en-gb	Number: 
cy-gb	Rhif: 

en-gb	WG41711 
cy-gb	WG41711

en-gb	Welsh Government  
cy-gb	Llywodraeth Cymru

en-gb	Consultation Document
cy-gb	Dogfen Ymgynghori

en-gb	Agriculture (Wales) White Paper 
cy-gb	Papur Gwyn Amaeth (Cymru)

en-gb	Date of issue: 
cy-gb	Dyddiad cyhoeddi: 

en-gb	16 December 2020 
cy-gb	16 Rhagfyr 2020

en-gb	Action required: 
cy-gb	Camau i’w cymryd : 

en-gb	Responses by 23:59 25 March 2021
cy-gb	Ymatebion erbyn 23:59 25 Mawrth 2021

en-gb	© Crown Copyright 
cy-gb	© Hawlfraint y Goron

en-gb	Overview 
cy-gb	Trosolwg 

en-gb	We are consulting on the legislative framework to support Welsh agriculture and are seeking views on our proposals for: 
cy-gb	Rydym yn ymgynghori ynghylch y fframwaith deddfwriaethol ar gyfer cefnogi amaethyddiaeth yng Nghymru ac rydym yn gwahodd sylwadau ynghylch ein cynigion ar gyfer y canlynol:

en-gb	future support for agriculture; 
cy-gb	• Cymorth i amaethyddiaeth yn y dyfodol ;

en-gb	regulatory reform; 
cy-gb	• Diwygio rheoleiddio ;

en-gb	future support for industry and the supply chain; 
cy-gb	• Cymorth i’r diwydiant a’r gadwyn gyflenwi yn y dyfodol;

en-gb	forestry and woodland management; 
cy-gb	• Rheoli coetiroedd a choedwigaeth ;

en-gb	improving animal health and welfare; 
cy-gb	• Gwella iechyd a lles an ifeiliaid;

en-gb	improving monitoring through the effective use of data and remote technology. 
cy-gb	• Gwella gwaith monitro drwy wneud defnydd effei thiol o ddata a thechnoleg o bell.

en-gb	How to respond 
cy-gb	Sut i ymateb 

en-gb	You can reply in any of the following ways: 
cy-gb	Gallwch ymateb yn unrhyw un o’r ffyrdd isod:

en-gb	Online 
cy-gb	Ar-lein

en-gb	The consultation document can be accessed from the Welsh Government’s website at https://gov.wales/agriculture - wales - bill
cy-gb	Mae'r ddogfen ymgynghori ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru yn https://llyw.cymru/bil-amaethyddiaeth-cymru

en-gb	Write to us: 
cy-gb	Ysgrifennwch aton ni: 

en-gb	Agriculture (Wales) White Paper 
cy-gb	Papur Gwyn Amaeth (Cymru)

en-gb	Land Management Reform Division 
cy-gb	 Yr Is-adran Diwygio Rheoli Tir

en-gb	Welsh Government 
cy-gb	 Llywodraeth Cymru 

en-gb	Cathays Park 
cy-gb	Parc Cathays 

en-gb	Cardiff  CF10 3NQ 
cy-gb	Caerdydd CF10 3NQ

en-gb	Email us at:  
cy-gb	E-bostiwch ni yn: 

en-gb	AgricultureWalesWhitePaper@gov.wales
cy-gb	PapurGwynAmaethCymru@llyw.cymru

en-gb	Further information and related documents 
cy-gb	Rhagor o wybodaeth a dogfennau cysylltiedig

en-gb	Large print, Braille and alternative language versions of this document are available on request. 
cy-gb	Gellir gwneud cais am fersiynau o’r ddogfen hon mewn print bras, mewn Braille neu mewn ieithoedd eraill.

en-gb	Contact details For further information: 
cy-gb	Manylion Cysylltu I gael rhagor o wybodaeth:

en-gb	Agriculture (Wales) White Paper 
cy-gb	Papur Gwyn Amaeth (Cymru)

en-gb	Land Management Reform Division 
cy-gb	 Yr Is-adran Diwygio Rheoli Tir 

en-gb	Welsh Government 
cy-gb	Llywodraeth Cymru

en-gb	Cathays Park 
cy-gb	Parc Cathays 

en-gb	Cardiff  CF10 3NQ 
cy-gb	Caerdydd CF10 3NQ

en-gb	Email: 
cy-gb	E-bost: 

en-gb	AgricultureWalesWhitePaper@gov.wales
cy-gb	PapurGwynAmaethCymru@llyw.cymru

en-gb	Also available in Welsh at: 
cy-gb	Mae ’r ddogfen yma  hefyd ar gael yn Saesneg

en-gb	https://llyw.cymru/bil - amaethyddiaeth - cymru
cy-gb	https://gov.wales/agriculture-wales-bill

en-gb	General Data Protection Regulation (GDPR) 
cy-gb	Rheoliadau Diogelu Data Cyffredinol

en-gb	The Welsh Government will be data controller for any personal data you provide as part of your response to the consultation. 
cy-gb	Llywodraeth Cymru fydd y rheolydd data ar gyfer unrhyw ddata personol a ddarperir gennych wrth ichi ymateb i'r ymgynghoriad. 

en-gb	Welsh Ministers have statutory powers they will rely on to process this personal data which will enable them to make informed decisions about how they exercise their public functions. 
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru bwerau statudol y byddant yn dibynnu arnynt i brosesu’r data personol hyn a fydd yn eu galluogi i wneud penderfyniadau cytbwys ynghylch sut y maent yn cyflawni eu swyddogaethau cyhoeddus. 

en-gb	Any response you send us will be seen in full by Welsh Government staff dealing with the issues which this consultation is about or planning future consultations. 
cy-gb	Bydd unrhyw ymateb a anfonwch atom yn cael ei weld yn llawn gan staff Llywodraeth Cymru sy'n gweithio ar y materion y mae'r ymgynghoriad hwn yn ymwneud â nhw neu sy’n cynllunio ymgyngoriadau ar gyfer y dyfodol. 

en-gb	Where the Welsh Government undertakes further analysis of consultation responses then this work may be commissioned to be carried out by an accredited third party (e.g. a research organisation or a consultancy company). 
cy-gb	Pan fo Llywodraeth Cymru yn cynnal dadansoddiad pellach o'r ymatebion i ymgynghoriad, yna gall trydydd parti achrededig (e.e. sefydliad ymchwil neu gwmni ymgynghori) gael ei gomisiynu i wneud y gwaith hwn. 

en-gb	Any such work will only be undertaken under contract. 
cy-gb	Ymgymerir â gwaith o'r fath dim ond o dan gontract. 

en-gb	Welsh Government’s standard terms and conditions for such contracts set out strict requirements for the processing and safekeeping of personal data. 
cy-gb	Mae telerau ac amodau safonol Llywodraeth Cymru ar gyfer contractau o'r fath yn nodi gofynion caeth ar gyfer prosesu a cadw data personol yn ddiogel.

en-gb	In order to show that the consultation was carried out properly, the Welsh Government intends to publish a summary of the responses to this document. 
cy-gb	Er mwyn dangos bod yr ymgynghoriad wedi’i gynnal yn b riodol, mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyhoeddi crynodeb o'r ymatebion i'r ddogfen hon. 

en-gb	We may also publish responses in full. 
cy-gb	Mae’n bosibl hefyd y byddwn yn cyhoeddi’r ymatebion yn llawn. 

en-gb	Normally, the name and address (or part of the address) of the person or organisation who sent the response are published with the response. 
cy-gb	Fel arfer, bydd enw a chyfeiriad (neu ran o gyfeiriad) yr unigolyn neu’r sefydliad a anfonodd yr ymateb yn cael eu cyhoeddi gyda’r ymateb. 

en-gb	If you do not want your name or address published, please tell us this in writing when you send your response. 
cy-gb	Os nad ydych yn dymuno i'ch enw a'ch cyfeiriad gael eu cyhoeddi, rhowch wybod inni yn ysgrifenedig wrth anfon eich ymateb. 

en-gb	We will then redact them before publishing. 
cy-gb	Byddwn wedyn yn cuddio’ch manylion cyn cyhoeddi’ch ymateb.

en-gb	You should also be aware of our responsibilities under Freedom of Information legislation. 
cy-gb	Dylech hefyd fod yn ymwybodol o'n cyfrifoldebau o dan ddeddfwriaeth Rhyddid Gwybodaeth.

en-gb	If your details are published as part of the consultation response then these published reports will be retained indefinitely. 
cy-gb	Os caiff eich manylion chi eu cyhoeddi fel rhan o'r ymateb i'r ymgynghoriad, caiff yr adroddiadau hyn eu cadw am gyfnod amhenodol. 

en-gb	Any of your data held otherwise by Welsh Government will be kept for no more than three years. 
cy-gb	Ni fydd gweddill eich data a gedwir fel arall gan Lywodraeth Cymru yn cael eu cadw am fwy na thair blynedd.

en-gb	Your rights 
cy-gb	Eich hawliau

en-gb	Under the data protection legislation, you have the right: 
cy-gb	O dan y ddeddfwriaeth diogelu data, mae gennych yr hawl:

en-gb	to be informed of the personal data held about you and to access it to require us to rectify inaccuracies in that data to (in certain circumstances) object to or restrict processing for (in certain circumstances) your data to be ‘erased’ to (in certain circumstances) data portability to lodge a complaint with the Information Commissioner’s Office (ICO) who is our independent regulator for data protection. 
cy-gb	 i wybod am y data personol a gedwir amdanoch chi a'u gweld  i’w gwneud yn ofynnol inni gywiro gwallau yn y data hynny  (o dan rai amgylchiadau) i wrthwynebu neu gyfyngu ar brosesu’r data  (o dan rai amgylchiadau) i’ch data gael eu ‘dileu’  (o dan rai amgylchiadau) i gludadwyedd data   i gyflwyno cwyn i Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth (SCG), ein rheoleiddiwr annibynnol ar gyfer diogelu data.

en-gb	For further details about the information the Welsh Government holds and its use, or if you want to exercise your rights under the GDPR, please see contact details below: 
cy-gb	I gael rhagor o fanylion am yr wybodaeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei chadw ac am y defnydd a wneir ohoni, neu os ydych am arfer eich hawliau o dan y Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol, gweler y manylion cyswllt isod:

en-gb	Data Protection Officer : 
cy-gb	Y Swyddog Diogelu Data: 

en-gb	Welsh Government 
cy-gb	Llywodraeth Cymru

en-gb	Cathays Park 
cy-gb	 Parc Cathays 

en-gb	CARDIFF 
cy-gb	CAERDYDD, 

en-gb	CF10 3NQ 
cy-gb	CF10 3NQ

en-gb	e-mail:
cy-gb	e-bost: 

en-gb	Data.ProtectionOfficer@gov.wales 
cy-gb	Data.ProtectionOfficer@llyw.cymru

en-gb	The contact details for the Information Commissioner’s Office are:  
cy-gb	Dyma fanylion cyswllt Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth:

en-gb	Wycliffe House 
cy-gb	Wycliffe House 

en-gb	Water Lane 
cy-gb	Water Lane

en-gb	Wilmslow 
cy-gb	 Wilmslow

en-gb	Cheshire 
cy-gb	 Cheshire 

en-gb	SK9 5AF 
cy-gb	SK9 5AF

en-gb	Tel: 
cy-gb	Ffôn: 

en-gb	01625 545 745 or  0303 123 1113 
cy-gb	01625 545 745 neu 0303 123 1113

en-gb	Website: 
cy-gb	Gwefan: 

en-gb	https://ico.org.uk/
cy-gb	https://ico.org.uk/

en-gb	Foreword 
cy-gb	Rhagair

en-gb	The United Kingdom’s decision to leave the European Union has had far-reaching consequences for us all. 
cy-gb	Mae penderfyniad y Deyrnas Unedig i ymadael â’r Undeb Ewropeaidd wedi cael effaith anferth arnom ni i gyd. 

en-gb	For Wales, some of the most visible consequences may arise from changes to farming and farm support. 
cy-gb	I Gymru, rhai o’r canlyniadau mwyaf gweladwy o bosibl fydd y newidiadau i ffermio a’r cymorth a roddir i ffermwyr.

en-gb	The results of centuries of farming and woodland management in Wales are visible to all. 
cy-gb	Mae olion canrifoedd o ffermio a rheoli coetiroedd yng Nghymru yn amlwg i bawb eu gweld. 

en-gb	Our landscapes are largely rural in nature, shaped by farming and one of the principal reasons why tourism thrives in many parts of Wales. 
cy-gb	Mae’n tirweddau’n rhai gwledig eu natur yn bennaf, wedi’u creu gan ffermwyr ac yn un o’r prif resymau pam y mae twristiaeth yn ffynnu mewn llawer ardal. 

en-gb	These industries also make a significant contribution to the social capital embedded in rural communities. 
cy-gb	Mae’r diwydiannau hyn wedi cyfrannu’n fawr hefyd at gyfalaf cymdeithasol cymunedau gwledig. 

en-gb	In some cases, farms have been managed by multiple generations of the same family, creating and reinforcing social networks and helping bring cohesion and resilience to their communities. 
cy-gb	Mae ambell fferm wedi bod yn ngofal yr un teulu ers cenedlaethau, gan greu ac atgyfnerthu rhwydweithiau cymdeithas, rhwymo cymunedau a chryfhau’r cymunedau hynny. 

en-gb	In many parts of Wales, the continued use of the Welsh language by farming communities adds to such cohesion. 
cy-gb	Mewn llawer rhan o Gymru, mae’r defnydd di - dor o’r Gymraeg gan gymunedau ffermio wedi tynhau’r cwlwm hwn nw. 

en-gb	Welsh farmers, like others in the EU, have benefited from decades of Common Agriculture Policy funding and a single market protected by an external tariff boundary. 
cy-gb	Mae ffermwyr Cymru, fel ffermwyr eraill yn yr UE, wedi elwa ar ddegawdau o daliadau’r Polisi Amaethyddol Cyffredin ac ar farchnad sengl sydd wedi’i diogelu gan ffin dariffau allanol. 

en-gb	This has enabled Welsh agriculture to find and develop markets in other European countries for a range of products. 
cy-gb	O ganlyniad, mae ffermwyr Cymru wedi gallu cipio a datblygu marchnadoedd yng ngwledydd eraill Ewrop ar gyfer amrywiaeth o gynnyrch. 

en-gb	All of this will change once the EU transition period ends on 31 December 2020. 
cy-gb	Bydd hyn oll yn newid unwaith y daw cyfnod pontio’r UE i ben ar 31 Rhagfyr 2020.

en-gb	Once the referendum result was known, I acted quickly to establish stakeholder groups to consider what action we could take to ensure agriculture in Wales had a sustainable future. 
cy-gb	Pan ddaeth canlyniad y refferendwm yn amlwg , es ati’n gyflym i sefydlu grwpiau rhanddeiliaid i ystyried beth oedd angen ei wneud i sicrhau dyfodol cynaliadwy i amaethyddiaeth yng Nghymru. 

en-gb	Alongside this, we began working with stakeholders on the process of developing policy proposals for a future support scheme. 
cy-gb	Hefyd, dechreuon ni weithio gyda rhanddeiliaid i ddatblygu cynigion polisi ar gyfer cynllun cymorth ar gyfer y dyfodol. 

en-gb	At the outset of this process we made clear our proposals for future support should be based on the principle of a payment for the production of public goods. 
cy-gb	Roeddem yn glir o’r dechrau’n deg y dylai’n cynigion ar gy fer cymorth yn y dyfodol fod yn seiliedig ar yr egwyddor o dalu ffermwyr am gynhyrchu nwyddau cyhoeddus. 

en-gb	Over the last two years, I have published two consultation documents  setting out our thinking on a future approach to agriculture policy and support based upon that proposal. 
cy-gb	Dros y ddwy flynedd diwethaf, rwyf wedi cyhoeddi dwy ddogfen ymgynghori 1 , yn gosod allan ein syniadau ar gyfer polisi a chymorth amaethyddol yn y dyfodol, yn seiliedig ar y cynnig hwn. 

en-gb	Brexit and our Land; Sustainable Farming and our Land
cy-gb	1 Brexit a’n Tir; Ffermio Cynaliadwy a’n Tiryn ein bioamrywiaeth . 

en-gb	Understandably, there was a considerable amount of comment on these proposals. 
cy-gb	Fel y gallwch ddeall, roedd gan bobl lawer iawn i’w ddweud am dano. 

en-gb	I’m grateful to everyone who took the time to read and respond to these consultations.  
cy-gb	Rwy’n ddiolchgar i bawb a roddodd o’u hamser i ddarllen yr ymgynghoriadau hyn ac i ymateb iddynt.

en-gb	The Environment (Wales) Act 2016 and the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 places a responsibility on the Welsh Government and other public bodies to ensure sustainable development is embedded in our policies. 
cy-gb	Mae Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 a Deddf Llesiant Cen edlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 yn rhoi cyfrifoldeb ar Lywodraeth Cymru a chyrff cyhoeddus eraill i sicrhau bod egwyddor datblygu cynaliadwy yn rhan annatod o’n polisïau . 

en-gb	This approach fully informed our previous consultation documents and is at the heart of the proposals in this White Paper. 
cy-gb	Roedd effaith yr egwyddor yn rhan annatod o fewn ein hymgynghoriadau ac mae’n ganolo g i’r cynigion yn y Papur Gwyn hwn.

en-gb	Some stakeholders have argued for continuity at this time of uncertainty. 
cy-gb	A hithau’n gyfnod mor ansicr, mae rhai rhanddeiliaid wedi dadlau o blaid parhad. 

en-gb	However, the scale of the challenges that confront us means we need to act decisively to ensure rural communities will continue to thrive in years to come. 
cy-gb	Ond gyda heriau mawr yn ein hwynebu, rhaid gweithredu nawr â phendantrwydd i sicrhau y gall ein cymunedau gwledig barhau i ffynnu yn y blynyddoedd i ddod.

en-gb	Welsh farmers hold a unique position in society, recognised for their role in producing a supply of safe, high quality food. 
cy-gb	Mae gan ffermwyr Cymru le unigryw yn y gymdeithas ac maen nhw’n cael eu cydnabod am eu rhan fel cynhyrchwyr bwyd diogel o ansawdd uchel. 

en-gb	We need to continue supporting farmers to produce food in a sustainable way whilst taking action to respond to the climate emergency and to help reverse the decline in biodiversity. 
cy-gb	Mae angen i ni barhau i gefnogi ffermwyr i gynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy ond rhaid iddynt weithredu hefyd i ymateb i argyfwng yr hinsawdd a helpu i wyrdroi’r dirywiad

en-gb	Together, these are Government’s key strategic objectives for agriculture.  
cy-gb	Gyda’i gilydd, dyma amcanion strategol allweddol y Llywodraeth ar gyfer amaethyddiaeth.

en-gb	Our policy framework, Sustainable Land Management, sets out our ideas on how Government and farmers should work together to deliver these objectives. 
cy-gb	Mae ein fframwaith polisi, Rheoli’n Tir yn Gynaliadwy, yn disgrifio’n syniadau ynghylch sut y dylai’r Llywodraeth a ffermwyr weithio gyda’i gilydd i wireddu’r amcanion hyn . 

en-gb	The analysis of consultation responses from Sustainable Farming and our Land  highlighted a majority of responses endorsed this policy framework as the way forward. 
cy-gb	O astudio’r ymatebion i ‘ Ffermio Cynaliadwy a’n Tir’ , gwelwyd bod mwyafrif yr ymatebion yn cadarnhau mai’r ffr amwai th polisi hwn yw’r ffordd ymlaen. 

en-gb	We have therefore adopted the Sustainable Land Management policy framework as the overarching principle for future policy and support to enable current and future generations of farmers to be rewarded for the sustainable production of food and for their contribution to the health and wellbeing of our nation.   
cy-gb	Rydym felly wedi mabwysiadu’r polisi fframwaith Rheoli Tir yn Gynaliadwy fel prif egwyddor ein polisi a’n cymorth ar gyfer y dyfodol, er mwyn i genedlaethau ffermwyr heddiw a’r dyfodol allu cael eu gwobrwyo am gynhyrchu bwyd yn gynaliadwy ac am gyfrannu at iechyd a lles ein cenedl.

en-gb	I believe, based upon the two consultations and policy analysis we have carried out since the EU referendum, it is entirely possible for farmers to achieve these objectives, largely through changes to current agricultural practice. 
cy-gb	Rwy’n grediniol, ar sail y ddau ymgynghoriad a’r dadansoddiad polisi rydym wedi’ u cynnal ers refferendwm yr UE, ei bod yn gwbl bosibl i ffermwyr allu g wireddu’r amcanion hyn, hynny’n bennaf trwy newid eu harferion ffermio. 

en-gb	It is my intention we implement changes in a way that enables farmers to see them as an opportunity, rather than an approach which restricts their freedom to farm.   
cy-gb	Fy mwriad yw i’r newidiadau gael eu gweld gan ffermwyr fel cyfle yn hytrach nag fel gorchwyl fydd yn cyfyngu ar eu ‘rhyddid i ffermio’.

en-gb	I want the agricultural sector in Wales to thrive. 
cy-gb	Rwyf am i’r sector amaethyddol yng Nghymru ffynnu . 

en-gb	Innovation and improvements to efficiency will play a part in this, alongside the support we propose providing for the delivery of outcomes. 
cy-gb	Bydd arloesedd a gwella effeithlonrwydd yn cyfrannu at hynny, fel y bydd y cymorth rydym yn cynnig ei ddarparu i sicrhau’r canlyniadau . 

en-gb	The important point is none of these objectives are mutually exclusive – it is possible to farm sustainably in a way that produces food, addresses climate change and restores biodiversity at the same time. 
cy-gb	Mae’n bwysig c ofio nad yw ’r un o’r amcanion yn bodoli ar ei ben ei hun – mae’n bosib ffermio’n gynaliadwy a chynhyrchu bwyd, taclo’r newid yn yr hinsawdd ac adfer bioamrywiaet h, i gyd yr un pryd.

en-gb	We intend to provide the necessary advisory and financial support, together with appropriate regulatory reform, to enable changes to take place and to support farmers to continue to deliver against our objectives. 
cy-gb	Rydym am roi’r cyngor a’r cymorth ariannol angenrheidiol, a diwygio rheoliadau, er mwyn i’r newidiadau allu digwydd ac i gefnogi ffermwyr i barhau i gyflawni ’n hamcanion. 

en-gb	For farm businesses we propose a single scheme that will deliver all necessary advice and support. 
cy-gb	Ar gyfer busnesau ffermio, rydym yn cynnig un cynllun fydd yn d arparu’r holl gyngor a chymorth sydd eu hangen. 

en-gb	A separate approach is proposed to provide wider (‘beyond the farm gate’) support for supply chain and agri-food development. 
cy-gb	Cynigir dilyn trywydd ar wahân i ddarparu cymorth ehangach (‘ y tu hwnt i gât y fferm ’) i’r gadwyn gyflenwi ac i ddatblygu bwyd - amaeth.

en-gb	Achieving Wales’ ‘net zero’ ambition will require significant effort across the whole economy and society. 
cy-gb	Er mwyn gwireddu’n huchelgais o Gymru ‘sero - net’, rhaid wrth ymdrech syl weddol ar draws yr economi a chymdeithas gyfan. 

en-gb	For the agricultural sector this will take similar effort and a willingness to change.  
cy-gb	I’r sector amaethyddol, bydd angen yr un ymdrech a pharodrwydd i newid.

en-gb	Managing the land differently to maintain and restore biodiversity whilst still producing food may mean learning new skills for some but will also mean drawing on the skills and knowledge already within the farming community.  
cy-gb	Gall rheoli’r tir yn wahanol er mwyn cynnal ac adfer bioamrywiaeth gan gynhyrchu bwyd olygu dysgu sgiliau newydd i rai ond bydd yn golygu hefyd manteisio ar y sgiliau a’r wybodaeth y mae’r gymuned ffermio eisoes yn meddu arnynt. 

en-gb	Improving air and water quality where this is currently affected by agriculture is vital for the health of our nation and will also mean farmers learning to manage resources differently in the future. 
cy-gb	Mae’n hanfodol er lles iechyd ein gwlad ein bod yn gwella ansawdd aer a dŵr sydd wedi dirywio oherwydd effeithiau amaethyddiaeth ac yn hynny o beth, rhaid i ffermwyr ddysgu rheoli adnoddau mewn ffordd wahanol yn y dyfodol. 

en-gb	Of course, many other sectors will also have to change to ensure we can collectively achieve our ambitions for Welsh society. 
cy-gb	Wrth gwrs, bydd yn rhaid i lawer o sectorau eraill newid hefyd i ni allu gwireddu’n huchelgais gyda’n gilydd ar gyfer cymdeithas Cymru. 

en-gb	However, agriculture must play its part and it is right to focus in this White Paper on what we expect in return for the support we will provide. 
cy-gb	Ond rhaid i amaeth wneud eu rhan a theg yw i’r Papur Gwyn hwn ganolbwyntio ar yr hyn y disgwyliwn yn ôl am y cymorth a’r gynhaliaeth y byddwn yn eu rhoi.

en-gb	This White Paper and the policy work we have all been involved in represents the Welsh Government’s proposals for what may be the biggest changes in agriculture policy for decades. 
cy-gb	Mae’r Papur Gwyn hwn a’r gwaith polisi rydym oll wedi bod yn ei wneud yn cynrychioli cynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer yr hyn a allai fod y newid mwyaf ym mholisi amaeth ers degawdau. 

en-gb	It sets out our intentions for primary legislation and provides the basis of the Agriculture (Wales) Bill. 
cy-gb	Mae’n nodi ein bwriadau ar gyfer y ddeddfwriaeth sylfaenol ac yn gosod y sylfaen ar gyfer Bil Amaethyddiaeth (Cymru). 

en-gb	There will, of course, be much more detail about a future scheme and other matters in the secondary legislation which will follow. 
cy-gb	Bydd llawer iawn mwy am y cynllun arfaethedig a materion eraill yn yr is-ddeddfwriaeth a fydd yn dilyn.

en-gb	Since the first consultation was published, increasing awareness of the consequences of exiting the EU has led to the development of a changed relationship between those who have an interest in land management and the Welsh Government. 
cy-gb	Ers cyhoeddi’r ymgynghoriad cyntaf, ac wrth inni ddod i ddeall beth fydd canlyniadau ymadael â’r UE, mae perthynas newydd wedi datblygu rhwng Llywodraeth Cymru a’r rheini sydd â budd mewn rheoli tir. 

en-gb	We recognise there is no one part of the relationship with the answers to the pressing problems confronting us.
cy-gb	Wrth reswm, does neb yn y berthynas honno yn gwybod yr a tebion i gyd i’r problemau dyrys sy’n ein hwynebu . 

en-gb	We are ready to continue working with farmers to achieve the common goals I have set out. 
cy-gb	Rydym yn barod i barhau i weithio gyda ffermwyr i wireddu’r amcanion cyffredin rwyf wedi’u nodi . 

en-gb	Together, working in partnership, we can ensure a sustainable future for farming for both current and future generations.  
cy-gb	Gyda’n gilydd, trwy gydweithio, gallwn sicrhau dyfodol cynaliadwy i ffermio , ar gyfer cenedlaethau heddiw a’ r cenedlaethau i ddod.

en-gb	Lesley Griffiths MS Minister for Environment, Energy and Rural Affairs
cy-gb	Lesley Griffiths AS Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig

en-gb	Summary
cy-gb	Crynodeb

en-gb	In our consultations, Brexit and Our Land  and Sustainable Farming and Our Land,  we set out our ambition to bring forward an Agriculture (Wales) Bill in the Senedd. 
cy-gb	i) Yn ein papurau ymgynghori Brexit a’n Tir a Ffermio Cynaliadwy a’n Tir ,  gwnaethon ni nodi’n huchelgais i gyflwyno Bil Amaethyddiaeth (Cymru) ger  bron y Senedd. 

en-gb	The Agriculture (Wales) Bill (‘the Bill’) will be: 
cy-gb	Bydd Bil Amaethyddiaeth (Cymru) (“y Bil”) yn:

en-gb	“Strategic in scope, setting a support framework which can accommodate the development of agriculture and forestry within Wales for the next fifteen to twenty years .”
cy-gb	“Strategol ei gwmpas, yn creu fframwaith cymorth fydd yn gallu cynnal datblygiad  amaethyddiaeth a choedwigaeth yng Nghymru dros y pymtheg i ugain mlynedd nesaf 2 .”

en-gb	We propose some broad principles for the Bill: 
cy-gb	ii) Rydym yn cynnig rhai egwyddorion bras ar gyfer Bil Amaethyddiaeth (Cymru):

en-gb	The proposals within it must support the delivery of Sustainable Land Management (SLM). 
cy-gb	 Rhaid i’w gynigion gefnogi Rheoli Tir yn Gynaliadwy (SLM). 

en-gb	This policy framework is our response to the legislative framework established by the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 and the Environment (Wales) Act 2016. 
cy-gb	Y fframwaith  polisi hwn yw ein hymateb i’r fframwaith deddfwriaethol a s efydlwyd yn N eddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. 

en-gb	Our assessment on the ways in which our proposals meet the requirements of both Acts was set out in Sustainable Farming and our Land . 
cy-gb	Fe welwch asesiad o’r ffordd y mae ein  cynigion yn cwrdd â gofynion y ddwy Ddeddf yn ‘Ffermio Cynaliadwy yn ein Tir’ . 

en-gb	In future, the implementation and continued delivery of SLM will be the principle goal of agricultural policy and future support for farming in Wales; 
cy-gb	Yn y dyfodol, Rheoli Tir yn Gynaliadwy fydd prif nod y polisi amaethyddol a’r cymorth a roddir i ffermio yng Nghymru ;

en-gb	It must contain measures to address the need for Welsh agriculture to have a sustainable future. 
cy-gb	 Rhaid iddo gynnwys mesurau fydd yn sicrhau bod gan amaethyddiaeth Cymru ddyfodol cynaliadwy. 

en-gb	Sustainable food production is at the heart of this future, but it is also about supporting changes to farming practice to respond to the climate emergency, the decline of biodiversity and the public health issues associated with emissions from agriculture; 
cy-gb	Mae cynhyrchu bwyd yn gynaliadwy yn  ganolog i’r dyfodol hwn, ond mae’n golygu hefy d cefnogi newid arferion  ffermio i ymateb i argyfwng yr hinsawdd, i’r dirywiad yn ein bioamrywiaeth a’r problemau iechyd cyhoeddus sy’n gysylltiedig ag allyriadau o  amaethyddiaeth;

en-gb	It will provide a framework of high-level, enabling powers for Welsh Ministers. 
cy-gb	 Bydd yn rhoi fframwaith o bwerau galluogi lefel uchel i Weinidogion Cymru. 

en-gb	This will provide flexibility to adapt and respond quickly and effectively to changing circumstances. 
cy-gb	Bydd hyn yn rhoi’r hyblygrwydd iddynt allu addasu ac ymateb yn  gyflym ac yn effeithiol i amgylchiadau cyfnewidiol. 

en-gb	Where needed, further details will generally be provided in subordinate legislation and/or guidance which would be the subject of consultation, as appropriate;  
cy-gb	Lle bo angen, darperir manylion fel arfer mewn is-ddeddfwriaeth a/neu ganllawiau fydd yn destun ymgynghori yn ôl yr angen;

en-gb	It will be informed by the best available evidence - including economic, environmental and social - which will be used to assess and fully understand the impact of our proposals to reflect the Welsh context. 
cy-gb	 Bydd yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael - gan gynnwys tystiolaeth economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol - a chaiff ei  defnyddio i asesu a deall effeithiau ein cynigion i adlewyrchu’r cyd -destun Cymreig. 

en-gb	We will be clear and transparent about our sources of data and our assumptions and we will engage with stakeholders as we develop our evidence base so they have the opportunity to help shape and inform our analysis;   
cy-gb	Byddwn yn glir ac yn dryloyw ynghylch ffynonellau ein data a’n rhagdybiaethau a byddwn yn trafod â’n rhanddeiliaid wrth inni ddatblygu’n sylfaen dystiolaeth er mwyn iddynt allu ein helpu i lunio’n dadansoddiad a  chyfrannu ato;

en-gb	It will bring together different pieces of legislation on agriculture, contributing to the ongoing process of consolidating and codifying Welsh law, with the intention of improving the accessibility of Welsh law in accordance with the requirements of the Legislation (Wales) Act 2019. 
cy-gb	 Bydd yn dod â darnau gwahanol o ddeddfwriaeth ar amaethyddiaeth ynghyd, gan gyfrannu at y broses o grynhoi a chodeiddio cyfraith Cymru  gyda’r bwriad o wneud cyfraith Cymru yn fwy hygyrch, yn unol â gofynion  Deddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019.

en-gb	iii)  Our policy development and analysis of consultation responses, undertaken from the period immediately after the EU referendum result to the present, has reflected upon the challenges and potential economic consequences of leaving the EU and, latterly, the Covid-19 pandemic. 
cy-gb	iii) Wrth ddatblygu polisi a dadansoddi ymatebion yr ymgynghoriadau ers canlyniad refferendwm yr UE hyd heddiw, rydym wedi ystyried heriau a chanlyniadau economaidd posibl ymadael â’r UE ac yn fwy diweddar,  pandemig Covid-19. 

en-gb	These issues have arisen over the same time period we have declared a climate emergency in Wales and recognised the impact of some agricultural intensification on farmland biodiversity and public health. 
cy-gb	Dros yr un cyfnod, gwnaethom gyhoeddi ei bod yn argyfwng hinsawdd yng Nghymru ac rydym wedi cydnabod effaith rhai mathau o ddwysáu amaethyddol ar fioamrywiaeth tir fferm ac iechyd y cyhoedd.

en-gb	Some stakeholders have sought to retain the status-quo in terms of funding and other support, arguing that the challenges set out above would be exacerbated by changes to support. 
cy-gb	iv) Mae rhai rhanddeiliaid am weld cadw’r status quo o ran cyllido a mathau eraill o gymorth gan ddadlau y byddwn yn gwaethygu’r heriau uchod trwy  newid y cymorth hwnnw. 

en-gb	We do not agree. 
cy-gb	Rydym yn anghytuno. 

en-gb	As we set out in our first consultation, Brexit and our Land , the funding provided to farmers through the EU Common Agricultural Policy (CAP) has not equipped the sector to be resilient nor address the environmental challenges confronting us. 
cy-gb	Fel yr esbonion ni yn ein hymgynghoriad cyntaf, Brexit a’n Tir , nid yw’r arian a roddwyd i ffermwyr trwy  Bolisi Amaethyddol Cyffredin (PAC) yr UE wedi rhoi’r sector mewn sefyllfa  gydnerth na chwaith wedi gorchfygu’r heriau amgylcheddol sy’n ein hwynebu.

en-gb	Rather, we want to see changes to support that will enable a collective effort to address all of these issues. 
cy-gb	v) Rydym yn hytrach am weld newidiadau i’r cymorth er mwyn ein galluogi i  weithio gyda’n gilydd i fynd i’r afael â’r holl broblemau hyn . 

en-gb	The proposed changes, set out in this White Paper, will benefit farmers and rural communities by offering a sustainable future for agriculture. 
cy-gb	Daw’r newidiadau  a ddisgrifir yn y Papur Gwyn hwn â budd i ffermwyr a chymunedau gwledig trwy gynnig dyfodol cynaliadwy i amaethyddiaeth.

en-gb	The adoption of a future policy and support framework based on the implementation and delivery of SLM can respond to these challenges by placing a proper value on the environmental outcomes that farms deliver alongside sustainable food production, to create an economically resilient agriculture sector in Wales for future generations. 
cy-gb	vi) Trwy fabwysiadu fframwaith polisi a chymorth ar gyfer y dyfodol sy’n seiliedig  ar Reoli Tir yn Gynaliadwy (SLM), byddwn yn gallu ymateb i’r heriau hyn trwy b ennu gwir werth i’r canlyniadau amgylcheddol y bydd y fferm yn esgor  arnynt wrth gynhyrchu bwyd yn gynaliadwy, gan greu sector amaethyddol  sy’n economaidd gadarn yng Nghymru ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol . 

en-gb	This offers farmers the best opportunity to build environmental and economic resilience into their farm businesses. 
cy-gb	Bydd yn cynnig y cyfle gorau i ffermwyr sicrhau busnesau ffermio sy’n gadarn o  safbwynt amgylcheddol ac economaidd.

en-gb	As we develop our proposals for future support, we are assessing their economic, social and environmental impacts against those generated by current support provided through the Basic Payments Scheme (BPS) . 
cy-gb	vii) Wrth ddatblygu’n cynigion ar gyfer cefnogi ffermwyr yn y dyfodol, rydym yn asesu’u heffeithiau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol o’u cymharu ag effeithiau’r cymorth presennol a ddarperir trwy’r Cynllun Taliad Sylfaenol  (BPS) 3 . 

en-gb	We are already engaging stakeholders on this analysis which is likely to be completed in 2021. 
cy-gb	Rydym eisoes yn trafod y da dansoddiad hwn â’n rhanddeiliaid a bydd yn debygol o gael ei gwblhau yn 2021.

en-gb	Basic Payment Scheme – The specific element of the EU’s Common Agricultural Policy (CAP) which provides de-linked (from production) income support to farmers. 
cy-gb	3 Cynllun Taliad Sylfaenol – Yr elfen benodol o Bolisi Amaethyddol Cyffredino (PAC) yr UE sy’n darparu cymorth incwm (heb gysylltiad â chynhyrchiant) i ffermwyr. 

en-gb	The Basic Payment Scheme will end in Wales as a result of the UK leaving the European Union. 
cy-gb	Daw’r Cynllun Taliad Sylfaenol i ben yng Nghymru gan fod y DU yn ymadael â’r Undeb Ewropeaidd.

en-gb	Our Proposals: 
cy-gb	Ein Cynigion: 

en-gb	Part One - Purposes of the Bill 
cy-gb	Rhan Un - Dibenion y Bil

en-gb	viii)  We want the Bill to create a system which works for Wales, our farmers, our land managers, our rural communities and the wider supply chain and industry. 
cy-gb	viii) Rydym am i ’r Bil greu system sy’n gweithio i Gymru, ein ffe rmwyr, ein  rheolwyr tir, ein cymunedau gwledig a’r gadwyn gyflenwi a’r diwyd iant  ehangach. 

en-gb	This includes our proposals to: 
cy-gb	Mae’r papur hwn yn cynnwys ein cynigion i:

en-gb	Establish a farm support scheme - the proposed Sustainable Farming Scheme  - to replace current EU schemes. 
cy-gb	 Greu cynllun cymorth i ffermwyr y Cynllun Ffermio Cynaliadwy arfaethedig i gymryd lle cynlluniau presennol yr UE. 

en-gb	The proposed scheme would address climate change, public health and environmental issues associated with agriculture by implementing SLM. 
cy-gb	Bydd ai’n mynd i’r afael ag  agweddau ar y newid yn yr hinsawdd, iechyd y cyhoedd a’r amgylchedd sy’n gysylltiedig ag amaethyddiaeth trwy Reoli Tir yn Gynaliadwy. 

en-gb	This integrated, whole farm approach would enable the production of sustainable food alongside the delivery of improvements to those social issues; 
cy-gb	Byddai’r  cynllun fferm gyfan integredig hwn yn ei gwneud yn bosibl cynhyrchu bwyd  cynaliadwy yr un pryd â gwella’r materion cymdeithasol hyn ;

en-gb	Provide support to those parts of the wider industry and supply chain that also support the continued delivery of SLM;   
cy-gb	 Helpu’r rhannau hynny o’r diwyd iant a’r gadwyn gyflenwi ehangach fydd hefyd yn cefnogi SLM ar y fferm;

en-gb	Reduce regulatory complexity by consolidating legislation into one set of National Minimum Standards, supported by a range of advice and guidance to encourage compliance. 
cy-gb	 Lleihau cymhlethdod y rheoliadau trwy gyfuno’r ddeddfwriaeth yn un set o Safonau Gofynnol Cenedlaethol, gan ddarparu cyngor ac arweiniad i’w  cefnogi ac i annog ffermwyr i gydymffurfio. 

en-gb	These Standards will set the regulatory baseline above which the proposed scheme will operate; 
cy-gb	Y Safonau hyn fydd y llinell sylfaen reoleiddio y bydd y cynllun arfaethedig yn gweithredu arni;

en-gb	Improve the way agricultural regulation is enforced by introducing new measures to ensure enforcement action is proportionate to the severity and magnitude of the offence; 
cy-gb	 Gwella’r drefn ar gyfer gorfodi rheoliadau amaethyddol trwy gyflwyno mesurau newydd i sicrhau bod camau gorfodi’n adlewyrchu difrifoldeb a  maint y tramgwydd;

en-gb	Improve monitoring through the effective use of data and remote technology; 
cy-gb	 Monitro’n well trwy ddefnyddio technoleg o bell a data’n effeithiol ;

en-gb	Improve animal health and welfare; 
cy-gb	 Gwella iechyd a lles anifeiliaid;

en-gb	Improve regulation and support for forestry and woodland management.
cy-gb	 Rheoleiddio a chefnogi coedwigaeth a rheoli coetiroedd yn well.

en-gb	UK Agriculture Act 2020 – impact of the ‘sunset clause’ 
cy-gb	Deddf Amaethyddol y DU 2020 – effaith y cymal ‘machlud’

en-gb	We have taken powers for the Welsh Ministers through the Agriculture Act 2020 (‘the UK Act’). 
cy-gb	ix) Rydym wedi sicrhau pwerau i Weinidogion Cymru trwy Ddeddf Amaethyddiaeth 2020 ( Deddf y DU ). 

en-gb	The UK Act was introduced to Parliament on 16 January 2020 and became law on 11 November 2020. 
cy-gb	Cafodd Deddf y DU ei chyflwyno i Senedd y DU ar 16 Ionawr 2020 a daeth yn gyfraith ar 11 Tachwedd 2020.

en-gb	It provides the Welsh Ministers with powers to enable the continued operation of existing farming support beyond 2020 and to ensure the effective operation of the agricultural sector and agriculture markets following our departure from the EU. 
cy-gb	Mae’n rhoi’r pwerau i Weinidogion Cymru allu parhau i ddarparu’r cymorth  presen nol i ffermwyr ar ôl 2020 ac i sicrhau bod y sector amaethyddol a’r marchnadoedd amaethyddol yn gweithredu’n effeithiol ar ôl i ni ymadael â’r  UE . 

en-gb	Certain powers available to the Welsh Ministers are time limited (in Schedule 5 to the Act and a small number of related provisions). 
cy-gb	Mae cyfyngiad amser ar rai o’r pwerau sydd wedi’u neilltuo i Weinidogion  Cymru (yn Atodlen 5 y Ddeddf a nifer fach o ddarpariaethau cysylltiedig).

en-gb	During the passage of the UK Act, we listened carefully to concerns raised by the Climate Change, Environment and Rural Affairs Committee and the Legislation, Justice and Constitution Committee. 
cy-gb	x) Wrth i Ddeddf y DU fynd ar ei thaith, gwnaethom wrando’n ofalus ar y  pryderon a godwyd gan y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a  Materion Gwledig a’r Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a’r Cyfansoddiad . 

en-gb	In response we made a number of changes to our approach, most significantly by removing those provisions which would have allowed for transition to new systems of agriculture support and by adding a ‘sunset’ provision to put into legislation our commitment that provisions relating to Wales will expire on 31 December 2024. 
cy-gb	Fel ymateb iddynt, gwnaethom nifer o newidiadau. Y rhai mwyaf arwyddocaol oedd diddymu’r darpariaethau hynny fyddai wedi caniatáu i ni newid i systemau newydd o gymorth amaethyddol ac ychwanegu cymal ‘machlud’ i roi mewn deddf ein hymrwymiad i ddod â’r darpariaethau sy’n ymwneud â Chymru i ben ar 31 Rhagfyr 2024. 

en-gb	We also made it clear we would bring forward our proposals in a Bill and confirmed our intention to legislate through the Senedd for any matter on which it has legislative competence. 
cy-gb	Gwnaethom yn glir hefyd y byddem yn dod â’n cynigion ni ger bron trwy gyfrwng Bil gan gadarnhau ein bwriad i ddeddfu trwy Senedd Cymru ar unrhyw fater y byddai ganddi gymhwysedd deddfwriaethol amdano. 

en-gb	This approach reflects our recognition that future agriculture policy and support will, in the main, be specific to Wales in order to meet our needs.
cy-gb	Bydd hynny’n adlewyrchu ein cred y bydd polisi a chymorth amaethyddol yn y dyfodol yn benodol ar y cyfan i Gymru, hynny er mwyn gallu diwallu’n hanghenion.

en-gb	Our Proposals: 
cy-gb	Ein Cynigion: 

en-gb	Part Two 
cy-gb	Rhan Dau

en-gb	xi)  In Part Two, we set out our proposals on whether any powers for Welsh Ministers contained in the UK Act (and not subject to the sunset clause) would be helpful in terms of delivering future policy. 
cy-gb	xi) Yn Rhan Dau, gwnaethom nodi ein cynigion ynghylch a fyddai unrhyw bwerau ar gyfer Gweinidogion Cymru a geir yn Neddf y DU (nad ydynt yn dod o dan y cymal machlud) yn ddefnyddiol o ran cyflawni polisi yn y dyfodol. 

en-gb	We continue to consider the extent of these powers, whether they will still be required and if changes or improvement are needed. 
cy-gb	Rydym yn dal wrthi’n ystyried cwmpas y pwerau hyn yn ofalus, a fydd eu hangen o hyd ac a oes angen eu newid neu eu gwella. 

en-gb	These proposals will need further detailed development and assessment and will need to be consistent with the Senedd’s legislative competence as set out in the Government of Wales Act 2006. 
cy-gb	Bydd angen datblygu ac asesu’r cynigion hyn yn fanylach eto a bydd angen iddynt fod yn gyson â chymhwysedd deddfwriaethol y Senedd fel y’i nodwyd yn Neddf Llywodraeth Cymru 2006. 

en-gb	Subject to that ongoing work, we intend to legislate through the Senedd on those provisions which are still needed in the Bill, including: 
cy-gb	Yn amodol ar y gwaith hwnnw, rydym yn bwriadu deddfu trwy Senedd Cymru ar y darpariaethau hynny y bydd dal eu hangen yn y Bil gan gynnwys:

en-gb	Powers taken for the Welsh Ministers through the UK Act which will expire (‘sunset’) on 31 December 2024; and Certain powers relating to Wales through the UK Act which do not expire on 31 December 2024.  
cy-gb	 Y pwerau (“machlud”) a roddwyd i Weinidogion Cymru trwy Ddeddf y DU a ddaw i ben ar 31 Rhagfyr 2024; a  Rhai pwerau yn Neddf y DU sy’n ymwneud â Chymru na ddônt i ben ar 31 Rhagfyr 2024.

en-gb	Conclusion 
cy-gb	Casgliad

en-gb	There are at least two important timing considerations for the Bill: 
cy-gb	xii) Mae o leiaf dwy ystyriaeth amseru bwysig i ’r Bil :

en-gb	The ‘sunset’ provision in the UK Act which means current powers expire on 31 December 2024; and  The need to bring forward new powers before we are able to begin to transition to proposed new schemes.  
cy-gb	 Y ddarpariaeth ‘fachlud’ yn Neddf y DU sy’n golygu y daw’r pwerau cyfredol i ben ar 31 Rhagfyr 2024; ac  Yr angen i roi pwerau newydd cyn i ni allu dechrau newid i’r cynlluniau newydd a gynigir.

en-gb	We therefore intend to introduce the Bill towards the end of the first year of the sixth Senedd (summer 2022).  
cy-gb	xiii) Rydym felly yn bwriadu cyflwyno ’r Bil tuag at ddiwedd blwyddyn gyntaf y chweched Senedd (haf 2022).

en-gb	The responses to this White Paper, along with ongoing engagement with stakeholders and the continued development of our evidence base, will be used to inform our long term policy and legislative approach. 
cy-gb	xiv) Byddwn yn defnyddio’r ymatebion i’r Papur Gwyn hwn, ynghyd â ffrwyth y trafod â rhanddeiliaid a’r sylfaen dystiolaeth y byddwn yn ei datblygu, i’n  help u i lunio’n polisi tymor hir a’r trywydd deddfwriaethol.

en-gb	Chapter 1. 
cy-gb	Pennod 1. 

en-gb	Introduction 
cy-gb	Cyflwyniad

en-gb	1.1  This White Paper sets out our ambition to reform the way in which agriculture (including farm woodland management) is supported by Government.
cy-gb	Mae’r Papur Gwyn hwn yn esbonio’n huchelgais i newid y ffordd y mae’r Llywodraeth yn cynnal amaethyddiaeth (gan gynnwys rheoli coetir ar ffermydd). 

en-gb	Such reform requires a strategic view of the role and purpose of agriculture in Wales, together with an understanding of the broader societal demands and expectations placed upon farmers and land managers by the nation.  
cy-gb	Er mwyn gwneud newid o’r fath, rhaid wrth olwg strategol ar rôl a phwrpas amaethyddiaeth yng Nghymru, a rhaid deall hefyd yr hyn y mae cymdeithas Cymru’n gofyn amdano ac yn ei ddisgwyl gan ffermwyr a rheolwyr tir.

en-gb	1.2  We are seeking your views on the key elements of the Bill which will set our policy direction for agriculture in Wales for the next fifteen to twenty years. 
cy-gb	 Rydym am glywed eich barn am brif elfennau’r Bil fydd yn gosod cyf eiriad polisi amaeth Cymru am y pymtheg i ugain mlynedd nesaf. 

en-gb	For this reason, the scope of this White Paper is broader than the need to develop a new support scheme for agriculture, although this development will be the principal tool enabling policy delivery. 
cy-gb	Am hynny, mae’r Papur Gwyn hwn yn trafod mwy na’r angen i ddatblygu cynllun cymorth newydd i ffermwyr, er mai hwnnw fydd y prif erfyn ar gyfer rhoi’r polisi ar waith.

en-gb	1.3  We set out in both Brexit and Our Land  and Sustainable Farming and Our Land  the issues we considered any future agricultural policy would need to take into account. 
cy-gb	 Gwnaethom nodi yn Brexit a’n Tir ac yn Ffermio Cynaliadwy a’n Tir y materion yn ein barn ni y byddai gofyn i unrhyw bolisi amaeth yn y dyfodol eu hystyried. 

en-gb	Where appropriate, we have updated those issues to reflect the current position, before setting out our proposals for addressing them. 
cy-gb	Lle bo gofyn, rydym wedi diweddaru’r materion hynny i adlewyrchu’r sefyllfa fel y mae , cyn nodi’r cynigion ar gyfer mynd i’ r afael â nhw.

en-gb	European Union Transition and Trade 
cy-gb	Trefniadau Pontio a Masnach yr Undeb Ewropeaidd

en-gb	1.4  The United Kingdom’s membership of the EU has provided a relatively stable operating environment for agriculture in Wales for decades. 
cy-gb	Mae aelodaeth y Deyrnas Unedig o’r Undeb Ewropeaidd (UE) wedi rhoi amgylchedd cymharol sefydlog i amaethyddiaeth yng Nghymru weithredu ynddo am ddegawdau. 

en-gb	Membership has provided many farmers with significant amounts of annual income support and access to a large market for agricultural products protected by an external tariff boundary. 
cy-gb	Mae wedi rhoi cymorth incwm sylweddol i ffermwyr a mynediad at farchnad mawr ar gyfer eu cynnyrch, a chawsant eu diogelu gan ffin dariffau allanol. 

en-gb	Farming and land management practices in Wales have also been governed by a complex framework of European and domestic legislation. 
cy-gb	Hefyd, mae fframwaith cymhleth o ddeddfwriaeth Ewropeaidd a domestig wedi rheoleiddio arferion ffermio a rheoli tir yng Nghymru.

en-gb	1.5  However, as we move towards the end of the transition period following the UK’s exit from the EU, considerable uncertainty remains about the details of any future trade deal or whether we will exit on a ‘no-deal’ basis. 
cy-gb	 Ond wrth in ni gamu tuag at ddiwedd y cyfnod pontio ar ôl ymadael â’r UE, mae llawer iawn o ansicrwydd o hyd ynghylch manylion unrhyw gytundeb masnach yn y dyfodol ac a fydd gennym gytundeb o gwbl . 

en-gb	This is compounded by the lack of clarity about how either outcome might affect the market for farm products.  
cy-gb	Mae’r aneglurder ynghylch beth fyddai effaith y naill bosibilrwydd neu ’r llall ar y farchnad ar gyfer cynnyrch fferm yn gwneud y sefyllfa hyd yn oed yn waeth.

en-gb	1.6  The UK Act places a duty on the Secretary of State to lay a report before Parliament in respect of certain new trade deals. 
cy-gb	 Mae Deddf y DU yn rhoi dyletswydd ar yr Ysgrifennydd Gwladol i gyflwyno adroddiad i Senedd y DU ar gytundebau masnach newydd penodol. 

en-gb	The report must consider the measures applicable to trade in agricultural products and will look at the potential implications for the UK’s standards in respect of human, animal or plant life or health, animal welfare and the environment. 
cy-gb	Byddai gofyn i’r adroddiad ystyried y mesurau sy’n berthnasol i’r fasnach mewn cynnyrch amaethyddol ac edrych ar eu heffeithiau posibl ar safonau y DU o ran bywyd neu iechyd pobl, anifeiliaid neu blanhigion, lles anifeiliaid a’r amgylchedd. 

en-gb	In addition, the UK Government has made commitments that the Trade and Agriculture Commission will move to a statutory footing by provision under the Trade Bill. 
cy-gb	Mae Llywodraeth y DU wedi ymrwymo hefyd i roi sail statudol i’r Comisiwn Masnach ac Amaethyddol trwy ddarpariaeth yn y Bil Masnachu. 

en-gb	These developments however do not negate the UK Government’s refusal to put into statute their commitment to maintaining existing high standards of food safety and animal welfare in any new trade deals. 
cy-gb	Nid yw’r datblygiadau hyn fodd bynnag yn negyddu’r ffaith bod Llywodraeth y DU wedi gwrthod deddfu i ymrwymo i gynnal y safonau uchel presennol o ran diogelwch bwyd a lles anifeiliaid mewn unrhyw gytundeb . 

en-gb	This refusal speaks volumes. 
cy-gb	Mae hynny’n dweud cyfrolau. 

en-gb	Food safety and welfare are devolved matters, and we have been clear that we will resist any clauses in the Internal Market Bill which would allow Westminster to start a race to the bottom in terms of standards – a move which would not just impact consumers, but also place farm businesses across Wales at risk as they face international competition from companies willing to forego the standards to which our farmers adhere. 
cy-gb	Mae diogelwch bwyd a lles yn faterion datganoledig ac rydym wedi dweud yn glir y byddwn yn gwrthwynebu unrhyw gymalau ym Mil y Farchnad Fewnol a fyddai’n caniatáu i San Steffan gychwyn ar ‘ras i’r gwaelod’ o ran safonau. Byddai hynny nid yn unig yn effeithio ar y cwsmer ond hefyd yn peryglu busnesau fferm ledled Cymru wrth iddyn nhw wynebu cystadleuaeth ryngwladol gan gwmnïau fydd yn fodlon anwybyddu’r safonau y mae ein ffermwyr ni’n cadw atyn t.

en-gb	1.7  In Brexit and our Land we set out the potentially severe consequences of a no deal exit from the EU for some sectors of the agricultural industry in Wales, notably those whose principal product is lamb. 
cy-gb	 Yn Brexit a’n Tir , rydym yn disgrifio canlyniadau difrifol posibl Brexit heb gytundeb i rai sectorau o’r diwydiant amaeth yng Nghymru, yn enwedig y sector cynhyrchu cig oen. 

en-gb	Approximately 35% of Welsh lamb is exported from the UK and 90% of that export goes to the EU, supported by frictionless trade within the EU’s external tariff boundary. 
cy-gb	Mae tua 35% o gig oen Cymru’n cael ei allforio o’r DU gyda 90% o hwnnw’n cael ei allforio i’r UE gan fanteisio ar y fasnach ddirwystr o fewn ffin dariffau allanol yr UE. 

en-gb	The loss of the EU market in its current tariff-free state could result in domestic over production in the short term with a consequent immediate and significant reduction in price. 
cy-gb	Gallai colli marchnad yr UE yn ei chyflwr di-dariff presennol arwain at orgynhyrchu domestig i ddechrau a gostyngiad cyflym a mawr yn y pris. 

en-gb	In the medium term, current beef and dairy producers may see modest price increases as opportunities for import substitution arise which may lead to some structural changes as farmers respond to market opportunities. 
cy-gb	Yn y tymor canolig, gallai cynhyrchwyr cig eidion a llaeth weld cynnydd bychan yn eu prisiau wrth i gyfleoedd ymddangos ar gyfer cyfnewid mewnforion. Gallai hynny arwain at rai newidiadau strwythurol wrth i ffermwyr ymateb i gyfleoedd yn y farchnad.

en-gb	1.8  Leaving the EU also means the end of the EU CAP and its associated funding for farmers and regulatory framework. 
cy-gb	 Bydd gadael yr UE yn golygu hefyd ddiwedd PAC yr UE a’i daliadau i ffermwyr a’i fframwaith rheoleiddio . 

en-gb	Agriculture is a devolved matter. 
cy-gb	Mae amaethyddiaeth yn fater datganoledig. 

en-gb	We therefore have an opportunity to create a system which works for Welsh farmers, land managers, rural communities and the wider supply chain and industry. 
cy-gb	Mae cyfle inni felly greu system sy’n gweithio er lles ffermwyr, rheolwyr tir, cymunedau gwledig a’r gadwyn gyflenwi a’r diwydiant ehangach yng Nghymru. 

en-gb	There are a number of important reasons therefore why we must review our current regulatory framework and our approach to future farm support, not least as agricultural policy within the four nations of the UK is already diverging.  
cy-gb	Mae nifer o resymau pwysig felly pam y bydd yn rhaid inni adolygu’n fframwaith rheoleiddio presennol a sut y byddwn yn cynnal ffermwyr yn y dyfodol. Nid y lleiaf o’r rheini yw bod polisi amaeth y pedair gwlad yn y DU eisoes yn mynd i gyfeiriadau gwahanol.

en-gb	Future Trade Deals 
cy-gb	Cytundebau Masnach yn y Dyfodol

en-gb	1.9  As the UK Government embarks upon negotiations to develop trade agreements with countries such as the United States, Australia and New Zealand, there is likely to be pressure to allow agricultural producers increased access to the UK market. 
cy-gb	 Wrth i Lywodraeth y DU ddechrau trafod cytundebau masnach â gwledydd fel yr Unol Daleithiau, Awstralia a Seland Newydd, mae’n debygol y daw mwy o bwysau i agor marchnad y DU i gynhyrchwyr amaethyddol. 

en-gb	Over time, Welsh farmers may therefore see increased price-based competition in their home market. 
cy-gb	Dros amser, gallai ffermwyr Cymru weld felly fwy o gystadlu ar sail prisiau yn y farchnad adref. 

en-gb	Although farmers in some sectors of the industry may be able to compete on cost terms, for many this may not be the case.  
cy-gb	Er efallai y bydd ffermwyr mewn rhai sectorau yn y diwydiant yn gallu cystadlu ar sail cost, ni fydd hynny’n wir i lawer.

en-gb	1.10 There is of course a potential opportunity for products from Wales to access new markets. 
cy-gb	 Bydd cyfle posibl wrth gwrs i gynnyrch Cymru mewn marchnadoedd newydd.

en-gb	However, exporting to markets where the equivalent cost of production is lower will require Welsh produce to compete on a basis other than cost.  
cy-gb	Fodd bynnag, bydd allforio i farchnadoedd lle mae’r costau cynhyrchu cyfatebol yn is yn golygu y bydd yn rhaid i gynnyrch Cymru gystadlu ar seiliau heblaw pris.

en-gb	Covid-19 
cy-gb	Covid-19

en-gb	1.11 In common with all other sectors of the economy, the Covid-19 pandemic has added points of further economic pressure and uncertainty to farming, but in general domestic agricultural markets have exhibited some positive resilience. 
cy-gb	 Fel gyda phob sector arall yn yr economi, mae pandemig Covid-19 wedi ychwanegu at y pwysau economaidd a’r ansicrwydd i ffermwyr, ond mae marchnadoedd amaethyddol domestig ar y cyfan wedi dangos peth cadernid positif. 

en-gb	At the time of writing, the UK is in the initial stages of recovery from a severe economic contraction as a consequence of the measures introduced in response to the pandemic, and effects on individual preferences given perceived risks. 
cy-gb	Adeg ysgrifennu hwn, mae’r DU yn cymryd y camau cyntaf at ymadfer ar ôl cyfnod o grebachu difrifol ar yr economi o ganlyniad i’r mesurau a gyflwynwyd fel ymateb i’r pandemig a’r effeithiau ar ddewisiadau unigol wrth ymateb i’r risgiau canfyddedig . 

en-gb	UK GDP remains around 9% below its level in February, with GDP from agriculture around 4% lower. 
cy-gb	Mae GDP y DU yn parhau rhyw 9% yn is nag yr oedd ym mis Chwefror, gyda’r GDP o amaethyddiaeth ryw 4% yn is .

en-gb	1.12 Whilst there has been broad resilience in the production and supply of food to consumers, supported by increased retailer on-line services, there have been some evolving changes in the patterns of consumer demand between food services and home provision, and for specific agri-food products. 
cy-gb	Er i’r sefyllfa barhau’n gadarn ar y cyfan o ran cynhyrchu a chyflenwi bwyd i ddefnyddwyr, gyda rhagor o fanwerthwyr yn cynnig gwasanaethau ar-lein yn hwb i hynny, gwelwyd rhai newidiadau ym mhatrymau’r galw rhwng gwasanaethau bwyd a darparu gartref, ac am gynnyrch bwyd amaeth penodol. 

en-gb	Agri-food processing businesses have been implementing operational adaptations where necessary to manage Covid-19 risks and, despite some labour-related incidents at specific meat processing plants in the UK, supply does not appear to have been generally affected to this point.  
cy-gb	Mae busnesau prosesu bwyd amaeth wedi addasu eu ffyrdd o weithio lle gwelwyd bod angen er mwyn rheoli risgiau Covid-19, ac er gwaethaf achosion o’r clefyd ar weithwyr mewn rhai ffatrïoedd prosesu cig yn y DU, ni chafodd hynny effaith gyffredinol ar y cyflenwad hyd yma.

en-gb	1.13 The immediate decline in demand in the food service, catering and hospitality sectors had some initial impacts on the use requirements for some agricultural outputs, and specific policy interventions were implemented in some circumstances. 
cy-gb	 Cafodd y dirywiad sydyn yn y galw o fewn y sectorau gwasanaethau bwyd, arlwyo a lletygarwch rai effeithiau i ddechrau ar y galw am rai cynnyrch amaethyddol – a rhoddwyd ymyriadau polisi ar waith mewn rhai sefyllfaoedd. 

en-gb	Output in UK food and beverage services has risen significantly in more recent estimates but remains some way below that of February 2020. 
cy-gb	Mae amcangyfrifon diweddar yn dangos bod allbwn gwasanaethau bwyd a diod y DU wedi cynyddu’n sylweddol ond mae’n is o hyd nag yr oedd ym mis Chwefror 2020.

en-gb	Sustainable Food Production 
cy-gb	Cynhyrchu Bwyd yn Gynaliadwy

en-gb	1.14 Welsh farmers hold a unique position in society, recognised for their role in producing a supply of safe, high quality food. 
cy-gb	Mae gan ffermwyr Cymru le unigryw mewn cymdeithas, ac maen nhw’n cael eu cydnabod am gynhyrchu bwyd diogel o ansawdd uchel. 

en-gb	The agri-food sector also makes a significant contribution to the rural economy, with many jobs dependent on primary production and the wider supply chain.  
cy-gb	Mae’r sector bwyd ama eth yn gyfrannwr pwysig at economi cefn gwlad, gyda llawer o swyddi’n dibynnu ar gynhyrchu cynradd a’r gadwyn gyflenwi ehangach.

en-gb	1.15 Whilst the supply chains established by food retailers meant they were largely able to maintain the supply of food, the pandemic has led to an increased focus upon food security and the international nature of some supply chains. 
cy-gb	 Er bod y cadwyni cyflenwi a sefydlwyd gan fanwerthwyr bwyd yn golygu iddynt allu parhau i raddau helaeth i gyflenwi bwyd, mae’r pandemig wedi tynnu sylw at yr angen i ddiogelu’r cyflenwad bwyd ac at natur ryngwladol rhai cadwyni cyflenwi. 

en-gb	There is also likely to be increased focus on the maintenance of supply chains at the end of the EU transition period. 
cy-gb	Mae’n debygol y caiff mwy o sylw ei roi i ddiogelu’r cadwyni cyflenwi ar ddiwedd cyfnod pontio’r UE . 

en-gb	Whilst it is not possible for Wales (or the UK) to be self-sufficient in terms of food supply, there is an opportunity to consider how we might shorten the supply chain, improve food security and retain the value of food produced within Wales based on its local and sustainable credentials. 
cy-gb	Er nad yw’n bosibl i Gymru (na’r DU) fod yn hunan-gynhaliol mewn bwyd, mae cyfle nawr i ystyried sut y gallem gwtogi’r gadwyn gyflenwi, diogelu’r cyflenwad bwyd a chynnal gwerth bwyd a gynhyrchir yng Nghymru am ei fod yn lleol ac yn gynaliadwy.

en-gb	1.16 We must therefore continue to support farmers to produce food sustainably, recognising that the competitiveness of farming, food production and improved environmental resilience are complementary agendas. 
cy-gb	 Rhaid inni felly barhau i gefnogi ffermwyr i gynhyrchu bwyd yn gynaliadwy, gan gydnabod cystadleuaeth o fewn amaeth , cynhyrchu bwyd a chryfhau’r amgylchedd yn agweddau sy’n ategu’i gilydd. 

en-gb	We will continue to support the wider industry and food chain, recognising that a thriving Welsh food and drink industry can create demand for Welsh primary produce. 
cy-gb	Byddwn yn parhau i gefnogi’r diwydiant a’r gadwyn fwyd ehangach, gan gydnabod y gall diwydiant bwyd a diod Cymreig llewyrchus greu galw am gynnyrch cynradd o Gymru. 

en-gb	This will be key to enabling Welsh farmers to compete in international markets and putting Welsh food on tables across the world.
cy-gb	Bydd hyn yn allweddol i ffermwyr Cymru allu cystadlu mewn marchnadoedd rhyngwladol a rhoi bwyd o Gymru ar fyrddau ledled y byd.

en-gb	Our Rural Communities 
cy-gb	Ein Cymunedau Gwledig

en-gb	1.17 The results of centuries of farming and woodland management in Wales are clearly visible. 
cy-gb	 Mae canlyniadau canrifoedd o ffermio a rheoli coetiroedd yng Nghymru yn weladwy i bawb. 

en-gb	Our scenic and often spectacular landscapes are one of the principal reasons why tourism thrives in many parts of Wales. 
cy-gb	Ein tirweddau hardd a thrawiadol yn aml, yw un o’r prif resymau pam y mae twristiaeth yn ffynnu mewn llawer ardal yng Nghymru. 

en-gb	The agri-food sector also makes a significant contribution to the social capital embedded in rural communities. 
cy-gb	M ae’r sector bwyd amaeth hefyd yn gyfrannwr pwysig at gyfalaf cymdeithasol cymunedau gwledig. 

en-gb	In some cases, farms have been managed by multiple generations of the same family, creating and reinforcing social networks and helping to bring cohesion and resilience to their communities. 
cy-gb	Mae ambell fferm wedi bod o dan ofal yr un teulu am genedlaethau, gan greu ac atgyfnerthu rhwydweithiau cymdeithasol, tynhau eu clymau â ch ymunedau a chryfhau’r cymunedau hynny . 

en-gb	In many parts of Wales, the continued use of the Welsh language by farming communities also adds to such cohesion. 
cy-gb	Mewn llawer rhan o Gymru, mae’r defnydd di - dor o’r Gymraeg gan gymuneda u ffermio wedi tynhau’r cwlwm hwnnw . 

en-gb	These important reasons justify our continued support for agriculture, including farm woodland creation and management.  
cy-gb	Mae’r rhesymau pwysig hyn yn cyfiawnhau parhau ein cefnogaeth i amaethyddiaeth, gan gynnwys creu a rheoli coetiroedd fferm.

en-gb	Climate Emergency 
cy-gb	Argyfwng yr Hinsawdd

en-gb	1.18 Last year, the Welsh Government declared a climate emergency in response to the latest evidence from the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). 
cy-gb	 Llynedd, wrth ymateb i dystiolaeth ddiweddaraf y Panel Rhynglywodraethol ar y Newid yn yr Hinsawdd (IPCC), cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei bod yn argyfwng hinsawdd. 

en-gb	This was intended to send a clear signal the Welsh Government will not allow the process of leaving the EU to distract from the challenge of climate change, which threatens our health, economy, infrastructure and our natural environment.  
cy-gb	Ei bwriad oedd rhoi neges glir na fyddai ymadael â’r UE yn bwrw Llywodraeth Cymru oddi ar drywydd mynd i’r afael â her y newid yn yr hinsawdd sy’n bygwth ein hiechyd, ein heconomi, ein seilwaith a’n hamgylchedd naturiol.

en-gb	1.19 In 2019, we accepted the UK Committee on Climate Change (UKCCC) recommendation for Wales to increase its 2050 emissions reduction target from 80% to 95%, and declared an ambition to reach net zero. 
cy-gb	 Yn 2019, gwnaethom dderbyn argymhelliad Pwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd (UKCCC) y dylai Cymru gynyddu ei tharged lleihau allyriadau ar gyfer 2050 o 80% i 95% a chyhoeddodd uchelgais i fod yn sero-net. 

en-gb	Following further advice from the UKCCC in December 2020, we will ask the Senedd to update Wales’s statutory emissions reduction pathway in March 2021. 
cy-gb	Ar ôl cael rhagor o gyngor gan yr UKCCC ym mis Rhagfyr 2020, byddwn yn gofyn i Senedd Cymru ddiweddaru’r llwybr statudol ar gyfer gostwng allyriadau Cymru ym mis Mawrth 2021. 

en-gb	The new targets demand greater effort from all emissions sectors, including agriculture.   
cy-gb	Mae’r targedau newydd yn gofyn i bob sector, gan gynnwys amaethy ddiaeth, sy’n allyrru i ddwysáu ei ymdrechion.

en-gb	1.20 Tackling the climate emergency is not an issue which can be left entirely to individuals or to the free market. 
cy-gb	 Nid yw argyfwng yr hinsawdd yn fater y gallwn ei adael yn gyfangwbl i unigolion nac i’r farchnad rydd . 

en-gb	It requires collective action and the Government has a central role in making collective action possible. 
cy-gb	Rhaid wrth weithredu gan bawb ac mae gan y Llywodraeth ran ganolog i wneud hynny’n bosibl . 

en-gb	In this regard, we welcome the National Farmers Union’s ambition of reaching ‘net zero’ greenhouse gas emissions across the whole of agriculture in England and Wales by 2040.  
cy-gb	Rydym felly’n croesawu uchelgais Undeb Cenedlaethol y Ffermwyr i ostwng allyriadau nwyon tŷ gwydr amaethyddiaeth Cymru a Lloegr i sero-net erbyn 2040.

en-gb	1.21 The agriculture sector is responsible for approximately 13% of total greenhouse gas emissions in Wales (against a 1990 baseline). 
cy-gb	Mae’r sector amaethyddol yn gyfrifol am ryw 13% o holl allyriadau nwyon tŷ gwydr Cymru (ar sail llinell sylfaen 1990). 

en-gb	Although progress has been made in reducing agricultural emissions, this has stalled in the recent past. 
cy-gb	Er bod gwaith da wedi’i wneud i ostwng allyriadau amaethyddol, mae’r gostyngiad yn y gorffennol diweddar wedi arafu. 

en-gb	Tackling climate change and reducing emissions from agriculture will require changes to be made to some currently preferred and firmly established farming practices. 
cy-gb	Er mwyn taclo’r newid yn yr hinsawdd a gostwng allyriadau amaethyddiaeth, bydd yn rhaid wrth newidiadau i rai arferion ffermio a ffefrir ac sydd wedi hen ennill eu plwyf. 

en-gb	There is much work to do in this area and we recognise the need to work in partnership if we are to resolve some of the issues associated with emissions from the land management sector. 
cy-gb	Mae llawer o waith i’w wneud yn y maes hwn ac rydym yn cydnabod bod angen cydweithio os ydym am weld datrys rhai o’r problemau sy’n gysylltiedig ag allyriadau o’r sector rheoli tir.

en-gb	Public Health 
cy-gb	Iechyd y Cyhoedd

en-gb	1.22 Emissions from some sectors of agriculture have the potential to have public health impacts if not correctly managed. 
cy-gb	 Mae potensial i allyriadau o rai sectorau amaethyddol effeithio ar iechyd y cyhoedd o beidio â’u rheoli’n briodol . 

en-gb	Ammonia is a gas involved in the formation of PM2.5 particulates directly involved in respiratory disease and premature death in Wales. 
cy-gb	Mae amonia’n nwy sy’n gysylltiedig â gronynnau PM2.5 sydd â chysylltiad uniongyrchol â chlefydau anadlu a marwolaethau cyn pryd yng Nghymru. 

en-gb	As part of our drive to improve air quality and reduce ill-health we must address this issue. 
cy-gb	I wella ansawdd yr aer a lleihau afiechyd, rhaid mynd i’r afael â hyn.

en-gb	1.23 The principal source of ammonia in Wales is agriculture. 
cy-gb	 Prif ffynhonnell amonia yng Nghymru yw amaethyddiaeth. 

en-gb	The majority of emissions are from livestock farming with smaller contributions from other arable agriculture. 
cy-gb	Da byw sy’n gyfrifol am y rhan fwyaf ohono, a daw cyfraniadau llai o ffermio tir âr. 

en-gb	As set out in our Clean Air Plan for Wales, the vast majority of farmers take their environmental responsibilities seriously but we will not meet the National Emissions Ceiling Directive  target for ammonia emission without more improvements. 
cy-gb	Fel y dywedir yn ein Cynllun Aer Glân i Gymru , mae mwyafrif llethol ein ffermwyr o ddifri ynghylch eu cyfrifoldebau amgylcheddol, ond wnawn ni ddim cwrdd â tharged y Gyfarwyddeb Terfyn Uchaf Allyriadau Cenedlaethol ar gyfer amonia heb ragor o welliannau. 

en-gb	Many of the actions which lower ammonia emissions (such as changes to the storage and spreading of slurry and manures) can also lower those for carbon and reduce costs for farmers implementing them. 
cy-gb	Mae llawer o’r camau y gellid eu cymryd i ostw ng allyriadau amonia (fel newid y ffordd y caiff slyri a thail eu storio a’u gwasgaru) yn gallu gostwng carbon hefyd a lleihau costau ffermwyr. 

en-gb	We will support farmers to make these and other changes. 
cy-gb	Byddwn yn helpu ffermwyr i wneud y newidiadau hyn a newidiadau eraill.

en-gb	1.24 Ammonia also interferes with ecosystems. 
cy-gb	 Mae amonia yn amharu ar ecosystemau hefyd. 

en-gb	It can acidify soils and freshwaters, ‘over-fertilising’ natural plant communities and freshwater ecosystems, leading to their degradation and biodiversity loss. 
cy-gb	Gall asideiddio pridd a dŵr croyw, ‘gor - wrteithio’ cymunedau planhigion brodorol ac ecosystemau dŵr croyw, gan arwain at eu dirywio ac at golli bioamrywiaeth. 

en-gb	Our proposed Sustainable Farming Scheme will offer farmers an incentive to do more to address this important issue. 
cy-gb	Bydd ein Cynllun Ffermio Cynaliadwy yn cynnig cymhellion i ffermwyr wneud mwy i ddatrys y broblem bwysig hon.

en-gb	Animal Health Impacts on Public Health 
cy-gb	Effeithiau Iechyd Anifeiliaid ar Iechyd y Cyhoedd

en-gb	1.25 Food producing animals should live in high health production systems, which satisfy their welfare requirements as sentient beings and deliver safe products for human consumption that promote consumer confidence.  
cy-gb	 Dylai anifeiliaid cynhyrchu bwyd fyw mewn systemau cynhyrchu iach iawn sy’n bodloni’u gofynion lles fel bodau ymdeimladol ac sy’n cynhyrchu cynnyrch diogel ar gyfer eu bwyta gan bobl sy’n ennyn hyder y cyhoedd.

en-gb	1.26 Keeping animals healthy also reduces the need to use antibiotics and other medicines to treat disease. 
cy-gb	 Mae cadw anifeiliaid yn iach yn lleihau hefyd y galw am wrthfiotigau a moddion eraill i drin clefydau. 

en-gb	That in turn reduces risks of antimicrobial resistance (AMR), which is one of the greatest threats to our society. 
cy-gb	Mae hynny yn ei dro yn lleihau’r risg o ymwrthedd i wrthfiotigau (AMR), sef un o’r bygythion mwyaf i’n cymdeithas . 

en-gb	The  farming of livestock must have infection prevention and control at its core, and the routine use of medicines for production is not sustainable. 
cy-gb	Rhaid i atal a rheoli heintiadau fod yn greiddiol i ffermio da byw, ac nid yw’r defnydd pob dydd o foddion ar gyfer cynhyrchu yn gynaliadwy. 

en-gb	Reductions in antibiotic use also contribute to improved soil health. 
cy-gb	Mae defnyddio llai o wrthfiotigau yn cyfrannu hefyd at wella iechyd pridd.

en-gb	1.27 Our approach to Animal Health and Welfare is set out in the Wales Animal Health and Welfare Framework  and to AMR control in the Animal and Environment Antimicrobial Resistance Implementation Plan . 
cy-gb	 Disgrifir ein hagwedd at Iechyd a Lles Anifeiliaid yn Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid Cymru 4 ac at reoli AMR yn y Cynllun Gweithredu ar Ymwrthedd Gwrthfiocrobaidd mewn Anifeiliaid a’r Amgylchedd 5 . 

en-gb	We propose to integrate animal health and welfare objectives into the Sustainable Farming Scheme.   
cy-gb	Rydym yn cynnig bod ein Cynllun Ffermio Cynaliadwy’n integreiddio amcanion iechyd a lles anifeiliaid.

en-gb	Biodiversity Loss 
cy-gb	Colli Bioamrywiaeth

en-gb	1.28 The impact of some agricultural practices upon biodiversity is widely recognised, including in our refreshed Nature Recovery Plan . 
cy-gb	 Mae effaith rhai arferion amaethyddol ar fioamrywiaeth wedi’i hen gydnabod, gan gynnwys yn ein Cynllun Adfer Natur newydd. 

en-gb	In particular, many intensive agricultural practices greatly reduce farmland biodiversity through their actions, including the application of biocides and the conversion of habitat to arable use or monocultural grassland. 
cy-gb	Yn arbennig, mae llawer o arferion ffermio dwys yn lleihau bioamrywiaeth ffermdir yn fawr, arferion fel defnyddio bioladdwyr a throi cynefin yn dir âr neu’n l aswelltir ungnwd. 

en-gb	The European Environment Agency’s report, The European Environment – State and  Outlook 2020 , points to agricultural intensification in Europe (including the UK) as one of the main causes of ecosystem degradation and biodiversity loss. 
cy-gb	Mae adroddiad Asiantaeth Amgylchedd Ewrop, The European Environment – State and Outlook 2020 6 , yn pwyntio at ddwysáu amaethyddiaeth yn Ewrop (gan gynnwys yn y DU) fel un o brif achosion dirywiad ecosystemau a cholli bioamrywiaeth. 

en-gb	Closer to home, the most recent State of Natural Resources Report  produced by Natural Resources Wales has highlighted continued decline in biodiversity in Wales, including species and habitats associated with enclosed farmland. 
cy-gb	Yn nes at adref, mae fersiwn diweddaraf yr Adroddiad ar Sefyllfa Adnoddau Naturiol 7 a gynhyrchwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru yn tynnu sylw at y parhad yn y dirywiad ym mioamrywiaeth Cymru, gan gynnwys rhywogaethau a chynefinoedd sy’n gysylltiedig â ffermdir wedi’i amgáu . 

en-gb	We are committed to reversing the loss of farmland biodiversity through our proposed scheme. 
cy-gb	Rydym yn ymrwymo y bydd ein cynllun arfaethedig yn gwyrdroi’r colle dion ym mioamrywiaeth ffermdir.

en-gb	https://www.eea.europa.eu/publications/soer - 2020 https://naturalresources.wales/evidence - and - data/research - and - reports/state - of - natural - resources interim - report - 2019 /?lang=en
cy-gb	4 https://llyw.cymru/fframwaith-iechyd-lles-anifeiliaid-cynllun-gweithredu-2019-2020 5 https://llyw.cymru/ymwrthedd-gwrthficrobaidd-mewn-anifeiliaid-ar-amgylchedd-cynllun-gweithredu 6 https://www.eea.europa.eu/publications/soer-2020 7 https://naturalresources.wales/evidence-and-data/research-and-reports/state-of-natural-resources-interim- report-2019/?lang=cy

en-gb	Improving Animal Health and Welfare 
cy-gb	Gwella Iechyd a Lles Anifeiliaid

en-gb	1.29 The Wales Animal Health and Welfare Framework  sets out our commitment to improving animal health and welfare. 
cy-gb	 Mae Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid Cymru 8 yn disgrifio’n hymrwymiad i wella iechyd a lles anifeiliaid. 

en-gb	To support the delivery of SLM, our farmed animals must be kept in ways that result in them: 
cy-gb	I gefnogi Rheoli Tir yn Gynaliadwy, rhaid cadw’n hanifeiliaid fferm mewn ffy rdd sy’n sicrhau eu bod yn:

en-gb	Being healthy and productive, to be part of financially sustainable farming businesses; 
cy-gb	 Iach a chynhyrchiol, er mwyn bod yn rhan o fusnes fferm sy’n ariannol gynaliadwy;

en-gb	Having a good quality of life, to meet societal and market expectations for animal welfare; 
cy-gb	 Byw bywyd o ansawdd da, gan fodloni disgwyliadau cymdeithas a’r farchnad o ran lles anifeiliaid;

en-gb	Enhancing, and not damaging, the environments in which they live, to be part of biodiverse ecosystems and to minimise the impact on climate change. 
cy-gb	 Gwella, ac nid yn difrodi’r amgylcheddau y maent yn byw ynddynt, eu bod yn rhan o ecosystemau bioamrywiol ac yn lleihau eu heffaith ar hinsawdd sy’n newid.

en-gb	1.30 We will ensure the goals and principles of the Wales Animal Health and Welfare Framework  are integrated into future support proposals. 
cy-gb	 Byddwn yn sicrhau bod nodau ac egwyddorion Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid Cymru yn cael eu hymgorffori yn y cynigion i gynnal ffermwyr yn y dyfodol.

en-gb	Our proposals for future support 
cy-gb	Ein cynigion ar gyfer cynnal ffermwyr yn y dyfodol

en-gb	1.31 In Sustainable Farming and our Land  we set out how we had built upon the policy analysis on trade and future support developed in our first consultation, Brexit and our Land . 
cy-gb	 Yn Ffermio Cynaliadwy a’n Tir, esboniwyd sut yr aethom ati i adeiladu ar ein dadansoddiad o’r polisi masnach a chymorth a fyddai ei angen yn y dyfodol ac a gyflwynwyd yn ein hymgynghoriad cyntaf, Brexit a’n Tir. 

en-gb	We described the development of a policy framework (SLM) that met the requirements of domestic legislation, (notably the Wellbeing of Future Generations (Wales) Act 2015 and the Environment (Wales) Act 2016); the pressing need to address climate change associated with land management; and the continuing loss of biodiversity on farmland. 
cy-gb	Gwnaethom ddisgrifio sut y gwnaethom ddatblygu fframwaith polisi (SLM) sy’n ateb gofynion deddfwriaeth ddomestig (yn benodol Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf Amgylchedd (Cymru) 2016);  y gofyn taer i fynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd sy’n gysylltiedig â rheoli tir;  a’r dirywiad dibaid yn y fioamrywiaeth ar ffermdir. 

en-gb	We concluded a policy framework that delivered SLM was necessary to meet our legislative requirements and address those issues. 
cy-gb	Gwnaethom benderfynu bod angen fframwaith polisi a fyddai’n rhoi egwyddorion Rheoli Tir yn Gynaliadwy ar waith i gwrdd â’n hymrwymiadau deddfwriaethol ac i fynd i’r afael â’r problemau hyn.

en-gb	1.32 We must continue to produce food and other products from Welsh land, but the nature of the climate emergency and the rate of biodiversity decline mean that we must act more swiftly and with greater effort than has been the case previously.   
cy-gb	 Rhaid inni barhau i gynhyrchu bwyd a chynnyrch eraill ar dir Cymru ond mae natur argyfwng yr hinsawdd a chyflymder y colledion yn ein bioamrywiaeth yn golygu bod rhaid gweithredu’n gyflym a gweithio’n galetach na chynt .

en-gb	1.33 We are clear that we want to maintain our high food safety, animal welfare and environmental standards in Wales, underpinned by a clear regulatory framework. 
cy-gb	 Rydym yn glir felly ein bod am gadw ein safonau uchel o ran yr amgylchedd,  diogelwch bwyd a lles anifeiliaid yng Nghymru, gyda fframwaith rheoleiddio clir yn sail i hynny. 

en-gb	For their own and society’s benefit, Welsh farmers will need to continue producing high quality food whilst maintaining high production standards. 
cy-gb	Er eu lles eu hunain ac er lles cymdeithas, bydd gofyn i ffermwyr Cymru barhau i gyn hyrchu bwyd o ansawdd uchel tra’n cynnal safonau cynhyrchu uchel. 

en-gb	However, there is increasing evidence that agricultural intensification has adverse impacts upon society through reductions in air and water quality, carbon emissions and reductions in farmland biodiversity. 
cy-gb	Fodd bynnag, ceir tystiolaeth gynyddol bod ffermio dwys yn cael effeithiau andwyol ar gymdeithas trwy ostwng ansawdd aer a dŵr, cynyddu allyriadau carbon a lleihau’r fioamrywiaeth ar ffermdi r. 

en-gb	We propose asking Welsh farmers to go further, by adopting an approach that enables sustainable food production from farms which are characterised by having a very low carbon footprint, increased biodiversity and minimised nutrient losses to air and water. 
cy-gb	Rydym yn cynnig gofyn i ffermwyr Cymru fynd ymhellach, trwy ffermio mewn ffordd fydd yn cynhyrchu bwyd yn gynaliadwy. Yn nodweddion o’r bwyd hwnnw y bydd ôl troed carbon isel, bioamrywiaeth ar gynnydd a llai o faethynnau’n cael eu colli i’r aer a dŵr. 

en-gb	Rewarding farmers for achieving these goals through our proposed Sustainable Farming Scheme would help create a sustainable and resilient agriculture sector in Wales for future generations. 
cy-gb	B yddai gwobrwyo ffermwyr am wireddu’r amcanion hyn trwy Gynllun Ffermio Cynaliadwy yn helpu i greu sector amaethyddol cynaliadwy a chryf yng Nghymru ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. 

en-gb	Our data section sets out how we might evidence the sustainable attributes of food produced from such systems. 
cy-gb	Mae ein hadran ddata yn nodi sut y gallem roi tystiolaeth o gynaliadwyedd bwyd a gynhyrchir mewn systemau o’r fath . 

en-gb	This would benefit the consumer and farmer alike. 
cy-gb	Byddai hynny o fudd i’r cwsmer ac i’r ffermwr.

en-gb	Our proposals for regulatory reform  
cy-gb	Ein cynigion ar gyfer diwygio rheoliadau

en-gb	1.34 Land management practices in Wales have been governed by a framework of European and domestic legislation. 
cy-gb	Mae arferion rheoli tir yng Nghymru’n cael eu rheoleiddio gan fframwaith o ddeddfwriaeth Ewropeaidd a domestig. 

en-gb	In leaving the EU, there are a number of important reasons why we must review our current regulations: 
cy-gb	Wrth adael yr UE, bydd nifer o resymau pwysig pam mae angen adolygu’n rheoliadau presennol:

en-gb	Maintaining current standards:
cy-gb	 Cynnal y safonau cyfredol: 

en-gb	We must ensure we retain appropriate legal standards as we transition out of the EU. Farmers, land managers and consumers are proud of the world leading food production standards in Wales and the UK, as highlighted by a recent NFU campaign . 
cy-gb	Mae ffermwyr, rheolwyr tir a chwsmeriaid yn falch o’r safonau cynhyrchu bwyd o fri rhyngwladol sydd gennym yma yng Nghymru a’r DU, y ty nnodd yr NFU sylw atynt yn eu hymgyrch ddiweddar 9 . 

en-gb	We are committed to maintaining these high standards as we leave the EU;  
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i gynnal y safonau uchel hyn wrth inni ymadael â’r UE;

en-gb	Fulfilling our environmental commitments:
cy-gb	 Cyflawni ein hymrwymiadau amgylcheddol: 

en-gb	We must all do more to protect our natural resources. 
cy-gb	Rhaid inni i gyd wneud mwy i ddiogelu’n hadnoddau naturiol . 

en-gb	We have set out the basis for our adoption of SLM based upon the requirements of Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 and Environment Act (Wales) 2016. 
cy-gb	Rydym wedi esbonio bod ein rhesymau dros Reoli Tir yn Gynaliadwy yn seiliedig ar ofynion Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. 

en-gb	We want to ensure our regulations reflect these commitments;  
cy-gb	Rydym am wneud yn siŵr bod ein rheoliadau’nadlewyrchu’r ymrwymiadau hyn;

en-gb	Improving the experience of regulation:
cy-gb	 Gwella’r profiad o reoleiddio: 

en-gb	Continued regulation is important to protect the environment upon which we all depend, to maintain Welsh standards and to facilitate trade. 
cy-gb	Mae parhau i reoleiddio’n bwysig i ddiogelu’r amgylchedd yr ydym i gyd yn dibynnu arno, i gynnal safonau Cymreig ac i hybu masnach. 

en-gb	The Public Health Wales Supporting Farming Communities at Times of Uncertainty Report  cites understanding and complying with regulation as a key challenge to maintaining good mental health and well-being of farmers and https://phw.nhs.wales/news/farmers - health - and - wellbeing - needs - to - be - at - the - centre - of - brexit - response - new report/ recommends we revisit the progress made following the Working Smarter 2011 Report;  https://gov.wales/written - statement - welsh - government - response - working - smarter - report - recommendations welsh - government
cy-gb	Mae adroddiad iechyd Cyhoeddus Cymru Cefnogi Cymunedau Ffermio yn ystod Cyfnodau o Ansicrwydd 10 yn nodi bod deall rheoliadau a chydymffurfio â nhw’n bwysig i ffermwyr er mwyn cynnal eu hiechyd meddwl a’u lles ac mae’n argymell ein bod yn edrych 9 https://www.campaigns.nfuonline.com/page/56262/petition/1 10 https://icc.gig.cymru/newyddion1/mae-angen-i-anghenion-iechyd-a-lles-ffermwyr-fod-yn-ganolog-ir- ymateb-i-brexit-adroddiad-newydd/ eto ar y gwaith sydd wedi’i wneud yn sgil yr adroddiad Hwyluso’r Drefn 2011 11 ;

en-gb	Ensuring enforcement is proportionate:
cy-gb	 Sicrhau bod gorfodi’n gymesur: 

en-gb	It is important regulation is applied equally to all farmers and land managers in Wales and is enforced proportionately depending on the severity of the offence. 
cy-gb	Mae’n bwysig bod rheoliadau’n cael eu rhoi ar waith yn gyfartal i bob ffermwr a rheolwr tir yng Nghymru a’u bod yn cael eu gorfodi mewn ffordd gymesur, yn ôl difrifoldeb y tramgwydd. 

en-gb	Currently, farmers in receipt of EU CAP payments are sanctioned for a failure to meet the requirements of Cross Compliance  through reductions to their payments. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae ffermwyr sy’n derbyn taliadau PAC yr UE yn cael eu cosbi am fynd yn groes i ofynion Trawsgydymffurfio 12 trwy golli rhan o’u taliadau . 

en-gb	In contrast, enforcement against those who are not part of EU CAP funded schemes relies on criminal sanctions enforced through the courts, which are not appropriate to all levels of offences. 
cy-gb	Ar y llaw arall, mae cynlluniau y tu allan i’r PAC yn dibynnu ar y llysoedd i orfodi cosbau troseddol ac nid yw hynny’n adda s ar gyfer pob lefel o dramgwydd. 

en-gb	We must address this and ensure enforcement can be applied proportionately to all farmers and land managers. 
cy-gb	Rhaid mynd i’r afael â hyn a sicrhau bod mesurau gorfodi’n gymesur i bob ffermwr a rheolwr tir.

en-gb	Within this White Paper, we have made several proposals for the regulatory reform of agriculture in Wales, including the monitoring and enforcement of compliance.  
cy-gb	 Yn y Papur Gwyn hwn, mae gennym sawl cynnig ar gyfer diwygio rheoliadau amaeth yng Nghymru, gan gynnwys monitro a gorfodi cydymffurfiaeth.

en-gb	As described within Section 5 on data sharing, we intend to improve the monitoring of regulatory compliance by facilitating a more risk-based approach to inspection and the use of remote technology to better target farm visits.   
cy-gb	Fel y disgrifir yn Adran 5 ar rannu data, rydym am wella’r ffordd rydym yn monitro sut mae ffermwyr yn cydymffurfio â rheoliadau trwy hyrwyddo system archwilio sy’n seiliedig fwyfwy ar risg a defnyddio technoleg o bell i dargedu ymweliadau â ffermydd yn well.

en-gb	Cross Compliance refers to the regulatory baseline requirements all farmers must meet to receive Common Agricultural Policy (CAP) payments (including Basic Payment Scheme (BPS) or Rural Development support) in Wales. 
cy-gb	12 Mae Trawsgydymffurfio’n cyfeirio at ofynion y rheoliadau sylfaenol y mae’n rhaid i bob ffermwr eu bodloni i dderbyn taliadau’r Polisi Amaaethyddol Cyffredin (PAC) (gan gynnwys y Cynllun Taliad Sylfaenol (BPS) neugymorth datblygu gwledig) yng Nghymru. 

en-gb	It lays the foundation upon which Welsh farmers can produce food and provides an important mechanism to protect and safeguard the Welsh countryside. 
cy-gb	Mae’n gosod y sylfaen i ffermwyr Cymru allu cynhyrchu bwyd ac mae’n facanwaith pwysig i ddiogelu a gwarchod cefn gwlad Cymru. 

en-gb	Cross Compliance requirements are listed at Annex II to Regulation 1306/2013 and consist of Statutory Management Requirements (SMRs) and Good Agricultural and Environmental Condition (GAECs). 
cy-gb	Rhestrir y gofynion Trawsgydymffurfio yn Atodiad II Rheoliad 1306/2013 ac maen nhw’n cynnwys Gofynion Rheoli Statudol (SMR) a gofynion o ran cadwtir mewn Cyflwr Amgylcheddol ac Amaethyddol Da (GAEC). 

en-gb	SMRs are EU legislative standards relating to the environment, food safety, animal and plant health, and animal welfare. 
cy-gb	Mae SMRs yn safonau deddfwriaethol yr UE o ran yr amgylchedd, diogelwch bwyd, iechyd anifeiliaid a phlanhigion a lles anifeiliaid. 

en-gb	GAECs are standards consistent with keeping land in Good Agricultural and Environmental Condition. 
cy-gb	Mae GAECS yn Safonau ar gyfer cadw tir mewn cyflwr amaethyddol ac amgylcheddol da. https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2020-09/glastir-uwch-safonau-dilysadwy.pdf

en-gb	We aim to encourage regulatory compliance as much as possible through clear advice and guidance. 
cy-gb	 Rydym am ddefnyddio cyngor ac arweiniad clir gymaint ag y medrwn i annog pobl i gydymffurfio â rheoliadau. 

en-gb	However, it is important we can deter and enforce non-compliance proportionately and consistently by ensuring regulators can use an appropriate sanction for the offence. 
cy-gb	Ond, mae’n bwysig bod anogaeth a chosb gymesur a chyson i atal pobl rhag torri’r rheolau trwy sicrhau bod rheoleiddwyr yn gallu defnyddio cosb sy’n briodol i’r tramgwydd. 

en-gb	Within Section 2, we have detailed our proposals to introduce primary powers for a range of civil sanctions.  
cy-gb	Yn Adran 2, rydym wedi disgrifio’n cynigion i gyflwyno pwerau sylfaenol ar gyfer amrywiaeth o sancsiynau sifil.

en-gb	In particular, this reform applies to the following initial regulatory proposals: 
cy-gb	Mae’r diwygiadau’n ymwneud â’r cynigion rheoleiddio cychwynnol canlynol:

en-gb	The development of a set of National Minimum Standards to provide a clear regulatory baseline which will apply to all farmers in Wales;  
cy-gb	 Datblygu set o Safonau Gofynnol Cenedlaethol i ddarparu llinell sylfaen glir o reoliadau fydd yn gymwys i bob ffermwr yng Nghymru;

en-gb	Improvements to animal health and welfare; 
cy-gb	 Gwelliannau i iechyd a lles anifeiliaid;

en-gb	Regulation of forestry and woodland management.  
cy-gb	 Rheoleiddio coedwigaeth a rheoli coetir.

en-gb	The above regulations will involve individual consultation as part of the development of secondary legislation.  
cy-gb	 Bydd angen cynnal ymgynghoriadau unigol ar y rheoliadau uchod wrth ddatblygu is-ddeddfwriaeth.

en-gb	The National Minimum Standards are intended to come into force at the same time as the proposed Sustainable Farming Scheme. 
cy-gb	Bwriedir i’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol ddod i rym yr un pryd â’n Cynllun Ffermio Cynaliadwy. 

en-gb	As described in Section 2, the proposals for enforcement of agricultural regulation are separate from sanctions for the Sustainable Farming Scheme. 
cy-gb	Fel y dywedwn yn Adran 2, mae’r cynigion ar gyfer gorfodi rheoliadau amaethyddol ar wahân i’r sancs iynau ar gyfer y Cynllun Ffermio Cynaliadwy. 

en-gb	Detailed consideration will be needed on the scope and application of civil sanctions and how these interact with scheme requirements. 
cy-gb	Bydd angen rhoi ystyriaeth fanwl i hyd a lled y sancsiynau sifil, sut y byddwn yn eu defnyddio a’u perthynas â gofynion y cynllun. 

en-gb	We will also need to consider how the timescales https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019 - 02/cross - compliance - verifiable - standards - 2019.pdf  listed in Annex II to Regulation 1306/2013  for the introduction of the National Minimum Standards fit alongside the transition period to the new Scheme. 
cy-gb	Bydd angen i ni hefyd ystyried sut y bydd yr amserlen ar gyfer cyflwyno’r Safona u Gofynnol Cenedlaethol yn cyd- fynd â’r cofnod pontio i’r Cynllun newydd.

en-gb	Summary 
cy-gb	Crynodeb

en-gb	1.41 The delivery of SLM will enable us to address our strategic objectives for agriculture in Wales. 
cy-gb	  Bydd Rheoli Tir yn Gynaliadwy yn gyfrwng i gyflawni ein hamcanion strategol ar gyfer amaethyddiaeth yng Nghymru. 

en-gb	Derived from the legal framework created by the Wellbeing of Future Generations (Wales) Act 2015 and the Environment (Wales) Act 2016, the proposals in this White Paper will result in some visible changes at a landscape scale in Wales. 
cy-gb	Bydd y cynigion yn y Papur Gwyn hwn, sy’n deillio o’r fframwaith cyfreithiol a grëwyd gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016, yn esgor ar rai newidiadau gweladwy ar lefel y dirwedd yng Nghymru. 

en-gb	These changes will include increased woodland cover, an increase in arable and horticultural production together with increased farm and landscape-scale habitat resilience. 
cy-gb	Bydd y newidiadau hynny’n cynnwys mwy o goetir, mwy o gynhyrchu âr a garddwrol a mwy o waith i gryfhau cynefinoedd ar lefel y fferm a’r dirwedd. 

en-gb	They will also result in changes to the way agriculture will operate, with shorter supply chains, a new emphasis on localism and better data management. 
cy-gb	Bydd newidiadau hefyd i’r ffordd y bydd amaethyddiaeth yn gweithio, gyda chadwyni cyflenwi llai, pwyslais newydd ar y lleol a rheolaeth well ar ddata. 

en-gb	Farms will have a sustainable, long term business model, taking advantage of market demand to produce the food desired by consumers but in a way that maintains delivery of the other outcomes for which the Welsh Government will provide financial support. 
cy-gb	Bydd gan ffermydd fodel busnes tymor hir cynaliadwy i fanteisio ar ofyn y farchnad iddynt gynhyrchu’r bwyd y mae cwsmeriaid am ei fwyta ond mewn ffordd fydd yn esgor ar ganlyniadau eraill y bydd Llywodraeth Cymru’n talu iddynt amdanynt. 

en-gb	Less visibly, farms will significantly reduce their carbon footprint as well as contributing to improved public health through the delivery of better air and water quality. 
cy-gb	Yn llai gweladwy, bydd ffermydd yn lleihau eu hôl troed carbon yn fawr ac yn cyfrannu at wella iechyd y cyhoedd trwy wella ansawdd aer a dŵr.

en-gb	Chapter 2. 
cy-gb	Pennod 2. 

en-gb	Our Proposals Part 1:  
cy-gb	Ein Cynigion Rhan Un : 

en-gb	Regulatory Reform, Future Policy and Support for Sustainable Land Management
cy-gb	Diwygio Rheoliadau, Polisi’r Dyfodol a Chymorth ar gyfer Rheoli Tir yn Gynaliadwy

en-gb	Section 1 
cy-gb	Adran 1 

en-gb	National Minimum Standards: 
cy-gb	Y Safonau Gofynnol Cenedlaethol: 

en-gb	Keeping, clarifying and applying our regulations 
cy-gb	Cadw, esbonio a chymhwyso ein rheoliadau

en-gb	Summary  
cy-gb	Crynodeb

en-gb	2.1  We propose to include powers within the Bill enabling the Welsh Ministers to create National Minimum Standards for agriculture. 
cy-gb	 Rydym yn cynnig cynnwys pwerau yn y Bil i Weinidogion Cymru allu creu  Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer amaethyddiaeth. 

en-gb	After the Bill receives Royal Assent, we propose to consolidate the existing legislation which currently underpins the Cross Compliance requirements into secondary legislation with limited modifications and additions where necessary. 
cy-gb	Ar ôl i’r Bil gael  Cydsyniad Brenhinol, rydym yn cynnig cryn hoi’r ddeddfwriaeth sy’n sail i’r  gofynion Trawsgydymffurfio mewn is-ddeddfwriaeth, heb ei newid lawer ac ond ychwanegu ati lle bo angen. 

en-gb	Further, more detailed, consultation on the scope of the National Minimum Standards will accompany this secondary legislation. 
cy-gb	Bydd ymgynghoriad manylach ar y Safonau  Gofynnol Cenedlaethol yn rhan o’r is -ddeddfwriaeth hon. 

en-gb	We will ensure powers are broad enough to future-proof the National Minimum Standards and to ensure there are adequate powers of inspection for regulators to monitor compliance.  
cy-gb	Byddwn am i’r  pwerau fod yn ddigon eang i sicrhau bod y Safonau Gofynnol Cenedlaethol yn addas at y dyfodol a bod digon o bwerau archwilio i reoleiddwyr allu monitro bod pawb yn cydymffurfio.

en-gb	Case for Change 
cy-gb	Yr Achos dros Newid

en-gb	2.2  Current agricultural regulations related to land management are dispersed across numerous legislative instruments, introduced at different times to address different issues by a combination of the Senedd, the UK Government and the EU. 
cy-gb	Mae’r rheoliadau amaethyddol sy’n ymwneud â rheoli tir wedi’u rhannu rhwng  nifer o offerynnau deddfwriaethol a gyflwynwyd gan Senedd Cymru, Senedd y  DU a’r U E ar adegau gwahanol i ddatrys problemau gwahanol. 

en-gb	This can make it difficult to understand the regulations with which all farmers must comply. 
cy-gb	Mae hynny’n gallu ei gwneud hi’n anodd i ffermwyr ddeall y rheoliadau y mae disgwyl iddyn  nhw gydymffurfio â nhw. 

en-gb	Respondents to Sustainable Farming and Our Land  agreed the existing regulatory environment was overly complex and felt the regulatory framework should be simplified and streamlined. 
cy-gb	Roedd yr ymatebwyr i Ffermio Cynaliadwy a’n Tir yn cytuno bod y drefn reoleiddio bresennol yn rhy gymhleth a bod angen  symleiddio a chwynnu’r fframwaith rheoleiddio.

en-gb	2.3  Cross Compliance requirements are made up of Statutory Management Requirements (SMRs) and Good Agricultural and Environmental Conditions  (GAECs). 
cy-gb	Mae’r gofynion Trawsgydymffurfio yn cynnwys Gofynion Rheoli Statudol  (SMRs) ac Amodau Amaethyddol ac Amgylcheddol Da (GAECs). 

en-gb	Currently, approximately 16,400 farmers in Wales are claimants of CAP funded schemes and therefore must comply with the Cross Compliance requirements.  
cy-gb	Ar hyn o  bryd, mae tua 16,400 o ffermwyr yng Nghymru yn hawlio taliadau’r PAC ac felly’n gorfod cydymffurfio â’r gofynion Trawsgydymffurfio.

en-gb	2.4  The vast majority of Cross Compliance standards are also included within Welsh domestic legislation. 
cy-gb	 Mae mwyafrif llethol y safonau Trawsgydymffurfio wedi’u cynnwy s hefyd mewn deddfwriaeth ddomestig Gymreig. 

en-gb	This means all farmers must comply with these standards, regardless of whether they are CAP claimants. 
cy-gb	Mae pob ffermwr felly yn gorfod  cydymffurfio â nhw, p’un a ydynt yn hawlio taliadau’r PAC neu beidio . 

en-gb	However, farmers who are not part of CAP funded schemes may be less aware of these legal requirements. 
cy-gb	Ond  mae’n bosibl nad yw ffermwyr sydd ddim yn derbyn taliadau’r PAC mor ymwybodol o’r gofynion cyfreithiol hy n.

en-gb	Our Proposals 
cy-gb	Ein Cynigion

en-gb	2.5  We want to retain and clarify the existing standards we have in place. 
cy-gb	 Rydym am gadw’r safonau sydd gennym ar hyn o bryd a’u gwneud yn  gliriach. 

en-gb	To resolve the current regulatory complexity, we propose to bring together agricultural legislation into a set of National Minimum Standards, clarifying and consolidating agricultural regulations into one piece of legislation.  
cy-gb	Er mwyn lleihau cymhlethdod presennol y rheoliadau, rydym yn  cynnig dod â’r ddeddfwriaeth amaethyddol ynghyd i greu set o Safonau Gofynnol Cenedlaethol gan grisialu a chrynhoi’r rheo liadau amaethyddol mewn un darn o ddeddfwriaeth.

en-gb	2.6  Developing a set of National Minimum Standards would provide a clear regulatory baseline for all farmers in Wales. 
cy-gb	 Byddai datblygu set o Safonau Gofynnol Cenedlaethol yn rhoi llinell sylfaen  reoleiddio glir i holl ffermwyr Cymru. 

en-gb	This would also allow agricultural regulation to be monitored and enforced consistently, facilitating a level playing field across Wales for all businesses managing agricultural land.  
cy-gb	Byddai’n ei gwneud yn bosibl monitro rheoliadau amaethyddol a’u gorfodi mewn ffordd gys on, gan greu cae  chwarae gwastad ledled Cymru ar gyfer pob busnes sy’n rheoli tir  amaethyddol.

en-gb	2.7  We propose the National Minimum Standards would initially be based on the existing legislation which underpins Cross Compliance requirements. 
cy-gb	Rydym yn cynnig y dylai’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol fod yn seiliedig yn y lle cyntaf ar y ddeddfwriaeth sy’n sail i’r gofynion Trawsgydymffurfio. 

en-gb	This would maintain the existing legal requirements we already have in place. 
cy-gb	Byddai hynny’n golygu cadw’r gofynion cyfreithiol sydd eisoes yn bod. 

en-gb	As mentioned above, all SMRs and most GAECs are already reflected in domestic legislation. 
cy-gb	Fel y dywedir uchod, mae’r SMR i gyd a’r rhan fwyaf o’r GAEC eisoes wedi’u hymgorffori mewn deddfwriaeth ddomestig. 

en-gb	Therefore, we are not proposing to significantly change the current legal requirements, but to consolidate what is already in law into one place. 
cy-gb	Felly, nid ydym yn cynnig newid mawr i’r  gofynion cyfreithiol presennol heblaw am g rynhoi’r hyn sydd eisoes yn gyfraith  yn un lle. 

en-gb	As described in Section 2, the National Minimum Standards are proposed to have a new proportionate enforcement regime which will be subject to further consultation. 
cy-gb	Fel y dywedir yn Adran 2, rydym yn cynnig y bydd trefn orfodi gymesur newydd ynghlwm wrth y Safonau Gofynnol Cenedlaethol ac y bydd yn destun ymgynghori pellach. 

en-gb	We do not propose to carry over the current system of BPS penalties for a failure to meet the requirements of Cross Compliance. 
cy-gb	Nid ydym yn cynnig cadw cosbau presennol y BPS am fynd yn groes i’r gofynion Trawsgydymffurfio . 

en-gb	However, as described in Section 3, given regulatory compliance is required for the proposed new Sustainable Farming Scheme, failure to comply with regulation may put scheme payments at risk. 
cy-gb	Ond, fel y disgrifir yn  Adran 3, gan y bydd cydymffurfio â’r rheoliadau yn ofyn o dan y Cynllun  Ffermio Cynaliadwy newydd, gallai peidio â chydymffurfio â’r rheoliadau beryglu taliadau’r cynllun. 

en-gb	We will consider and consult on this further as part of our detailed scheme design. 
cy-gb	Byd dwn yn ystyried hyn ymhellach ac yn ymgynghori arno wrth ddylunio manylion y cynllun.

en-gb	2.8  When developing the National Minimum Standards, we would need to involve stakeholders in careful consideration of any discrepancies which exist between the Cross Compliance requirements and domestic legislation. 
cy-gb	 Wrth ddatblygu’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol, byddwn am i randdeiliaid  ein helpu i ystyried yn ofalus unrhyw anghysonderau all fod rhwng gofynion Trawsgydymffurfio a deddfwriaeth ddomestig. 

en-gb	For example, there are variations between the requirements for the maintenance of landscape features in GAEC 7 and the domestic legislation covering habitat protection and hedgerows which will need to be addressed in the National Minimum Standards. 
cy-gb	Er enghraifft, mae gwahaniaethau rhwng y gofynion ar gyfer cynnal nodweddion y dirwedd yn  GAEC7 a’r ddeddfwriaeth ddomestig ar warchod cynefinoedd a pherthi. Bydd angen i’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol unioni hyn . 

en-gb	We propose GAEC 4 and 5, which require farmers to maintain minimum soil cover as well as to minimise soil erosion and compaction, should be included into the National Minimum Standards. 
cy-gb	Rydym yn cynnig y dylid  cynnwys GAEC 4 a 5 sy’n gofyn i ffermwyr gynnal lefel ofynnol o orchudd  pridd ynghyd ag osgoi erydu a chywasgu pridd, yn y Safonau Gofynnol Cenedlaethol. 

en-gb	Without doing this, there would be no statutory regulations protecting soil in Wales.  
cy-gb	Heb hynny, ni fydd rheoliadau statudol ar gyfer diogelu pridd yng Nghymru. 

en-gb	2.9  Farmers who are BPS claimants are already used to complying with SMRs and GAECs under the Cross Compliance requirements, including those around soils. 
cy-gb	Mae ffermwyr sy’n derbyn taliadau’r BPS eisoes yn gyfarwydd â chydymffurfio ag SMR a GAEC Trawsgydymffurfio, gan gynnwys y rheini sy’n ymwneud â phridd. 

en-gb	Therefore, this is not a new change in practice for the majority and would clarify the legal requirements for all farmers.  
cy-gb	Felly ni fydd hyn yn golygu newid newydd i’r mwyafrif a byddai’n gwneud y gofynion cyfreithiol i’r ho ll ffermwyr yn fwy clir.

en-gb	2.10 The National Minimum Standards would contain technical details relating to farming and land management practices which would need to be amended more often than typical for primary legislation, in order to respond to changing circumstances over time. 
cy-gb	 Byddai’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol yn cynnwys manylion technegol am arferion ffermio a rheoli tir a bydd angen eu newid yn amlach nag sy’n arferol  mewn deddfwriaeth sylfaenol, er mwyn ymateb i sefyllfa fydd yn newid dros amser. 

en-gb	Therefore, we believe the most appropriate way to ensure we have the flexibility to make these amendments is to give the Welsh Ministers powers to create these standards in secondary legislation. 
cy-gb	Felly, yn ein barn ni, y ffordd fwyaf priodol o sicrhau bod gennym yr 16 hyblygrwydd i wneud y newidiadau hyn yw trwy roi pwerau i Weinidogion Cymru greu’r safonau hyn trwy is -ddeddfwriaeth. 

en-gb	There are a number of reasons we believe flexibility will be important, including to: 
cy-gb	Mae nifer o resymau pam y bydd hyblygrwydd yn bwysig, gan gynnwys i:

en-gb	Respond to changes and fulfil our existing or future statutory and international obligations on climate change and the environment in Wales; 
cy-gb	 Ymateb i newidiadau ac ysgwyddo’n rhwymedigaethau statudol a rhyngwladol, nawr ac yn y dyfodol, ar newid hinsawdd a’r amgylchedd yng  Nghymru;

en-gb	Respond to changes in agricultural practices; 
cy-gb	 Ymateb i newidiadau yn ein harferion amaethyddol;

en-gb	Tackle new and emerging issues, such as disease risks and outbreaks; 
cy-gb	 Taclo problemau newydd, fel risgiau ac achosion o glefyd;

en-gb	Maintain appropriate standards to enable trade with the EU and rest of the world; 
cy-gb	 Cynnal safonau priodol er mwyn medru masnachu â’r UE a gweddill y byd;

en-gb	Respond to any new legislative developments and further consolidation of existing legislation; 
cy-gb	 Ymateb i ddatblygiadau deddfwriaethol newydd a chrynhoi deddfwriaeth ymhellach;

en-gb	Respond to any significant changes to the proposed Sustainable Farming Scheme. 
cy-gb	 Ymateb i newidiadau arwyddocaol i’n Cynllun Ffermio Cynaliadwy .

en-gb	In the longer term, it may be appropriate to consider further consolidation of other existing agricultural legislation under the National Minimum Standards. 
cy-gb	 Yn y tymor hir, gallai fod yn briodol crynhoi darnau eraill o ddeddfwriaeth amaethyddol o dan y Safonau Gofynnol Cenedlaethol. 

en-gb	For example, if the decision is made to make the Water Resources (Control of Agricultural Pollution) (Wales) Regulations 2020, these are likely to come into force prior to the National Minimum Standards. 
cy-gb	Er enghraifft, os penderfynir gwneud Rheoliadau Adnoddau Dŵr (Rheoli Llygredd Amaethyddol) (Cymru) 2020, byddant yn debygol o ddod i rym cyn y Safonau Gofynnol Cenedlaethol. 

en-gb	We would propose that these regulations would be consolidated into the National Minimum Standards as these are designed to tackle agricultural pollution in a way which also fulfils our obligations under the Nitrates Directive, and will form part of the standards for Cross Compliance.  
cy-gb	Byddem yn cynnig crynhoi’r rheoliadau hyn yn y Safonau Gofynnol Cenedlaethol gan iddynt gael eu creu i daclo llygredd amaethyddol mewn ffordd a fyddai’n cyflawni hefyd ein hymrwymiadau o dan y Gyfarwyddeb Nitradau ac a fydd y n rhan o’r safonau Trawsgydymffurfio.

en-gb	Within this White Paper there are also proposals for new areas of agricultural regulations. 
cy-gb	 Bydd cynigion hefyd yn y Papur Gwyn hwn ar gyfer rheoliadau mewn  meysydd amaethyddol newydd. 

en-gb	We may seek to incorporate some or all of these into the proposed Standards in the future. 
cy-gb	Mae’n bosibl y byddwn am eu hymgorffori,  neu rai ohonynt, yn y Safonau yn y dyfodol. 

en-gb	We would consult stakeholders on any such proposals.  
cy-gb	Byddem yn ymgynghori â rhanddeilia id ar gynigion o’r fath.

en-gb	In addition to existing legislation and the legislation in place at the time of the initial consolidation of the National Minimum Standards, new agricultural legislation is likely to be proposed in the future, following public consultation, with regards to farming practices and animal health and welfare to meet our domestic and international obligations on environment and climate change. 
cy-gb	Yn ogystal â’r ddeddfwriaeth sy’n bod eisoes a’r ddeddfwriaeth a fydd yn bod adeg crynhoi’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol yn y lle cyntaf, bydd  deddfwriaeth amaethyddol newydd yn debygol o gael ei chynnig yn y dyfodol ar ôl y mgynghori â’r cyhoedd ynghylch arferion ffermio ac iechyd a lles  anifeiliaid inni allu ysgwyddo’n rhwymedigaethau domestig a rhyngwladol ar yr amgylchedd a newid hinsawdd. 

en-gb	In order to future-proof the National Minimum Standards, we will need the powers within the Bill to be sufficiently broad to incorporate such legislation.   
cy-gb	Er mwyn cadw’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol yn berthnasol i’r dyfodol, bydd angen i’r pwerau y n y Bil fod yn  ddigon eang i allu ymgorffori deddfwriaeth o’r fath.

en-gb	Under the new framework, regulators will need to have adequate powers to carry out their regulatory duties. 
cy-gb	 O dan y fframwaith newydd, bydd angen pwerau digonol ar reoleiddwyr iddynt allu cynnal eu dyletswyddau rheoleiddio. 

en-gb	We want to retain current statutory powers of regulators to inspect all farmers and land managers and apply these powers to monitor the new National Minimum Standards.  
cy-gb	Rydym am gadw pwerau statudol  presennol rheoleiddwyr i archwilio pob fferm a rheolwr tir a defnyddio’r pwerau hyn i fonitro’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol newydd.

en-gb	We will need to consider how regulators should monitor compliance (proactive and reactive) with the National Minimum Standards consistently across claimants and non-claimants in Wales. 
cy-gb	 Bydd gofyn ystyried sut y dylai rheoleiddwyr fonitro (yn broactif ac adweithiol)  bod hawlwyr ac eraill yn cydymffurfio â’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol mewn ffordd gyson yng Nghymru. 

en-gb	We will also need to review whether it would be appropriate to set inspection rates, requiring regulators to undertake a certain number of inspections each year. 
cy-gb	Bydd gofyn inni ystyried hefyd a fyddai’n  briodol pennu cyfraddau archwilio, sef cynnal nifer penodol o archwiliadau bob blwyddyn. 

en-gb	However, further detailed consideration and consultation around this would be needed, including reviewing regulatory resource requirements. 
cy-gb	Ond bydd angen ystyried hyn yn fanwl ac ymgynghori arno, gan gynnwys ystyried faint o adnoddau fydd ei angen. 

en-gb	We have included proposals to improve the monitoring of regulation within Section 5 of this White Paper.  
cy-gb	Rydym wedi cynnwys  cynigion i fonitro rheoliadau’n well yn Adran 5 y Papur Gwyn hwn.

en-gb	Advice and Guidance  
cy-gb	Cyngor a Chanllawiau

en-gb	2.16 Providing appropriate and accessible advice and guidance would be important to supporting regulatory reform and to aid the agricultural industry in achieving the environmental outcomes intended through regulation. 
cy-gb	Mae’n bwysig, er mwyn hwyluso diwygio’r drefn reoleiddio a helpu’r diwydiant amaeth i sicrhau’r canlyniadau amgylcheddol a fwriedir trwy’r rheoliadau, bod  cyngor ac arweiniad priodol a hygyrch yn cael eu darparu. 

en-gb	Advice and guidance would be necessary in order to raise understanding of the following: 
cy-gb	Bydd angen rhoi cyngor ac arweiniad er mw yn sicrhau dealltwriaeth o’r canlynol:

en-gb	The legal requirements all farmers must comply with . 
cy-gb	 Y gofynion cyfreithiol y bydd yn rhaid i bob ffermwr gydymffurfio â nhw . 

en-gb	In a similar way to our approach to consolidating regulation under the National Minimum Standards, we believe this should be supported by consolidated and comprehensive guidance, tailored for farmers, clearly explaining the actions they must take in order to comply with regulations; 
cy-gb	Fel ein bwriad i grynhoi’r rheoliadau o dan y Safonau Gofynnol  Cenedlaethol, bydd angen paratoi canllawiau cadarn a chynhwysfawr,  fydd wedi’u teilwra ar gyfer ffermwyr ac yn esbonio’n glir beth y bydd angen iddynt ei wneud i gydymffurfio â’r rheoliadau ;

en-gb	The expectations for monitoring compliance . 
cy-gb	 Y disgwyliadau o ran monitro cydymffurfiaeth. 

en-gb	Making improvements to the way farmers are monitored could change the way they communicate and engage with regulators. 
cy-gb	Gall gwella’r ffordd y  mae ffermwyr yn cael eu monitro newid y ffordd y byddant yn cyfathrebu ac yn ymwneud â rheoleiddwyr. 

en-gb	It is important these are included in guidance to ensure farmers have a realistic expectation of what will be asked of them by regulators for monitoring purposes; 
cy-gb	Mae’n bwysig nodi’r gwelliannau hyn yn y canllaw er mwyn i ffermwyr wybod pa gwestiynau i’w disgwyl gan  reoleiddwyr yn ystod y broses fonitro;

en-gb	The enforcement mechanisms, such as criminal or civil sanctions, which would be used for instances of non-compliance . 
cy-gb	 Y drefn orfodi, fel sancsiynau troseddol neu sifil, a ddefnyddir pan dorrir rheolau. 

en-gb	With the introduction of new enforcement mechanisms, it is important farmers and land managers are fully aware of the type of sanction they could expect to receive for non-compliance and the process of administering those sanctions, including how they are able to appeal against a sanction.  
cy-gb	Gyda chyflwyno trefn orfodi newydd, mae’n bwysig bod  ffermwyr a rheolwyr tir yn deall y gosb y gallent ei disgwyl am beidio â  chydymffurfio a’r broses o roi’r cosbau hyn, gan gynnwys y drefn ar gyfer  apelio yn erbyn cosb.

en-gb	2.17 We believe a clear understanding of the above should help alleviate some of the negative effects of regulation on farmers. 
cy-gb	 Rydym ni’n meddwl y bydd s icrhau bod ffermwyr yn deall yr uchod yn helpu i  leihau rhai o effeithiau negyddol y rheoliadau arnynt. 

en-gb	Therefore, it is important we spend time developing user friendly advice and guidance in consultation with stakeholders. 
cy-gb	Mae’n bwysig felly ein  bod yn neilltuo amser i lunio canllawiau a chyngor hwylus mewn cydweithrediad â rhanddeiliaid. 

en-gb	We are seeking views on the further considerations needed, including:  
cy-gb	Rydym am glywed eu barn am ystyriaethau eraill hefyd, gan gynnwys:

en-gb	What form this guidance should take (such as handbooks, online resources, training etc.); 
cy-gb	 Ffurf y canllaw (e.e. llawlyfrau, adnoddau ar-lein, hyfforddiant ac ati);

en-gb	Who should be responsible for developing and providing this guidance; 
cy-gb	 Pwy fydd yn gyfrifol am lunio a darparu’r canllaw;

en-gb	The scope of this guidance (for example if it should only include the regulatory requirement, or advice on best practice as well); 
cy-gb	 Hyd a lled y canllaw (e.e. a ddylai esbonio gofynion y rheoliadau yn unig neu a ddylai roi gwybodaeth am arferion gorau hefyd);

en-gb	 The role of farm advisory services in supporting farmers. 
cy-gb	 Rôl y gwasanaethau cynghori ffermwyr wrth helpu ffermwyr.

en-gb	Consultation Questions 
cy-gb	Cwestiynau ymgynghori

en-gb	What are your views on:  
cy-gb	1 Beth yw’ch barn chi am:

en-gb	The proposed approach to the creation of the National Minimum Standards? 
cy-gb	(a) Y ffordd rydym am fynd ati i greu Safonau Gofynnol Cenedlaethol?

en-gb	The need for flexibility to amend the National Minimum Standards where necessary? 
cy-gb	(b) Yr angen am hyblygrwydd i allu diwygio’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol pan fo angen? 

en-gb	Are there any further considerations which are needed?   
cy-gb	A oes angen ystyried unrhyw beth arall?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	What are your views on:  
cy-gb	2 Beth yw’ch barn chi ynghylch:

en-gb	How advice and guidance can effectively support farmers to understand the National Minimum Standards; and  
cy-gb	(a) Sut gall cyngor a chanllawiau helpu ffermwyr i ddeall y Safonau Gofynnol Cenedlaethol; ac

en-gb	The further considerations needed for advice and guidance? 
cy-gb	(b) Yr ystyriaethau eraill wrth roi cyngor a chanllawiau? 

en-gb	For example, what form guidance should take, who should provide it, the scope of guidance and how farm advisory services may support farmers. 
cy-gb	Er enghraifft, ffurf y canllaw, pwy ddylai ei ddarparu, hyd a lled y canllaw a sut gallai gwasanaethau cynghori helpu ffermwyr.

en-gb	Please provide comments to support your view, e.g. potential benefits and impacts associated with the considerations. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e.  manteision ac effeithiau posibl sy’n gysylltiedig â’r ystyriaethau hyn

en-gb	Section 2 
cy-gb	Adran 2

en-gb	Civil Sanctions: 
cy-gb	Sancsiynau Sifil: 

en-gb	An effective and proportionate approach to enforcement  
cy-gb	Trefn orfodi effeithiol a chymesur

en-gb	Summary 
cy-gb	Crynodeb

en-gb	2.18 In Sustainable Farming and our Land , we outlined the need for enforcement to be proportionate and we were encouraged to see respondents agreed with this approach. 
cy-gb	 Yn Ffermio Cynaliadwy a’n Tir , gwnaethom esbonio bod angen trefn orfodi gymesur arnom, a chalondid oedd gweld bod yr ymatebwyr yn cytuno â ni. 

en-gb	We feel the best way to achieve these goals is to ensure regulators have the ability to use a broad range of sanctions to enforce compliance. 
cy-gb	Yn  ein barn ni, y ffordd orau o wireddu’r nodau hyn yw trwy ofalu bod dewis eang  o sancsiynau ar gael i reoleiddwyr i orfodi ffermwyr i gydymffurfio. 

en-gb	We propose the Bill contain provisions enabling Welsh Ministers to enact a civil sanctions regime as part of a regulatory enforcement regime. 
cy-gb	Rydym yn cynnig felly bod y Bil yn cynnwys darpariaethau fyddai’n galluogi Gweinidogion Cymru i ddefnyddio system o sancsiynau sifil fel rhan o’r drefn  o orfodi cydymffurfiaeth. 

en-gb	This will ensure regulators are able to apply a proportionate sanction for noncompliance, regardless of whether a farmer or land manager is a scheme claimant. 
cy-gb	Bydd hyn yn golygu y bydd rheoleiddwyr yn gallu rhoi  cosb gymesur, p’un a yw’r ffermwr neu’r rheolwr tir yn aelod o gynllun neu beidio. 

en-gb	We propose the exact nature of these sanctions will be set out in secondary legislation. 
cy-gb	Rydym yn cynnig bod union natur y sancsiynau hyn yn cael eu pennu yn yr is-ddeddfwriaeth.

en-gb	2.19 We believe enforcement should be proportionate to the severity of the noncompliance and the environmental and societal harm caused or the potential for harm. 
cy-gb	Yn ein barn ni, dylai’r gosb fod yn gymesur â difrifoldeb y tramgwydd ac â’r niwed i’r amgylchedd a chymdeithas, neu â’r potensial i wneud niwed . 

en-gb	This would vary depending on the offence, severity and magnitude of non-compliance. 
cy-gb	Bydd hyn yn amrywio, gan ddibynnu ar ddifrifoldeb a maint y tramgwydd. 

en-gb	We want to avoid the criminalisation of farmers and land managers wherever possible by using alternative sanctions which are more appropriate for less serious offences. 
cy-gb	Nid ydym am droi ffermwyr a rheolwyr yn droseddwyr felly lle medrwn byddwn yn defnyddio sancsiynau eraill sy’n fwy addas ar gyfer tramgwyddau llai difrifol .  

en-gb	However, we also need to ensure enforcement mechanisms deter those who continue not to comply with regulations. 
cy-gb	Fodd bynnag, mae angen trefn orfodi arnom fydd yn atal y rheini sy’n mynnu parhau i dorri’r rheoliadau.

en-gb	2.20 As described earlier, we propose primary powers for civil sanctions should be available to enforce the following areas of agricultural regulation described in this White Paper:  
cy-gb	 Fel y disgrifir uchod, rydym yn cynnig bod pwerau sylfaenol i roi sancsiynau sifil ar gael yn y meysydd rheoleiddio amaethyddol canlynol a ddisgrifir yn y Papur Gwyn:

en-gb	National Minimum Standards;
cy-gb	 Safonau Gofynnol Cenedlaethol:

en-gb	Animal health and welfare regulation; 
cy-gb	 Rheoliadau iechyd a lles anifeiliaid;

en-gb	Forestry and woodland management regulation.  
cy-gb	 Rheoliadau coedwigaeth a rheoli coetir.

en-gb	Case for Change 
cy-gb	Y Ddadl dros Newid

en-gb	2.21 The majority of agricultural regulations are currently enforced through the following mechanisms: 
cy-gb	 Mae’r rhan fwyaf o reoliadau amaeth yddol yn cael eu gorfodi ar hyn o bryd fel a ganlyn:

en-gb	Reductions in CAP payments,  where a farmer or land manager, who is a beneficiary of EU CAP funded schemes, has failed to comply with the Cross Compliance requirements;  
cy-gb	 Lleihau taliadau’r PAC pan fydd ffermwr neu reolwr tir sy’n derbyn taliad un o gynlluniau PAC yr UE, wedi mynd yn groes i un o’r gofynion  Trawsgydymffurfio;

en-gb	 Criminal sanctions , which apply to all farmers and land managers; 
cy-gb	 Sancsiynau troseddol , y gall pob ffermwr a rheolwr tir eu cael;

en-gb	Civil sanctions,  
cy-gb	 Sancsiynau sifil: 

en-gb	Natural Resources Wales has the power to use civil sanctions for offences relating to waste, water and invasive non-native species, a small number of which apply to agriculture.  
cy-gb	Mae gan Cyfoeth Naturiol Cymru y pwerau i ddefnyddio sancsiynau sifil am dramgwyddau sy’n ymwneud â gwastraff, dŵr a  rhywogaethau estron goresgynnol. Mae nifer fach ohonynt yn berthnasol i ffermio.

en-gb	Financial penalties applied through EU CAP funded schemes, such as BPS, are the most commonly used enforcement mechanism, due to the numbers of farmers and land managers who are CAP beneficiaries. 
cy-gb	 Cosbau ariannol trwy gynlluniau PAC yr UE , fel y BPS, yw’r drefn orfodi fwyaf  cyffredin, gan fod cymaint o ffermwyr a rheolwyr tir yn derbyn taliadau’r PAC .

en-gb	These financial penalties have shown to be an effective way of deterring non-compliance.  
cy-gb	Gwelwyd bod y cosbau ariannol hyn yn ffordd gymharol effeithiol o’u cael i  gadw at y rheolau.

en-gb	A good illustration of this can be seen from the introduction of financial penalties for overdue Bovine Tuberculosis (TB) tests in 2015. 
cy-gb	 Enghra ifft dda arall o hyn yw’r cosbau ariannol am gynnal profion TB  gwartheg yn hwyr a gyflwynwyd yn 2015. 

en-gb	Testing is important for supporting eradication of the disease in livestock. 
cy-gb	Mae profion yn rhan bwysig o’n hymdrechion i ddileu’r clefyd mewn da byw. 

en-gb	Since this time, the number of overdue tests reduced significantly from 1,755 in 2014, to 486 within a year of its introduction. 
cy-gb	Ers hynny, mae nifer y profion  hwyr wedi gostwng yn sylweddol o 1,755 yn 2014 i 486 o fewn blwyddyn i  gyflwyno’r gosb. 

en-gb	This reduction has been maintained in subsequent years between 2015 and 2019. 
cy-gb	Gwelwyd gostyngiad hefyd yn y blynyddoedd wedi hynny  rhwng 2015 a 2019.

en-gb	We however recognise that BPS penalties are not always viewed as proportionate to the non-compliance. 
cy-gb	 Rydym yn cydnabod fodd bynnag nad yw cosbau BPS wastad yn cael eu  hystyried yn gymesur â’r tramgwydd . 

en-gb	Such penalties can be applied for errors in administrative submissions for BPS claims which would not be applicable for regulatory compliance. 
cy-gb	Mae cosbau’n gallu cael eu rhoi am gamgymeriadau gweinyddol wrth hawlio BPS, ac ni fyddai’r rheini’n addas am  fynd yn groes i reoliadau. 

en-gb	Additionally, for farmers who are not EU CAP beneficiaries, regulators can issue cautions/warnings in some cases, but then rely solely on criminal sanctions to enforce most regulations. 
cy-gb	Hefyd, ar gyfer ffermwyr nad ydynt yn derbyn taliadau PAC yr UE, er bod rheoleiddwyr yn cael rhoi rhybudd mewn rhai achosion, dibynnir yn llwyr ar sancsiyna u troseddol i orfodi’r rhan fwyaf o  reoliadau. 

en-gb	This predominantly involves financial penalties and a criminal record, with incarceration reserved for the most serious offences. 
cy-gb	Mae hynny’n golygu gan fwyaf cosbau ariannol a record droseddol,  gyda charchar ar gyfer y tramgwyddau mwyaf difrifol. 

en-gb	Criminal sanctions can be effective for deterring non-compliance and penalising serious offences; however regulators do not have the range of enforcement mechanisms available for less serious offences. 
cy-gb	Mae sancsiynau troseddol yn gallu bod yn effeithiol i atal anghydymffurfio a chosbi tramgwyddau difrifol. Ond nid oes gan reoleiddwyr yr ystod o fecanweithiau gorfodi sydd ar gael ar gyfer tramgwyddau llai difrifol. 

en-gb	Criminal prosecutions are resource intensive and are a lengthy process for all involved. 
cy-gb	Mae erlyn hefyd yn gostus ac yn broses hir. 

en-gb	There are lessons that can be learnt therefore from the way BPS penalties and criminal sanctions are currently issued to ensure a new enforcement regime is fair and proportionate. 
cy-gb	Mae gwersi felly i’w dysgu o’r ffordd y mae cosbau a  sancsiynau troseddol BPS yn cael eu rhoi i sicrhau bod y drefn orfodi newydd yn deg a chymesur.

en-gb	Due to the limited range of enforcement options available to regulators it is sometimes difficult to reach the right balance between punishment and deterring future non-compliance. 
cy-gb	 Oherwydd prinder yr opsiynau sydd ar gael i reoleiddwyr, mae hi’n anodd weithiau taro’r cydbwysedd iawn rhwng cosbi ac atal anghyd ymffurfio. 

en-gb	This is considered to be particularly relevant when dealing with offences that fall somewhere between a minor and serious offence. 
cy-gb	Bernir bod hyn yn arbennig o berthnasol, yn enwedig wrth ddelio â thramgwydd nad  yw’n fân nac yn ddifrifol. 

en-gb	The enforcement gap means lower level offences may not always be immediately addressed leading to potential for issues to escalate and cause more damage. 
cy-gb	Mae’r bwlch gorfodi yn golygu hefyd na fydd y  tramgwyddau mwyaf mân wastad yn cael sylw ar unwaith gan greu’r potensial  i broblem dyfu ac achosi mwy o niwed.

en-gb	Our Proposals 
cy-gb	Ein Cynigion

en-gb	2.26 We want to retain criminal sanctions in order to effectively enforce and deter serious and repeat offences. 
cy-gb	 Rydym am gael cadw sancsiynau troseddol er mwyn gallu cosbi a mynd ati yn effeithiol i atal tramgwyddau difrifol a thramgwyddo drosodd a thro.

en-gb	2.27 We believe civil sanctions offer effective and proportionate enforcement for less serious offences. 
cy-gb	 Yn ein barn ni, mae sancsiynau sifil yn drefn orfodi effeithiol a chymesur ar gyfer tramgwyddau llai difrifol. 

en-gb	These are already commonly used by regulators to enforce environmental law within the UK.  
cy-gb	Mae rheoleiddwyr eisoes yn eu defnyddio i orfodi cyfraith amgylcheddol yn y DU.

en-gb	2.28 Natural Resources Wales does not have powers to administer civil sanctions for the same breadth of offences as the Environment Agency. 
cy-gb	 Nid oes gan Cyfoeth Naturiol Cymru y pwerau i ddefnyddio sancsiynau sifil ar gyfer cymaint o amrywiaeth o dramgwyddau ag Asiantaeth yr Amgylchedd. 

en-gb	Natural Resources Wales has previously highlighted to us the advantages of a civil sanction approach.  
cy-gb	Mae Cyfoeth Naturi ol Cymru eisoes wedi tynnu’n sylw at fanteision  sancsiynau sifil.

en-gb	2.29 Within the Bill, we propose to include a suite of civil sanctions, ranging from notices to monetary penalties, which can be applied across the National Minimum Standards and in other areas such as animal welfare and the licensing of tree felling. 
cy-gb	 Yn y Bil, rydym yn cynnig cynnwys cyfres o sancsiynau sifil, yn amrywio o rybuddion i gosbau ariannol, y gellir eu defnyddio ar gyfer y Safonau Gofynnol Cenedlaethol ac mewn meysydd eraill fel lles anifeiliaid a thrwyddedau cwympo coed. 

en-gb	The type of civil sanctions would be broadly based upon those currently used by Natural Resources Wales and Environmental Regulators in England, as outlined in the Regulatory Enforcement and Sanctions Act 2008.  
cy-gb	Bydd y math o sancsiwn sifil yn dilyn yn fras trefn Cyfoeth  Naturiol Cymu a’r rheoleiddwyr amgylcheddol yn Lloegr, a amlinellir yn Neddf  Gorfodi a Deddf Gorfodi Rheoleiddiol a Sancsiynau 2008.

en-gb	2.30 We intend to take learning from the current penalty systems in the creation of a new enforcement regime. 
cy-gb	 Rydym am ddefnyddio’r gwersi a ddysgwyd o’r systemau cosbi presennol i  greu trefn orfo di newydd. 

en-gb	The BPS will be replaced in its entirety by the proposed Sustainable Farming Scheme. 
cy-gb	Caiff y BPS ei ddisodli’n llwyr gan y Cynllun Ffermio  Cynaliadwy. 

en-gb	Civil sanctions are not intended to be a direct replacement for BPS penalties and will be separate from sanctions for the new Sustainable Farming Scheme. 
cy-gb	Nid yw’n fwriad i’r sancsiynau sifil gymryd lle cosbau’r BPS a byddant yn wahanol i’r sancsiynau ar gyfer y Cynllun Ffermio Cynaliadwy  newydd. 

en-gb	Detailed consideration and consultation will be needed on the scope and application of civil sanctions and how these interact with scheme requirements. 
cy-gb	Bydd gofyn ystyried yn fanwl gwmpas a gweithrediad y sancsiynau  sifil a’u perthynas â gofynion y cynllun, ac ymgynghori ar hynny. 

en-gb	These civil sanctions could include: 
cy-gb	Gallai’r  sancsiynau sifil gynnwys:

en-gb	Compliance Notices:
cy-gb	 Rhybuddion Cydymffurfio: 

en-gb	Where a farmer or land manager is non-compliant with the regulations, a compliance notice can be issued outlining the steps they must take to come back into compliance; 
cy-gb	Pan fydd ffermwr neu reolwr tir yn mynd yn  groes i’r rheoliadau, gellir rhoi rhybudd iddo gydymffurfio fydd yn esbonio  beth sy’n rhaid ei wneud i gydymffurfio unwaith eto;

en-gb	Restoration Notices:
cy-gb	 Rhybuddion Adfer: 

en-gb	Where an offence has damaged the environment or animal/human health in a way which could be reversed, a restoration notice would outline the way in which a farmer or land manager would remedy the damage created; 
cy-gb	Pan fo’r tramgwydd wedi niweidio’r amgylchedd neu  iechyd anifail/pobl mewn ffordd y gellid ei unioni, caiff rhybudd adfer ei roi  fydd yn esbonio sut y gallai’r ffermwr neu’r rheolwr tir unioni’r niwed sydd wedi’i wneud;

en-gb	Stop Notices:
cy-gb	 Rhybuddion Stop: 

en-gb	Where an activity risks damage to the environment or animal/human health, a stop notice can be issued to stop the activity until a full assessment of the risk has been undertaken;  
cy-gb	Pan welir bod perygl y gallai gweithgaredd niweidio’r  amgylchedd neu iechyd anifail/pobl, caiff rhybudd stop ei gyflwyno i roi  stop ar y gweithgaredd tan y bydd asesiad llawn o’r perygl wedi’i gynnal;

en-gb	Fixed Monetary Penalties (FMP):
cy-gb	 Cosb Ariannol Sefydlog (FMP): 

en-gb	Where low level offences are known to be detrimental to the environment, animal health and welfare or public health, a monetary value could be applied to these offences based on the environmental and societal harm likely to be caused; 
cy-gb	Pan fydd yn hysbys bod tramgwydd mân  yn niweidio’r amgylchedd, iechyd a lles anifeiliaid neu iechyd y cyhoedd, gellid pennu gwerth ariannol i’r tramgwydd ar sail y niwed y bydd yn  debygol o’i achosi i’r amg ylchedd neu gymdeithas;

en-gb	Variable Monetary Penalties (VMP):
cy-gb	 Cosb Ariannol Newidiol (VMP): 

en-gb	The value of a VMP would be calculated specifically for an individual offence, with the aim of reversing any financial benefit gained through the offence and compensate for the severity of environmental/animal welfare/societal harm caused. 
cy-gb	Bydd gwerth Cosb Newidiol yn cael ei  bennu yn benodol i’r tramgwydd unigol, gyda’r nod o ddiddymu unrhyw fudd ariannol y gellid bod wedi’i gael trwy’r tramgwydd a digolledu difrifoldeb y niwed a achos ir i’r amgylchedd/lles anifeiliaid/cymdeithas. 

en-gb	This would allow regulators to attribute penalties of different monetary values for different offences, based on factors such the magnitude of the noncompliance; 
cy-gb	Bydd yn caniatáu i rheoleiddwyr osod cosbau ariannol gwahanol i dramgwyddau gwahanol, yn seiliedig ar ffactorau fel maint yr anghydymffurfio;

en-gb	Enforcement Undertaking (EUT):
cy-gb	 Ymgymeriad Gorfodi (EUT): 

en-gb	A EUT is a legally binding agreement where the farmer or land manager can offer to restore the damage made to the environment or undertake an action which will secure equivalent benefit or improvement.  
cy-gb	Bydd yr EUT yn gytundeb cyfreithiol lle gall  ffermwr neu reolwr tir gynnig adfer y niwed a wnaed i’r amgylchedd neu  ymgymryd â chamau fydd yn dod â budd neu welliant cyfatebol.

en-gb	2.31 Giving regulators the ability to use these civil sanctions as an alternative to criminal sanctions will provide the flexibility to apply a proportionate and effective sanction depending on the severity and magnitude of each individual offence.  
cy-gb	 Trwy ganiatáu i reoleiddwyr ddefnyddio’r sancsiynau sifil hyn yn lle  sancsiynau troseddol, bydd ganddynt yr hyblygrwydd i roi cosb gymesur ac effeithiol, gan ddibynnu ar ddifrifoldeb a maint y tramgwydd unigol.

en-gb	How enforcement would work 
cy-gb	Sut y bydd y drefn orfodi’n gweithio

en-gb	2.32 Where appropriate, regulators could issue warnings, notices or monetary penalties for lower level offences, with the main aim of ensuring a farmer or land manager either stops undertaking a prohibited activity, and/or restores the damage caused through non-compliance.  
cy-gb	 Lle bo ’n addas , caiff rheoleiddwyr roi rhybudd, hysbysiad neu gosb ariannol ar gyfer mân dramgwyddau , gyda’r nod o sicrhau bod ffermwr neu reolwr tir naill ai’n rhoi’r gorau i’r gweithgaredd gwaharddedig, a/neu’n adfer y niwed a  achoswyd trwy anghydymffurfio.

en-gb	2.33 If a farmer or land manager continued the offence, or demonstrated a pattern of non-compliance and negligence towards regulation, more significant monetary penalties could be appropriate. 
cy-gb	 Os bydd ffermwr neu reolwr tir yn parhau i dramgwyddo neu’n dangos patrw m o anghydymffurfio neu esgeulustod, gallai cosb ariannol fwy fod yn briodol. 

en-gb	In some cases, however, issuing a compliance or restoration notice could be seen as more severe than a fixed monetary penalty, as the cost of taking action to restore damage caused or to return to compliance could be higher than the cost of a monetary penalty, and could therefore act as a greater deterrent.  
cy-gb	Ambell waith fodd bynnag, gallai rhybudd cydymffurfio neu adfer fod yn fwy o  gosb na chosb ariannol sefydlog, gan y gallai’r gost o gymryd camau i unioni’r  difrod neu i sicrhau cydymffurfiaeth fod yn uwch na chost cosb ariannol, a gallai fod yn fwy o anogaeth felly i beidio â thorri rheol.

en-gb	2.34 An alternative approach to issuing a monetary penalty or criminal prosecution, would be for a regulator to be able to accept an EUT from a farmer or land manager. 
cy-gb	 Opsiwn gwahanol i gosb ariannol neu erlyniad troseddol fyddai galluogi’r  rheoleiddiwr i dderbyn EUT gan y ffermwr neu’r rheolwr tir. 

en-gb	This is a legally binding agreement which replaces the civil or criminal sanction originally issued by the regulator. 
cy-gb	Byddai hwn yn gytundeb rhwymo cyfreithiol yn lle’r gosb sifil neu droseddol a roddwyd yn  wreiddiol gan y rheoleiddiwr. 

en-gb	However, regulators are not able to require or ask farmers and land managers to offer an EUT. 
cy-gb	Fodd bynnag, ni fydd rheoleiddwyr yn cael mynnu neu ofyn i ffermwr neu reolwr tir gynnig EUT . 

en-gb	It must be offered by the farmer or land manager on their own accord. 
cy-gb	Rhaid i’r ffermwr neu’r rheolwr tir ei gynnig o’i wirfodd. 

en-gb	Regulators do not have to accept an EUT, if they do not believe this is the best option to promote desirable outcomes or positive behaviour change.  
cy-gb	Nid oes gorfodaeth chwaith ar reoleiddiwr i dderbyn EUT os na fydd yn credu mai dyna fyddai’r opsiwn gorau i sicrhau’r canlyniadau a ddymunir neu’r newid positif mewn ymddygiad.

en-gb	2.35 In offering an EUT, a farmer or land manager must make an offer to a regulator to carry out works or other measures which will restore any damage to the environment. 
cy-gb	 Wrth gynnig EUT i reoleiddiwr, rhaid i ffermwr neu reolwr tir gynnig gwneud  gwaith neu fesurau eraill a fydd yn adfer y niwed i’r amgylchedd . 

en-gb	This would be paid for by the farmer or land manager. 
cy-gb	Y ffermwr  neu’r rheolwr tir fydd yn talu am y gwaith hwnnw. 

en-gb	Where it is not possible to restore the damage, the measures can take the form of action which will secure equivalent benefit or improvement to the environment. 
cy-gb	Os nad yw’n bosibl adfer y niwed, gallai’r camau a gymerir sicrhau buddiannau cyfatebol neu wella’r  amgylchedd. 

en-gb	This can consist of a donation to an environmental cause. 
cy-gb	Gallai gynnwys cyfraniad at achos da amgylcheddol. 

en-gb	EUTs are widely regarded by regulators and offenders as one of the most effective enforcement mechanisms. 
cy-gb	Barn  rheoleiddwyr a thramgwyddwyr yw bod EUT yn un o’r dulliau gorfodi mwyaf  effeithiol. 

en-gb	Whilst it is ultimately up to the regulator to accept or reject the EUT, a farmer and land manager has more autonomy in an EUT process, rather than having to follow an order from a regulator or court. 
cy-gb	Er mai mater i’r rheoleiddiwr yw derbyn neu wrthod EUT, bydd gan  ffermwr a rheolwr tir fwy o ymreolaeth ym mhroses yr EUT na phe bai’n  gorfod dilyn gorchymyn rheoleiddiwr neu lys. 

en-gb	In addition, any donations offered as part of an EUT are used to benefit the local or wider environment. 
cy-gb	Hefyd, bydd unrhyw gyfraniad  ariannol a gynigir fel rhan o’r EUT yn cael ei ddefnyddio er lles yr amgylchedd  lleol neu ehangach.

en-gb	2.36 However, for the civil sanctions described above, it will be important to ensure all penalties effectively deter non-compliance. 
cy-gb	 Fodd bynna g, ar gyfer y sancsiynau sifil a ddisgrifir uchod, mae’n bwysig bod y cosbau’n anogaeth effeithiol i sicrhau cydymffurfio. 

en-gb	For the most serious offences, where severe harm has been caused, criminal prosecution will still be required. 
cy-gb	Ar gyfer y tramgwyddau mwyaf difrifol, lle achosir niwed difrifol, bydd dal gofyn cynnal erlyniad troseddol. 

en-gb	In some cases, where advice, guidance and civil sanctions have proved ineffective in promoting positive behaviour change, prosecution may be the only option to enforce repeated offences.  
cy-gb	Weithiau, pan fydd cyngor, arweiniad a sancsiynau sifil wedi methu â sicrhau newid positif yn yr ymddygiad, efallai mai erlyn fydd yr unig opsiwn i ddelio â thramgwyddo drosodd a thro.

en-gb	2.37 The proposed approach to enforcement is illustrated in Figure 1.  
cy-gb	 Dangosir y drefn orfodi a gynigir yn Ffigur 1.

en-gb	Figure 1: 
cy-gb	Ffigur 1: 

en-gb	Proposed enforcement mechanisms 
cy-gb	Y drefn orfodi a gynigir

en-gb	2.38 The following two examples also describe how these sanctions could be used to enforce particular regulations in practice:  
cy-gb	Mae’r ddwy enghraifft isod hefyd yn disgrifio sut y gallai’r sancsiynau hyn gael eu defnyddio i orfodi rheoliadau penodol:

en-gb	Example 1: 
cy-gb	Enghraifft 1: 

en-gb	Environmental Impact Assessments (EIA) 
cy-gb	Asesiadau o’r Effaith Amgylcheddol (EIA)

en-gb	2.39 A farmer or land manager who has carried out agricultural improvement works, or is in the process of doing so on uncultivated or semi-natural grassland without EIA consent would, in some circumstances, be issued with a legally binding Stop Notice to prevent further activity taking place. 
cy-gb	 Byddai ffermwr neu reolwr tir sydd wedi neu wrthi’n cynnal gwellia nnau amaethyddol ar laswelltir heb ei drin neu led-naturiol heb ganiatâd EIA, o dan  rai amgylchiadau, yn cael Hysbysiad Stop fydd yn ei rwymo’n gyfreithiol i beidio â chynnal rhagor o waith. 

en-gb	Following the necessary ecological assessments, the regulator would then determine if the land is of significant ecological value and should be retained under the Environmental Impact Assessments (Agriculture) (Wales) Regulations 2017. 
cy-gb	Yn dilyn asesiad ecolegol, byddai’r  rheoleiddiwr yn pennu a oes g werth ecolegol i’r tir ac a ddylid ei gadw o dan  Reoliadau Asesu Effaith Rheoliadau (Amaethyddiaeth) (Cymru) 2017. 

en-gb	If the land in question were deemed to be of significant ecological value, it would be proportionate to issue a variable monetary penalty calculated on the severity of the environmental damage caused and any income gained. 
cy-gb	Os  asesir bod y tir o werth ecolegol arwyddocaol, byddai’n gymesur rhoi cosb  ariannol newidiol fydd yn adlewyrchu difrifoldeb y niwed amgylcheddol ac unrhyw incwm a gafwyd. 

en-gb	However, the farmer or land manager would also have the freedom to propose an EUT in place of the variable monetary penalty, outlining how they would restore the damage to the environment. 
cy-gb	Fodd bynnag, bydd y ffermwr neu’r rheolwr tir yn rhydd i gynnig EUT yn lle’r gosb ariannol newidiol, gan esbonio sut y byddai’n unioni’r niwed i’r amgylchedd. 

en-gb	The regulator would be able to make an assessment of which mechanism would most appropriately address the non-compliance.   
cy-gb	Byddai’r rheoleidd iwr wedyn yn asesu pa ddull  fyddai’n delio orau â’r tramgwydd .

en-gb	Example 2: 
cy-gb	Enghraifft 2: 

en-gb	TB Controls 
cy-gb	Rheoli TB

en-gb	2.40 If a farmer or land manager is overdue for TB testing, it would not be proportionate to criminalise them. 
cy-gb	 Os bydd ffermwr neu reolwr tir yn hwyr yn cynnal ei brawf TB, ni fyddai’n  gymesur rhoi cosb droseddol iddo. 

en-gb	However, we would want to ensure there is an effective deterrent for non-compliance. 
cy-gb	Er hynny, rydym am sicrhau bod digon o anogaeth i ’r ffermwr beidio â thorri’r rheolau. 

en-gb	Financial penalties under Cross Compliance have proved to be effective in improving compliance with TB testing for claimants of CAP funded schemes. 
cy-gb	Mae cosbau sefydlog Trawsgydymffurfio wedi bod yn sbardun i hawlwyr taliadau’r PAC i gydymffurfio â phrofion TB. 

en-gb	A similar approach using civil sanctions would retain this deterrent and allow for a fair enforcement procedure applicable to all farmers including those who are non-claimants. 
cy-gb	Byddai sancsiynau sifil yn cadw’r anogaeth honno ac yn sicrhau trefn orfodi deg ar gyfer pob ffermwr, gan gynnwys y rheini nad ydynt yn hawlio. 

en-gb	This approach would need to be supported by ensuring farmers are clear about what they need to do to comply, such as the dates TB testing must take place, and the consequence for non-compliance. 
cy-gb	Byddai angen cefnogi trefn o’r fath trwy sicrhau bod ffermwyr yn deall beth sydd ei angen iddynt ei wneud i gydymffurfio, er enghraifft erbyn pryd y mae’n rhaid cynnal y prawf TB a beth fydd canlyniadau peidio â chydymffurfio. 

en-gb	Where non-compliance does occur, we believe it would be proportionate to issue a monetary penalty, such as a fixed or variable monetary penalty.  
cy-gb	Os na fydd y ffermwr yn cydymffurfio, yn e in barn ni, byddai’n briodol rhoi cosb ariannol, fel cosb ariannol sefydlog neu newidiol.

en-gb	Further considerations for enforcement 
cy-gb	Ystyriaethau eraill wrth orfodi

en-gb	2.41 Whilst we have outlined the broad principles for the use of civil sanctions, further consideration will be needed. 
cy-gb	 Er ein bod wedi disgrifio’r egwyddorion bras ar gyfer defnyddio sancsiynau  sifil, bydd angen eu hystyried ymhellach. 

en-gb	Proposals will need to be developed in collaboration with farmers, land managers and regulators. 
cy-gb	Bydd ang en datblygu’r cynigion ar y  cyd â ffermwyr, rheolwyr tir a rheoleiddwyr. 

en-gb	These considerations include, but are not limited to the following: 
cy-gb	Bydd angen ystyried y canlynol, ymhlith eraill:

en-gb	A transition period for the introduction of civil sanctions; 
cy-gb	 Cyfnod pontio ar gyfer cyflwyno sancsiynau sifil;

en-gb	How we distinguish between first and repeat offences, size of business and amount of harm caused when administering sanctions; 
cy-gb	 Wrth roi’r sancsiynau, sut i wahaniaethu rhwng tramgwydd cyntaf ac ail dramgwydd, maint y busnes a faint o niwed a achoswyd;

en-gb	Some activities are already prohibited under existing regulation. 
cy-gb	 Mae rhai gweithgareddau wedi’u gwahardd eisoes o dan y rheoliadau  presennol. 

en-gb	We need to consider whether it would be appropriate to prohibit other activities which are known to be detrimental or have the potential for harm to the environment and animal health and welfare, under the proposed regulations; 
cy-gb	Mae angen inni ystyried a fyddai’n briodol gwahardd gweithgareddau eraill yr ydym yn gwybod eu bod yn newidiol neu sydd â’r potensial i fod yn newidiol i’r amgylchedd ac iechyd a lles anifeiliaid;

en-gb	How we can ensure the monetary value of a penalty is proportionate, whilst also ensuring it effectively deters non-compliance; 
cy-gb	 Sut gallwn fod yn sicr bod gwerth ariannol y gosb yn gymesur a’i bod hefyd yn anogaeth i ffermwyr rhag torri rheolau;

en-gb	Any adjustments needed to improve the effective administration of civil sanctions; 
cy-gb	 A oes angen newidiadau i wella’r ffordd y mae sancsiynau sifil yn cael eu gweinyddu;

en-gb	How we can ensure there is an appropriate and proportionate appeals process based on the principles of independence from the regulator and Government and on consistency and fairness of approach to civil sanctions. 
cy-gb	 Sut gallwn sicrhau bod proses apelio briodol a chymesur yn bod, sy’n  seiliedig ar yr egwyddor o fod yn annibynnol o’r rheoleiddiwr a’r Llywodraeth ac sy’n deg a chyson. 

en-gb	The appeals process would also require expertise based on the subject matter; 
cy-gb	Byddai angen arbenigwyr ar y broses apelio, gan ddibynnu ar y pwnc dan sylw;

en-gb	How we ensure the different enforcement mechanisms are applied consistently by regulators; 
cy-gb	 Sut gallwn sicrhau bod y rheoleiddwyr yn defnyddio’r trefniadau gorfodi gwahanol mewn ffordd gyson;

en-gb	How consequences of non-compliance can be clearly communicated to farmers and land managers. 
cy-gb	 Sut mae cyfleu’n glir beth fydd canlyniadau peidio â chydymffurf io wrth ffermwyr a rheolwyr tir.

en-gb	Providing regulators with the flexibility to use civil sanctions, as well as the existing criminal sanctions, will allow regulators to apply a proportionate sanction to each individual case. 
cy-gb	Bydd rhoi’r hyblygrwydd i reoleiddwyr allu defnyddio sancsiynau sifil yn ogystal â’r rhai troseddol yn caniatáu iddynt ddefnyddio’r gosb fwyaf priodol ym mhob achos. 

en-gb	This would avoid criminalisation where possible, but ensure criminal sanctions can be retained as a last resort for severe or repeat offences. 
cy-gb	Bydd hynny’n osgoi gwneud y tramgwyddwr yn drosedd wr  pan fydd modd, gan gadw’r gosb droseddol fel dewis olaf ar gyfer  tramgwyddau difrifol neu dramgwyddo drosodd a thro. 

en-gb	These new sanctions are intended to be more outcome-focussed, providing more options for a proportionate response to an offence whilst also being more efficient to administer.  
cy-gb	Bydd y sancsiynau newydd hyn yn canolbwyntio ar y canlyniad gan roi mwy o opsiynau ar gyfer ymateb yn gymesur i dramgwydd tra bod hefyd yn fwy effeithiol i’w  gweinyddu.

en-gb	We will need to ensure enforcement of the proposed regulations is applied consistently to all farmers, regardless of whether they are scheme claimants. 
cy-gb	 Bydd gofyn i ni sicrhau bod yr holl reoliadau’n cael eu gorfodi’n gyson i bob ffermwr, waeth a ydynt yn hawlio o’r cynllun neu beidio . 

en-gb	It will be important farmers and land managers understand how the law and the scheme fit together. 
cy-gb	Bydd yn bwysig sicrhau bod ffermwyr a rheolwyr tir yn deall y berthynas rhwng y gy fraith a’r cynllun. 

en-gb	We set out our thinking on this further in Section 3.   
cy-gb	Byddwn yn esbonio’n ystyriaethau am hyn yn fanylach yn Adran 3.

en-gb	Consultation Question 
cy-gb	Cwestiwn ymgynghori

en-gb	3  What are your views on the proposals for civil sanctions to enable proportionate enforcement of regulations? 
cy-gb	3 Beth yw’ch barn am y cynigion ynghylch sancsiynau sifil er mwyn gallu gorfodi’r rheoliadau mewn ffordd gymesur? 

en-gb	Are there any further considerations which are needed? 
cy-gb	A oes ystyriaethau eraill sydd eu  hangen?

en-gb	Please provide comments to support your view, e.g. potential benefits and impacts associated with the considerations. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posib sy’n gysylltiedig â’r ystyriaethau hyn .

en-gb	Section 3  
cy-gb	Adran 3

en-gb	Sustainable Land Management: 
cy-gb	Rheoli Tir yn Gynaliadwy: 

en-gb	Future Policy and Support 
cy-gb	Polisi a Chymorth yn y Dyfodol

en-gb	Summary  
cy-gb	Crynodeb

en-gb	2 .44 Since the Second World War, successive governments have provided support for policies that have increased agricultural production and provided affordable food.  
cy-gb	 Ers yr Ail Ryfel Byd, mae un llywodraeth ar ôl y llall wedi cefnogi polisïau sydd wedi cynyddu cynhyrchiant ffermydd a darparu bwyd fforddiadwy . 

en-gb	These policies have resulted in increased levels of production per hectare for many, but this increase in production has come at a wider societal cost. 
cy-gb	Mae’r polisïau wedi esgor ar fwy o gynnyrch fesul hectar ond mae’r gymdeithas ehangach wedi gorfod talu’r pris am y cynnydd hwn. 

en-gb	The impacts of some intensification practices on farmland biodiversity, air and water quality, public health and the climate are increasingly recognised as issues that must be urgently addressed.
cy-gb	Mae effeithiau rhai  mathau o ffermio dwys ar fioamrywiaeth ffermdir, ansawdd aer a dŵr, iechyd y cyhoedd a’r hinsawdd yn cael eu gweld fwyfwy yn broblemau y mae angen  delio â nhw ar fyrder.

en-gb	2.45 Consequently, the agriculture sector is on the front line of the climate and ecological emergency. 
cy-gb	 O ganlyniad, mae’r sector amaethyddol ar reng flaen yr argyfwng hinsoddol  ac ecolegol. 

en-gb	Together with the much more challenging trading environment the UK will find itself in after the transition period, these challenges require a new approach to support which links it directly to the delivery of change. 
cy-gb	Ynghyd â’r amodau masnachu anoddach a fydd yn wynebu’r DU ar ôl y cyfnod pontio, mae’r heriau hyn yn gofyn am ddull newydd o helpu ffermwr fydd yn eu c ysylltu’n uniongyrchol â’r newid y bydd yn ei ddarparu.

en-gb	2.46  The scale of the economic and environmental challenges confronting us, together with the need to act urgently, means that maintaining the status quo for agriculture in Wales is no longer an option. 
cy-gb	 M ae aruthredd yr heriau economaidd ac amgylcheddol sy’n ein hwynebu, ynghyd â’r angen i weithredu ar fyrder yn golygu nad yw cadw’r status quo i amaethyddiaeth bellach yn ddewis. 

en-gb	We must act urgently to align future agricultural policy and support with the policy framework based on SLM set out in Sustainable Farming and our Land , enabling us to collectively respond to these challenges. 
cy-gb	Rhaid i ni weithredu nawr i alinio polisi a chymorth amaethyddol y dyfodol â’r fframwaith polisi sy’n seiliedig ar Reoli Tir  yn Gynaliadwy (SLM) a ddisgrifir yn ‘ Ffermio Cynaliadwy a’n Tir’ . Bydd  hynny’n ein galluogi i ymateb i’r heriau hyn gyda’n gilydd.

en-gb	2.47  SLM has the potential to produce a range of benefits -economic, environmental and social - to farm businesses, the wider agricultural sector and the public. 
cy-gb	 Mae gan SLM y potensial i roi amrywiaeth o fanteision – economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol – i fusnesau ffermio, y sector amaethyddol  ehangach a’r cyhoedd. 

en-gb	This approach and the policy framework drew wide support from consultees. 
cy-gb	Derbyniodd y modd yma a’r fframwaith polisi  gefnogaeth eang gan ymatebwyr. 

en-gb	Bringing forward a Bill in the next Senedd session will enable us to change support in a way that will offer farmers and rural communities a sustainable future.
cy-gb	Trwy gyflwyno Bil yn sesiwn nesa’r Senedd,  byddwn yn gallu newid y cymorth mewn ffordd a fydd yn cynnig dyfodol cynaliadwy i ffermwyr a chymunedau gwledig.

en-gb	2.48 We propose the Bill should contain provisions establishing SLM as the overarching principle for future agricultural policy, including future support. 
cy-gb	 Rydym yn cynnig y dylai ’r Bil gynnwys darpariaethau fydd yn sefydlu SLM fel prif egwyddor ein polisi amaeth, gan gynnwys cymorth yn y dyfodol. 

en-gb	This will improve farm business resilience by providing an income stream not tied to the markets for agricultural products. 
cy-gb	Bydd  hynny’n cryfhau busnesau ffermio trwy sicrhau ffrwd incwm na fyddai’n  dibynnu ar farchnadoedd cynnyrch amaethyddol. 

en-gb	It will also offer a way of making Welsh agricultural products unique in the marketplace (through demonstrating evidenced sustainability) and should reduce farm business’ reliance on external inputs (and therefore costs) through a focus a circular economy approach to resource management.   
cy-gb	Bydd hefyd yn cynnig ffordd  o wneud cynnyrch amaethyddol Cymru’n unigryw yn y farchnad (trwy allu  cynnig prawf eu bod yn gynaliadwy) a dylai leihau dibyniaeth busnesau ffermio ar fewnbynnau allanol (a thrwy hynny eu costau) trwy ffocws ar reoli adnoddau ar sail economi gylchol.

en-gb	2.49 We recognise support can take many forms including; the provision of an income stream, investment in infrastructure, advice, skills development and training, research, and market development. 
cy-gb	 Rydym yn cydnabod bod llawer math o gymorth neu gefnogaeth. Gall olygu darparu ffrwd incwm, buddsoddi mewn seilwaith, datblygu sgiliau a hyfforddiant, ymchwil, a datblygu marchnadoedd. 

en-gb	We propose to replace the BPS and other EU agri-environment schemes with a single direct support scheme (the Sustainable Farming Scheme) for farming. 
cy-gb	Rydym yn cynnig dod â ’r BPS a chynlluniau amaeth-amgylcheddol eraill yr UE i ben a rhoi yn eu lle un cynllun cymorth uniongyrchol (y Cynllun Ffermio Cynaliadwy) ar gyfer ffermio. 

en-gb	This proposed scheme will  provide advice and support for farmers and farm businesses. 
cy-gb	Y cynllun hwn fydd yn darparu cyngor ac arweiniad i ffermwyr a busnesau ffermio. 

en-gb	Separate funding is proposed for wider industry and supply chain development beyond the farm gate. 
cy-gb	Cynigir cyllid ar wahân ar gyfer datblygu’r diwydiant ehangach a’r gadwyn gyflenwi y tu hwnt i gât y fferm. 

en-gb	This is described in Section 4.  
cy-gb	Disgrifir hyn yn Adran 4.

en-gb	2.50 This scheme should reward farmers appropriately for the production of nonmarket goods (improved soils, clean air, clean water, improved biodiversity, actions to reduce global warming) at levels above those set by regulation through the management of land in a sustainable way. 
cy-gb	Dylai’r cynllun hwn wobrwyo ffermwyr yn brio dol am gynhyrchu nwyddau nad  oes marchnad iddynt (gwella pridd, aer glân, dŵr glân, cynyddu bioamrywiaeth, gweithredu i arafu twymo’r ddaear) ar lefelau uwch na’r hyn a  bennir gan reoliadau, hynny trwy reoli tir mewn ffordd gynaliadwy. 

en-gb	We recognise that sustainability also has an important economic component, and as such we will offer business improvement advice and support to enable farmers to take advantage of new markets and diversification opportunities within the context set by SLM. 
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod elfen economaidd bwysig i gynaliadwyedd hefyd, ac felly byddwn yn cynnig cyngor ac arweiniad i ffermwyr allu manteisio ar farchnadoedd newydd a chyfleoedd i arallgyfeirio o fewn cyd-destun Rheoli Tir yn Gynaliadwy. 

en-gb	We want farmers to recognise these scheme proposals as a way of improving the resilience of their enterprise.  
cy-gb	Rydym am i ffermwyr weld y cynigion hyn fel ffordd i  gryfhau’u busnesau.

en-gb	2.51 Our purpose in providing this future support is to implement SLM in order to create a sustainable agriculture sector in Wales for future generations. 
cy-gb	 Ein pwrpas trwy ddarparu’r cymorth hwn fydd Rheoli Tir yn Gynaliadwy er mwyn creu sector ffermio cynaliadwy yng Nghymru er lles cenedlaethau’r  dyfodol. 

en-gb	Achieving this objective will do much to ensure the long-term economic resilience of the sector and enable farming to play its part in delivering the wider outcomes described above. 
cy-gb	Drwy hynny byddwn yn gwneud cyfraniad mawr at sicrhau cadernid e conomaidd tymor hir y sector a galluogi ffermio i chwarae ei ran i sicrhau’r  canlyniadau ehangach a ddisgrifir uchod.

en-gb	Sustainable Land Management 
cy-gb	Rheoli Tir yn Gynaliadwy

en-gb	2.52 In Sustainable Farming and Our Land  we defined SLM as: 
cy-gb	 Yn Ffermio Cynaliadwy a’n Tir , gwnaethom ddiffinio SLM fel a ganlyn:

en-gb	“The use of land resources, including soils, water, animals and plants, for the production of goods to meet changing human needs, while simultaneously ensuring the long-term potential of these resources and the maintenance and enhancement of their environmental benefits”.   
cy-gb	“Defnyddio adnoddau tir, gan gynnwys pridd, dŵr, anifeiliaid a phlanhigion, i gynhyrchu nwyddau i ddiwallu anghenion cyfnewidiol pobl gan ddiogelu yr un pryd botensial tymor hir yr adnoddau hyn a chynnal a gwella’u manteision amgylcheddol”.

en-gb	2.53 This policy approach will ensure the economic, environmental and social outcomes from land management practice can be delivered for the long-term benefit of the people of Wales. 
cy-gb	 Bydd y polisi hwn yn sicrhau bod canlyniadau economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol arferion rheoli tir yn cael eu cynnal er lles tymor hir pobl  Cymru. 

en-gb	This reflects the obligations placed upon the Welsh Ministers and public bodies set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 and the Environment (Wales) Act 2016. 
cy-gb	Mae hyn yn adewyrchu’r ymrwymiadau a roddwyd ar Weinidogion  Cymru a chyrff cyhoeddus gan Ddeddf Llesiant Cenedl aethau’r Dyfodol  (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. 

en-gb	Further details on the ways in which our proposals are consistent with both Acts were set out in Sustainable Farming and Our Land .  
cy-gb	Fe welwch fanylion  pellach sut y mae’n cynigion yn gyson â’r ddwy Ddeddf yn Ffermio Cynaliadwy a’n Tir.

en-gb	2.54 This holistic approach to future support and policy encourages the production of goods (food and timber for example) in a way that does not adversely impact upon the environment and the resources used to produce those goods. 
cy-gb	 Mae’r agwedd holistig hon at bolisi a chymorth y dyfodol yn annog ffermwyr i  gynhyrchu nwyddau (bwyd a phren er enghraifft) mewn ffordd na fydd yn cael effaith andwyol ar yr amgylchedd nac ar yr adnoddau a ddefnyddir i gynhyrchu’r nwyddau hynny. 

en-gb	Furthermore, if the way in which those goods are produced actually increases the amount of those resources it is only right that farmers should be paid for that enhancement. 
cy-gb	At hynny, os yw’r ffordd y mae’r nwyddauhynny’n cael eu cynhyrchu yn arwain at greu mwy o’r adnoddau hynny, mae’n deg felly bod ffermwyr yn cael eu talu am y gwelliannau hynny. 

en-gb	In this way we can all continue to benefit from the products arising from farming as well as improvements to the environment in which we all live, whilst farmers benefit from selling their goods and being paid for producing them in a way that is sustainable.   
cy-gb	Fel hynny, gallwn oll barhau i elwa ar gynnyrch ffermydd yn ogystal â’r gwelliannau i’r amgylchedd rydym yn byw ynddo, tra bo’r ffermwyr yn elwa ar werthu’u nwyddau a c hael eu talu am eu cynhyrchu mewn ffordd sy’n gynaliadwy.

en-gb	2.55 We want farm businesses to be increasingly resilient and viable, enabling them to compete in a changing world. 
cy-gb	Rydym am weld busnesau cadarnach a mwy llwyddiannus, sy’n gallu cystadlu mewn byd sy’n newid. 

en-gb	This means that farm businesses should adopt SLM (supported by advice and funding) to improve the efficiency of their business model whilst operating within the natural capabilities of their land, reducing their reliance on external inputs and accessing the financial support we provide for the delivery of environmental outcomes.   
cy-gb	Mae hyn yn golygu y dylai busnesau ffermio fabwysiadu SLM (gyda chefnogaeth cyngor ac arian) i wneud eu model busnes yn fwy effeithiol yn unol â gallu naturiol eu tir, i leihau eu dibyniaeth ar fewnbynnau allanol ac i fanteisio ar y cymorth ariannol rydym yn ei ddarparu i sicrhau’r canlyniadau amgylcheddol.

en-gb	2.56 We have concluded that our adoption of SLM and its delivery as the goal of future agricultural policy and support will enable us collectively to respond to these challenges. 
cy-gb	Rydym wedi dod i’r casgliad y byddwn gyda’n gilydd, t rwy fabwysiadu a  chynnal SLM fel nod ein polisi a’n cymorth amaethyddol yn y dyfodol, yn gallu ymateb i’r heriau hyn. 

en-gb	All future agricultural support (financial and advisory) provided by the Welsh Government must enable the purposeful delivery of SLM.  
cy-gb	Rhaid i bob cymorth amaethyddol (arian a chyngor) a ddarperir gan Lywodraeth Cymru yn y dyfodol ein helpu i Reoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	2.57 In Brexit and our Land  we set out proposals for two schemes – one which supported business improvement and one providing support for environmental improvement. 
cy-gb	 Yn Brexit a’n Tir, gwnaethom gynnig dau gynllun – un i gefnogi gwelliannau i  fusnesau a’r llall i roi cymorth i wella’r amgylchedd. 

en-gb	Stakeholders did not support this approach, but instead advocated the development of a single scheme in which both economic resilience and public goods were included.  
cy-gb	Roedd y rhanddeiliaid yn wrthwynebus i’r dull dau gynllun, ac yn cefnogi datblygu un cynllun a fyddai’n  cynnwys cadernid economaidd a nwyddau cyhoeddus.

en-gb	2.58 As a result, Sustainable Farming and Our Land  set out our plans for a productive, sustainable farming sector, supporting farmers to provide wider social outcomes from land management through and alongside the provision of high quality produce made to high environmental, and animal health and welfare standards.  
cy-gb	 O ganlyniad, gwelwyd yn Fferrmio Cynaliadwy a’n Tir ein cynlluniau ar gyfer  sector ffermio cynhyrchiol a chynaliadwy a fyddai’n cefnogi ffermwyr i sicrhau  canlyniadau cymdeithasol ehangach o reoli tir law yn llaw â darpparu  cynnyrch o ansawdd uchel wedi’i gynhyrchu at safonau uchel o ran yr  amgylchedd ac iechyd a lles anifeiliaid.

en-gb	2.59 The application of SLM has the potential to produce a range of benefits to farms, the wider agricultural sector, the public and the environment.  
cy-gb	 Gallai Rheoli Tir yn Gynaliadwy esgor ar amrywiaeth o fanteision – i ffermydd, y sector amaethyddol ehangach, y cyhoedd ac i ’r amgylchedd.

en-gb	2.60 To realise these benefits, we propose replacing the BPS and EU agrienvironment support schemes with the Sustainable Farming Scheme (SFS). 
cy-gb	Er mwyn sicrhau’r manteision hyn, r ydym yn cynnig cyfnewid BPS a chynlluniau amaeth-amgylcheddol eraill yr UE gyda Cynllun Ffermio Cynaliadwy (CFfC). 

en-gb	The SFS will be a business improvement programme, increasing long-term farm business resilience by rewarding farmers for the delivery of societal outcomes alongside, and as a consequence of, food production. 
cy-gb	Bydd yr CFfC yn gynllun gwella busnes, cynyddu dygnwch tymor hir busnesau fferm trwy wobrwyo ffermwyr am ddarparu canlyniadau i gymdeithas wrth, ac yn sgil, cynhyrchu bwyd. 

en-gb	This new income stream will not be market dependent and should increase the farm’s ability to manage in a future, potentially more volatile, market environment. 
cy-gb	Ni fydd y ffrwd incwm newydd hwn yn dibynnu ar y farchnad a dylai wneud y fferm yn fwy abl i ddygymod â marchnadoedd a fydd yn y dyfodol o bosibl yn fwy anwadal.

en-gb	The SFS should reward farmers appropriately for the production of outcomes (healthier soils, clean air, clean water, improved biodiversity, actions to reduce global warming) at levels above those set by regulation, through and alongside the production of food in a sustainable way. 
cy-gb	Dylai’r CFfC wobrwyo ffermwyr yn briodol am gynhyrchu canlyniadau (pridd iachach, aer glân, dŵr glân, bioamrywiaeth gyfoethocach, camau i leihau twymo’r ddaear) ar lefel uwch na’r hyn y gofynnir amdani gan y rheoliada u, trwy ac yn sgil cynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy. 

en-gb	We will need to consider the different opportunities for the delivery of these outcomes on each farm as it enters the scheme. 
cy-gb	Bydd gofyn inni  ystyried y cyfleoedd gwahanol sy’n bod i sicrhau’r canlyniadau hyn ar bob fferm wrth iddi ymuno â’r cynllun. 

en-gb	This work will define the actions needed to deliver sustainability for that farm business. 
cy-gb	Bydd hynny’n ddiffinio pa gamau sydd eu  hangen i wneud y busnes fferm hwn nw’n gynaliadwy. 

en-gb	This is why we set out the need for detailed advice and support for each farm entering the scheme (the Farm Sustainability Review) in our previous consultation. 
cy-gb	Dyna pam y gwnaethom ddweud yn ein hymgynghoriad blaenorol bod angen cyngor ac arweiniad manwl ar bob fferm sy’n ymuno â’r cynllun (yr Arolwg o Gynaliadwyedd y Fferm). 

en-gb	We consider that this initial review is so important to future success that it must be a mandatory part of entry into the scheme. 
cy-gb	Yn ein barn ni, bydd yr arolwg cychwynnol hwn mor bwysig i lwyddiant, r haid ei wneud yn elfen orfodol i gael ymuno â’r cynllun.

en-gb	2.61 Implementation of SLM through the proposed SFS will enable sustainable agricultural production in a way that simultaneously generates the environmental outcomes we need from land management. 
cy-gb	 Trwy Reoli Tir yn Gynaliadwy trwy’r CFfC , gellir cynhyrchu cynnyrch amaethyddol yn gynaliadwy mewn ffordd a fydd yr un pryd yn esgor ar y canlyniadau amgylcheddol sydd eu hangen arnom wrth reol i’r tir. 

en-gb	We expect these outcomes can be delivered by a combination of changes to farming practice, infrastructure improvement and some changes to current land use. 
cy-gb	Gallwn  ddisgwyl y canlyniadau hyn trwy gyfuniad o newid arferion ffermio, gwella seilwaith a newid defnydd tir. 

en-gb	We will also look at improving resource efficiency by providing support for the wider industry and downstream supply chain connected to primary production, so long as this support does not undermine SLM delivery at farm level. 
cy-gb	Byddwn hefyd yn edrych ar ddefnyddio  adnoddau’n fwy effeithiol trwy gefnogi’r diwydiant ehangach a’r gadwyn gyflenwi sy’n gysylltiedig â chynhyrchu cynnyrch cynradd, cyn belled nad yw’r gefnogaeth honno’n tanseilio’r gallu i Reoli Tir yn Gynaliadwy ar lefel y fferm.

en-gb	2.62 We believe it is in everyone’s interest for the Welsh Government to incentivise farmers to produce these goods on behalf of society. 
cy-gb	 Yn ein barn, er budd pawb, dylai Llywodraeth Cymru roi cymhellion i ffermwyr  gynhyrchu’r nwyddau hyn ar ran cymdeithas . 

en-gb	Our proposals to reward farmers and land managers are therefore based on providing a payment around outcomes which are not currently rewarded by the market. 
cy-gb	Mae ein cynigion i wobrwyo  ffermwyr a rheolwyr tir felly’n seiliedig ar eu talu am ganlyniadau nad yw’r  farchnad yn eu talu am eu cynhyrchu. 

en-gb	This reflects the economic contract approach we have set out in our Economic Action Plan. 
cy-gb	Mae hyn yn adlewyrchu’r contract  economaidd sydd gennym yn ein Cynllun Gweithredu ar yr Economi.

en-gb	2.63 The SFS is intended to reward farmers for the delivery of outcomes rather than compensate them for the cost of their inputs. 
cy-gb	 Bwriedir i ’r CFfC wobrwyo ffermwyr am sicrhau canlyniadau yn hytrach na’u  digolledu am gost eu mewnbynnau. 

en-gb	This will offer farmers an income stream not subject to market volatility and whose outcomes cannot be substituted by imports. 
cy-gb	Bydd hyn yn cynnig ffrwd incwm na fydd ar warthaf marchnad anwadal ac yn sicrhau canlyniadau na all mewnforion eu darparu yn ein lle. 

en-gb	We propose moving away from traditional agrienvironment schemes which paid farmers on the basis of compensation for income foregone and additional costs incurred. 
cy-gb	Rydym yn cynnig ein bod yn cefnu ar y cynlluniau amaeth- amgylcheddol traddodiadol oedd yn digolledu ffermwyr am yr incwm a gollwyd ac am y costau ychwanegol a ysgwyddwyd. 

en-gb	We want farmers to regard their input costs to meet the requirements of the scheme as an investment in order to reap the reward of continued payments for the outcomes they deliver.  
cy-gb	Rydym am i ffermwyr weld costau bodloni gofynion y cynllun newydd fel buddsoddiad er mwyn cael elwa ar y talia dau a delir am sicrhau’r canlyniadau . 

en-gb	As part of our economic analysis work we will be undertaking cost-benefit analysis to ascertain the best way to incentivise farmers to do the additional work required to deliver the outcomes we seek. 
cy-gb	Fel rhan o’n gwaith dadanosddi economaidd, byddwn yn cynnal dadansoddiad cost a budd i benderfynu ar y ffordd orau o gymell ffermwyr i wneud y gwaith ychwanegol sydd ei angen i  sicrhau’r canlyniadau rydym am eu gweld . 

en-gb	We plan to further develop the option or options that demonstrate the greatest cost/benefit ratio as part of the proposed scheme design.   
cy-gb	Rydym am ddatblygu ymhellach yr  opsiwn neu’r opsiynau fydd yn creu’r gymhareb orau rhwng cost a budd fel rhan o’r cynllun arfaethedig.

en-gb	2.64 Protecting the environmental, and other, outcomes that farmers and wider society depend upon - improved soils, clean water, clean air and a resilient environment with increasing biodiversity - will also enable future generations of farmers to continue managing their land. 
cy-gb	 Trwy ddiogelu’r canlyniadau amgylcheddol ac eraill y mae ffermwyr a’r  gymdeithas ehangach yn dibynnu arnyn nhw – pr idd gwell, dŵr glân, aer glân  ac amgylchedd cydnerth a chyfoethocach ei fioamrywiaeth, bydd y  cenedlaethau nesaf o ffermwyr yn cael parhau i reoli’u tir . 

en-gb	Our proposals also enable the agriculture sector to decarbonise and take action to increase the size of Wales’ carbon sink in support of our ‘net zero by 2050’ ambition.  
cy-gb	Bydd ein cynigion  yn ei gwneud yn bosibl i’r sector amaeth ddatgarboneiddio a chynyddu dalfa  garbon Cy mru i gefnogi’r targed sero -net erbyn 2050.

en-gb	2.65 We recognise the coming years will be challenging for farmers. 
cy-gb	 Rydym yn cydnabod y bydd y blynyddoedd nesaf yn rhai anodd i ffermwyr.

en-gb	Within the policy framework and proposed scheme described above we will also offer business improvement advice and support to enable farmers to take advantage of new markets and diversification opportunities consistent with SLM.  
cy-gb	Fel rhan o’r fframwaith polisi a’r cynllun a ddisgrifir uchod byddwn yn cynnig cyngor ac arweiniad hefyd ar sut i wella busnesau er mwyn i ffermwyr allu  manteisio ar farchnadoedd newydd ac ar gyfleoedd i arallgyfeirio sy’n gyson  ag SLM. 

en-gb	We will seek to enable farms to become sustainably productive, with farmers making the best use of their natural resources and improving the efficiency of that sustainable production within the bounds of the SLM framework.  
cy-gb	Byddwn yn helpu ffermwyr i fod yn gynhyrchiol a chynaliadwy ac i  wneud y defnydd gorau o’u hadnoddau naturiol gan wneud y cynhyrchu  cynaliadwy hwnnw yn fw y effeithiol o fewn terfynau’r fframwaith SLM.

en-gb	2.66 Demonstrating this sustainability through effective monitoring and evaluation will provide the competitive advantage for Welsh agriculture needed in response to the likely scale of change resulting from Brexit and future trade deals. 
cy-gb	 Trwy fonitro a gwerthuso effeithiol, byddwn yn gallu profi’r cynaliadwyedd hwn gan roi’r fantais gystadleuol sydd ei hangen ar amaethyddiaeth Cymru iddi allu ymateb i faint y newid sy’n debygol yn sgil B rexit a chytundebau masnach yn y dyfodol. 

en-gb	Demonstrating the sustainable origins of food produced here in Wales will enable us to develop a clear brand and marketplace for Welsh produce. 
cy-gb	Trwy allu profi cynaliadwyedd tarddiad y bwyd a gynhyrchir yma yng Nghymru, byddwn yn gallu datblygu brand clir a marchnad ar gyfer cynnyrch o Gymru.

en-gb	2.67 We propose developing processes to ensure initial farm sustainability assessments, scheme monitoring and reporting provide the necessary evidence to demonstrate the sustainability of farm products from farms within the scheme. 
cy-gb	 Rydym yn cynnig datblygu prosesau i sicrhau bod asesiadau cychwynnol o gynaliadwyedd ffermydd a bod gwaith monitro ac adroddiadau ar y cynllun yn  rhoi’r dystiolaeth sydd ei hangen i brofi bod cynnyrch y ffermydd yn y cynllun  yn gynaliadwy. 

en-gb	We propose establishing long term targets for each outcome and developing a monitoring and evaluation approach that will establish the amount of each outcome delivered each year, where necessary developing credible proxy measures in order to do so. 
cy-gb	Rydym yn cynnig pennu targedau tymor hir ar gyfer pob canlyniad a datblygu dull monitro a gwerthuso fydd yn dangos faint y bydd pob canlyniad wedi’i gynhyrchu bob blwyddyn, gan ddatblygu mesurau procsi credadwy lle bo’u hangen . 

en-gb	This approach would enable us to continuously refine and develop our policies during implementation, as well as enabling reporting to the Senedd on outcome delivery. 
cy-gb	O wneud hynny, gallwn gaboli a datblygu’n polisïau wrth eu rhoi ar waith yn ogystal â pharatoi adroddi ad i’r Senedd ar y canlyniadau.

en-gb	2.68 The cultural importance of landscapes and archaeological or historical features adds another layer of meaning to the definition and implementation of SLM. 
cy-gb	 Mae pwysigrwydd diwylliannol tirweddau a nodweddion archeolegol a  hanesyddol yn ychwanegu haen arall at Reoli Tir yn Gynaliadwy a’r hyn y mae’n olygu . 

en-gb	Although landscape change is inevitable over time through natural processes, change brought about by SLM practices should not undermine the cultural value derived from individual features or the context provided by their surrounding landscape.  
cy-gb	Er ei bod yn anorfod bod tirweddau’n newid dros amser trwy  brosesau naturiol, ni ddylai’r newid a ddaw trwy Reoli Tir yn Gynaliadwy  danseilio gwerth diwylliannol nodweddion unigol na chyd- destun y dirwedd o’u  cwmpas.

en-gb	2.69 It will be important for farmers and land managers to understand how the proposed regulatory reform and the scheme fit together. 
cy-gb	 Mae’n bwysig bod ffermwyr a rheolwyr tir yn deall y berthynas rhwng y cynllun a’r newidiadau i’r drefn reoleiddio. 

en-gb	We would expect all farmers who apply for the scheme to comply with the law and continued compliance would be essential in order to justify continued payments for environmental outcomes. 
cy-gb	Byddem yn disgwyl i bob ffermwr sy’n gwneud cais i ymuno â’r cynllun gydymffurfio â’r gyfraith a bydd parhau i gydymffurfio’n hanfodol er mwyn medru cyfiawnhau ei dalu am y canlyniadau  amgylcheddol. 

en-gb	We will need to ensure enforcement of the law is applied consistently to all farmers, regardless of whether they are scheme beneficiaries or not, but we will also need to carefully consider how payments may be affected if farmers fail to comply with the National Minimum Standards at any point during the period of scheme membership. 
cy-gb	Bydd angen sicrhau bod trefn orfodi’r g yfraith yn gyson i bob  ffermwr, p’un a yw’n elwa o’r cynllun neu beidio, ond bydd gofyn inni ystyried yn ofalus sut y gallai peidio â chydymffurfio â’r Safonau Gofynnol  Cenedlaethol unrhyw bryd dros gyfnod y cynllun effeithio ar daliadau ffermwyr. 

en-gb	We will consider this further as part of our detailed scheme design and consult at a later stage.  
cy-gb	Byddwn yn ystyried hyn eto wrth ddylunio manylion y cynllun gan ymgynghori arno bryd hynny.

en-gb	Our Proposals 
cy-gb	Ein Cynigion

en-gb	2.70 To make provision in the Bill establishing SLM as the overarching principle for future agricultural policy, including future support.  
cy-gb	 Gwneud darpariaeth yn y Bil i sefydlu Rheoli Tir yn Gynaliadwy fel prif amcan polisi amaethyddol yn y dyfodol, gan gynnwys cymorth yn y dyfodol.

en-gb	2.71 To provide the Welsh Ministers with the powers to establish, administer and close a scheme or schemes which enable and support the delivery of SLM. 
cy-gb	 Rhoi’r pwerau i Weinidogion Cymru sefydlu, gweinyddu a chau cynllun neu gynlluniau fydd yn cefnogi ac yn ei gwneud yn bosibl Rheoli Tir yn  Gynaliadwy. 

en-gb	In all cases, support will be provided to deliver additionality i.e. outcomes beyond that which could reasonably be expected to be delivered through current regulation alone. 
cy-gb	Ym mhob achos, bydd y cymorth yn darparu ‘ychwanegedd’ h.y. canlyniadau sy’n ychwanegol at y rheini y gellid yn rhesymol ddisgwyl i’r  rheoliadau cyfredol yn unig eu darparu.

en-gb	2.72 To place a duty on the Welsh Ministers to make an annual statement to the Senedd on the budget for direct agricultural support. 
cy-gb	Rhoi dyletswydd ar Weinidogion Cymru i wneud datganiad blynyddol i’r  Senedd ar y gyllideb cymorth uniongyrchol i ffermwyr. 

en-gb	The statement should include an estimate of the outcomes to be delivered in that year together with a target for the amount of delivery for each outcome. 
cy-gb	Dylai’r datganiad gynnwys amcangyfrif o’r canlyniadau fydd wedi’u sicrhau’r flwyddyn honno ynghyd â tharged o faint o bob canlyniad fydd yn cael ei gyflawni.

en-gb	2.73 To place a duty on the Welsh Ministers to report annually to the Senedd on the impact of the total expenditure incurred in terms of direct farming support. 
cy-gb	Rhoi dyletswydd ar Weinidogion Cymru i gyflwyno adroddiad bob blwyddyn i’r Senedd ar effaith yr hyn a wariwyd ar gymorth uniongyrchol i ffermwyr.

en-gb	2.74 To provide the Welsh Ministers with the powers to fund the following purposes in support of the delivery of SLM: 
cy-gb	Rhoi pwerau i Weinidogion Cymru ariannu’r canlynol i gefnogi egwyddorion Rheoli Tir yn Gynaliadwy:

en-gb	To enable and support the development of long-term farm business and primary supply chain resilience arising from increased delivery of outcomes through SLM alongside and through the production of food, including support for collaborative action between farmers and between farmers and others;  
cy-gb	 I alluogi a chefnogi datblygiad hirdymor busnesau fferm a chadwyni cyflenwi sylfaenol yn gadarnach yn sgil darparu mwy o ganlyniadau trwy reoli tir yn gynaliadwy law yn llaw â chynhyrchu bwyd.  Bydd hynny’n cynnwys cefnogaeth i ffermwyr gydweithredu â’i gilydd ac ag eraill i Reoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	To improve the delivery of animal health and welfare standards beyond the legal baseline. 
cy-gb	 I gynyddu darpariaeth safonau iechyd a lles anifeiliaid uwch na’r llinell  sylfaenol gyfreithiol. 

en-gb	One of the key principles underpinning the Wales Animal Health and Welfare Framework  is “prevention is better than cure” to minimise animal disease and associated welfare impacts. 
cy-gb	Un o brif egwyddorion sylfaenol Fframwaith Iechyd a Lles Anifeiliaid Cymru yw bod ‘atal clwyf yn well na’i wella’ o ran lleihau  clefydau anifeiliaid a’u heffeithiau cysylltiedig ar eu lles . 

en-gb	We will integrate this approach into any future support and policies. 
cy-gb	Byddwn yn  integreiddio hyn yn ein cefnogaeth a’n polisïau yn y dyfodol . 

en-gb	High animal health and welfare standards, as part of SLM, is a key part of future product differentiation; 
cy-gb	Mae safonau iechyd a lles anifeiliaid uchel, fel rhan o SLM, yn hanfodol i allu gwahaniaethu cynnyrch yn y dyfodol;

en-gb	To provide partnership funding for joint work with academia and other stakeholders such as private sector and levy bodies to drive the development and adoption of innovation and knowledge transfer in support of SLM delivery;
cy-gb	 I dd arparu cyllid partneriaeth ar gyfer cydweithio â’r byd academaidd a  rhanddeiliaid eraill fel y sector preifat a chyrff ardollau i sbarduno datblygu a mabwysiadu arloesedd a throsglwyddo gwybodaeth i helpu i roi egwyddorion Rheoli Tir yn Gynaliadwy ar waith;

en-gb	To provide necessary advice, training and continuing professional development to farmers in pursuit of the delivery of SLM;  
cy-gb	 I r oi’r cyngor, hyfforddiant a’r datblygiad proffesiynol parhaus angenrheidiol  i ffermwyr gyda golwg ar roi egwyddorion Rheoli Tir yn Gynaliadwy ar waith;

en-gb	To enable and support the decarbonisation of the Wales agricultural sector to meet the Welsh Government’s ‘net zero by 2050’ ambition. 
cy-gb	 I alluogi a chefnogi sector amaeth Cymru i ddatgarboneiddio er mwyn cwrdd ag uchelgais sero-net Llywodraeth Cymru erbyn 2050. 

en-gb	To include measures to support adaptive actions enabling farmers and land managers to improve climate change resilience; 
cy-gb	Bydd  hynny’n cynnwys mesurau i gefnogi gwaith addasu er mwyn gwneud  ffermwyr a rheolwyr tir yn fwy abl i wrthsefy ll hinsawdd sy’n newid;

en-gb	To increase levels of carbon sequestration through land management, (including woodland creation and management, the introduction of agroforestry, the restoration of peat bog functionality, salt marsh restoration and increasing levels of soil organic matter in improved agricultural land) to help achieve the requirements of Welsh Ministers with regard to the delivery of Welsh Governments ‘net zero by 2050’ ambition; 
cy-gb	 I gynyddu lefel y carbon a ddelir trwy reoli tir (gan gynnwys creu a rheoli coetir, cyflwyno amaeth-goedwigaeth, adfer effeithiolrwydd mawnogydd, adfer morfeydd heli a chynyddu lefelau deunydd organig yn y pridd mewn tir amaethyddo l wedi’i wella) i helpu Gweinidogion Cymru i wireddu  uchelgais sero-net Llywodraeth Cymru erbyn 2050;

en-gb	To significantly reduce or eliminate ammonia and any other losses from farms to air and water which are harmful to public health and/or injurious to riparian and other sensitive habitats; 
cy-gb	 I l leihau’n sylweddol neu atal yn llwyr yr amonia ac cholledion eraill a  ollyngir gan ffermydd i aer a dŵr sy’n niweidio iechyd y cyhoedd a/neu sy’n  niweidio cynefinoedd afonydd a chynefinoedd sensitif eraill;

en-gb	To increase levels of farm biodiversity and wider habitat and ecosystem resilience associated with agriculture and agricultural practice including through the sustained improvement of soil health; 
cy-gb	 I gynyddu bioamrywiaeth ar ffermydd a chynefinoedd eraill, a chryfhau  ecosystemau sy’n gysylltiedig ag amaethyddiaeth ac arferion amaethyddol  gan gynnwys gwella parhaol i iechyd y pridd;

en-gb	To support appropriate public access to farm land for leisure or educational purposes. 
cy-gb	 I gefnogi mynediad priodol gan y cyhoedd at dir fferm at ddibenion hamdden ac addysgol.

en-gb	2.75 We are committed to the principle of transparency and the legitimate role of the Senedd in scrutinising activity of the Welsh Government. 
cy-gb	 Rydym wedi ymrwymo i’r egwyddor o fod yn dryloyw ac i rôl ddilys y Senedd  wrth graffu ar waith Llywodraeth Cymru. 

en-gb	Where needed, further details on the proposed support will generally be provided in subordinate legislation and/or guidance which would be the subject of appropriate consultation. 
cy-gb	Lle bo angen, darperir manylion pellach mewn is-ddeddfwriaeth a/neu ganllawiau a fydd gan fwyaf yn destun ymgynghori priodol . 

en-gb	This will also enable scrutiny of the proposals by members of the Senedd. 
cy-gb	Bydd hynny’n caniatáu i aelodau’r Senedd graffu ar y  cynigion.

en-gb	Advice & Guidance 
cy-gb	Cyngor ac Arweiniad

en-gb	2.76 In Sustainable Farming and our Land  we set out proposals for a two-pronged approach to advice and guidance. 
cy-gb	 Yn Ffermio Cynaliadwy a’n Tir , gwnaethom nodi cynigion ar gyfer dwy ffordd o ddararu cyngor ac arweiniad. 

en-gb	We want to provide farmers with an initial assessment of the current sustainability of the farm and farm business. 
cy-gb	Byddwn am roi asesiad cychwynnol i ffermwyr o  gynaliadwyedd presennol y fferm a’r busnes ffermio. 

en-gb	We will do this, for example, by looking at the farm’s carbon footprint and potential for change, and providing advice on how SLM can be most successfully implemented on farm. 
cy-gb	Gallwn wneud hynny er enghraifft trwy edrych ar ôl troed carbon y fferm a’r potensial i’w newid, a rhoi  cyngor ar y ffordd fwyaf llwyddiannus o Reoli Tir yn Gynaliadwy ar y fferm.

en-gb	This will enable us to agree actions for delivery and metrics for the measurement of delivery with the farmer. 
cy-gb	Drwy hynny, gallwn gytuno gyda’r ffermwr ar gamau gweithredu a sut i’w mesur. 

en-gb	We will also build on best practice from existing advisory services – for example Farming Connect and Glastir contract managers – to provide a more comprehensive and long term service to farmers.  
cy-gb	Byddwn yn datblygu arferion gorau’r gwasanaethau cynghori  presennol – er enghraifft Cyswllt Ffermio a rheolwyr contractau Glastir – i ddarparu gwasanaeth mwy cynhwysfawr a thymor hir i ffermwyr.

en-gb	2.77 This reflects the long term economic and environmental challenges that will confront agriculture in the future. 
cy-gb	 Mae hyn yn adlewyrchu’r heriau economaidd ac amgylcheddol tymor hir fydd  yn wynebu amaethyddiaeth yn y dyfodol. 

en-gb	We believe advice should be seen as an investment in the capacity of farmers rather than a cost to the scheme and we will continue to develop and engage with stakeholders on our proposals for the future. 
cy-gb	Credwn y dylai cyngor gael ei weld  fel buddsoddiad yng ngallu ffermwyr yn hytrach na chost i’r cynllun a byddwn  yn parhau i ddatblygu a chydweithio â rhanddeiliaid ar ein cynigion ar gyfer y dyfodol.

en-gb	2.78 We will support farmers to introduce new technologies in ways which enable the delivery of our SLM outcomes. 
cy-gb	 Byddwn yn cefnogi ffermwyr i gyflwyno technolegau newydd mewn ffyrdd a  fydd yn sicrhau’r canlyniadau rydym am i SLM eu darparu. 

en-gb	In addition to providing direct advice and support, we will work with academia and other stakeholders to drive innovation in all agricultural sectors including farm woodland management. 
cy-gb	Yn ogystal â rhoi  cyngor a chymorth uniongy rchol, byddwn yn cydweithio â’r byd academaidd a  rhanddeiliaid eraill i sbarduno arloesedd ym mhob sector amaethyddol gan gynnwys rheoli coetir fferm. 

en-gb	This will be important in areas such as data management, precision agriculture, the development of improved efficiency in reducing emissions from red meat production (including through the use of genomics), nutrient management (including reductions in artificial fertiliser use) and reductions in energy use.  
cy-gb	Bydd hyn yn bwysig mewn meysydd fel rheoli data, ffermio manwl, datblygu ffyrdd mwy effeithiol o leihau allyriadau cig coch (gan gynnwys trwy ddefnyddio genomeg), rheoli maethynnau (gan gynnwys defnyddio llai o wrtaith artiffisial) a defnyddio llai o ynni.

en-gb	2.79 For example, precision agriculture is an increasingly important way of improving resilience in a farm business. 
cy-gb	 Er enghraifft, mae ffermio manwl yn ffordd gynyddol bwysig o wneud  busnesau ffermio’n fwy cadarn. 

en-gb	It offers farmers a way of improving productivity whilst reducing external inputs and costs. 
cy-gb	Mae’n cynnig ffordd i ffermwyr gynyddu’u  cynhyrchiant gan leihau mewnbynnau a chostau allanol. 

en-gb	Precision agriculture needs to be embedded in every aspect of farming through use of better genetics, better targeting of inputs and gathering and utilising data to improve business efficiency. 
cy-gb	Mae angen i ffermio manwl ddod yn rhan annatod o bob agwedd ar ffermio trwy ddefnyddio  geneteg well, targedu mewnbynnau’n well a chasglu a defnyddio data i wneud  y busnes yn fwy effeithiol. 

en-gb	With new technology comes the need to ensure farmers have the right skills and training to make best use of it. 
cy-gb	O ddefnyddio technoleg newydd, rhaid sicrhau bod  gan ffermwyr y sgiliau a’r hyfforddiant iawn i’w defnyddio. 

en-gb	In future we will need to work closely with academia to make sure appropriate continued professional development (CPD) is available to farmers. 
cy-gb	Bydd gofyn i ni weithio’n glos yn y dyfodol ag academia i wneud yn siŵr bod ffermwyr yn cael y cyfle i ddatblygu’n bro ffesiynol yn barhaus. 

en-gb	We believe that working in this way will not only improve a farm’s business efficiency but will also begin to contribute to the delivery of the broader environmental outcomes sought as part of SLM.
cy-gb	Yn ein barn ni, trwy weithio fel hyn, yn ogystal â gwneud busnes y fferm yn fwy effeithiol, byddwn yn  cyfrannu at sicrhau’r canlyniadau amgylcheddol ehangach y ceisir eu cael  trwy Reoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	Consultation Question 
cy-gb	Cwestiwn ymgynghori

en-gb	4  What are your views on the proposed purposes for funding in support of the delivery of SLM? 
cy-gb	4 Beth y w’ch barn am y dibenion a gynigir ar gyfer talu ffermwyr i SLM? 

en-gb	Are there other purposes which you feel should be considered? 
cy-gb	A oes dibenion eraill yn eich barn chi sydd angen eu hystyried?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	Section 4 
cy-gb	Adran 4

en-gb	Industry & Supply Chain: 
cy-gb	Diwydiant a’r Gadwyn Gyflenwi: 

en-gb	Future support 
cy-gb	Cymorth yn y Dyfodol

en-gb	Summary
cy-gb	Crynodeb

en-gb	2.80 In Sustainable Farming and Our Land  we set out our proposals to provide support to the wider industry and supply chain. 
cy-gb	 Yn Ffermio Cynaliadwy a’n Tir , gwnaethom nodi’n cynigion ar gyfer helpu’r diwydiant a’r gadwyn gyflenwi ehangach. 

en-gb	We propose the majority of financial support (i.e. that which replaces BPS and current agri-environment schemes) should be directed at farmers through the proposed Sustainable Farming Scheme. 
cy-gb	Rydym yn cynnig y dylai’r rhan fwyaf o’r cymorth ariannol (h.y. yr hyn fydd yn cymryd lle’r BPS a’r cynlluniau  amaeth-amgylcheddol presennol) fynd i ffermwyr trwy’ r Cynllun Ffermio Cynaliadwy rydym yn ei gynnig. 

en-gb	However, in some instances we may also need to provide support to the wider industry and food supply chain beyond the farm gate. 
cy-gb	Ond ambell waith, bydd angen i ni hefyd  helpu’r diwydiant ehangach a’r gadwyn cyflenwi bwyd y tu hwnt i gât y fferm.

en-gb	2.81 A thriving Welsh food and drink industry can create demand for Welsh primary produce. 
cy-gb	 Gall diwydiant bwyd a diod Cymreig ffyniannus greu’r galw am gynnyrch  cynradd Cymru. 

en-gb	We propose to provide support to the wider industry and supply chain, if it supports the continued delivery of SLM outcomes and ultimately benefits Welsh farmers. 
cy-gb	Rydym yn cynnig cefnogi’r diwydiant a’r gadwyn gyflenwi ehangach cyn belled â bod hynny’n cefnogi canlyniadau Rheoli Tir yn  Gynaliadwy ac o fudd yn y pen draw i ffermwyr Cymru. 

en-gb	We therefore propose the Bill should contain provisions enabling such support to be provided.  
cy-gb	Rydym felly’n cynnig y  dylai ’r Bil gynnwys darpariaethau fydd yn ei gwneud yn bosibl darparu’r  cymorth hwnnw.

en-gb	Case for Change 
cy-gb	Y Ddadl dros Newid

en-gb	2.82 Support for rural development is about contributing to the development of rural economies and sectors so that they are more resilient, competitive and innovative. 
cy-gb	 Hanfod y gefnogaeth i ddatblygu cefn gwlad yw cyfrannu at ddatblygu economïau a sectorau gw ledig er mwyn eu cryfhau a’u gwneud yn fwy  cystadleuol ac arloesol. 

en-gb	The objectives of this support include: 
cy-gb	Ymhlith amcanion y cymorth hwn y mae:

en-gb	Contributing towards the sustainable management of natural resources as set out in the Environment (Wales) Act 2016; 
cy-gb	 Cyfrannu at reoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy yn unol â Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016;

en-gb	Enabling wider agri-food industry support and supply chain; development beyond the farm gate; 
cy-gb	 C efnogi’r diwydiant bwyd amaeth ehangach a datblygu’r gadwyn gyflenwi y tu hwnt i gât y fferm;

en-gb	Ensuring non-agricultural rural climate resilience through adaptation measures;  
cy-gb	 Helpu cefn gwlad anamaethyddol i wrthsefyll effeithiau newid hinsawdd drwy fesurau addasu;

en-gb	Achieving a balanced territorial development of rural economies and communities, including the creation and maintenance of employment.  
cy-gb	 Sicrhau bod economïau a chymunedau gwledig tiriogaethau gwahanol yn cael eu datblygu’n gytbwys, gan gynnwys creu a chynnal swyddi.

en-gb	Currently, support for rural development is provided through Wales’ Rural Development Programme 2014-20 with EU funding and co-financing from the Welsh Government until 2023. 
cy-gb	Ar hyn o bryd, daw’r arian ar gyfer datblygu cefn gwlad trwy Raglen Datblygu  Gwledig Cymru 2014- 2020 sy’n cael ei chyd -gyllido gan yr UE a Llywodraeth Cymru tan 2023. 

en-gb	Under the terms of the Withdrawal Agreement, EU Law continues to govern those programmes until the programmes close or commitments end. 
cy-gb	O dan amodau’r Cyt undeb Ymadael, cyfraith yr UE sy’n parhau i reoli’r rhaglenni tan y daw’r rhaglen neu’r ymrwymiad i ben . 

en-gb	The UK Government will have to negotiate ‘technical measures’ as a departing Member State to adjust any EU requirements. 
cy-gb	Fel gwlad  sy’n ymadael, bydd yn rhaid i Lywodraeth y DU negodi ‘mesurau technegol’ i  addasu unrhyw rai o ofynion yr UE. 

en-gb	Governance is provided through the Managing Authority, working closely with 
cy-gb	Yr Awdurdod Rheoli fydd yn rheoli hyn  gan gydweithio’n glos â Taliadau Gwledig Cymru. 

en-gb	Rural Payments Wales. 
cy-gb	Ceir llawer o ofynion

en-gb	There are numerous reporting requirements  prescribed within EU Regulations, culminating with the Programme Management Committee (PMC). 
cy-gb	adrodd yn Rheoliadau’r UE, gyda Phwyllgor Rheoli’r Rhaglen yn ben ar y cyfan.

en-gb	In addition to the ongoing EU Rural Development Programme 2014-2020, we are considering how to establish interim domestically funded rural development arrangements to compliment the EU spending commitments. 
cy-gb	 Yn ogystal â Rhaglen Datblygu Gwledig yr UE 2014-2020 , rydym wrthi’n  ystyried sut i sefydlu trefniadau interim fydd yn cael eu cyllido gan y wlad hon i  ategu ymrwymiadau gwario’r UE . 

en-gb	These interim arrangements will run from 2021-24, bridging the period of time before the powers in the Bill come into effect. 
cy-gb	Bydd gofyn i’r trefniadau interim hyn bara o  2021- 24, gan bontio’r cyfnod cyn y daw pwerau’r Bil i rym. 

en-gb	The legislation to support these interim arrangements will set out the broad scope of the programme in line with the objectives above. 
cy-gb	Bydd y ddeddfwriaeth i gynnal y trefniadau interim hyn yn nodi cwmpas bras y rhaglen y n unol â’r amcanion uchod . 

en-gb	We will also consider the line of sight to future arrangements, including how any future agricultural market interventions might be funded. 
cy-gb	Byddwn hefyd yn ystyried ein bwriadau o  ran trefniadau’r dyfodol, gan gynnwys sut y byddem am gyllido unrhyw  ymyriadau yn y farchnad amaethyddol yn y dyfodol.

en-gb	Looking beyond this period, we propose to provide support to the wider industry and supply chain where that support enables the continued delivery of SLM and, ultimately, benefits Welsh farmers. 
cy-gb	Gan edrych y tu hwnt i’r cyfnod hwn, rydym yn cynnig cefnogi’r diwydiant ehangach a’r gadwyn gyflenwi cyn belled â bod y gefnogaeth honno’n parhau’n gyson â Rheoli Tir yn Gynaliadwy ac o fudd yn y pen draw i ffermwyr  Cymru. 

en-gb	Whilst we will need to retain flexibility to ensure future support can be adapted to reflect new challenges, changing trends and emerging government priorities, our priorities for industry and supply chain support include:  
cy-gb	Er y bydd angen hyblygrwydd arnom i allu addasu’n cefnogaeth yn y  dyfodol i adlewyrchu heriau newydd, tueddiadau cyfnewidiol a blaenoriaethau  newydd i’r Llywodraeth, bydd ein blaenoriaeth ar gyfer cefnogi’r diwydiant a’r gadwyn gyflenwi’n cynnwys:

en-gb	Improving the promotional offer for farmers’ produce by effectively evidencing SLM;  
cy-gb	 Gwella apêl cynnyrch ffermwyr trwy ddarparu tystiolaeth effeithiol bod tir yn cae l ei Reoli’n Gynaliadwy;

en-gb	Encouraging greater market alignment by supporting farmers in understanding and producing what consumers and the supply chain want to buy; 
cy-gb	 Annog mwy o alinio â’r farchnad trwy gefnogi ffermwyr i ddeall a chynhyrchu’r hyn y mae cwsmeriaid a’r gadwyn gyflenwi am ei brynu;

en-gb	Identifying and overcoming barriers in the supply chain by supporting farmers to increase the amount and value of Welsh products used in the supply chain, both in Wales and beyond; 
cy-gb	 Nodi a chwalu rhwystrau yn y gadwyn gyflenwi trwy gefnogi ffermwyr i gynyddu swm a gwerth y cynnyrch o Gymru a ddefnyddir yn y gadwyn gyflenwi, yng Nghymru a thu hwnt;

en-gb	Shortening supply chains for Welsh products by supporting the creation of local supply chains that can retain the value of products within Wales; 
cy-gb	 Cwtogi’r cadwyni cyflenwi ar gyfer cynnyrch o Gymru trwy helpu i greu cadwyni cyflenwi lleol sy’n cadw gwerth y cynnyrch yng Nghymru;

en-gb	Provision for market intervention measures to help farming businesses cope with exceptional market volatility or failure should it arise. 
cy-gb	 Darparu ar gyfer mesurau ymyrryd yn y farchnad i helpu busnesau ffermio i ddygymod ag anwadalwch eithriadol neu fethiant yn y farchnad pe bai  hynny’n digwydd.

en-gb	We will also continue to consider the case for providing support to other sectors if it helps deliver SLM, in particular forestry and wider food industry support. 
cy-gb	 Byddwn yn parhau i ystyried y ddadl dros gefnogi sectorau eraill os bydd  hynny’n helpu i Reoli Tir yn Gynaliadwy, yn enwedig cefnogaeth i goedwigaeth a’r diwydiant bwyd ehangach.

en-gb	In the future, we expect any new schemes using domestic funding to: 
cy-gb	 Yn y dyfodol, byddwn yn d isgwyl i unrhyw gynlluniau sy’n defnyddio arian domestig i:

en-gb	Have a clear focus on value for money and the delivery of outcomes in accordance with the framework and principles set out in Managing Welsh Public Money ; 
cy-gb	 Ganolbwyntio ar sicrhau gwerth am arian a sicrhau canlyniadau mewn  ffordd sy’n gyson â fframwaith ac egwyddorion Rheoli Arian Cyhoeddus Cymru;

en-gb	Have robust evaluation systems built in, including a value for money evaluation of funding applications; 
cy-gb	 Feddu ar systemau gwerthuso cadarn, gan gynnwys system ar gyfer gwerthuso gwerth am arian ceisiadau am arian;

en-gb	Make full use of stakeholder input into the policy development and design stages, whilst also bringing in adequate external challenge and scrutiny on proposals; 
cy-gb	 Wneud defnydd llawn o gyfraniad rhanddeiliaid wrth ddatblygu a llunio polisi gan hefyd ymgymryd â herio a chraffu allanol digonol ar gynigion;

en-gb	Apply learning from past evaluation and experience; 
cy-gb	 Ddysgu gwersi o brofiad a gwerthusiadau blaenorol;

en-gb	Be open and transparent in the grant-awarding process to ensure fair access to funding. 
cy-gb	 Fod yn agored a thryloyw wrth ddyfarnu grantiau i sicrhau mynediad teg at grantiau.

en-gb	Our Proposals  
cy-gb	Ein Cynigion

en-gb	2.88 We propose the Bill should provide Welsh Ministers with the powers to create, administer and close a domestic scheme or schemes in relation to rural development and the wider agri-food supply chain which enable and support the continued delivery of SLM. 
cy-gb	 Rydym yn cynnig y dylai ’r Bil roi’r pwerau i Weinidogion Cymru allu creu,  gweinyddu a chau cynllun neu gynlluniau domestig mewn cysylltiad â  datblygu gwledig a’r gadwyn cyflenwi bwyd amaeth ehangach fydd yn galluogi  ac yn cefnogi parhad Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	2.89   To place a duty on the Welsh Ministers to make an annual statement to the Senedd on the budget for rural development support. 
cy-gb	 Rhoi dyletswydd ar Weinidogion Cymru i wneud datganiad blynyddol i’r  Senedd ar y gyllideb ar gyfer cefnogi d atblygu gwledig. 

en-gb	The statement should include an estimate of the outcomes to be delivered in that year together with a target for the amount of delivery for each outcome. 
cy-gb	Dylai’r datganiad gynnwys amcangyfrif o’r canlyniadau fydd wedi’u sicrhau’r flwyddyn honno  ynghyd â tharged o faint o bob canlyniad fydd yn cael ei gyflawni.

en-gb	2.90 To place a duty on the Welsh Ministers to report annually to the Senedd on the impact of the total expenditure incurred in terms of rural development support.  
cy-gb	Rhoi dyletswydd ar Weinidogion Cymru i gyflwyno adroddiad bob blwyddyn i’r Senedd ar effaith yr hyn a wariwyd ar gefnogi datblygu gwledig.

en-gb	2.91 We are committed to the principle of transparency and the legitimate role of the Senedd in scrutinising activity of the Welsh Government. 
cy-gb	 Rydym wedi ymrwymo i’r egwyddor o fod yn dryloyw ac i rôl ddilys y Senedd  wrth graffu ar waith Llywodraeth Cymru. 

en-gb	Where needed, further details on the proposed support will generally be provided in subordinate legislation and/or guidance which would be the subject of consultation in the usual way. 
cy-gb	Lle bo angen, darperir manylion pellach mewn is-ddeddfwriaeth a/neu ganllawiau fydd gan fwyaf yn destun  ymgynghori yn y ffordd arferol. 

en-gb	This will also enable scrutiny of the proposals by members of the Senedd.
cy-gb	Bydd hynny’n caniatáu i aelodau’r Senedd  graffu ar y cynigion.

en-gb	Consultation Question 
cy-gb	Cwestiwn ymgynghori

en-gb	5  What are your views on the proposed priorities for industry and supply chain support? 
cy-gb	5 Beth yw’ch barn chi am y blaenoriaethau a gynigir ar gyfer cefnogi’r diwydiant a’r gadwyn gyflenwi?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	Section 5
cy-gb	Adran 5

en-gb	Collection and Sharing of Data  
cy-gb	Casglu a Rhannu Data

en-gb	Summary  
cy-gb	Crynodeb

en-gb	2.92 We want clear provision to support the improved collection and processing of data, including ensuring new technology can be used to streamline systems.  
cy-gb	 Mae angen darpariaeth glir arnom i allu rhoi cefnogaeth i gasglu a phrosesu  data’n well, gan gynnwys defnyddio technoleg newydd i symleiddio systemau. 

en-gb	Enabling access to and the sharing of data on farms will reduce administrative burden for farmers and improve the efficiency of the monitoring of regulations and financial support schemes. 
cy-gb	Bydd hwyluso mynediad i ddata a’ i rhannu yn lleihau’r baich gweinyddol ar ffermwyr ac yn gwneud y gwaith o fonitro rheoliadau a chynlluniau cymorth ariannol yn fwy effeithiol. 

en-gb	We are looking to streamline data collection and minimise the need to collect data multiple times.
cy-gb	Rydym am symleiddio’r gwaith casglu data a lleihau’r angen i gasglu data nifer o weithiau.

en-gb	2.93 We propose to include powers to collect and share data on all farms and businesses in the agri-supply chain in Wales in the Bill. 
cy-gb	 Rydym yn cynnig bod y Bil yn cynnwys pwerau i gasglu a rhannu data ar yr holl ffermydd a busnesau yn y gadwyn cyflenwi amaeth yng Nghymru. 

en-gb	This section considers the potential uses of this data in more detail along with the principles on which collection and sharing should be based.
cy-gb	Mae’r adran hon yn edrych yn fanylach yr hyn y gellid ei wneud â’r data ac ar  egwyddorion casglu a rhannu data.

en-gb	Case for Change   
cy-gb	Y Ddadl dros Newid

en-gb	2.94 The primary reasons we need to collect data on agriculture and the associated supply chain in Wales are: 
cy-gb	Dyma’r prif resymau dros gasglu data am amaethyddiaeth a’r gadwyn gyflenwi gysylltiedig yng Nghymru:

en-gb	Monitoring of financial assistance schemes; 
cy-gb	 Monitro cynlluniau cymorth ariannol;

en-gb	Monitoring of regulatory compliance for all farms in Wales, regardless of participation in financial assistance schemes; 
cy-gb	 Monitro bod holl ffermydd Cymru yn cydymffurfio â’r r heoliadau, waeth a ydyn nhw’n rhan o’r cynllun cymorth ariannol neu beidio;

en-gb	Research and analysis to inform agricultural policy; 
cy-gb	 Ymchwil a dadansoddi i fwydo polisi amaeth;

en-gb	Surveillance of the agri-food supply chain and national trend monitoring.  
cy-gb	 Cadw golwg ar y gadwyn cyflenwi bwyd amaeth a monitro tueddiadau cenedlaethol.

en-gb	2.95 The power to collect and process data on agriculture is currently scattered across numerous pieces of EU and domestic legislation.  
cy-gb	 Daw’r pŵer presennol i gasglu a phrosesu data amaethyddol o nifer o ddarnau gwahanol o ddeddfwriaeth ddomestig a’r UE.

en-gb	Monitoring of financial assistance schemes  
cy-gb	Monitro cynlluniau cymorth ariannol

en-gb	2.96 We hold a range of information about farms and farmers who currently claim BPS payments, are a part of an agri-environment scheme or have livestock. 
cy-gb	 Mae gennym lawer o wybodaeth eisoes am ffermydd a ffermwyr sy’n hawlio  taliad y BPS;  sy’n rhan o gynllun amaeth- amgylcheddol; neu sy’n cadw da  byw. 

en-gb	Some data is provided on a mandatory basis, such as livestock movement records, some is required with participation in schemes (e.g. RPW online) and some is collected by surveys (e.g. Farm Business Survey).  
cy-gb	Roedd gorfodaeth arnynt i ddarparu peth o’r data, fel cofnodion symud  da byw; mae bod yn aelod o gynllun yn golygu darparu peth gwybodaeth (e.e. RPW Ar-lein) a chesglir peth mewn arolygon (e.e. Arolwg o Fusnesau Fferm).

en-gb	2.97 The drive for the collection and reporting of scheme data has largely been shaped by EU regulation. 
cy-gb	Rheoliadau’r UE sydd yn bennaf wedi rheoli’r galw i gasglu data cynlluniau a  pharatoi adroddiadau. 

en-gb	It is already possible to share data (including personal data) between public bodies for specific purposes (as defined by the Digital Economy Act 2017). 
cy-gb	Mae hi eisoes yn bosibl i gyrff cyhoeddus rannu data  (gan gynnwys data personol) â’i gilydd at ddibenion penodol (fel y’u diffinnir  gan Ddeddf yr Economi Ddigidol 2017). 

en-gb	Our approach will be to streamline data collection processes and minimise the need to collect data multiple times.   
cy-gb	Ein nod ni fydd symleiddio’r prosesau casglu data a lleihau’r angen i gasglu data nifer o weithiau.

en-gb	Monitoring of regulatory compliance 
cy-gb	Monitro cydymffurfiaeth â rheoliadau

en-gb	2.98 Compliance with agricultural regulations in Wales is currently monitored by a number of regulatory bodies including the Rural Inspectorate, Natural Resources Wales, Animal and Plant Health Agency, Local Authorities and the Health and Safety Executive. 
cy-gb	 Mae nifer o gyrff rheoleiddio, gan gynnwys yr Arolygiaeth Wledig, Cyfoeth Naturiol Cymru, Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion, Awdurdodau  Lleol a’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch, yn cadw golwg a yw ffermwyr yn cydymffurfio â rheoliadau amaethyddol yng Nghymru. 

en-gb	Each body has varying powers to monitor and enforce regulatory compliance, with some overlapping responsibilities. 
cy-gb	Mae gan bob corff bwerau gwahanol i fonitro a gorfodi cydymffurfiaeth â rheoliadau,  gyda rhai o’r cyfrifoldebau hynny’n gorgyffwrdd . 

en-gb	Farmers can be asked to provide similar information to different bodies, creating an unnecessary administrative burden to complete and keep documentation. 
cy-gb	Gofynnir i ffermwyr ddarparu’r  gwybodaeth tebyg i gyrff gwahanol, gan greu baich gweinyddol diangen i lenwi a chadw dogfennau. 

en-gb	On-farm inspections are also resource intensive for regulators and can be burdensome for farmers and land managers. 
cy-gb	Mae archwiliadau ffermydd hefyd yn dreth ar adnoddau rheoleiddwyr ac yn gallu bod yn faich ar ffermwyr a rheolwyr tir. 

en-gb	Improvements are therefore needed to ensure inspections are used more effectively and better supported by other tools to monitor compliance.   
cy-gb	Felly m ae angen gwelliannau i sicrhau bod archwiliadau’n cael eu defnyddio’n  fwy effeithiol gyda chefnogaeth dulliau eraill i fonitro cydymffurfiaeth.

en-gb	2.99 The Working Smarter 2011  report  made several recommendations regarding monitoring and some progress has been made as a result, for example, through aligning a number of Cross Compliance inspections and publishing When the Inspector Calls  guidance. 
cy-gb	 Yn adroddiad Hwyluso’r Drefn 2011 13 , ceir nifer o argymhellion ynghylch monitro a gwelwyd peth cynnydd ar hynny ers hynny. 

en-gb	However, there remain barriers preventing some of these recommendations being taken forward, such as difficulties with effective and compliant data-sharing between regulators.  
cy-gb	Er enghraifft, trwy alinio  nifer o archwiliadau Trawsgydymffurfio a chyhoeddi’r canllaw ‘ Pan ddaw’r archwilydd’ . Ond mae ffactorau sy’n ein rhwystro rhag rhoi rhai o’r  ar gymhellion hyn ar waith, megis trafferthion rhannu data’n effeithiol a chywir  rhwng rheoleiddwyr.

en-gb	2.100 The majority of routine monitoring and inspection is largely focused on farms who are part of EU CAP funded schemes. 
cy-gb	 Mae’r rhan fwyaf o’r gwaith monitro ac archwilio o dydd i dydd yn canolbwyntio ar ffermydd sy’n rhan o g ynlluniau o gronfa PAC yr UE. 

en-gb	Inspections of farmers and land managers who are not part of schemes are often reactive as a result of suspected non-compliance. 
cy-gb	Ymateb adweithiol i amheuaeth o dramgwyddo yn aml yw’r archwiliadau o ffermwyr a rheolwyr tir nad ydynt yn rhan o’r cynlluniau hynny . 

en-gb	There is not therefore a balance of monitoring across Wales. 
cy-gb	Felly does dim cydbwysedd o ran monitro ledled Cymru.

en-gb	2.101 Access to a range of data is important to help regulators to monitor compliance effectively. 
cy-gb	Mae’n bwysig bod gan rheoleiddwyr fynediad at amrywiaeth o ddata er mwyn  gallu monitro cydymffurfiaeth yn effeithiol. 

en-gb	There is currently a set of data which identifies land ownership and usage captured for those who are part of EU CAP funded schemes. 
cy-gb	Ceir ar hyn o bryd set o ddata sy’n  nodi, at ddiben cynlluniau PAC yr UE , pwy sy’n berchen ar dir a sut y defnyddir y tir hwnnw. 

en-gb	There is also data for livestock keepers, including non-claimants. 
cy-gb	Ceir data hefyd am geidwaid da byw, gan gynnwys y rheini nad ydynt yn hawlio cynlluniau PAC yr UE. 

en-gb	These data sets are required to help regulators cross-reference satellite imagery with information to identify who owns or manages the land. 
cy-gb	Mae’r setiau data yma yn 13 https://llyw.cymru/sites/default/files/inline-documents/2018-11/120131workingsmarterreportcy.pdf angenrheidiol i alluogi rheoleiddwyr i g roesgyfeirio’r delweddau lloeren a’r data er mwyn gwybod pwy sy’n berchen neu’n ei reoli y tir . 

en-gb	However, there is limited data available for farmers and land managers who are not claimants of EU CAP or keepers of livestock. 
cy-gb	Fodd bynnag, prin yw’r data sydd ar gael am ffe rmwyr a rheolwyr tir nad ydynt yn hawlio cynlluniau’r PAC neu’n cadw da byw . 

en-gb	This limits the ability of regulators to use remote monitoring for all farmers and land managers in Wales.  
cy-gb	Mae hyn yn cyfyngu ar allu rheoleiddwyr i ddefnyddio data o bell i fonitro ffermwyr a rheolwyr tir yng Nghymru.

en-gb	Our proposals 
cy-gb	Ein cynigion

en-gb	Improved collection and processing of data 
cy-gb	Casglu a phrosesu data’n well

en-gb	2.102 We want to be clear about what data needs to be collected and how it will be used. 
cy-gb	 Rydym am fod yn glir pa ddata sydd angen eu casglu a sut y byddwn yn eu defnyddio. 

en-gb	The aim is to make the process more efficient for farmers, regulators and government and ensure we have robust data on all farms in Wales. 
cy-gb	Yr amcan yw gwneud y broses yn fwy effeithiol i ffermwyr,  rheoleiddwyr a’r Llywodraeth a sicrhau bod gennym ddata cadarn am bob  fferm yng Nghymru. 

en-gb	Clarifying in legislation the purposes for which data can be collected and processed will mean there is a clearly identifiable legal basis which respects the principles of the General Data Protection Regulation (GDPR) and the Data Protection Act 2018 (DPA). 
cy-gb	Bydd y ddeddfwriaeth yn crisialu beth fydd pwrpas casglu  a phrosesu’r data gan roi sail cyfreithiol amlwg a chlir sy’n parchu  egwyddorion y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR) a Deddf Diogelu Data 2018. 

en-gb	The primary purposes for the collection, sharing and linking of date are to:  
cy-gb	Dyma fydd prif bwrpas ein cynnig ar gyfer casglu, rhannu a chysylltu data:

en-gb	Help persons in agri-food supply chains or persons carrying out agricultural activities to increase productivity, manage risks, manage market volatility; 
cy-gb	 Helpu pobl yn y gadwyn cyflenwi bwyd amaeth neu sy’n cynnal  gweithgareddau amaethyddol i gynyddu cynhyrchiant, rheoli risgiau a dygymod ag anwadalwch y farchnad;

en-gb	Monitor and evaluate financial assistance schemes; 
cy-gb	 Monitro a gwerthuso cynlluniau cymorth ariannol;

en-gb	Enable targeted and risk based monitoring of regulatory compliance; 
cy-gb	 Cynnal gwaith monitro wedi’i dargedu sy’n seiliedig ar risg i sicrhau bod ffermwyr yn cydymffurfio â rheoliadau;

en-gb	Promote transparency or fairness in agri-food supply chains or agricultural activities;
cy-gb	 Sicrhau bod cadwyni cyflenwi bwyd amaeth neu weithgareddau amaethyddol yn dryloyw neu deg;

en-gb	Promote the health, welfare or traceability of animals; 
cy-gb	 Hyrwyddo iechyd a lles anifeiliaid a’u holrhain;

en-gb	Promote the health of plants; 
cy-gb	 Hyrwyddo iechyd planhigion;

en-gb	Minimise adverse environmental effects of activities connected with agrifood supply chains or agricultural activities; 
cy-gb	 Lleihau effeithiau amgylcheddol andwyol gweithgareddau sy’n gysylltiedig â chadwyni cyflenwi bwyd amaeth neu weithgareddau amaethyddol;

en-gb	Minimise waste arising from activities connected with agri-food supply chains or agricultural activities; 
cy-gb	 Lleihau’r gwastraff a ddaw o weithgareddau sy’n gysylltiedig â chadwyni cyflenwi bwyd amaeth neu weithgareddau amaethyddol;

en-gb	Monitor or analyse markets connected with agri-food supply chains or agricultural activities; 
cy-gb	 Monitro neu ddadansoddi marchnadoedd sy’n gysylltiedig â chadwyni cyflenwi bwyd amaeth neu weithgareddau amaethyddol;

en-gb	Support research and evaluation to inform policy development on agricultural activity and agri-food supply chains. 
cy-gb	 Cefnogi ymchwil a gwerthuso i fwydo polisi ar weithgareddau amaethyddol a chadwyni cyflenwi bwyd amaeth.

en-gb	We also want to ensure continuity by retaining the ability to process historic data (already held by the Welsh Government) when the powers we are drawing from the UK Act come to an end. 
cy-gb	Rydym hefyd am sicrhau dilyniant trwy gadw’r gallu i brosesu data hanesyddol (sydd eisoes yn nwylo Llywodraeth Cymru) pan ddaw’r pwerau a  roddir gan Ddeddf y DU i ben. 

en-gb	This will be done in compliance with the DPA 2018. 
cy-gb	Gwneir hyn gan gydymffurfio â Deddf Diogelu Data 2018.

en-gb	Allowing regulators, evaluators and scheme managers to share information between themselves would provide the opportunity to streamline the system. 
cy-gb	 Trwy ganiatáu i reoleiddwyr, gwerthuswyr a rheolwyr cynlluniau rannu  gwybodaeth rhyngddynt â’i gilydd, ceir cyfle i symleiddio’r system. 

en-gb	This, along with advances in automated data collection (e.g. Earth Observation Data ), has the potential to reduce the administrative burden on farmers and provide increased value for money from a scheme perspective.  
cy-gb	Bydd gan hyn a’r cynnydd mewn technolegau casglu data wedi’u hawtomeiddio (e.e. Data Arsylwi’r Ddaear 14 ) y potensial i leihau’r baich gweinyddol ar ffermwyr a  chael mwy o werth am arian o safbwynt y cynllun. 

en-gb	Earth Observation is the gathering information about the physical, chemical and biological systems on farmland without making physical contact e.g. using satellite data  
cy-gb	Bydd yn hanfodol chwalu’r rhwystrau i gymharu a rhannu data er mwyn lleihau’r baich monitro ar ffermwyr a rheolwyr tir . 

en-gb	Removing barriers for data comparison and sharing will be key to reducing the monitoring burden on farmers and land managers. 
cy-gb	Byddai’n ei gwneud yn ha ws hefyd i reoleiddwyr allu cyfeirio achosion o dorri rheolau at y corff perthnasol iddo gymryd camau gorfodi.

en-gb	It would also enable regulators to more effectively refer non-compliance to the relevant body to take enforcement action. We propose information should be centrally collected and shared between regulators, therefore reducing the number of documents farmers need to complete.  
cy-gb	 Rydym yn cynnig y dylai gwybodaeth gael ei chasglu’n ganolog a’i rhannu  rhwng rheoleiddwyr, gan leihau nifer y dogfennau y bydd gofyn i ffermwyr eu llenwi.

en-gb	We want to build upon the ICT platforms we already have, identify overlap and the potential to share data and reuse data. 
cy-gb	 Rydym am adeiladu ar y platfformau TGCh sydd gennym a nodi lle ceir  gorgyffwrdd a’r potensial i rannu ac ailddefnyddio data. 

en-gb	It will be vital that all farms in Wales are covered and we may need to mandate data from non-scheme participants.   
cy-gb	Mae’n hanfodol bod holl ffermydd Cymru’n dod o dan y drefn hon ac efallai y bydd yn rhaid gorfodi  ymgeiswy r na fyddant yn rhan o’r cynllun i ddarparu data.

en-gb	A dataset could be coordinated centrally and shared with other public bodies who currently request this data directly from farmers. 
cy-gb	 Gallai set ddata gael ei threfnu’n ganolog a’i rhannu â chyrff cyhoeddus eraill  sydd ar hyn o bryd yn gofyn i ffermwyr yn uniongyrchol am yr un data. 

en-gb	The power to do this could be taken from the Digital Economy Act 2017. 
cy-gb	Gellid  cael y pŵer i wneud hyn o Ddeddf yr Econom i Ddigidol 2017. 

en-gb	Secondary legislation to define the purpose would be required, which would ensure that any data processing is reasonable and proportionate.  
cy-gb	Byddai angen is-  ddeddfwriaeth i ddiffinio’r pwrpas. Byddai hynny’n sicrhau bod unrhyw brosesu  data yn rhesymol a chymesur.

en-gb	A key challenge in any approach we take is to harmonise the form in which data is collected between different public bodies and ensure we remain consistent with the rest of the UK to allow national level analysis to be undertaken. 
cy-gb	Her fawr i unrhyw drywydd a ddilynwn yw cysoni’r ffordd y bydd cyrff  gwahanol yn casglu data a sicrhau ein bo d parhau’n gyson â gweddill y DU er mwyn gallu dadansoddi’r data ar lefel y DU. 

en-gb	This will need to be done in partnership with regulators and farmers alongside the introduction of new legislation, prior to the introduction of the proposed SFS and National Minimum Standards, to ensure the format works for all.  
cy-gb	Bydd angen gwneud hyn gyda  chydweithrediad rheoleiddwyr a ffermwyr a bydd angen cyflwyno deddfwriaeth  newydd hefyd cyn cyflwyno’r CFfC newydd a’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol arfaethedig i sicrhau bod y fformat yn gweithio i bawb.

en-gb	Non-legislative considerations 
cy-gb	Ystyriaethau heb gysylltiad â deddfwriaeth

en-gb	Better use of technology 
cy-gb	Defnyddio technoleg yn well

en-gb	2.110 We intend to use advances in technology to make the monitoring of regulatory compliance and the monitoring of the SFS more efficient. 
cy-gb	 Rydym yn bwriadu defnyddio datblygiadau technolegol i allu cadw golwg fwy effeithiol a yw ffermwyr yn cydymffurfio â rheoliadau a ’r CFfC . 

en-gb	Technology such as geotagged photographs, mobile apps, on-farm sensors, Earth Observation and analysis software are some of the methods we can use to collect data for these different monitoring purposes.  
cy-gb	Ymhlith y dechnoleg y gellir ei defnyddio i gasglu data at y dibenion monitro gwahanol hyn y mae ffotograffau â geotag, apiau ffonau symudol, synwyryddion ar y  fferm, Arsylwi’r Ddaear a meddalwedd dadansoddi.

en-gb	2.111 Advances in Earth Observation mean images of Wales can now be captured more frequently (daily) and at a far higher resolution than was previously the case. 
cy-gb	Mae’r cynnydd yn nhechnoleg Arsylwi’r Ddaear yn golygu ein bod yn gallu cael  delweddau o Gymru yn amlach (yn ddyddiol) ac yn llawer mwy manwl ac eglur  nag o’r blaen . 

en-gb	This could provide regulators and scheme managers clear and up-todate images to effectively monitor scheme and regulatory compliance. 
cy-gb	Gallai hynny ddarparu rheoleiddwyr a rheolwyr cynlluniau â lluniau clir a mwy cyfoes i fonitro cynlluniau a lefelau cydymffurfio yn fwy  effeithiol. 

en-gb	We will need to ensure we have accurate data on the usage and tenure of land to support this technology.  
cy-gb	Bydd angen i ni wneud yn siŵr bod y data sydd gennym am ddefnydd tir a rheolwyr tir yn gywir er mwyn medru cefnogi’r dechnoleg.

en-gb	2.112 In some cases, access to Earth Observation imagery could prevent the need for an on-farm visit. 
cy-gb	 Mewn rhai achosion, gall dd elweddau Arsylwi’r Ddaear ddisodli’ r angen i ymweld â fferm. 

en-gb	For example, if a regulator received a referral regarding potential non-compliance, daily imagery could be used to help establish whether non-compliance has occurred and whether an on farm visit is required.  
cy-gb	Er enghraifft, pe bai rheoleiddwyr yn cael gwybod bod ffermwr o bosibl wedi tramgwyddo , gellid defnyddio’r delweddau dyddiol i weld a oes tramgwydd ac a oes angen ymweld â’r fferm.

en-gb	2.113 Farmers who participate in future financial assistance schemes will need to provide a range of data on the farm business and report regularly on the progress of the actions which have been agreed. 
cy-gb	Bydd ffermwyr fydd yn cymryd rhan mewn cynlluniau cymorth ariannol yn y dyfodol yn gorfod darparu ystod eang o ddata am fusnes y fferm a rhoi  gwybodaeth yn rheolaidd am hynt y gwaith y cytunwyd i’w wneud . 

en-gb	There is the potential to automate some of the data collection by using Earth Observation data and/or on-farm sensors and use more conventional methods such as geo-tagging photographs. 
cy-gb	Mae  potensial i awtomeiddio peth o’r gwaith casglu hwnnw trwy ddefnyddio data Arsylwi’r Dda ear a/neu synwyryddion ar y fferm a dulliau mwy confensiynol fel ffotograffau â geotag. 

en-gb	This will be consulted upon and detailed as a part of the scheme design. 
cy-gb	Byddwn yn ymgynghori ar hyn ac yn eu hystyried yn fanwl  wrth ddylunio’r cynllun.

en-gb	2.114 We will also need to consider whether other types of data collected by farmers and farm assurance schemes could be used to support efficient monitoring. 
cy-gb	Bydd gofyn i ni hefyd ystyried a fyddai mathau eraill ar ddata a gesglir gan ff ermwyr a chynlluniau gwarant fferm yn gallu cael eu defnyddio i helpu’r gwaith monitro. 

en-gb	With better use of technology and data, we hope this will reduce the reliance for on-farm visits both for the scheme and regulatory compliance. 
cy-gb	O ddefnyddio technoleg a data’n well, rydym yn gobeithio lleihau’n dibyniaeth ar ymweliadau fferm at ddiben cydymffurfio â’r cynllun ac â  rheoliadau.

en-gb	Better use of data  
cy-gb	Defnyddio data’n well

en-gb	2.115 In addition to using technology, it is also important we can effectively analyse, compare and share a range of data, including on regional and national trends.  
cy-gb	 Yn ogystal â defnyddio technoleg, mae’n bwysig ein bod yn gallu dadansoddi,  cymharu a rhannu ystod o ddata, gan gynnwys tueddiadau rhanbarthol a chenedlaethol, yn effeithiol. 

en-gb	2.116 In terms of regulation, we want to ensure appropriate monitoring of regulatory compliance is consistent across all farms in Wales. 
cy-gb	O safbwynt rheoleiddio, rydym am weld dull cyson o fonitro bod holl ffermydd Cymru yn cydymffurfio â rheoliadau. 

en-gb	Whilst regulators currently use a range of data to assess the risk of non-compliance on individual farms, we want to enable more effective collaboration between regulators to avoid duplication of monitoring and data requirements. 
cy-gb	Er bod rheoleiddwyr yn defnyddio ystod o ddata i asesu a oes perygl i fferm beidio â chydymffurfio, rydym am i  reoleiddwyr allu cydweithio â’i gilydd rhag dyblygu gwaith monitro a gofynion data. 

en-gb	We want to improve the use  of risk based inspections to more effectively monitor those at highest risk of non-compliance. 
cy-gb	Rydym am wella’r defnydd o archwiliadau sy’n seiliedig ar risg er mwyn gallu monitro’n effeithiol y rheini sydd fwyaf tebygol o beidio â chydymffurfio. 

en-gb	This would be balanced against the need to monitor compliance across a proportionate sample of farms in Wales. 
cy-gb	Rhaid cydbwyso hynny â’r angen i fonitro lefelau cyd ymffurfio mewn sampl cymesur o ffermydd yng Nghymru. 

en-gb	We believe this will reduce the burden on farmers and ensure inspections are used in the most effective way.  
cy-gb	Credwn y byddai hyn yn lleihau’r baich ar ffermydd ac yn sicrhau bod archwiliadau’n cael eu defnyddio yn y ffordd fwyaf effeithiol.

en-gb	2.117 We will need to consider the next steps in approaching how farmers could gain earned recognition for regulatory compliance, this could include the use self-monitoring information shared with regulators.  
cy-gb	 Bydd gofyn i ni ystyried y camau nesaf ar gyfer sut i gydnabod ffermwyr am g ydymffurfio â’r rheoliadau . Gallai hynny gynnwys defnyddio gwybodaeth hunan- fonitro a’i rhannu â rheoleiddwyr.

en-gb	2.118 In terms of the financial assistance schemes, it is our intention to enable the data we collect on a farm to be used by farmers to track progress over time. 
cy-gb	 O safbwynt y cynlluniau cymorth ariannol, ein bwriad yw galluogi ffermwyr i  ddefnyddio’r data a gasglwn ar fferm i dracio cy nnydd dros amser. 

en-gb	This will enable farmers to see the effects of the actions which have been undertaken as a part of the scheme, as well as the ability to compare performance with other, similar, farms. 
cy-gb	Bydd  ffermwyr drwy hynny yn gallu gweld effeithiau’r hyn y byddan nhw’n ei wneud  o dan y cynllun, yn ogystal â chymharu eu perfformiad â ffermydd eraill tebyg. 

en-gb	Benchmarking performance against similar farms is an effective way of identifying areas of potential improvement.  
cy-gb	Mae meincnodi perfformiad yn erbyn ffermydd tebyg yn ffordd effeithiol o nodi pa feysydd sydd angen eu gwella. 

en-gb	In addition we are exploring the possibility of using data collected within the scheme to allow farmers to demonstrate their sustainability to the businesses they supply (e.g. supermarkets), and to underpin assurance schemes to reduce the number of on farm checks. 
cy-gb	Hefyd, rydym yn ymchwilio i’r posibilrwydd  o ganiatáu i ffermwyr ddefnyddio’r data a gesglir o fewn y cynllun i ddangos eu cynaliadwyedd i’r busnesau y maen nhw’n eu cyflenwi (e.e. archfarchnadoedd) ac i gynlluniau gwarant er mwyn gallu gostwng nifer archwiliadau fferm. 

en-gb	This will enable farm businesses to demonstrate their sustainability credentials without recourse to further data gathering. 
cy-gb	Bydd busnesau fferm drwy hynny’n gallu dangos eu bod yn gynaliadwy heb orfod casglu rhagor o ddata.

en-gb	Evaluation  
cy-gb	Gwerthuso

en-gb	2.119 It will be important to evaluate the effectiveness of the proposed scheme and regulatory framework. 
cy-gb	Bydd yn bwysig gwerthuso effeithiolrwydd y cynllun a’r fframwaith rheoleiddio  arfaethedi g. 

en-gb	A range of data will be required to understand who has engaged with the scheme, the impact the scheme and regulatory framework has had and the effect on the sector and the environment. 
cy-gb	Bydd angen ystod o ddata i wybod pwy sy’n ymwneud a’r cynllun,  beth yw effaith y cynllun a’r fframwaith rheoleiddio , ynghyd a’r effaith ar y sector ac ar yr amgylchedd. 

en-gb	It is necessary to demonstrate to the public the value for money of the scheme and the benefits which will have been realised. 
cy-gb	Bydd angen dangos i’r cyhoedd bod y cynllun yn werth yr arian a’r manteision y bydd yn eu darparu. 

en-gb	The ability to access accurate and up-to-date statistical data is also essential to developing and evaluating policy for the agricultural sector and associated supply chain. 
cy-gb	Mae’n hanfodol hefyd cael  gafael ar ddata ystadegol cywir a chyfoes i ddatblygu a gwerthuso polisi ar  gyfer y sector amaethyddol a’r gadwyn gyflenwi gysylltiedig . 

en-gb	We will set out a strategy to enable robust monitoring and evaluation and to consider the impact of the proposals.   
cy-gb	Byddwn yn amlinellu strategaeth fonitro a gwerthuso gadarn er mwyn cloriannu  effeithiau’r cynigion.

en-gb	Consultation Questions 
cy-gb	Cwestiynau ymgynghori

en-gb	What are your views on the proposed purposes for collecting, sharing and linking data? 
cy-gb	6 Beth yw’ch barn chi am y dibenion a gynigir ar gyfer casglu, rhannu a chysylltu data?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	What are your views on the establishment of a national database for farms and livestock? 
cy-gb	7 Beth yw’ch barn chi am sefydlu cronfa ddata genedlaethol ar gyfer ffermydd a da byw?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	Thinking about the SFS:  
cy-gb	Gan feddwl am y Cynllun Ffermio Cynaliadwy (CFfC):

en-gb	In terms of the future scheme, what are your views on the proposals to enable the data we collect on a farm to be used by farmers to track progress and demonstrate their sustainability credentials? 
cy-gb	8 O ran y cynllun arfaethedig, beth yw’ch barn chi am y cynigion i ganiatáu i ffermwyr ddefnyddio’r data rydym yn eu casglu ar y fferm i dracio’u cynnydd a  dangos eu bod yn gynaliadwy?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	Thinking about regulatory compliance:  
cy-gb	G an feddwl am gydymffurfio â’r rheoliadau :

en-gb	What are your views on the proposals for improving the monitoring of regulatory compliance? 
cy-gb	9 Beth yw’ch barn am y cynigion ar gyfer monitro’n well y modd y cydymffurfir  â’r rheoliadau?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	What do you think needs to be considered in future to enable regulators to effectively monitor regulations? 
cy-gb	10 Beth yn eich barn chi sydd angen ei ystyried yn y dyfodol er mwyn i reoleiddwyr allu monitro rheoliadau’n effeithiol?

en-gb	Section 6 
cy-gb	Adran 6

en-gb	Forestry and Woodlands 
cy-gb	Coedwigaeth a Choetiroedd

en-gb	Summary  
cy-gb	Crynodeb

en-gb	2.120 There are three key areas where we seek improvement to the current regulations and processes affecting the way in which woodlands are created and managed in Wales: 
cy-gb	 Rydym am weld gwelliant i’r rheoliadau a’r prosesau sy’n effeithio ar y ffordd y mae coetiroedd yn cael eu creu a’u rheoli yng Nghymru mewn tri maes  allweddol:

en-gb	Tackling the climate change emergency will require woodland creation on a greater scale than at any point in the past 50 years. 
cy-gb	 Er mwyn taclo argyfwng yr hinsawdd bydd angen creu mwy o goetir nag unrhyw bryd yn y 50 mlynedd diwethaf. 

en-gb	We want to have an approval system for woodland plans which is simple, predictable and proportionate; 
cy-gb	Mae angen system syml, hawdd ei rhagweld a chymesur ar gyfer cymeradwyo cynlluniau coetir;

en-gb	While felling trees is often an important part of sustainable woodland management, some trees and woodlands are so environmentally valuable that illegal felling of them is particularly damaging. 
cy-gb	 Er bod cwympo coed gan amlaf yn rhan o gynllun rheoli coetir cynaliadwy,  mae rhai coed a choetiroedd mor amgylcheddol werthfawr, gallai eu torri’n  anghyfreithlon fod yn arbennig o niweidiol. 

en-gb	We want to take powers to add conditions to licenses for tree felling and ensure effective deterrents are in place to prevent illegal felling;  
cy-gb	Rydym eisiau cael pwerau i ychwanegu amodau at drwyddedau cwympo coed a sicrhau bod anogaeth effeithiol i atal cwympo coed yn anghyfreithlon;

en-gb	The proposed Sustainable Farming Scheme will provide payments to farmers who choose to deliver positive benefits from planting and managing woodland on their farms. 
cy-gb	 Bydd y Cynllun Ffermio Cynaliadwy yn talu ffermwyr sy’n dewis darparu’r  manteision a ddaw o blannu a rheoli coetir ar eu ffermydd. 

en-gb	Support must also continue to be provided for woodlands not on farms.  
cy-gb	Rhaid hefyd barhau i gefnogi coetiroedd nad ydynt ar ffermydd.

en-gb	2.121 We propose the Agriculture (Wales) Bill should include provisions to allow for these changes.  
cy-gb	 Rydym yn cynnig y dylai Bil Amaethyddiaeth (Cymru) gynnwys darpariaethau fyddai’n caniatáu’r newidiadau hyn.

en-gb	Case for Change  
cy-gb	Y Ddadl dros Newid

en-gb	Woodland creation 
cy-gb	Creu coetiroedd

en-gb	2.122 As part of our plan to tackle the climate emergency we have set a target for increasing woodland by at least 2,000 hectares a year, rising to 4,000 hectares a year as soon as possible. 
cy-gb	 Fel rhan o’n cynllun i ddelio ag argyfwng yr hinsawdd, rydym wedi gosod  targed i greu o leiaf 2,000 hectar o goetir ychwanegol bob blwyddyn gan godi i  4,000 o hectarau’r flwyddyn cyn gynted â phosibl. 

en-gb	We also want to bring more existing woodlands into management 
cy-gb	Rydym hefyd am weld mwy o goetiroedd yn dod o dan reolaeth.

en-gb	2.123 Creating new woodlands provides an important way of capturing and storing carbon. 
cy-gb	Mae creu coetiroedd newydd yn ffordd bwysig o ddal a storio carbon. 

en-gb	The timber from woodlands provides a sustainable resource that can replace high carbon materials to help de-carbonise sectors such as construction. 
cy-gb	Mae’r pren a ddaw o’r c oetir yn adnodd cynaliadwy a all gymryd lle deunydd carbon uchel gan helpu i ddatgarboneiddio sectorau fel adeiladu. 

en-gb	Improving the management of existing woodlands can also provide carbon benefits, because managed woodlands with diverse age structures can store a greater amount of carbon. 
cy-gb	Gall rheoli  coetiroedd yn well esgor ar fanteision carbon hefyd, gan fod coetiroedd sy’n  cael eu rheoli ac sydd â choed amrywiol eu hoed yn gallu storio mwy o garbon.

en-gb	2.124 Not enough woodland is currently planted in Wales, and too little existing woodland is managed. 
cy-gb	 Nid oes digon o goetir yn cael ei blannu yng Nghymru ac mae cyfran rhy fach o’r coetir dan reolaeth . 

en-gb	In 2018/19, only 80 hectares of new woodland were created in Wales. 
cy-gb	Yn 2018/19, dim ond 80 o hectarau o goetir newydd gafodd ei greu yng Nghymru. 

en-gb	This is not because of a lack of interest in woodland creation. 
cy-gb	Nid diffyg diddordeb mewn creu coetiroedd oedd y rheswm am hyn.

en-gb	2.125 There are a number of barriers that prevent greater progress being made:  
cy-gb	 Mae sawl rhwystr sydd yn atal rhagor o gynnydd:

en-gb	The economic returns to planting trees often take many years to arise, and many of the public benefits are not currently recognised;  
cy-gb	 Rhaid aros blynyddoedd mawr yn aml cyn y ceir elw o blannu coed, ac nid  yw llawer o’r manteision cyhoeddus yn cael eu cydnabod ;

en-gb	Government incentives to plant trees have been perceived as complicated and unpredictable and not fully integrated with other farming support;  
cy-gb	 Teimlir bod cymhellion y Llywodraeth ar gyfer plannu coed yn gymhleth ac anodd eu rhagweld ac nid ydynt wedi’u cymhathu â chynlluniau cymorth eraill;

en-gb	The benefits of woodland management are not always understood; 
cy-gb	 Nid yw pawb yn deall manteision rheoli coetir bob amser;

en-gb	The regulatory environment is perceived to be complex and increases the difficulty of planting woodland. 
cy-gb	 Teimlir bod y drefn reoleiddio’n gymhleth a’i bod yn gwneud plannu coed yn fwy anodd.

en-gb	The first three issues will be addressed as part of our proposed Sustainable Farming Scheme, which will enable and reward the creation of new woodland and the development of agroforestry systems on farms. 
cy-gb	 Bydd ein Cynllun Ffermio Cynaliadwy yn mynd i’r afael â’r tair problem gyntaf. Bydd yn gwobrwyo pobl am greu coetir newydd ac am ddatblygu systemau amaeth- goedwigaeth ar y fferm. 

en-gb	The final issue reflects the reality of the current overly complex process for approving and funding woodland creation proposals, making it difficult to plan and deliver new woodland projects.  
cy-gb	Mae’r broblem olaf yn adlewyrchu realiti’r  broses orgymhleth ar gyfer cymeradwyo ac ariannu cynigion i greu coetiroedd  sy’n ei gwneud hi’n an odd cynllunio a chynnal prosiectau coetir newydd.

en-gb	Many of the changes which need to take place to enable increased levels of woodland creation involve process change rather than legislative change. 
cy-gb	Mae llawer o’r newidiadau sydd eu hangen i allu creu mwy o goetiroedd yn golygu newid prosesau yn hytrach na newid y gyfraith. 

en-gb	We want to improve these processes and explore how we can provide up front support for woodland plans to be verified before applications for funding are made. 
cy-gb	Rydym am wella’r  prosesau hyn ac ymchwilio i sut y gallwn roi cymorth uniongyrchol er mwyn i gynlluniau coetir allu cael eu dilysu cyn gwneud ceisiadau am arian. 

en-gb	We will seek to carry these changes into the design of the proposed Sustainable Farming Scheme. 
cy-gb	Ein  bwriad yw ymgorffori’r newidiadau hyn yn ein Cynllun Ffermio Cynaliadwy.

en-gb	We also want to provide more clarity to farmers and other landowners on where different types of woodland will be approved. 
cy-gb	 Rydym am ei gwneud hi’n gliriach i ffermwyr a pherchenogion tir eraill ble y  caiff gwahanol fathau o goetir eu cymeradwyo. 

en-gb	We have recently provided guidance to Natural Resources Wales (NRW) on how they should apply their Sustainable Management of Natural Resources objective to forestry. 
cy-gb	Rydym newydd roi arweiniad i Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) ynghylch sut i roi egwyddor Rheoli Adnoddau Naturiol yn Gynaliadwy mewn perthynas â choedwigaeth ar waith. 

en-gb	We have begun work to update and improve our Woodland Opportunities Map, which seeks to provide clear guidance to the public on which areas are low sensitivity for woodland planting. 
cy-gb	Rydym wedi dechrau ar y gwaith o ddiweddaru a gwella Mapiau Cyfleoedd Creu  Coetir, sy’n ceisio rhoi arweiniad clir i’r cyhoedd ynghylch pa ardaloedd sy’n  isel eu sensitifrwydd o ran plannu coetir. 

en-gb	We will also seek to move to a system of earned recognition which recognises past performance of woodland planners. 
cy-gb	Byddwn hefyd am symud at system fydd yn cydnabod perfformiad cynllunwyr coetir yn y gorffennol.

en-gb	Tackling the climate change emergency will require woodland creation on a greater scale than at any point in the past 50 years. 
cy-gb	 Er mwyn taclo argyfwng yr hinsawdd bydd angen creu mwy o goetir nag unrhyw bryd yn y 50 mlynedd diwethaf. 

en-gb	We want to have an approval system for woodland plans which is simple, predictable and proportionate. 
cy-gb	Rydym am weld system syml, hawdd ei rhagweld a chymesur ar gyfer cymeradwyo cynlluniau.

en-gb	Licensing tree felling and penalties for felling illegally 
cy-gb	Trwyddedau cwympo coed a’r cosbau am dorri coed yn anghyfreithlon

en-gb	2.130 As a general rule, before felling trees a felling licence must first be issued by NRW. 
cy-gb	 Fel rheol, er mwyn cael torri coeden, bydd angen trwydded gwympo gan CNC. 

en-gb	Under the Forestry Act 1967, NRW are only able to attach conditions to these licenses in very limited circumstances. 
cy-gb	O dan Ddeddf Goedwigaeth 1967, dim ond o dan amgylchiadau prin iawn y caiff CNC roi amodau ar y trwyddedau hyn. 

en-gb	NRW has no power to revoke a licence once granted, or to amend it once imposed. 
cy-gb	Nid oes gan CNC y pŵer i ddiddymu trwydded ar ôl ei rhoi na’i diwygio . 

en-gb	2.131 However there are instances where felling is only appropriate under certain conditions because of the environmental damage that would be caused otherwise. 
cy-gb	Fodd bynnag, ceir sefyllfaoedd pan fydd cwympo coeden ond yn briodol o dan amodau penodol oherwydd y difrod amgylcheddol y gallai hynny ei achosi. 

en-gb	For example, felling trees during sensitive periods such as nesting or breeding seasons for protected species may breach the Conservation of Habitats and Species Regulations 2017. 
cy-gb	Er enghraifft, gallai cwympo coeden yn ystod cyfnod sensitif fel yn nhymor nythu neu fridio rhywogaeth a warchodir dorri Rheoliadau Gwarchod Cynefinoedd a Rhywogaethau 2017. 

en-gb	In such circumstances NRW do not currently have powers to place conditions on them. 
cy-gb	Fel y mae pethau, nid oes gan CNC y pwerau i osod amodau arnynt. 

en-gb	2.132 Ash dieback is an increasing concern for land managers, particularly where trees are in high risk areas such as roadsides, rail side or adjacent to public rights of way. 
cy-gb	Mae clefyd y coed ynn yn destun pryder cynyddol i reolwyr tir yn enwedig os  yw’r coed yn tyfu mewn mannau risg uchel fel ar fin ffyrdd neu reilffyrdd neu  wrth hawliau tramwy. 

en-gb	Evidence suggests 97% of ash trees could become infected. 
cy-gb	Mae’r dystiolaeth yn awgrymu y gallai cymaint â 97% o’r coed ynn gael eu heintio. 

en-gb	Where there is a potential risk to life and limb it is important landowners manage the risk proactively. 
cy-gb	Os oes perygl i fywyd, mae’n bwysig bod  perchenogion tir yn mynd ati i reoli’r risg . 

en-gb	2.133 While felling trees is often an important part of sustainable woodland management, some trees and woodlands are so environmentally valuable that illegal felling of them is particularly damaging. 
cy-gb	Er bod cwympo coed gan amlaf yn bwysig fel rhan o gynllun rheoli coetir cynaliadwy, mae rhai coed a choetiroedd mor amgylcheddol werthfawr, gallai  eu torri’n anghyfreithlon fod yn arbennig o niweidiol. 

en-gb	This is especially the case for areas of Ancient Semi-Natural Woodlands (broadleaf woodlands which have been in existence for over 400 years). 
cy-gb	Mae hyn yn arbennig o wir mewn Coetiroedd Hynafol Lled-Naturiol (coetiroedd llydanddail sydd dros 400 o flynyddoedd oed). 

en-gb	It is important that there are sufficient deterrents to prevent illegal felling of these trees.  
cy-gb	Mae’n bwysig bod digon o anogaeth i atal pobl rhag  torri’r coed hyn.

en-gb	Future funding of woodland creation and management 
cy-gb	Ariannu ar gyfer creu a rheoli coetiroedd yn y dyfodol

en-gb	2.134 We intend the proposed Sustainable Farming Scheme to provide payments to farmers who choose to deliver positive benefits from planting and managing woodland on their farms.  
cy-gb	Rydym am i’m Cynllun Ffermio Cynaliadwy dalu ffermwyr sy’n dewis darparu’r manteision a ddaw o blannu a rheoli coetir ar eu ffermydd.

en-gb	2.135 This support is likely to be for woodlands whose principal purposes are carbon sequestration, the improvement of habitat resilience and the provision of amenity. 
cy-gb	 Bydd y cymorth hwn yn debygol o fod ar gael ar gyfer coetiroedd fydd, fel eu prif bwrpas, yn dal carbon, gwella cadernid cynefin a darparu amwynder. 

en-gb	We will also support the creation of woodland to intercept ammonia emissions and particulates such as PM 2.5 where our analysis shows that such planting offers the best cost/benefit ratio for the improvement of public health outcomes associated with the reduction of these emissions. 
cy-gb	Byddwn yn cefnogi creu coetir hefyd i ddal allyriadau amonia a gronynnau fel  PM2.5 lle dengys ein hastudiaethau mai plannu coed sy’n cynnig y gymhareb  orau rhwng cost a budd o ran gwelliannau i iechyd y cyhoedd sy’n gysylltiedig  â gostwng yr allyriadau hyn. 

en-gb	2.136 We are also clear support must also continue to be provided for woodlands not on farms. 
cy-gb	Rydym yn glir hefyd bod yn rhaid parhau i gefnogi coetiroedd nad ydynt ar ffermydd. 

en-gb	Alongside developing the proposed Sustainable Farming Scheme, we will explore how best to support other types of woodland.  
cy-gb	Law yn llaw â datblygu’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy, byddwn yn  ymchwilio i sut orau y gallwn helpu mathau eraill o goetir.

en-gb	2.137 As the UK Committee on Climate Change’s report on land use makes clear, the level of tree planting required will not be possible through public sector support alone but will require attracting private sector investment into forestry. 
cy-gb	 Fel ag y mae adroddiad Pwyllgor ar Newid Hinsawdd y DU ar ddefnydd tir yn  nodi’n glir, ni fydd yn bosibl i blannu’r coed sydd ei angen gyda chymorth y sector cyhoeddus yn unig a bydd angen annog y sector preifat i fuddsoddi mewn coedwigaeth hefyd. 

en-gb	We want to consider how farmers and other land managers in Wales can fully take advantage of the growing market for the carbon sequestered by trees.  
cy-gb	Rydym am ystyried sut y gallai ffermwyr a rheolwyr  tir eraill yng Nghymru fanteisio’n llawn ar y farchnad sy’n tyfu ar gyfer dal  carbon trwy goed.

en-gb	2.138 The Welsh Government supports the Woodland Carbon Code, which has been developed to provide a reliable and consistent method for measuring the CO 2  captured from the environment by trees, and issue verified carbon units to owners of woodlands. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru’n cefnogi’r Cod Carbon Coetir a ddatblygwyd i fod yn  ddull dibynadwy a chyson o fesur faint o CO 2 yr amgylchedd y mae coed yn ei  ddal, ac i roi unedau carbon wedi’u dilysu i berchenogion coetiroedd. 

en-gb	These carbon units can be sold to individuals and organisations that wish to offset their own emissions or invest in decarbonisation. 
cy-gb	Gellir gwerthu’r unedau carbon hyn i unigolion a sefydliadau sydd am niwtraleiddio  eu hallyriadau eu hunain neu fuddsoddi mewn datgarboneiddio.

en-gb	2.139 We will consult next year on how we can support all types of landowners in Wales to benefit from carbon markets for planting trees, including how to address the upfront capital costs and advisory support which might be required. 
cy-gb	 Byddwn yn cynnal ymgynghoriad flwyddyn nesaf ar sut i helpu pob math o berchennog tir yng Nghymru i fanteisio ar y marchnadoedd carbon ar gyfer  plannu coed, gan gynnwys sut i ysgwyddo’r costau cyfalaf cychwynnol a  chostau cyngor.

en-gb	Our Proposals  
cy-gb	Ein Cynigion

en-gb	Woodland creation 
cy-gb	Creu coetir

en-gb	2.140 A key aspect of the woodland creation process is the EIA (Forestry) (England and Wales) Regulations 1999 which dictate when woodland plans require consent from NRW before planting. 
cy-gb	 Un agwedd bwysig ar y broses o greu coetir yw Rheoliadau EIA  (Coedwigaeth) (Cymru a Lloegr) 1999 sy’n pennu o dan ba amodau y mae  angen caniatâd EIA gan CNC cyn plannu cynllun coetir. 

en-gb	At the end of the EU implementation period, Welsh Ministers will lose the powers to amend this legislation. 
cy-gb	Ar ddiwedd cyfnod  gweithredu’r UE, bydd Gweinidogion Cymru’n colli’r pwerau i ddiwygio’r  ddeddfwriaeth hon. 

en-gb	We intend to include powers within the Bill to ensure the Welsh Ministers retain the power to review and amend EIA thresholds.   
cy-gb	Rydym yn bwriadu cynnwys pwerau yn y Bil i sicrhau bod  Gweinidogion Cymru’n cadw’r pŵer i adolygu a diwygio trothwyon yr EIA.

en-gb	2.141 There are no current plans to change the EIA regulations. 
cy-gb	 Nid oes cynlluniau ar hyn o bryd i newid rheoliadau’ r EIA. 

en-gb	Any future changes to these thresholds would require secondary legislation to be laid and would be subject to a separate consultation, which would need to include evidence of the impact of any changes both on tree planting and existing biodiversity, habitats and species. 
cy-gb	Byddai angen is-  ddeddfwriaeth i newid y trothwyon hyn a byddai’n rhaid ymgynghori ar wahân  arnynt gyda thystiolaeth o effaith unrhyw newidiadau ar blannu coed ac ar fioamrywiaeth, cynefinoedd a rhywogaethau.

en-gb	Licensing tree felling and penalties for felling illegally 
cy-gb	Trwyddedau cwympo coed a’r cosbau am do rri coed yn anghyfreithlon

en-gb	2.142 We will include provisions in the Bill amending the Forestry Act 1967 to allow the Welsh Ministers to add conditions to felling licenses, and to allow felling licenses to be amended, suspended or revoked after licenses have been granted. 
cy-gb	 Byddwn yn cynnwys darpariaethau yn y B il sy’n diwygio Deddf Coedwigaeth  1967 i Weinidogion Cymru gael gosod amodau ar drwyddedau cwympo ac i allu diwygio, atal neu ddiddymu trwyddedau cwympo ar ôl eu rhoi. 

en-gb	We will include provisions to allow NRW to charge for felling licenses in the future if this would improve delivery. 
cy-gb	Byddwn yn cynnwys darpariaethau er mwyn i CNC allu codi tâl am drwyddedau cwympo  coed yn y dyfodol pe bai hynny’n gwella’i waith. 

en-gb	There are no current plans to introduce such charges. 
cy-gb	Nid oes cynlluniau ar droed ar hyn o bryd i gyflwyno tâl o’r fath. 

en-gb	We will add an exemption to the need for a felling license in the case of any ash tree in a location which could pose a danger if the tree was infected with ash dieback. 
cy-gb	Byddwn yn ychwanegu eithriad i’r angen am  drwydded cwympo os bydd coed ynn mewn lleoliad lle gallai’r coed fod yn  beryglus pe baent yn wedi eu heintio â chlefyd y coed ynn. 

en-gb	NRW will consult on how these new powers will be implemented and will publish guidance, subject to ministerial approval, which sets out the circumstances in which they will be used. 
cy-gb	Bydd CNC yn  ymgynghori ar sut i roi’r pwerau newydd hyn ar waith ac yn cyhoeddi canllawiau, yn amodol ar gymeradwyaeth y Gweinidog, fydd yn disgrifio’r  amgylchiadau pan y cânt eu defnyddio.

en-gb	2.143 We will include provisions to enable the Welsh Ministers to issue civil sanctions for offences related to felling licenses, including in the case of illegal felling of ancient woodlands. 
cy-gb	 Byddwn yn cynnwys darpariaethau er mwyn i Weinidogion Cymru allu rhoi sancsiynau sifil am dramgwydd yn erbyn trwyddedau cwympo, gan gynnwys  torri coed mewn coetir hynafol yn anghyfreithlon. 

en-gb	These would provide additional enforcement  tools, but would not replace the need for criminal action in the most serious cases.
cy-gb	Byddai hynny’n rhoi dulliau  gorfodi ychwanegol ond ni fyddai’n golygu na fyddai angen cymryd camau  troseddol yn yr achosion mwyaf difrifol.

en-gb	Consultation Questions 
cy-gb	Cwestiynau ymgynghori

en-gb	What are your views on the proposed amendments to forestry legislation? 
cy-gb	11 Beth yw’ch barn chi am y diwygiadau a gynigir i’r ddeddfwriaeth goedwigaeth?

en-gb	Please provide comments to support your view e.g. potential benefits and impacts. 
cy-gb	Rhowch sylwadau i ategu’ch barn e.e. manteision ac effeithiau posibl.

en-gb	What are your views on how the Welsh Government can support landowners in Wales to benefit from carbon markets for planting trees? 
cy-gb	12 Beth yw’ch barn chi ynghylch sut y gall Llywodraeth Cymru gefnogi  perchenogion tir yng Nghymru i elwa ar farchnadoedd carbon ar gyfer plannu coed?

en-gb	Section 7 
cy-gb	Adran 7

en-gb	Proposals for additional Powers  
cy-gb	Cynigion ar gyfer Pwerau Ychwanegol

en-gb	Agricultural Tenancies 
cy-gb	Tenantiaethau Amaethyddol

en-gb	Case for Change  
cy-gb	Y Ddadl dros Newid

en-gb	2.144 A significant proportion of farmed land in Wales is managed through a combination of short and long term tenancy agreements. 
cy-gb	 Mae cyfran arwyddocaol o ffermdir Cymru yn cael ei reoli o dan gyfuniad o gytundebau tenantiaeth tymor byr a hir. 

en-gb	As such, tenants and tenanted land are important in the delivery of the SLM outcomes we seek. 
cy-gb	O achos hynny, bydd tenantiaid a thir rhent yn ystyriaethau pwysig wrth sicrhau canlyniadau SLM.

en-gb	2.145 Last year we consulted on reforms to agricultural tenancy law based on recommendations of the Tenancy Reform Industry Group (TRIG). 
cy-gb	Ymgynghoron ni’r llynedd ar gynigion i ddiwygio’r gyfraith tenantiaethau  amaethyddol ar sail argymhellion Grŵp y Diwydiant a r Ddiwygio Tenantiaethau (TRIG). 

en-gb	The proposals aimed to remove perceived barriers to improving productivity, enabling structural change and accessing future farm support schemes. 
cy-gb	Nod y cynigion oedd chwalu’r hyn a deimlwyd oedd yn ein rhwystro rhag gwella cynhyrchiant, galluogi newid strwythurol a chael ymuno â chynlluniau cymorth i ffermwyr yn y dyfodol. 

en-gb	2.146 We have analysed consultation responses and have taken forward all but one of the proposals that received broad support through the UK Act. 
cy-gb	Rydym wedi dadansoddi’r ymatebion ac wedi bwrw ymlaen â’r cynigion y cafwyd cefnogaeth fras iddynt trwy Ddeddf y DU.