid yw atebion peirianyddol megis rhwystrau sŵn yn opsiwn. 

en-gb	However, it is still important to understand where these highly localised situations exist, so that public bodies can take them into account when making traffic management or land use planning decisions that may increase or decrease public exposure to road traffic noise. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae'n dal i fod yn bwysig deall ble mae'r sefyllfaoedd lleol iawn i'w cael, er mwyn i gyrff cyhoeddus allu eu hystyried wrth wneud penderfyniadau ynghylch rheoli traffig neu ddefnyddio tir a all gynyddu neu leihau amlygiad y cyhoedd i sŵn traffig ffyrdd. 

en-gb	6.5  Noise mitigation works on the motorway and trunk road network 
cy-gb	6.5  Gwaith lliniaru sŵn ar y rhwydwaith traffyrdd a chefnffyrdd 

en-gb	6.5.1 The following lists noise barriers installed on the trunk road network in Wales since those reported in the previous noise action plan: 
cy-gb	6.5.1 Mae'r canlynol yn rhestru rhwystrau sŵn a osodwyd ar y rhwydwaith cefnffyrdd yng Nghymru ers y rhai a gofnodwyd yn y cynllun gweithredu ynghylch sŵn blaenorol: 

en-gb	A483 Ruabon Bypass northbound carriageway – January 2013 
cy-gb	A483 lôn gerbydau Ffordd Osgoi Rhiwabon tua'r gogledd – Ionawr 2013 

en-gb	A55 eastbound carriageway at Broughton – February 2013 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r dwyrain ger Brychdyn – Chwefror 2013 

en-gb	A55 eastbound carriageway at Bodtegwel – February 2013 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r dwyrain ger Bodtegwel – Chwefror 2013 

en-gb	A55 eastbound carriageway at Terfyn – February 2013 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r dwyrain yn Nherfyn – Chwefror 2013 

en-gb	A55 eastbound carriageway at Bodelwyddan – March 2013 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r dwyrain ym Modelwyddan – Mawrth 2013 

en-gb	A55 westbound carriageway at St Asaph – March/April 2013 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r gorllewin yn Llanelwy – Mawrth/Ebrill 2013 

en-gb	A55 eastbound carriageway at Ewloe – November 2013 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r dwyrain yn Ewloe – Tachwedd 2013 

en-gb	A55 eastbound carriageway at Abergele – December 2013 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r dwyrain yn Abergele – Rhagfyr 2013 

en-gb	A55 eastbound carriageway at St Asaph – February 2015 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r dwyrain yn Llanelwy – Chwefror 2015 

en-gb	A55 westbound carriageway at Abergele – March 2015 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r gorllewin yn Abergele – Mawrth 2015 

en-gb	A55 westbound carriageway at Abergele,to the west of Sea Road Bridge – February/March 2018 
cy-gb	A55 lôn gerbydau tua'r gorllewin yn Abergele, i'r gorllewin o Bont Sea Road – Chwefror/Mawrth 2018 

en-gb	6.5.2 Noise barriers along the A55 at Abergele have recently been completed, and low noise surfacing will be laid adjacent to this new barrier soon. 
cy-gb	6.5.2 Cwblhawyd rhwystrau sŵn ar hyd yr A55 yn Abergele yn ddiweddar, a gosodir wyneb sŵn isel ger y rhwystr newydd hwn yn fuan. 

en-gb	Other current projects include a feasibility study into options for the treatment of the concrete carriageway on the A40 near Monmouth, and a study into options for the treatment of the concrete carriageways along the A55 at Ewloe and the A483 Wrexham Bypass. 
cy-gb	Ymhlith prosiectau eraill sy'n mynd rhagddynt ar hyn o bryd mae astudiaeth ddichonoldeb o opsiynau ar gyfer trin y lôn gerbydau goncrid ar yr A40 ger Trefynwy ac astudiaeth o opsiynau ar gyfer trin y lonydd cerbydau concrid ar hyd yr A55 yn Ewloe a'r A483, Fffordd Osgoi Wrecsam. 

en-gb	6.5.3 The Welsh Government is currently undertaking surfacing material trials, which should enhance the longevity of low noise surfacing. 
cy-gb	6.5.3 Mae Llywodraeth Cymru wrthi'n cynnal treialon i brofi deunyddiau ar gyfer wynebau ffyrdd, a fyddai'n ymestyn oes wynebau sŵn isel. 

en-gb	The Welsh Government acknowledges that previous materials and processes have not managed to achieve desired design life. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod nad yw deunyddiau na phrosesau blaenorol wedi llwyddo i gyflawni'r oes dyluniad a ddymunir. 

en-gb	This has caused disruption during maintenance interventions, and potentially led to further noise through deterioration of the carriageway surfacing. 
cy-gb	Mae hyn wedi tarfu ar ymyriadau cynnal a chadw ac, o bosibl, wedi cynyddu lefelau sŵn o ganlyniad i ddirywiad wyneb y lôn gerbydau. 

en-gb	New materials will hopefully achieve or exceed design life, whilst maintaining low noise levels. 
cy-gb	Gobeithio y bydd deunyddiau newydd yn cyflawni'r oes dyluniad neu'n mynd heibio iddo, tra'n cadw lefelau sŵn yn isel. 

en-gb	Box 6.2 
cy-gb	Blwch 6.2 

en-gb	The Welsh Government will review the 2017 noise maps and the identified priority and proximity areas, and prioritise sites for treatment. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn adolygu mapiau sŵn 2017 a'r ardaloedd â blaenoriaeth a'r ardaloedd agosrwydd a nodwyd, a safleoedd â blaenoriaeth i'w trin.

en-gb	Prioritisation will be based on ranking the sites according to noise values, numbers of homes affected, complaints received in the five years to June 2018, proximity of network improvement works, cost and deliverability. 
cy-gb	Caiff y safleoedd eu blaenoriaethu drwy eu graddio yn ôl gwerthoedd sŵn, nifer y cartrefi yr effeithir arnynt, cwynion a gafwyd yn ystod y pum mlynedd hyd at fis Mehefin 2018, agosrwydd gwaith gwella rhwydwaith, cost a'r gallu i'w cyflawni.

en-gb	The Welsh Government will develop a programme of works to treat the most pressing locations with mitigation measures such as noise barriers and low noise surfacing. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn datblygu rhaglen waith i drin y lleoliadau â'r flaenoriaeth uchaf, drwy ddefnyddio mesurau lliniaru megis rhwystrau sŵn ac wynebau sŵn isel. 

en-gb	The Welsh Government will look for opportunities to treat priority and proximity areas during routine maintenance activities and road improvement schemes, and will actively look to engage with stakeholders during the design of developments alongside the motorway and trunk road network, so as to avoid potential adverse effects. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn chwilio am gyfleoedd i drin ardaloedd â blaenoriaeth ac ardaloedd agosrwydd yn ystod gweithgareddau cynnal a chadw arferol a chynlluniau gwella ffyrdd a bydd yn ceisio ymgysylltu â rhanddeiliaid yn ystod y broses o gynllunio datblygiadau ar hyd y rhwydwaith ffyrdd a chefnffyrdd, er mwyn osgoi effeithiau andwyol posibl. 

en-gb	6.6  Supporting quieter vehicle technologies 
cy-gb	6.6  Cefnogi technolegau cerbydau tawelach 

en-gb	6.6.1 Low emission vehicles tend to have quieter engines than older, more polluting vehicles. 
cy-gb	6.6.1 Mae injans cerbydau allyriadau isel yn tueddu i fod yn dawelach nag injans cerbydau hŷn sy'n creu mwy o lygredd. 

en-gb	6.6.2 The Welsh Government is developing policies and proposals to help Wales meet its carbon budgets and targets provided for within the Environment (Wales) Act 2016. 
cy-gb	6.6.2  Mae Llywodraeth Cymru yn datblygu polisïau a chynigion er mwyn helpu Cymru i gyflawni ei chyllidebau a'i thargedau carbon y darperir ar eu cyfer yn Neddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. 

en-gb	These include policies and proposals in relation to transport. 
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys polisïau a chynigion mewn perthynas â thrafnidiaeth. 

en-gb	We will engage with stakeholders to help develop these policies and proposals, which will encompass all transport modes and will include measures to help promote the uptake of low emission vehicles in Wales. 
cy-gb	Byddwn yn ymgysylltu â rhanddeiliaid er mwyn helpu i ddatblygu'r polisïau a'r cynigion hyn, a fydd yn cwmpasu pob dull trafnidiaeth, a fydd yn cynnwys mesurau er mwyn helpu i hyrwyddo nifer y cerbydau allyriadau isel yng Nghymru. 

en-gb	6.6.3 The Welsh Government has already committed to providing £2 million to help secure a network of electric vehicle charging points throughout Wales. 
cy-gb	6.6.3  Mae Llywodraeth Cymru eisoes wedi ymrwymo i ddarparu £2 filiwn er mwyn helpu i sicrhau rhwydwaith o fannau gwefru cerbydau trydan ledled Cymru. 

en-gb	This funding will be released in 2018/19 and 2019/20. 
cy-gb	Caiff y cyllid hwn ei ryddhau yn 2018/19 a 2019/20. 

en-gb	A key priority will be the installation of a network of points along/near our trunk road network for longer through journeys. 
cy-gb	Un o'r blaenoriaethau allweddol fydd gosod rhwydwaith o fannau gwefru ar hyd/wrth ymyl ein rhwydwaith o gefnffyrdd ar gyfer teithiau trwodd hirach. 

en-gb	6.6.4 The Welsh Government is installing electric vehicle charging points in its offices and scoping the potential for installing them across the wider Welsh Government estate. 
cy-gb	6.6.4 Mae Llywodraeth Cymru yn gosod mannau gwefru cerbydau trydan yn ei swyddfeydd ac yn cwmpasu'r potensial i'w gosod ar draws ystad ehangach Llywodraeth Cymru. 

en-gb	6.6.5 The Welsh Government has and will continue to advise local authorities, bus operators and other businesses on opportunities to bid for UK Government funding that extends to Wales, including the Low Emission Bus Fund and Workplace Charging Scheme. 
cy-gb	6.6.5 Mae Llywodraeth Cymru wedi cynghori awdurdodau lleol, gweithredwyr bysiau a busnesau eraill ynglŷn â chyfleoedd i gyflwyno cynigion ar gyfer cyllid Llywodraeth y DU sy'n ymestyn i Gymru, gan gynnwys Cronfa Bysiau Allyriadau Isel a'r Cynllun Gwefru yn y Gweithle, a byddwn yn parhau i wneud hynny. 

en-gb	6.6.6 The Welsh Government is working with the UK Government’s Department for Transport following the UK Chancellor’s Budget commitment to invest more money in low carbon vehicles, in terms of how this will extend to Wales. 
cy-gb	6.6.6 Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag Adran Drafnidiaeth Llywodraeth y DU yn sgil ymrwymiad yng Nghyllideb Canghellor y DU i fuddsoddi mwy o arian mewn cerbydau carbon isel, o ran y ffordd y bydd hyn yn ymestyn i Gymru. 

en-gb	6.7  Supporting active travel 
cy-gb	6.7  Cefnogi teithio llesol 

en-gb	6.7.1 Active travel , by which we mean walking and cycling as an alternative means to motorised transport for the purpose of making everyday journeys, can directly reduce road congestion and traffic emissions and improve health and well-being. 
cy-gb	6.7.1 Gall  teithio llesol , hynny yw cerdded a beicio fel dull teithio amgen yn lle defnyddio cerbydau modur at ddibenion gwneud teithiau bob dydd, leihau tagfeydd ar ffyrdd ac allyriadau traffig yn uniongyrchol a gwella iechyd a lles. 

en-gb	It has the potential to reduce individual and population susceptibility to the adverse health effects of exposure to air and noise pollution, and could reduce health inequalities. 
cy-gb	Gallai wneud unigolion a'r boblogaeth yn llai agored i'r effeithiau andwyol y mae amlygiad i lygredd aer a sŵn yn eu cael ar iechyd a lleihau anghydraddoldebau iechyd. 

en-gb	6.7.2 In densely populated areas, where air and noise pollution are often most concentrated, average journey distances are shorter and active travel offers a viable alternative to motorised transport. 
cy-gb	6.7.2 Mewn ardaloedd poblog iawn, lle mae lefelau llygredd aer a sŵn yn aml ar eu huchaf, mae pellteroedd teithio cyfartalog yn fyrrach ac mae teithio llesol yn cynnig dull amgen ymarferol o deithio yn lle cerbydau modur. 

en-gb	6.7.3 The Active Travel (Wales) Act 2013  is intended to make it easier for people to walk and cycle, making these the modes of choice for short-to-medium journeys. 
cy-gb	6.7.3 Bwriedir i Ddeddf Teithio Llesol (Cymru) 2013  ei gwneud hi'n haws i bobl gerdded a beicio, gan sicrhau mai'r rhain yw'r dewis ddulliau ar gyfer teithiau byr a chanolig. 

en-gb	Local authorities must map and plan suitable active travel routes in the largest 142 settlements in Wales, and publish integrated network maps. 
cy-gb	Rhaid i awdurdodau lleol fapio a chynllunio llwybrau teithio llesol addas yn y 142 o aneddiadau mwyaf yng Nghymru, a chyhoeddi mapiau rhwydwaith integredig. 

en-gb	They need to build and improve walking and cycling infrastructure every year. 
cy-gb	Mae angen iddynt adeiladu a gwella seilwaith cerdded a beicio bob blwyddyn. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/anaw/2013/7
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/anaw/2013/7

en-gb	6.7.4 The Active Travel (Wales) Act 2013 is supported by statutory guidance: 
cy-gb	6.7.4 Ategir Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013 gan ganllawiau statudol: 

en-gb	Statutory guidance for the delivery of the Active Travel (Wales) Act 2013
cy-gb	Canllawiau statudol ar gyfer cyflawni Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013

en-gb	https://beta.gov.wales/active - travel - statutory - guidance - local - authorities
cy-gb	https://beta.llyw.cymru/teithio - llesol - canllawiau - statudol - ar - gyfer - awdurdodau - lleol

en-gb	Design guidance – Active Travel (Wales) Act 2013
cy-gb	Canllawiau dylunio – Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013

en-gb	https://beta.gov.wales/active - travel - design - guidance
cy-gb	https://beta.llyw.cymru/teithio - llesol - canllawiau - dylunio

en-gb	6.7.5 All walking and cycling infrastructure should be planned in a consistent and comprehensive manner that enables convenient and safe active travel journeys, as set out in the statutory design guidance. 
cy-gb	6.7.5 Dylid cynllunio seilwaith cerdded a beicio mewn modd cyson a chynhwysfawr sy'n galluogi teithiau llesol cyfleus a diogel, fel y nodir yn y canllawiau dylunio statudol. 

en-gb	Routes and facilities should comply with the published standards, which are regularly updated. 
cy-gb	Dylai llwybrau a chyfleusterau gydymffurfio â'r safonau cyhoeddedig, a gaiff eu diweddaru'n rheolaidd. 

en-gb	6.7.6 The health benefits of active travel are considered to far outweigh the resultant exposure to pollution except in the most extreme scenarios. 
cy-gb	6.7.6 Ystyrir bod manteision iechyd teithio llesol yn llawer trech na'r amlygiad i lygredd sy'n deillio ohono, ac eithrio yn y sefyllfaoedd mwyaf eithafol. 

en-gb	However, it is still preferable to identify and prioritise walking and cycling routes with lower pollution levels, and this will be reflected in the forthcoming update to the statutory design guidance. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae'n dal i fod yn well nodi a blaenoriaethu llwybrau cerdded a beicio â lefelau is o lygredd ac adlewyrchir hyn yn y diweddariad o'r canllawiau dylunio statudol sydd ar fin cael ei gyhoeddi. 

en-gb	6.8  The role of the police 
cy-gb	6.8  Rôl yr heddlu 

en-gb	6.8.1 The police service within Wales has a responsibility along with partners to tackle anti-social behaviour. 
cy-gb	6.8.1 Mae gan wasanaeth yr heddlu yng Nghymru gyfrifoldeb, ynghyd â'i bartneriaid, i fynd i'r afael ag ymddygiad gwrthgymdeithasol. 

en-gb	This can present itself in many forms, but noise is frequently a common factor. 
cy-gb	Gall fod ar sawl ffurf, ond fel arfer mae sŵn yn ffactor cyffredin. 

en-gb	Motor vehicles, used both on and off road, are common contributors to complaints made directly to, or encountered by, the police. 
cy-gb	Mae cerbydau modur, a ddefnyddir ar y ffordd ac oddi arni, yn gyfranwyr cyffredin at gwynion a wneir yn uniongyrchol i'r heddlu neu y mae'r heddlu yn dod ar eu traws. 

en-gb	Practical examples include the use of non-compliant exhaust systems fitted to high-powered motorcycles or performance cars, with the intention of creating a louder noise through harsh acceleration. 
cy-gb	Mae enghreifftiau ymarferol yn cynnwys defnyddio systemau egsôst nad ydynt yn mynd yn groes i ddeddfwriaeth sydd wedi'u gosod ar feiciau modur neu geir perfformiad pŵer uchel, gyda'r bwriad o greu sŵn uwch drwy gyflymu'n gryf. 

en-gb	This causes distress and annoyance to communities and other road users whilst being used on public roads. 
cy-gb	Mae hyn yn peri gofid ac annifyrrwch i gymunedau a defnyddwyr ffyrdd eraill tra byddant yn cael eu defnyddio ar ffyrdd cyhoeddus. 

en-gb	Linked to this is an activity often referred to as ‘off-roading’, which takes place on land other than roads or highways, particularly in rural areas and along footpaths and bridleways, often within national park areas. 
cy-gb	Yn gysylltiedig â hyn mae gweithgaredd y cyfeirir ato'n aml fel gyrru'n anghyfreithlon oddi ar y ffordd, sy'n digwydd ar dir heblaw ffyrdd neu briffyrdd, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig ac ar hyd llwybrau troed a llwybrau ceffylau, yn aml mewn ardaloedd o fewn parciau cenedlaethol. 

en-gb	This activity frequently causes significant damage to the environment and involves use of 4x4 type vehicles and scrambler-style motorcycles. 
cy-gb	Mae'r gweithgaredd hwn yn aml yn achosi cryn niwed i'r amgylchedd ac yn cynnwys defnyddio cerbydau o fath 4x4 a beiciau modur o fath sgrialwyr. 

en-gb	6.8.2 The four Welsh police forces are both reactive and proactive in responding to community concerns in relation to these issues. 
cy-gb	6.8.2 Mae'r pedwar heddlu yng Nghymru yn adweithiol ac yn rhagweithiol wrth ymateb i bryderon cymunedau mewn perthynas â'r problemau hyn. 

en-gb	Specialist officers from roads policing teams frequently conduct campaigns and operations using both enforcement and education tactics to target those responsible. 
cy-gb	Mae swyddogion arbenigol o dimau plismona ffyrdd yn aml yn cynnal ymgyrchoedd a gweithrediadau gan ddefnyddio tactegau gorfodi ac addysg i dargedu'r rhai sy'n gyfrifol amdanynt. 

en-gb	Legislation utilised is varied and includes various components of the Road Traffic Act 1988  and also section 59 of the Police Reform Act 2002 , which permits the seizure of vehicles used in the circumstances described above. 
cy-gb	Mae'r ddeddfwriaeth a ddefnyddir yn amrywio ac yn cynnwys gwahanol elfennau o Ddeddf Traffig 1988  a hefyd adran 59 o Ddeddf Diwygio'r Heddlu 2002 , sy'n caniatáu atafaelu cerbydau a ddefnyddir yn yr amgylchiadau a ddisgrifiwyd uchod. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/52
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1988 /52

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2002/30/section/59
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/2002/30/section/59

en-gb	6.8.3 The police specifically target excessive noise made by motorcycles as part of ‘Operation Darwen’, a joint operation between the four Welsh police forces and the Wales Road Casualty Reduction Partnership, which runs from early spring until the autumn. 
cy-gb	6.8.3 Mae'r heddlu yn targedu sŵn gormodol a wneir gan feiciau modur yn benodol fel rhan o ‘Ymgyrch Darwen’, sy'n ymgyrch ar y cyd rhwng pedwar heddlu Cymru a Phartneriaeth Lleihau Anafiadau Ffyrdd Cymru, sy'n para o ddechrau'r gwanwyn hyd at yr hydref. 

en-gb	The campaign is aimed at reducing the risk of motorcycle-related deaths and serious injuries on the roads. 
cy-gb	Nod yr ymgyrch yw lleihau'r risg o farwolaethau ac anafiadau difrifol sy'n gysylltiedig â beiciau modur ar y ffyrdd. 

en-gb	Officers often come across motorcycles fitted with non-approved after-market exhausts, which are not legally compliant. 
cy-gb	Yn aml daw swyddogion ar draws beiciau modur y mae egsôsts ôl-farchnad heb eu cymeradwyo wedi'u gosod arnynt, nad ydynt yn cydymffurfio â'r gyfraith. 

en-gb	These can be dealt with by either a vehicle defect rectification notice, where a rider has to get the exhaust changed and checked by an MOT garage within 14 days, or a fixed penalty. 
cy-gb	Gellir ymdrin â'r rhain naill ai drwy gyflwyno hysbysiad unioni diffygion cerbydau, lle mae'n rhaid i'r beiciwr drefnu i'r egsôst gael ei newid a'i archwilio gan garej sy'n cynnal profion MOT o fewn 14 diwrnod, neu drwy osod cosb benodedig. 

en-gb	As well as prosecuting offenders, the police seek to educate and encourage riders to take further training to make them safer on the roads. 
cy-gb	Yn ogystal ag erlyn troseddwyr, mae'r heddlu yn ceisio addysgu ac annog beicwyr i gael hyfforddiant pellach er mwyn eu gwneud yn fwy diogel ar y ffyrdd. 

en-gb	7  Railway noise in Wales 
cy-gb	7  Sŵn Rheilffyrdd yng Nghymru 

en-gb	7.1  Overview 
cy-gb	7.1  Trosolwg 

en-gb	7.1.1 Railway noise affects relatively few people in their homes compared to road traffic noise. 
cy-gb	7.1.1 Mae sŵn rheilffyrdd yn effeithio ar nifer gymharol fach o bobl yn eu cartrefi o gymharu â sŵn traffig ffyrdd. 

en-gb	Most homes face onto roads, but only a small proportion face onto railways. 
cy-gb	Mae'r rhan fwyaf o gartrefi yn wynebu ffyrdd, ond dim ond cyfran fach sy'n wynebu rheilffyrdd. 

en-gb	In general, railway noise causes less annoyance than equally loud noise from road or air transport . 
cy-gb	Ar y cyfan, mae sŵn rheilffyrdd yn peri llai o annifyrrwch i bobl na sŵn sydd yr un mor uchel o drafnidiaeth ar y ffordd a thrafnidiaeth awyr . 

en-gb	Where there may be exposure to railway noise, the planning process, WelTAG and the Noise Insulation (Railways and Other Guided Transport Systems) Regulations 1996 40  are there to prevent noise problems from arising in the first place where practicable. 
cy-gb	Lle y gall fod amlygiad i sŵn rheilffyrdd, mae'r broses gynllunio, WelTAG a Rheoliadau Inswleiddio rhag Sŵn (Rheilffyrdd a Systemau Trafnidiaeth Dywysedig eraill) 1996 40  yn atal problemau sŵn rhag codi yn y lle cyntaf lle y bo'n ymarferol. 

en-gb	But high levels of exposure may still occur, owing, for example, to increases in night-time services or blocks of flats being built close to railway depots. 
cy-gb	Ond gellir cael lefelau uchel o amlygiad o hyd, o ganlyniad, er enghraifft, i gynnydd yn nifer y gwasanaethau nos neu'r blociau o fflatiau sy'n cael eu hadeiladu'n agos at ddepos rheilffyrdd. 

en-gb	For further discussion, readers are referred to reports on the subject produced by the International Union of Railways ( https://uic.org/IMG/pdf/railway_noise_in_europe_2016_final.pdf , https://uic.org/IMG/pdf/the_railway_noise_bonus_report - 2.pdf ) . 
cy-gb	Am drafodaeth bellach, cyfeirir darllenwyr at adroddiadau ar y pwnc a luniwyd gan yr Undeb Rheilffyrdd Rhyngwladol ( https://uic.org/IMG/pdf/railway_noise_in_europe_2016_final.pdf , https://uic.org/IMG/pdf/the_railway_noise_bonus_report - 2.pdf ) . 

en-gb	40 http://www.legislation.gov.uk/uksi/1996/428
cy-gb	40 http://www.legislation.gov.uk/cy/uksi/1996/428/made

en-gb	7.1.2 Electrification and the increased use of rail grinding have the potential to significantly reduce the noise of individual vehicles on the main lines. 
cy-gb	7.1.2 Gallai trydaneiddio a'r defnydd helaethach o waith llifanu rheilffyrdd leihau sŵn cerbydau unigol ar y prif linellau yn sylweddol. 

en-gb	On the other hand, the Welsh Government hopes (for environmental, economic and social reasons) and expects to see further significant growth of the railways in Wales. 
cy-gb	Ar y llaw arall, mae Llywodraeth Cymru yn gobeithio (am resymau amgylcheddol, economaidd a chymdeithasol) ac yn disgwyl gweld twf sylweddol pellach yn y sector rheilffyrdd yng Nghymru. 

en-gb	Modal shift away from road and air transport, towards rail, has an important role to play in the holistic transport noise solution, but it is likely to mean more services and longer, faster trains. 
cy-gb	Mae gan newid moddol i ffwrdd o drafnidiaeth ar y ffordd a thrafnidiaeth awyr, tuag at reilffyrdd, rôl bwysig i'w chwarae o ran yr ateb cyfannol i broblem sŵn trafnidiaeth, ond mae'n debygol o olygu mwy o wasanaethau a threnau hirach, cyflymach. 

en-gb	At the same time, demand for housing has led to a greater number of residential properties being built close to existing railways and railway infrastructure. 
cy-gb	Ar yr un pryd, oherwydd galw am dai, mae nifer gynyddol o eiddo preswyl yn cael ei adeiladu yn agos at reilffyrdd a seilwaith y rheilffyrdd sy'n bodoli eisoes. 

en-gb	If the railways are to be seen as a truly sustainable, environmentally friendly mode of transport, responsible bodies cannot be complacent about future railway noise. 
cy-gb	Er mwyn i'r rheilffyrdd gael eu hystyried yn ddull gwirioneddol gynaliadwy ac ecogyfeillgar o deithio, ni all cyrff cyfrifol fod yn hunanfodlon ynglŷn â sŵn rheilffyrdd yn y dyfodol. 

en-gb	7.1.3 The rail industry is required to respond to noise complaints. 
cy-gb	7.1.3 Mae'n ofynnol i'r diwydiant rheilffyrdd ymateb i gwynion ynghylch sŵn. 

en-gb	These often occur where the noise has an attention-catching character, for example, train horns, curve squeal and rail joints. 
cy-gb	Mae'r rhain yn aml yn codi lle mae'r sŵn o fath sy'n dal sylw pobl, er enghraifft, cyrn trenau, gwichiau wrth fynd rownd tro ac uniadau cledrau. 

en-gb	The response to complaints requires a different approach to that for responding to noise maps. 
cy-gb	Mae'r ymateb i gwynion yn gofyn am ddull gweithredu gwahanol i'r un ar gyfer ymateb i fapiau sŵn. 

en-gb	There can be a complex relationship between the measureable noise exposure and a complainant’s strength of feeling. 
cy-gb	Gall fod cydberthynas gymhleth rhwng yr amlygiad mesuradwy i sŵn a chryfder teimladau achwynydd. 

en-gb	In some situations just hearing a noise, even at low levels, can be enough to generate a complaint, particularly where there is a perception that the cause of the noise is unnecessary or unexpected. 
cy-gb	Mewn rhai sefyllfaoedd gall clywed sŵn, hyd yn oed ar lefelau isel, fod yn ddigon ynddo'i hun i arwain at gŵyn, yn enwedig os oes canfyddiad bod achos y sŵn yn ddiangen neu'n annisgwyl. 

en-gb	Noise complaints require consideration on a case-by-case basis. 
cy-gb	Mae angen ystyried cwynion ynghylch sŵn fesul achos. 

en-gb	Where action is appropriate, the rail industry seeks to follow the principle of best practicable means. 
cy-gb	Pan fo'n briodol cymryd camau, mae'r diwydiant rheilffyrdd yn ceisio dilyn egwyddor y dull ymarferol gorau. 

en-gb	7.2  Who is responsible? 
cy-gb	7.2  Pwy sy'n gyfrifol? 

en-gb	7.2.1 Network Rail is the infrastructure owner and operator of the national rail network. 
cy-gb	7.2.1 Network Rail yw perchennog y seilwaith a gweithredwr y rhwydwaith rheilffyrdd cenedlaethol. 

en-gb	A number of individual passenger and freight train operating companies provide the train services. 
cy-gb	Mae sawl cwmni gweithredu trenau cludo teithwyr a nwyddau unigol yn darparu'r gwasanaethau trên. 

en-gb	Passenger and freight train companies are represented collectively by the Rail Delivery Group (RDG). 
cy-gb	Cynrychiolir cwmnïau trenau cludo teithwyr a nwyddau ar y cyd gan y Grŵp Cyflenwi Rheilffyrdd (RDG). 

en-gb	Noise issues may be the responsibility of one individual organisation or the joint responsibility of a number of these parties. 
cy-gb	Gall un sefydliad unigol neu nifer o'r partïon hyn ar y cyd fod yn gyfrifol am broblemau sy'n ymwneud â sŵn. 

en-gb	7.2.2 Network Rail is also a member of the RDG. 
cy-gb	7.2.2 Mae Network Rail hefyd yn aelod o'r Grŵp Cyflenwi Rheilffyrdd. 

en-gb	Network Rail’s responsibilities include line-side maintenance, track quality, infrastructure renewal and maintenance, engineering work, speed restrictions and property issues. 
cy-gb	Mae cyfrifoldebau Network Rail yn cynnwys gwaith cynnal a chadw wrth ochr y llinell, ansawdd traciau, adnewyddu a chynnal y seilwaith, gwaith peirianyddol, cyfyngiadau ar gyflymder a materion sy'n ymwneud ag eiddo. 

en-gb	7.2.3 The Office of Rail and Road is the independent safety and economic regulator for Great Britain’s railways. 
cy-gb	7.2.3 Y Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd yw rheoleiddiwr diogelwch ac economaidd annibynnol rheilffyrdd Prydain Fawr. 

en-gb	Its functions include licensing the companies that operate Great Britain's trains, stations, light maintenance depots and networks. 
cy-gb	Ymhlith ei swyddogaethau mae trwyddedu'r cwmnïau sy'n gweithredu trenau, gorsafoedd, depos cynnal a chadw ysgafn a rhwydweithiau. 

en-gb	7.2.4 A noise policy working group representing the rail industry in Great Britain was established in response to the first round of noise action plans, to provide a co-ordinating and facilitating role in the development of a cross-industry approach to noise policy and legislation. 
cy-gb	7.2.4 Sefydlwyd gweithgor polisi sŵn sy'n cynrychioli'r diwydiant rheilffyrdd ym Mhrydain Fawr mewn ymateb i'r cylch cyntaf o gynlluniau gweithredu ynghylch sŵn, i gyflawni rôl cydgysylltu a hwyluso wrth ddatblygu ymagwedd diwydiant cyfan at bolisi a deddfwriaeth ynglŷn â sŵn. 

en-gb	It is guided by the principle that the railways should aim to be the most sustainable mode of transport in relation to noise and its impacts. 
cy-gb	Mae'n seiliedig ar yr egwyddor y dylai'r rheilffyrdd anelu at sicrhau mai nhw yw'r dull mwyaf cynaliadwy o deithio mewn perthynas â sŵn a'i effeithiau. 

en-gb	The secretariat is provided by the Rail Safety and Standards Board (RSSB), a not-for-profit organisation, owned and funded by major stakeholders in the railway industry but independent of any one party. 
cy-gb	Darperir yr ysgrifenyddiaeth gan y Bwrdd Diogelwch a Safonau Rheilffyrdd (RSSB), sy'n sefydliad nid er elw a berchenogir ac a ariennir gan randdeiliaid mawr yn y diwydiant rheilffyrdd ond sy'n annibynnol ar unrhyw barti unigol. 

en-gb	The Welsh Government sits on the group to ensure that the interests of Wales are factored into all its activities. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn aelod o'r grŵp er mwyn sicrhau y caiff buddiannau Cymru eu hystyried ym mhob un o'i weithgareddau. 

en-gb	7.3  What the noise maps tell us 
cy-gb	7.3  Yr hyn y mae'r mapiau sŵn yn ei ddweud wrthym 

en-gb	7.3.1 There are a number of noise sources associated with the operational railway. 
cy-gb	7.3.1 Mae sawl ffynhonnell sŵn sy'n gysylltiedig â'r rheilffordd weithredol. 

en-gb	The current noise mapping under the Environmental Noise Directive focuses on pass-by noise (engine/traction and rolling noise) as this is responsible for the highest emissions. 
cy-gb	Mae'r ymarfer mapio sŵn cyfredol o dan y Gyfarwyddeb Sŵn Amgylcheddol yn canolbwyntio ar sŵn mynd heibio (sŵn injans/tyniant a rholio) gan mai hwn sy'n gyfrifol am y lefelau uchaf o allyriadau. 

en-gb	The railway noise maps do not currently include noise from depots, horns or stations or squeal from curves and braking, although they will be required to consider curve squeal in the round of noise mapping due to be carried out in 2022. 
cy-gb	Ar hyn o bryd nid yw'r mapiau sŵn rheilffyrdd yn cynnwys sŵn o ddepos, cyrn na gorsafoedd na gwichian o droadau a brecio, er y bydd yn ofynnol iddynt ystyried gwichian wrth fynd rownd troadau yn y cylch mapio sŵn y disgwylir iddo gael ei gynnal yn 2022. 

en-gb	The noise from these omitted sources is often difficult to model as it requires detailed local knowledge, such as depot operations, or the occurrence may be intermittent and difficult to predict, as is the case with curve squeal. 
cy-gb	Yn aml mae'n anodd modelu'r sŵn o'r ffynonellau hyn sydd wedi'u hepgor am ei fod yn gofyn am wybodaeth leol fanwl, megis gweithrediadau depos, neu gall fod yn anodd rhagfynegi sŵn o'r fath gan ei fod ond yn codi'n achlysurol, fel gyda gwichian wrth fynd rownd troadau. 

en-gb	7.3.2 More detailed rail traffic data (train type and length) were used to generate the 2012 noise maps, to achieve a greater level of confidence than in the previous 2007 noise maps. 
cy-gb	7.3.2 Defnyddiwyd data traffig ffyrdd manylach (math o drên a'i hyd) i lunio mapiau sŵn 2012, er mwyn ennyn mwy o hyder ynddynt nag o gymharu â'r mapiau sŵn blaenorol a luniwyd yn 2007. 

en-gb	Furthermore, work commissioned by Network Rail has demonstrated  how improvements to track maintenance have achieved a significant noise reduction. 
cy-gb	At hynny, mae gwaith a gomisiynwyd gan Network Rail wedi dangos  sut mae gwelliannau i waith cynnal a chadw traciau wedi llwyddo i leihau sŵn yn sylweddol. 

en-gb	Following the procurement of specialist engineering trains, Network Rail has raised the standard of track maintenance. 
cy-gb	Ar ôl caffael trenau peirianyddol arbenigol, mae Network Rail wedi codi safon gwaith cynnal a chadw traciau. 

en-gb	The network-wide rail grinding regime has realised significant improvements in railhead condition, and indications are that this had achieved a network-wide average 4-dB improvement in ‘acoustic track quality’ by 2012. 
cy-gb	Mae'r gyfundrefn llifanu rheilffyrdd a ddefnyddir ledled y rhwydwaith wedi gwella cyflwr pennau rheilffyrdd yn sylweddol ac ymddengys fod hyn wedi sicrhau gwelliant o 4-dB o ran ‘ansawdd acwstig traciau’ ledled y rhwydwaith erbyn 2012. 

en-gb	This improvement was incorporated in the 2012 noise maps. 
cy-gb	Ymgorfforwyd y gwelliant hwn ym mapiau sŵn 2012. 

en-gb	Craven, N et al. , Responding to the Environmental Noise Directive by demonstrating the benefits of rail grinding on the Great Britain’s railway network , Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part F: 
cy-gb	Craven, N et al. , Responding to the Environmental Noise Directive by demonstrating the benefits of rail grinding on the Great Britain’s railway network , Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part F: 

en-gb	Journal of Rail and Rapid Transit, July 2013. 
cy-gb	Journal of Rail and Rapid Transit, Gorffennaf 2013. 

en-gb	7.3.3 The estimated numbers of people whose homes are exposed to a range of noise levels from major railways in Wales are shown Tables 7.1 and 7.2 below. 
cy-gb	7.3.3 Dangosir niferoedd amcangyfrifedig y bobl y mae eu cartrefi yn agored i ystod o lefelau sŵn o brif reilffyrdd yng Nghymru yn Nhablau 7.1 a 7.2 isod. 

en-gb	As the 2017 noise mapping exercise predates full electrification of the Great Western Main Line, the 2012 noise maps have been re-used with an updated residential population model. 
cy-gb	Gan fod ymarfer mapio 2017 yn rhagflaenu'r rhaglen i drydaneiddio pob rhan o Reilffordd y Great Western, mae mapiau sŵn 2012 wedi'u hailddefnyddio gyda model poblogaeth breswyl wedi'i diweddaru. 

en-gb	Table 7.2  Residential population exposure to noise from major railways in Wales using the night-time noise indicator L night
cy-gb	Tabl 7.2  Amlygiad y boblogaeth breswyl i sŵn o brif reilffyrdd yng Nghymru gan ddefnyddio dangosydd sŵn nos L night

en-gb	Box 7.1 
cy-gb	Blwch 7.1 

en-gb	The Welsh Government will amend its Environmental Noise Regulations to bring them into line with new European legislation mandating the use of a common noise mapping method in the next round of noise mapping. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn diwygio ei Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol er mwyn eu cysoni â deddfwriaeth Ewropeaidd newydd sy'n ei gwneud yn ofynnol i ddull mapio sŵn cyffredin gael ei ddefnyddio yn y cylch mapio sŵn nesaf.

en-gb	Through its membership of the British Standards Institution committee on transport 
cy-gb	Drwy ei haelodaeth o bwyllgor Sefydliad Safonau Prydeinig ar sŵn 

en-gb	noise, the Welsh Government will also participate in work to explore options for a new, improved UK railway noise calculation method. 
cy-gb	trafnidiaeth, bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cymryd rhan mewn gwaith i ystyried opsiynau ar gyfer dull gwell o gyfrifo sŵn rheilffyrdd yn y DU. 

en-gb	The Welsh Government will consider what role its new Air Quality Monitoring and Assessment Centre might usefully play in any future noise mapping. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried pa rôl ddefnyddiol y gallai ei Chanolfan Monitro ac Asesu Ansawdd Aer ei chwarae mewn unrhyw ymarfer sŵn yn y dyfodol. 

en-gb	7.4  Priority areas 
cy-gb	7.4  Ardaloedd â blaenoriaeth 

en-gb	7.4.1 The map of railway noise priority areas in Wales (areas where people’s homes are exposed to a day-evening-night noise level exceeding 73 dB according to the 2012 noise maps) has been updated in 2018 to take account of any new residential development occurring close to major railways in the last five years. 
cy-gb	7.4.1 Mae'r map o fannau â blaenoriaeth o ran sŵn rheilffyrdd yng Nghymru (mannau lle mae cartrefi pobl wedi'u hamlygu i lefel sŵn dydd-hwyr-nos sy'n uwch na 73 dB yn ôl mapiau sŵn 2012) wedi'u diweddaru yn 2018 er mwyn ystyried unrhyw ddatblygiadau preswyl newydd sydd wedi'u cwblhau ger prif reilffyrdd yn ystod y pum mlynedd diwethaf. 

en-gb	7.5 Electrification 
cy-gb	7.5  Electrification 

en-gb	7.5.1 Electrification represents the first step towards achieving the Welsh Government’s vision for a modernised rail infrastructure across Wales. 
cy-gb	7.5.1 Trydaneiddio yw'r cam cyntaf tuag at wireddu gweledigaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer seilwaith rheilffyrdd wedi'i moderneiddio ledled Cymru. 

en-gb	An electrified rail network is more economical to operate and maintain, thereby delivering value for money to the taxpayer. 
cy-gb	Mae rhwydwaith rheilffyrdd wedi'i drydaneiddio yn rhatach i'w weithredu a'i gynnal a'i gadw ac, felly, mae'n cynnig gwerth am arian i'r trethdalwr. 

en-gb	Passengers will travel in a lower carbon, more sustainable way and experience a quieter, faster journey. 
cy-gb	Bydd defnyddwyr yn teithio ar drafnidiaeth carbon is mewn ffordd fwy cynaliadwy ac yn profi taith dawelach a chyflymach. 

en-gb	Electrification will allow quieter trains to replace diesel trains, including potentially the use of electric locomotives for freight trains. 
cy-gb	Bydd trydaneiddio yn ei gwneud yn bosibl i drenau diesel gael eu disodli gan drenau tawelach, gan gynnwys y defnydd posibl o locomotifau trydan ar gyfer trenau cludo nwyddau. 

en-gb	Electric locomotives are considerably quieter than the equivalent diesel locomotives, and electric freight locomotives would provide a particular benefit at nighttime, as this is when freight movements often occur. 
cy-gb	Mae locomotifau trydan yn llawer tawelach na'r locomotifau diesel cyfatebol a byddai locomotifau cludo nwyddau trydan o fudd arbennig gyda'r nos am mai dyma'r adeg y mae nwyddau yn aml yn cael eu symud. 

en-gb	The latest information from the Welsh Government regarding electrification of the railway network in Wales is available on the Welsh Government website. 
cy-gb	Mae'r wybodaeth ddiweddaraf gan Lywodraeth Cymru am drydaneiddio'r rhwydwaith rheilffyrdd yng Nghymru ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru. 

en-gb	7.6  Services provided by the rail industry 
cy-gb	7.6  Gwasanaethau a ddarperir gan y diwydiant rheilffyrdd 

en-gb	7.6.1 Network’s Rail website  informs members of the public of how noise issues are being addressed and how to make a complaint, either to Network Rail itself on its 24-hour helpline , if it relates to the condition of the track, or else to one of the train operating companies . 
cy-gb	7.6.1 Mae gwefan Network Rail  yn hysbysu aelodau o'r cyhoedd am y ffordd y mae problemau sŵn yn cael eu datrys a sut i wneud cwyn, naill ai i Network Rail ei hun drwy ffonio ei linell gymorth 24 awr , os bydd yn ymwneud â chyflwr y trac, neu fel arall i un o'r cwmnïau gweithredu trenau . 

en-gb	https://www.networkrail.co.uk/communities/lineside - neighbours/noise - and - vibration
cy-gb	https://www.networkrail.co.uk/communities/lineside - neighbours/noise - and - vibration

en-gb	https://www.networkrail.co.uk/communities/contact - us
cy-gb	https://www.networkrail.co.uk/communities/contact - us

en-gb	https://www.networkrail.co.uk/running - the - railway/train - operating - companies
cy-gb	https://www.networkrail.co.uk/running - the - railway/train - operating - companies

en-gb	7.6.2 Train operating companies often designate ‘quiet carriages’ on longer trains, particularly on long-distance intercity routes, in recognition of the preference of many passengers for a tranquil travelling environment, free from loud mobile phone conversations and other noisy distractions. 
cy-gb	7.6.2 Mae cwmnïau gweithredu trenau yn aml yn dynodi ‘cerbydau tawel’ ar drenau hirach, yn enwedig ar lwybrau pellter mawr rhwng dinasoedd, er mwyn cydnabod y ffaith bod yn well gan lawer o deithwyr amgylchedd teithio llonydd, lle na cheir unrhyw sgyrsiau ffôn symudol uchel nac unrhyw sŵn arall i dynnu eu sylw. 

en-gb	Box 7.2 
cy-gb	Blwch 7.2 

en-gb	Where budgets for noise mitigation works on the railways are identified by responsible bodies with Great Britain remits, priority areas in Wales will continue to be considered on an equitable basis with equivalent areas in England and Scotland. 
cy-gb	Lle mae cyllidebau ar gyfer gwaith lliniaru sŵn ar y rheilffyrdd yn cael eu nodi gan gyrff cyfrifol gyda chylchoedd gwaith ym Mhrydain Fawr, bydd mannau â blaenoriaeth yng Nghymru yn parhau i gael eu hystyried ar sail gyfartal â mannau cyfatebol yn Lloegr a'r Alban.

en-gb	Any such proposed interventions will be subject to an assessment of costs and benefits, and evaluation of their effectiveness following implementation. 
cy-gb	Caiff costau a manteision unrhyw ymyriadau arfaethedig o'r fath eu hasesu a chaiff eu heffeithiolrwydd ei werthuso ar ôl iddynt gael eu rhoi ar waith. 

en-gb	The Welsh Government will continue to work with the rail industry through its noise policy working group to explore avenues for further developing railway noise policy in Great Britain over the course of the next five years. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio gyda'r diwydiant rheilffyrdd drwy ei weithgor polisi sŵn er mwyn ystyried ffyrdd o ddatblygu polisi sŵn rheilffyrdd ym Mhrydain Fawr ymhellach dros y pum mlynedd nesaf. 

en-gb	8  Industrial noise in Wales 
cy-gb	8  Sŵn diwydiannol yng Nghymru 

en-gb	8.1  Mapping noise from major industry in agglomerations 
cy-gb	8.1  Mapio sŵn o ddiwydiannau mawr mewn crynodrefi 

en-gb	8.1.1 New noise maps for major industry in agglomerations were produced in 2017 to reflect changes to the spatial distribution of industrial sites since the 2012 round of noise mapping. 
cy-gb	8.1.1 Lluniwyd mapiau sŵn newydd ar gyfer diwydiannau mawr mewn crynodrefi yn 2017 er mwyn adlewyrchu newidiadau i ddosbarthiad gofodol safleoedd diwydiannol ers cylch mapio sŵn 2012. 

en-gb	However, human response to industrial noise is highly dependent on the nature of the sound being heard and on the level of masking by road traffic, and these factors are not reflected in the industrial noise maps, making them of limited practical value to regulators. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae ymateb pobl i sŵn diwydiannol yn dibynnu'n fawr ar natur y sŵn sy'n cael ei glywed ac i ba raddau y mae'n cael ei guddio gan draffig ffyrdd ac nid adlewyrchir y ffactorau hyn yn y mapiau sŵn diwydiannol, sy'n golygu nad ydynt fawr ddim gwerth ymarferol i reoleiddwyr. 

en-gb	© Crown Copyright and database right 2018. 
cy-gb	(h) Hawlfraint y Goron a hawl cronfa ddata 2018. 

en-gb	Ordnance Survey 100021874. 
cy-gb	Arolwg Ordnans 100021874. 

en-gb	Welsh Government. 
cy-gb	Llywodraeth Cymru. 

en-gb	Box 8.1 
cy-gb	Blwch 8.1 

en-gb	The Welsh Government will amend its Environmental Noise Regulations to bring them into line with new European legislation mandating the use of a common noise mapping method in the next round of noise mapping. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn diwygio ei Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol er mwyn eu cysoni â deddfwriaeth Ewropeaidd newydd sy'n ei gwneud yn ofynnol i ddull mapio sŵn cyffredin gael ei ddefnyddio yn y cylch mapio sŵn nesaf. 

en-gb	The Welsh Government will consider what role its new Air Quality Monitoring and Assessment Centre might usefully play in any future noise mapping. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried pa rôl ddefnyddiol y gallai ei Chanolfan Monitro ac Asesu Ansawdd Aer ei chwarae mewn unrhyw ymarfer sŵn yn y dyfodol. 

en-gb	8.2 Integrated pollution prevention and control 
cy-gb	8.2  Atal a rheoli llygredd mewn ffordd integredig 

en-gb	The information in this section has been provided by NRW. 
cy-gb	Darparwyd y wybodaeth yn yr adran hon gan CNC. 

en-gb	8.2.1 Sound emitted from major industrial sources is regulated by NRW (‘A1 permits’) and local authorities (‘A2 permits’) through the Environmental Permitting (England and Wales) Regulations 2016 (EPR) . 
cy-gb	8.2.1 Caiff sŵn a allyrrir o ffynonellau diwydiannol mawr ei reoleiddio gan CNC (‘trwyddedau A1’) ac awdurdodau lleol (‘trwyddedau A2’) drwy Reoliadau Trwyddedu Amgylcheddol (Cymru a Lloegr) 2016 . 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/uksi/2016/1154
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/uksi/2016/1154/made

en-gb	8.2.2 UK guidance on meeting the requirements of industrial noise regulation under EPR is provided to operators in the ‘Horizontal Guidance Note’ IPPC H3. 
cy-gb	8.2.2 Mae canllawiau'r DU ar fodloni'r gofynion o ran rheoleiddio sŵn amgylcheddol o dan y Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol ar gael i weithredwyr yn ‘Horizontal Guidance Note’ IPPC H3. 

en-gb	This is in the process of being reviewed by the UK’s environment agencies to reflect current practices. 
cy-gb	Mae'r nodyn canllaw hwn wrthi'n cael ei adolygu gan asiantaethau amgylcheddol y DU er mwyn adlewyrchu arferion cyfredol. 

en-gb	It is anticipated that a revised version should be available at the end of 2018. 
cy-gb	Disgwylir i fersiwn ddiwygiedig fod ar gael ar ddiwedd 2018. 

en-gb	8.2.3 The commonly used methodology for assessing the adverse impacts of industrial noise, BS 4142, was updated in 2014. 
cy-gb	8.2.3 Diweddarwyd y fethodoleg a ddefnyddir fel arfer i asesu effeithiau andwyol sŵn diwydiannol, sef BS 4142, yn 2014. 

en-gb	This standard now requires a broader consideration of the adverse impacts of noise and the context within which emissions occur, in particular: 
cy-gb	Mae'r safon hon bellach yn galw am roi ystyriaeth ehangach i effeithiau andwyol sŵn a'r cyd-destun lle y ceir allyriadau, yn arbennig: 

en-gb	the absolute level; 
cy-gb	y lefel absoliwt; 

en-gb	the character of the noise, in particular whether it is tonal or impulsive, which can be as much a feature in any adverse impact as the level; and 
cy-gb	natur y sŵn, yn arbennig p'un a yw'n sŵn tonaidd neu ergydiol, a all fod yn gymaint o nodwedd ar unrhyw effaith andwyol â'r lefel; 

en-gb	the nature of the receptor, for example whether there are particular vulnerabilities, and whether the exposure is time-limited. 
cy-gb	natur y derbynnydd, er enghraifft p'un a oes ffactorau penodol sy'n ei gwneud yn agored i sŵn a ph'un a yw'r amlygiad yn para am gyfnod penodedig. 

en-gb	8.2.4 There are a number of ways that potential adverse noise impacts arising from industrial sites can be avoided or at least minimised to such an extent that they do not impact upon people or the natural environment. 
cy-gb	8.2.4 Mae sawl ffordd y gellir osgoi effeithiau sŵn andwyol posibl o safleoedd diwydiannol neu eu lleihau o leiaf i'r fath raddau fel na fyddant yn effeithio ar bobl na'r amgylchedd naturiol. 

en-gb	These include: 
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys: 

en-gb	locating new developments, whether noise-generating or noise-sensitive, to avoid noise issues arising in the first instance (in other words, through the planning system); 
cy-gb	lleoli datblygiadau newydd, p'un a ydynt yn sensitif i sŵn neu'n creu sŵn, er mwyn atal problemau sŵn rhag codi yn y lle cyntaf (mewn geiriau eraill, drwy'r system gynllunio); 

en-gb	increasing the distance between the source and receptors; 
cy-gb	cynyddu'r pellter rhwng y ffynhonnell a derbynyddion; 

en-gb	preventing noise at source by good design and maintenance; 
cy-gb	atal sŵn wrth y ffynhonnell drwy waith dylunio a chynnal a chadw da; 

en-gb	using barriers or enclosures to prevent noise travelling, including through the use of green infrastructure; 
cy-gb	defnyddio rhwystrau neu amgaeau i atal sŵn rhag dianc, gan gynnwys defnyddio seilwaith gwyrdd; 

en-gb	minimising or containing noise at source by observing good working and management practices; and 
cy-gb	lleihau neu atal sŵn wrth y ffynhonnell drwy gydymffurfio ag arferion gweithio a rheoli da; 

en-gb	avoiding noisy operations at certain times, such as at night. 
cy-gb	peidio â chynnal gweithrediadau swnllyd ar adegau penodol, megis yn ystod y nos. 

en-gb	8.2.5 Under EPR, noise is regulated through the use of standard noise conditions and each site’s environmental management plan, rather than through the use of specific limits. 
cy-gb	8.2.5 O dan y Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol, caiff sŵn ei reoleiddio drwy ddefnyddio amodau sŵn safonol a chynllun rheoli amgylcheddol pob safle, yn hytrach na thrwy ddefnyddio terfynau penodol. 

en-gb	This provides greater flexibility for adaptation to a changing soundscape. 
cy-gb	Mae hyn yn rhoi mwy o hyblygrwydd i addasu i seinwedd sy'n newid. 

en-gb	8.2.6 The enactment of the WFG Act and the Environment (Wales) Act 2016 provides a new dimension to the consideration of the adverse effects of industrial noise under EPR in Wales. 
cy-gb	8.2.6 Mae Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016, ers iddynt ddod i rym, yn rhoi dimensiwn newydd i'r broses o ystyried effeithiau andwyol sŵn diwydiannol o dan y Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol yng Nghymru. 

en-gb	The 2016 Act sets out the statutory purpose of NRW, and states that in the exercise of its functions, as far as is consistent with their proper exercise, NRW must pursue sustainable management of natural resources in relation to Wales, and apply the principles of sustainable management of natural resources. 
cy-gb	Mae Deddf 2016 yn nodi diben statudol CNC ac yn datgan, wrth arfer ei swyddogaethau, i'r graddau y bo'n gyson â'u harfer yn briodol, fod yn rhaid i CNC geisio rheoli adnoddau naturiol mewn perthynas â Chymru yn gynaliadwy, a chymhwyso egwyddorion rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy. 

en-gb	(This means that whilst there are opportunities in order to encourage operators to pursue actions beyond statutory limits to deliver the sustainable management of natural resources, the determination of permits under EPR is still bound by those statutory limits.) 
cy-gb	(Golyga hyn, er bod cyfleoedd er mwyn annog gweithredwyr i gymryd camau y tu hwnt i derfynau statudol er mwyn rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy, fod y broses o benderfynu p'un a ddylid rhoi trwyddedau ai peidio o dan y Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol yn dal i fod yn rhwym wrth y terfynau statudol hynny.) 

en-gb	8.2.7 Site operators are encouraged to undertake discussions with planners and regulators prior to the submission of an application for either planning permission or an environmental permit. 
cy-gb	8.2.7 Anogir gweithredwyr safleoedd i gynnal trafodaethau â chynllunwyr a rheoleiddwyr cyn cyflwyno cais am ganiatâd cynllunio neu drwydded amgylcheddol. 

en-gb	This allows any potential issues to be identified early in the process, so that measures can be put in place to avoid adverse outcomes for operators, regulators and local communities. 
cy-gb	Mae hyn yn ei gwneud yn bosibl i unrhyw broblemau posibl gael eu nodi'n gynnar yn y broses, fel y gellir rhoi mesurau ar waith er mwyn osgoi canlyniadau andwyol i weithredwyr, rheoleiddwyr a chymunedau lleol. 

en-gb	It also provides the greatest scope for building in aspects to the operation that can help to achieve the seven well-being goals and deliver the sustainable management of natural resources. 
cy-gb	Mae hefyd yn cynnig y cyfle mwyaf i ymgorffori agweddau yn y gweithrediad a all helpu i gyflawni'r saith nod llesiant a sicrhau y caiff adnoddau naturiol eu rheoli'n gynaliadwy. 

en-gb	Box 8.2 
cy-gb	Blwch 8.2 

en-gb	The Welsh Government will continue to work through its membership of the 
cy-gb	Drwy ei haelodaeth o bwyllgor Sefydliad Safonau Prydeinig ar sŵn preswyl a diwydiannol bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio er mwyn sicrhau 

en-gb	British Standards Institution committee on residential and industrial noise to ensure that environmental regulators in Wales get clear and appropriate technical guidance to help them do their job. 
cy-gb	bod rheoleiddwyr amgylcheddol yng Nghymru yn cael canllawiau technegol clir a phriodol er mwyn eu helpu i wneud eu gwaith. 

en-gb	8.3 The All Wales Environmental Permitting Regulations Link Group 
cy-gb	8.3  Grŵp Cyswllt Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol Cymru Gyfan 

en-gb	The information in this section has been provided by Carmarthenshire County Council. 
cy-gb	Darparwyd y wybodaeth yn yr adran hon gan Gyngor Sir Caerfyrddin. 

en-gb	8.3.1 The All Wales EPR Link Group is a specialist subdivision of the All Wales Pollution Technical Panel of Welsh local authorities and provides: 
cy-gb	8.3.1 Mae Grŵp Cyswllt Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol Cymru Gyfan yn isadran arbenigol o Banel Technegol Cymru Gyfan ar Lygredd, y mae ei aelodaeth yn cynnwys awdurdodau lleol Cymru, ac mae'n darparu'r canlynol: 

en-gb	An all Wales local authority response to consultations; 
cy-gb	Ymateb ar ran yr holl awdurdodau lleol yng Nghymru i ymgynghoriadau; 

en-gb	Permit templates for common industrial sectors such as minerals processes; 
cy-gb	Templedi trwyddedau i sectorau diwydiannol cyffredin megis prosesau sy'n ymwneud â mwynau; 

en-gb	Member training and information exchange including workshops; 
cy-gb	Cyfleoedd hyfforddiant a chyfnewid gwybodaeth i aelodau gan gynnwys gweithdai; 

en-gb	Direct links with Welsh Government specialists for sharing of technical information and emerging policy; 
cy-gb	Cysylltiadau uniongyrchol ag arbenigwyr o fewn Llywodraeth Cymru ar gyfer rhannu gwybodaeth dechnegol a pholisi sy'n datblygu; 

en-gb	Representatives to attend relevant UK-wide groups; 
cy-gb	Cynrychiolwyr i fynd i gyfarfodydd grwpiau perthnasol ledled y DU; 

en-gb	Links with national regulators; 
cy-gb	Cysylltiadau â rheoleiddwyr cenedlaethol; 

en-gb	and Lobbying based on evidence gained through actual practice and experience. 
cy-gb	Gwaith lobïo yn seiliedig ar dystiolaeth a gafwyd drwy arfer a phrofiad ymarferol. 

en-gb	8.3.2 The Group works to improve consistency of regulation across local authorities in Wales and provides a platform for the transfer of knowledge, skills and experience between officers, which in turn leads to a better level of service to local businesses across Wales. 
cy-gb	8.3.2 Mae'r Grŵp yn gweithio i wella cysondeb gweithgarwch rheoleiddio rhwng awdurdodau lleol yng Nghymru ac yn darparu llwyfan i drosglwyddo gwybodaeth, sgiliau a phrofiad rhwng swyddogion, sydd yn ei dro yn sicrhau bod busnesau lleol ledled Cymru yn cael gwasanaeth gwell. 

en-gb	8.3.3 Members of the group are multi-skilled and often work in other areas such as planning consultations, local air quality management, statutory nuisance investigation and environmental noise. 
cy-gb	8.3.3 Mae gan aelodau'r grŵp sgiliau amrywiol ac maent yn aml yn gweithio mewn meysydd eraill megis ymgynghoriadau cynllunio, rheoli ansawdd aer lleol, ymchwilio i niwsans statudol a sŵn amgylcheddol. 

en-gb	Box 8.3 
cy-gb	Blwch 8.3 

en-gb	NRW will remain a member of the All Wales EPR Link Group, to enable regular sharing of best practice and training opportunities with local authority 
cy-gb	Bydd CNC yn parhau'n aelod o Grŵp Cyswllt Rheoliadau Trwyddedu 

en-gb	industrial regulators on matters of mutual interest such as industrial noise. 
cy-gb	Amgylcheddol Cymru Gyfan, er mwyn ei gwneud yn bosibl i arfer gorau a chyfleoedd hyfforddiant gael eu rhannu â rheoleiddwyr diwydiannol awdurdodau lleol ar faterion sydd o ddiddordeb i'r naill ochr a'r llall megis sŵn diwydiannol. 

en-gb	8.4  Statutory nuisance 
cy-gb	8.4  Niwsans statudol 

en-gb	8.4.1 Noise complaints concerning industrial activities that are not subject to integrated pollution prevention and control under EPR (and that are therefore outside the scope of the Environmental Noise Directive and Regulations) should be handled by local authorities. 
cy-gb	8.4.1 Awdurdodau lleol a ddylai ymdrin â chwynion ynghylch sŵn sy'n gysylltiedig â gweithgareddau diwydiannol nad ydynt yn destun mesurau atal a rheoli integredig o dan y Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddol (ac sydd, felly, y tu hwnt i gwmpas y Gyfarwyddeb a'r Rheoliadau Sŵn Amgylcheddol). 

en-gb	They are empowered to take action in relation to noise nuisance under the Environmental Protection Act 1990. 
cy-gb	Mae ganddynt y pŵer i gymryd camau mewn perthynas â niwsans sŵn o dan Ddeddf Diogelu’r Amgylchedd 1990. 

en-gb	See the next chapter for further details. 
cy-gb	Gweler y bennod nesaf am ragor o fanylion. 

en-gb	9  Other forms of noise 
cy-gb	9  Mathau eraill o sŵn 

en-gb	9.1  Neighbourhood noise 
cy-gb	9.1  Sŵn mewn cymdogaethau 

en-gb	9.1.1 Neighbourhood noise  includes noise arising from within the community, such as from trade and business premises, construction sites, localised industry, entertainment premises, domestic noise and noise in the street. 
cy-gb	9.1.1 Mae sŵn mewn cymdogaethau  yn cynnwys sŵn sy'n dod o'r tu mewn i'r gymuned, megis sŵn o safleoedd masnach neu fusnes, safleoedd adeiladu, diwydiannau lleol, safleoedd adloniant, sŵn domestig a sŵn ar y stryd. 

en-gb	9.1.2 Noise is an inevitable consequence of a busy society, and many people now live in quite high-density residential communities. 
cy-gb	9.1.2 Mae sŵn yn un o ganlyniadau anochel cymdeithas brysur ac mae llawer o bobl bellach yn byw mewn cymunedau preswyl lle mae dwysedd anheddu eithaf uchel. 

en-gb	As a result, individuals are now far more likely to be aware of and affected by neighbourhood noise, and it accounts for most of the complaints received by local authorities in Wales. 
cy-gb	O ganlyniad i hyn, mae unigolion bellach yn llawer mwy tebygol o fod yn ymwybodol o sŵn mewn cymdogaethau a theimlo ei effaith, ac mae'n cyfrif am y rhan fwyaf o'r cwynion a gyflwynir i awdurdodau lleol yng Nghymru. 

en-gb	9.1.3 Neighbourhood noise is addressed primarily through the statutory nuisance  regime set out in Part III of the Environmental Protection Act 1990 . 
cy-gb	9.1.3 Ymdrinnir â sŵn mewn cymdogaethau yn bennaf drwy'r gyfundrefn niwsans statudol  a nodir yn Rhan III o Ddeddf Diogelu’r Amgylchedd 1990 . 

en-gb	Noise qualifies as a statutory nuisance when it is emitted from premises or emitted from or caused by a vehicle, machinery or equipment in a street, so as to be ‘prejudicial to health or a nuisance’. 
cy-gb	Mae sŵn yn cael ei ystyried yn niwsans statudol pan gaiff ei allyrru o safle neu pan gaiff ei allyrru o gerbyd, peirianwaith neu gyfarpar ar stryd neu ei achosi ganddo, fel ei fod yn niweidiol i iechyd neu'n peri niwsans. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1990/43/part/III
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1990/43/part/III

en-gb	9.1.4 The Environmental Protection Act 1990 places a duty on each local authority to take reasonable practicable steps to investigate complaints made by residents. 
cy-gb	9.1.4 Mae Deddf Diogelu’r Amgylchedd 1990 yn gosod dyletswydd ar bob awdurdod lleol i gymryd camau rhesymol i ymchwilio i gwynion a wneir gan drigolion. 

en-gb	In so doing, an officer from the local authority will consider, amongst other things, the type of noise, how loud it is, and how often and at what times it occurs. 
cy-gb	Wrth wneud hynny, bydd swyddog o'r awdurdod lleol yn ystyried, ymhlith pethau eraill, y math o sŵn, pa mor uchel ydyw a pha mor aml a phryd y mae'n digwydd. 

en-gb	When a local authority is satisfied that a statutory nuisance exists, or is likely to occur or recur, it must issue an abatement notice on the person, prohibiting or restricting its occurrence or recurrence. 
cy-gb	Pan fydd awdurdod lleol yn fodlon bod niwsans statudol yn bodoli, neu'n debygol o ddigwydd neu ailddigwydd, bydd yn rhaid iddo gyflwyno hysbysiad atal i’r unigolyn, gan ei wahardd neu ei gyfyngu rhag digwydd neu ailddigwydd. 

en-gb	9.1.5 Powers are also provided by the Noise Act 1996 , which aims to deal with excessive night noise coming from licensed premises or a residential dwelling between the hours of 11 pm and 7 am. 
cy-gb	9.1.5 Darperir pwerau gan Deddf Sŵn 1996 hefyd,  y bwriedir iddi ymdrin â sŵn gormodol sy’n codi yn ystod y nos o safleoedd trwyddedig neu annedd breswyl rhwng 11 pm a 7 am. 

en-gb	These powers use a noise level to judge acceptability, and local authority officers may enter premises where there is noise beyond the prescribed levels and remove any equipment responsible for the noise. 
cy-gb	Mae’r pwerau’n defnyddio lefel sŵn i benderfynu a yw’n dderbyniol, a chaiff swyddogion awdurdodau lleol fynd i mewn i safle lle mae’r sŵn yn uwch na’r lefelau rhagnodedig a mynd ag unrhyw gyfarpar sy’n gyfrifol am y sŵn ymaith. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1996/37
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1996/37

en-gb	9.1.6 The Anti-social Behaviour, Crime and Policing Act 2014  provides a range of additional noise control powers, including the civil injunction, the community protection notice and the public spaces protection order. 
cy-gb	9.1.6 Mae Deddf Ymddygiad Gwrthgymdeithasol, Troseddu a Phlismona 2014  yn darparu nifer o bwerau rheoli sŵn ychwanegol, gan gynnwys y waharddeb sifil, hysbysiad gwarchod y cyhoedd a'r gorchymyn diogelu mannau cyhoeddus. 

en-gb	Statutory guidance  has been issued to aid local authorities in the use of these new powers. 
cy-gb	Cyhoeddwyd canllawiau statudol  er mwyn helpu awdurdodau lleol i ddefnyddio'r pwerau newydd hyn. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2014/12
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/2014/12

en-gb	https://www.gov.uk/government/publications/anti - social - behaviour - crime - and - policing - bill - anti social - behaviour
cy-gb	https://www.gov.uk/government/publications/anti - social - behaviour - crime - and - policing - bill - anti -social - behaviour

en-gb	9.1.7 Section 62 of the Control of Pollution Act 1974  provides a method for controlling noise from loudspeakers in the street. 
cy-gb	9.1.7 Mae adran 62 o Ddeddf Rheoli Llygredd 1974  yn darparu dull o reoli sŵn o uchelseinyddion ar y stryd. 

en-gb	Using loudspeakers in the street is restricted to the hours between 8 am and 9 pm, and using a loudspeaker for advertising, entertainment, trade or business is banned unless the loudspeaker is used in an emergency, or to advertise a perishable commodity for human consumption. 
cy-gb	Cyfyngir ar ddefnyddio uchelseinyddion ar y stryd i'r oriau rhwng 8 am a 9 pm, a gwaherddir defnyddio uchelseinydd at ddibenion hysbysebu, adloniant, masnach neu fusnes oni ddefnyddir yr uchelseinydd mewn argyfwng, neu er mwyn hysbysebu nwydd darfodus y bwriedir iddo gael ei fwyta gan bobl. 

en-gb	Furthermore, under section 62(3) of the 1974 Act, action may be taken if ice-cream van chimes sound after 7 pm or before midday, or at any time as to cause an annoyance. 
cy-gb	At hynny, o dan adran 63(3) o Ddeddf 1974, gellir cymryd camau os bydd clychau fan hufen iâ yn seinio ar ôl 7 pm neu cyn hanner dydd, neu os cânt eu seinio ar unrhyw adeg fel eu bod yn peri annifyrrwch. 

en-gb	The Code of Practice on Noise from Ice-Cream Van Chimes Etc. 
cy-gb	Mae’r Cod Ymarfer ar Sŵn o Glychau Faniau Hufen Iâ Etc. 

en-gb	1982  makes clear that it is an offence under the 1974 Act to sound chimes in such a way as to give reasonable cause for annoyance. 
cy-gb	1982  yn nodi'n glir bod seinio clychau “in such a way as to give reasonable cause for annoyance” yn drosedd o dan Ddeddf 1974. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1974/40/section/62
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1974/40/section/62

en-gb	https://gov.wales/topics/environmentcountryside/epq/noiseandnuisance/codes - of - practice/ice cream - van - chimes
cy-gb	https://gov.wales/topics/environmentcountryside/epq/noiseandnuisance/codes - of - practice/ice -cream - van - chimes/?lang=cy

en-gb	9.1.8 The Licensing Act 2003  establishes an integrated scheme for licensing premises that are used for the sale or supply of alcohol, to provide regulated entertainment or to provide late night refreshment. 
cy-gb	9.1.8 Mae Deddf Trwyddedu 2003  yn sefydlu cynllun integredig ar gyfer trwyddedu safleoedd a ddefnyddir i werthu neu gyflenwi alcohol, darparu adloniant a reoleiddir neu ddarparu lluniaeth hwyr y nos. 

en-gb	Responsibility for issuing licences permitting such activities rests with local authorities, who should exercise their powers in such a way as to prevent the kinds of noise nuisance often associated with entertainment. 
cy-gb	Awdurdodau lleol sy'n gyfrifol am roi trwyddedau sy'n caniatáu gweithgareddau o'r fath a dylent arfer eu pwerau mewn ffordd sy'n atal y mathau o niwsans sŵn a gysylltir yn aml ag adloniant. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2003/17
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/2003 /17

en-gb	9.1.9 Construction site noise is regulated through section 60 of the Control of Pollution Act 1974 , which allows a local authority to place restrictions on working hours and the type of machinery used and set noise levels that it considers to be acceptable. 
cy-gb	9.1.9 Rheoleiddir sŵn o safleoedd adeiladu drwy adran 60 o Ddeddf Rheoli Llygredd 1974 , sy'n caniatáu i awdurdod lleol gyfyngu ar oriau gwaith a'r math o beirianwaith a ddefnyddir a phennu lefelau sŵn y mae'n ystyried eu bod yn dderbyniol. 

en-gb	Contractors will be expected to have considered noise impacts related to their operations and use best practicable means as defined in section 79(9) of the Environmental Protection Act 1990  to minimise impacts, for example, by adjusting working times, considering use of quieter methods, silenced machinery and acoustic barriers, and monitoring. 
cy-gb	Disgwylir i gontractwyr ystyried effeithiau sŵn sy'n gysylltiedig â'u gweithrediadau a defnyddio'r dull ymarferol gorau a ddiffinnir yn adran 79(9) o Ddeddf Diogelu’r Amgylchedd 1990  i leihau effeithiau, er enghraifft, drwy newid oriau gwaith, ystyried defnyddio dulliau tawelach, peiriannau â distawyddion a rhwystrau acwstig, a threfniadau monitro. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1974/40/section/60
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1974/40/section/60

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1990/43/section/79
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1990/43/section/79

en-gb	9.1.10 Under Part 7 of the Clean Neighbourhoods and Environment Act 2005 , local authorities can designate an alarm notification area, within which anyone responsible for premises where an intruder alarm is installed must nominate a key-holder and notify the local authority. 
cy-gb	9.1.10 O dan Ran 7 o Ddeddf Cymdogaethau Glân a'r Amgylchedd 2005 , gall awdurdodau lleol ddynodi ardal hysbysu am larymau lle mae'n rhaid i unrhyw un sy'n gyfrifol am safle lle mae larwm tresmaswyr wedi'i osod enwi deiliad allwedd a hysbysu'r awdurdod lleol. 

en-gb	The 2005 Act also provides a power of entry for officers of an environmental health department to silence an alarm without the use of force, or with force if supported by a valid warrant of entry, if an alarm has been sounding continuously for 20 minutes or intermittently for more than an hour and the noise is likely to give people living or working nearby reasonable cause for annoyance. 
cy-gb	Mae Deddf 2055 hefyd yn rhoi pŵer i swyddogion adran iechyd yr amgylchedd fynd i mewn i fangre er mwyn atal larwm rhag seinio heb ddefnyddio grym, neu drwy ddefnyddio grym os bydd ganddynt warant fynediad, os bydd larwm wedi bod yn seinio'n ddi-baid am 20 munud neu'n ysbeidiol am fwy nag awr a bod y sŵn yn debygol o roi achos rhesymol dros deimlo'n annifyr i bobl sy'n byw neu'n gweithio gerllaw. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2005/16/part/7
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/2005/16/part/7

en-gb	9.1.11 Working with Extrium Ltd, the Welsh Government reviewed the various guidance documents and codes of practice relating to noise in Wales and prioritised those documents most in need of an update. 
cy-gb	9.1.11 Gan weithio gydag Extrium Ltd, adolygodd Llywodraeth Cymru y gwahanol ddogfennau canllaw a chodau ymarfer sy'n ymwneud â sŵn yng Nghymru a blaenoriaethodd y dogfennau hynny yr oedd angen eu diweddaru fwyaf. 

en-gb	Acting on this review in 2017, the Welsh Government issued an order  to bring Wales’ statutory codes of practice on intruder alarms and construction noise up to date and worked with Defra to produce new guidance  on statutory nuisance and environmental permitting in England and Wales. 
cy-gb	Gan weithredu ar yr adolygiad hwn yn 2017, cyflwynodd Llywodraeth Cymru orchymyn  i ddiweddaru codau ymarfer statudol Cymru ar larymau tresmaswyr a sŵn o waith adeiladu a bu'n gweithio gyda Defra i lunio canllawiau newydd  ar niwsans statudol a thrwyddedu amgylcheddol yng Nghymru a Lloegr. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/wsi/2017/81
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/wsi/2017/81/made

en-gb	https://www.gov.uk/government/publications/environmental - permitting - guidance - statutory - nuisance
cy-gb	https://www.gov.uk/government/publications/environmental - permitting - guidance - statutory - nuisance

en-gb	9.1.12 The Welsh Government updated its public information booklet, Sound Advice on Noise , in 2014 to reflect recent changes to legislation and provide members of the public with an easy-to-digest overview of the formal process for making a complaint about neighbourhood noise to the local authority’s environmental health department. 
cy-gb	9.1.12 Diweddarodd Llywodraeth Cymru ei llyfryn gwybodaeth i'r cyhoedd, Cyngor ar Sŵn , yn 2014 er mwyn adlewyrchu newidiadau diweddar i ddeddfwriaeth a rhoi trosolwg hawdd ei ddeall o'r broses ffurfiol o wneud cwyn i adran iechyd yr amgylchedd yr awdurdod lleol i aelodau o'r cyhoedd 

en-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/141127noisesoundadviceen.pdf
cy-gb	https://gov.wales/docs/desh/publications/141127noisesoundadvicecy.pdf

en-gb	Box 9.1 
cy-gb	Blwch 9.1 

en-gb	The Welsh Government will continue to work with noise regulators in Wales to keep legislation and guidance relating to neighbourhood noise up to date and provide clear and accurate information to members of the public on how to make a complaint about noise nuisance in their area. 
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio gyda rheoleiddwyr sŵn yng Nghymru er mwyn sicrhau bod deddfwriaeth a chanllawiau sy'n ymwneud â sŵn mewn cymdogaethau yn parhau'n gyfredol a rhoi gwybodaeth glir a chywir i aelodau o'r cyhoedd am sut i wneud cwyn ynghylch niwsans sŵn yn eu hardal. 

en-gb	9.2  Occupational noise and hearing damage 
cy-gb	9.2  Sŵn galwedigaethol a niwed i'r clyw 

en-gb	The information in this section and the next has been provided by the Health and Safety Executive (HSE). 
cy-gb	Darparwyd y wybodaeth yn yr adran hon a'r un nesaf gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch. 

en-gb	9.2.1 Noise at work can cause hearing damage that is permanent and disabling. 
cy-gb	9.2.1 Mae sŵn yn y gwaith yn gallu achosi niwed i’r clyw sy’n barhaol ac yn peri anabledd. 

en-gb	This can be gradual, from exposure to noise over time, but damage can also be caused by sudden, extremely loud noises. 
cy-gb	Gall hyn ddigwydd yn raddol, drwy amlygiad i sŵn dros amser, ond gall niwed hefyd gael ei achosi o synau sydyn, uchel iawn. 

en-gb	The damage is disabling in that it can stop people being able to understand speech, keep up with conversations or use the telephone. 
cy-gb	Mae’r niwed yn peri anabledd am ei fod yn gallu amharu ar allu pobl i ddeall lleferydd, cynnal sgwrs neu ddefnyddio’r ffôn. 

en-gb	9.2.2 Hearing loss is not the only problem. 
cy-gb	9.2.2 Nid colli clyw yw’r unig broblem. 

en-gb	People may develop tinnitus (ringing, whistling, buzzing or humming in the ears), a distressing condition that can lead to disturbed sleep. 
cy-gb	Gall pobl ddatblygu tinitws (sŵn clychau bach, chwibanu, suo neu hymian yn y clustiau), sef anhwylder annifyr a all darfu ar gwsg. 

en-gb	9.2.3 Noise at work can interfere with communications and make warnings harder to hear. 
cy-gb	9.2.3 Gall sŵn yn y gwaith darfu ar brosesau cyfathrebu a’i gwneud yn fwy anodd clywed rhybuddion. 

en-gb	It can also reduce a person’s awareness of their surroundings. 
cy-gb	Hefyd gall beri i rywun fod yn llai ymwybodol o’i amgylchoedd. 

en-gb	These factors can lead to safety risks – putting people at risk of injury or death. 
cy-gb	Mae’r ffactorau hyn yn gallu arwain at risgiau diogelwch sy’n rhoi pobl mewn perygl o gael eu hanafu neu eu lladd. 

en-gb	9.2.4 There are many ways of reducing noise and noise exposure in the workplace. 
cy-gb	9.2.4 Mae sawl ffordd o leihau sŵn ac amlygiad i sŵn yn y gweithle. 

en-gb	Nearly all businesses can decide on practical, cost-effective actions to control noise risks if necessary by looking at the advice available, for example on HSE’s noise at work website  and in its toolbox for controlling noise risks . 
cy-gb	Bydd bron pob busnes yn gallu penderfynu ar gamau gweithredu ymarferol a chosteffeithiol i reoli risgiau sŵn os bydd angen drwy ystyried y cyngor sydd ar gael, er enghraifft ar wefan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar sŵn yn y gwaith  ac yn ei becyn cymorth ar reoli risgiau sŵn 60 . 

en-gb	http://www.hse.gov.uk/noisehttp://www.hse.gov.uk/toolbox/noise.htm
cy-gb	http://www.hse.gov.uk/noise 60 http://www.hse.gov.uk/toolbox/noise.htm

en-gb	9.2.5 The Control of Noise at Work Regulations 2005  are now in force for all sectors of industry in Great Britain, including the music and entertainment sector. 
cy-gb	9.2.5 Mae Rheoliadau Rheoli Sŵn yn y Gwaith 2005  bellach mewn grym ar gyfer pob sector diwydiannol ym Mhrydain Fawr, gan gynnwys y sector cerddoriaeth ac adloniant. 

en-gb	They aim to ensure that workers’ hearing is protected from excessive noise in the workplace, which could cause them to lose their hearing and/or to suffer from tinnitus. 
cy-gb	Nod y rheoliadau yw sicrhau bod clyw gweithwyr yn cael eu diogelu rhag sŵn gormodol yn y gweithle, a allai beri iddynt golli eu clyw a/neu ddioddef tinitws. 

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/uksi/2005/1643
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/uksi/2005/1643/made

en-gb	‘Buy Quiet’ 
cy-gb	‘Buy Quiet’ 

en-gb	9.2.6 HSE’s ‘Buy Quiet’ campaign helps manufacturers, importers, suppliers and users of equipment to work together to reduce the risk of noise-induced hearing loss in the workplace. 
cy-gb	9.2.6 Mae ymgyrch ‘Buy Quiet’ yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn helpu gweithgynhyrchwyr, mewnforwyr, cyflenwyr a defnyddwyr cyfarpar i gydweithio er mwyn lleihau'r risg o golli clyw yn y gweithle o ganlyniad i sŵn. 

en-gb	It supports users in their duty to avoid high noise equipment when suitable lower noise equipment is available, and supports manufacturers in their duty to minimise noise by technical means. 
cy-gb	Mae'n helpu defnyddwyr i gyflawni eu dyletswydd i osgoi cyfarpar sŵn uchel pan fo cyfarpar sŵn is addas ar gael a gweithgynhyrchwyr i gyflawni eu dyletswydd i leihau sŵn drwy ddefnyddio dulliau technegol. 

en-gb	9.2.7 Hearing damage caused by long-term exposure to workplace noise has been a concern for many years. 
cy-gb	9.2.7 Mae niwed i'r clyw a achosir gan amlygiad hirdymor i sŵn yn y gweithle wedi bod yn destun pryder ers blynyddoedd lawer. 

en-gb	Workplace noise exposures have been successfully reduced, but there are still some pockets of industry where noise exposure levels remain high, leading to an unacceptable risk of hearing damage. 
cy-gb	Llwyddwyd i leihau amlygiad i sŵn yn y gweithle ond mae rhai pocedi o ddiwydiant o hyd lle mae lefelau amlygiad i sŵn yn dal i fod yn uchel, sy'n arwain at risg annerbyniol o niwed i'r clyw. 

en-gb	9.2.8 Employers sometimes find it difficult to achieve adequate noise control through engineering methods and rely on personal hearing protection programmes. 
cy-gb	9.2.8 Weithiau mae cyflogwyr yn ei chael hi'n anodd rheoli sŵn yn ddigonol drwy ddefnyddio dulliau peirianyddol ac maent yn dibynnu ar raglenni diogelu'r clyw personol. 

en-gb	This is not appropriate, as the hazard, the noise source, is still present. 
cy-gb	Nid yw hyn yn briodol, am fod y perygl, sef y ffynhonnell sŵn, yn dal yno o hyd. 

en-gb	9.2.9 Improvements in the quality of noise information supplied with work equipment are gradually reaching the market. 
cy-gb	9.2.9 Mae gwelliannau yn ansawdd y wybodaeth am sŵn a gyflenwir gyda chyfarpar gwaith yn graddol gyrraedd y farchnad. 

en-gb	However, some manufacturers of work equipment could do more to reduce risk from noise at source and improve the quality of noise information supplied with their products. 
cy-gb	Fodd bynnag, gallai rhai gweithgynhyrchwyr cyfarpar gwaith wneud mwy i leihau'r risg sy'n gysylltiedig â sŵn wrth y ffynhonnell a gwella ansawdd gwybodaeth am sŵn a gyflenwir gyda'u cynhyrchion. 

en-gb	9.2.10 As part of the ‘Buy Quiet’ campaign, HSE has prepared advice  for manufacturers, importers and suppliers of work equipment on the provision of noise information. 
cy-gb	9.2.10 Fel rhan o ymgyrch ‘Buy Quiet’, mae'r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch wedi paratoi cyngor  i weithgynhyrchwyr, mewnforwyr a chyflenwyr cyfarpar gwaith ar ddarparu gwybodaeth am sŵn. 

en-gb	It has also provided similar material 63  for purchasers and users of work equipment. 
cy-gb	Mae wedi darparu deunydd tebyg 63  i brynwyr a defnyddwyr cyfarpar gwaith hefyd. 

en-gb	http://www.hse.gov.uk/noise/buy - quiet/purchasers.htm 63 http://www.hse.gov.uk/noise/buy - quiet/users.htm
cy-gb	http://www.hse.gov.uk/noise/buy - quiet/purchasers.htm 63 http://www.hse.gov.uk/noise/buy - quiet/users.htm

en-gb	9.3  Recreational noise and hearing damage 
cy-gb	9.3  Sŵn o weithgareddau hamdden a niwed i’r clyw 

en-gb	9.3.1 Music is not considered to be noise by those who choose to listen to it, but when it is so loud that it damages their hearing it fits the definition of noise, being unwanted or harmful sound. 
cy-gb	9.3.1 Nid yw cerddoriaeth yn cael ei hystyried yn sŵn gan y rhai sy’n dewis gwrando arni ond, pan fydd mor uchel fel ei bod yn niweidio eu clyw, bydd yn ateb y diffiniad o sŵn, sef sain ddiangen neu niweidiol. 

en-gb	9.3.2 Protecting members of the public from hearing loss or tinnitus caused by music and other sounds to which they choose to expose themselves cannot be addressed by legislation alone, and there have been a number of campaigns to raise awareness of the potential risks, particularly among young people. 
cy-gb	9.3.2 Ni ellir diogelu aelodau o’r cyhoedd rhag colli eu clyw neu brofi tinitws a achosir gan gerddoriaeth a seiniau eraill y maent yn dewis amlygu eu hunain iddynt drwy ddeddfwriaeth yn unig, a chafwyd nifer o ymgyrchoedd i godi ymwybyddiaeth o’r peryglon posibl, yn enwedig ymhlith pobl ifanc. 

en-gb	These are run by the likes of Action on Hearing Loss  and the Noise Abatement Society 65 . 
cy-gb	Caiff y rhain eu cynnal gan gyrff megis Action on Hearing Loss  a'r Noise Abatement Society 65 . 