en-gb	Welsh Government
cy-gb	Llywodraeth Cymru

en-gb	Taking Wales Forward
cy-gb	Symud Cymru Ymlaen

en-gb	Welsh Government’s Well-being Objectives (2016)
cy-gb	Amcanion Llesiant Llywodraeth Cymru (2016)

en-gb	November 2016
cy-gb	Tachwedd 2016

en-gb	gov.wales
cy-gb	llyw.cymru

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	“The Future Generations Act presents an opportunity to work differently and engage with others to develop innovative solutions to the challenges that we face”
cy-gb	“Mae Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol yn gyfle i weithio mewn ffordd wahanol ac ymwneud ag eraill i ddatblygu atebion arloesol i’r heriau sy’n ein hwynebu”.

en-gb	Welsh Government
cy-gb	Llywodraeth Cymru

en-gb	Taking Wales Forward (2016)
cy-gb	Symud Cymru Ymlaen (2016)

en-gb	WG30198 © Crown copyright 2016, Welsh Government Digital ISBN 978-1-4734-8012-4
cy-gb	WG30198 © Hawlfraint y Goron 2016, Llywodraeth Cymru, Digidol ISBN 978-1-4734-8013-1

en-gb	A Wales of vibrant culture and thriving Welsh Language
cy-gb	Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu

en-gb	A Wales of cohesive communities
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus

en-gb	A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	A more equal Wales
cy-gb	Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A prosperous Wales
cy-gb	Cymru Iewyrchus

en-gb	A healthier Wales
cy-gb	Cymru iachach

en-gb	A resilient Wales
cy-gb	Cymru gydnerth

en-gb	We are committed to using the Well-being of Future Generations Act in our decision making to improve the social, economic, environmental and cultural wellbeing of Wales, now and over the long term. 
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i ddefnyddio Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol wrth wneud penderfyniadau, a hynny er mwyn gwella llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru, yn awr ac yn y tymor hir. 

en-gb	We recognise that using the Act effectively to make Wales more sustainable means doing things differently. 
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod defnyddio’r Ddeddf yn effeithlon i wneud Cymru’n fwy cynaliadwy yn golygu gwneud pethau’n wahanol. 

en-gb	This will not happen overnight; 
cy-gb	Wnaiff hynny ddim digwydd dros nos; 

en-gb	but requires a significant realignment in the way we address the stubborn issues that our communities face, issues which are often complex, long-term and require a multi-partner approach to resolve.
cy-gb	mae’n gofyn am newid sylweddol yn y ffordd rydym yn mynd i’r afael â’r problemau ystyfnig sy’n wynebu’n cymunedau – problemau sydd, yn aml, yn rhai cymhleth, tymor hir y bydd angen nifer o bartneriaid i weithio gyda’i gilydd i’w datrys.

en-gb	Foreword
cy-gb	Rhagair

en-gb	Our focus will continue to be on supporting people when they need it most and equipping our public services to respond to the opportunities and the challenges that the current political, financial and environmental uncertainties present.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ganolbwyntio ar gefnogi pobl pan fydd ei angen arnynt fwyaf ac ar roi’r modd i’n gwasanaethau cyhoeddus ymateb i’r cyfleoedd a’r heriau a ddaw yn sgil yr ansicrwydd gwleidyddol, ariannol ac amgylcheddol presennol.

en-gb	The issues we face can only be tackled through new ways of working. 
cy-gb	Rhaid wrth ffyrdd newydd o weithio i fynd i’r afael â’r problemau sy’n ein hwynebu. 

en-gb	We are fortunate in Wales that we have this new law to help us with the change needed. 
cy-gb	Mae’r Ddeddf newydd hon yn rhoi mantais inni yng Nghymru a fydd yn ein helpu â’r newid sydd ei angen. 

en-gb	The Act presents an opportunity to work differently to deliver our Government programme. 
cy-gb	Mae’n rhoi cyfle inni weithio’n wahanol wrth gynnal ein Rhaglen Lywodraethu. 

en-gb	To guide the delivery of Taking Wales Forward , we have developed 14 well-being objectives that will form the foundation for the development of four cross-cutting national strategies.
cy-gb	I’n tywys wrth roi Symud Cymru Ymlaen ar waith, rydym wedi datblygu pedwar ar ddeg o amcanion llesiant a fydd yn sylfaen ar gyfer datblygu’r pedair strategaeth genedlaethol drawsbynciol.

en-gb	These well-being objectives have been prepared against the backdrop of considerable change and on-going uncertainty following the United Kingdom’s decision to leave the European Union. 
cy-gb	Mae’r amcanion llesiant hyn wedi’u paratoi yng nghyd-destun y newid mawr a’r ansicrwydd a ddaeth yn sgil penderfyniad y Deyrnas Unedig i adael yr Undeb Ewropeaidd. 

en-gb	They mark the start of a longer journey of continuous improvement for the Welsh Government in realising the full spirit of the Act, a journey that will be shared by other public bodies across Wales.
cy-gb	Dyma gamau cyntaf taith hwy o welliannau parhaus i Lywodraeth Cymru wrth iddi geisio gwireddu hanfod y Ddeddf. Bydd cyrff cyhoeddus eraill ledled Cymru yn cyd-gerdded â hi ar y daith honno.

en-gb	The well-being objectives will be tested further through the development of our four cross-cutting national strategies. 
cy-gb	Caiff yr amcanion llesiant eu cloriannu ymhellach wrth inni ddatblygu ein pedair strategaeth genedlaethol drawsbynciol. 

en-gb	In doing so we will seek the active involvement of people in communities, as well as collaborating with public bodies, businesses and our delivery partners. 
cy-gb	Wrth wneud hynny, byddwn yn gofyn am gyfranogiad pobl yn eu cymunedau ac yn cydweithio hefyd â chyrff cyhoeddus, busnesau a’n partneriaid cyflawni. 

en-gb	By looking to the long term, taking an integrated and preventative approach, and involving and working with others, we will be able to understand better how we can maximise our contribution to the well-being goals over this Assembly term.
cy-gb	Trwy edrych at y tymor hir, gweithio mewn ffordd integredig ac ataliol, a thrwy sicrhau cyfranogaeth eraill a gweithio gyda nhw, gallwn ddeall yn well sut y gallwn wneud y mwyaf o’n cyfraniad at wireddu’r nodau llesiant dros dymor y Cynulliad hwn.

en-gb	A critical five years lie ahead. 
cy-gb	Mae pum mlynedd dyngedfennol o’n blaenau. 

en-gb	We want to work creatively with our partners across Wales to find solutions to the challenges that face us and make the most of the opportunities that can help maximise our impact in these uncertain times. 
cy-gb	Rydym am weithio’n greadigol gyda’n partneriaid ledled Cymru i gael hyd i atebion i’r heriau sy’n ein hwynebu ac i wneud y gorau o’r cyfleoedd a all ein helpu i gynyddu’n heffaith yn yr amserau ansicr hyn. 

en-gb	The new ways of working and seven well-being goals at the heart of the Act will continue to shape the delivery of this Government’s programme and contribute to building the Wales we all want.
cy-gb	Bydd y ffyrdd newydd o weithio a’r saith nod llesiant sy’n ganolog i’r Ddeddf yn parhau i lywio’r ffordd y cynhelir rhaglen y Llywodraeth hon ac yn cyfrannu at greu’r Cymru a garem.

en-gb	Mark Drakeford
cy-gb	Mark Drakeford

en-gb	Cabinet Secretary for Finance and Local Government
cy-gb	Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol

en-gb	1. 
cy-gb	1. 

en-gb	Introduction
cy-gb	Cyflwyniad

en-gb	1.1 In Taking Wales Forward we set out the four areas where the Welsh Government can make the biggest difference to the lives of the people of Wales, now and in the future. 
cy-gb	1.1 Yn Symud Cymru Ymlaen , rydym wedi pennu’r pedwar maes lle gall Llywodraeth Cymru wneud y gwahaniaeth mwyaf i bobl Cymru, yn awr ac yn y dyfodol. 

en-gb	Our aim is to create a Wales that is:
cy-gb	Ein hamcan yw creu Cymru sy’n:

en-gb	– Prosperous and Secure;
cy-gb	– Ffyniannus a diogel;

en-gb	– Healthy and Active;
cy-gb	– Iach ac egnïol;

en-gb	– Ambitious and Learning; 
cy-gb	– Uchelgeisiol sy’n dysgu;

en-gb	– United and Connected.
cy-gb	– Unedig a chysylltiedig.

en-gb	1.2 It is across these four areas that we can contribute most to the seven well-being goals set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act, (referred to as ‘the Act’) to make Wales a prosperous, resilient, healthier, more equal and globally responsible country with cohesive communities, a vibrant culture and a thriving Welsh language. 
cy-gb	1.2 Yn y pedwar maes hwn y gallwn gyfrannu fwyaf at saith nod llesiant Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru), (‘y Ddeddf’ fel y cyfeirir ati) i wneud Cymru’n wlad lewyrchus, gydnerth, iachach, fwy cyfartal sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang ac sydd â chymunedau cydlynus a diwylliant bywiog lle mae’r iaith yn ffynnu. 

en-gb	These four areas have formed the basis for our well-being objectives.
cy-gb	Y pedwar maes hwn yw’r sylfaen ar gyfer ein holl nodau llesiant.

en-gb	1.3 This is about keeping Wales on a sustainable development path, a process of improving the economic, social, environmental and cultural well-being of Wales by taking action, in accordance with the sustainable development principle. 
cy-gb	1.3 Diben hyn yw cadw Cymru ar lwybr datblygu cynaliadwy - proses o wella llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol Cymru trwy weithredu yn unol ag egwyddorion datblygu cynaliadwy. 

en-gb	It is a way of doing things, to guide how we and other specified public bodies take a more integrated and collaborative approach to decision making which takes account of the long term and consistently looks at preventing problems.
cy-gb	Mae’n ffordd o wneud pethau sy’n ein tywys ni a chyrff cyhoeddus penodol eraill i wneud penderfyniadau mewn ffordd fwy integredig a chydweithredol sy’n rhoi ystyriaeth i’r tymor hir ac sy’n gweithio drwy’r amser i atal problemau. 

en-gb	1.4 We are not alone in trying to do things differently. 
cy-gb	1.4 Nid ni yn unig sy’n ceisio gwneud pethau’n wahanol. 

en-gb	On 1 January 2016, the world officially began implementation of the 2030 Agenda for Sustainable Development – the transformative plan of action based on seventeen United Nations Sustainable Development Goals – to address urgent global challenges over the next 15 years. 
cy-gb	Ar 1 Ionawr 2016, dechreuodd y byd roi Agenda Datblygu Cynaliadwy 2030 ar waith – cynllun gweithredu trawsnewidiol sy’n seiliedig ar un deg saith Nod Datblygu Cynaliadwy’r Cenhedloedd Unedig – i fynd i’r afael â heriau mawr y byd dros y 15 mlynedd nesaf. 

en-gb	It is through the new Act that Wales will make its contribution to the achievement of the Sustainable Development Goals.
cy-gb	Bydd Cymru’n cyfrannu at wireddu’r Nodau Datblygu Cynaliadwy hyn trwy’r Ddeddf newydd.

en-gb	1.5 The publication of Taking Wales Forward was the first step in a process that will see us work differently in delivering the spirit of the Act. 
cy-gb	1.5 Cyhoeddi Symud Cymru Ymlaen oedd y cam cyntaf mewn proses a fydd yn ein gweld yn gweithio mewn ffordd wahanol i wireddu hanfod y Ddeddf. 

en-gb	It marks the beginning of a period in which we will consider in greater detail how, through collaboration and involvement, we can work together to deliver our priorities in a sustainable way.
cy-gb	Mae’n ddechrau ar gyfnod lle byddwn yn ystyried yn fanylach sut y gallwn fynd ati, trwy gydweithio a chyfranogi, i wireddu ein blaenoriaethau mewn ffordd gynaliadwy.

en-gb	1.6 To drive forward delivery we will develop four cross-cutting national strategies, Prosperous and Secure, Ambitious and Learning, Healthy and Active, and United and Connected, reflecting the four areas of Taking Wales Forward . 
cy-gb	1.6 I’n helpu yn hyn o beth, byddwn yn datblygu pedair strategaeth genedlaethol drawsbynciol, Ffyniannus a Diogel, Uchelgais a Dysgu, Iach ac Egnïol ac Unedig a Chysylltiedig, gan adlewyrchu pedwar maes Symud Cymru Ymlaen . 

en-gb	This will allow us to consider how we can maximise the impact of everything that we do, using the strategies as a practical and real opportunity to drive delivery and live the spirit of the Act.
cy-gb	Bydd hyn yn caniatáu inni ystyried sut i gynyddu effaith popeth a wnawn, gan ddefnyddio’r strategaethau fel cyfle ymarferol a real i’n helpu i roi’r Ddeddf ar waith a byw ei hanfod.

en-gb	1.7 This document responds to the duties on Welsh Ministers under section 3(2)(a) and 7 of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015. 
cy-gb	1.7 Mae’r ddogfen hon yn ymateb i’r dyletswyddau sydd ar Weinidogion Cymru o dan adran 3(2)(a) a 7 Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015. 

en-gb	It details our initial well-being objectives to maximise our contribution to the seven well-being goals outlined in the Act. 
cy-gb	Mae’n rhestru’r amcanion llesiant cychwynnol i’n helpu i wneud y mwyaf o’n cyfraniad at y saith nod llesiant a nodir yn y Ddeddf. 

en-gb	It also contains the matters required by the Act to explain how they were developed, including the initial steps we will take to deliver them. 
cy-gb	Mae’n cynnwys hefyd y materion sy’n ofynnol o dan y Ddeddf i esbonio sut y cawsant eu datblygu, gan gynnwys y camau cychwynnol y byddwn yn eu cymryd i’w rhoi ar waith. 

en-gb	These initial steps are published for the purpose of section 3(2)(a) and 7 of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Cyhoeddir y camau cychwynnol hyn at ddiben adran 3(2)(a) a 7 Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	2. 
cy-gb	2. 

en-gb	Maximising our contribution to the seven national well-being goals – ourwell-being objectives
cy-gb	Gwneud y mwyaf o’n cyfraniad at y saith nod llesiant cenedlaethol – einhamcanion llesiant

en-gb	2.1 We have developed fourteen well-being objectives which reflect our aspirations for change over the long term. 
cy-gb	2.1 Rydym wedi datblygu pedwar ar ddeg o amcanion llesiant sy’n adlewyrchu’n dyhead am newid yn y tymor hir. 

en-gb	They have been designed to reflect the key priorities for improvement in our economy, our society, our environment and our culture. 
cy-gb	Maent wedi’u cynllunio i adlewyrchu’r prif flaenoriaethau ar gyfer gwella ein heconomi, ein cymdeithas, ein hamgylchedd a’n diwylliant. 

en-gb	They start the conversation about how we maximise the contribution the government can make towards achieving the seven well-being goals.
cy-gb	Maent yn dechrau’r sgwrs ynghylch sut y gallwn wneud y gorau posib o gyfraniad y llywodraeth at gyflawni’r saith nod llesiant.

en-gb	2.2 Our well-being objectives draw on the four areas in Taking Wales Forward , and build on early work on the four corresponding cross-cutting strategies. 
cy-gb	2.2 Mae ein hamcanion llesiant yn seiliedig ar y pedwar maes yn Symud Cymru Ymlaen , ac yn datblygu’r gwaith cychwynnol a wnaed ar y pedair strategaeth drawsbynciol gyfatebol. 

en-gb	They reflect the areas that are devolved to us under the Government of Wales Act 2006 where we can use our powers and influence to help achieve the seven well-being goals. 
cy-gb	Maent yn adlewyrchu’r meysydd sydd wedi’u datganoli inni o dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 lle gallwn ddefnyddio’n pwerau a’n dylanwad i helpu i wireddu’r saith nod llesiant. 

en-gb	These are the areas which enable us to focus on making a difference for everyone, at every stage of their lives, irrespective of where they live, their background or circumstance.
cy-gb	Y rhain yw’r meysydd a fydd yn ein galluogi i ganolbwyntio ar wneud gwahaniaeth i bawb, ym mhob cam o’u bywydau, waeth ble maen nhw’n byw na beth yw eu cefndir na’u hamgylchiadau.

en-gb	2.3 Wales’ well-being goals are designed to be generational, our initial well-being objectives cover the period 2016-2021. 
cy-gb	2.3 Mae nodau llesiant Cymru wedi’u cynllunio i rychwantu’r cenedlaethau ond mae ein hamcanion llesiant cychwynnol yn para’r cyfnod 2016-2021. 

en-gb	Delivery against them will be embedded in our governance structures, initiatives and policy making and reported on an annual basis. 
cy-gb	Bydd cyflawni’r rhain yn ganolog i’n strwythurau llywodraethu, ein mentrau a’n prosesau llunio polisïau – a chyhoeddir adroddiad ar hynny bob blwyddyn. 

en-gb	Each objective will contribute to all, or a number of the goals and will be reviewed as the challenges and opportunities presented by the current financial and political uncertainties become clear.
cy-gb	Bydd pob amcan yn cyfrannu at yr holl nodau neu at nifer ohonynt, a byddwn yn eu hadolygu wrth i heriau a chyfleoedd yr ansicrwydd ariannol a gwleidyddol presennol amlygu eu hunain.

en-gb	2.4 The fourteen well-being objectives will form the foundation of the four cross-cutting strategies. 
cy-gb	2.4 Y pedwar ar ddeg amcan llesiant fydd sylfaen ein pedair strategaeth drawsbynciol. 

en-gb	This will enable us to maximise the progress that can be made and reflect the interconnected nature of the well-being objectives. 
cy-gb	Drwyddynt gallwn wneud y mwyaf o’r hyn y gellir ei wneud ac adlewyrchu natur gysylltiedig yr amcanion llesiant. 

en-gb	The four cross-cutting strategies will allow for further consideration of our contribution to all the wellbeing goals and provide the platform to involve delivery and wider partners, businesses, communities and people affected by our decisions. 
cy-gb	Bydd y pedair strategaeth drawsbynciol yn caniatáu inni ystyried ein cyfraniad at yr holl nodau llesiant ymhellach a rhoi llwyfan lle gall partneriaid cyflawni, partneriaid ehangach, busnesau, cymunedau a phobl y bydd ein penderfyniadau’n effeithio arnynt i gyd gymryd rhan. 

en-gb	The detail on our well-being objectives can be found in Annex A, which also identifies the well-being goals that each wellbeing objective can make the greatest contribution towards. 
cy-gb	Mae manylion ein hamcanion llesiant i’w gweld yn Atodiad A, sy’n nodi hefyd y nodau llesiant y bydd pob amcan yn gallu cyfrannu fwyaf ato. 

en-gb	This is an initial assessment and will be tested more widely as part of the strategy development work.
cy-gb	Asesiad cychwynnol yw hwn a chaiff ei bwyso a’i fesur yn ehangach wrth i’r strategaethau gael eu datblygu.

en-gb	Steps
cy-gb	Camau

en-gb	2.5 The Welsh Government is committed to taking all reasonable steps to achieve the well-being objectives, and see progress against the well-being goals over this government term. 
cy-gb	2.5 Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i gymryd pob cam rhesymol i gyflawni’r amcanion llesiant a gweithio at wireddu’r nodau llesiant yn nhymor y llywodraeth hon. 

en-gb	The development of the four strategies is the initial step we will take to support delivery of our well-being objectives. 
cy-gb	Datblygu’r pedair strategaeth fydd y cam cyntaf ar gyfer gwireddu ein hamcanion llesiant. 

en-gb	This work will provide the governance to enhance delivery and further embed the sustainable development principle. 
cy-gb	Bydd y gwaith hwnnw’n esgor ar y llywodraethiant ar gyfer ein helpu i’w gwireddu ac yn gwneud yr egwyddor datblygu cynaliadwy yn rhan hyd yn oed yn fwy annatod o’r gwaith. 

en-gb	The strategy development work will include deeper and broader assessment of the impact of current policies and draw wider conclusions on where we need to do things differently. 
cy-gb	Bydd y gwaith o ddatblygu’r strategaethau yn cynnwys asesiad dyfnach ac ehangach o effeithiau polisïau presennol ac yn dod i gasgliadau ehangach ynghylch lle mae angen inni wneud pethau’n wahanol. 

en-gb	This will shape the detailed steps needed to deliver against our well-being objectives.
cy-gb	Bydd hyn yn penderfynu ar ffurf y camau manwl sydd eu hangen i wireddu ein hamcanion llesiant.

en-gb	2.6 Central to strategy development will be the identification of the core issues, developing means of preventing problems and finding innovative and sustainable solutions across the breadth of Government that can be delivered during this Government term. 
cy-gb	2.6 Wrth ddatblygu’r strategaethau, yr ystyriaeth ganolog fydd penderfynu ar y materion craidd, datblygu ffyrdd o rwystro problemau a chael hyd i atebion arloesol a chynaliadwy ym mhob rhan o’r Llywodraeth, y gellir eu cyflawni yn ystod tymor y Llywodraeth hon. 

en-gb	The strategies will be the catalyst for more collaborative delivery plans that balance the needs of the present and the future and are integrated across Government and the wider public service.
cy-gb	Y strategaethau fydd y catalydd ar gyfer cynlluniau cyflawni mwy cydweithredol a fydd yn cadw’r ddysgl yn wastad rhwng anghenion heddiw ac yfory. Byddant wedi’u hintegreiddio ar draws y Llywodraeth a’r gwasanaethau cyhoeddus ehangach.

en-gb	2.7 Breaking the cycle of disadvantage and inequality will continue to underpin everything we do, so that the way we govern has the most effective impact on making our society fairer and more inclusive. 
cy-gb	2.7 Ceisio torri’r cylch anfantais ac anghydraddoldeb fydd sail popeth a wnawn o hyd, fel bod y ffordd y llywodraethwn yn cael yr effaith fwyaf effeithiol ar wneud ein cymdeithas yn decach a mwy cynhwysol. 

en-gb	Five Ways of Working
cy-gb	Pum ffordd o weithio

en-gb	2.8 The application of the five ways of working identified in the Act is how public bodies are able to maximise their contribution to the seven well-being goals. 
cy-gb	2.8 Bydd y pum ffordd o weithio a nodir yn y Ddeddf yn dangos sut y bydd cyrff cyhoeddus yn gallu gwneud y mwyaf o’u cyfraniad at wireddu’r saith nod llesiant. 

en-gb	They have been applied in determining the fourteen Welsh Government well-being objectives:
cy-gb	Maent wedi’u defnyddio i lunio pedwar ar ddeg amcan llesiant Llywodraeth Cymru:

en-gb	Integrate
cy-gb	Integreiddio

en-gb	The well-being objectives relate to each other, many relate to different aspects of the life course, supporting people at every stage of their lives. 
cy-gb	Mae’r amcanion llesiant yn gysylltiedig â’i gilydd. Mae llawer ohonynt yn ymwneud â gwahanol agweddau ar gwrs bywyd, gan helpu pobl ym mhob cam o’u bywydau. 

en-gb	Several take a place-based approach, responding to the importance of people’s wellbeing and that of the communities they are part of, whilst also making visible Wales’ contribution as a small nation on the global stage. 
cy-gb	Mae sawl un yn seiliedig ar le, gan ymateb i bwysigrwydd llesiant pobl a llesiant y cymunedau y maent yn rhan ohonynt a chan wneud cyfraniad Cymru fel gwlad fach ar lwyfan y byd yn weladwy. 

en-gb	As a set of objectives they will build on progress towards the economic, social, environmental and cultural wellbeing of Wales, by enabling us to take more sustainable action, as we evaluate our key decisions in relation to our well-being objectives. 
cy-gb	Fel set o amcanion, byddant yn datblygu’r cynnydd at lesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol Cymru, trwy ein galluogi i weithredu’n fwy cynaliadwy wrth inni gloriannu ein prif benderfyniadau ynghylch ein hamcanion llesiant. 

en-gb	Our decision to develop four cross-cutting national strategies, working across Ministerial portfolios and departments, will build an integrated approach to delivery in everything we do which will seek to maximise the impact of our collective action.
cy-gb	Bydd ein penderfyniad i ddatblygu pedair strategaeth genedlaethol drawsbynciol, gan weithio ar draws portffolios ac adrannau Gweinidogion, yn datblygu’r ffordd integredig o gyflawni ym mhopeth a wnawn. Bydd hynny’n cynyddu effaith ein gweithredoedd ar y cyd.

en-gb	Our well-being objectives have been designed to prevent problems from occurring or getting worse. 
cy-gb	Mae ein hamcanion llesiant wedi’u cynllunio i rwystro problemau rhag codi neu waethygu. 

en-gb	They represent the areas where we need to work with partners to break down barriers, focus on the transition between services and understand the changing needs of people through the various stages of their lives, both now and in the future, wherever they live in Wales.
cy-gb	Y rhain yw’r meysydd lle mae angen inni weithio gyda phartneriaid i chwalu rhwystrau, canolbwyntio ar y pontio rhwng gwasanaethau a deall anghenion cyfnewidiol pobl trwy gamau bywyd, yn awr ac yn y dyfodol, pa le bynnag y maent yn byw yng Nghymru.

en-gb	Prevention
cy-gb	Atal

en-gb	Collaborate
cy-gb	Cydweithio

en-gb	Work to involve and collaborate more widely on how we will deliver our objectives has not been possible in the timeframe due to the delay in publishing Taking Wales Forward caused by the UK decision to leave the European Union. 
cy-gb	Ni fu’n bosib sicrhau mwy o gydweithio na chynnwys mwy o bobl yn y trafodaethau ynghylch sut y byddwn yn gwireddu ein hamcanion. Roedd yr amserlen yn dynn oherwydd bod penderfyniad y Deyrnas Unedig i adael yr Undeb Ewropeaidd wedi achosi oedi cyn cyhoeddi Symud Cymru Ymlaen . 

en-gb	We remain committed to getting it right and to fully testing our well-being objectives as part of the development of our four cross-cutting national strategies. 
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i wneud pethau’n iawn o hyd ac i brofi’n llawn ein hamcanion llesiant wrth ddatblygu ein pedair strategaeth genedlaethol drawsbynciol. 

en-gb	Setting well-being objectives in stone that bind or constrain these strategies at this early stage will not deliver the spirit of the Act, and would risk sustainable development being an ‘add-on’. 
cy-gb	Trwy bennu’n bendant mor fuan â hyn yr amcanion llesiant mewn ffordd sy’n rhwymo neu’n cyfyngu ar y strategaethau hyn, collir hanfod y Ddeddf a byddai perygl i ddatblygu cynaliadwy fynd yn ‘atodiad’. 

en-gb	Therefore, in order to fulfil our commitment to fully engage and involve people we will review our objectives under section 8 (5) of the Act during the development of our national strategies.
cy-gb	Felly, er mwyn cadw at ein hymrwymiad i ymgysylltu’n llawn â’r bobl, a’u cynnwys, byddwn yn adolygu ein hamcanion o dan adran 8(5) y Ddeddf wrth inni ddatblygu ein strategaethau cenedlaethol.

en-gb	Involve
cy-gb	Cynnwys

en-gb	Long Term
cy-gb	Hirdymor

en-gb	These well-being objectives respond to the long-term opportunities and challenges that Wales faces, as outlined in Taking Wales Forward . 
cy-gb	Mae’r amcanion llesiant hyn yn ymateb i’r cyfleoedd a’r heriau tymor hir sy’n wynebu Cymru, fel ag y’u disgrifir yn Symud Cymru Ymlaen . 

en-gb	These reflect the current backdrop of ongoing austerity, the UK withdrawal from the European Union and how we manage the increasing demand for public services, particularly with an ageing and growing population. 
cy-gb	Maent yn adlewyrchu cyd-destun heddiw o gyni parhaus, ymadawiad y DU â’r Undeb Ewropeaidd a sut i reoli’r galw cynyddol am wasanaethau cyhoeddus, yn enwedig o gofio bod y boblogaeth yn heneiddio ac yn tyfu. 

en-gb	Other long term changes will shape our future including the changing climate, technological innovation, tackling the gap between the richest and poorest, and making society fairer, whilst understanding what our future needs might be. 
cy-gb	Bydd newidiadau eraill yn siapio’n dyfodol hefyd, gan gynnwys hinsawdd sy’n newid, arloesi technegol, yr ymdrech i gau’r bwlch rhwng y tlotaf a’r cyfoethocaf a gwneud cymdeithas yn decach, tra’n deall beth allai’n hanghenion ni fod yn y dyfodol. 

en-gb	These well-being objectives have been drafted to help us realise the opportunities and rise to the challenges.
cy-gb	Mae’r amcanion llesiant wedi’u drafftio i’n helpu i wireddu’r cyfleoedd ac wynebu’r heriau.

en-gb	Our well-being objectives
cy-gb	Ein hamcanion llesiant

en-gb	Create conditions to give every child the best start in life.
cy-gb	Creu’r amodau a all roi’r dechrau gorau posibl i fywyd pob plentyn.

en-gb	Improve education outcomes for all and reduce the gap in outcomes for different groups.
cy-gb	Gwella deilliannau addysg i bawb a lleihau’r bwlch rhwng deilliannau gwahanol grwpiau.

en-gb	Help people live healthy and independent lives and support a healthy workforce.
cy-gb	Helpu pobl i fyw bywydau iach ac annibynnol a hybu gweithlu iach.

en-gb	Support safe, cohesive and resilient communities.
cy-gb	Cefnogi cymunedau diogel, cydlynus a chadarn.

en-gb	Improve access to secure, safe, efficient and affordable homes.
cy-gb	Ei gwneud yn haws cael cartrefi diogel, effeithlon a fforddiadwy.

en-gb	Foster conditions for sustainable economic development and employment, whilst stimulating innovation and growth for a modern low carbon economy.
cy-gb	Meithrin amodau ar gyfer datblygiad economaidd cynaliadwy a swyddi cynaliadwy, gan ysgogi arloesedd a thwf er mwyn sicrhau economi fodern, garbon isel.

en-gb	Improve prosperity for all across Wales, helping people into employment and sustaining jobs.
cy-gb	Cynyddu ffyniant i bawb ledled Cymru, gan helpu pobl i gael gwaith a chynnal swyddi.

en-gb	Create the conditions for people to learn and use the Welsh language with their families, in their communities and in the workplace.
cy-gb	Creu’r amodau i bobl allu dysgu a defnyddio’r Gymraeg gyda’u teuluoedd, yn eu cymunedau ac yn y gwaith.

en-gb	Support the transition to a low carbon and climate resilient society.
cy-gb	Cefnogi’r broses o newid i fod yn gymdeithas garbon isel a all ymaddasu i’r newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Connect communities through sustainable and resilient infrastructure.
cy-gb	Cysylltu cymunedau drwy gyfrwng seilwaith gynaliadwy, 14. 

en-gb	Promote and enhance the culture and heritage of Wales.
cy-gb	Hyrwyddo a meithrin diwylliant a threftadaeth Cymru.

en-gb	Manage, use and enhance Wales’ natural resources to support long-term wellbeing.
cy-gb	Rheoli, defnyddio a gwella adnoddau naturiol Cymru i gefnogi llesiant hirdymor.

en-gb	Facilitate high quality, responsive and better integrated public services, to those that need them most, enabling citizens to be an equal partner.
cy-gb	Hwyluso gwasanaethau cyhoeddus safonol, ymatebol a mwy integredig, yn enwedig i’r rheini sydd eu hangen fwyaf, gan drin y dinesydd fel partner cydradd.

en-gb	Position Wales as an internationally focused, ambitious country engaged and connected to the wider world.
cy-gb	Sefydlu Cymru fel gwlad uchelgeisiol sy’n edrych tuag allan ac gadarn. sy’n ymwneud â’r byd ehangach.

en-gb	3. 
cy-gb	3. 

en-gb	Working differently
cy-gb	Gweithio mewn ffordd wahanol

en-gb	3.1 We have made, and continue to make improvements to how the Welsh Government embeds the five ways of working at the heart of the Act. 
cy-gb	3.1 Rydyn ni wedi gwneud gwelliannau i’r ffordd y mae Llywodraeth Cymru’n ymgorffori’r pum ffordd o weithio sy’n ganolog i’r Ddeddf, ac rydyn ni’n parhau i wneud hynny. 

en-gb	The work to develop strategies will embed the ways of working and ensure they are maintained in the resulting delivery models. 
cy-gb	Bydd y gwaith i ddatblygu strategaethau yn gosod sail gadarn i’r ffyrdd hyn o weithio ac yn sicrhau eu bod yn cael eu cynnal yn y modelau cyflawni dilynol. 

en-gb	Putting this in place will be our immediate next step.
cy-gb	Ein cam nesaf ni fydd rhoi hyn ar waith.

en-gb	3.2 Our work to prepare for the Act and embed the five ways of working that make up the sustainable development principle has included a focus on: 
cy-gb	3.2 Roedd ein gwaith wrth baratoi ar gyfer y Ddeddf ac ymwreiddio’r pum ffordd o weithio sy’n rhan o’r egwyddor o ddatblygu cynaliadwy yn canolbwyntio ar y canlynol: 

en-gb	Ensuring there is an effective link between the goals, the government’s programme, the strategies and delivery. 
cy-gb	Sicrhau bod cysylltiad effeithiol rhwng y nodau, rhaglen y llywodraeth, y strategaethau a’r dull o gyflawni. 

en-gb	The wellbeing objectives provide the bridge between Taking Wales Forward and the four cross-cutting strategies.
cy-gb	Mae’r amcanion llesiant yn pontio Symud Cymru Ymlaen â’r pedair strategaeth drawsbynciol.

en-gb	Providing leadership to the public service in Wales.
cy-gb	Cynnig arweiniad i’r gwasanaeth cyhoeddus yng Nghymru.

en-gb	Working with our delivery partners to develop more collaborative and innovative approaches to delivery.
cy-gb	Gweithio gyda’n partneriaid cyflawni i ddatblygu dulliau sy’n fwy cydweithredol ac arloesol.

en-gb	Enabling people to embody the ways of working in the Act and to work as one public service through the application of the one Welsh public service values and behaviours.
cy-gb	Galluogi pobl i fabwysiadu’r ffyrdd o weithio sydd yn y Ddeddf ac i weithio fel un gwasanaeth cyhoeddus drwy arddel gwerthoedd ac ymddygiadau un gwasanaeth cyhoeddus Cymru.

en-gb	Developing policy, using evidence and providing advice that enables better decision making that balances short and long term needs, prevents problems and takes account of the interconnectivity of the well-being goals.
cy-gb	Datblygu polisïau, defnyddio tystiolaeth a chynnig cyngor sy’n arwain at wneud gwell penderfyniadau. Bydd y penderfyniadau hyn yn sicrhau cydbwysedd rhwng anghenion y tymor hir a’r tymor byr, yn atal problemau ac yn ystyried sut mae’r nodau llesiant yn cydgysylltu.

en-gb	Planning our work consistently through our group and departmental business plans so that we improve the alignment to our well-being objectives, evaluate and learn from delivery challenges to prevent problems in the future and identify and exploit the opportunities of integration.
cy-gb	Cynllunio ein gwaith yn gyson drwy ddefnyddio cynlluniau busnes ein grwpiau a’n hadrannau fel ein bod yn cydymffurfio’n well â’r amcanion llesiant; dadansoddi a dysgu o heriau wrth gyflawni er mwyn rhwystro problemau rhag codi yn y dyfodol, a sylwi a manteisio ar gyfleoedd i integreiddio.

en-gb	Manage the performance of our staff as a key tool to ensure we deliver our strategic priorities and well-being objectives.
cy-gb	Rheoli perfformiad ein staff fel adnodd allweddol er mwyn sicrhau ein bod yn cyflawni ein blaenoriaethau strategol ac yn cyrraedd y nodau llesiant.

en-gb	3.3 Through the development of the 2017-18 Draft Budget we applied the five ways of working to test the alignment of our spending proposals with the requirements of the Act. 
cy-gb	3.3 Wrth ddatblygu Cyllideb Ddrafft 2017-18, fe wnaethom ni fabwysiadu’r pum ffordd o weithio er mwyn gweld i ba raddau yr oedd ein cynigion o ran gwariant yn cydymffurfio â gofynion y Ddeddf. 

en-gb	By publishing one year revenue plans and four year capital budgets we have sought to strike a balance between the short and long-term interests of future generations, using the levers available to us to greatest effect to deliver the best outcomes for Welsh people and the public services. 
cy-gb	Drwy gyhoeddi cynlluniau refeniw blynyddol a chyllidebau cyfalaf pob pedair blynedd rydym wedi ceisio dod o hyd i gydbwysedd rhwng buddiannau hirdymor a byrdymor cenedlaethau’r dyfodol, drwy ddefnyddio’r dulliau sydd ar gael mor effeithiol â phosib er mwyn sicrhau’r canlyniadau gorau i bobl Cymru a’r gwasanaethau cyhoeddus. 

en-gb	The draft budget increases investment in health and wellbeing, supports our key priorities in public services, and ensures we continue to invest in our future prosperity through vital new infrastructure. 
cy-gb	Mae’r gyllideb ddrafft yn cynyddu’r swm gaiff ei fuddsoddi ym maes iechyd a llesiant, mae’n cefnogi ein prif flaenoriaethau o ran y gwasanaethau cyhoeddus, ac yn sicrhau ein bod yn parhau i fuddsoddi yn ffyniant y dyfodol gyda seilwaith newydd hanfodol. 

en-gb	The work on our emerging strategies, founded on our well-being objectives will inform our budget preparations in future years.
cy-gb	Bydd y gwaith ar ein strategaethau arfaethedig, sydd wedi’u seilio ar ein hamcanion llesiant, yn dylanwadu ar ein cynlluniau ar gyfer y gyllideb yn y dyfodol.

en-gb	3.4 The systems and processes by which the Welsh Government is directed and controlled have an important role in embedding the Act. 
cy-gb	3.4 Mae’r systemau a’r gweithdrefnau a ddefnyddir i lywio a rheoli Llywodraeth Cymru yn chwarae rôl bwysig wrth roi’r Ddeddf ar waith. 

en-gb	The ‘Welsh Government Consolidated Accounts 2015-2016’ publication provides information on governance within the Welsh Government and our actions in preparing for the Act.
cy-gb	Mae’r ddogfen ‘Cyfrifon Cyfunol Llywodraeth Cymru 2015-16’ yn cynnwys gwybodaeth am y broses lywodraethu o fewn Llywodraeth Cymru a’n camau wrth baratoi ar gyfer y Ddeddf.

en-gb	Annex - Well-being objectives – the rationale
cy-gb	Atodiad - Amcanion llesiant – y sail resymegol

en-gb	1. 
cy-gb	1. 

en-gb	Create conditions to give every child the best start in life Well-being Goals 
cy-gb	Creu’r amodau a all roi’r dechrau gorau posibl i fywyd pob plentyn. Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities • A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus • Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Healthy and Active • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Iach ac Egnïol • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	It is internationally recognised and reinforced by strong evidence that early childhood experiences are crucially important for children’s long term development and their achievements throughout life. 
cy-gb	Mae profiadau cynnar plentyndod yn hanfodol bwysig i ddatblygiad plant yn y tymor hir ac i’r hyn y byddant yn ei gyflawni gydol eu bywydau. Cydnabyddir hyn yn rhyngwladol, ac mae tystiolaeth gadarn yn sail iddo. 

en-gb	Ensuring children reach key developmental milestones is fundamental not only to attainment and occupational outcomes, but wider adult health and wellbeing. 
cy-gb	Mae sicrhau bod plant yn cyrraedd cerrig milltir pwysig wrth ddatblygu yn sylfaenol bwysig, nid yn unig o ran eu cyrhaeddiad a’u dyfodol galwedigaethol, ond hefyd o ran eu hiechyd a’u llesiant pan fyddant yn oedolion. 

en-gb	There is a wealth of evidence that children’s life chances are heavily defined by their development in the first five years of life. 
cy-gb	Ceir tystiolaeth helaeth bod eu datblygiad plant yn ystod pum mlynedd gyntaf eu bywyd yn dylanwadu’n gryf ar eu cyfleoedd mewn bywyd. 

en-gb	It is family background, parental education, good parenting and the opportunities for learning and development in those crucial years that together matter more to children than money, in determining whether their potential is realised.
cy-gb	Gyda’i gilydd, mae cefndir y teulu, addysg gan y rhieni, y modd y caiff plant eu magu a’r cyfleoedd i ddysgu a datblygu yn y blynyddoedd tyngedfennol hynny yn bwysicach i blant nag arian wrth benderfynu a fyddant yn cyflawni eu potensial.

en-gb	2. 
cy-gb	2. 

en-gb	Improve education outcomes for all and reduce the gap
cy-gb	Gwella deilliannau addysg i bawb a lleihau’r bwlch rhwng

en-gb	in outcomes for different groups 
cy-gb	deilliannau gwahanol grwpiau 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities • A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus • Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Ambitious and Learning
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Uchelgais a Dysgu

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Education is one of our greatest longer term levers which can improve the life chances for low income pupils and pupils with protected characteristics. 
cy-gb	Addysg yw un o’r dulliau gorau sydd gennym yn y tymor hir ar gyfer gwella cyfleoedd bywyd disgyblion o gefndiroedd incwm isel a disgyblion a chanddynt nodweddion gwarchodedig. 

en-gb	It contributes to breaking the cycle of disadvantage and inequality and is also fundamental to the future of our economy. 
cy-gb	Mae’n cyfrannu at roi diwedd ar anfantais ac anghydraddoldeb, ac yn sylfaenol bwysig hefyd i ddyfodol ein heconomi. 

en-gb	Schools play an important role in promoting social and emotional learning, both enhancing a variety of skills and positive attributes for life and the reduction of emotional and behavioural challenges. 
cy-gb	Mae gan ysgolion gyfraniad pwysig i’w wneud wrth hyrwyddo dysgu cymdeithasol ac emosiynol, gan roi hwb i amrywiaeth o sgiliau a hanfodion cadarnhaol bywyd a mynd i’r afael â phroblemau emosiynol a phroblemau ymddygiad. 

en-gb	To maximise our impact in the future we need to raise outcomes for all while reducing the difference in outcomes for different groups.
cy-gb	Er mwyn cael yr effaith fwyaf posibl yn y dyfodol, mae angen inni wella’r deilliannau i bawb, gan leihau’r gwahaniaethau yn neilliannau gwahanol grwpiau.

en-gb	3. 
cy-gb	3. 

en-gb	Help people live healthy and independent lives, and support
cy-gb	Helpu pobl i fyw bywydau iach ac annibynnol a hybu

en-gb	a healthy workforce 
cy-gb	gweithlu iach 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Healthy and Active
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Iach ac Egnïol

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Living healthy and independent lives allows us to fulfil our potential, meet our educational aspirations and play a full part in the economy and society of Wales. 
cy-gb	Mae byw bywydau iach ac annibynnol yn ein galluogi i gyflawni ein potensial, i gyflawni ein dyheadau addysgol, ac i gyfrannu’n llawn at economi a chymdeithas Cymru. 

en-gb	Meeting the changing needs of the population and closing the gap in health outcomes in our communities means building resilience for the whole population while focusing on those people with the greatest health need and poorest health outcomes.
cy-gb	Er mwyn diwallu anghenion sy’n newid ymysg y boblogaeth, a chau’r bwlch yng nghanlyniadau iechyd ein cymunedau, mae’n rhaid meithrin gwydnwch yr holl boblogaeth wrth inni ganolbwyntio ar y bobl a chanddynt yr anghenion iechyd mwyaf a’r canlyniadau iechyd gwaethaf.

en-gb	Helping children and young people to develop healthy behaviours through their formative years is fundamental to later life. 
cy-gb	Mae helpu plant a phobl ifanc i ddatblygu ffordd iach o fyw yn ystod eu blynyddoedd ffurfiannol yn hanfodol i’w bywydau’n ddiweddarach. 

en-gb	General wellbeing through life is supported by promoting healthy lifestyles and choices through interventions on preventing ill health and encouraging more activity. 
cy-gb	Er mwyn rhoi hwb i lesiant cyffredinol pobl drwy eu bywydau, mae’n rhaid hyrwyddo dewisiadau a ffyrdd iach o fyw, gan ymyrryd i atal afiechyd ac annog pobl i fod yn fwy egnïol. 

en-gb	Supporting people into sustainable employment and tackling mental ill health in the workplace broadens the impacts of jobs and growth to offer the support people need. 
cy-gb	Mae helpu pobl i gael swyddi cynaliadwy a threchu afiechyd meddwl yn y gweithle yn golygu bod modd i swyddi a thwf wneud mwy o gyfraniad wrth roi’r cymorth y mae ei angen ar bobl. 

en-gb	Meeting the needs of older people requires working with communities to support the ageing population to stay well into later life.
cy-gb	Er mwyn diwallu anghenion pobl hyˆn, mae gofyn gweithio gyda chymunedau er mwyn helpu’r boblogaeth i aros yn iach wrth heneiddio.

en-gb	This requires a range of responses from birth through to old age maximising health and well-being throughout life embedding healthy living throughout our programmes working across Government and public services, placing the focus on health at the heart of everything that we do.
cy-gb	Mae gofyn ymateb mewn amryw o ffyrdd rhwng genedigaeth a henaint, gan roi’r iechyd a’r llesiant gorau posibl i bobl drwy ymgorffori ffyrdd iach o fyw yn ein holl raglenni, gan weithio ym mhob rhan o’r Llywodraeth a gwasanaethau cyhoeddus, a chan sicrhau bod rhoi sylw i iechyd yn ganolog i bopeth a wnawn.

en-gb	4. 
cy-gb	4. 

en-gb	Improve prosperity for all across Wales, helping people into employment and sustaining jobs 
cy-gb	Cynyddu ffyniant i bawb ledled Cymru, gan helpu pobl i gael gwaith a chynnal swyddi 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A more equal Wales • A Wales of cohesive communities
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru sy’n fwy cyfartal • Cymru o gymunedau cydlynus

en-gb	A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Ambitious and learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Increasing employability is fundamental to tackling poverty and reducing inequalities. 
cy-gb	Mae’n hanfodol cynyddu’r nifer o bobl sydd ar gael i weithio er mwyn trechu tlodi a lleihau anghydraddoldeb. 

en-gb	It is widely recognised that moving people into work has a dramatic impact on their health and ability to function in everyday society. 
cy-gb	Cydnabyddir yn helaeth fod helpu pobl i weithio yn cael effaith aruthrol ar eu hiechyd a’u gallu i fod yn rhan o gymdeithas bob dydd. 

en-gb	Supporting people to stay in stable jobs and sustaining long-term employment reduces the chances of unemployment and poverty. 
cy-gb	Mae helpu pobl i aros mewn swyddi sefydlog a chynnal swyddi yn y tymor hir yn lleihau’r siawns y byddant yn wynebu diweithdra a thlodi. 

en-gb	By focusing on reducing lower skill levels and investing in early childhood development, we can contribute to improving our long-term economic outcomes as well as combating disadvantage and promoting social cohesion. 
cy-gb	Drwy ganolbwyntio ar leihau nifer y bobl sydd â sgiliau ar y lefel is, a thrwy fuddsoddi yn natblygiad cynnar plant, gallwn gyfrannu at wella ein canlyniadau economaidd yn y tymor hir, yn ogystal â mynd i’r afael ag anfantais a hyrwyddo cydlyniant cymdeithasol. 

en-gb	We also know that to have the greatest effect we must build on the regional differences in our economy ensuring sensitivity to the diverse needs of localities and communities to generate wealth and employment opportunities.
cy-gb	Er mwyn cael yr effaith fwyaf, gwyddom hefyd fod yn rhaid inni fanteisio ar y gwahaniaethau rhanbarthol yn ein heconomi, gan sicrhau ein bod yn effro i anghenion amrywiol ardaloedd a chymunedau, er mwyn creu cyfoeth a chyfleoedd gwaith.

en-gb	5. 
cy-gb	5. 

en-gb	Create conditions for people to learn and use the Welsh language with their families, in their communities and in the workplace Well-being Goals 
cy-gb	Creu’r amodau i bobl allu dysgu a defnyddio’r Gymraeg gyda’u teuluoedd, yn eu cymunedau ac yn y gwaith Nodau Llesiant 

en-gb	A prosperous Wales • A more equal Wales • A Wales of cohesive communities
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru sy’n fwy cyfartal • Cymru o gymunedau cydlynus

en-gb	A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language • A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu • Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	The Welsh language is fundamental to the culture and identity of Wales as a proudly bilingual nation with the Welsh language making a significant contribution to our past, history and living culture. 
cy-gb	Mae’r Gymraeg yn sylfaenol bwysig i ddiwylliant a hunaniaeth Cymru fel gwlad sy’n falch o fod yn ddwyieithog, ac mae cyfraniad yr iaith i’n gorffennol, i’n hanes ac i’n diwylliant byw yn un sylweddol. 

en-gb	Central to our ambition for a million Welsh speakers by 2050 is to grow the language so it thrives as a vibrant, living part of our communities for future generations. 
cy-gb	Yn ganolog i’n huchelgais i greu miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050, mae angen i’r iaith dyfu er mwyn iddi fod yn rhan lewyrchus a byw o’n cymunedau er budd cenedlaethau’r dyfodol. 

en-gb	We have seen increases in children and young people speaking Welsh with early language development providing a foundation for later language skills both at home and through early years provision. 
cy-gb	Rydym wedi gweld cynnydd yn nifer y plant a’r bobl ifanc sy’n siarad Cymraeg, ac mae datblygu iaith ym more oes yn rhoi sylfaen i feithrin sgiliau iaith yn ddiweddarach, a hynny yn y cartref a thrwy ddarpariaeth y blynyddoedd cynnar. 

en-gb	The education system has a vitally important role in developing the language skills of all learners and through embedding the Welsh language within meaningful learning to enable learners to reach fluency.
cy-gb	Mae gan y system addysg gyfraniad hollbwysig i’w wneud wrth ddatblygu sgiliau iaith pob dysgwr a thrwy ymgorffori’r Gymraeg yn rhan o broses ddysgu ystyrlon, er mwyn galluogi dysgwyr i ddod yn rhugl.

en-gb	We know there is a clear link between fluency and frequency of Welsh language use and that education and training alone cannot guarantee that speakers become fluent in Welsh, or choose to use the language in their everyday lives, at home, in the workplace and in their wider communities. 
cy-gb	Gwyddom fod cysylltiad clir rhwng rhuglder a pha mor aml y bydd pobl yn defnyddio’r Gymraeg, ac na all addysg a hyfforddiant ynddynt eu hunain warantu y bydd siaradwyr yn dod yn rhugl yn y Gymraeg, nac yn dewis defnyddio’r iaith yn eu bywydau bob dydd, gartref, yn y gweithle ac yn eu cymunedau’n ehangach. 

en-gb	We also know that in response to a changing population needs will differ across Wales.
cy-gb	Gwyddom hefyd, wrth ymateb i boblogaeth sy’n newid, y bydd yr anghenion yn wahanol ledled Cymru.

en-gb	6. 
cy-gb	6. 

en-gb	Support the transition to a low carbon and climate resilient society 
cy-gb	Cefnogi’r broses o newid i fod yn gymdeithas garbon isel a all ymaddasu i’r newid yn yr hinsawdd 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities • A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus • Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Healthy and Active • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Iach ac Egnïol • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Increasing globalisation, changing technology and responding to a changing climate requires a different response which focuses on sustainable growth and a low carbon economy which also benefits our social, cultural and environmental wellbeing. 
cy-gb	Yn wyneb globaleiddio cynyddol, technoleg newydd a’r angen i ymateb i hinsawdd sy’n newid, mae gofyn gwneud pethau’n wahanol drwy ganolbwyntio ar dwf cynaliadwy ac economi carbon isel sydd hefyd o fudd i’n llesiant cymdeithasol, diwylliannol ac amgylcheddol. 

en-gb	There is overwhelming scientific consensus for human induced climate change and the significant widespread and irreversible impacts it is likely to bring. 
cy-gb	Ceir consensws gwyddonol hynod gryf fod dyn wedi achosi newid yn yr hinsawdd ac ynghylch yr effeithiau eang sylweddol a di-droi’n-ôl sy’n debygol o ddeillio o hyn. 

en-gb	The impacts on people, communities and the environment are likely to be unevenly distributed and are generally greater for disadvantaged people and communities. 
cy-gb	Mae’r effeithiau ar bobl, cymunedau a’r amgylchedd yn debygol o gael eu gwasgaru’n anwastad, ac yn gyffredinol pobl a chymunedau dan anfantais sy’n eu teimlo fwyaf. 

en-gb	There is growing momentum and international commitment towards a low carbon society to meet climate change targets and the UN sustainable development goals. 
cy-gb	Ceir momentwm ac ymrwymiad rhyngwladol cynyddol tuag at greu cymdeithas garbon isel er mwyn cyrraedd targedau ar newid yn yr hinsawdd a nodau datblygu cynaliadwy y Cenhedloedd Unedig. 

en-gb	There is also a growing body of evidence indicating that those nations that move more quickly can benefit and unlock the opportunities associated with green growth. 
cy-gb	Ceir tystiolaeth gynyddol hefyd sy’n dangos y gall y cenhedloedd hynny sy’n gweithredu’n gyflym elwa a manteisio ar y cyfleoedd sy’n dod law yn llaw â thwf gwyrdd. 

en-gb	Evidence supports the need to focus on flooding and coastal change risks to communities, businesses and infrastructure tackling the risks to health, wellbeing and productivity. 
cy-gb	Mae’r dystiolaeth yn dangos bod angen canolbwyntio ar lifogydd a’r risg y mae newidiadau i’r arfordir yn ei hachosi i gymunedau, busnesau a seilwaith, gan fynd i’r afael â’r risgiau i iechyd, llesiant a lefelau cynhyrchiant. 

en-gb	We know that through our influence over and investment in infrastructure including building energy efficiency in housing and supporting the development of renewable energy generation we can maximise our impact.
cy-gb	Drwy fuddsoddi yn ein seilwaith a dylanwadu arno, gan gynnwys effeithlonrwydd ynni wrth adeiladu tai a rhoi cymorth i ddatblygu dulliau adnewyddadwy o greu ynni, gwyddom y gallwn gael yr effaith fwyaf posibl.

en-gb	7. 
cy-gb	7. 

en-gb	Connect communities through sustainable and resilient infrastructure 
cy-gb	Cysylltu cymunedau drwy gyfrwng seilwaith gynaliadwy, gadarn

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities • A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus • Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu

en-gb	A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	United and Connected
cy-gb	Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Our influence over investment in and use of infrastructure is one of our most important enablers for achieving our shared goals and building resilience for people, communities, the economy and wider environment. 
cy-gb	Ein dylanwad dros sut y buddsoddir yn ein seilwaith, a sut y defnyddir y seilwaith hwnnw, yw un o’r dulliau pwysicaf sydd gennym er mwyn cyflawni ein nodau a chreu pobl, cymunedau, economi ac amgylchedd ehangach sy’n gadarn. 

en-gb	There are strong economic, environmental and social reasons for improving Wales’ infrastructure, climate change, adapting to changing technologies, population and the contribution to the wider benefits on health and poverty. 
cy-gb	Ceir rhesymau economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol cryf dros wella seilwaith Cymru, a’r rheini’n cynnwys newid yn yr hinsawdd, addasu i dechnolegau newydd, natur y boblogaeth a sut y mae’r seilwaith yn cyfrannu at fanteision ehangach sy’n ymwneud ag iechyd a thlodi. 

en-gb	Providing ‘well-connected’ communities allows people to be able to communicate and get around easily, sustainably and cheaply and supporting economic growth. 
cy-gb	Mae creu cymunedau sydd wedi’u ‘cysylltu’n dda’ yn galluogi pobl i gyfathrebu a symud o fan i fan yn rhwydd, yn gynaliadwy ac yn rhad. Mae hyn hefyd yn hwb i dwf economaidd. 

en-gb	We know that taking an integrated approach including aligning housing, transport, ICT, education, health, flood prevention, waste and energy infrastructure can better deliver these benefits. 
cy-gb	Drwy roi dull integredig ar waith a chysoni strategaethau ym maes tai, trafnidiaeth, TGCh, addysg, iechyd, atal llifogydd, gwastraff a seilwaith ynni, gwyddom y gallwn sicrhau’r manteision hyn yn well. 

en-gb	This includes creating sustainable transport, supporting the development of renewable energy generation, meeting changing needs created by the internet and wider technology change, continuing to invest in flood defence work and taking further action to better manage water in our environment.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys creu systemau trafnidiaeth cynaliadwy, cefnogi datblygiadau i greu ynni adnewyddadwy, ateb anghenion sy’n newid yn sgil y rhyngrwyd a newidiadau eraill i dechnoleg, parhau i fuddsoddi mewn gwaith ar amddiffynfeydd rhag llifogydd, a chymryd rhagor o gamau i reoli dwˆ r yn well yn ein hamgylchedd.

en-gb	8. 
cy-gb	8. 

en-gb	Support safe, cohesive and resilient communities Well-being Goals 
cy-gb	Cefnogi cymunedau diogel, cydlynus a chadarn Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities • A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus • Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Healthy and Active • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Iach ac Egnïol • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Evidence tells us that people’s personal well-being is heavily influenced by the physical and social characteristics of where they live, work and visit. 
cy-gb	Mae’r dystiolaeth yn dweud wrthym fod nodweddion ffisegol a chymdeithasol y mannau lle mae pobl yn byw, yn gweithio ynddynt ac yn ymweld â hwy yn dylanwadu’n drwm ar eu llesiant personol. 

en-gb	This means communities which are attractive; which are well-connected and are viable; flourishing settlements where people interact and get on well with each other. 
cy-gb	Mae hyn yn golygu cymunedau braf sydd wedi’u cysylltu’n dda ac yn llawn addewid, a mannau sy’n ffynnu lle mae pobl yn ymwneud â’i gilydd ac yn cyd-dynnu’n dda. 

en-gb	We know that people and communities across Wales have different needs and supporting them when they need it the most requires different responses. 
cy-gb	Gwyddom fod gan bobl a chymunedau ledled Cymru wahanol anghenion, ac mae angen ymateb yn wahanol wrth eu cefnogi pan fydd angen y gefnogaeth honno fwyaf arnynt. 

en-gb	These include reducing adverse childhood experiences, better managing transitions people experience within and between public services over their life course as well as helping communities prepare for a changing climate. 
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys lleihau profiadau sy’n niweidiol yn ystod plentyndod, rheoli pethau’n well wrth i bobl bontio o fewn a rhwng gwasanaethau cyhoeddus yn ystod eu bywydau, ynghyd â helpu cymunedau i baratoi at hinsawdd sy’n newid. 

en-gb	We know that tackling crime and anti-social behaviour is important to building safe and cohesive communities. 
cy-gb	Gwyddom fod mynd i’r afael â throseddu ac ymddygiad gwrthgymdeithasol yn bwysig er mwyn creu cymunedau diogel a chydlynus. 

en-gb	A diversity of economic activity within communities helps make them more resilient. 
cy-gb	Mae creu gweithgarwch economaidd amrywiol mewn cymunedau yn eu helpu i fod yn fwy cadarn. 

en-gb	We know that if people are involved in the decisions that affect them locally it improves their sense of wellbeing.
cy-gb	Os yw pobl yn rhan o benderfyniadau sy’n effeithio arnynt yn lleol, gwyddom fod hynny’n gwella’u hymdeimlad o lesiant.

en-gb	9. 
cy-gb	9. 

en-gb	Improve access to secure, safe, efficient and affordable homes Well-being Goals 
cy-gb	Ei gwneud yn haws cael cartrefi diogel, effeithlon a fforddiadwy Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities • A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus • Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu

en-gb	A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Improving access to secure, safe, efficient and affordable homes can deliver against a range of outcomes. 
cy-gb	Gall gwella’r cyfleoedd i gael cartrefi diogel, effeithlon a fforddiadwy arwain at nifer o ganlyniadau da. 

en-gb	There is consistent evidence that poor living conditions can adversely affect physical and mental health. 
cy-gb	Mae’r dystiolaeth yn dangos yn gyson y gall amgylchiadau byw gwael effeithio’n ddrwg ar iechyd corfforol a meddyliol pobl. 

en-gb	Improving access to affordable homes and improving housing conditions contributes to tackling poverty, improves health and wellbeing and helps to reduce health inequalities. 
cy-gb	Mae gwella’r cyfleoedd i gael cartrefi fforddiadwy a gwella cyflwr tai yn help i drechu tlodi, yn gwella iechyd a llesiant, ac yn gymorth i leihau anghydraddoldebau iechyd. 

en-gb	Through improving energy efficiency in homes we can help people maintain warm homes whilst contributing to our carbon reduction commitments to help mitigate the impacts of climate change. 
cy-gb	Drwy wella effeithlonrwydd ynni mewn cartrefi, gallwn helpu pobl i gadw’u cartrefi’n gynnes a chyfrannu ar yr un pryd at ein hymrwymiadau i leihau carbon er mwyn lliniaru ar effeithiau newid yn yr hinsawdd. 

en-gb	Through investing in housing we can support the economy. 
cy-gb	Drwy fuddsoddi mewn tai gallwn roi hwb i’r economi. 

en-gb	We know that an ageing, growing and changing population brings with it the challenge of improving access to homes that meet these changing needs.
cy-gb	Gwyddom fod poblogaeth sy’n heneiddio, yn tyfu ac yn newid yn rhoi’r her o sicrhau bod tai ar gael sy’n ateb yr anghenion newydd hyn.

en-gb	10. 
cy-gb	10. 

en-gb	Foster conditions for sustainable economic development and employment, whilst stimulating innovation and growth for a modern low carbon economy 
cy-gb	Meithrin amodau ar gyfer datblygiad economaidd cynaliadwy a swyddi cynaliadwy, gan ysgogi arloesedd a thwf er mwyn sicrhau economi fodern, garbon isel 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language • A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu • Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Innovation can not only improve economic performance and help Wales contribute at the global level; 
cy-gb	Nid yn unig y gall arloesi wella perfformiad economaidd a helpu Cymru i gyfrannu ar lefel fyd-eang; 

en-gb	through working together and sharing knowledge we can use resources efficiently and aid wealth generation and prosperity for all. 
cy-gb	drwy gydweithio a rhannu gwybodaeth gallwn ddefnyddio adnoddau’n effeithlon a helpu i greu cyfoeth a llewyrch i bawb. 

en-gb	We know that the foundations of economic success rest in the performance of our education and skills system and the quality of the supporting infrastructure including finance and support for business, effective transport, housing and strong collaboration amongst regional public sector partners.
cy-gb	Gwyddom fod sylfeini llwyddiant economaidd yn dibynnu ar berfformiad ein system addysg a sgiliau, ac ar ansawdd y seilwaith sy’n cefnogi’r economi, gan gynnwys cyllid a chymorth i fusnesau, trafnidiaeth effeithiol, maes tai a chydweithio cryf rhwng partneriaid rhanbarthol yn y sector cyhoeddus.

en-gb	As we live for longer and our economy changes in light of technology and global changes we will need to help people fulfil their potential while ensuring an appropriately educated workforce. 
cy-gb	Wrth inni fyw yn hirach ac wrth i’n heconomi newid yn sgil newidiadau i dechnoleg a newidiadau byd-eang, bydd angen inni helpu pobl i gyflawni eu potensial, gan sicrhau bod y gweithlu wedi cael yr addysg iawn. 

en-gb	Fostering the conditions for innovation and growth, product and process innovation can help stimulate the wider take-up of innovative ideas across the economy. 
cy-gb	Drwy feithrin yr amgylchiadau i hybu arloesi a thwf, gall arloesi ym maes cynnyrch a phrosesau helpu pobl i roi syniadau arloesol ar waith drwy’r economi gyfan. 

en-gb	To create an innovative society we want to bridge the gap between education providers and the wider economy and work with our institutions and wider economic partners to build strong links between research and implementation.
cy-gb	I greu cymdeithas arloesol, rydym am bontio’r bwlch rhwng darparwyr addysg a’r economi ehangach, a gweithio gyda’n sefydliadau a’n partneriaid economaidd ehangach i greu cysylltiadau cryf rhwng y maes ymchwil a’r broses o roi ymchwil ar waith.

en-gb	11. 
cy-gb	11. 

en-gb	Promote and enhance the culture and heritage of Wales Well-being Goals 
cy-gb	Hyrwyddo a meithrin diwylliant a threftadaeth Cymru Nodau Llesiant 

en-gb	A prosperous Wales • A more equal Wales • A Wales of cohesive communities
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru sy’n fwy cyfartal • Cymru o gymunedau cydlynus

en-gb	A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language • A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu • Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Culture and heritage are a source of identity and distinctiveness as a nation and there is growing evidence on the wider benefits culture can bring to society. 
cy-gb	Mae diwylliant a threftadaeth yn ffynhonnell hunaniaeth ac arwahanrwydd fel cenedl, a cheir tystiolaeth gynyddol o’r manteision ehangach y gall cymdeithas eu cael yn sgil diwylliant. 

en-gb	Culture supports our economy and international profile, contributes to health and wellbeing, promotes diversity and innovation and helps educate our young people. 
cy-gb	Mae diwylliant yn hwb i’n heconomi a’n proffil rhyngwladol, yn cyfrannu at iechyd a lles, yn hyrwyddo amrywiaeth ac arloesi, ac yn gymorth i addysgu ein pobl ifanc. 

en-gb	To build nourish and support a vibrant culture, the impacts of austerity and uncertainty require a sustainable approach, embracing the opportunities.
cy-gb	Er mwyn creu, meithrin a chefnogi diwylliant bywiog, mae angen dull cynaliadwy er mwyn ymateb i effeithiau cyni ac ansicrwydd, gan gofleidio’r cyfleoedd sydd ar gael.

en-gb	12. 
cy-gb	12. 

en-gb	Manage, use and enhance Wales’ natural resources to support long-term well-being 
cy-gb	Rheoli, defnyddio a gwella adnoddau naturiol Cymru i gefnogi llesiant hirdymor 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A Wales of cohesive communities
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru o gymunedau cydlynus

en-gb	A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • Healthy and Active • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel, Iach ac Egnïol • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	Wales’ natural resources are not only a valuable asset but provide essential benefits. 
cy-gb	Nid yn unig y mae adnoddau naturiol Cymru yn adnodd gwerthfawr, ond maent hefyd yn dod â manteision hanfodol yn eu sgil. 

en-gb	These include benefits that range from the air we breathe to the food we eat; 
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys manteision sy’n amrywio o’r aer a anadlwn i’r bwyd a fwytawn; 

en-gb	from the land we farm or develop to the seas we fish and the water we use for drinking. 
cy-gb	o’r tir a ffermiwn neu a ddatblygwn i’r moroedd a bysgotwn ac i’r dwˆ r a yfwn. 

en-gb	Wales’ natural resources are as fundamental to the long-term success of the economy as they are to the quality of our natural environment and the health and wellbeing of communities. 
cy-gb	Mae adnoddau naturiol Cymru yn sylfaenol bwysig i lwyddiant yr economi yn y tymor hir, fel y maent i ansawdd ein hamgylchedd naturiol ac iechyd a llesiant ein cymunedau. 

en-gb	Maintaining and enhancing a biodiverse and resilient natural environment with healthy functioning systems supports people, contributes to health, supports a sustainable economy and builds ecological resilience and the capacity to adapt to change.
cy-gb	Mae cynnal a chryfhau amgylchedd naturiol cadarn ac ynddo fioamrywiaeth, ynghyd â systemau iach, yn helpu pobl, yn cyfrannu at iechyd, yn hwb i economi gynaliadwy ac yn creu gwydnwch ecolegol a’r gallu i addasu i newid.

en-gb	13. 
cy-gb	13. 

en-gb	Facilitate high quality, responsive and better integrated public services, to those that need them most, enabling citizens to be an equal partner 
cy-gb	Hwyluso gwasanaethau cyhoeddus safonol, ymatebol a mwy integredig, yn enwedig i’r rheini sydd eu hangen fwyaf, gan drin y dinesydd fel partner cydradd 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales • A more equal Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach • Cymru sy’n fwy cyfartal

en-gb	A Wales of cohesive communities • A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language
cy-gb	Cymru o gymunedau cydlynus • Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu

en-gb	A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Healthy and Active • Ambitious and Learning • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Uchelgais a Dysgu • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	To meet our ambition for sustainable services for the future will require more integrated public services which help improve the capability of people, institutions, the infrastructure and environment of Wales to adapt to shocks such as recession or a more gradual longer term change such as climate change. 
cy-gb	Er mwyn cyflawni’n huchelgais i gael gwasanaethau cynaliadwy yn y dyfodol, bydd angen gwasanaethau cyhoeddus sydd wedi’u hintegreiddio’n well, a’r rheini’n gwella gallu pobl, sefydliadau, y seilwaith ac amgylchedd Cymru i addasu i ergydion fel dirwasgiad neu heriau mwy graddol yn y tymor hwy, fel newid yn yr hinsawdd. 

en-gb	Facilitating this change requires effective and efficient services which meet people’s needs when they need them. 
cy-gb	I roi’r newid hwn ar waith, mae angen gwasanaethau effeithiol ac effeithlon sy’n diwallu anghenion pobl pan fydd angen y gwasanaethau hynny arnynt. 

en-gb	This means better managing how people interact with and between public services, often as age milestones are reached, to ensure continuity and avoid dislocation in care and outcomes.
cy-gb	Mae hyn yn golygu rheoli’n well sut y bydd pobl yn ymwneud â gwasanaethau cyhoeddus ac yn symud rhyngddynt, yn aml wrth gyrraedd cerrig milltir o ran oed, er mwyn sicrhau parhad ac osgoi diffyg cysylltiad rhwng gofal a’i ganlyniadau.

en-gb	To ensure that our public services are resilient and meet future needs there is a need to build on people’s strengths, treating people who use our services as equal partners in their improvement, building independence and avoiding unnecessary intervention.
cy-gb	Er mwyn sicrhau bod ein gwasanaethau cyhoeddus yn gadarn ac yn diwallu’r anghenion yn y dyfodol, mae angen adeiladu ar gryfderau pobl, gan drin pobl sy’n defnyddio’n gwasanaethau fel partneriaid cyfartal wrth wella’r gwasanaethau hynny, gan eu hannog i fod yn annibynnol ac osgoi ymyrryd lle nad oes rhaid.

en-gb	14. 
cy-gb	14. 

en-gb	Position Wales as an internationally focused, ambitious country engaged and connected to the wider world 
cy-gb	Sefydlu Cymru fel gwlad uchelgeisiol sy’n edrych tuag allan ac sy’n ymwneud â’r byd ehangach 

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Nodau Llesiant

en-gb	A prosperous Wales • A resilient Wales • A healthier Wales
cy-gb	Cymru lewyrchus • Cymru gydnerth • Cymru iachach

en-gb	A Wales of vibrant culture and thriving Welsh language • A globally responsible Wales
cy-gb	Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu • Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang

en-gb	Strategies
cy-gb	Strategaethau

en-gb	Prosperous and Secure • United and Connected
cy-gb	Ffyniannus a Diogel • Unedig a Chysylltiedig

en-gb	Rationale
cy-gb	Sail resymegol

en-gb	We know that our place in the world in the 21st Century is changing. 
cy-gb	Gwyddom fod ein safle yn y byd yn yr unfed ganrif ar hugain yn newid. 

en-gb	In light of the uncertainties of the UK decision to leave the EU, but also responding to the challenges and opportunities posed by changes such as globalisation, a changing climate and new technologies requires a focused and ambitious approach. 
cy-gb	Yn sgil yr ansicrwydd yn dilyn penderfyniad y Deyrnas Unedig i adael yr Undeb Ewropeaidd, a hefyd wrth ymateb i’r heriau a’r cyfleoedd sy’n dod yn sgil newidiadau fel globaleiddio, newid yn yr hinsawdd a thechnolegau newydd, mae gofyn bod yn eglur yn ein gwaith ac yn uchelgeisiol. 

en-gb	Building on the successes of inward investment, supporting an innovative outward facing economy and building our international profile based on the uniqueness of Wales’ identity and culture positions Wales as an active international partner. 
cy-gb	Drwy adeiladu ar lwyddiant mewnfuddsoddi, drwy gefnogi economi arloesol sy’n edrych tuag allan, a thrwy gryfhau ein proffil rhyngwladol ar sail pa mor unigryw yw hunaniaeth a diwylliant Cymru, gall Cymru fod yn bartner rhyngwladol amlwg. 

en-gb	Through fostering international links in higher and further education and promoting and sharing international best practice in healthcare helps Wales remain ambitious, engaged and connected to the wider world.
cy-gb	Drwy feithrin cysylltiadau rhyngwladol ym maes addysg uwch ac addysg bellach, a thrwy hyrwyddo’r arferion gorau rhyngwladol ym maes gofal iechyd, mae Cymru’n parhau’n wlad uchelgeisiol sy’n edrych tuag allan ac yn ymwneud â’r byd ehangach.