en-gb	All Wales Brea stfeeding
cy-gb	Cymru Gyf anar F wydo ar y Fron

en-gb	Five Year Action Plan
cy-gb	Cynllyn Gweithredu 5 Mlynedd

en-gb	July 2019
cy-gb	Gorffennaf 2019

en-gb	    © Crown copyright 2019       WG37734     Digital ISBN 978-1-83876-645-0       
cy-gb	    © Hawlfraint y Goron 2019       WG37734     ISBN Digidol ISBN 978-1-83876-646-7       

en-gb	All Wales Breastfeeding 5 Year Action Plan July 2019
cy-gb	 Cynllun Gweithredu 5 Mlynedd Cymru Gyfanar Fwydo ar y Fron Gorffennaf 2019

en-gb	Introduction
cy-gb	Rhagarweiniad

en-gb	Breastfeeding is important for the health and development of infants and their mothers, and is linked to the prevention of major health inequalities . 
cy-gb	Mae bwydo ar y fron yn bwysig i iechyd a datblygiad babanod a’u mamau, ac mae’n gysylltiedig ag atal anghydraddoldebau iechyd sylweddol . 

en-gb	The provision of human milk is the most accessible and cost-effective activity available to public health which is known to prevent a range of infectious and non-communicable diseases (NCDs), specifically gastro- enteritis, childhood obesity, diabetes type 2 and maternal breast cancer 1,2 .
cy-gb	Darparu llaeth y fron yw’r gweithgaredd mwyaf hygyrch a chost-effeithiol sydd ar gael o ran iechyd y cyhoedd ac mae’n hysbys ei fod yn atal amryw o glefydau heintus ac anhrosglwyddadwy, yn benodol gastro- enteritis, gordewdra plant, diabetes math 2 a chanser y fron ymysg mamau 1,2 .

en-gb	‘Breastfeeding is the cornerstone of child survival, nutrition and development and maternal health. 
cy-gb	‘Mae bwydo ar y fron yn gonglfaen ar gyfer goroesiad, maeth a datblygiad y plentyn ac iechyd y fam. 

en-gb	The World Health Organization (WHO) recommends exclusive breastfeeding for the first 6 months of life, followed by continued breastfeeding with appropriate complementary foods for up to 2 years or beyond’ (WHO 2003) 3 .
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn argymell bwydo ar y fron yn unig am chwe mis cyntaf bywyd plentyn, wedi’i ddilyn gan barhau i fwydo ar y fron ynghyd â rhoi bwydydd ategol priodol am hyd at ddwy flynedd neu fwy.’ (Sefydliad Iechyd y Byd 2003)

en-gb	With this ethos and the belief that every child in Wales should receive the best start in life (Wellbeing of Future Generation’s act 2015), breast feeding can enhance this start. 
cy-gb	O ran yr ethos hwn a’r gred y dylai pob plentyn yng Nghymru gael y dechrau gorau mewn bywyd (Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 2015), mae bwydo ar y fron yn gallu rhoi dechrau gwell i blentyn mewn bywyd. 

en-gb	It is acknowledged however that this method of feeding may not be every woman’s choice. 
cy-gb	Fodd bynnag, cydnabyddir efallai nad yw pob menyw yn dewis bwydo yn y modd hwn. 

en-gb	It is imperative that all families have access to sufficient evidence based information to make an informed choice and subsequently that they are supported in whatever choice they make.
cy-gb	Mae’n hollbwysig bod gan bob teulu fynediad at ddigon o wybodaeth sy’n seiliedig ar dystiolaeth er mwyn gwneud penderfyniad deallus, a’u bod yn cael eu cefnogi ym mha bynnag ddewis y maent yn ei wneud.

en-gb	The UK has one of the lowest breastfeeding rates in the world; 
cy-gb	Mae gan y Deyrnas Unedig un o’r cyfraddau bwydo ar y fron isaf yn y byd; 

en-gb	80% of babies are breastfed at birth and only 1% are exclusively breastfed by 6 months 4 , with breastfeeding rates lower among women in areas of higher deprivation, exacerbating health inequalities. 
cy-gb	mae 80% o fabanod yn cael eu bwydo ar y fron adeg eu geni a dim ond 1% sy’n cael eu bwydo ar y fron yn unig yn 6 mis oed 4 , ac mae’r cyfraddau bwydo ar y fron yn is ymhlith menywod mewn ardaloedd lle mae mwy o amddifadedd, sy’n dwysáu anghydraddoldebau iechyd. 

en-gb	Breast feeding rates in Wales have remained fairly static despite investment in services and UNICEF baby friendly initiative accreditation. 
cy-gb	Mae cyfraddau bwydo ar y fron yng Nghymru wedi parhau’n weddol sefydlog er y cafwyd buddsoddiad mewn gwasanaethau ac achrediad Menter Cyfeillgar i Fabanod UNICEF. 

en-gb	It is acknowledged that this is a multi faceted issue related to population health, initiation and maintenance of breast feeding.
cy-gb	Cydnabyddir bod hwn yn fater amlweddog sy’n ymwneud ag iechyd y boblogaeth, a chychwyn a pharhau i fwydo ar y fron.

en-gb	Wider cultural attitudes and practices continue to influence how a women may choose to feed her baby and if breast feeding, the length of time she continues. 
cy-gb	Mae agweddau ac arferion diwylliannol ehangach yn parhau i ddylanwadu ar sut y mae menyw yn dewis bwydo ei baban ac, os bydd yn bwydo ar y fron, am ba mor hir y bydd yn parhau i wneud hynny. 

en-gb	There has been limited increase in breastfeeding rates over the last decade; 
cy-gb	Ychydig iawn o gynnydd a gafwyd mewn cyfraddau bwydo ar y fron dros y degawd diwethaf; 

en-gb	therefore it is strongly believed that new approaches are required as small adjustments will not be sufficient to drive the change that needs to take place.
cy-gb	felly credir yn gryf fod angen dulliau gweithredu newydd gan na fydd addasiadau bach yn ddigon i sbarduno’r newid sydd ei angen.

en-gb	We have identified strategic goals and aims to guide action in both immediate support for women and families and the wider population health incentive to consider breastfeeding as an option and ensure it is culturally acceptable.
cy-gb	Rydym wedi nodi amcanion a nodau strategol i lywio camau gweithredu o ran cymorth ar unwaith i fenywod a theuluoedd a’r cymhelliant iechyd i’r boblogaeth ehangach ystyried bwydo ar y fron yn ddewis a sicrhau bod hynny’n dderbyniol yn ddiwylliannol.

en-gb	Overarching Strategic Goal 
cy-gb	Amcan Strategol Cyffredinol

en-gb	More babies in Wales will be breast-fed, and for longer, and the current inequalities in breastfeeding rates between groups will be reduced.
cy-gb	Bydd mwy o fabanod yng Nghymru yn cael eu bwydo ar y fron, ac am fwy o amser, a bydd yr anghydraddoldebau presennol o ran cyfraddau bwydo ar y fron rhwng grwpiau yn cael eu lleihau.

en-gb	The strategic goal will be delivered through the following two strategic approaches working in parallel both at a population level, each with their own defined goals, one strand looking at the Health and Care System and one strand looking at whole system and whole population approaches.
cy-gb	Bydd yr amcan strategol yn cael ei gyflawni drwy’r ddau ddull gweithredu strategol a ganlyn, a fydd yn gweithio ochr yn ochr â’i gilydd ar lefel y boblogaeth, a bydd gan bob un ohonynt ei amcanion diffiniedig ei hun. Bydd un llinyn yn rhoi ystyriaeth i’r system iechyd a gofal a bydd y llinyn arall yn rhoi ystyriaeth i ddulliau gweithredu o ran y system gyfan a’r boblogaeth gyfan.

en-gb	Strategic Approach 1: 
cy-gb	Dull Gweithredu Strategol 1: 

en-gb	Health System 
cy-gb	Y System Iechyd

en-gb	This approach will develop system-wide action to bring about maximise the potential of the NHS in Wales to support infant feeding goals.
cy-gb	Bydd y dull gweithredu hwn yn datblygu camau gweithredu ar draws y system i fanteisio i’r eithaf ar botensial y Gwasanaeth Iechyd Gwladol yng Nghymru i gefnogi’r amcanion o ran bwydo babanod.

en-gb	Strategic Aims 
cy-gb	Nodau Strategol

en-gb	 Supporting families to make informed decisions about how to feed their baby.
cy-gb	 Cefnogi teuluoedd i wneud penderfyniadau deallus ynghylch sut i fwydo eu baban.

en-gb	 Enabling mothers who have opted to breastfeed to do so successfully for as long as they would like to do so.
cy-gb	 Galluogi mamau sydd wedi dewis bwydo ar y fron i wneud hynny’n llwyddiannus cyhyd ag yr hoffent.

en-gb	 Creating and sustaining an environment that supports breastfeeding in the healthcare system.
cy-gb	 Creu a chynnal amgylchedd sy’n cefnogi bwydo ar y fron yn y system gofal iechyd.

en-gb	Strategic Approach 2: 
cy-gb	Dull Gweithredu Strategol 2: 

en-gb	Population Level and Whole System 
cy-gb	Ar Lefel y Boblogaeth a’r System Gyfan

en-gb	This approach will develop population-wide action to support optimal infant feeding for families across Wales.
cy-gb	Bydd y dull gweithredu hwn yn datblygu camau gweithredu ar draws y boblogaeth i gefnogi’r dull gorau posibl o fwydo babanod i deuluoedd ledled Cymru.

en-gb	Aims 
cy-gb	Nodau

en-gb	 Supporting the population to make informed choices on infant feeding.
cy-gb	 Cefnogi’r boblogaeth i wneud dewisiadau deallus ynghylch bwydo babanod.

en-gb	 Influencing social norms – towards breastfeeding being seen as the normal way of feeding a baby and accepted as part of everyday life.
cy-gb	 Dylanwadu ar arferion cymdeithasol, fel bod bwydo ar y fron yn cael ei ystyried yn ffordd arferol o fwydo baban a bod hynny’n cael ei dderbyn yn rhan o fywyd pob dydd.

en-gb	 Creating settings and environments which reflect a positive and inclusive ethos towards breastfeeding (e.g. schools, workplaces, public places/transport).
cy-gb	 Creu lleoliadau ac amgylcheddau sy’n adlewyrchu ethos cadarnhaol a chynhwysol o ran bwydo ar y fron (e.e. ysgolion, gweithleoedd, mannau cyhoeddus/trafnidiaeth gyhoeddus).

en-gb	 Controlling the advertising and managing the availability of less optimal infant feeding methods (e.g. follow-on formula milk).
cy-gb	 Rheoli hysbysebu a rheoli argaeledd dulliau bwydo babanod nad ydynt cystal (e.e. llaeth fformiwla dilynol).

en-gb	Where there is a clear overlap between the approaches i.e. the availability of high quality data, these are brought together.
cy-gb	Os oes gorgyffwrdd amlwg rhwng y dulliau gweithredu, h.y. argaeledd data o safon uchel,dylid dod â’r rhain at ei gilydd.

en-gb	2
cy-gb	2

en-gb	Background
cy-gb	Y Cefndir

en-gb	Concern over the uptake and continuation of breastfeeding in Wales has led the Minister for Health and Social Services to request a Task and Finish group 8 to deliver a review and recommendations. 
cy-gb	Yn sgil pryder ynghylch y niferoedd sy’n cychwyn ac yn parhau i fwydo ar y fron yng Nghymru, gofynnodd y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol am grŵp Gorchwyl a Gorffen 8 i ddarparu adolygiad ac argymhellion. 

en-gb	The group, comprising clinical leads, professional bodies, public health, mothers and Welsh government officials met bi-monthly between September 2017 and January 2018, delivering a set of recommendations which were approved by the Minister in July 2018. 
cy-gb	Bu’r grŵp, a oedd yn cynnwys arweinwyr clinigol, cyrff proffesiynol, cyrff iechyd y cyhoedd, mamau a swyddogion Llywodraeth Cymru, yn cyfarfod bob yn ail fis rhwng mis Medi 2017 a mis Ionawr 2018, gan ddarparu cyfres o argymhellion a gymeradwywyd gan y Gweinidog ym mis Gorffennaf 2018. 

en-gb	They set out recommendations for future service provision and where these should be targeted to support women to enhance breastfeeding rates in Wales, by promoting initiation, continuation and removing barriers, through a ‘prudent approach’.
cy-gb	Maent yn cynnwys argymhellion o ran darparu gwasanaethau yn y dyfodol a ble y dylai’r rhain gael eu targedu i gefnogi menywod i wella’r cyfraddau bwydo ar y fron yng Nghymru, drwy hyrwyddo cychwyn, parhau a dileu rhwystrau, drwy ‘ddull gweithredu darbodus’.

en-gb	Recommendation 1: 
cy-gb	Argymhelliad 1: 

en-gb	to ensure clear systems and processes are in place to collect, analyse and disseminate infant feeding data
cy-gb	sicrhau bod systemau a phrosesau clir ar waith i gasglu, dadansoddi a dosbarthu data ar fwydo babanod

en-gb	Recommendation 2: 
cy-gb	Argymhelliad 2: 

en-gb	strategic steering group to ensure All Wales approach and strategic direction
cy-gb	grŵp llywio strategol i sicrhau bod dull Cymru gyfan a chyfeiriad strategol

en-gb	Recommendation 3: 
cy-gb	Argymhelliad 3: 

en-gb	a Welsh Infant Feeding Network (WIFN) to provide operational leadership to improve breastfeeding rates
cy-gb	Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru, er mwyn darparu arweinyddiaeth weithredol i wella cyfraddau bwydo ar y fron

en-gb	Recommendation 4: 
cy-gb	Argymhelliad 4: 

en-gb	a new strategic Infant Feeding lead post on every Health Board
cy-gb	swydd newydd ar gyfer arweinydd strategol bwydo babanod ym mhob bwrdd iechyd

en-gb	Recommendation 5: 
cy-gb	Argymhelliad 5: 

en-gb	to develop an All Wales Action Plan in line with current Welsh Government policies; 
cy-gb	datblygu cynllun gweithredu Cymru gyfan yn unol â pholisïau presennol Llywodraeth Cymru; 

en-gb	quality assurance will be provided through the development and monitoring of key performance indictors
cy-gb	darperir sicrwydd ansawdd drwy ddatblygu a monitro dangosyddion perfformiad allweddol

en-gb	Recommendation 6: 
cy-gb	Argymhelliad 6: 

en-gb	the Strategic infant feeding lead will develop, implement and monitor local action plan informed by the All Wales action plan to meet local needs; 
cy-gb	bydd pob arweinydd strategol bwydo babanod yn datblygu, gweithredu a monitro cynllun gweithredu lleol a gaiff ei lywio yn unol â chynllun gweithredu Cymru gyfan er mwyn diwallu anghenion lleol; 

en-gb	each health board will provide assurance of progress against the key performance indicators annually
cy-gb	bydd pob bwrdd iechyd yn darparu sicrwydd ar gyfer cynnydd yn erbyn y dangosyddion perfformiad allweddol yn flynyddol

en-gb	Recommendation 7: 
cy-gb	Argymhelliad 7: 

en-gb	each health board will provide a coordinated support model which is inclusive of health professionals, peer supporters, education and community led services
cy-gb	bydd pob bwrdd iechyd yn darparu model cymorth cydgysylltiedig a fydd yn cynnwys gweithwyr iechyd proffesiynol, cefnogwyr cymheiriaid, gwasanaethau a arweinir gan addysg a’r gymuned

en-gb	Recommendation 8: 
cy-gb	Argymhelliad 8: 

en-gb	A review of current education standards relating to infant feeding in line with NMC review of Nursing and Midwifery standards. 
cy-gb	adolygu safonau addysg presennol sy’n gysylltiedig â bwydo babanod yn gydnaws ag adolygiad y Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth o safonau nyrsio a bydwreigiaeth. 

en-gb	To ensure that breast feeding is a core component of midwifery, neonatal and paediatric training
cy-gb	Sicrhau bod bwydo ar y fron yn elfen greiddiol o hyfforddiant bydwreigiaeth, neonatoleg a phediatreg

en-gb	Recommendation 9: 
cy-gb	Argymhelliad 9: 

en-gb	A quality assurance model is required to set and monitor standards. 
cy-gb	mae angen model sicrwydd ansawdd i osod a monitro safonau. 

en-gb	It is recommended that an options appraisal with a cost benefit analysis be undertaken of the following:
cy-gb	Argymhellir cynnal arfarniad dewisiadau, ynghyd â dadansoddiad cost a budd o’r canlynol:

en-gb	 Option 1 maintain status quo: 
cy-gb	 Dewis 1: cadw’r sefyllfa bresennol. 

en-gb	Health boards currently hold individual contracts with BFI if so wished or undertake another form of quality assurance, which is then reported at performance boards annually.
cy-gb	Mae gan y byrddau iechyd gontractau unigol â’r Fenter Cyfeillgar i Fabanod ar hyn o bryd os ydynt yn dymuno hynny, neu maent yn cynnal ffurf arall o sicrwydd ansawdd yr adroddir arni wedyn mewn byrddau perfformiad blynyddol.

en-gb	 Option 2 “Once for Wales” model contract across maternity, neonatal, HV and education with a three year inbuilt evaluation of outcomes. 
cy-gb	 Dewis 2: contract model “Unwaith i Gymru” ar draws mamolaeth, neonatoleg, ymwelwyr iechyd ac addysg, sy’n cynnwys gwerthusiad o ganlyniadau bob tair blynedd. 

en-gb	BFI has been asked to cost this model.
cy-gb	Gofynnwyd i’r Fenter Cyfeillgar i Fabanod gostio’r model hwn.

en-gb	3
cy-gb	3

en-gb	 Option 3 a peer review model (similar to perinatal psychiatry), which enables units to review each other against an agreed set of standards. 
cy-gb	 Dewis 3: model adolygiad gan gymheiriaid (yn debyg i seiciatreg amenedigol), sy’n galluogi unedau i adolygu ei gilydd yn erbyn casgliad o safonau y cytunir arnynt. 

en-gb	This would provide opportunities for shared learning and consistency. 
cy-gb	Byddai hyn yn darparu cyfleoedd i ddysgu ar y cyd a sicrhau cysondeb. 

en-gb	This model would require initial pump priming of funding to set up and establish.
cy-gb	Byddai angen mwy o gyllid cychwynnol i greu a sefydlu’r model.

en-gb	This further coincided with the publication of 'A Healthier Wales: 
cy-gb	Roedd hyn hefyd yn cyd-fynd â chyhoeddi 'Cymru Iachach: 

en-gb	Our Plan for Health and Social Care 9 (June 2018) 6  defining commitment to a whole system approach to improve the health and well-being of the people of Wales, with the implementation led by the multi- disciplinary National Transformation Board. 
cy-gb	Ein Cynllun Iechyd a Gofal Cymdeithasol 9 (Mehefin 2018) sy’n diffinio ymrwymiad i ddull system gyfan o ran gwella iechyd a llesiant pobl yng Nghymru, ac roedd y broses o’i weithredu yn cael ei harwain gan y Bwrdd Trawsnewid Cenedlaethol amlddisgyblaethol. 

en-gb	The Task and Finish group report 10 recommended the creation of this All Wales breastfeeding action plan and a strategic oversight group to support delivery.
cy-gb	Roedd adroddiad y grŵp gorchwyl a gorffen 10 yn argymell y dylid creu’r cynllun gweithredu Cymru gyfan ar fwydo ar y fron a grŵp trosolwg strategol i gefnogi’r gwaith o’i gyflawni.

en-gb	Public Health Wales has also in tandem been reviewing action to increase breastfeeding rates at a population level with a focus on reducing inequalities. 
cy-gb	Ochr yn ochr â hynny, mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi bod yn adolygu camau gweithredu i gynyddu’r cyfraddau bwydo ar y fron ar lefel y boblogaeth, gan ganolbwyntio ar leihau anghydraddoldebau. 

en-gb	They have commissioned and undertaken a number of pieces of work to support this development. This has included:
cy-gb	Maent wedi comisiynu ac yn gwneud sawl darn o waith i gefnogi’r datblygiad hwn, gan gynnwys y canlynol:

en-gb	 a report on Asset Based Approaches to Breastfeeding from the University of Chester; 
cy-gb	 adroddiad ar ddulliau gweithredu sy’n seiliedig ar asedau o ran bwydo ar y fron gan Brifysgol Caer;

en-gb	 a review of the evidence for community-based infant feeding intervention and developing recommendations to inform intervention design. 
cy-gb	 adolygiad o’r dystiolaeth ynghylch ymyrraeth o ran bwydo babanod yn y gymuned a datblygu argymhellion i lywio’r gwaith o gynllunio ymyrraeth. 

en-gb	The research team comprising staff from DECIPHer at Cardiff University, Swansea University and from NCT charity were guided by a principle of seeking to enable more women living in low-breastfeeding-rate Welsh communities to breastfeed.
cy-gb	Cafodd y tîm ymchwil, a oedd yn cynnwys staff o’r Ganolfan Datblygu a Gwerthuso Ymyriadau Cymhleth er mwyn Gwella Iechyd y Cyhoedd (DECIPHer) ym Mhrifysgol Caerdydd, Prifysgol Abertawe ac elusen yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol Geni Plant, ei arwain gan egwyddor, sef ceisio galluogi mwy o fenywod, sy’n byw mewn cymunedau yng Nghymru lle mae cyfraddau isel o ran bwydo ar y fron, i fwydo ar y fron.

en-gb	 A behavioural analysis to understand the barriers and facilitators underpinning the
cy-gb	 dadansoddiad ymddygiadol i ddeall y rhwystrau a’r hwyluswyr sy’n sail i’r

en-gb	decision to initiate and continue breastfeeding.
cy-gb	penderfyniad i gychwyn a pharhau i fwydo ar y fron.

en-gb	In 2018 Public Health Wales and Welsh Government participated in an international Breastfeeding Benchmarking Project led by Yale University and by the University of Kent in the UK. 
cy-gb	Yn 2018, roedd Iechyd Cyhoeddus Cymru a Llywodraeth Cymru wedi cymryd rhan mewn prosiect rhyngwladol i feincnodi bwydo ar y fron, dan arweiniad Prifysgol Yale a Phrifysgol Caint yn y DU. 

en-gb	The recommendations from this project, developed by a stakeholder panel, focus particularly on population level or national level policy and action:
cy-gb	Mae argymhellion y prosiect hwn, a ddatblygwyd gan banel o randdeiliaid, yncanolbwyntio’n benodol ar bolisïau a chamau gweithredu ar lefel y boblogaeth neu ar lefel genedlaethol:

en-gb	 A strategic action plan on breastfeeding defines and delivers smart, transformative goals and adequately resourced, whole system action on breastfeeding, with national and local leadership, coordination and accountability.
cy-gb	 Bydd cynllun gweithredu strategol ar fwydo ar y fron yn diffinio ac yn cyflawni amcanion call a thrawsnewidiol a chamau gweithredu ag adnoddau digonol ar lefel y system gyfan o ran bwydo ar y fron, ynghyd ag arweinyddiaeth, cydgysylltu ac atebolrwydd cenedlaethol a lleol.

en-gb	 Consistent, evidence-informed and long term government funding and resourcing commitments underpin Wales’ multi-component breastfeeding action plan and enable local delivery of transformative provision for mothers, babies and families.
cy-gb	 Bydd ymrwymiadau cyson a hirdymor gan y Llywodraeth o ran cyllid ac adnoddau, sy’n cael eu llywio gan dystiolaeth, yn sail i gynllun gweithredu Cymru ar fwydo ar y fron, sydd â sawl cydran, ac yn galluogi darpariaeth drawsnewidiol yn lleol i famau, babanod a theuluoedd.

en-gb	 A nuanced engagement and promotion framework that is co-created, consistent and evidence-based is embedded to bring about social change to normalise breastfeeding across Wales.
cy-gb	 Bydd fframwaith ymgysylltu a hyrwyddo sy’n newid pwyslais ac sydd wedi’i greu ar y cyd, yn gyson ac ar sail tystiolaeth, yn cael ei ymwreiddio i sicrhau newid cymdeithasol er mwyn normaleiddio bwydo ar y fron ledled Cymru.

en-gb	 Strengthened and coordinated core education and training standards across multi- agency partners working with mothers, babies and families in Wales embed a consistent approach for quality improvement across all settings. 
cy-gb	 Bydd safonau craidd cryfach a chydgysylltiedig o ran addysg a hyfforddiant ar draws partneriaid amlasiantaeth sy’n gweithio gyda mamau, babanod a theuluoedd yng Nghymru yn ymwreiddio dull gweithredu cyson o ran gwella ansawdd ar draws yr holl leoliadau. 

en-gb	These standards are evidence-based and monitored.
cy-gb	Mae’r safonau hyn yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn cael eu monitro.

en-gb	 Robust monitoring and evaluation mechanisms deliver reliable, explanatory and comparable data on a timely basis to inform strategy, service improvement and planning, and deliver quality assurance.
cy-gb	 Bydd mecanweithiau monitro a gwerthuso cadarn yn darparu data dibynadwy, esboniadol a chymaradwy yn amserol i lywio strategaeth, gwella a chynllunio gwasanaethau, a darparu sicrwydd ansawdd.

en-gb	 Practical actions are delivered in Wales to embed good practice standards among Welsh government and public organisations concerning Maternity Protection rights and the International Code of Marketing of Breastmilk Substitutes and subsequent relevant WHA resolutions. 
cy-gb	 Bydd camau gweithredu ymarferol yn cael eu cyflawni yng Nghymru i ymwreiddio safonau arfer da ymhlith Llywodraeth Cymru a sefydliadau cyhoeddus o ran hawliau diogelu mamolaeth a’r Cod Rhyngwladol ar Farchnata Amnewidion Llaeth y Fron a phenderfyniadau perthnasol dilynol gan Gynulliad Iechyd y Byd. 

en-gb	Strategic action from Wales drives a meaningful case for change on UK-wide issues, including practitioner education and the legislative environment from a Welsh perspective.
cy-gb	Bydd camau gweithredu strategol gan Gymru yn sbarduno achos ystyrlon dros newid ynghylch materion ar draws y DU, gan gynnwys addysg ymarferwyr a’r amgylchedd deddfwriaethol o safbwynt Cymreig.

en-gb	This Action plan has been developed by a group of stakeholders across Wales and is informed by the wider population health workstreams to initiate local and national actions identified as providing a strong framework to support women and families choosing to breastfeed. 
cy-gb	Mae’r cynllun gweithredu hwn wedi’i ddatblygu gan grŵp o randdeiliaid ledled Cymru ac maewedi’i lywio gan ffrydiau gwaith ynghylch iechyd y boblogaeth ehangach er mwyn cychwyn camau gweithredu lleol a chenedlaethol y nodwyd eu bod yn darparu fframwaith cryf i gefnogi menywod a theuluoedd sy’n dewis bwydo ar y fron. 

en-gb	The goals will be monitored by a strategic steering group to ensure effectiveness of implementation.
cy-gb	Bydd yr amcanion yn cael eu monitro gan grŵp llywio strategol i sicrhau eu bod yn cael eu gweithredu’n effeithiol.

en-gb	Action 1
cy-gb	Cam gweithredu 1

en-gb	To ensure clear systems and processes are in place to collect, analyse and disseminate breast-feeding data at population health, national and local levels.
cy-gb	Sicrhau bod systemau a phrosesau clir ar waith i gasglu, dadansoddi a dosbarthu data ar fwydo ar y fron ar lefel iechyd y boblogaeth, genedlaethol a lleol.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	Work with key partners to:
cy-gb	Cydweithio â phartneriaid allweddol i wneud y canlynol:

en-gb	 ensure that a single robust evidence based data and indicator framework is in place to support population level surveillance and needs assessment; 
cy-gb	 sicrhau bod un fframwaith data a dangosyddion cadarn, sy’n seiliedig ar dystiolaeth, ar waith i gefnogi gwyliadwriaeth ac asesiadau o anghenion ar lefel y boblogaeth; 

en-gb	performance management and quality improvement available at an appropriate geographical level and in a timely way to inform action.
cy-gb	bydd prosesau rheoli perfformiad a gwella ansawdd ar gael ar lefel ddaearyddol briodol ac mewn modd amserol i lywio camau gweithredu.

en-gb	 review and strengthen routine data collection at birth, 10-14 days, 6-8 weeks and 6 months, with consideration of definitions, collection/recording mechanisms and data completeness. 
cy-gb	 adolygu a chryfhau prosesau casglu data arferol adeg geni, ar ôl 10-14 diwrnod, 6-8 wythnos a 6 mis, gan roi ystyriaeth i ddiffiniadau, dulliau casglu/cofnodi a chyflawnder y data. 

en-gb	Develop and deliver a plan of work to improve data quality, strengthen collection mechanisms and dissemination.
cy-gb	Datblygu a chyflawni cynllun gwaith i wella ansawdd data, a chryfhau’r dulliau casglu a dosbarthu.

en-gb	 review the evidence base and feasibility for adopting new data collection points, for example at 48 hours, 15 months and 27 months, to align with the data collected and visiting pattern of the Healthy Child Wales Programme and international bench marking as set out in the World Health Organisation Breastfeeding Recommendations. 
cy-gb	 adolygu’r sylfaen dystiolaeth ynghylch mabwysiadu adegau casglu data newydd, a dichonoldeb hynny, er enghraifft, ar ôl 48 awr, 15 mis a 27 mis, er mwyn cyd-fynd â phatrwm ymweliadau rhaglen Plant Iach Cymru, a’r data a gesglir ganddi, a gwaith meincnodi rhyngwladol, fel yr amlinellir yn argymhellion Sefydliad Iechyd y Byd ar fwydo ar y fron. 

en-gb	If it is determined that there is a need to collect data at additional points in time, work with all key stakeholders to achieve Welsh Information Standards Board approval, as part of the implementation plan.
cy-gb	Os penderfynir bod angen casglu data ar adegau ychwanegol, cydweithio â’r holl randdeiliaid allweddol i gael cymeradwyaeth gan Fwrdd Safonau Gwybodaeth Cymru, yn rhan o’r cynllun gweithredu.

en-gb	 review and improve the definition of “intention to breastfeed” (consider recording of outcome from meaningful conversations with mothers during the antenatal period). 
cy-gb	 adolygu a gwella’r diffiniad o “bwriad i fwydo ar y fron” (ystyried cofnodi canlyniad sgyrsiau ystyrlon â mamau yn ystod y cyfnod cynenedigol). 

en-gb	If agreed, include this indicator within the overall quality improvement plan.
cy-gb	Os cytunir, cynnwys y dangosydd hwn yn y cynllun gwella ansawdd cyffredinol.

en-gb	 establish a national framework to monitor women’s experiences and evaluate community-level intervention effectiveness. 
cy-gb	 creu fframwaith cenedlaethol i fonitro profiadau menywod a gwerthuso effeithiolrwydd ymyriadau ar lefel y gymuned. 

en-gb	Alongside quantitative data returns, findings will inform a continuous cycle of quality improvement to drive a positive and measurable impact on breastfeeding outcomes and reducing health inequalities.
cy-gb	Ochr yn ochr â datganiadau data meintiol, bydd y canfyddiadau yn llywio cylch parhaus o wella ansawdd i sbarduno effaith gadarnhaol a mesuradwy ar ganlyniadau bwydo ar y fron a lleihau anghydraddoldebau iechyd.

en-gb	 establish a robust evaluation plan that underpins the All Wales Breastfeeding Action Plan components and its delivery/oversight with clear feedback channels into both the national steering group and Welsh infant feeding network (WIFN) to inform ongoing planning and delivery.
cy-gb	 creu cynllun gwerthuso cadarn sy’n sail i gydrannau Cynllun Gweithredu Cymru Gyfan ar Fwydo ar y Fron a’r gwaith o’i gyflawni/goruchwylio, ynghyd â sianeli adborth clir i’r grŵp llywio cenedlaethol a Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru, er mwyn llywio gwaith cynllunio a chyflawni parhaus.

en-gb	 develop mechanisms to ensure Health Boards are accountable for the timely and accurate submission of infant feeding data by community child health offices to the National Community Child Health Database (NCCHD).
cy-gb	 datblygu mecanweithiau i sicrhau bod byrddau iechyd yn atebol am gyflwyno data ar fwydo babanod yn amserol ac yn gywir gan swyddfeydd iechyd plant cymunedol i’r Gronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol.

en-gb	6
cy-gb	6

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 develop mechanisms of accountability for service providers within health boards (including midwives, health visitors and general practitioners) to be accountable for the timely and accurate submission of infant feeding data to their local community child health office.
cy-gb	 datblygu mecanweithiau atebolrwydd er mwyn i ddarparwyr gwasanaethau mewn byrddau iechyd (gan gynnwys bydwragedd, ymwelwyr iechyd a meddygon teulu) fod yn atebol am gyflwyno data ar fwydo babanod yn amserol ac yn gywir i’w swyddfa iechyd plant cymunedol leol.

en-gb	 regularly examine and interrogate local information to understand breastfeeding trends, breastfeeding behaviour and critical points, such as drop off and cessation. 
cy-gb	 archwilio a chwestiynu gwybodaeth leol yn rheolaidd i ddeall tueddiadau o ran bwydo ar y fron, ymddygiad bwydo ar y fron ac adegau tyngedfennol, megis lleihau a rhoi’r gorau i fwydo ar y fron. 

en-gb	Use this information to inform comprehensive service monitoring and planning.
cy-gb	Defnyddio’r wybodaeth hon i lywio’r gwaith o fonitro a chynllunio gwasanaethau cynhwysfawr.

en-gb	 work with local service providers to improve the accuracy, completeness and
cy-gb	 cydweithio â darparwyr gwasanaethau lleol i wella cywirdeb, cyflawnder ac

en-gb	timeliness of infant feeding data submitted to local community child health offices.
cy-gb	amseroldeb data ar fwydo babanod a gyflwynir i swyddfeydd iechyd plant cymunedol lleol.

en-gb	 use quality improvement methodologies and the national framework once established, to drive data-informed continuous improvement across the care pathway for infant feeding. 
cy-gb	 defnyddio methodolegau gwella ansawdd a’r fframwaith cenedlaethol, pan fydd wedi’i sefydlu, i sbarduno gwelliant parhaus, sydd wedi’i lywio gan ddata, ar draws y llwybr gofal ar gyfer bwydo babanod. 

en-gb	This will aim to deliver a positive and measurable impact on outcomes and reduce health inequalities.
cy-gb	Bydd hyn yn ceisio cael effaith gadarnhaol a mesuradwy ar ganlyniadau a lleihau anghydraddoldebau iechyd.

en-gb	 work with local public health teams, regional partnership boards and public service boards to reflect on the data, monitor improvements and develop evidence-based supporting actions where appropriate.
cy-gb	 cydweithio â thimau iechyd y cyhoedd lleol, byrddau partneriaeth rhanbarthol a byrddau gwasanaethau cyhoeddus i fyfyrio ynghylch y data, monitro gwelliannau a datblygu camau gweithredu ategol sy’n seiliedig ar dystiolaeth, lle bo’n briodol.

en-gb	Evidence base
cy-gb	Sylfaen dystiolaeth

en-gb	World Health Organization and UNICEF (2003) Global strategy on infant and young child feeding.
cy-gb	Sefydliad Iechyd y Byd ac UNICEF (2003) Global strategy on infant and young child feeding.

en-gb	McFadden et al (2017) Support for healthy breastfeeding mothers with healthy term babies Cochrane Database of Systematic Reviews 2017, Issue
cy-gb	McFadden et al (2017) Support for healthy breastfeeding mothers with healthy term babies, Cochrane Database of Systematic Reviews 2017, Rhifyn

en-gb	Rollins et al. 
cy-gb	Rollins et al. 

en-gb	(2016) Why invest, and what it will take to improve breastfeeding practices?
cy-gb	(2016) Why invest, and what it will take to improve breastfeeding practices?

en-gb	Lancet 387, 491–504.
cy-gb	Lancet 387, 491–504.

en-gb	BBF Recommendations Briefing Pack
cy-gb	Pecyn Briffio ar Argymhellion ‘Becoming Breastfeeding Friendly’

en-gb	https://publichealth.yale.edu/bfci/countries/great_britain/index.aspx
cy-gb	https://publichealth.yale.edu/bfci/countries/great_britain/index.aspx

en-gb	7
cy-gb	7

en-gb	Action 2
cy-gb	Cam gweithredu 2

en-gb	To establish a strategic steering group to ensure an All Wales approach to improving breastfeeding rates in Wales. 
cy-gb	Sefydlu grŵp llywio strategol i sicrhau dull Cymru gyfan o ran gwella cyfraddau bwydo ar y fron yng Nghymru. 

en-gb	The strategic steering group will set strategic direction and advise government on future direction, covering population health approaches and service delivery
cy-gb	Bydd y grŵp llywio strategol yn pennu’r cyfeiriad strategol ac yn cynghori’r Llywodraeth ynghylch y cyfeiriad yn y dyfodol, gan gwmpasu dulliau gweithredu o ran iechyd y boblogaeth a darparu gwasanaethau.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 establish a strategic steering group comprising key stakeholders to be accountable for the oversight and monitoring of breastfeeding practices and service support in Wales
cy-gb	 sefydlu grŵp llywio strategol sy’n cynnwys rhanddeiliaid allweddol i fod yn atebol am oruchwylio a monitro arferion o ran bwydo ar y fron a chymorth i wasanaethau yng Nghymru.

en-gb	 consider options for the inclusion of a breastfeeding Tier 1 target in the NHS
cy-gb	 ystyried y dewisiadau o ran cynnwys targed Haen 1 ar fwydo ar y fron yn Fframwaith

en-gb	Performance Framework
cy-gb	Perfformiad y GIG.

en-gb	 ensure effective mechanisms are in place for population surveillance and make recommendations for action to improvement of provision.
cy-gb	 sicrhau bod mecanweithiau effeithiol ar waith i gadw golwg ar y boblogaeth a gwneud argymhellion ynghylch camau gweithredu i wella’r ddarpariaeth.

en-gb	 review relevant international and national evidence, action and policy options and consider the implications for Wales
cy-gb	 adolygu tystiolaeth ryngwladol a chenedlaethol berthnasol, camau gweithredu a’r dewisiadau o ran polisi, ac ystyried y goblygiadau i Gymru.

en-gb	 develop annual work plan informed by engagement with key stakeholders and recommendations from WIFN for potential improvement work and escalation of issues
cy-gb	 datblygu cynllun gwaith blynyddol sydd wedi’i lywio gan waith ymgysylltu â rhanddeiliaid allweddol ac argymhellion gan Rwydwaith Bwydo Babanod Cymru ynghylch gwaith gwella posibl a datblygu materion.

en-gb	 receive annual work plan for WIFN and inform development of future workplan incorporating work within national policy direction
cy-gb	 derbyn cynllun gwaith blynyddol ar gyfer Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru a llywio datblygiad cynllun gwaith ar gyfer y dyfodol sy’n cynnwys gwaith o fewn y cyfeiriad polisi cenedlaethol.

en-gb	 monitor variation in breastfeeding rates within and between population groups and across health boards. 
cy-gb	 monitro amrywiadau o ran cyfraddau bwydo ar y fron o fewn grwpiau o’r boblogaeth, a rhyngddynt, ac ar draws byrddau iechyd. 

en-gb	Initiate opportunities to share best practice and adopt and All Wales approach.
cy-gb	Cychwyn cyfleoedd i rannu arferion gorau a mabwysiadu dull Cymru gyfan.

en-gb	 monitor Intermediate Medium Term Plans (IMTPs) from health boards to ensure local strategic focus on breastfeeding support and practices are reflected within local action plans.
cy-gb	 monitro cynlluniau tymor canolig integredig gan fyrddau iechyd i sicrhau bod ffocws strategol lleol ar gymorth o ran bwydo ar y fron a bod arferion yn cael eu hadlewyrchu mewn cynlluniau gweithredu lleol.

en-gb	 develop an evaluation strategy to measure success in achieving the agreed goals and targets defined in the All Wales five year multi-component action plan.
cy-gb	 datblygu strategaeth werthuso i fesur llwyddiant o ran cyflawni’r amcanion a’r targedau y cytunwyd arnynt ac a ddiffiniwyd yn y cynllun gweithredu pum mlynedd Cymru gyfan, sydd â sawl cydran.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 ensure health board intermediate medium term plans (IMTPs) contain actions to be taken forward for breastfeeding local action plans informed by health board strategic  infant feeding leads. 
cy-gb	 sicrhau bod cynlluniau tymor canolig integredig y byrddau iechyd yn cynnwys camau gweithredu i’w datblygu mewn cynlluniau gweithredu lleol ar fwydo ar y fron sy’n cael eu llywio gan arweinwyr strategol bwydo babanod y byrddau iechyd. 

en-gb	The Integrated Mid Term Plan (IMTP) should provide clarity on goals, smart actions and resource allocation in order to gain sign off.
cy-gb	Dylai’r cynllun tymor canolig integredig roi eglurder ynghylch amcanion, camau gweithredu call a dyrannu adnoddau er mwyn cael ei gymeradwyo.

en-gb	 ensure local action plans are in place to develop improved uptake in breastfeeding initiation and maintenance, using quality improvement methodologies such as process mapping to drive continuous improvement across the care pathway for infant feeding.
cy-gb	 sicrhau bod cynlluniau gweithredu lleol ar waith i ddatblygu gwelliant o ran nifer y menywod sy’n cychwyn ac yn parhau i fwydo ar y fron, gan ddefnyddio methodolegau gwella ansawdd, megis mapio prosesau, i sbarduno gwelliant parhaus ar draws y llwybr gofal ar gyfer bwydo babanod.

en-gb	 develop effective local partnership mechanisms for the strategic and operational review of infant feeding activity and outcomes, including health boards, local public health teams, primary care clusters, public service boards and regional partnership boards
cy-gb	 datblygu mecanweithiau effeithiol o ran partneriaethau lleol ar gyfer adolygiad strategol a gweithredol o weithgarwch a chanlyniadau bwydo babanod, gan gynnwys byrddau iechyd, timau iechyd y cyhoedd lleol, clystyrau gofal sylfaenol, byrddau gwasanaethau cyhoeddus a byrddau partneriaeth rhanbarthol.

en-gb	 using the Design Principles under the Transformation Plan, work collaboratively with Health Boards, local Infant Feeding leads and experts in Infant Feeding from statutory, third sector and academic backgrounds to support the delivery of IMTPs that are both evidence based and locally tailored, informed by theories of change which map how the All Wales Action Plan might operate at individual, community and population level and across different cultural/breastfeeding rate contexts.
cy-gb	 gan ddefnyddio’r egwyddorion cynllunio dan y Cynllun Trawsnewid, cydweithio â byrddau iechyd, arweinwyr lleol bwydo babanod ac arbenigwyr mewn bwydo babanod o gefndiroedd statudol, academaidd a’r trydydd sector, er mwyn cefnogi’r gwaith o gyflawni cynlluniau tymor canolig integredig sy’n seiliedig ar dystiolaeth ac sydd wedi’u teilwra’n lleol. Bydd y gwaith hwn wedi’i lywio gan ddamcaniaethau newid sy’n mapio sut y gall y Cynllun Gweithredu Cymru Gyfan weithio ar lefel unigolion, cymunedau ac ar lefel y boblogaeth ac mewn gwahanol gyd-destunau diwylliannol/o ran cyfraddau bwydo ar y fron.

en-gb	 develop evaluation mechanisms to success of interventions to improve local breastfeeding initiation and maintenance rates and service user feedback
cy-gb	 datblygu mecanweithiau gwerthuso i fesur llwyddiant ymyriadau i wella cyfraddau lleol o ran cychwyn a pharhau i fwydo ar y fron, ynghyd ag adborth gan ddefnyddwyr gwasanaethau.

en-gb	 provide an annual report to national steering group on effectiveness of interventions and effect on initiation and maintenance rates to include service user feedback.
cy-gb	 darparu adroddiad blynyddol i’r grŵp llywio cenedlaethol ynghylch effeithiolrwydd ymyriadau a’r effaith ar gyfraddau cychwyn a pharhau i fwydo ar y fron, gan gynnwys adborth gan ddefnyddwyr gwasanaethau.

en-gb	Evidence base
cy-gb	Sylfaen dystiolaeth

en-gb	BBF Recommendations Briefing Pack
cy-gb	Pecyn Briffio ar Argymhellion ‘Becoming Breastfeeding Friendly’

en-gb	https://publichealth.yale.edu/bfci/countries/great_britain/index.aspx
cy-gb	https://publichealth.yale.edu/bfci/countries/great_britain/index.aspx

en-gb	Welsh Government (2018) A Healthier Wales: 
cy-gb	Llywodraeth Cymru (2018) Cymru Iachach: 

en-gb	our Plan for Health and Social Care
cy-gb	Ein Cynllun Iechyd a Gofal Cymdeithasol

en-gb	9
cy-gb	9

en-gb	Action 3
cy-gb	Cam gweithredu 3

en-gb	To establish a Welsh Infant Feeding Network (WIFN), to provide operational leadership to improve breastfeeding rates. 
cy-gb	Sefydlu Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru er mwyn darparu arweinyddiaeth weithredol i wella cyfraddau bwydo ar y fron. 

en-gb	The WIFN will advise and undertake delegated work for the Strategic Steering Group to whom they are accountable and link with the other UK Countries
cy-gb	Bydd y rhwydwaith yn cynghori ac yn ymgymryd â gwaith dirprwyedig ar ran y grŵp llywio strategol y mae’n atebol iddo, ac yn cysylltu â gwledydd eraill yn y DU.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 Welsh Government and Public Health Wales to support the formation and maintenance of the WIFN group. 
cy-gb	 bydd Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cefnogi’r gwaith o ffurfio a chynnal grŵp Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru. 

en-gb	The WIFN will comprise of health board Strategic Infant Feeding leads and other key stakeholders
cy-gb	Bydd y rhwydwaith yn cynnwys arweinwyr strategol bwydo babanod y byrddau iechyd a rhanddeiliaid allweddol eraill.

en-gb	 the WIFN will aim to improve breastfeeding care and culture in Wales by sharing best practice and utilising the current evidence base.
cy-gb	 bydd Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru yn ceisio gwella’r gofal a’r diwylliant bwydo ar y fron yng Nghymru, drwy rannu arferion da a defnyddio’r sylfaen dystiolaeth bresennol.

en-gb	 WIFN will provide representation to the National Infant Feeding Network (NIFN) in order to share national expertise across the UK, research and evidence based best practises relating to breastfeeding, lactation, infant feeding and very early childhood development, that will ultimately improve and deliver optimal health and wellbeing outcomes for mothers and babies (and their families) in Wales.
cy-gb	 bydd Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru yn cyflwyno sylwadau i’r Rhwydwaith Bwydo Babanod Cenedlaethol er mwyn rhannu arbenigedd cenedlaethol ledled y DU, ynghyd ag ymchwil ac arferion gorau sy’n seiliedig ar dystiolaeth ynghylch bwydo ar y fron, llaetha, bwydo babanod a datblygiad cynnar iawn plant, a fydd yn y pen draw yn gwella ac yn sicrhau’r canlyniadau gorau posibl o ran iechyd a llesiant i famau a babanod (a’u teuluoedd) yng Nghymru.

en-gb	 members of WIFN will work with the strategic infant feeding leads and local breastfeeding teams within each Health Board. 
cy-gb	 bydd aelodau Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru yn cydweithio â’r arweinwyr strategol bwydo babanod a’r timau bwydo ar y fron lleol ym mhob bwrdd iechyd. 

en-gb	This will create a policy framework and systems to improve the quality and access for parents to all infant feeding support throughout the hospital and community Healthcare system
cy-gb	Bydd hyn yn creu fframwaith polisi a systemau i wella ansawdd a mynediad i rieni at yr holl gymorth bwydo babanod drwy’r system ysbytai a gofal iechyd yn y gymuned.

en-gb	 WIFN will carry out scoping work, related to their operational role, requested by the strategic steering group and provide professional advice on issues related to initiation and maintenance of breastfeeding to inform the annual workplan.
cy-gb	 bydd Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru yn gwneud gwaith cwmpasu ynghylch ei rôl weithredol, ar gais y grŵp llywio strategol, ac yn rhoi cyngor proffesiynol ar faterion ynghylch cychwyn a pharhau i fwydo ar y fron, er mwyn llywio’r cynllun gwaith blynyddol.

en-gb	 Welsh Government to provide WIFN with appropriate resources for the implementation of evidence based innovations and/or additional breastfeeding support services eg: 
cy-gb	 bydd Llywodraeth Cymru yn rhoi adnoddau priodol i Rwydwaith Bwydo Babanod Cymru er mwyn gweithredu dulliau arloesol sy’n seiliedig ar dystiolaeth a/neu wasanaethau cymorth bwydo ar y fron ychwanegol, e.e.: 

en-gb	tongue tie division/creation of National milk bank, as prioritised by the strategic steering group
cy-gb	torri cwlwm tafod/creu cronfa laeth genedlaethol, yn unol â blaenoriaethau’r grŵp llywio strategol.

en-gb	10
cy-gb	10

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 health boards to support representation by strategic infant feeding leads on the WIFN group to ensure a coordinated national approach to implementation of national action plan.
cy-gb	 bydd y byrddau iechyd yn cefnogi cynrychiolaeth gan arweinwyr strategol bwydo babanod ar grŵp Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru er mwyn sicrhau dull cenedlaethol cydgysylltiedig o ran gweithredu’r cynllun gweithredu cenedlaethol.

en-gb	 health boards will develop a research and evidence based service framework that will provide quality care standards across healthcare services and will be supported by WIFN.
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn datblygu fframwaith gwasanaeth sy’n seiliedig ar ymchwil a thystiolaeth a fydd yn darparu safonau gofal o ansawdd ar draws gwasanaethau gofal iechyd a bydd Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru yn eu cefnogi.

en-gb	 health board strategic leads will work with WIFN to ensure quality assurance mechanisms are used to maintain the quality of care and information given to mothers and babies regardless of chosen feeding method.
cy-gb	 bydd arweinwyr strategol y byrddau iechyd yn cydweithio â Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru i wneud yn siŵr bod dulliau sicrhau ansawdd yn cael eu defnyddio i gynnal ansawdd y gofal a’r wybodaeth a roddir i famau a babanod, ni waeth pa ddull bwydo a ddewisir.

en-gb	 WIFN will implement local evidence based innovations, aimed to increase and support breastfeeding, with adequate resourcing and support from Welsh Government, Public Health Wales and Health Boards.
cy-gb	 bydd Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru yn gweithredu dulliau arloesol lleol sy’n seiliedig ar dystiolaeth, ac sy’n ceisio cynyddu a chefnogi bwydo ar y fron, a cheir adnoddau a chefnogaeth ddigonol gan Lywodraeth Cymru, Iechyd Cyhoeddus Cymru a’r byrddau iechyd.

en-gb	 WIFN and local health boards will support local educational training needs of all staff in contact with mothers, babies and their families. 
cy-gb	 bydd Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru a’r byrddau iechyd lleol yn cefnogi anghenion hyfforddiant addysgol lleol yr holl staff sydd mewn cysylltiad â mamau, babanod a’u teuluoedd. 

en-gb	This will ensure that healthcare staff have the appropriate knowledge, skills and education to enable them to: 
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod gan staff gofal iechyd y wybodaeth, sgiliau a’r addysg briodol i’w galluogi i wneud y canlynol: 

en-gb	support all parents to build a relationship with their baby, promote, protect and support breastfeeding, and as appropriate help parents when using other forms of infant feeding.
cy-gb	cefnogi’r holl rieni i feithrin perthynas â’u baban; hyrwyddo, diogelu a chefnogi bwydo ar y fron; ac fel y bo’n briodol, helpu rhieni wrth ddefnyddio ffyrdd eraill o fwydo babanod.

en-gb	Evidence base
cy-gb	Sylfaen dystiolaeth

en-gb	Unicef Baby Friendly Standards
cy-gb	Safonau Cyfeillgar i Fabanod UNICEF

en-gb	WIFN Terms of Reference Welsh Government Breastfeeding Strategy plan
cy-gb	Cylch Gorchwyl Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru Cynllun Strategaeth Bwydo ar y Fron Llywodraeth Cymru

en-gb	11
cy-gb	11

en-gb	Action 4
cy-gb	Cam gweithredu 4

en-gb	To create and establish a new strategic breast feeding lead post in every Health Board to provide a strategic leadership role across health board services including maternity, neonatal, paediatric and community. 
cy-gb	Creu a sefydlu swydd newydd ar gyfer arweinydd strategol bwydo ar y fron ym mhob bwrdd iechyd i ddarparu rôl arweinyddiaeth strategol ar draws gwasanaethau byrddau iechyd, gan gynnwys gwasanaethau mamolaeth, neonatoleg, pediatrig a chymunedol. 

en-gb	This role description will be created to ensure strategic health board leadership for breastfeeding and accountability to nurse director.
cy-gb	Bydd y disgrifiad o’r rôl yn cael ei greu i sicrhau arweinyddiaeth strategol gan y bwrdd iechyd o ran bwydo ar y fron ac atebolrwydd i’r cyfarwyddwr nyrsio.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 to develop a business case to be presented to Regional Partnership Boards with alignment to First 1000 days collaborative and Public Health Wales agenda
cy-gb	 datblygu achos busnes i’w gyflwyno i fyrddau partneriaeth rhanbarthol sy’n cyd-fynd â’r rhaglen gydweithredol, Y 1000 Diwrnod Cyntaf, ac agenda Iechyd Cyhoeddus Cymru.

en-gb	 to develop an all Wales job description for all Wales approach for strategic breast feeding lead post
cy-gb	 datblygu disgrifiad swydd i Gymru gyfan er mwyn sicrhau dull gweithredu Cymru gyfan o ran swydd yr arweinydd strategol bwydo ar y fron.

en-gb	 to identify sources of regional partnership funding for the strategic breast feeding lead
cy-gb	 nodi ffynonellau cyllid gan bartneriaethau rhanbarthol ar gyfer yr arweinydd strategol bwydo ar y fron.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 to identify governance framework for strategic health board leadership for breastfeeding and accountability to nurse director.
cy-gb	 nodi fframwaith llywodraethu ar gyfer arweinyddiaeth strategol gan y bwrdd iechyd o ran bwydo ar y fron ac atebolrwydd i’r cyfarwyddwr nyrsio.

en-gb	 to ensure an inclusive strategic approach to breastfeeding across health care provision for service users and employees.
cy-gb	 sicrhau dull gweithredu strategol a chynhwysol o ran bwydo ar y fron ar draws darpariaeth gofal iechyd ar gyfer defnyddwyr gwasanaethau a gweithwyr.

en-gb	Evidence base
cy-gb	Sylfaen dystiolaeth

en-gb	Investing in a Better Start: 
cy-gb	Buddsoddi mewn Gwell Cychwyn: 

en-gb	Promoting Breastfeeding in Wales 2001 Transfer of responsibility for Breastfeeding to Public Health Wales in 2011 Transforming Health Improvement in Wales 2013 ‘ need for further ongoing consideration’ Healthier for all - Early Intervention agenda
cy-gb	Hybu Bwydo ar y Fron yng Nghymru 2001 Trosglwyddo cyfrifoldeb am fwydo ar y fron i Iechyd Cyhoeddus Cymru yn 2011 Trawsnewid y Maes Gwella Iechyd yng Nghymru 2013 ‘ angen mwy o ystyriaeth barhaus’ Iachach i bawb – Agenda Ymyrraeth Gynnar

en-gb	ACEs & support to vulnerable families / Perinatal Mental Health agenda – strategic interface
cy-gb	Profiadau niweidiol yn ystod plentyndod a chymorth i deuluoedd agored i niwed / Agenda Iechyd Meddwl Amenedigol – rhyngwyneb strategol

en-gb	A Healthier Wales
cy-gb	Cymru Iachach

en-gb	12
cy-gb	12

en-gb	Action 5
cy-gb	Cam gweithredu 5

en-gb	Each strategic breast feeding lead will develop, implement and monitor a local action plan informed by the All Wales action plan to meet local needs. 
cy-gb	Bydd pob arweinydd strategol bwydo ar y fron yn datblygu, gweithredu a monitro cynllun gweithredu lleol a gaiff ei lywio yn unol â chynllun gweithredu Cymru gyfan er mwyn diwallu anghenion lleol. 

en-gb	Each health board will provide assurance of progress against the key performance indicators at annual performance boards.
cy-gb	Bydd pob bwrdd iechyd yn darparu sicrwydd ar gyfer cynnydd yn erbyn y dangosyddion perfformiad allweddol mewn byrddau perfformiad blynyddol.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 to strengthen the leadership and accountability across the whole healthcare system to drive improvements in breastfeeding across Wales health boards will be accountable to the strategic steering group through strategic infant feeding leads for service provision relating to breastfeeding uptake and support.
cy-gb	 cryfhau arweinyddiaeth ac atebolrwydd ar draws y system gofal iechyd er mwyn sbarduno gwelliannau o ran bwydo ar y fron ledled Cymru. 

en-gb	 to strengthen partnerships with all partnership agencies such as local authority aiming to influence cultural attitudes towards breastfeeding strategic infant feeding leads will ensure a coordinated approach to local action plans.
cy-gb	Bydd y byrddau iechyd yn atebol i’r grŵp llywio strategol, drwy’r arweinwyr strategol bwydo babanod, am ddarparu gwasanaethau sy’n ymwneud â chychwyn bwydo ar y fron a chymorth.

en-gb	 strategic infant feeding leads will inform the coordinated approach to annual workplan of strategic steering group
cy-gb	 cryfhau partneriaethau â’r holl asiantaethau partneriaeth, megis awdurdodau lleol, gan geisio dylanwadu ar agweddau diwylliannol at fwydo ar y fron. 

en-gb	 the strategic leadership group will provide a mechanism for performance monitoring of local health board data collected and informed by strategic infant feeding leads
cy-gb	Bydd arweinwyr strategol bwydo babanod yn sicrhau dull gweithredu cydgysylltiedig o ran cynlluniau gweithredu lleol.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 to engage with key stakeholders to have a collaborative goal to increase breastfeeding initiation and continuation in local communities.
cy-gb	 ymgysylltu â rhanddeiliaid allweddol i sicrhau amcan ar y cyd o ran cynyddu nifer y menywod sy’n cychwyn ac yn parhau i fwydo ar y fron mewn cymunedau lleol.

en-gb	 to provide leadership to a specialist infant feeding workforce and training programme for midwifery, health visiting and neonatal services across health board.
cy-gb	 darparu arweinyddiaeth i weithlu arbenigol bwydo babanod, ynghyd â rhaglen hyfforddiant ar gyfer gwasanaethau bydwreigiaeth, ymwelwyr iechyd a neonatoleg ar draws y bwrdd iechyd.

en-gb	 to report to Nurse director level and ensure accountability at executive level for breastfeeding practices
cy-gb	 adrodd ar lefel y cyfarwyddwr nyrsio a sicrhau atebolrwydd ar lefel weithredol am arferion bwydo ar y fron.

en-gb	 to ensure sustainability for the health care provision across all services. 
cy-gb	 sicrhau cynaliadwyedd o ran y ddarpariaeth gofal iechyd ar draws yr holl wasanaethau. 

en-gb	The need to develop and maintain robust educational pathways for pre and post registrants in nursing, midwifery and medical fields.
cy-gb	Mae angen datblygu a chynnal llwybrau addysgol cadarn cyn cofrestru ac ar ôl cofrestru ym meysydd nyrsio, bydwreigiaeth a meysydd meddygol.

en-gb	 to collect and monitor local data to inform national strategic direction and work plans
cy-gb	 casglu a monitro data lleol i bennu’r cyfeiriad strategol cenedlaethol a llywio cynlluniau gwaith.

en-gb	 to provide an annual local action plan to strategic steering group and evidence of inclusion within IMTP and inclusion of key stakeholders and partners
cy-gb	 darparu cynllun gweithredu lleol blynyddol i’r grŵp llywio strategol ynghyd â thystiolaeth ei fod wedi’i gynnwys yn y cynllun tymor canolig integredig a bod rhanddeiliaid allweddol a phartneriaid wedi’u cynnwys.

en-gb	 to collate evidence of service user feedback and actions to address local needs 
cy-gb	 casglu tystiolaeth o adborth gan ddefnyddwyr gwasanaethau a chamau gweithredu i fynd i’r afael ag anghenion lleol.

en-gb	 to work with WIFN to share best practice and maintenance of national standards
cy-gb	 cydweithio â Rhwydwaith Bwydo Babanod Cymru i sicrhau bod arferion gorau yn cael eu rhannu a bod safonau cenedlaethol yn cael eu cynnal.

en-gb	Action 6
cy-gb	Cam gweithredu 6

en-gb	Each health board will provide a coordinated support model which is inclusive of health professionals, peer supporters, professional education and community led services.
cy-gb	Bydd pob bwrdd iechyd yn darparu model cymorth cydgysylltiedig a fydd yn cynnwys gweithwyr iechyd proffesiynol, cefnogwyr cymheiriaid, gwasanaethau proffesiynol a arweinir gan addysg a’r gymuned.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 develop a knowledge and skills framework to support the development of a skilled and confident NHS workforce (primary and secondary care) and third sector at different levels (informed, skilled, expert)
cy-gb	 datblygu fframwaith gwybodaeth a sgiliau i gefnogi datblygiad gweithlu medrus a hyderus i’r GIG (gofal sylfaenol ac eilaidd) a’r trydydd sector ar wahanol lefelau (gwybodus, medrus, arbenigol).

en-gb	 review mechanisms for the training and development of staff across the healthcare system (primary and secondary care and third sector) on infant feeding at three main levels pre and post registration.
cy-gb	 adolygu’r mecanweithiau ar gyfer hyfforddi a datblygu staff ar draws y system gofal iechyd (gofal sylfaenol ac eilaidd a’r trydydd sector) ynghylch bwydo babanod ar dair prif lefel cyn ac ar ôl cofrestru.

en-gb	 develop and agree quality standards for the use of peer or lay support in the delivery of breastfeeding support.
cy-gb	 datblygu a chytuno ar safonau ansawdd ar gyfer defnyddio cefnogaeth cymheiriaid neu leygwyr wrth ddarparu cymorth bwydo ar y fron.

en-gb	 develop evidence based service models and guidance for the role of peer support in NHS Wales breastfeeding support services.
cy-gb	 datblygu model gwasanaeth sy’n seiliedig ar dystiolaeth a chyfarwyddyd ynghylch rôl cefnogaeth cymheiriaid yng ngwasanaethau cymorth bwydo ar y fron GIG Cymru.

en-gb	 make recommendations for evidence based service models for local delivery that provides equitable access to services at expert level across Wales.
cy-gb	 gwneud argymhellion ynghylch modelau gwasanaeth sy’n seiliedig ar dystiolaeth ar gyfer darpariaeth leol sy’n cynnig mynediad teg at wasanaethau ar lefel arbenigol ledled Cymru.

en-gb	 develop and agree national quality standards for breastfeeding support at informed, skilled and expert level.
cy-gb	 datblygu a chytuno ar safonau ansawdd cenedlaethol o ran cymorth bwydo ar y fron ar lefel wybodus, fedrus ac arbenigol.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 review levels of staff knowledge and skills at each level of the national skills framework (once developed).
cy-gb	 adolygu lefelau gwybodaeth a sgiliau staff ar bob lefel o’r fframwaith sgiliau cenedlaethol (pan fydd wedi’i ddatblygu).

en-gb	 ensure the knowledge and skills framework informs local job descriptions and person specifications for relevant staff.
cy-gb	 sicrhau bod y fframwaith gwybodaeth a sgiliau yn llywio disgrifiadau swyddi lleol a manylebau person ar gyfer staff perthnasol.

en-gb	 undertake a review of local breastfeeding support service model against identified needs
cy-gb	 cynnal adolygiad o’r model gwasanaeth cymorth bwydo ar y fron lleol yn erbyn yr anghenion a nodwyd.

en-gb	 develop and describe a local breastfeeding support model, based on the best available evidence that provides equitable access to informed, skilled and expert services
cy-gb	 datblygu a disgrifio model cymorth bwydo ar y fron lleol, sy’n seiliedig ar y dystiolaeth  orau sydd ar gael ac sy’n cynnig mynediad teg at wasanaethau gwybodus, medrus ac arbenigol.

en-gb	 ensure that there is a system in place for the consideration of developments in national guidance or the evidence base and its application to local services.
cy-gb	 sicrhau bod system ar waith i ystyried datblygiadau o ran cyfarwyddyd cenedlaethol, neu’r sylfaen dystiolaeth a’i chymhwyso i wasanaethau lleol.

en-gb	Action 7
cy-gb	Cam gweithredu 7

en-gb	A review of current education standards relating to breast and infant feeding in line with NMC review of Nursing and Midwifery standards to ensure that breast feeding is a core component of midwifery, neonatal, Specialist Community Public Health Nurse (SCPHN) and paediatric training
cy-gb	Adolygu safonau addysg presennol sy’n gysylltiedig â bwydo ar y fron a bwydo babanod yn gydnaws ag adolygiad y Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth o safonau nyrsio a bydwreigiaeth. Sicrhau bod bwydo ar y fron yn elfen greiddiol o hyfforddiant bydwreigiaeth, neonatoleg, nyrsys iechyd y cyhoedd cymunedol arbenigol a phediatreg.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 to develop a skilled and competent NHS Wales workforce throughout primary and secondary care services.
cy-gb	 datblygu gweithlu medrus a chymwys i GIG Cymru ym mhob rhan o’r gwasanaethau gofal sylfaenol ac eilaidd.

en-gb	 to ensure commissioning of education both pre and post registration which adopt NMC core competencies in relation to breastfeeding support, skills and knowledge
cy-gb	 sicrhau bod addysg cyn ac ar ôl cofrestru yn cael ei chomisiynu, sy’n mabwysiadu cymwyseddau craidd y Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth mewn perthynas â chymorth, sgiliau a gwybodaeth ynghylch bwydo ar y fron.

en-gb	 services will adopt and develop evidence based standards 
cy-gb	 bydd gwasanaethau yn mabwysiadu ac yn datblygu safonau sy’n seiliedig ar dystiolaeth.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 each Health Board will create and sustain a trained workforce within an environment that supports breast and infant feeding
cy-gb	 bydd pob bwrdd iechyd yn creu ac yn cynnal gweithlu hyfforddedig mewn amgylchedd sy’n cefnogi bwydo ar y fron a bwydo babanod.

en-gb	 health boards will provide trained staff across the health care system on breast and infant feeding at 3 main levels
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn darparu staff hyfforddedig ar draws y system gofal iechyd mewn perthynas â bwydo ar y fron a bwydo babanod, ar dair prif lefel, sef:

en-gb	a)informed 
cy-gb	a) gwybodus 

en-gb	b) skilled 
cy-gb	b) medrus

en-gb	c) expert
cy-gb	c) arbenigol

en-gb	 academic institutions across Wales to standardise educational learning outcomes relating to breast and infant feeding
cy-gb	 bydd sefydliadau academaidd ledled Cymru yn safoni deilliannau dysgu addysgol o ran bwydo ar y fron a bwydo babanod.

en-gb	 develop academic standards to ensure consistency and quality of the learning outcomes relating to breast and infant feeding
cy-gb	 datblygu safonau academaidd i sicrhau cysondeb ac ansawdd y deilliannau dysgu o ran bwydo ar y fron a bwydo babanod.

en-gb	Evidence base NMC standards
cy-gb	Sylfaen dystiolaeth Safonau’r Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth

en-gb	15
cy-gb	17

en-gb	Action 8
cy-gb	Cam gweithredu 8

en-gb	A quality assurance model is required to set and monitor standards. 
cy-gb	Mae angen model sicrwydd ansawdd i osod a monitro safonau. 

en-gb	An options appraisal was led by Public Health Wales with key stakeholders and the following recommended preferred option agreed
cy-gb	Cafodd arfarniad dewisiadau ei arwain gan Iechyd Cyhoeddus Cymru ar y cyd â rhanddeiliaid allweddol a chytunwyd ar y dewis canlynol a ffefrir:

en-gb	 Option 2 – “Once for Wales” model contract across maternity, neonatal, HV and education with a three year inbuilt evaluation of outcomes. 
cy-gb	 Dewis 2 – contract model “Unwaith i Gymru” ar draws mamolaeth, neonatoleg, ymwelwyr iechyd ac addysg sy’n cynnwys gwerthusiad o ganlyniadau bob tair blynedd. 

en-gb	BFI has been asked to cost this model.
cy-gb	Gofynnwyd i’r Fenter Cyfeillgar i Fabanod gostio’r model hwn.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 the preferred option is to be modelled and costed by Welsh Government in collaboration with Public Health Wales and key stakeholders
cy-gb	 bydd y dewis a ffefrir yn cael ei fodelu a’i gostio gan Lywodraeth Cymru ar y cyd ag Iechyd Cyhoeddus Cymru a rhanddeiliaid allweddol.

en-gb	 advice is to be given following the development of a future assurance model to the Minister for Health and Social Services
cy-gb	 rhoddir cyngor ar ôl datblygu model sicrwydd ar gyfer y dyfodol i’r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol.

en-gb	 on agreement of the future model the strategic leadership group will provide oversight to the development, implementation and monitoring of the assurance model
cy-gb	 ar ôl cytuno ar y model ar gyfer y dyfodol, bydd y grŵp arweinyddiaeth strategol yn goruchwylio’r gwaith o ddatblygu, gweithredu a monitro’r model sicrwydd.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 health boards will work in partnership with the strategic leadership group to clarify roles and responsibilities of healthcare professionals supporting quality assurance model detailing professional accountability
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn gweithio mewn partneriaeth â’r grŵp arweinyddiaeth strategol i egluro rolau a chyfrifoldebau gweithwyr proffesiynol gofal iechyd sy’n cefnogi’r model sicrhau ansawdd, gan fanylu ar atebolrwydd proffesiynol. 

en-gb	 health boards will provide breastfeeding outcome data for surveillance to monitor trends in Local Health Board areas
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn darparu data ar ganlyniadau bwydo ar y fron er mwyn cadw golwg ar hynny i fonitro tueddiadau mewn ardaloedd byrddau iechyd lleol. 

en-gb	 health boards will participate in utilising breastfeeding outcome data to inform quality improvement at health board and individual practitioner level.
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn cymryd rhan yn y gwaith o ddefnyddio data ar ganlyniadau bwydo ar y fron i lywio’r broses gwella ansawdd ar lefel byrddau iechyd ac ymarferwyr unigol.

en-gb	Action 9
cy-gb	Cam gweithredu 9

en-gb	Appropriate specialist services will need to be in place to support women to breastfeed for as long as they intended to.
cy-gb	Bydd angen i wasanaethau arbenigol priodol fod ar waith i gefnogi menywod i fwydo ar y fron cyhyd ag y maent yn bwriadu gwneud hynny.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	All women in Wales should have access to specialist breastfeeding and infant feeding support. 
cy-gb	Dylai fod gan yr holl fenywod yng Nghymru fynediad at gymorth arbenigol o ran bwydo ar y fron a bwydo babanod. 

en-gb	Women should be satisfied with care they have received in relation to infant feeding. 
cy-gb	Dylai menywod fod yn fodlon ar y gofal y maent wedi’i gael mewn perthynas â bwydo babanod. 

en-gb	Care beyond common challenges must be recognised by health care practitioners with agreed and appropriate pathways of care for referral to a specialist service.
cy-gb	Mae’n rhaid i ymarferwyr gofal iechyd gydnabod gofal y tu hwnt i heriau cyffredin a dylai fod llwybrau gofal priodol a gytunwyd ar gyfer atgyfeirio at wasanaethau arbenigol.

en-gb	For this to be realised, there will be a need for:
cy-gb	Er mwyn gwireddu hyn, bydd angen y canlynol:

en-gb	 national funded support to coordinate all Wales specialist guidelines eg: Tongue TieDivision, early Neonatal weight loss guidelines
cy-gb	 cymorth cenedlaethol a gyllidir i gydgysylltu canllawiau arbenigol Cymru gyfan, e.e.: torri cwlwm tafod, canllawiau ar golli pwysau’n gynnar i famau babanod newydd- anedig.

en-gb	 provision of a national system for Tongue Tie Division services, which include specialist breastfeeding support, referral, expert services and follow up.
cy-gb	 darparu system genedlaethol ar gyfer gwasanaethau torri cwlwm tafod, sy’n cynnwys cymorth bwydo ar y fron arbenigol, atgyfeirio, gwasanaethau arbenigol a gwasanaethau dilynol.

en-gb	 development of high quality evidence based, QA mechanisms, which includes testing of accessibility to specialist breastfeeding services in each Health Board across Wales
cy-gb	 datblygu mecanweithiau sicrhau ansawdd o safon uchel sy’n seiliedig ar dystiolaeth, gan gynnwys profi hygyrchedd gwasanaethau bwydo ar y fron arbenigol ym mhob bwrdd iechyd ledled Cymru.

en-gb	 Government and Public Health Wales commitment to adhering to the International Code of Breastmilk Substitutes/ creating legislation preventing unethical promotion of formula milk. 
cy-gb	 ymrwymiad gan y Llywodraeth ac Iechyd Cyhoeddus Cymru i gydymffurfio â’r Cod Rhyngwladol ar Farchnata Amnewidion Llaeth y Fron / creu deddfwriaeth sy’n atal hyrwyddo llaeth fformiwla mewn ffordd anfoesegol. 

en-gb	All professional bodies in Wales should adhere to these standards.
cy-gb	Dylai’r holl gyrff proffesiynol yng Nghymru gydymffurfio â’r safonau hyn.

en-gb	 Developing and assessing a strategic plan to coordinate a national breastmilk bank, which is easy to access and cost efficient for all NICU/NNU/ maternity services throughout Wales.
cy-gb	 datblygu ac asesu cynllun strategol i gydgysylltu cronfa llaeth y fron genedlaethol sy’n hawdd ei defnyddio ac yn gost-effeithiol i’r holl unedau gofal dwys neonatoleg / unedau neonatoleg / gwasanaethau mamolaeth ledled Cymru.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 Specialist breastfeeding/infant feeding support to be developed by each Health Board to meet local needs and to provide effective streamlined care for families referred by any health care professional. 
cy-gb	 bydd pob bwrdd iechyd yn datblygu cymorth arbenigol o ran bwydo ar y fron/bwydo babanod i ddiwallu anghenion lleol a darparu gofal effeithiol sydd wedi’i symleiddio i deuluoedd sy’n cael eu hatgyfeirio gan unrhyw weithiwr proffesiynol gofal iechyd. 

en-gb	This must include support throughout the infant feeding journey.
cy-gb	Mae’n rhaid i hyn gynnwys cymorth drwy gydol y daith bwydo babanod.

en-gb	 To ensure that practitioners are aware of their limitations when breastfeeding and infant feeding difficulties are beyond common challenges and beyond their clinical expertise.
cy-gb	 sicrhau bod ymarferwyr yn ymwybodol o’u cyfyngiadau pan fydd anawsterau o ran bwydo ar y fron a bwydo babanod y tu hwnt i heriau cyffredin a’u harbenigedd clinigol.

en-gb	Action 10
cy-gb	Cam gweithredu 10

en-gb	Develop and implement an approach to communication on breastfeeding that is co-created, consistent and evidence-based to bring about social change and normalise breastfeeding in Wales.
cy-gb	Datblygu a gweithredu dull cyfathrebu ynghylch bwydo ar y fron sydd wedi’i greu ar y cyd, yn gyson ac yn seiliedig ar dystiolaeth er mwyn sicrhau newid cymdeithasol a normaleiddio bwydo ar y fron yng Nghymru.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 Public Health Wales will lead a synthesis of the current available evidence based for the benefits of breastfeeding in high income countries and translate these into accessible evidence statements for system wide use
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn arwain y gwaith o gyfuno’r sylfaen dystiolaeth bresennol sydd ar gael ynghylch manteision bwydo ar y fron mewn gwledydd ag incwm uchel a throsi hyn yn ddatganiadau tystiolaeth hygyrch i’w defnyddio ar draws y system.

en-gb	 The Wales Parent Information Project will ensure that parent information supports the goals of the Breastfeeding Strategic Action Plan in replacing Bump Baby and Beyond
cy-gb	 bydd prosiect gwybodaeth i rieni Cymru yn sicrhau bod gwybodaeth i rieni yn cefnogi amcanion y Cynllun Gweithredu Strategol ar Fwydo ar y Fron wrth iddo gymryd lle ‘Naw Mis a Mwy’.

en-gb	 Public Health Wales will work with stakeholders to ensure that the best practice guidelines are followed to co-produce information on breastfeeding in Wales 
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cydweithio â rhanddeiliaid i sicrhau bod y canllawiau arfer gorau yn cael eu dilyn er mwyn llunio gwybodaeth ar y cyd ynghylch bwydo ar y fron yng Nghymru.

en-gb	 Public Health Wales will ensure that evidence based information to support breastfeeding is available through the Every Child Wales website
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn sicrhau bod gwybodaeth sy’n seiliedig ar dystiolaeth i gefnogi bwydo ar y fron ar gael drwy wefan Pob Plentyn Cymru. 

en-gb	 Public Health Wales, Welsh Government, Health Boards and the third sector will work collectively to ensure that consistent, evidence based, accessible and bilingual information is available to support breastfeeding.
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru, Llywodraeth Cymru, byrddau iechyd a’r trydydd sector yn cydweithio i sicrhau bod gwybodaeth gyson, hygyrch a dwyieithog, sy’n seiliedig ar dystiolaeth, ar gael i gefnogi bwydo ar y fron.

en-gb	 Public Health Wales will review the evidence for effective action to promote breastfeeding initiation using best practice methods in behaviour change and social marketing and make recommendations for action as part of its 10 Steps to a Healthy Weight Programme.
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn adolygu’r dystiolaeth ynghylch camau gweithredu effeithiol i hyrwyddo cychwyn bwydo ar y fron, gan ddefnyddio dulliau arfer gorau o ran newid ymddygiad a marchnata cymdeithasol a gwneud argymhellion ynghylch gweithredu, yn rhan o’i raglen 10 Cam i Bwysau Iach.

en-gb	 Welsh Government and Public Health Wales will consider the need for improved guidance and monitoring on the WHO International Code on the Marketing of Breast Milk Substitutes in Wales.
cy-gb	 bydd Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ystyried yr angen am well arweiniad a monitro o ran Cod Rhyngwladol Sefydliad Iechyd y Byd ar Farchnata Amnewidion Llaeth y Fron yng Nghymru.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 Health Boards will work with the All Wales Parent Information Project to reduce duplication and increase consistent communication on breastfeeding
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn cydweithio â’r prosiect gwybodaeth i rieni Cymru gyfan i leihau dyblygu a chynyddu cyfathrebu cyson ynghylch bwydo ar y fron. 

en-gb	 Health Boards will work with local partners to disseminate clear, evidence based and consistent information on breastfeeding in local communities
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn cydweithio â phartneriaid lleol i ddosbarthu gwybodaeth eglur a chyson sy’n seiliedig ar dystiolaeth ynghylch bwydo ar y fron mewn cymunedau lleol.

en-gb	 Health Boards will ensure that all breastfeeding parents are signposted to independent, evidence based, quality assured advice and information on breastfeeding
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn sicrhau bod yr holl rieni sy’n bwydo ar y fron yn cael eu cyfeirio at gyngor a gwybodaeth annibynnol â sicrwydd ansawdd, sy’n seiliedig ar dystiolaeth, ynghylch bwydo ar y fron.

en-gb	 Health Boards through their local strategic partnerships will work to ensure that any public facing mass communication or marketing activity is informed by best practice behavioural science and social marketing practice and takes account of the opportunity to complement national level action where appropriate
cy-gb	 bydd byrddau iechyd drwy eu partneriaethau strategol lleol yn gweithio i sicrhau bod unrhyw gyfathrebu torfol neu weithgarwch marchnata ar gyfer y cyhoedd yn cael ei lywio gan arferion gorau o ran gwyddoniaeth ymddygiadol ac arferion marchnata  cymdeithasol, a’i fod yn ystyried y cyfle i gyfannu gweithredu ar lefel genedlaethol lle bo’n briodol.

en-gb	 Health Boards will ensure they have effective mechanisms in place to monitor compliance with the International Code on the Marketing of Breast Milk Substitutes.
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn sicrhau bod mecanweithiau effeithiol ar waith ganddynt i fonitro cydymffurfiaeth â’r Cod Rhyngwladol ar Farchnata Amnewidion Llaeth y Fron.

en-gb	Evidence base
cy-gb	Sylfaen dystiolaeth

en-gb	WHO International Code of the Marketing of Breast Milk Substitutes 1981 https://www.who.int/nutrition/publications/infantfeeding/9241541601/en/
cy-gb	Cod Rhyngwladol Sefydliad Iechyd y Byd ar Farchnata Amnewidion Llaeth y Fron 1981 https://www.who.int/nutrition/publications/infantfeeding/9241541601/en/

en-gb	Public Health Wales – Behavioural Analysis of Breastfeeding (2019)
cy-gb	Iechyd Cyhoeddus Cymru – Dadansoddiad Ymddygiadol o Fwydo ar y Fron (2019)

en-gb	Action 11
cy-gb	Cam gweithredu 11

en-gb	Work to reduce inequalities in breastfeeding in Wales through improved monitoring, reporting and action to influence social norms
cy-gb	Gweithio i leihau anghydraddoldebau o ran bwydo ar y fron yng Nghymru, drwy well monitro, adrodd a gweithredu i ddylanwadu ar arferion cymdeithasol.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 Public Health Wales will develop an action plan to promote normalisation of breastfeeding based on the currently available behavioural analysis
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn datblygu cynllun gweithredu i hyrwyddo normaleiddio bwydo ar y fron, yn seiliedig ar y dadansoddiad ymddygiadol sydd ar gael ar hyn o bryd.

en-gb	 Public Health Wales will work with academic partners to commission and develop research to inform action on reducing inequalities in breastfeeding rates in Wales 
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cydweithio â phartneriaid academaidd i gomisiynu a datblygu ymchwil i lywio camau gweithredu ynghylch lleihau anghydraddoldebau o ran cyfraddau bwydo ar y fron yng Nghymru.

en-gb	 The Strategic Group will oversee work to develop guidance on the role of peer influence, peer support and peer networks in promoting uptake and continuation of breastfeeding
cy-gb	 bydd y grŵp strategol yn goruchwylio gwaith i ddatblygu canllawiau ar rôl dylanwad cymheiriaid, cefnogaeth cymheiriaid a rhwydweithiau cymheiriaid wrth hyrwyddo cychwyn a pharhau i fwydo ar y fron.

en-gb	 Welsh Government and Public Health Wales will ensure that appropriate recognition of creating new social norms for breastfeeding is reflected in national settings based programmes of work e.g. 
cy-gb	 bydd Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru yn sicrhau bod cydnabyddiaeth briodol yn cael ei rhoi i greu arferion cymdeithasol newydd o ran bwydo ar y fron mewn rhaglenni gwaith cenedlaethol sy’n seiliedig ar leoliadau, e.e. 

en-gb	Welsh Network of Healthy School Schemes; 
cy-gb	Rhwydwaith Cynlluniau Ysgolion Iach Cymru; 

en-gb	Healthy Working Wales
cy-gb	Cymru Iach ar Waith.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 Local Public Health Teams will ensure that local strategic partnerships understand the patterns of breastfeeding inequalities in their local communities
cy-gb	 bydd timau iechyd y cyhoedd lleol yn sicrhau bod partneriaethau strategol lleol yn deall patrymau anghydraddoldebau bwydo ar y fron yn eu cymunedau lleol. 

en-gb	 Regional Partnership Boards, Public Services Boards and other strategic partnerships relevant to the Early Years should review action to improve breastfeeding rates as part of ongoing assessment of need with a clear focus on inequalities and ensure evidence based action is included in local plans
cy-gb	 dylai byrddau partneriaeth rhanbarthol, byrddau gwasanaethau cyhoeddus a phartneriaethau strategol eraill sy’n berthnasol i’r blynyddoedd cynnar adolygu’r camau gweithredu i wella cyfraddau bwydo ar y fron yn rhan o asesiad parhaus o anghenion, gan ganolbwyntio’n bendant ar anghydraddoldebau, a sicrhau bod camau gweithredu sy’n seiliedig ar dystiolaeth yn cael eu cynnwys mewn cynlluniau lleol. 

en-gb	 Health Boards should review inequalities in breastfeeding rates at each measurement point and work to reduce variation.
cy-gb	 dylai byrddau iechyd adolygu anghydraddoldebau o ran cyfraddau bwydo ar y fron ar bob pwynt mesur a gweithio i leihau amrywiadau.

en-gb	Evidence base
cy-gb	Sylfaen dystiolaeth

en-gb	Maternity Data Indicators Wales
cy-gb	Dangosyddion Data Mamolaeth Cymru

en-gb	http://www.nwisinformationstandards.wales.nhs.uk/sitesplus/documents/299/20160629- DSCN%202016%2002-Maternity%20Indicators%20Data%20Set-Final%20v1.1.pdf 
cy-gb	http://www.nwisinformationstandards.wales.nhs.uk/sitesplus/documents/299/20160629- DSCN%202016%2002-Maternity%20Indicators%20Data%20Set-Final%20v1.1.pdf

en-gb	Public Health Outcomes Framework https://public.tableau.com/views/PHOF2017LAHB- HOME/LAHB?:embed=y&:showVizHome=no
cy-gb	Fframwaith Canlyniadau Iechyd y Cyhoedd https://public.tableau.com/views/PHOF2017LAHB- HAFAN/LAHB?:embed=y&:showVizHome=no

en-gb	Improving intention to breastfeed in low-breastfeeding-rate Welsh communities Asset Base Approaches to Breastfeeding
cy-gb	Gwella’r bwriad i fwydo ar y fron mewn cymunedau sydd â chyfraddau isel o ran bwydo ar y fron yng Nghymru Dulliau gweithredu sy’n seiliedig ar asedau o ran bwydo ar y fron

en-gb	Action 12
cy-gb	Cam gweithredu 12

en-gb	Ensure that research, evaluation and evidence informs action to improve breastfeeding rates in Wales 
cy-gb	Sicrhau bod ymchwil, gwerthuso a thystiolaeth yn llywio camau gweithredu i wella cyfraddau bwydo ar y fron yng Nghymru.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 Public Health Wales to establish a Research Development Group to stimulate research into breastfeeding priority areas in Wales
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn sefydlu grŵp datblygu ymchwil i ysgogi ymchwil i feysydd blaenoriaeth o ran bwydo ar y fron yng Nghymru.

en-gb	 Public Health Wales working with stakeholders to identify opportunities for promoting knowledge transfer and mobilisation to ensure action is informed by the best available international evidence
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cydweithio â rhanddeiliaid i nodi cyfleoedd i hyrwyddo trosglwyddo a defnyddio gwybodaeth i sicrhau bod camau gweithredu yn cael eu llywio gan y dystiolaeth ryngwladol orau sydd ar gael.

en-gb	 Strategic Group to develop and agree a logic model and evaluation framework
cy-gb	 bydd y grŵp strategol yn datblygu ac yn cytuno ar fodel rhesymeg a fframwaith gwerthuso.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 Health Boards to ensure that action to promote breastfeeding is based on the best available evidence of what works
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn sicrhau bod camau gweithredu i hyrwyddo bwydo ar y fron yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael ynghylch yr hyn sy’n gweithio.

en-gb	 Health Boards to ensure that all action is appropriately monitored and evaluated and that learning is shared with partners and the wider system
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn sicrhau bod yr holl gamau gweithredu yn cael eu monitro a’u gwerthuso’n briodol a bod dysgu yn cael ei rannu â phartneriaid a’r system ehangach.

en-gb	Action 13
cy-gb	Cam gweithredu 13

en-gb	Implementation of action to promote breastfeeding uses best practice in delivering change at scale including quality improvement methods
cy-gb	Bydd camau gweithredu i hyrwyddo bwydo ar y fron yn defnyddio arferion gorau o ran sicrhau newid ar raddfa fawr, gan gynnwys dulliau gwella ansawdd.

en-gb	National action
cy-gb	Camau gweithredu cenedlaethol

en-gb	 Public Health Wales, 1000 Lives quality improvement consider opportunities for a national improvement programme to increase breastfeeding at 10 days and beyond. 
cy-gb	 bydd rhaglen gwella ansawdd Iechyd Cyhoeddus Cymru, 1000 o Fywydau, yn ystyried cyfleoedd ar gyfer rhaglen wella genedlaethol i gynyddu cyfraddau bwydo ar y fron ar ôl 10 diwrnod ac wedi hynny.

en-gb	 Public Health Wales develops guidance and provides training on large scale change approaches to population health improvement
cy-gb	 bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn datblygu canllawiau ac yn darparu hyfforddiant ynghylch dulliau newid ar raddfa fawr o ran gwella iechyd y boblogaeth.

en-gb	Local action
cy-gb	Camau gweithredu lleol

en-gb	 Health Boards support Midwives and Health Visitors in undertaking training in quality improvement methods e.g. IQT Silver
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn cefnogi bydwragedd ac ymwelwyr iechyd wrth gael hyfforddiant mewn dulliau gwella ansawdd, e.e. gwobr arian Gwella Ansawdd gyda’n Gilydd (IQT).

en-gb	 Health Boards participate in nationally led quality improvement initiatives 
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn cymryd rhan mewn mentrau gwella ansawdd a arweinir yn genedlaethol.

en-gb	 Health Boards support practitioners in undertaking local quality improvement projects
cy-gb	 bydd byrddau iechyd yn cefnogi ymarferwyr wrth ymgymryd â phrosiectau gwella ansawdd lleol.