en-gb	HEALTH AND SOCIAL CARE (QUALITY AND ENGAGEMENT) (WALES) BILL
cy-gb	BIL IECHYD A GOFAL CYMDEITHASOL (ANSAWDD AC YMGYSYLLTU) (CYMRU)

en-gb	HSCQualityandEngagement@gov.wales
cy-gb	IGCansawddacymgysylltu@llyw.cymru

en-gb	On the 17 June 2019 the Welsh Government introduced the Health and Social Care (Quality and Engagement) (Wales) Bill which will:
cy-gb	Ar 17 Mehefin 2019, cyflwynodd Llywodraeth Cymru y Bil Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Ansawdd ac Ymgysylltu) (Cymru) a fydd yn:

en-gb	 strengthen the existing duty of quality on NHS bodies and extend this to the Welsh Ministers in relation to their health service functions;
cy-gb	 cryfhau'r Ddyletswydd Ansawdd ar gyrff y GIG wrth wneud penderfyniadau ac ymestyn hyn i Weinidogion Cymru;

en-gb	 establish an organisational duty of candour on providers of NHS services, requiring them to be open and honest with patients and service users when things go wrong;
cy-gb	 gosod Dyletswydd Gonestrwydd ar ddarparwyr gwasanaethau'r GIG pan fydd pethau yn mynd o'i le;

en-gb	 strengthen the voice of citizens, by replacing Community Health Councils with a new all-Wales Citizen Voice Body that will represent the interests of people across health and social care; 
cy-gb	 creu Corff Llais y Dinesydd newydd i gynrychioli buddiannau pobl sy'n defnyddio gwasanaethau iechyd a gwasanaethau cymdeithasol; 

en-gb	and  
cy-gb	a

en-gb	 enable the appointment of Vice Chairs for NHS Trusts , bringing them into line with health boards.
cy-gb	 galluogi Ymddiriedolaethau’r GIG i benodi Is-gadeiryddion .

en-gb	In 2018, the Parliamentary Review of Health and Social Care in Wales set out a number of recommendations including those relating to improvement in the quality of services and closer integration of health and social care. 
cy-gb	Yn 2018, gosododd yr Adolygiad Seneddol o Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Nghymru nifer o argymhellion gan gynnwys rhai yn ymwneud â gwella ansawdd gwasanaethau ac integreiddio agosach rhwng iechyd a gofal cymdeithasol. 

en-gb	These form key threads within the Welsh Government’s response: 
cy-gb	Mae'r rhain yn ffurfio elfennau allweddol o ymateb Llywodraeth Cymru: 

en-gb	A Healthier Wales: 
cy-gb	Cymru Iachach: 

en-gb	our Plan for Health and Social Care and are supported by provisions in the Bill.
cy-gb	ein Cynllun Iechyd a Gofal Cymdeithasol ac yn cael eu cefnogi gan ddarpariaethau yn y Bil.

en-gb	Continuous improvement in quality will be key to making the health and social care system in Wales both fit for the future and one which achieves value. 
cy-gb	Bydd gwelliannau parhaus i'r ansawdd yn allweddol i sicrhau bod y system iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru yn barod ar gyfer y dyfodol, a'i bod yn rhoi gwerth am arian. 

en-gb	And the establishment of a Citizen Voice Body, covering both health and social services, will ensure that the voices of citizens are engaged, listened to and clearly heard. 
cy-gb	Ac fe fydd sefydlu Corff Llais y Dinesydd, ar gyfer iechyd a gwasanaethau cymdeithasol, yn sicrhau bod lleisiau dinasyddion yn cael eu codi, bod rhywun yn gwrando, a'u bod yn cael eu clywed yn glir. 

en-gb	This will mean that, going forward, health and social care services are designed and delivered around the needs and preferences of individuals.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu, wrth edrych tua'r dyfodol, bod gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn cael eu llunio a'u darparu yn unol ag anghenion a dewisiadau'r unigolion.

en-gb	DUTY OF QUALITY
cy-gb	DYLETSWYDD ANSAWDD

en-gb	Quality is more than just meeting service standards; 
cy-gb	Mae ansawdd yn llawer mwy na bodloni safonau gwasanaethau yn unig; 

en-gb	it is a system-wide way of working to provide safe, effective, person-centred, timely, efficient and equitable health care in the context of a learning culture. 
cy-gb	mae'n ffordd o weithio ar draws y system gyfan er mwyn ddarparu gofal iechyd sy'n ddiogel, yn effeithiol, yn canolbwyntio ar y person, yn effeithlon ac yn deg, yng nghyd-destun diwylliant sy'n dysgu. 

en-gb	To help achieve this, the Bill:
cy-gb	Er mwyn helpu i gyflawni hyn, mae'r Bil yn:

en-gb	 places an overarching duty of quality on the Welsh Ministers; 
cy-gb	 gosod dyletswydd ansawdd gyffredinol ar Weinidogion Cymru; 

en-gb	and  reframes and broadens the existing duty on NHS bodies.
cy-gb	a  ail-fframio ac ehangu'r ddyletswydd bresennol ar gyrff y GIG.

en-gb	This ensures the concept of “quality” is used in its broader definition, not limited to the quality of services provided to an individual nor to service standards.
cy-gb	Mae hyn yn sicrhau bod y cysyniad o "ansawdd" yn cael ei ddefnyddio yn ei ddiffiniad ehangaf, heb ei gyfyngu i ansawdd gwasanaethau a ddarperir i unigolion na safonau gwasanaeth.

en-gb	The Bill will ensure the Welsh Ministers (in relation to their health functions) and NHS bodies exercise their functions with a view to securing improvement in the quality of health services.
cy-gb	Bydd y Bil yn sicrhau bod Gweinidogion Cymru (mewn perthynas â'u swyddogaethau iechyd) a chyrff y GIG yn arfer eu holl swyddogaethau gyda golwg ar sicrhau gwelliant yn ansawdd gwasanaethau iechyd.

en-gb	The duty is not intended to deliver a particular outcome or to ensure a particular level of service is attained; 
cy-gb	Ni fwriedir i'r ddyletswydd gyflawni canlyniad penodol na sicrhau bod lefel benodol o wasanaeth yn cael ei chyrraedd; 

en-gb	it will require that, when the Welsh Ministers and NHS bodies make decisions about health services, they must actively consider whether the decision will improve service quality and secure improvement in outcomes. 
cy-gb	bydd yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru a chyrff y GIG, wrth fynd ati i wneud penderfyniadau ynghylch y gwasanaeth iechyd, ystyried a fydd y penderfyniad yn gwella ansawdd y gwasanaeth ac yn sicrhau gwelliant yn y canlyniadau. 

en-gb	This approach supports the five ways of working as set out within the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, by encouraging long-term thinking and integrated and collaborative action that works to achieve the well-being goal of A Healthier Wales.
cy-gb	Mae'r dull gweithredu hwn yn cefnogi'r pum ffordd o weithio a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, drwy annog meddwl tymor hir a gweithredu integredig a chydweithredol sy'n gweithio i gyflawni nod llesiant Cymru Iachach.

en-gb	Additionally, the duty seeks to strengthen governance arrangements by requiring the Welsh Ministers and NHS bodies to report annually on the steps they have taken to comply with the duty and assess the extent of any improvement in outcomes.
cy-gb	Ar ben hynny, mae'r ddyletswydd yn ceisio cryfhau’r trefniadau llywodraethu drwy ei gwneud yn ofynnol i gyrff y GIG a Gweinidogion Cymru adrodd bob blwyddyn ar y camau y maen nhw wedi'u cymryd i gydymffurfio â’r ddyletswydd ac asesu hyd a lled unrhyw welliant yn y canlyniadau.

en-gb	The details of how the duty will work in practice will be contained in statutory guidance, which will be developed in partnership with stakeholders, and training will be developed to support implementation.
cy-gb	Bydd manylion ynghylch y ffordd y bydd y ddyletswydd yn gweithio'n ymarferol i'w gweld yn y canllawiau statudol, a fydd yn cael eu datblygu mewn partneriaeth gyda rhanddeiliaid, ac fe fydd hyfforddiant yn cael ei ddatblygu i helpu i'w rhoi ar waith.

en-gb	DUTY OF CANDOUR
cy-gb	DYLETSWYDD GONESTRWYDD

en-gb	A culture of openness, transparency and candour is widely associated with good quality care. 
cy-gb	Mae diwylliant o fod yn agored, yn dryloyw ac yn onest yn gysylltiedig â gofal o ansawdd da. 

en-gb	To help achieve this, the Bill places a duty of candour, at an organisational level, on providers of NHS services - supporting existing professional duties.
cy-gb	Er mwyn helpu i gyflawni hyn, mae'r Bil yn gosod dyletswydd gonestrwydd, ar lefel sefydliadol, ar ddarparwyr gwasanaethau'r GIG - i gefnogi dyletswyddau proffesiynol presennol.

en-gb	The duty requires NHS providers to follow a process when a service user suffers an adverse outcome which has or could result in unexpected or unintended harm that is more than minimal and the provision of health care was or may have been a factor. 
cy-gb	Mae'r ddyletswydd yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr y GIG ddilyn proses pan fo defnyddiwr gwasanaeth yn dioddef canlyniad andwyol sy’n arwain - neu a allai arwain - at niwed annisgwyl neu anfwriadol sy’n fwy nag ychydig o niwed, a bod y gofal iechyd a ddarparwyd yn ffactor neu y gallai fod wedi bod yn ffactor. 

en-gb	There is no element of fault, enabling a focus on learning and improvement, not blame.
cy-gb	Nid oes elfen o fai, gan ei gwneud yn bosib canolbwyntio ar ddysgu a gwella, yn hytrach na beio.

en-gb	The Bill contains a power for the Welsh Ministers to issue statutory guidance in relation to the duty of candour. 
cy-gb	Mae’r Bil yn cynnwys pŵer i Weinidogion Cymru gyhoeddi canllawiau statudol mewn perthynas â’r ddyletswydd gonestrwydd. 

en-gb	It is intended that this guidance will be a practical document, developed with stakeholders, to aid in the implementation of the duty. 
cy-gb	Bwriedir i’r canllawiau hyn fod yn ddogfen ymarferol sydd wedi’i datblygu gyda rhanddeiliaid, i helpu i roi’r ddyletswydd ar waith. 

en-gb	In particular, it is intended that the meaning of “more than minimal” harm will be set out in the guidance with examples and illustrative case studies in order to aid understanding and promote a consistency in the application of the duty across Wales.
cy-gb	Yn benodol, bwriedir amlinellu ystyr “mwy nag ychydig” o niwed yn y canllawiau, gydag enghreifftiau ac astudiaethau achos i helpu i hybu dealltwriaeth a sicrhau cysondeb yn y ffordd y rhoddir y ddyletswydd ar waith drwy Gymru.

en-gb	The duty seeks to promote a culture of openness and improves the quality of care within the health service by encouraging organisational learning, avoiding future incidents.
cy-gb	Mae'r ddyletswydd yn ceisio hyrwyddo diwylliant o fod yn agored ac yn gwella ansawdd y gofal o fewn y gwasanaeth iechyd drwy annog dysgu yn y sefydliad ac osgoi digwyddiadau yn y dyfodol.

en-gb	The Bill requires NHS providers to report annually about when the duty has come into effect - how often the duty has been triggered, a description of the circumstances leading to the event and the steps taken by the provider with view to preventing any further occurrence.
cy-gb	Mae'r Bil yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr y GIG adrodd yn flynyddol am achosion pan ddaeth y ddyletswydd i rym - pa mor aml y cafodd y ddyletswydd ei thanio, disgrifiad o'r amgylchiadau arweiniodd at y digwyddiad a'r camau a gymerwyd gan y darparwr gyda'r nod o atal digwyddiad o'r fath rhag digwydd eto.

en-gb	The details of how the duty will work in practice will be contained in regulations, which will be developed in partnership with stakeholders.
cy-gb	Bydd manylion ynghylch y ffordd y bydd y ddyletswydd yn gweithio'n ymarferol i'w gweld yn y rheoliadau, a fydd yn cael eu datblygu mewn partneriaeth gyda'r rhanddeiliaid.

en-gb	Using existing statutory powers, the Welsh Government also plans to make separate regulations (under the Care Standards Act 2000) to place a duty of candour on regulated independent healthcare providers. 
cy-gb	Gan ddefnyddio pwerau statudol sydd eisoes yn bodoli, mae Llywodraeth Cymru hefyd yn bwriadu gwneud rheoliadau ar wahân (dan Ddeddf Safonau Gofal 2000) i osod dyletswydd gonestrwydd ar ddarparwyr gofal iechyd annibynnol rheoleiddedig. 

en-gb	This will align the NHS and regulated independent healthcare, whilst complementing the duty placed on providers of regulated services (under the Regulation and Inspection of Social Care (Wales) Act 2016), to create an whole system approach to candour.
cy-gb	Bydd hyn yn cysoni'r GIG a gofal iechyd annibynnol rheoleiddedig, gan ategu'r ddyletswydd a osodwyd ar ddarparwyr gwasanaethau rheoleiddiedig (dan Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016), i greu dull system gyfan o edrych ar onestrwydd.

en-gb	CITIZEN VOICE BODY
cy-gb	CORFF LLAIS Y DINESYDD

en-gb	The drive towards closer integration of health and social services with improved public engagement is reflected in the aims of A Healthier Wales . 
cy-gb	Caiff yr ymdrech i sicrhau mwy o integreiddio rhwng iechyd a gwasanaethau cymdeithasol, gyda gwell ymgysylltiad â'r cyhoedd, ei hadlewyrchu yn nodau Cymru Iachach. 

en-gb	This sets out the goal of ensuring citizens are placed at the heart of a whole-system approach to health and social care services in Wales and stresses the importance of listening to all voices through continual engagement.
cy-gb	Mae’n amlinellu'r nod o sicrhau bod dinasyddion yn cael eu gosod wrth galon dull gweithredu system gyfan ar gyfer iechyd a gwasanaethau gofal cymdeithasol yng Nghymru, ac yn pwysleisio pwysigrwydd gwrando ar bob llais drwy broses o ymgysylltiad parhaus.

en-gb	To realise this ambition, the Bill will replace Community Health Councils (who currently represent the patient voice in the health service only) with a new national body - the Citizen Voice Body - that will exercise functions across health and social care. 
cy-gb	Er mwyn gwireddu'r uchelgais hwn, bydd y Bil yn disodli Cynghorau Iechyd Cymuned (sydd ar hyn o bryd yn cynrychioli llais y claf yn y gwasanaeth iechyd yn unig) â chorff cenedlaethol newydd - Corff Llais y Dinesydd - a fydd yn arfer swyddogaethau ar draws iechyd a gofal cymdeithasol. 

en-gb	The aims of the new body are to:
cy-gb	Nodau'r corff newydd yw:

en-gb	 strengthen the citizen voice in Wales in matters related to both health and social services, ensuring that citizens have an effective mechanism for ensuring that their views are heard;
cy-gb	 cryfhau llais y dinesydd yng Nghymru mewn materion sy'n ymwneud ag iechyd a gwasanaethau cymdeithasol, gan sicrhau bod gan ddinasyddion system effeithiol o sicrhau bod eu barn yn cael ei chlywed;

en-gb	 ensure that individuals are supported with advice and assistance when making a complaint in relation to their care; 
cy-gb	 sicrhau bod unigolion yn cael cyngor a chynhorthwy wrth gyflwyno cwyn mewn perthynas â'u gofal; 

en-gb	and
cy-gb	a

en-gb	 use the service user experience to drive forward improvement.
cy-gb	 defnyddio profiadau'r defnyddiwr gwasanaethau i ysgogi gwelliant.

en-gb	This new organisation will be established as a national body but it will be structured in such a way as to enable it to perform its functions at a national, regional and local level.
cy-gb	Bydd y sefydliad newydd hwn yn cael ei sefydlu fel corff cenedlaethol, ond bydd yn cael ei strwythuro fel bod modd iddo gyflawni ei swyddogaethau ar lefel genedlaethol, ranbarthol a lleol.

en-gb	VICE CHAIRS
cy-gb	IS GADEIRYDDION

en-gb	At present, NHS Trusts are only able to appoint a Vice Chair from their existing Independent Members and these are only able to provide cover in times where the Chair may be unavailable or unable to undertake their responsibilities.
cy-gb	Ar hyn o bryd, dim ond o blith eu Haelodau Annibynnol presennol y mae Ymddiriedolaethau’r GIG yn cael penodi is-gadeirydd, a’r unig adeg y mae’r rhain yn cael dirprwyo yw pan na fydd y Cadeirydd ar gael neu pan na fydd yn medru cyflawni ei gyfrifoldebau.

en-gb	The new powers within the Bill will provide for Welsh Ministers to appoint a specific Vice Chair role on the boards of NHS Trusts. 
cy-gb	Bydd y pwerau newydd yn y Bil yn darparu cyfle i Weinidogion Cymru benodi swydd benodol Is-gadeirydd ar fyrddau Ymddiriedolaethau’r GIG. 

en-gb	This will enable Vice Chairs to fully contribute to the work of NHS Trusts, strengthen the capability of their Independent Membership, improve governance and decision-making processes, and provide consistency across Wales.
cy-gb	Bydd hyn yn galluogi'r Is- gadeiryddion i gyfrannu'n llawn i waith Ymddiriedolaethau’r GIG, cryfhau gallu'r Aelodau Annibynnol, gwella'r prosesau llywodraethu a gwneud penderfyniadau, a darparu cysondeb ar draws Cymru.

en-gb	Additionally, appointment to a position with a defined role and greater time commitment may lead to widening the application pool and interest from candidates, with Ministers able to clarify a different and more appropriate skill set within the job description.
cy-gb	Yn ogystal, gallai penodiad i swydd sydd â rôl fwy pendant ac sy'n gofyn am fwy o ymrwymiad amser arwain at ehangu'r pwll o ymgeiswyr a denu mwy o ddiddordeb, gyda'r Gweinidogion yn medru tynnu sylw at set o sgiliau gwahanol a mwy priodol o fewn y disgrifiad swydd.