en-gb	Number: 
cy-gb	Rhif: 

en-gb	WG 30065
cy-gb	WG 30065

en-gb	Welsh Government  
cy-gb	Llywodraeth Cymru 

en-gb	Consultation Document
cy-gb	Dogfen Ymgynghori

en-gb	Introduction of Medical Examiners in Wales  
cy-gb	Cyflwyno Archwilwyr Meddygol 

en-gb	Proposed operational arrangements and draft regulations for Wales related to reforms to death certification in England and Wales  
cy-gb	Y trefniadau gweithredu arfaethedig a'r Rheoliadau Drafft ar gyfer Cymru yn ymwneud â diwygio’r dull o ardystio marwolaethau yng Nghymru a Lloegr  

en-gb	Date of issue: 
cy-gb	Dyddiad cyhoeddi: 

en-gb	7 November 2016
cy-gb	7 Tachwedd 2016

en-gb	Action required: 
cy-gb	Camau i’w cymryd: 

en-gb	Responses by 13 January 2017
cy-gb	Ymatebion erbyn 13 Ionawr 2017

en-gb	© Crown Copyright
cy-gb	© Hawlfraint y Goron

en-gb	Overview Changes are being planned to introduce a unified system of scrutiny by independent medical examiners of all deaths in England and Wales not investigated by a coroner. 
cy-gb	Trosolwg Mae newidiadau’n cael eu cynllunio i gyflwyno systemunedig i archwilwyr meddygol annibynnol graffu ar yrholl farwolaethau yng Nghymru a Lloegr nad ywcrwner yn ymchwilio iddynt. 

en-gb	These arrangements follow therecommendations of the Shipman Inquiry and will provide assurance to families about the circumstances of a person’s death, allow early detection of problems, and improve the accuracy of recorded causes of death. 
cy-gb	Mae'r trefniadau hyn yn dilyn argymhellion Ymchwiliad Shipman a byddant yn rhoi sicrwydd i deuluoedd am amgylchiadaumarwolaeth person, yn ei gwneud yn bosibl darganfod problemau'n fuan ac yn gwella cywirdeb achosion marwolaeth a gofnodir. 

en-gb	This consultation sets out the proposedarrangements for Wales. 
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn esbonio'r trefniadau arfaethedig ar gyfer Cymru. 

en-gb	It also asks for views on two sets of Wales-only regulations relating to theappointment of medical examiners and the fees to be charged for the issue of the death certificate.
cy-gb	Mae hefyd yn gofyn am farn ynghylch dau gasgliad o reoliadau ar gyfer Cymru'n unig, sy’n ymwneud â phenodi archwilwyr meddygol a'r ffioedd sydd i gael eu codi am roi’r dystysgrif marwolaeth.

en-gb	How to respond Please respond by completing the questionnaire at the
cy-gb	Sut i ymateb Atebwch, os gwelwch yn dda, drwy gwblhau'r holiadur

en-gb	back of this document and returning it to:
cy-gb	ar gefn y ddogfen hon a'i ddychwelyd i:

en-gb	HQDMailbox@wales.gsi.gov.uk or by post to:
cy-gb	HQDMailbox@wales.gsi.gov.uk neu drwy'r post i:

en-gb	Natalie Harris
cy-gb	Natalie Harris

en-gb	Healthcare Quality Division Health and Social Services Group Welsh Government Hill House Picton Terrace Carmarthen SA31 3BS
cy-gb	Isadran Ansawdd Gofal Iechyd Grŵp Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol Llywodraeth Cymru Hill House Teras Picton Caerfyrddin SA31 3BS .

en-gb	Further information Large print, Braille and alternative language and related versions of this document are available on documents request.
cy-gb	Rhagor o wybodaeth a dogfennau cysylltiedig Gellir gwneud cais am fersiynau o’r ddogfen hon mewn print bras, mewn Braille neu mewn ieithoedd eraill.

en-gb	Contact details For further information please contact :
cy-gb	Manylion Cysylltu I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â:

en-gb	HQDMailbox@wales.gsi.gov.uk
cy-gb	HQDMailbox@wales.gsi.gov.uk

en-gb	Natalie Harris
cy-gb	Natalie Harris

en-gb	Healthcare Quality Division Health and Social Services Group Welsh Government
cy-gb	Isadran Ansawdd Gofal Iechyd Grŵp Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol Llywodraeth Cymru

en-gb	Hill House
cy-gb	Hill House

en-gb	Picton Terrace
cy-gb	Teras Picton

en-gb	Carmarthen
cy-gb	Caerfyrddin

en-gb	SA31 3BS
cy-gb	SA31 3BS

en-gb	Data protection How the views and information you give us will be used
cy-gb	Diogelu Data Sut y byddwn yn defnyddio’r farn a’r wybodaeth a roddwch inni.  

en-gb	Any response you send us will be seen in full by Welsh Government staff dealing with the issues which this consultation is about. 
cy-gb	Bydd unrhyw ymateb a anfonwch atom yn cael ei weld yn llawn gan staff Llywodraeth Cymru sy’n gweithio ar y materion y mae’r ymgynghoriad hwn yn ymdrin â nhw. 

en-gb	It may also be seen by other Welsh Government staff to help them plan future consultations.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd aelodau eraill o staff Llywodraeth Cymru yn gweld yr ymateb hefyd, er mwyn eu helpu i gynllunio ymgyngoriadau ar gyfer y dyfodol.

en-gb	The Welsh Government intends to publish a summary of the responses to this document. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyhoeddi crynodeb o’r ymatebion i’r ddogfen hon. 

en-gb	We may also publish responses in full. 
cy-gb	Mae’n bosibl hefyd y byddwn yn cyhoeddi’r ymatebion yn llawn. 

en-gb	Normally, the name and address (or part of the address) of the person or organisation who sent the response are published with the response. 
cy-gb	Fel arfer, bydd enw a chyfeiriad (neu ran o gyfeiriad) yr unigolyn neu sefydliad a anfonodd yr ymateb yn cael eu cyhoeddi gyda’r ymateb. 

en-gb	This helps to show that the consultation was carried out properly. 
cy-gb	Mae hynny’n helpu i ddangos bod yr ymgynghoriad wedi’i gynnal yn briodol. 

en-gb	If you do not want your name or address published, please tell us this in writing when you send your response. 
cy-gb	Os nad ydych yn dymuno i’ch enw a’ch cyfeiriad gael eu cyhoeddi, ticiwch y blwch isod. 

en-gb	We will then blank them out.
cy-gb	Byddwn wedyn yn cuddio’ch manylion.

en-gb	Names or addresses we blank out might still get published later, though we do not think this would happen very often. 
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd yr enwau a’r cyfeiriadau y byddwnwedi’u cuddio yn cael eu cyhoeddi’n ddiweddarach, er nad yw hynny’n debygol o ddigwydd yn aml iawn. 

en-gb	The Freedom of Information Act 2000 and the Environmental Information Regulations 2004 allow the public to ask to see information held by many public bodies, including the Welsh Government. 
cy-gb	Mae Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 a Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004 yn caniatáu i’r cyhoedd gael gweld gwybodaeth a gedwir gan lawer o gyrff cyhoeddus, gan gynnwys Llywodraeth Cymru. 

en-gb	This includes information which has not been published. 
cy-gb	Mae hynny’n cynnwys gwybodaeth sydd heb ei chyhoeddi. 

en-gb	However, the law also allows us to withhold information in some circumstances. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae’r gyfraith hefyd yncaniatáu i ni gadw gwybodaeth yn ôl dan rai amgylchiadau. 

en-gb	If anyone asks to see information we have withheld, we will have to decide whether to release it or not. 
cy-gb	Os bydd unrhyw un yn gofyn am gael gweld gwybodaeth a gadwyd yn ôl gennym, bydd rhaid inni benderfynu a ydym am ei rhyddhau ai peidio. 

en-gb	If someone has asked for their name and address not to be published, that is an important fact we would take into account. 
cy-gb	Os bydd rhywun wedi gofyn inni beidio â chyhoeddi ei enw a’i gyfeiriad, bydd hynny’n ffaith bwysig i ni ei chadw mewn cof. 

en-gb	However, there might sometimes be important reasons why we would have to reveal someone’s name and address, even though they have asked for them not to be published. 
cy-gb	Fodd bynnag, fe allai fod rheswm pwysig dros orfod datgelu enw a chyfeiriad unigolyn, er ei fod wedi gofyn i ni beidio â’u cyhoeddi. 

en-gb	We would get in touch with the person and ask their views before we finally decided to reveal the information.
cy-gb	Byddem yn cysylltu â’r unigolyn ac yn gofyn am ei farn cyn gwneud unrhyw benderfyniad terfynol iddatgelu’r wybodaeth.

en-gb	Contents
cy-gb	Cynnwys

en-gb	Chapter 1:  
cy-gb	Pennod 1: 

en-gb	Introduction and background 
cy-gb	Cyflwyniad a chefndir 

en-gb	General background
cy-gb	Cefndir Cyffredinol

en-gb	Legislative background
cy-gb	Cefndir Deddfwriaethol

en-gb	Interface with current Mortality Review system in Wales Welsh Language and other impact assessments
cy-gb	Y rhyngwyneb gyda'r system bresennol o Adolygu Marwolaethau yng Nghymru Y Gymraeg ac asesiadau effaith eraill

en-gb	Chapter 2:  
cy-gb	Pennod 2: 

en-gb	Operation of the new arrangements in Wales 
cy-gb	Gweithredu'r trefniadau newydd yng Nghymru  

en-gb	Overview
cy-gb	Trosolwg

en-gb	General description of the new death certification process Ensuring the independence of medical examiners and their staff Operational arrangements for the medical examiner service in Wales 
cy-gb	Disgrifiad cyffredinol o'r broses newydd o ardystio marwolaethau Sicrhau annibyniaeth archwilwyr meddygol a'u staff Trefniadau gweithredol ar gyfer gwasanaeth yr archwilwyr meddygol yng Nghymru  

en-gb	  Management of the service
cy-gb	 Rheoli'r gwasanaeth

en-gb	 Workforce: 
cy-gb	 Gweithlu: 

en-gb	skills needed for medical examiner and medical examiner officer role 
cy-gb	y sgiliau sydd eu hangen ar gyfer swyddogaethau archwilydd meddygol a swyddog archwilio meddygol

en-gb	 Terms of appointment
cy-gb	 Telerau penodi

en-gb	 Additional functions
cy-gb	 Swyddogaethau ychwanegol 

en-gb	 Data capture
cy-gb	 Cadw data

en-gb	Funding of the service
cy-gb	Cyllido'r gwasanaeth

en-gb	 Fee-based approach
cy-gb	 Dull seiliedig ar ffioedd

en-gb	 What fees will cover
cy-gb	 Yr hyn y bydd y ffioedd yn talu amdano 

en-gb	 How much is the fee likely to be? 
cy-gb	 Faint yw'r ffi yn debygol o fod? 

en-gb	 How the fee will be collected
cy-gb	 Sut y caiff y ffi ei chasglu

en-gb	Consultation Response Form 
cy-gb	Ffurflen Ymateb i’r Ymgynghoriad 

en-gb	Draft regulations 
cy-gb	Rheoliadau drafft 

en-gb	Regulations relating to the appointment and remuneration of medical examiners
cy-gb	Rheoliadau yn ymwneud â phenodi a thalu i archwilwyr meddygol

en-gb	Regulations relating to fees to be charged on the public for the medical examiner service
cy-gb	Rheoliadau yn ymwneud â'r ffioedd i'w codi ar y cyhoedd am wasanaeth yr archwilwyr meddygol

en-gb	Chapter 1:  
cy-gb	Pennod 1: 

en-gb	Introduction and background 
cy-gb	Cyflwyniad a chefndir 

en-gb	 We are preparing to implement changes to the England and Wales death certification and registration systems and introduce the role of medical examiner. 
cy-gb	 Rydym yn paratoi i wneud newidiadau i'r systemau ardystio a chofrestru marwolaethau yng Nghymru a Lloegr a chyflwyno swyddogaeth archwilydd meddygol. 

en-gb	This consultation sets out the key operational issues for Wales and asks for views on some specific issues as well as on two sets of draft regulations relating to the appointment of medical examiners and of the fee to be charged for the service. 
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn egluro'r materion gweithredu allweddol ar gyfer Cymru ac yn gofyn am eich barn ar rai materion yn benodol yn ogystal ag ynghylch dau gasgliad o reoliadau drafft yn ymwneud â phenodi archwilwyr meddygol a'r ffi i'w chodi am y gwasanaeth. 

en-gb	In implementing the medical examiner system in Wales, we will aim to be guided by a number of overarching principles, namely:
cy-gb	Wrth weithredu'r system archwilwyr meddygol yng Nghymru, byddwn yn anelu i ddilyn nifer o egwyddorion cyffredinol, sef:

en-gb	 To ensure a transparent system which fits with existing clinical governance arrangements for NHS Wales 
cy-gb	 Sicrhau system dryloyw sy'n ffitio gyda'r trefniadau llywodraethu clinigol presennol ar gyfer GIG Cymru

en-gb	  To support service development and quality improvement
cy-gb	 Cefnogi datblygiad gwasanaeth a gwella ansawdd

en-gb	 To take a “Once for Wales” approach, avoiding duplication and ensuring value for money and
cy-gb	 Mabwysiadu dull "Unwaith i Gymru" , gan osgoi dyblygu a sicrhau gwerth am arian ac

en-gb	 To align the new arrangements with existing systems , minimising the need for new
cy-gb	 Alinio'r trefniadau newydd â systemau presennol , gan leihau'r angen am fentrau

en-gb	initiatives particularly in the field of data and information.
cy-gb	newydd yn enwedig ym maes data a gwybodaeth.

en-gb	General background
cy-gb	Cefndir Cyffredinol

en-gb	 The death certification system in the UK has remained unchanged for over 60 years, in spite of much criticism and periodic reviews of the system. 
cy-gb	 Mae'r system o ardystio marwolaethau yn y DU wedi parhau heb ei newid ers dros 60 mlynedd, er gwaethaf llawer o feirniadaeth ac adolygiadau achlysurol o'r system. 

en-gb	The UK Government intends to introduce new death certification and registration arrangements in England and Wales. 
cy-gb	Mae'n fwriad gan Lywodraeth y DU gyflwyno trefniadau newydd ar gyfer ardystio a chofrestru marwolaethau yng Nghymru a Lloegr. 

en-gb	These flow from the recommendations of the Third Report of the Shipman Inquiry 1 published in 2003. 
cy-gb	Mae'r rhain wedi dod o ganlyniad i argymhellion Trydydd Adroddiad Ymchwiliad Shipman 1 a gyhoeddwyd yn 2003. 

en-gb	More recently, the Francis Inquiry into Mid Staffordshire Foundation NHS Trust made recommendations about independent scrutiny of deaths and the need to involve families. 
cy-gb	Ers hynny, arweiniodd Ymchwiliad Francis i Ymddiriedolaeth Sefydledig GIG Canolbarth Swydd Stafford at argymhellion ynghylch craffu’n annibynnol ar farwolaethau a’r angen i gynnwys teuluoedd. 

en-gb	The Department of Health (DH) recently consulted on the proposed system, and how it is likely to work in practice, including the role of the medical examiner, the new forms and procedures and the overall effect on the process of death certification 2 . 
cy-gb	Yn ddiweddar, bu'r Adran Iechyd yn ymgynghori ynghylch y system arfaethedig, a sut y mae'n debygol o weithio'n ymarferol, gan gynnwys swyddogaeth yr archwilydd meddygol, y ffurflenni a'r gweithdrefnau newydd a'r effaith gyffredinol ar y broses o ardystio marwolaethau 2 . 

en-gb	The DH consultation proposed an implementation date of 1 April 2018.
cy-gb	Cynigiodd ymgynghoriad yr Adran Iechyd 1 Ebrill 2018 fel dyddiad gweithredu.

en-gb	 The expected benefits of the new system will be to:
cy-gb	 Y manteision a ddisgwylir o'r system newydd fydd:

en-gb	 provide confirmation to families about the circumstances of a person’s death;
cy-gb	 rhoi cadarnhad i deuluoedd ynglŷn ag amgylchiadau marwolaeth person; 

en-gb	 provide a safeguard in relation to the quality of care provided in the period prior to the person’s death;
cy-gb	 diogelu ansawdd y gofal a roddir yn y cyfnod cyn marwolaeth person;

en-gb	 allow early detection of ‘patterns’ which require attention to determine whether there are local problems of care which can be corrected to prevent further harm to patients; 
cy-gb	 ei gwneud yn bosibl darganfod 'patrymau' sydd angen sylw er mwyn penderfynu a oes problemau gofal yn lleol y gellir eu cywiro er mwyn atal mwy o niwed i gleifion; 

en-gb	and
cy-gb	a

en-gb	 improve the accuracy of recorded causes of death to aid the planning of delivery of health and social services.
cy-gb	 gwella cywirdeb achosion marwolaeth a gofnodir i fod o gymorth i gynllunio sut y mae gwasanaethau iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yn cael eu darparu.

en-gb	 It is important to state that death certification is not a subject which is currently devolved to the National Assembly for Wales. 
cy-gb	 Mae'n bwysig datgan nad yw ardystio marwolaethau yn bwnc sydd wedi ei ddatganoli i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar hyn o bryd. 

en-gb	However, Welsh Ministers are responsible for the practical implementation of the system in Wales. 
cy-gb	Fodd bynnag, Gweinidogion Cymru sy'n gyfrifol am weithredu'r system yn ymarferol yng Nghymru. 

en-gb	As such, they can make regulations in two distinct areas, namely:
cy-gb	Fel y cyfryw, gallant wneud rheoliadau mewn dau faes gwahanol, sef:

en-gb	 the appointment and remuneration of medical examiners and
cy-gb	 penodi archwilwyr meddygol a thalu iddynt, a

en-gb	 the fees to be charged for the medical examiner’s confirmation of the cause of death stated on the attending practitioner’s certificate or the issue of a medical examiner’s certificate.
cy-gb	 y ffioedd sydd i gael eu codi am gadarnhad yr archwilydd meddygol o achos y farwolaeth a nodwyd ar dystysgrif yr ymarferwr oedd yn trin yr achos neu am roi tystysgrif archwilydd meddygol.

en-gb	 Given the limited scope of the Welsh Ministers’ powers in this area, this document does not repeat in detail the information set out in the DH’s document relating to the system or the role of medical examiners, or the impacts on doctors, coroners, bereavement services, registrars, funeral directors and crematoria. 
cy-gb	 A derbyn cwmpas cyfyngedig pwerau Gweinidogion Cymru yn y maes hwn, nid yw'r ddogfen hon yn ailadrodd yn fanwl y wybodaeth sydd wedi ei hegluro yn nogfen Adran Iechyd y DU sy'n ymdrin â system neu swyddogaeth yr archwilwyr meddygol, na'r effaith ar feddygon, crwneriaid, gwasanaethau profedigaeth, cofrestrwyr, trefnwyr angladdau ac amlosgfeydd. 

en-gb	This is because the death certification process and the medical examiner role will essentially be the same in England and Wales. 
cy-gb	Mae hyn oherwydd y bydd y broses o ardystio marwolaethau a swyddogaeth yr archwilydd meddygol yr un fath yn ei hanfod yng Nghymru a Lloegr. 

en-gb	For more information on these areas please see the DH consultation document at the above link. 
cy-gb	Am ragor o wybodaeth am y meysydd hyn, edrychwch ar ddogfen ymgynghori'r Adran Iechyd drwy'r ddolen gyswllt uchod. 

en-gb	Individuals and organisations in Wales were encouraged to respond to the DH consultation and the Welsh Government has seen their responses. 
cy-gb	Cafodd unigolion a sefydliadau yng Nghymru eu hannog i ymateb i ymgynghoriad yr Adran Iechyd ac mae Llywodraeth Cymru wedi gweld eu hatebion. 

en-gb	As far as possible, and in the context of the Welsh Ministers’ remit, the Welsh Government has taken into account those views.
cy-gb	Cyn belled ag yr oedd modd, ac yng nghyd-destun maes gorchwyl Gweinidogion Cymru, mae Llywodraeth Cymru wedi cymryd y sylwadau hynny i ystyriaeth.

en-gb	Legislative background
cy-gb	Cefndir Deddfwriaethol

en-gb	 The legal basis for the new system is set out in Chapter 2 of Part 1 of the Coroners and Justice Act 2009. 
cy-gb	 Mae'r sail gyfreithiol ar gyfer y system newydd wedi ei gosod ym Mhennod 2 o Ran 1 o Ddeddf y Crwneriaid a Chyfiawnder 2009. 

en-gb	Section 19 of this Act requires local health boards in Wales to appoint medical examiners.
cy-gb	Mae adran 19 o'r Ddeddf hon yn ei gwneud yn ofynnol i fyrddau iechyd lleol yng Nghymru benodi archwilwyr meddygol. 

en-gb	 Chapter 2 of Part 1 of the Coroners and Justice Act 2009 also provides Welsh Ministers
cy-gb	Mae Pennod 2 o Ran 1 o Ddeddf y Crwneriaid a Chyfiawnder 2009 hefyd yn darparu

en-gb	with limited powers, specifically:
cy-gb	pwerau cyfyngedig i Weinidogion Cymru , yn benodol:

en-gb	 A power under section 19 to make regulations about the terms of appointment,
cy-gb	 Pŵer o dan adran 19 i wneud rheoliadau ynglŷn â thelerau penodi, tâl, hyfforddiant a

en-gb	payment, training and additional functions of medical examiners, and
cy-gb	swyddogaethau ychwanegol archwilwyr meddygol, a

en-gb	 A power under section 20 to make regulations about a fee to be payable to a local health board for the medical examiner’s certificate or a medical examiner’s confirmation of the cause of death stated on an attending practitioner’s certificate.
cy-gb	 Phŵer o dan adran 20 i wneud rheoliadau ynglŷn â ffi i fod yn daladwy i fwrdd iechyd lleol am dystysgrif yr archwilydd meddygol neu gadarnhad archwilydd meddygol o achos marwolaeth a ddatganwyd ar dystysgrif ymarferwr oedd yn gweini.

en-gb	Interface with the current Mortality Review system in Wales
cy-gb	Y rhyngwyneb gyda'r system bresennol o Adolygu Marwolaethau yng Nghymru

en-gb	 The implementation of the medical examiner system in Wales will further support our aims to improve the quality and safety of health services and work has already been done to help pave the way for the new arrangements. 
cy-gb	 Bydd gweithredu system yr archwilwyr meddygol yng Nghymru yn gymorth pellach inni gyflawni'n nodau o wella ansawdd a diogelwch gwasanaethau iechyd ac mae gwaith eisoes wedi cael ei wneud i baratoi'r ffordd ar gyfer y trefniadau newydd. 

en-gb	All health boards now have systems in place for reviewing all deaths in acute hospitals and routinely use this information to report to their Boards. 
cy-gb	Mae gan yr holl fyrddau iechyd bellach systemau yn eu lle ar gyfer adolygu'r holl farwolaethau mewn ysbytai acíwt a byddant yn defnyddio'r wybodaeth hon fel mater o arferiad i adrodd i'w Byrddau. 

en-gb	Whilst further work is needed to roll out this system in primary and community care, we are confident that a culture has been developed whereby clinical staff are used to looking critically at the causes of death and learning lessons from the reviews. 
cy-gb	Er bod angen rhagor o waith er mwyn lledaenu'r system hon mewn gofal sylfaenol a chymunedol, rydym yn hyderus bod diwylliant wedi cael ei ddatblygu lle mae staff clinigol yn arfer ag edrych yn feirniadol ar achosion marwolaeth a dysgu gwersi o'r adolygiadau. 

en-gb	This will sit well with the introduction of medical examiners who will be undertaking a similar process of scrutiny.
cy-gb	Bydd hyn yn cyd-fynd yn dda â chyflwyno archwilwyr meddygol, fydd yn cyflawni proses debyg o graffu.

en-gb	 The information on mortality resulting from medical examiners’ scrutiny of cause of death in Wales will provide a valuable indication of possible problems in health care, both local and national, examples being the spread of diseases, the incidence of death following
cy-gb	 Bydd y wybodaeth am farwolaethau, a ddaw o ganlyniad i waith yr archwilwyr meddygol yn craffu ar achos marwolaethau yng Nghymru, yn rhoi arwydd gwerthfawr o broblemau posibl mewn gofal iechyd, yn lleol ac yn genedlaethol, ac enghreifftiau o hyn yw

en-gb	certain treatments and procedures or following sub-optimal care, or the identification of geographical factors in the incidence of specific causes of death. 
cy-gb	lledaeniad clefydau, amlder marwolaeth yn dilyn rhai triniaethau a gweithdrefnau neu yn dilyn gofal llai na’r gorau, neu’r gallu i nodi ffactorau daearyddol yn amlder achosion marwolaeth penodol. 

en-gb	The information could be fed into improvement and safety processes within NHS Wales and contribute to the WG’s wider health, social policy and regeneration strategies.
cy-gb	Gellid bwydo'r wybodaeth hon i brosesau gwella a diogelwch o fewn GIG Cymru ac felly gyfrannu at strategaethau ehangach iechyd, polisi cymdeithasol ac adfywiad Llywodraeth Cymru.

en-gb	Welsh Language and other impact assessments
cy-gb	Y Gymraeg ac asesiadau effaith eraill

en-gb	As we come to plan for implementation of the scheme in Wales, we will be carrying out a range of impact assessments on those aspects of the medical examiner system which fall within the responsibility of Welsh Ministers. 
cy-gb	Wrth inni ddod i gynllunio ar gyfer gweithredu'r cynllun yng Nghymru, byddwn yn cynnal amrywiaeth o asesiadau effaith ar yr agweddau hynny o system yr archwilwyr meddygol fydd yn syrthio o fewn cylch cyfrifoldeb Gweinidogion Cymru. 

en-gb	These will be published with the final regulations. 
cy-gb	Caiff y rhain eu cyhoeddi gyda'r rheoliadau terfynol. 

en-gb	We expect the DH to publish a range of impact assessments for the non- devolved elements of the policy. 
cy-gb	Disgwyliwn i'r Adran Iechyd gyhoeddi amrywiaeth o asesiadau effaith ar gyfer elfennau'r polisi sydd heb eu datganoli. 

en-gb	We will also be discussing with DH the provision of bilingual documentation to support the scheme, wherever appropriate.
cy-gb	Byddwn hefyd yn trafod darparu dogfennaeth ddwyieithog gyda'r Adran Iechyd i gefnogi'r cynllun, lle bynnag y bo'n briodol.

en-gb	We would be interested to receive views, as part of this consultation, on the effects of the introduction of this scheme on the opportunities for people to use the Welsh Language.
cy-gb	Byddai gennym ddiddordeb i dderbyn barn, fel rhan o'r ymgynghoriad hwn, ar effeithiau cyflwyno'r cynllun hwn ar y cyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg.

en-gb	Question 1: 
cy-gb	Cwestiwn 1: 

en-gb	Are there any issues in relation to the use of the Welsh Language which you feel should be considered as we take forward the implementation of the scheme with the NHS in Wales?
cy-gb	Oes yna unrhyw faterion cysylltiedig â'r defnydd o'r Gymraeg yr ydych chi'n teimlo y dylid eu hystyried wrth inni symud ymlaen i weithredu'r cynllun gyda'r GIG yng Nghymru?

en-gb	Chapter 2:  
cy-gb	Pennod 2: 

en-gb	Operation of the new arrangements in Wales 
cy-gb	Gweithredu'r trefniadau newydd yng Nghymru 

en-gb	Overview
cy-gb	Trosolwg

en-gb	The main role of the medical examiner is to scrutinise the cause of death in every case not investigated by a coroner. 
cy-gb	Prif swyddogaeth yr archwilydd meddygol yw craffu ar achos marwolaeth ym mhob achos na chafodd ei ymchwilio gan grwner. 

en-gb	This scrutiny will provide assurances that the death has been accurately recorded, and will provide robust information to help identify trends and patterns, making malpractice easier to detect. 
cy-gb	Bydd y gwaith craffu hwn yn rhoi sicrwydd bod y farwolaeth wedi ei chofnodi'n gywir, a bydd yn rhoi gwybodaeth gadarn i gynorthwyo i adnabod tueddiadau a phatrymau, gan wneud camymddygiad yn haws ei ddarganfod. 

en-gb	Medical examiner officers will be appointed to act on behalf of, and to assist medical examiners in the exercise of their functions, including taking a lead role in liaising with families, coroners’ offices and others involved in the process following a death. 
cy-gb	Penodir swyddogion archwilio meddygol i weithredu ar ran archwilwyr meddygol ac i’w cynorthwyo i gyflawni eu swyddogaethau, gan gynnwys cymryd rôl arweiniol o ran cysylltu â theuluoedd, swyddfeydd crwneriaid ac eraill sydd â rhan yn y broses yn dilyn marwolaeth. 

en-gb	Medical examiner scrutiny will cover all deaths not referred to the coroner and will include all settings, i.e. in hospital, at home, in hospices, nursing or residential care settings. 
cy-gb	Bydd gwaith archwilio'r archwilydd meddygol yn cynnwys yr holl farwolaethau nad ydynt yn cael eu cyfeirio at y crwner a bydd yn cynnwys yr holl leoliadau, h.y. yn yr ysbyty, gartref, mewn hosbis, cartref nyrsio neu gartref preswyl. 

en-gb	Medical examiners and their staff will work within the standards and guidelines set by the National Medical Examiner for England and Wales. 
cy-gb	Bydd archwilwyr meddygol a'u staff yn gweithio o fewn y safonau a'r canllawiau a osodwyd gan yr Archwilydd Meddygol Cenedlaethol ar gyfer Cymru a Lloegr. 

en-gb	There are also likely to be a number of lead medical examiners appointed within Wales, and they will provide practical support to the medical examiners and their staff.
cy-gb	Mae'n debygol hefyd y caiff nifer o archwilwyr meddygol arweiniol eu penodi yng Nghymru, ac y byddant hwy'n rhoi cymorth ymarferol i'r archwilwyr meddygol a'u staff.

en-gb	Once a medical examiner has completed his or her scrutiny, they will confirm the cause of death and the certifying doctor will be able to issue the Medical Certificate of Cause of Death (MCCD). 
cy-gb	Unwaith y bydd archwilydd meddygol wedi cwblhau ei waith craffu, bydd yn cadarnhau achos y farwolaeth a bydd y meddyg sy’n ardystio’n medru rhoi tystysgrif feddygol o achos marwolaeth. 

en-gb	A fee is likely to be payable for the medical examiner’s scrutiny and this is covered in more detail in paragraphs 40-47 below.
cy-gb	Mae ffi'n debygol o fod yn daladwy am waith craffu’r archwilydd meddygol ac ymdrinnir â hon yn fanylach ym mharagraff 40-47 isod.

en-gb	General description of the new death certification process
cy-gb	Disgrifiad cyffredinol o'r broses newydd o ardystio marwolaethau

en-gb	Under the new system for England and Wales, when someone dies, the medical practitioner who attended the person in the days leading up to their death, will be required to prepare a medical certificate of cause of death (MCCD). 
cy-gb	O dan y system newydd i Gymru a Lloegr, pan fydd rhywun yn marw, bydd yn ofynnol i'r ymarferwr meddygol, a fu'n gweini ar y person yn y diwrnodiau'n arwain at ei farwolaeth, baratoi tystysgrif feddygol o achos marwolaeth (MCCD). 

en-gb	If the practitioner is unable to establish the cause of death, or if there are any other reasons for doing so, he or she may decide to refer the death to a coroner.
cy-gb	Os bydd yr ymarferwr yn methu â darganfod achos y farwolaeth, neu os bydd yna unrhyw resymau eraill dros wneud hynny, caiff ef neu hi benderfynu cyfeirio'r farwolaeth at y crwner.

en-gb	Where a death is not notified to a coroner, or it is notified but the coroner decides that it does not need to be investigated, the practitioner will prepare a MCCD and provide a copy to the medical examiner together with the relevant medical records and other information. 
cy-gb	Pan na hysbysir crwner am farwolaeth, neu pan fydd y crwner wedi ei hysbysu ond yn penderfynu nad oes angen ymchwilio iddi, bydd yr ymarferwr yn darparu MCCD ac yn rhoi copi i'r archwilydd meddygol ynghyd â'r cofnodion meddygol perthnasol a gwybodaeth arall. 

en-gb	The medical examiner will then need to decide whether or not to agree with the cause of death as certified by the attending practitioner.
cy-gb	Wedyn bydd angen i'r archwilydd meddygol benderfynu cytuno neu beidio â'r achos marwolaeth fel yr ardystiwyd gan yr ymarferwr fu'n gweini.

en-gb	After carrying out this scrutiny, the medical examiner, or - more likely - the medical examiner officer, will contact the bereaved family to discuss the cause of death and give them the opportunity to raise any concerns they may have.
cy-gb	Ar ôl cynnal y gwaith craffu hwn, bydd yr archwilydd meddygol neu - yn fwy tebygol - y swyddog archwilio meddygol yn cysylltu â theulu'r ymadawedig i drafod achos y farwolaeth a rhoi cyfle iddynt godi unrhyw bryderon a fo ganddynt.

en-gb	At the end of the process, the medical examiner will sign a Notification of Confirmed Cause of Death and transmit the form to the registration service and the MCCD will be finalised and issued to the person who will be registering the death.
cy-gb	Ar ddiwedd y broses, bydd yr archwilydd meddygol yn llofnodi Hysbysiad o Achos Marwolaeth a Gadarnhawyd ac yn trosglwyddo’r ffurflen i’r gwasanaeth cofrestru, a bydd y MCCD yn cael ei gwblhau a'i roi i'r person fydd yn cofrestru'r farwolaeth.

en-gb	Ensuring the independence of Medical Examiners and their staff
cy-gb	Sicrhau annibyniaeth Archwilwyr Meddygol a'u staff

en-gb	LHBs are the appointing authority for medical examiners and this is set out in the primary legislation. 
cy-gb	 Byrddau Iechyd Lleol yw'r awdurdod penodi ar gyfer archwilwyr meddygol ac eglurir hyn yn y ddeddfwriaeth sylfaenol. 

en-gb	Section 19(2)(a) of the Coroners and Justice Act 2009 sets out that “each Board must appoint enough medical examiners, and make available enough funds and other resources, to enable those functions to be discharged in its area”. 
cy-gb	Mae adran 19(2)(a) o Ddeddf y Crwneriaid a Chyfiawnder 2009 yn nodi bod "rhaid i bob Bwrdd benodi digon o archwilwyr meddygol, a sicrhau bod digon o gyllid ac adnoddau eraill ar gael, i'w gwneud yn bosibl i'r swyddogaethau hynny gael eu cyflawni yn ei ardal." 

en-gb	It is therefore clear that the responsibility for these appointments rests with the LHBs.
cy-gb	Mae'n eglur felly mai ar y Byrddau Iechyd Lleol y mae'r cyfrifoldeb am y penodiadau hyn yn gorffwys.

en-gb	Some concern has been expressed to the Welsh Government that because the medical examiners will be appointed and resourced by an LHB, and might also be engaged in a substantive clinical post by that LHB, they might be insufficiently independent to carry out the role effectively. 
cy-gb	Mynegwyd peth pryder i Lywodraeth Cymru fod lle i amau, oherwydd y bydd yr archwilydd meddygol wedi ei benodi ac yn cael ei gynnal gan y Bwrdd Iechyd Lleol, ac y bydd efallai wedi ei gyflogi i swydd glinigol o bwys gan y Bwrdd Iechyd Lleol hwnnw, efallai na fydd yn ddigon annibynnol i gyflawni’r rôl yn effeithiol. 

en-gb	The concern is that this could erode public confidence in the system as people might not view it as truly independent.
cy-gb	Y pryder yw y gallai hyn erydu hyder y cyhoedd yn y system gan y gallai pobl fethu â'i gweld fel un wirioneddol annibynnol.

en-gb	Suggestions have been made that LHBs should seek to appoint the medical examiners through a different body, for example, Public Health Wales, via a contractual arrangement or through Ministerial Directions. 
cy-gb	Mae awgrymiadau wedi eu gwneud y dylai Byrddau Iechyd Lleol geisio penodi'r archwilwyr meddygol drwy gorff gwahanol, er enghraifft, Iechyd Cyhoeddus Cymru, drwy drefniant contract neu drwy Gyfarwyddiadau Gweinidogaethol. 

en-gb	However, the Welsh Government does not believe this would work well in practice and is not convinced that it either fits within the legal framework or that it would add any further layer of independence to the system. 
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw Llywodraeth Cymru'n credu y byddai hyn yn gweithio'n dda yn ymarferol ac nid yw yn argyhoeddedig ei fod yn ffitio o fewn y fframwaith cyfreithiol nac y byddai'n ychwanegu unrhyw haen bellach o annibyniaeth i'r system. 

en-gb	This is because medical examiners must be senior medical practitioners and will inevitably be performing the role of medical examiner alongside their senior medical roles. 
cy-gb	Y rheswm am hyn yw bod rhaid i'r archwilwyr meddygol fod yn ymarferwyr meddygol ar lefel uwch ac y byddant yn anochel yn cyflawni swyddogaeth yr archwilydd meddygol ochr yn ochr â'u swyddogaethau meddygol uwch. 

en-gb	They will still be employed by LHBs as medical practitioners and therefore this would not remove concerns about independence.
cy-gb	Byddant yn dal i gael eu cyflogi gan y Byrddau Iechyd Lleol fel ymarferwyr meddygol ac felly ni fyddai hyn yn dileu pryderon ynghylch annibyniaeth.

en-gb	The protections afforded to the role are first and foremost set out in the legislation itself. 
cy-gb	Mae'r amddiffyniad i'r swydd yn bennaf wedi ei osod yn y ddeddfwriaeth ei hun. 

en-gb	In the first instance, the issue of independence is dealt with directly in section 19(5) of the Coroners and Justice Act 2009. 
cy-gb	Yn y lle cyntaf, ymdrinnir â mater annibyniaeth yn uniongyrchol yn adran 19(5) o Ddeddf y Crwneriaid a Chyfiawnder 2009. 

en-gb	This makes clear that a LHB cannot interfere in any way with a medical examiner’s exercise of his or her professional judgment. 
cy-gb	Mae'r adran hon yn gwneud yn glir na all Bwrdd Iechyd Lleol ymyrryd yn unrhyw ffordd pan fydd archwilydd meddygol yn arfer ei farn broffesiynol ef neu hi. 

en-gb	In addition, the draft appointment regulations also set out a number of areas where a conflict of interest might arise and in what circumstances a medical examiner should withdraw from a case.
cy-gb	At hynny, mae'r rheoliadau penodi drafft yn Atodiad A hefyd yn cyfeirio at nifer o feysydd lle y gallai gwrthdaro rhwng buddiannau godi ac ym mha amgylchiadau y dylai archwilydd meddygol dynnu allan o achos.

en-gb	It is also the case that independence will be supported and ensured through peer review, through the National Medical Examiner and lead medical examiners and the via professional standards to which all healthcare professionals must adhere.
cy-gb	Mae hefyd yn wir y caiff annibyniaeth ei chefnogi a'i sicrhau drwy adolygiad cymheiriaid, drwy'r Archwilydd Meddygol Cenedlaethol a'r archwilwyr meddygol arweiniol a thrwy'r safonau proffesiynol y mae'n rhaid i'r holl weithwyr gofal iechyd proffesiynol lynu wrthynt.

en-gb	Therefore in terms of independence, the Welsh Government believes the legislation and draft regulations adequately provide for it. 
cy-gb	Felly, o ran annibyniaeth, cred Llywodraeth Cymru fod y ddeddfwriaeth a'r rheoliadau drafft yn darparu'n ddigonol. 

en-gb	Medical examiners, as health professionals, will also be operating under their professional code of conduct. 
cy-gb	Bydd archwilwyr meddygol, fel gweithwyr iechyd proffesiynol, hefyd yn gweithredu o dan eu cod ymarfer proffesiynol hwy eu hunain. 

en-gb	Experience from the Sheffield pilot site, where the medical examiner is also an employee of the NHS Trust concerned, has shown there to be no conflict of interest and that it is possible to have a complete separation of roles. 
cy-gb	Dangosodd profiad o safle peilot Sheffield, lle mae'r archwilydd meddygol hefyd yn cael ei gyflogi gan yr Ymddiriedolaeth GIG dan sylw, nad oes buddiannau'n gwrthdaro a'i bod yn bosibl gwahanu'r ddwy swyddogaeth yn gyfan gwbl. 

en-gb	However we would be interested to hear views on this aspect of the arrangements.
cy-gb	Fodd bynnag, byddai gennym ddiddordeb i glywed barn ar yr agwedd yma ar y trefniadau.

en-gb	Question 2: 
cy-gb	Cwestiwn 2: 

en-gb	Can you think of any other measures which could be taken to safeguard
cy-gb	Fedrwch chi feddwl am unrhyw fesurau eraill y gellid eu cymryd i

en-gb	the independence of medical examiners, other than those described above?
cy-gb	ddiogelu annibyniaeth archwilwyr meddygol, ar wahân i'r rhai a ddisgrifiwyd uchod?

en-gb	Operational arrangements for the Medical Examiner service
cy-gb	Trefniadau gweithredu ar gyfer gwasanaeth yr Archwilwyr Meddygol yng Nghymru

en-gb	Management of the service
cy-gb	Rheoli'r gwasanaeth

en-gb	For reasons of operational sustainability, even though LHBs are the appointing authority for medical examiners, it would be undesirable for every LHB to make its own individual arrangements. 
cy-gb	 Am resymau cynaladwyedd gweithredol, hyd yn oed er mai Byrddau Iechyd Lleol yw'r awdurdod penodi ar gyfer archwilwyr meddygol, ni fyddai'n ddymunol i bob BILl wneud ei drefniadau unigol ei hun. 

en-gb	Taking a ‘Once for Wales’ approach would make it easier to manage the service across LHB boundaries and in line with coroner services. 
cy-gb	Byddai mabwysiadu dull 'Unwaith i Gymru' yn ei gwneud yn haws rheoli'r gwasanaeth ar draws ffiniau Byrddau Iechyd lleol ac i gyd-fynd â gwasanaethau crwneriaid. 

en-gb	It would also provide the necessary resilience in terms of staff rosters and training, provide opportunities to identify themes and trends, and allow for appropriate data sharing. 
cy-gb	Byddai hefyd yn rhoi'r cryfder angenrheidiol yn nhermau rhestrau dyletswyddau a hyfforddiant staff, rhoi cyfleoedd i nodi themâu a thueddiadau a'i gwneud yn bosibl rhannu data priodol. 

en-gb	We have considered various options for the managerial arrangements which could be achieved within the current legal framework and conclude that there are two, which are set out below.
cy-gb	Rydym wedi ystyried amrywiol ddewisiadau ar gyfer y trefniadau rheoli y gellid eu cael o fewn y fframwaith cyfreithiol presennol ac wedi dod i'r casgliad fod yna ddau, a ddisgrifir isod.

en-gb	 Option 1: 
cy-gb	 Dewis 1: 

en-gb	Each LHB to appoint its own medical examiner(s). 
cy-gb	Pob BILl i benodi ei archwilydd / archwilwyr meddygol ei hun. 

en-gb	Operationally this may be the least cost-effective model and might not provide sufficient flexibility and could leave the medical examiners isolated. 
cy-gb	Yn weithredol efallai mai hwn fyddai'r model lleiaf cost effeithiol ac efallai na fyddai'n rhoi digon o hyblygrwydd a gallai adael yr archwilwyr meddygol wedi eu hynysu. 

en-gb	It is therefore not recommended.
cy-gb	Nid yw hwn felly'n cael ei argymell

en-gb	 Option 2: 
cy-gb	 Dewis 2: 

en-gb	Medical examiners to be appointed by a committee of the LHBs.
cy-gb	Archwilwyr Meddygol i gael eu penodi gan bwyllgor o'r Byrddau Iechyd Lleol. 

en-gb	This is an option whereby a joint committee could be set up to appoint and manage the service on an all-Wales basis. 
cy-gb	Mae hwn yn ddewis lle y gellid sefydlu pwyllgor ar y cyd i benodi a rheoli'r gwasanaeth ar sail Cymru gyfan. 

en-gb	The advantages of such an approach include a single line management and support structure, appointments made on an all-Wales basis dependent on service need, resulting in greater economy and effectiveness and flexibility in staff deployment. 
cy-gb	Mae manteision dull o'r fath yn cynnwys un strwythur rheoli llinell a chefnogi, penodiadau yn cael eu gwneud ar sail Cymru gyfan yn dibynnu ar angen y gwasanaeth, gyda'r canlyniad ei fod yn rhatach ac yn fwy effeithiol a bod staff yn cael eu defnyddio'n fwy hyblyg. 

en-gb	There is already experience of such joint committees, for example, the Welsh Health Specialised Services Committee and the Emergency Ambulances Services Committee. 
cy-gb	Mae profiad eisoes o gyd- bwyllgorau o'r fath, er enghraifft, Pwyllgor Gwasanaethau Arbenigol Iechyd Cymru a Phwyllgor Gwasanaethau Ambiwlans Brys. 

en-gb	This option is therefore recommended. 
cy-gb	Hwn, felly, yw'r dewis sy'n cael ei argymell. 

en-gb	If this option is to be pursued then a number of practical considerations will need to be taken forward as part of the implementation, for example, the physical location of medical examiners and their officers across Wales and how this best fits with coroner areas.
cy-gb	Os yw'r dewis hwn i gael ei ddilyn, yna bydd angen symud ymlaen gyda nifer o ystyriaethau ymarferol fel rhan o'r gweithredu, er enghraifft, lleoliad daearyddol archwilwyr meddygol a'u swyddogion ar draws Cymru a sut y mae hyn yn ffitio orau gydag ardaloedd crwneriaid.

en-gb	Question 3: 
cy-gb	Cwestiwn 3: 

en-gb	Do you foresee any particular issues with setting up a joint committee of
cy-gb	Ydych chi'n rhagweld unrhyw broblemau neilltuol o ran sefydlu cyd-

en-gb	the health boards to manage the medical examiner service in Wales?
cy-gb	bwyllgor o'r byrddau iechyd i reoli gwasanaeth yr archwilwyr meddygol yng Nghymru?

en-gb	Workforce - skills needed for the medical examiner and medical examiner officer role
cy-gb	Gweithlu - y sgiliau sydd eu hangen ar gyfer swyddogaethau archwilydd meddygol a swyddog archwilio meddygol

en-gb	Because of the nature of the role, medical examiners must be registered medical practitioners and should have been so for the previous five years and continue to practise as such, at the time of appointment, or have worked in clinical practise within the previous 5 years. 
cy-gb	Oherwydd natur y swydd, rhaid i archwilwyr meddygol fod yn ymarferwyr meddygol cofrestredig a dylent fod wedi bod felly am y pum mlynedd flaenorol a pharhau i ymarfer fel y cyfryw, ar adeg eu penodi, neu fod wedi gweithio mewn practis clinigol o fewn y 5  mlynedd ddiwethaf. 

en-gb	This is to ensure that those appointed as medical examiners will be senior doctors having worked in a hospital or hospice, or a GP practice. 
cy-gb	Bwriad hyn yw sicrhau y bydd y rheiny a benodir yn archwilwyr meddygol yn feddygon uwch sydd wedi gweithio mewn ysbyty neu hosbis, neu bractis meddygon teulu. 

en-gb	This is based on advice from the pilot schemes which found that there could be a significant risk to the effective delivery of the service unless all medical examiners have such qualities. 
cy-gb	Mae hyn yn seiliedig ar gyngor yn deillio o'r cynlluniau peilot, a ganfu y gallai fod perygl sylweddol o ran darparu'r gwasanaeth yn effeithiol pe na bai'r holl archwilwyr meddygol yn meddu ar briodoleddau o'r fath. 

en-gb	Those appointed as medical examiners must have sufficient knowledge and seniority to command the respect of their medical colleagues and senior coroners.
cy-gb	Rhaid i'r rheiny a benodir yn archwilwyr meddygol feddu ar ddigon o wybodaeth a statws i ennill parch eu cydweithwyr meddygol ac uwch grwneriaid.

en-gb	The medical examiners are unlikely to be drawn from any particular medical speciality but would be expected to have a good working knowledge of a broad range of medical and surgical healthcare matters. 
cy-gb	Mae'n annhebygol y caiff yr archwilwyr meddygol eu tynnu o unrhyw arbenigedd meddygol neilltuol, ond disgwylid iddynt feddu ar wybodaeth waith dda o amrywiaeth eang o faterion gofal iechyd meddygol a llawfeddygol. 

en-gb	It is also assumed that the majority of doctors who apply for the role of medical examiner would opt to continue in some form of clinical practice in the NHS to maintain their professional knowledge and experience, and work part-time as medical examiners. 
cy-gb	Cymerir yn ganiataol hefyd y byddai'r mwyafrif o feddygon fyddai'n ymgeisio am swydd archwilydd meddygol yn dewis parhau mewn rhyw fath o ymarfer clinigol yn y GIG, er mwyn cynnal eu gwybodaeth broffesiynol a'u profiad, a gweithio'n rhan-amser fel archwilwyr meddygol. 

en-gb	We expect that many medical examiners would provide two or three sessions or programmed activities a week alongside their existing work in senior hospital or GP roles.
cy-gb	Disgwyliwn y byddai llawer o archwilwyr meddygol yn darparu dwy neu dair sesiwn, neu weithgareddau wedi eu rhaglennu, bob wythnos ochr yn ochr â'u gwaith presennol mewn swyddi uwch mewn ysbytai neu fel meddygon teulu.

en-gb	Medical examiner officers are likely to have a certain level of clinical experience, although they do not need to be doctors. 
cy-gb	Mae swyddogion archwilio meddygol yn debygol o feddu ar ryw lefel o brofiad clinigol, er nad oes angen iddynt fod yn feddygon. 

en-gb	Nurses, staff working in bereavement services, or other healthcare professionals may possess suitable skills for the role of medical examiner officer.
cy-gb	Gall nyrsys, staff sy'n gweithio mewn gwasanaethau profedigaeth, neu weithwyr gofal iechyd proffesiynol eraill feddu ar sgiliau addas ar gyfer swydd swyddog archwilio meddygol.

en-gb	As part of the implementation of the new arrangements, we will work with the NHS in Wales to draw up job descriptions, to advertise and to recruit people to these roles. 
cy-gb	Fel rhan o roi'r trefniadau newydd ar waith, byddwn yn gweithio gyda'r GIG yng Nghymru i lunio disgrifiadau swydd, hysbysebu a recriwtio pobl i'r swyddi hyn. 

en-gb	In doing so, we will have regard to the impact on the current workforce of introducing a sustainable medical examiner service.
cy-gb	Wrth wneud hynny, byddwn yn cadw mewn cof yr effaith ar y gweithlu presennol o ganlyniad i gyflwyno gwasanaeth archwilwyr meddygol cynaliadwy.

en-gb	Question 4: 
cy-gb	Cwestiwn 4: 

en-gb	Do you have any comments on workforce issues, or any areas of
cy-gb	Oes gennych chi unrhyw sylwadau ar faterion y gweithlu, neu unrhyw

en-gb	concern you would wish to bring to our attention?
cy-gb	bryderon eraill y byddech yn dymuno eu dwyn i'n sylw?

en-gb	Terms of appointment
cy-gb	Telerau penodi

en-gb	The draft appointment regulations set out the specific terms which must be included in every medical examiner’s appointment. 
cy-gb	Mae'r rheoliadau penodi drafft yn nodi'r telerau penodol y mae'n rhaid eu cynnwys bob tro y caiff archwilydd meddygol ei benodi. 

en-gb	These are:
cy-gb	Y rhain yw:

en-gb	 that the term of appointment would be terminated immediately in the event that the medical examiner ceases to be a registered medical practitioner;
cy-gb	 y byddai tymor y penodiad yn dod i ben ar unwaith pe bai'r archwilydd meddygol yn digwydd rhoi’r gorau i fod yn ymarferwr meddygol cofrestredig;

en-gb	 that the term of the appointment may be terminated where the medical examiner is not meeting the standards and expected levels of performance set out in the National Medical Examiner’s guidance and that the medical examiner is “not a fit and proper person to be a medical examiner”;
cy-gb	 y byddai modd i dymor y penodiad gael ei ddirwyn i ben pe na byddai'r archwilydd meddygol yn cyrraedd y safonau a'r lefelau perfformiad disgwyliedig a eglurwyd yng nghanllawiau'r Archwilydd Meddygol Cenedlaethol ac nad oedd yr archwilydd meddygol yn "berson cymwys a phriodol i fod yn archwilydd meddygol";

en-gb	 that medical examiners may be asked to exercise any relevant function in relation to
cy-gb	 y gellid gofyn i archwilwyr meddygol arfer unrhyw swyddogaeth berthnasol mewn

en-gb	a death which occurred either:
cy-gb	perthynas â marwolaeth a ddigwyddodd naill ai:

en-gb	o outside the area of the appointing authority; 
cy-gb	o y tu allan i ardal yr awdurdod penodi; 

en-gb	or  o where no information as to the place of death is available, in respect of which the body of the deceased person was found outside the appointing authority’s area;
cy-gb	neu  o pan nad oes gwybodaeth ynghylch lleoliad y farwolaeth ar gael, lle y daethpwyd ohyd i gorff y person ymadawedig y tu allan i ardal yr awdurdod penodi;

en-gb	 that appointing authorities might wish to agree other terms with their medical examiners, such as to enable them to provide temporary cover for medical examiners in other areas where there is a shortage due to leave commitments, illness or pressure of work;
cy-gb	 y gallai awdurdodau penodi ddymuno cytuno ar delerau eraill gyda'u harchwilwyr meddygol, er enghraifft, er mwyn eu galluogi i weithio dros dro yn lle archwilwyr meddygol mewn ardaloedd eraill pan fo prinder o ganlyniad i rwymiadau gwyliau, salwch neu bwysau gwaith;

en-gb	 a requirement for medical examiners to have undertaken the appropriate training for
cy-gb	 ei bod yn ofynnol i archwilwyr meddygol fod wedi dilyn yr hyfforddiant priodol ar

en-gb	the role as specified by the National Medical Examiner.
cy-gb	gyfer y swydd fel y pennwyd gan yr Archwilydd Meddygol Cenedlaethol.

en-gb	We believe these terms of appointment strike the right balance of prescription and flexibility for the role. 
cy-gb	Rydym ni'n credu bod y telerau penodi hyn yn gytbwys o safbwynt cyfarwyddyd a hyblygrwydd ar gyfer y swydd. 

en-gb	However we would be interested to hear views on this matter.
cy-gb	Fodd bynnag, byddai gennym ddiddordeb i glywed sylwadau ar y mater hwn.

en-gb	Question 5: 
cy-gb	Cwestiwn 5: 

en-gb	Can you think of any other terms of appointment which should be
cy-gb	Fedrwch chi feddwl am delerau penodi eraill a ddylai gael eu cynnwys

en-gb	included in the regulations?
cy-gb	yn y rheoliadau?

en-gb	Remuneration, expenses and fees
cy-gb	Tâl, treuliau a ffioedd

en-gb	The level of remuneration for medical examiners and their support staff will not be prescribed in regulations. 
cy-gb	Ni fydd lefelau tâl i archwilwyr meddygol a'u staff cefnogi yn cael eu rhagnodi yn y rheoliadau. 

en-gb	Instead the draft appointment regulations provide for local discretion and agreement between the appointing body and the medical examiner.
cy-gb	Yn hytrach, bydd y rheoliadau penodi drafft yn rhoi lle i ddewis lleol a chytundeb rhwng y corff penodi a'r archwilydd meddygol.

en-gb	The LHB or an employing body may pay each medical examiner it appoints such remuneration, expenses, compensation for termination of appointment, pensions, allowances or gratuities as it determines. 
cy-gb	Gall y BILl neu'r corff cyflogi dalu i bob archwilydd meddygol y mae'n ei benodi, y tâl, treuliau, iawndal am derfynu penodiad, pensiynau, lwfansau neu roddion fel y bo'n gweld yn dda. 

en-gb	We will work with the NHS in Wales to agree the right level of remuneration in order to recruit the required calibre of medical examiners, who fulfil the regulatory requirements and meet the person specification.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda'r GIG yng Nghymru i gytuno ar lefel gywir y tâl er mwyn recriwtio archwilwyr meddygol o'r calibr sy'n ofynnol, sy'n cyflawni'r gofynion rheoliadol ac yn cyfarfod â gofynion y disgrifiad person.

en-gb	Question 6: 
cy-gb	Cwestiwn 6: 

en-gb	Do you have any comments about the remuneration of medical examiners?
cy-gb	Oes gennych chi unrhyw sylwadau ynghylch tâl i archwilwyr meddygol?

en-gb	Additional functions and functions related to death and cremation
cy-gb	Swyddogaethau ychwanegol a swyddogaethau cysylltiedig â marwolaeth ac amlosgi

en-gb	The core functions of medical examiners referred to in paragraphs 9 to 12 above are set out in the draft Death Certification Regulations which will apply to England and Wales 3 . 
cy-gb	Mae swyddogaethau craidd archwilwyr meddygol y cyfeiriwyd atynt ym mharagraffau 9 i 12 uchod wedi eu nodi yn y Rheoliadau Ardystio Marwolaethau drafft fydd yn gymwys i Gymru a Lloegr 3 . 

en-gb	The draft appointment regulations set out a number of additional functions for the medical examiner which include:
cy-gb	Mae'r rheoliadau penodi drafft yn rhestru nifer o swyddogaethau ychwanegol ar gyfer yr archwilydd meddygol sy'n cynnwys:

en-gb	 providing advice to medical practitioners in the completion of the MCCD; 
cy-gb	 rhoi cyngor i ymarferwyr meddygol sut i gwblhau MCCD; 

en-gb	 providing advice to a coroner;
cy-gb	 rhoi cyngor i grwner;

en-gb	 being involved in drawing up local protocols between medical examiners and
cy-gb	 cymryd rhan mewn llunio protocolau lleol rhwng archwilwyr meddygol a phersonau y

en-gb	persons whose functions are connected with the functions of medical examiners;
cy-gb	mae eu gwaith yn gysylltiedig â swyddogaethau archwilwyr meddygol;

en-gb	 maintaining good records;
cy-gb	 cadw cofnodion da;

en-gb	 providing advice to a local health board in relation to the mortality reviews they
cy-gb	 rhoi cyngor i fwrdd iechyd lleol gyda golwg ar yr adolygiadau marwolaethau y mae'n

en-gb	undertake;
cy-gb	eu cynnal;

en-gb	 reporting any serious concern, for example to the most appropriate “governance body” – i.e. the clinical team caring for the deceased, the Medical Director/Nursing Director of the LHB or Trust, Healthcare Inspectorate Wales, the medical examiner’s employing organisation and the National Medical Examiner. 
cy-gb	 adrodd am unrhyw fater pryder difrifol, er enghraifft i'r "corff llywodraethu" mwyaf priodol - h.y. y tîm clinigol oedd yn gofalu am yr ymadawedig, Cyfarwyddwr Meddygol/ Cyfarwyddwr Nyrsio y BILl neu'r Ymddiriedolaeth, Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru, sefydliad cyflogi'r archwilydd meddygol a'r Archwilydd Meddygol Cenedlaethol. 

en-gb	Any such report would trigger a second stage more detailed mortality review to establish whether sub- optimal care contributed to the death and to identify how such deficiencies could be addressed and remedied;
cy-gb	Byddai unrhyw adroddiad o'r fath yn ysgogi adolygiad marwolaethau manylach yr ail gam, er mwyn darganfod a wnaeth gofal llai na'r gorau gyfrannu at y farwolaeth ac i ganfod sut y gellid mynd i'r afael â diffygion o'r fath a'u cywiro;

en-gb	 obtaining information about the outcome of any reporting as referred to above;
cy-gb	 casglu gwybodaeth am ganlyniad unrhyw adroddiad fel y cyfeiriwyd uchod;

en-gb	 preparing information and reports relating to the medical examiner’s functions for
cy-gb	 paratoi gwybodaeth ac adroddiadau yn ymwneud â swyddogaethau'r archwilydd

en-gb	certain persons or organisations;
cy-gb	meddygol ar gyfer unigolion a chyrff arbennig;

en-gb	 identifying training needs of medical practitioners in the area and
cy-gb	 nodi anghenion hyfforddiant ymarferwyr meddygol yn y maes; ac

en-gb	 keeping their own performance under review including participating in peer reviews and audits.
cy-gb	 adolygu eu perfformiad eu hunain gan gynnwys cymryd rhan mewn adolygiadau cymheiriaid ac archwiliadau.

en-gb	There are also a number of specific functions of medical examiners relating to death and cremation. 
cy-gb	 Mae hefyd nifer o swyddogaethau penodol archwilwyr meddygol yn ymwneud â marwolaeth ac amlosgi. 

en-gb	Before cremation can be carried out, a particularly rigorous process must be satisfied in relation to the confirmation of cause of death. 
cy-gb	Cyn y gellir amlosgi, mae proses hynod o drylwyr yn gorfod cael ei chynnal mewn cysylltiad â chadarnhau achos marwolaeth. 

en-gb	This is because cremation destroys the body entirely, together with any forensic evidence; 
cy-gb	Y rheswm am hyn yw bod amlosgi'n dinistrio'r corff yn llwyr, ynghyd ag unrhyw dystiolaeth fforensig; 

en-gb	therefore any suspicious circumstances must be fully investigated before cremation is allowed to proceed. 
cy-gb	felly rhaid ymchwilio'n llawn i unrhyw amgylchiadau amheus cyn caniatáu i amlosgi ddigwydd. 

en-gb	There is also the need to ascertain the presence of any potentially hazardous implant, or medical device, and the presence of any communicable disease as this could be hazardous in the cremation process.
cy-gb	Mae hefyd yr angen i gael gwybod am bresenoldeb unrhyw fewnblaniad a allai fod yn beryglus, neu ddyfais feddygol, a phresenoldeb unrhyw glefyd heintus gan y gallai hyn fod yn beryglus yn y broses amlosgi.

en-gb	Amendments will be made to the cremation regulatory framework to take account of the new medical examiner system. 
cy-gb	Gwneir newidiadau i fframwaith rheoliadol amlosgi i gymryd system newydd yr archwilwyr meddygol i ystyriaeth. 

en-gb	These changes will be made by the Secretary of State for Justice and will apply in England and Wales. 
cy-gb	Gwneir y newidiadau hyn gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Gyfiawnder a byddant yn weithredol yng Nghymru a Lloegr. 

en-gb	The draft appointment regulations set out the specific functions of medical examiners in relation to the Cremation (England and Wales) Regulations 2008. 
cy-gb	Mae'r rheoliadau penodi drafft yn nodi swyddogaethau penodol archwilwyr meddygol mewn perthynas â Rheoliadau Amlosgi (Cymru a Lloegr) 2008. 

en-gb	These include:
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys:

en-gb	 undertaking an examination of the body of a deceased person, or instructing another individual to do so;
cy-gb	 archwilio corff y person ymadawedig neu gyfarwyddo unigolyn arall i wneud hynny;

en-gb	 receiving, taking into account and disseminating health and safety information; 
cy-gb	 derbyn, cymryd i ystyriaeth a lledaenu gwybodaeth iechyd a diogelwch;

en-gb	 completing forms or other documentation relating to health and safety information;
cy-gb	 cwblhau ffurflenni neu ddogfennaeth arall yn ymwneud â gwybodaeth iechyd a diogelwch;

en-gb	 the medical examiner may only appoint another individual to undertake an external examination of the body of the deceased person if that individual has suitable expertise;
cy-gb	 ni chaiff yr archwilydd meddygol benodi unigolyn arall i gynnal archwiliad meddygol allanol o gorff y person ymadawedig ond os bydd gan yr unigolyn hwnnw yr arbenigedd priodol;

en-gb	 certain conditions and relationships including direct or indirect financial interests with the deceased which would exclude that individual from making an external examination of the body because of the medical examiner having reasonable doubts as to the person’s objectivity.
cy-gb	 rhai amodau a chysylltiadau â'r ymadawedig, yn cynnwys buddiannau ariannol uniongyrchol neu anuniongyrchol, a fyddai'n cau’r unigolyn hwnnw allan o gynnal archwiliad allanol o'r corff oherwydd bod gan yr archwilydd meddygol amheuon rhesymol ynghylch gwrthrychedd y person.

en-gb	We believe these functions cover the majority of situations relating to the medical examiner role. 
cy-gb	Rydym ni'n credu bod y swyddogaethau hyn yn ymdrin â'r mwyafrif o sefyllfaoedd yn ymwneud â swyddogaeth yr archwilydd meddygol. 

en-gb	However we would be interested to hear views on whether anything else should be included.
cy-gb	Fodd bynnag, byddai gennym ddiddordeb i glywed sylwadau a ddylai unrhyw beth arall gael ei gynnwys.

en-gb	Question 7: 
cy-gb	Cwestiwn 7: 

en-gb	Are there any other functions or areas we should consider adding in to the draft appointment regulations?
cy-gb	Oes yna unrhyw swyddogaethau neu feysydd eraill y dylem ystyried eu hychwanegu i'r rheoliadau penodi drafft?

en-gb	Data capture
cy-gb	Cadw data

en-gb	The majority of information requirements relating to death certification will be taken forward on an England and Wales basis and as part of the implementation, we and the NHS in Wales will be working with DH on these issues. 
cy-gb	Bydd y rhan fwyaf o ofynion gwybodaeth, cysylltiedig ag ardystio marwolaethau, yn cael eu datblygu ar sail Cymru a Lloegr ac fel rhan o'r gweithredu fe fyddwn ni a'r GIG yng Nghymru yn gweithio gyda'r Adran Iechyd ar y materion hyn. 

en-gb	Our aim will be to ensure that for Wales, the right information is available to the right professional at the right time. 
cy-gb	Ein nod, o ran Cymru, fydd sicrhau bod y wybodaeth gywir ar gael i'r gweithiwr proffesiynol cywir ar yr amser cywir.

en-gb	We will also be seeking to reduce the burden of information and to introduce, whenever possible, systems which are in line with the aim of a ’digitally enabled’ service.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ceisio lleihau baich y wybodaeth a chyflwyno, lle bynnag y bo modd, systemau sy'n cyd-fynd â'r nod o wasanaeth 'wedi ei alluogi'n ddigidol'.

en-gb	Funding of the service
cy-gb	Cyllido'r gwasanaeth

en-gb	As death certification is a largely non-devolved issue, the UK Government has agreed to fund one off set-up costs for the service in Wales. 
cy-gb	Gan mai mater sydd heb ei ddatganoli i raddau helaeth yw ardystio marwolaethau, mae Llywodraeth y DU wedi cytuno i gyllido costau sefydlu'r gwasanaeth yng Nghymru. 

en-gb	However, the ongoing cost of funding the service is a matter for the Welsh Government. 
cy-gb	Fodd bynnag, mater i Lywodraeth Cymru fydd cyllido'r gwasanaeth o hynny ymlaen. 

en-gb	Presently, around three quarters of deaths involve cremation and fees are payable to doctors or a medical referee to complete cremation forms 4, 5 and 10. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae oddeutu tri chwarter y marwolaethau yn golygu amlosgi ac mae ffioedd yn daladwy i feddygon neu ddyfarnwr meddygol am lenwi ffurflenni amlosgi 4,5 a 10. 

en-gb	Under the new system the cremation fees will be abolished and replaced by a different fee for all deaths which will cover the services of the medical examiner.
cy-gb	O dan y system newydd, caiff y ffioedd amlosgi eu dileu a'u disodli gan ffi wahanol ar gyfer yr holl farwolaethau, fydd yn talu am wasanaethau'r archwilydd meddygol.

en-gb	Fee-based approach
cy-gb	Dull seiliedig ar ffioedd

en-gb	The DH consultation proposed that the running costs of the medical examiner system will be met through a public fee. 
cy-gb	Argymhellodd ymgynghoriad yr Adran Iechyd y dylai costau rhedeg y system archwilwyr meddygol gael eu talu drwy ffi gyhoeddus. 

en-gb	Start-up costs incurred by local health boards for setting up the medical examiner service will be funded centrally. 
cy-gb	Bydd y costau cychwynnol sy’n cael eu hysgwyddo gan fyrddau iechyd lleol wrth sefydlu gwasanaeth archwilwyr meddygol yn cael eu hariannu’n ganolog. 

en-gb	Whilst the Welsh Government could choose to fund the reforms in a different way, we feel there is a need to retain as much parity as possible with the system across the border. 
cy-gb	Er y gallai Llywodraeth Cymru ddewis cyllido'r diwygiadau mewn ffordd wahanol, rydym yn teimlo bod angen cadw cymaint o gydraddoldeb ag sydd modd â'r system dros y ffin. 

en-gb	The preferred approach is therefore a single fee paid by families (in most cases) for scrutiny of all deaths (irrespective of whether death is followed by burial or cremation, but excluding cases referred to coroners). 
cy-gb	Y dull sydd orau gennym felly yw un ffi sy'n cael ei thalu gan deuluoedd (yn y rhan fwyaf o achosion) am graffu ar yr holl farwolaethau (p'un a yw'r farwolaeth yn cael ei dilyn gan gladdu neu amlosgi, ond yn eithrio achosion sy'n cael eu cyfeirio at grwneriaid). 

en-gb	The draft fees regulations therefore make provision for a fee to be payable.
cy-gb	Mae'r rheoliadau ffioedd drafft felly yn darparu ar gyfer gwneud ffi yn daladwy.

en-gb	What fees will cover and who will pay them
cy-gb	Am beth y bydd y ffioedd yn talu a phwy fydd yn eu talu?

en-gb	The fee will be payable for a medical examiner’s confirmation of the cause of death stated on an attending practitioner’s certificate, or the issue of a medical examiner’s certificate. 
cy-gb	 Bydd y ffi yn daladwy am gadarnhad gan yr archwilydd meddygol o'r achos marwolaeth a ddatganwyd ar dystysgrif ymarferwr oedd yn gweini, neu am roi tystysgrif archwilydd meddygol. 

en-gb	The fees will be legally payable by the person responsible for registering the death – in the vast majority of cases this will be a member of the deceased’s family. 
cy-gb	Bydd y ffioedd yn daladwy drwy gyfraith gan y person sy'n gyfrifol am gofrestru'r farwolaeth - yn y mwyafrif llethol o achosion bydd hwn yn aelod o deulu'r ymadawedig. 

en-gb	In a small number of cases where there are no family members, this could be a hospital or council official.
cy-gb	Mewn nifer fechan o achosion lle nad oes aelodau o'r teulu, gallai hwn fod yn swyddog yn yr ysbyty neu yn y Cyngor.

en-gb	How much is the fee likely to be?
cy-gb	Faint yw'r ffi yn debygol o fod?

en-gb	No decisions have been made as yet about the exact amount. Currently, there are cremation form fees charged to families (£184) and this will be abolished under the new arrangements. 
cy-gb	Nid oes penderfyniadau wedi eu gwneud hyd yma ynglŷn â'r union swm, Ar hyn o bryd, mae yna ffioedd amlosgi yn cael ei chodi ar deuluoedd (£184) a chaiff hon ei dileu dan y trefniadau newydd. 

en-gb	The new fee for the medical examiner service will certainly be less than the current cremation fee and so because the majority of people choose cremation, most people will pay less than they do now.
cy-gb	Bydd y ffi newydd am wasanaeth yr archwilydd meddygol yn sicr yn llai na’r ffi amlosgi bresennol ac felly, oherwydd bod y mwyafrif o bobl yn dewis amlosgi, bydd y rhan fwyaf o bobl yn talu llai nag y maent yn awr.

en-gb	It does mean that people who choose burial will have to pay a fee where there is currently none, but they will have the peace of mind that the medical examiner has checked the cause of their relative’s death.
cy-gb	Mae’n golygu y bydd rhaid i bobl sy’n dewis claddu dalu ffi lle nad oes un ar hyn o bryd, ond cânt y tawelwch meddwl fod yr archwilydd meddygol wedi archwilio achos marwolaeth eu perthynas.

en-gb	Deaths referred to the coroner will not attract a fee. 
cy-gb	Ni fydd ffi ar gyfer marwolaethau fydd yn cael eu cyfeirio at y crwner. 

en-gb	This is because the activities of the coroner, which can involve extensive investigation, additional time and often lead to an inquest, are funded by central government. 
cy-gb	Y rheswm am hyn yw bod gweithgareddau’r crwner, a all olygu ymchwiliad helaeth, amser ychwanegol ac arwain at gwest yn aml, yn cael eu cyllido gan y llywodraeth ganolog. 

en-gb	It would not be reasonable to expect the public to pay a fee for the coroner service and the law does not permit the coroner to charge a fee.
cy-gb	Ni fyddai'n rhesymol disgwyl i'r cyhoedd dalu ffi am wasanaeth crwner ac nid yw'r gyfraith yn caniatáu i'r crwner godi ffi.

en-gb	Some families will not be in a position to pay the medical examiner fee. 
cy-gb	Ni fydd rhai teuluoedd mewn sefyllfa i dalu ffi'r archwilydd meddygol. 

en-gb	For those who qualify for help from the Social Fund, the Funeral Expenses Payments scheme may be able to make a contribution towards the cost. 
cy-gb	Ar gyfer y rheiny sy'n gymwys i dderbyn cymorth o'r Gronfa Gymdeithasol, efallai y bydd y cynllun Taliadau Treuliau Angladdol yn gallu gwneud cyfraniad tuag at y gost. 

en-gb	Funeral Expenses Payments are made via the funeral director if one is used. 
cy-gb	Gwneir Taliadau Treuliau Angladdol drwy'r trefnwr angladdau os defnyddir un. 

en-gb	Help may also be available in the form of a loan form the Social Fund Budgeting Loan scheme for qualifying applicants.
cy-gb	Efallai y bydd cymorth ar gael hefyd yn ffurf benthyciad drwy gynllun Benthyciadau Cyllido'r Gronfa Gymdeithasol ar gyfer ymgeiswyr sy'n gymwys.

en-gb	How the fee will be collected
cy-gb	Sut y caiff y ffi ei chasglu

en-gb	There will be a number of options for collection of the fee and a number of points in the process of death certification, registration or arranging a funeral, where it would be possible to collect the fee. 
cy-gb	Bydd nifer o ddewisiadau ar gyfer casglu'r ffi a nifer o adegau yn ystod y broses o ardystio marwolaeth, cofrestru neu drefnu angladd, pryd y byddai modd casglu'r ffi. 

en-gb	We are currently open-minded about the approach to be taken, but a sensible way forward would seem to be to preserve existing arrangements as far as possible, for families. 
cy-gb	Rydym yn cadw meddwl agored ar hyn o bryd ynghylch y dull i'w fabwysiadu, ond mae'n ymddangos mai ffordd synhwyrol ymlaen fyddai cadw'r trefniadau presennol cyn belled ag y bo modd i deuluoedd. 

en-gb	We would therefore like to explore whether it might be feasible to collect the fee at the same time as payment of other funeral costs. 
cy-gb	Hoffem felly edrych i weld a fyddai modd casglu'r ffi yr un pryd ag y telir treuliau eraill yr angladd. 

en-gb	As part of the implementation, we will explore the various options further but in the meantime, we would be interested to receive views on the matter.
cy-gb	Fel rhan o'r gweithredu, byddwn yn edrych ar yr amrywiol ddewisiadau ymhellach ond yn y cyfamser byddem yn falch i dderbyn sylwadau ar y mater.

en-gb	Question 8: 
cy-gb	Cwestiwn 8: 

en-gb	Do you have any comments in relation to the charging and collection of a
cy-gb	Oes gennych chi unrhyw sylwadau ynghylch codi a chasglu ffi yr ydych

en-gb	fee which you feel we should take into account?
cy-gb	yn teimlo y dylem eu cymryd i ystyriaeth?

en-gb	Consultation response form  
cy-gb	Ffurflen Ymateb i’r Ymgynghoriad  

en-gb	Please use this form to respond to the consultation questions. 
cy-gb	Defnyddiwch y ffurflen hon, os gwelwch yn dda, i ateb cwestiynau'r ymgynghoriad. 

en-gb	Please return form to HQDMailbox@wales.gsi.gov.uk  or by post to:
cy-gb	Dychwelwch y ffurflen, os gwelwch yn dda, i HQDMailbox@wales.gsi.gov.uk neu drwy'r post i:

en-gb	Natalie Harris
cy-gb	Natalie Harris

en-gb	Healthcare Quality Division Health and Social Services Group Welsh Government Hill House Picton Terrace Carmarthen SA31 3BS
cy-gb	Isadran Ansawdd Gofal Iechyd Grŵp Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol Llywodraeth Cymru Hill House Teras Picton Caerfyrddin SA31 3BS

en-gb	Your name:
cy-gb	Eich enw:

en-gb	Your address:
cy-gb	Eich cyfeiriad:

en-gb	Responding as (please tick one):
cy-gb	Yn ymateb fel (ticiwch un, os gwelwch yn dda):

en-gb	 Individual
cy-gb	 Unigolyn

en-gb	 Local Government body 
cy-gb	 Corff Llywodraeth Leol

en-gb	  University/academic body 
cy-gb	 Prifysgol / corff academaidd 

en-gb	 Political party/union
cy-gb	 Plaid wleidyddol/undeb

en-gb	 Health professional representative body/advisory group/association 
cy-gb	 Corff cynrychioli / grŵp ymgynghorol / cymdeithas gweithwyr iechyd proffesiynol

en-gb	 NHS body  
cy-gb	 Corff y GIG

en-gb	 Government department/agency 
cy-gb	 Adran y llywodraeth / asiantaeth 

en-gb	 Citizen voice/third sector organisation 
cy-gb	 llais dinasyddion / corff yn y trydydd sector 

en-gb	 Social enterprise/business
cy-gb	 Menter gymdeithasol / busnes

en-gb	 Legal or other professional
cy-gb	 Cyfreithiol neu broffesiynol arall

en-gb	Responses to consultations are likely to be made public, on the internet or in a report. 
cy-gb	Mae ymatebion i ymgynghoriadau yn debygol o gael eu gwneud yn gyhoeddus, ar y rhyngrwyd neu mewn adroddiad. 

en-gb	If you would prefer your response to remain anonymous, please tick here:
cy-gb	Os byddai'n well gennych i'ch ymateb aros yn ddienw, ticiwch yma:

en-gb	Consultation response form  
cy-gb	Ffurflen Ymateb i’r Ymgynghoriad  

en-gb	Question 1: 
cy-gb	Cwestiwn 1: 

en-gb	Are there any issues in relation to the use of the Welsh Language which you feel should be considered as we take forward the implementation of the scheme with the NHS in Wales?
cy-gb	Oes yna unrhyw faterion cysylltiedig â'r defnydd o'r Gymraeg yr ydych chi'n teimlo y dylid eu hystyried wrth inni symud ymlaen i weithredu'r cynllun gyda'r GIG yng Nghymru?

en-gb	Your response to Question 1:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 1:

en-gb	Question 2: 
cy-gb	Cwestiwn 2: 

en-gb	Can you think of any other measures which could be taken to safeguard the independence of medical examiners, other than those described above?
cy-gb	Fedrwch chi feddwl am unrhyw fesurau eraill y gellid eu cymryd i ddiogelu annibyniaeth archwilwyr meddygol, ar wahân i'r rhai a ddisgrifiwyd uchod?

en-gb	Your response to Question 2:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 2:

en-gb	Question 3: 
cy-gb	Cwestiwn 3: 

en-gb	Do you foresee any particular issues with setting up a joint committee of the health boards to manage the medical examiner service in Wales?
cy-gb	Ydych chi'n rhagweld unrhyw broblemau neilltuol o ran sefydlu cyd-bwyllgor o'r byrddau iechyd i reoli gwasanaeth yr archwilwyr meddygol yng Nghymru?

en-gb	Your response to Question 3:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 3:

en-gb	Consultation response form  
cy-gb	Ffurflen Ymateb i’r Ymgynghoriad  

en-gb	Question 4: 
cy-gb	Cwestiwn 4: 

en-gb	Do you have any comments on workforce issues, or any areas of concern you would wish to bring to our attention?
cy-gb	Oes gennych chi unrhyw sylwadau ar faterion y gweithlu, neu unrhyw bryderon eraill y byddech yn dymuno eu dwyn i'n sylw?

en-gb	Your response to Question 4:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 4:

en-gb	Question 5: 
cy-gb	Cwestiwn 5: 

en-gb	Can you think of any other terms of appointment which should be included in the regulations?
cy-gb	Fedrwch chi feddwl am delerau penodi eraill a ddylai gael eu cynnwys yn y rheoliadau?

en-gb	Your response to Question 5:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 5:

en-gb	Question 6: 
cy-gb	Cwestiwn 6: 

en-gb	Do you have any comments about the remuneration of medical examiners?
cy-gb	Oes gennych chi unrhyw sylwadau ynghylch tâl i archwilwyr meddygol?

en-gb	Your response to Question 6:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 6:

en-gb	Consultation response form  
cy-gb	Ffurflen Ymateb i’r Ymgynghoriad  

en-gb	Question 7: 
cy-gb	Cwestiwn 7: 

en-gb	Are there any other functions or areas we should consider adding in to the draft appointment regulations?
cy-gb	Oes yna unrhyw swyddogaethau neu feysydd eraill y dylem ystyried eu hychwanegu i'r rheoliadau penodi drafft?

en-gb	Your response to Question 7:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 7:

en-gb	Question 8: 
cy-gb	Cwestiwn 8: 

en-gb	Do you have any comments in relation to the charging and collection of a fee which you feel we should take into account?
cy-gb	Oes gennych chi unrhyw sylwadau ynghylch codi a chasglu ffi yr ydych yn teimlo y dylem eu cymryd i ystyriaeth?

en-gb	Your response to Question 8:
cy-gb	Eich ymateb i Gwestiwn 8:

en-gb	Please use the box below for any other comments you wish to make:
cy-gb	Defnyddiwch y blwch isod, os gwelwch yn dda, ar gyfer unrhyw sylwadau eraill yr ydych yn dymuno eu gwneud:

en-gb	Thank you for taking the time to respond to the consultation.
cy-gb	Diolch i chi am gymryd yr amser i ymateb i'r arolwg hwn.