en-gb	Framework for Action Education otherwise than at school (EOTAS) 
cy-gb	Fframwaith Gweithredu  ar gyfer darpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol

en-gb	Framework for ActionEducation otherwise than at school (EOTAS) 
cy-gb	Fframwaith Gweithredu ar gyfer darpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol

en-gb	Audience
cy-gb	Cynulleidfa

en-gb	Staff and teachers in charge of pupil referral units and staff working in wider forms of EOTAS provision; 
cy-gb	Staff ac athrawon sy’n gyfrifol am unedau cyfeirio disgyblion a staff sy’n gweithio mewn ffurfiau ehangach o ddarpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol (EOTAS); 

en-gb	headteachers; 
cy-gb	penaethiaid; 

en-gb	private and third-sector EOTAS providers; 
cy-gb	darparwyr EOTAS preifat a thrydydd sector; 

en-gb	local authorities. 
cy-gb	awdurdodau lleol. 

en-gb	Overview
cy-gb	Trosolwg

en-gb	The Education otherwise than at school (EOTAS) Framework for Action  is our long-term plan to improve outcomes for learners accessing EOTAS provision.
cy-gb	Y Fframwaith Gweithredu ar gyfer darpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol  yw  ein cynllun tymor hir i wella deilliannau i ddysgwyr sy’n cael mynediad at  ddarpariaeth EOTAS.

en-gb	Action required
cy-gb	Camau i’w cymryd

en-gb	For use in developing support policies and strategies. 
cy-gb	I’w defnyddio wrth ddatblygu strategaethau a pholisïau cymorth. 

en-gb	Further information
cy-gb	Rhagor o wybodaeth

en-gb	Enquiries about this document should be directed to:
cy-gb	Dylid cyfeirio ymholiadau am y ddogfen hon at:

en-gb	Learner Inclusion Team
cy-gb	Y Tîm Cynhwysiant Dysgwyr

en-gb	Support for Learners Division
cy-gb	Is-adran Cymorth i Ddysgwyr

en-gb	The Education Directorate
cy-gb	Y Gyfarwyddiaeth Addysg

en-gb	Welsh Government 
cy-gb	Llywodraeth Cymru 

en-gb	Cathays Park
cy-gb	Parc Cathays

en-gb	Cardiff
cy-gb	Caerdydd

en-gb	CF10 3NQ
cy-gb	CF10 3NQ

en-gb	Tel: 
cy-gb	Ffôn: 

en-gb	0300 060 4400 e-mail: 
cy-gb	0300 060 4400 e-bost: 

en-gb	wellbeingshare@gov.wales
cy-gb	wellbeingshare@llyw.cymru

en-gb	Additional copies
cy-gb	Copïau ychwanegol

en-gb	This document can be accessed from the Welsh Government’s website at  gov.wales/educationandskills
cy-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael o wefan Llywodraeth Cymru yn  llyw.cymru/addysgasgiliau

en-gb	Related documents
cy-gb	Dogfennau cysylltiedig

en-gb	Evaluation of education provision for children and young people educated outside the school setting – Final report  (Welsh Government, 2013) Education other than at school: 
cy-gb	Evaluation of education provision for children and young people educated outside the school setting – Final report  (Llywodraeth Cymru, 2013) (Saesneg yn unig)

en-gb	a good practice survey  (Estyn, 2015)
cy-gb	Addysg Heblaw yn yr Ysgol: arolwg arfer dda  (Estyn, 2015)

en-gb	Education other than at school  (Estyn, 2016)
cy-gb	Addysg heblaw yn yr ysgol (Estyn, 2016)

en-gb	The Annual Report of Her Majesty’s Chief Inspector of Education and Training in 
cy-gb	Adroddiad Blynyddol Prif Arolygydd Ei Mawrhydi dros Addysg a Hyfforddiant yng 

en-gb	Wales 2013–2014  (Estyn, 2015)
cy-gb	Nghymru 2013–2014  (Estyn, 2015)

en-gb	The Right to Learn – Supporting children and young people at pupil referral units to reach their potential  (The Children’s Commissioner for Wales, 2014) Exclusions from schools and pupil referral units  (Welsh Government, 2015)
cy-gb	Yr hawl i ddysgu: Cefnogi plant a phobl ifanc mewn unedau cyfeirio disgyblion i gyrraedd eu potensial  (Comisiynydd Plant Cymru, 2014)Gwahardd o ysgolion ac unedau cyfeirio disgyblion  (Llywodraeth Cymru, 2015)

en-gb	Successful Futures – Independent Review of Curriculum and Assessment 
cy-gb	Dyfodol Llwyddiannus – Adolygiad Annibynnol o’r Cwricwlwm a’r Trefniadau 

en-gb	Arrangements in Wales  (Welsh Government, 2015)
cy-gb	Asesu yng Nghymru (Llywodraeth Cymru, 2015)

en-gb	National model for regional working  (Welsh Government, 2015)
cy-gb	Model cenedlaethol ar gyfer gweithio’n rhanbarthol  (Llywodraeth Cymru, 2015)

en-gb	    © Crown copyright September 2019       WG39047       Digital ISBN 978 1 83933 226 5
cy-gb	    © Hawlfraint y Goron Medi 2019       WG39047       ISBN digidol  978 1 83933 225 8

en-gb	Contents 
cy-gb	Cynnwys 

en-gb	Background 
cy-gb	Cefndir 

en-gb	In 2011, the Welsh Government commissioned the University of Edinburgh to examine the process of exclusion from schools in Wales, and the delivery, planning and commissioning of education provision for children and young people in education otherwise than at school (EOTAS) provision. 
cy-gb	Yn 2011, comisiynodd Llywodraeth Cymru Brifysgol Caeredin i ymchwilio i broses gwahardd disgyblion o ysgolion yng Nghymru ac i ddarparu, cynllunio a chomisiynu'r ddarpariaeth addysg i blant a phobl ifanc mewn darpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol. 

en-gb	The report identified that EOTAS provision, including the availability of places, the nature and the purpose of provision, was highly variable between authorities. 
cy-gb	Roedd yr adroddiad yn dangos bod y ddarpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol, gan gynnwys y lleoedd sydd ar gael, a natur a phwrpas y ddarpariaeth, yn amrywio'n fawr o'r naill awdurdod i'r llall. 

en-gb	There were issues with EOTAS provision across the sector, but in particular the quality of the curriculum available and difficulties in providing a full curriculum. 
cy-gb	Roedd problemau gyda'r ddarpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol ar draws y sector, ond yn benodol, roedd ansawdd y cwricwlwm sydd ar gael a'r anawsterau o ran darparu cwricwlwm cyflawn yn broblem. 

en-gb	In 2014, the Children’s Commissioner for Wales reported specifically on Pupil Referral Units (PRUs) in The Right to Learn . 
cy-gb	Yn 2014, adroddodd Comisiynydd Plant Cymru yn benodol ac Unedau Cyfeirio Disgyblion yn Yr Hawl i Ddysgu . 

en-gb	Perhaps of most concern was the Children’s Commissioner’s view that the situation in relation to PRUs had not improved in the six years since the office began gathering evidence on them. 
cy-gb	Efallai mai'r hyn a oedd yn peri'r pryder mwyaf oedd barn y Comisiynydd Plant nad oedd sefyllfa'r Unedau Cyfeirio Disgyblion wedi gwella yn y chwe blynedd ers i'r swyddfa ddechrau casglu tystiolaeth yn eu cylch. 

en-gb	The report concluded that the provision of learning across PRUs was inconsistent and that, for some learners attending a PRU, it was actually having a negative impact on their wellbeing. 
cy-gb	Casgliad yr adroddiad oedd bod y ddarpariaeth ddysgu ar draws yr Unedau hyn yn anghyson a'i bod, i rai dysgwyr sy'n eu mynychu, mewn gwirionedd yn cael effaith negyddol ar eu lles. 

en-gb	The 2013/14 Estyn Annual Report was published in January 2015, the report highlighted significant concerns regarding outcomes for learners accessing PRU provision. 
cy-gb	Cyhoeddwyd Adroddiad Blynyddol Estyn 2013/14 ym mis Ionawr 2015, ac roedd yn tynnu sylw at bryderon sylweddol ynglŷn â'r canlyniadau i ddysgwyr a oedd yn defnyddio darpariaeth yr Unedau Cyfeirio Disgyblion. 

en-gb	Inspection outcomes for PRUs varied greatly and, with the exception of a few PRUs, were generally worse than any other sector. 
cy-gb	Roedd canlyniadau arolygiadau o'r Unedau'n amrywio'n fawr ac, ac eithrio ambell Uned Cyfeirio Disgyblion, roeddent ar y cyfan yn waeth nag mewn unrhyw sector arall. 

en-gb	The weight of evidence in relation to EOTAS, and in particular PRUs, supports the need to develop a strategic approach to address failings, and to promote and disseminate the positives in the sector. 
cy-gb	Yn sgil pwysau'r dystiolaeth am addysg heblaw yn yr ysgol, ac Unedau Cyfeirio Disgyblion yn benodol, mae angen datblygu ymagwedd strategol i fynd i'r afael â methiannau, ac i hybu a lledaenu'r agweddau cadarnhaol sydd ar waith yn y sector. 

en-gb	The EOTAS Task and Finish Group was established in September 2015 with the purpose of developing practical solutions to the recommendations of these reports. 
cy-gb	Sefydlwyd Gr * p Gorchwyl a Gorffen addysg heblaw yn yr ysgol yn ym mis Medi 2015, gyda'r nod o ddatblygu atebion ymarferol i argymhellion yr adroddiadau hyn. 

en-gb	The Group was chaired by the former Estyn Chief Inspector Ann Keane and included representatives from the Welsh Government, local authorities, schools, PRUs, Estyn and the Office of the Children’s Commissioner. 
cy-gb	Cadeirydd y Gr * p oedd cyn Brif Arolygydd Estyn, Ann Keane, ac roedd yn cynnwys cynrychiolwyr o Lywodraeth Leol, awdurdodau lleol, ysgolion, Unedau Cyfeirio Disgyblion, Estyn a Swyddfa'r Comisiynydd Plant. 

en-gb	The work of the EOTAS Task and Finish Group was divided into two phases. 
cy-gb	Rhannwyd gwaith Gr * p Gorchwyl a Gorffen addysg heblaw yn yr ysgol yn ddau gam. 

en-gb	Through workshops held at PRU and EOTAS conferences six key areas for improvement were identified, these were: 
cy-gb	Drwy weithdai mewn cynadleddau Unedau Cyfeirio Disgyblion ac addysg heblaw yn yr ysgol, nodwyd chwe phrif faes ar gyfer gwella, sef: 

en-gb	Leadership;  
cy-gb	Arweinyddiaeth;  

en-gb	Accountability; 
cy-gb	Atebolrwydd; 

en-gb	Resources;  
cy-gb	Adnoddau;  

en-gb	Structures; 
cy-gb	Strwythurau:  

en-gb	Learner Wellbeing; 
cy-gb	Lles Dysgwyr; 

en-gb	and, Outcomes. 
cy-gb	a, Deilliannau. 

en-gb	A series of proposals have been developed during the EOTAS Task and Finish Group’s considerations, and in discussion with the sector at various conferences, with these key areas in mind. 
cy-gb	Mae cyfres o gynigion wedi'u datblygu yn ystod ystyriaethau gr w p Gorchwyl a Gorffen addysg heblaw yn yr ysgol, ac wrth drafod â’r sector mewn amryw gynadleddau, gan gadw'r prif feysydd hyn mewn cof. 

en-gb	For ease of reference, annex 1 contains a breakdown of the 33 proposed actions and which of the recommendations, placed on the Welsh Government it seeks to address. 
cy-gb	Er hwylustod, mae atodiad 1 yn cynnwys manylion y 33 cam a gynigir a pha rai o'r argymhellion a gynigiwyd i Lywodraeth Cymru y mae'n ceisio mynd i'r afael â hwy. 

en-gb	What is EOTAS? 
cy-gb	Beth yw addysg heblaw yn yr ysgol? 

en-gb	EOTAS is education provision to meet specific needs of pupils who, for whatever reason, cannot attend a mainstream or special school. 
cy-gb	Addysg a ddarperir i ddiwallu anghenion penodol yw addysg heblaw yn yr ysgol a hynny ar gyfer disgyblion sydd, am ba reswm bynnag, yn methu â mynychu un o ysgolion y brif ffrwd neu ysgol arbennig. 

en-gb	In law, local authorities are responsible for providing these services. 
cy-gb	Yn ôl y gyfraith, mae awdurdodau lleol yn gyfrifol am ddarparu'r gwasanaethau hyn. 

en-gb	The existence of EOTAS provision is, in part, a response to exclusion from school. 
cy-gb	Mae’r ddarpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol, i raddau, yn ymateb i wahardd disgybl o'r ysgol. 

en-gb	This might include formal disciplinary exclusion or a placement as an alternative to exclusion. 
cy-gb	Gallai hyn gynnwys gwaharddiad disgyblu ffurfiol, neu leoli disgybl mewn darpariaeth fel hyn yn hytrach na’i wahardd. 

en-gb	EOTAS may also be used for reasons of health and safety where groups, such as pregnant young women, are not considered suitable for mainstream school education. 
cy-gb	Gellir defnyddio addysg heblaw yn yr ysgol hefyd am resymau iechyd a diogelwch, os ystyrir nad yw addysg yn un o ysgolion y brif ffrwd yn addas i grwpiau penodol, megis merched ifanc beichiog. 

en-gb	Children and young people in EOTAS, and in particular in PRUs, are some of the most vulnerable learners. 
cy-gb	Plant a phobl ifanc mewn addysg heblaw yn yr ysgol, yn enwedig mewn unedau cyfeirio disgyblion, yw rhai o'r dysgwyr mwyaf agored i niwed. 

en-gb	They often come from chaotic and challenging backgrounds. 
cy-gb	Byddant yn aml yn dod o gefndir cythryblus a heriol. 

en-gb	They can frequently experience family breakdown and mental health issues, and are often exposed to substance misuse and domestic violence. 
cy-gb	Byddant yn aml yn wynebu chwalfa deuluol a phroblemau iechyd meddwl, ac yn aml yn agored i gamddefnyddio sylweddau a thrais domestig. 

en-gb	It is no surprise therefore that these children and young people find themselves in negative patterns of behaviour which impacts on their learning and, as a result, have less than positive learning outcomes. 
cy-gb	Nid yw'n syndod felly bod y plant a'r bobl ifanc hyn yn eu cael eu hunain yn dilyn patrymau ymddwyn negyddol sy'n effeithio ar eu dysgu, ac, o ganlyniad, bod eu deilliannau dysgu'n llai na chadarnhaol. 

en-gb	The Education Act 2002 and the Education and Skills Measure 2009 provide governing bodies with the power to commission external services. 
cy-gb	O dan Ddeddf Addysg 2002 a Mesur Addysg a Sgiliau 2009, rhoddir y p * er i gyrff llywodraethu gomisiynu gwasanaethau allanol. 

en-gb	This power can be extended to services of an educational nature. 
cy-gb	Gellir estyn y p * er hwn i wasanaethau o natur addysgol. 

en-gb	The provisions in law are intended to enable governing bodies to fulfil their responsibilities with regard to 14-19 Learning Pathways. 
cy-gb	Bwriedir i'r darpariaethau yn y gyfraith alluogi cyrff llywodraethu i gyflawni eu cyfrifoldebau gyda golwg ar Lwybrau Dysgu 14-19. 

en-gb	These services should only be used where the school is unable to meet the curricular needs of the learner i.e. by providing vocational or specialist subjects. 
cy-gb	Dim ond pan na fydd yr ysgol yn gallu diwallu anghenion cwricwlaidd y dysgwr y dylid defnyddio'r gwasanaethau hyn h.y. drwy ddarparu pynciau galwedigaethol neu arbenigol. 

en-gb	A number of schools have started commissioning services which are being referred to as ‘Alternative Provision’. 
cy-gb	Mae nifer o ysgolion wedi dechrau comisiynu gwasanaethau sy'n cael eu galw'n 'Ddarpariaeth Amgen'. 

en-gb	It is important to note that the term ‘Alternative Provision’ is not defined in Welsh law. 
cy-gb	Mae'n bwysig nodi nad yw'r term 'Darpariaeth Amgen' wedi'i diffinio yng nghyfraith Cymru. 

en-gb	The use of this term alongside EOTAS has caused confusion within the sector with regard to who maintains responsibility for the services being used. 
cy-gb	Mae defnyddio'r term hwn ochr yn ochr ag addysg heblaw yn yr ysgol wedi achosi dryswch yn y sector ynglŷn â phwy sy'n gyfrifol am y gwasanaethau sy'n cael eu defnyddio. 

en-gb	It was never the policy intention of the Welsh Government that schools and their governing bodies commission their own EOTAS or ‘Alternative Provision’. 
cy-gb	Ni fu'n fwriad polisi Llywodraeth Cymru erioed i ysgolion a'u cyrff llywodraethu gomisiynu gwasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol eu hunain nac ychwaith 'Ddarpariaeth Amgen'. 

en-gb	The Welsh Government does recognise that this confusion is compounded by the use of the term ‘Alternative Provision’ within some non-statutory guidance. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru'n cydnabod bod y dryswch hwn yn waeth yn sgil defnyddio'r term 'Darpariaeth Amgen' mewn rhywfaint o'r canllawiau anstatudol. 

en-gb	The EOTAS Delivery Group, established in July 2017 to oversee the implementation of the Framework for Action, has been tasked with reviewing this guidance and recommending revisions. 
cy-gb	Rhoddwyd y dasg o adolygu’r canllawiau hyn ac argymell diwygiadau i’r Gr * p Cyflawni ar gyfer addysg heblaw yn yr ysgol. Sefydlwyd y gr * p hwn ym mis Gorffennaf 2017 i oruchwylio rhoi'r Fframwaith Gweithredu ar waith. 

en-gb	The Welsh Government does not consider it appropriate for schools to commission external provision for the purposes of addressing behavioural issues, for example, home tuition for school refusers. 
cy-gb	Nid yw Llywodraeth Cymru'n meddwl ei bod yn briodol i ysgolion gomisiynu darpariaeth allanol er mwyn mynd i'r afael â phroblemau ymddygiad, er enghraifft gwersi gartref i blant sy'n gwrthod mynd i’r ysgol. 

en-gb	This is set out in the Welsh Government’s statutory guidance ‘Exclusions from school and pupil referral units’. 
cy-gb	Mae hyn wedi'i gynnwys yng nghanllawiau statudol Llywodraeth Cymru 'Gwaharddiadau o'r ysgol ac unedau cyfeirio disgyblion'. 

en-gb	The Framework  
cy-gb	Y Fframwaith Gweithredu  

en-gb	Phased approach
cy-gb	Mynd ati fesul cam

en-gb	Successive reports have indicated a need for national government to take a stronger role by establishing national policies and procedures. 
cy-gb	Mae un adroddiad ar ôl y llall wedi dangos bod angen i’r llywodraeth genedlaethol arddel agwedd gryfach drwy sefydlu polisïau a gweithdrefnau cenedlaethol. 

en-gb	However, the Welsh Government has considered the organisation of EOTAS and PRUs to be a local matter, there is little available evidence regarding what policies and procedures are likely to improve accountability and learner outcomes when introduced on an all-Wales basis. 
cy-gb	Serch hynny, mae Llywodraeth Cymru wedi ystyried trefniadau addysg heblaw yn yr ysgol ac unedau cyfeirio disgyblion yn fater lleol ac felly nid oes llawer o dystiolaeth ar gael ynglŷn â pha bolisïau a gweithdrefnau sy'n debygol o gryfhau’r atebolrwydd a gwella'r deilliannau i ddysgwyr o'u cyflwyno ar sail Cymru gyfan. 

en-gb	In 2014, the OECD published their report Improving Schools in Wales: 
cy-gb	Yn 2014, cyhoeddodd y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD) eu hadroddiad Gwella Ysgolion yng Nghymru: 

en-gb	An OECD Perspective . 
cy-gb	Persbectif OECD. 

en-gb	The report made four over-arching recommendations, the last of which concerned the development of a defining long-term education strategy that builds on a select number of key priorities. 
cy-gb	Gwnaeth yr adroddiad bedwar argymhelliad cyffredinol, y bu'r olaf yn ymwneud â datblygu strategaeth addysg hirdymor ddiffiniol sy'n adeiladu ar nifer dethol o flaenoriaethau allweddol. 

en-gb	In September 2017, the Welsh Government published Education in Wales: 
cy-gb	Ym mis Medi 2017, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru Addysg yng Nghymru: 

en-gb	Our National Mission : 
cy-gb	Cenhadaeth ein cenedl: 

en-gb	our action plan responding to the OECD and setting out the next stage in our reform journey. 
cy-gb	sef ein cynllun gweithredu sy’n ymateb i OECD ac yn amlinellu’r cam nesaf yn ein taith ddiwygio. 

en-gb	At its heart, the action plan focusses on raising standards for all, reducing the attainment gap, and an education system that is a source of national pride and public confidence. 
cy-gb	Wrth wraidd hyn , mae'r cynllun gweithredu yn canolbwyntio ar godi safonau i bawb, gan leihau'r bwlch cyrhaeddiad a chyflwyno system addysg sy'n destun balchder cenedlaethol a hyder . 

en-gb	The success of its implementation will require effective and honest engagement between all facets of the education system. 
cy-gb	Er mwyn gweithredu’r cynllun yn llwyddiannus, bydd angen i bob agwedd ar y system addysg ymgysylltu â’i gilydd yn effeithiol a gonest. 

en-gb	For this reason, Welsh Government believes a phased approach involving the development on non-statutory guidance and a catalogue of best practice options would provide local authorities with the necessary lead-in time to conduct any potential reorganisation before the consideration of any potential statutory requirements. 
cy-gb	Dyna pam mae Llywodraeth Cymru'n credu y byddai mynd ati fesul cam gan gynnwys datblygu canllawiau anstatudol a chatalog o'r opsiynau arferion gorau yn rhoi'r amser paratoi angenrheidiol i awdurdodau lleol ad-drefnu yn ôl y gofyn, cyn ystyried unrhyw ofynion statudol posibl. 

en-gb	A phased approach will also allow the EOTAS Delivery Group to work alongside the Welsh Government to ensure that EOTAS transformation complements the wider reforms happening across the sector. 
cy-gb	Bydd cymryd ymagwedd fesul cam hefyd yn caniatáu i'r Gr * p Cyflenwi Addysg Heblaw yn yr Ysgol (EOTAS) weithio ochr yn ochr â Llywodraeth Cymru i sicrhau bod trawsnewid EOTAS yn ategu'r diwygiadau ehangach sy'n digwydd ar draws y sector. 

en-gb	Before the non-statutory and statutory requirements can be established, short-term proposals focus on the need to expand the current evidence base and develop model policy options. 
cy-gb	Cyn sefydlu'r gofynion anstatudol a statudol, mae'r cynigion ar gyfer y tymor byr yn canolbwyntio ar yr angen i ehangu'r sylfaen dystiolaeth bresennol a datblygu opsiynau polisi enghreifftiol. 

en-gb	In this way, the EOTAS Delivery Group can ensure that factors affecting the day to day implementation of national policies can be fully explored with the sector to ensure their effective delivery. 
cy-gb	Drwy wneud hyn, gall y Gr * p Cyflawni ar gyfer addysg heblaw yn yr ysgol sicrhau bod modd ymchwilio'n llawn i'r ffactorau sy'n effeithio ar weithredu polisiau cenedlaethol o ddydd i ddydd gyda'r sector i sicrhau eu bod yn cael eu cyflawni'n effeithiol. 

en-gb	Key provisions 
cy-gb	Darpariaethau allweddol 

en-gb	Stakeholder workshops held at the start of the Framework for Action development process identified some common requests for change within the sector across Wales. 
cy-gb	Yn y gweithdai i randdeiliaid a gynhaliwyd ddechrau proses datblygu'r Fframwaith Gweithredu, dywedodd nifer eu bod yn awyddus i weld newid yn y sector ledled Cymru. 

en-gb	The change requests included encouraging the involvement of PRUs in collaborative working, improved information collection and sharing and greater stability in the structure and organisation for PRUs and other EOTAS providers. 
cy-gb	Roedd y ceisiadau hyn am newid yn cynnwys annog Unedau Cyfeirio Disgyblion i gydweithio, cael gwell trefn casglu a rhannu gwybodaeth a mwy o sefydlogrwydd yn strwythur a threfniadaeth Unedau Cyfeirio Disgyblion a darparwyr eraill yn y maes. 

en-gb	This information, alongside the recommendations for Welsh Government, helped provide the basis for the inaugural EOTAS Task and Finish Group meeting; 
cy-gb	Roedd y wybodaeth hon, ochr yn ochr â'r argymhellion i Lywodraeth Cymru, yn help i gynnig sylfaen ar gyfer cyfarfod cychwynnol y Gr * p Gorchwyl a Gorffen; 

en-gb	and the solutions developed by the EOTAS Task and Finish Group in response form the key provisions within the Framework for Action. 
cy-gb	a'r atebion a ddatblygwyd gan y Gr * p hwnnw wrth iddo ymateb i'r prif ddarpariaethau yn y Fframwaith Gweithredu. 

en-gb	EOTAS panels 
cy-gb	Paneli addysg heblaw yn yr ysgol 

en-gb	A commonly held concern across the EOTAS sector is that the referral process for accessing EOTAS provision is not robust enough and inconsistent practice exists across Wales. 
cy-gb	Un peth cyffredin sy'n poeni'r sector addysg heblaw yn yr ysgol yw nad yw'r broses gyfeirio ar gyfer manteisio ar y ddarpariaeth hon yn ddigon cadarn a bod arferion anghyson ar waith drwy Gymru. 

en-gb	On the whole, local authorities do not appear to have sufficient controls in place to ensure that learners accessing provision have been appropriately placed, and that all other interventions have been attempted by their mainstream school. 
cy-gb	Ar y cyfan, nid oes gan awdurdodau lleol ddigon o drefniadau rheoli ar waith i bob golwg i sicrhau bod y dysgwyr sy'n defnyddio'r ddarpariaeth wedi cael eu lleoli'n briodol, a bod ysgol y brif ffrwd wedi rhoi cynnig ar bob math arall o ymyriad. 

en-gb	Some local authorities are already trying to introduce such controls by establishing EOTAS panels. 
cy-gb	Mae rhai awdurdodau lleol eisoes yn ceisio cyflwyno trefniadau rheoli o'r fath drwy sefydlu paneli addysg heblaw yn yr ysgol. 

en-gb	These are panels consisting of key personnel i.e. 
cy-gb	Paneli yw'r rhain sy'n cynnwys gweithwyr allweddol h.y. 

en-gb	Educational Psychologists, Education Welfare Officers, Inclusion Officers, Headteachers and Pupil Referral Unit (PRU) Teachers in Charge etc. which acts to fulfil a gatekeeping function to ensure the appropriateness of referrals and monitor placements. 
cy-gb	Seicolegwyr Addysg, Swyddogion Lles Addysg, Swyddogion Cynhwysiant, Penaethiaid ac Athrawon â Gofal mewn Unedau Cyfeirio Disgyblion ac ati, a gwaith y paneli hyn yw didoli a sicrhau bod cyfeiriadau'n briodol a monitro lleoliadau. 

en-gb	Welsh Government and the EOTAS Task and Finish Group consider the establishment of EOTAS panels as a positive step to prevent vulnerable learners from being inappropriately placed in PRUs or other EOTAS provision. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru a’r Gr * p Gorchwyl a Gorffen addysg heblaw yn yr ysgol yn meddwl bod sefydlu'r paneli yn gam cadarnhaol i atal dysgwyr agored i niwed rhag cael eu lleoli'n amhriodol mewn unedau cyfeirio disgyblion neu mewn math arall o ddarpariaeth fel hyn. 

en-gb	Welsh Government proposes to introduce guidance recommending that all local authorities adopt this practice; 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru'n bwriadu cyflwyno canllawiau sy'n argymell y dylai pob awdurdod lleol fabwysiadu'r drefn hon; 

en-gb	however Welsh Government also recognises that not enough evidence of what makes them successful currently exists so Welsh Government will be commissioning analysis of existing EOTAS panels to help expand the evidence base. 
cy-gb	ond mae Llywodraeth Cymru'n sylweddoli hefyd nad oes digon o dystiolaeth ar gael am yr hyn sy'n eu gwneud yn llwyddiannus ar hyn o bryd, ac felly byddLlywodraeth Cymru yn comisiynu dadansoddi’r paneli addysg heblaw yn yr ysgol presennol i'w helpu i ehangu'r sylfaen dystiolaeth. 

en-gb	Training for management committees 
cy-gb	Hyfforddiant i bwyllgorau rheoli 

en-gb	In February 2015 the regulations relating to management committees came into force. 
cy-gb	Ym mis Chwefror 2015, daeth y rheoliadau sy'n berthnasol i bwyllgorau rheoli i rym. 

en-gb	Although many PRUs had management committees in place prior to the regulations being introduced, not all did. 
cy-gb	Er bod gan lawer o Unedau Cyfeirio Disgyblion bwyllgorau rheoli ar waith cyn cyflwyno'r rheoliadau, nid oedd gan bob un bwyllgor o’r fath. 

en-gb	Welsh Government has already committed to a review of the effectiveness of management committees once the formal requirements have had the opportunity to bed in. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo eisoes i adolygu effeithiolrwydd pwyllgorau rheoli, ar ôl i'r gofynion ffurfiol gael cyfle i fwrw gwreiddiau. 

en-gb	The EOTAS Delivery Group will consider the focus and timeliness of the review as part of the implementation process for the Framework. 
cy-gb	Bydd y Gr * p Cyflawni yn ystyried beth yw ffocws yr adolygiad a pha mor amserol ydyw yn rhan o’r broses o roi’r Fframwaith ar waith. 

en-gb	The outcome of the review will help inform the long-term potential legislative work to raise the status and standards of PRUs. 
cy-gb	Bydd canlyniad yr adolygiad yn help i lywio'r gwaith deddfwriaethol posibl yn y tymor hir i godi statws a safonau Unedau Cyfeirio Disgyblion. 

en-gb	Feedback from stakeholder conferences raised concerns relating to the training available to management committee members and regional consortia challenge advisors regarding the responsibilities of PRUs. 
cy-gb	Roedd adborth a gafwyd yn y cynadleddau i randdeiliaid hefyd yn dangos bod pryder am yr hyfforddiant sydd ar gael i aelodau pwyllgorau rheoli ac ymgynghorwyr her y consortia rhanbarthol ynghylch cyfrifoldebau'r Unedau Cyfeirio Disgyblion. 

en-gb	For example, management committee members are not given support and training equivalent to that offered to governing body members. 
cy-gb	Er enghraifft, ni roddir cymorth a hyfforddiant i aelodau pwyllgorau rheoli sy'n cyfateb i'r hyn a gynigir i aelodau cyrff llywodraethu. 

en-gb	As a result, management committees are not offering sufficient challenge and support to PRU staff and Teachers in Charge. 
cy-gb	Oherwydd hyn, nid yw pwyllgorau rheoli'n cynnig digon o her a chymorth i staff Unedau Cyfeirio Disgyblion ac Athrawon â Gofal. 

en-gb	Although the current training modules offered to governing bodies would not be appropriate, due to them focussing on responsibilities not currently placed on management committee members, the support mechanisms and materials available to school governors could provide the template for extending support. 
cy-gb	Er na fyddai'r modiwlau hyfforddi presennol a gynigir i gyrff llywodraethu'n briodol, am eu bod yn canolbwyntio ar gyfrifoldebau nad ydynt yn berthnasol ar hyn o bryd i aelodau pwyllgorau rheoli, gallai'r mecanweithiau a'r deunyddiau cymorth sydd ar gael i lywodraethwyr ysgol gynnig templed ar gyfer estyn y cymorth. 

en-gb	This support could include handbooks for management committee members, access to information sharing networks and the development of PRU focussed training modules. 
cy-gb	Gallai'r cymorth hwn gynnwys llawlyfrau i aelodau pwyllgorau rheoli, mynediad at rwydweithiau rhannu gwybodaeth a datblygu modiwlau hyfforddi sy'n canolbwyntio ar Unedau Cyfeirio Disgyblion. 

en-gb	EOTAS commissioning frameworks 
cy-gb	Fframweithiau comisiynu addysg heblaw yn yr ysgol 

en-gb	According to Estyn’s report ‘Education Other than at School’ published in June 2016, some schools and local authorities are commissioning EOTAS services from private providers, unaware that they are operating unregistered, potentially illegal provision. 
cy-gb	Yn ôl adroddiad Estyn 'Addysg Heblaw yn yr Ysgol' a gyhoeddwyd ym mis Mehefin 2016, mae rhai ysgolion ac awdurdodau lleol yn comisiynu gwasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol gan ddarparwyr preifat, heb fod yn ymwybodol eu bod yn gweithredu darpariaeth sydd heb ei chofrestru ac a allai fod yn anghyfreithlon. 

en-gb	To prevent this and to ensure that provision that meets the criteria becomes appropriately registered; the Welsh Government proposes a requirement for local authorities to establish commissioning frameworks for EOTAS services. 
cy-gb	Er mwyn atal hyn, ac er mwyn sicrhau bod darpariaeth sy'n cyflawni'r meini prawf yn cael ei chofrestru'n briodol, mae Llywodraeth Cymru'n cynnig ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol sefydlu fframweithiau comisiynu ar gyfer gwasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol. 

en-gb	The commissioning framework will provide a set of guidelines for organisations seeking to provide EOTAS services to a local authority. 
cy-gb	Bydd y fframwaith comisiynu'n darparu set o ganllawiau i sefydliadau sy'n ceisio darparu gwasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol i awdurdod lleol. 

en-gb	Any organisation seeking to provide EOTAS services to learners whose education is maintained by the local authority, will have a set of guidelines within the framework regarding the education, safeguarding and wellbeing responsibilities they will be expected to fulfil. 
cy-gb	Bydd gan unrhyw sefydliad sy'n dymuno darparu gwasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol i ddysgwyr y mae eu haddysg yn cael ei chynnal gan yr awdurdod lleol, set o ganllawiau o fewn y fframwaith ynglŷn â'r cyfrifoldebau y disgwylir iddynt eu hysgwyddo o ran addysg, diogelu a lles. 

en-gb	The local authority reporting to the EOTAS panel will be responsible for undertaking all necessary checks to ensure they are satisfied that the organisation has met their requirements. 
cy-gb	Bydd yr awdurdod lleol sy'n adrodd i'r panel addysg heblaw yn yr ysgol yn gyfrifol am gynnal yr holl archwiliadau angenrheidiol i sicrhau ei fod yn fodlon bod y sefydliad wedi cyflawni ei ofynion. 

en-gb	Once the local authority has undertaken these checks, the EOTAS panel can agree the organisation’s ‘approved’ status. 
cy-gb	Ar ôl i'r awdurdod lleol gynnal yr archwiliadau hyn, caiff y panel gytuno ar statws 'cymeradwy' y sefydliad. 

en-gb	A database should be made available to all maintained schools within the local area. 
cy-gb	Dylid darparu cronfa ddata ar gyfer pob ysgol a gynhelir yn yr ardal leol. 

en-gb	Once an EOTAS provider has been entered onto the local authority’s database as ‘approved’, the local authority will have a responsibility to regularly monitor the provision available to ensure that the quality of the provision available, and all necessary safeguarding precautions, remain suitable. 
cy-gb	Ar ôl cynnwys darparwr addysg heblaw yn yr ysgol ar gronfa ddata'r awdurdod lleol fel darparwr 'cymeradwy', bydd gan yr awdurdod lleol gyfrifoldeb i fonitro'r ddarpariaeth sydd ar gael yn rheolaidd er mwyn sicrhau ansawdd y ddarpariaeth honno a bod yr holl ragofalon diogelu angenrheidiol yn dal yn addas. 

en-gb	Local authorities will be asked to consider developing their commissioning frameworks on a regional basis and to make arrangements for sharing information regarding private and third sector providers across regions. 
cy-gb	Gofynnir i awdurdodau lleol ystyried datblygu eu fframweithiau comisiynu ar sail ranbarthol ac i wneud trefniadau i rannu gwybodaeth ynghylch darparwyr preifat a darparwyr yn y trydydd sector ar draws y rhanbarthau. 

en-gb	Doing so will help to better identify organisations that meet registration criteria, when cross-border placements are taken into consideration. 
cy-gb	Bydd gwneud hyn yn help i adnabod yn well y sefydliadau sy'n cyflawni'r meini prawf cofrestru, pan fydd lleoliadau trawsffiniol yn cael eu hystyried. 

en-gb	Schools and local authorities will be required to ensure that any referral to an EOTAS service is via an ‘approved provider’. 
cy-gb	Bydd gofyn i ysgolion ac awdurdodau lleol sicrhau bod unrhyw gyfeiriad at wasanaeth addysg heblaw yn yr ysgol yn cael ei wneud drwy 'ddarparwr cymeradwy'. 

en-gb	In all cases where EOTAS services are being engaged, the local authority is responsible for the provision and the EOTAS referral panel should be notified. 
cy-gb	Ym mhob achos lle y defnyddir gwasanaethau fel hyn, bydd yr awdurdod lleol yn gyfrifol am y ddarpariaeth a dylid hysbysu’r panel cyfeirio ar gyfer addysg heblaw yn yr ysgol. 

en-gb	Data and information sharing 
cy-gb	Rhannu data a gwybodaeth 

en-gb	Welsh Government has already begun publishing attainment data for PRUs (Key Stage 4). 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru eisoes wedi dechrau cyhoeddi data cyflawni ar gyfer Unedau Cyfeirio Disgyblion (Cyfnod Allweddol 4). 

en-gb	This was initially released via the annual statistical release on performance by pupil characteristics in March 2016; 
cy-gb	Cafodd hyn ei ryddhau i ddechrau yn y datganiad ystadegol blynyddol am berfformiad yn ôl nodweddion disgyblion ym mis Mawrth 2016; 

en-gb	this has now been extended to all EOTAS learners and is part of the main attainment statistical release published every autumn. 
cy-gb	mae hyn bellach wedi'i estyn i bob dysgwr sydd mewn addysg heblaw yn yr ysgol ac mae‘n rhan o'r datganiad cyflawni ystadegol a gyhoeddir bob hydref. 

en-gb	These changes were made by Welsh Government in response to the University of Edinburgh, Estyn and the EOTAS Task and Finish Group identifying the lack of clear accountability structures and mechanisms as one of the many areas for improvement in the EOTAS sector. 
cy-gb	Cyflwynwyd y newidiadau hyn gan Lywodraeth Cymru gan ymateb i Brifysgol Caeredin, Estyn a’r Gr * p Gorchwyl a Gorffen ar gyfer addysg heblaw yn yr ysgol a oedd yn nodi bod diffyg strwythurau a mecanweithiau atebolrwydd clir a bod hynny'n un o'r meysydd niferus yr oedd angen ei wella yn y sector addysg heblaw yn yr ysgol 

en-gb	However, Welsh Government recognises the difficulties associated with comparing EOTAS learners with mainstream learners in a ‘like for like’ fashion. 
cy-gb	Serch hynny, mae Llywodraeth Cymru'n cydnabod yr anawsterau sy'n gysylltiedig â chymharu dysgwyr addysg heblaw yn yr ysgol â dysgwyr y brif ffrwd gan ddilyn dull 'tebyg at ei debyg'. 

en-gb	In practice, the majority of EOTAS learners do not start from the same baseline as mainstream learners. 
cy-gb	O safbwynt ymarferol, ni fydd y rhan fwyaf o ddysgwyr addysg heblaw yn yr ysgol yn dechrau o'r un llinell sylfaen â dysgwyr y brif ffrwd. 

en-gb	Key performance indicators, such as Level 2 Inclusive, do not reflect the ‘distance travelled’ for vulnerable learners, in particular those in EOTAS provision, and the important work EOTAS staff undertake to address the often complex wellbeing needs faced by this vulnerable cohort. 
cy-gb	Nid yw dangosyddion perfformiad allweddol, megis Lefel 2 Gynhwysol, yn adlewyrchu'r 'pellter a deithiwyd' i ddysgwyr agored i newid, ac yn arbennig y rheini sy’n derbyn addysg heblaw yn yr ysgol, a phwysigrwydd y gwaith y bydd staff yn ei wneud i fynd i'r afael â'r anghenion lles cymhleth a wynebir yn aml gan y garfan agored i niwed hon. 

en-gb	Our education system must stretch the brightest, while at the same time making sure everyone attains the essential level of skills to build on in later life. 
cy-gb	Mae'n rhaid i'n system addysg ymestyn y mwyaf disglair, tra ar yr un pryd sicrhau bod pawb yn cyrraedd y lefel hanfodol o sgiliau i adeiladu arnynt yn ddiweddarach yn eu bywydau. 

en-gb	In order to do this we need an accountability system that should be: 
cy-gb	Er mwyn gwneud hyn, mae arnom angen system atebolrwydd a ddylai fod: 

en-gb	fair, coherent, proportionate and transparent. 
cy-gb	yn deg, yn gydlynol, yn gymesur ac yn dryloyw. 

en-gb	The Welsh Government review of accountability will result in a system that has clear roles and responsibilities, which promotes inclusion and equity, and where performance indicators will provide evidence for, and drive improvement in the attainment and progress of every learner. 
cy-gb	Bydd adolygiad Llywodraeth Cymru o atebolrwydd yn arwain at system sydd â rolau a chyfrifoldebau clir, sy'n hyrwyddo cynhwysiant a thegwch, a lle bydd dangosyddion perfformiad yn darparu tystiolaeth ar gyfer gwelliant yng nghyrhaeddiad a chynnydd pob dysgwr. 

en-gb	With considerations regarding the future of Welsh Government data collection as part of curriculum reform’; 
cy-gb	Gan fod ystyriaethau ynglŷn â dyfodol casglu data Llywodraeth Cymru fel rhan o’r gwaith o ddiwygio’r cwricwlwm ar y gweill, cytunodd y Gr * p Gorchwyl a Gorffen ar gyfer addysg heblaw yn yr ysgol i beidio ag adolygu pa ddata y dylid eu casglu a sut y dylid eu defnyddio. 

en-gb	the EOTAS Task and Finish Group agreed not to review what data should be collected and how it should be used. Instead the EOTAS Task and Finish Group have focussed its discussions on how EOTAS and PRU data is collected and who should ‘own’ this data and therefore be accountable for outcomes. 
cy-gb	Yn hytrach, mae’r Gr * p Gorchwyl a Gorffen wedi canolbwyntio'i drafodaethau ar sut mae data am y maes addysg hwn ac unedau cyfeirio disgyblion yn cael eu casglu a phwy a ddylai fod yn 'berchen' ar y data hyn ac felly'n atebol am ddeilliannau. 

en-gb	The discussions of the EOTAS Task and Finish Group identified a need for more fundamental work relating to data collection. 
cy-gb	Yn ystod trafodaethau’r Gr * p Gorchwyl a Gorffen, nodwyd bod angen rhagor o waith sylfaenol ym maes casglu data. 

en-gb	This includes ensuring all PRUs and maintained EOTAS settings have access to central information management systems and formalising daily information sharing procedures i.e. attendance recording. 
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod pob lleoliad uned cyfeirio arbennig a phob lleoliad addysg heblaw yn yr ysgol yn gallu cael gafael ar systemau rheoli gwybodaeth canolog a'u bod yn ffurfioli gweithdrefnau rhannu gwybodaeth ddyddiol h.y. cofnodi presenoldeb. 

en-gb	Once the basics for data collection have been established, PRU and EOTAS settings will be better placed to review their outcomes and assess the needs of their provision and learners. 
cy-gb	Ar ôl sefydlu elfennau sylfaenol casglu data, bydd lleoliadau unedau cyfeirio disgyblion ac addysg heblaw yn yr ysgol mewn gwell sefyllfa i adolygu eu deilliannau ac asesu anghenion eu darpariaeth a'u dysgwyr. 

en-gb	While this work is ongoing, the EOTAS Delivery Group will ensure that the needs and concerns of the EOTAS sector are reflected in the wider discussions taking place to develop and implement curriculum reform. 
cy-gb	Wrth i'r gwaith hwn fynd rhagddo, bydd Gr * p Cyflawni addysg heblaw yn yr ysgol yn sicrhau bod anghenion a phryderon y sector addysg heblaw yn yr ysgol yn cael eu hadlewyrchu yn y trafodaethau ehangach sy'n cael eu cynnal i ddatblygu’r gwaith o ddiwygio’r cwricwlwm a'i roi ar waith. 

en-gb	Curriculum reform 
cy-gb	Diwygio’r cwricwlwm 

en-gb	Learners accessing EOTAS services should be able to reintegrate into mainstream schools, or transition into FE placements when appropriate, but this is unlikely to happen unless their educational needs are given a status equal to their pastoral or wellbeing needs. 
cy-gb	Dylai dysgwyr sy'n manteisio ar wasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol allu ailintegreiddio i ysgolion y brif ffrwd neu bontio i leoliadau AB pan fydd hynny'n briodol, ond nid yw hyn yn debygol o ddigwydd heblaw bod eu hanghenion addysgol yn cael statws cyfwerth â'u hanghenion bugeiliol neu eu lles. 

en-gb	In view of the new flexibility being built into the reformed curriculum via Successful Futures the ability for PRUS and other EOTAS settings to dis-apply the curriculum should be reviewed. 
cy-gb	Ac ystyried yr hyblygrwydd newydd sy'n cael ei gynnwys yn y cwricwlwm diwygiedig drwy gyfrwng diwygio Dyfodol Llwyddiannus, dylid adolygu gallu Unedau Cyfeirio Disgyblion a lleoliadau addysg heblaw yn yr ysgol eraill i ddatgymhwyso'r cwricwlwm. 

en-gb	The EOTAS Task and Finish Group proposed the removal of the ability to disapply the curriculum should be subject to consultation as part of the Framework for Action. 
cy-gb	Mae’r Gr * p Gorchwyl a Gorffen yn cynnig y dylai dileu'r gallu i ddatgymhwyso'r cwricwlwm fod yn destun ymgynghori fel rhan o'r Fframwaith Gweithredu. 

en-gb	Welsh Government and the EOTAS Task and Finish Group recognise that one of the strengths of EOTAS lies in its flexibility. 
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru a’r Gr * p Gorchwyl a Gorffen yn sylweddoli mai un o gryfderau addysg heblaw yn yr ysgol yw ei bod yn hyblyg. 

en-gb	It is likely that there will be occasions, on an individual basis, where the disapplication of the curriculum is appropriate for a learner. 
cy-gb	Mae'n debygol ar brydiau y bydd yn briodol datgymhwyso'r cwricwlwm ar gyfer dysgwr unigol. 

en-gb	The EOTAS Task and Finish Group recommended option would be to remove the ability to ‘blanket’ dis-apply the curriculum. 
cy-gb	Yr opsiwn y byddai’r Gr * p Gorchwyl a Gorffen yn ei argymell fyddai dileu'r gallu i ddatgymhwyso'r cwricwlwm ar draws y sefydliad cyfan. 

en-gb	Instead the Welsh Government would seek to introduce tighter controls whereby the curriculum can be disapplied based on an individual learners needs rather than the setting. 
cy-gb	Yn hytrach, byddai Llywodraeth Cymru'n awyddus i gyflwyno trefn reoli dynnach lle byddai modd datgymhwyso'r cwricwlwm ar sail anghenion dysgwyr unigol, yn hytrach nag ar sail y lleoliad yn ei gyfanrwydd. 

en-gb	One of the key provisions of the Framework for Action is the establishment of access panels, the EOTAS Task and Finish Group considers that it would be the responsibility of the access panels to judge the suitability of a disapplication of the curriculum for an individual learner. 
cy-gb	Un o brif ddarpariaethau'r Fframwaith Gweithredu yw sefydlu paneli mynediad. Barn y Gr * p Gorchwyl a Gorffen yw mai cyfrifoldeb y paneli mynediad fyddai barnu pa mor addas fyddai datgymhwyso'r cwricwlwm i ddysgwr unigol. 

en-gb	The judgement should be reviewed periodically, with full and accurate records kept, which may be scrutinised by Estyn during inspection. 
cy-gb	Dylid adolygu'r penderfyniad hwn o bryd i'w gilydd, gan gadw cofnodion llawn a chywir, y gallai Estyn graffu arnynt yn ystod arolygiad. 

en-gb	Collaboration and partnership working 
cy-gb	Cydweithio a gwaith partneriaeth 

en-gb	Education in Wales: 
cy-gb	Mae Addysg yng Nghymru: 

en-gb	Our National Mission recognises the need to strengthen collaborative working in PRUs and wider EOTAS provision to ensure that the vulnerable learners accessing EOTAS provision are better supported to succeed. 
cy-gb	Cenhadaeth ein cenedl yn cydnabod yr angen i gryfhau cydweithio ag Unedau Cyfeirio Disgyblion ac EOTAS ac i sicrhau bod y dysgwyr sy'n agored i niwed sy'n manteisio ar EOTAS yn cael eu cefnogi’n well i lwyddo. 

en-gb	We are developing a new National Model for Regional Working in partnership with local authorities, regional consortia and diocesan directors. 
cy-gb	Rydym yn datblygu Model Cenedlaethol newydd ar gyfer Gweithio Rhanbarthol mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol, consortia rhanbarthol a chyfarwyddwyr esgobaethol. 

en-gb	EOTAS will be in scope for the new national model which we aim to make available in 2018. 
cy-gb	Bydd EOTAS yn rhan o’r model cenedlaethol newydd, yr ydym yn bwriadu ei gyhoeddi yn 2018. 

en-gb	The size and organisation of most PRUs (and other EOTAS services), makes it difficult to offer the full curriculum. 
cy-gb	Mae maint a threfniadaeth y rhan fwyaf o unedau cyfeirio disgyblion (a mathau eraill o wasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol), yn ei gwneud yn anodd cynnig y cwricwlwm llawn. 

en-gb	In order to fulfil the requirements of the new curriculum it will be vital that PRUs and other EOTAS providers work in partnership with local schools and Further Education settings. 
cy-gb	Er mwyn cyflawni gofynion y cwricwlwm newydd, bydd yn hanfodol i unedau cyfeirio disgyblion a darparwyr addysg heblaw yn yr ysgol eraill gydweithio ag ysgolion lleol a lleoliadau Addysg Bellach. 

en-gb	In order to provide a level of parity for EOTAS services, the EOTAS Task and Finish Group believes that EOTAS providers, PRUs in particular, should be included in the ongoing work to develop self-improving systems. 
cy-gb	Er mwyn darparu lefel o degwch ar gyfer gwasanaethau addysg heblaw yn yr ysgol, mae’r Grŵp Gorchwyl a Gorffen yn credu y dylid cynnwys darparwyr addysg heblaw yn yr ysgol, unedau cyfeirio disgyblion yn benodol, yn y gwaith parhaus i ddatblygu systemau hunan-wella. 

en-gb	This should be sought through brokering support and sharing expertise and knowledge through strategic partnerships with other EOTAS providers within regional consortia areas. 
cy-gb	Dylid ceisio gwneud hyn drwy frocera cefnogaeth a rhannu arbenigedd a gwybodaeth drwy bartneriaethau strategol gyda darparwyr EOTAS eraill o fewn ardaloedd y consortia rhanbarthol. 

en-gb	The Children’s Commissioner’s report ‘Right to Learn’ and feedback from the PRU conferences has indicated that many within the sector had underdeveloped networks with their local schools, local authority, regional consortium and even other local EOTAS providers. 
cy-gb	Mae adroddiad y Comisiynydd Plant 'Hawl i Ddysgu' ac adborth yn sgil cynadleddau'r Unedau Cyfeirio Disgyblion wedi dangos bod gan lawer o fewn y sector rwydweithiau sydd heb eu datblygu’n ddigonol yn eu hysgolion lleol, eu hawdurdod lleol, y consortiwm rhanbarthol a hyd yn oed â darparwyr eraill sy’n cynnig addysg heblaw yn yr ysgol. 

en-gb	As PRUs are legally a type of mainstream school as well as a form of EOTAS provision, most PRUs should have existing pathways into their regional consortium. 
cy-gb	Gan mai math o ysgol yn y brif ffrwd yw Uned Cyfeirio Disgyblion, yn ôl y gyfraith, yn ogystal â bod yn fath o ddarpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol, dylai fod gan y rhan fwyaf o Unedau Cyfeirio Disgyblion lwybrau eisoes at eu consortiwm rhanbarthol. 

en-gb	These pathways should be explored as a mechanism for fostering the collaborative and partnership working needed to enable PRUs to share and adopt good practice within the ‘Self-Improving System’ and meet the educational needs of vulnerable learners through the sharing of facilities and expertise. 
cy-gb	Dylid archwilio'r llwybrau hyn fel mecanwaith i feithrin y cydweithio a'r gwaith partneriaeth sydd eu hangen er mwyn galluogi Unedau Cyfeirio Disgyblion i rannu a mabwysiadu arferion da, o fewn y 'System Hunan-Wella' ac i ddiwallu anghenion addysg dysgwyr agored i niwed drwy rannu cyfleusterau ac arbenigedd. 

en-gb	However, the current National Model for Regional Working does not provide for consortia involvement in ‘wider’ EOTAS provision i.e. non-PRU provision. 
cy-gb	Serch hynny, nid yw’r Model Gweithio Rhanbarthol Cenedlaethol yn darparu ar gyfer cynnwys consortia yn narpariaeth 'ehangach' addysg heblaw yn yr ysgol h.y. darpariaeth y tu allan i Unedau Cyfeirio Disgyblion. 

en-gb	To ensure a consistent approach within the EOTAS sector, the EOTAS Delivery Group will work with the Welsh Government to explore the inclusion of wider EOTAS provision within the remit of the National Model for Regional Working. 
cy-gb	Er mwyn sicrhau ymagwedd gyson o fewn y sector addysg heblaw yn yr ysgol, bydd y Grwp Cyflawni yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru i edrych ar gynnwys darpariaeth o fewn cylch gwaith y Model Gweithio Rhanbarthol Cenedlaethol. 

en-gb	Annex: 
cy-gb	Atodiad: 

en-gb	EOTAS Framework for Action – full proposals 
cy-gb	Fframwaith Gweithredu ar gyfer darpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol – y cynigion llawn 

en-gb	This paper sets out the proposed actions in the Welsh Government’s Framework for Action by key provision , and how they seek to respond to the various recommendations made to the Welsh Government from a number of sources . 
cy-gb	Yn y papur hwn, mae'r camau y mae Llywodraeth Cymru'n bwriadu eu cymryd sydd yn y Fframwaith Gweithredu wedi’u trefnu yn ôl darpariaethau allweddol , ac mae'n dweud sut y bwriedir ymateb i'r gwahanol argymhellion a gafodd Llywodraeth Cymru o nifer o ffynonellau.

en-gb	 Welsh Government’s EOTAS review 2011, Edinburgh University’s research 2012, Estyn’s thematic surveys on EOTAS 2015 and 2016 and the Children’s Commissioner for Wales’ report The Right to Learn .
cy-gb	 Adolygiad Llywodraeth Cymru ar Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011, ymchwil Prifysgol Caeredig 2012, arolygon thematig Estyn ar Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2015 a 2016 ac adroddiad Comisiynydd Plant Cymru Yr Hawl i Ddysgu. 

en-gb	Key provision: 
cy-gb	Darpariaeth allweddol: 

en-gb	Access panels 
cy-gb	Paneli Mynediad 

en-gb	Recommendation 
cy-gb	Argymhelliad 

en-gb	The proposed action does not refer to any specific recommendation, but was agreed as part of the work of the EOTAS Task and Finish Group. 
cy-gb	Nid yw'r cam arfaethedig yn cyfeirio at ddim argymhelliad penodol, ond cytunwyd arno fel rhan o waith Grŵp Gorchwyl a Gorffen Addysg Heblaw yn yr Ysgol 

en-gb	Welsh Government to increase resources to promote effective consortium working at local authority level to share strategies for reintegration (Edinburgh:R12) 
cy-gb	Dylai Llywodraeth Cymru gynyddu adnoddau i hybu gwaith consortiwm effeithiol ar lefel awdurdodau lleol i rannu strategaethau ar gyfer ailintegreiddio (Caeredin: A12) 

en-gb	Examples of effective strategies on reintegration should be gathered and disseminated (Edinburgh:R20) 
cy-gb	Dylid casglu a lledaenu enghreifftiau o strategaethau effeithiol ar gyfer ailintegreiddio (Caeredin: A20) 

en-gb	Welsh Government to increase resources to promote effective consortium working at local authority level to share strategies for reintegration (Edinburgh:R12) 
cy-gb	Dylai Llywodraeth Cymru gynyddu adnoddau i hybu gwaith consortiwm effeithiol ar lefel awdurdodau lleol i rannu strategaethau ar gyfer ailintegreiddio (Caeredin: A12) 

en-gb	Examples of effective strategies on reintegration should be gathered and disseminated (Edinburgh:R20) 
cy-gb	Dylid casglu a lledaenu enghreifftiau o strategaethau effeithiol ar gyfer ailintegreiddio (Caeredin: A20) 

en-gb	The proposed action does not refer to any specific recommendation, but was agreed as part of the work of the EOTAS Task and Finish Group. 
cy-gb	Nid yw'r cam arfaethedig yn cyfeirio at ddim argymhelliad penodol, ond cytunwyd arno fel rhan swyddogaethau statudol paneli o waith Grŵp Gorchwyl a Gorffen Addysg Heblaw Addysg Heblaw yn yr Ysgol 

en-gb	Key provision: 
cy-gb	Darpariaeth allweddol: 

en-gb	Commissioning framework 
cy-gb	Fframwaith comisiynu 

en-gb	Recommendation 
cy-gb	Argymhelliad 

en-gb	Encourage LAs to develop clear aims and purposes for EOTAS provision (Edinburgh:R15) 
cy-gb	Annog Awdurdodau Lleol i ddatblygu nodau a dibenion clir ar gyfer y ddarpariaeth Addysg Heblaw yn yr Ysgol (Caeredin: A15) 

en-gb	Publish new guidance on commissioning alternative provision (EOTAS review 2011:A9) 
cy-gb	Cyhoeddi canllawiau newydd am gomisiynu darpariaeth amgen (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A9) 

en-gb	Publish new guidance on commissioning alternative provision (EOTAS review 2011:A9) 
cy-gb	Cyhoeddi canllawiau newydd am gomisiynu darpariaeth amgen (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A9) 

en-gb	Publish new guidance on commissioning alternative provision (EOTAS review 2011:A9) 
cy-gb	Cyhoeddi canllawiau newydd am gomisiynu darpariaeth amgen (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A9) 

en-gb	Publish new guidance on commissioning alternative provision (EOTAS review 2011:A9) 
cy-gb	Cyhoeddi canllawiau newydd am gomisiynu darpariaeth amgen (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A9) 

en-gb	Key provision: Management committee support 
cy-gb	Darpariaeth allweddol: Cymorth i'r pwyllgorau rheoli 

en-gb	Recommendation 
cy-gb	Argymhelliad 

en-gb	Work with consortia to provide robust support and challenge for PRU managers and management committees (Estyn 2015:R7) 
cy-gb	Gweithio gyda chonsortia i roi cefnogaeth a her gadarn i reolwyr Unedau Cyfeirio Disgyblion a phwyllgorau Rheoli (Estyn 015: A7) 

en-gb	Make management committees statutory and issue supporting guidance (EOTAS review 2011:A8) 
cy-gb	Gwneud pwyllgorau rheoli'n statudol  a chyhoeddi canllawiau ategol (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A8) 

en-gb	 Management Committees were made statutory in 2015 via the Education (Pupil Referral Units) (Management Committees etc.) (Wales) Regulations 2014
cy-gb	 Cafodd Pwyllgorau Rheoli eu gwneud yn statudol yn 2015 drwy Reoliadau Addysg (Unedau Cyfeirio Disgyblion) (Pwyllgorau Rheoli etc)(Cymru) 2014

en-gb	Work with consortia to provide robust support and challenge for PRU managers and management committees (Estyn 2015:R7) 
cy-gb	Gweithio gyda chonsortia i roi cefnogaeth a her gadarn i reolwyr Unedau Cyfeirio Disgyblion a phwyllgorau Rheoli (Estyn 015: A7) 

en-gb	Work with consortia to provide robust support and challenge for PRU managers and management committees (Estyn 2015:R7) 
cy-gb	Gweithio gyda'r consortia i roi cefnogaeth a her gadarn i reolwyr Unedau Cyfeirio Disgyblion a phwyllgorau Rheoli (estyn 015: A7) 

en-gb	Make management committees statutory and issue supporting guidance (EOTAS review 2011:A8) 
cy-gb	Gwneud pwyllgorau rheoli'n statudol a chyhoeddi canllawiau ategol (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A8) 

en-gb	Make management committees statutory and issue supporting guidance (EOTAS review 2011:A8) 
cy-gb	Gwneud pwyllgorau rheoli'n statudol a chyhoeddi canllawiau ategol (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A8) 

en-gb	Key provision: 
cy-gb	Darpariaeth allweddol: 

en-gb	Data and information 
cy-gb	Data a gwybodaeth 

en-gb	Recommendation 
cy-gb	Argymhelliad 

en-gb	Set out clearly the responsibilities of schools towards pupils who are registered with them (EOTAS review 2011:A15) 
cy-gb	Nodi'n glir gyfrifoldebau ysgolion at ddisgyblion sydd wedi'u cofrestru gyda hwy (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A15) 

en-gb	Set out clearly the responsibilities of schools towards pupils who are registered with them (EOTAS review 2011:A15) 
cy-gb	Nodi'n glir gyfrifoldebau ysgolion at ddisgyblion sydd wedi'u cofrestru gyda hwy (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A15) 

en-gb	Gather and disseminate data on outcomes for EOTAS pupils (Edinburgh:R21) 
cy-gb	Casglu a lledaenu data am ganlyniadau disgyblion Addysg Heblaw yn yr Ysgol (Caeredin; A21) 

en-gb	Strengthen guidance to LAs and schools regarding the requirement to maintain records of the numbers of pupils receiving EOTAS who go on to become NEET (Estyn 2016:R1) 
cy-gb	Cryfhau'r canllawiau i Awdurdodau Lleol ac ysgolion ynghylch y gofyniad i gadw cofnodion o niferoedd y disgyblion sy'n cael Addysg Heblaw yn yr Ysgol sy'n mynd yn eu blaen i ddod yn NEET (Estyn 2016: A1) 

en-gb	The proposed action does not refer to any specific recommendation, but was agreed as part of the work of the EOTAS Task and Finish Group. 
cy-gb	Nid yw'r cam arfaethedig yn cyfeirio at ddim argymhelliad penodol, ond cytunwyd arno fel rhan o waith Grŵp Gorchwyl a Gorffen Addysg Heblaw yn yr Ysgol 

en-gb	Continue the registration and de- registration process for PRUs and reaffirm through regular audit of LAs’ provision (EOTAS review 2011:A7) 
cy-gb	Parhau â'r broses ar gyfer cofrestru a datgofrestru Unedau Cyfeirio Disgyblion a'i hailgadarnhau drwy archwilio darpariaeth yr Awdurdodau Lleol yn rheolaidd (adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A7) 

en-gb	Offer clear guidance on the registration and monitoring of progress of EOTAS pupils (Edinburgh:R9) 
cy-gb	Cynnig canllawiau clir am gofrestru a monitro cynnydd disgyblion Addysg Heblaw yn yr Ysgol (Caeredin: A9) 

en-gb	Key provision: 
cy-gb	Darpariaeth allweddol: 

en-gb	Successful Futures 
cy-gb	Dyfodol Llwyddiannus 

en-gb	Recommendation 
cy-gb	Argymhelliad 

en-gb	Ensure the role of PRUs is fully considered and included within the Donaldson recommendations (CCfW:R4) 
cy-gb	Sicrhau bod rôl yr Unedau Cyfeirio Disgyblion yn cael ei hystyried a'i chynnwys yn llawn yn argymhellion Donaldson (CCfW:A4) 

en-gb	Ensure the role of PRUs is fully considered and included within the Donaldson recommendations (CCfW:R4) 
cy-gb	Sicrhau bod rôl yr Unedau Cyfeirio Disgyblion yn cael ei hystyried a'i chynnwys yn llawn yn argymhellion Donaldson (CCfW:A4) 

en-gb	Develop benchmarking framework for evaluating outcomes and vfm (Edinburgh:R15) (EOTAS review 2011:A13) 
cy-gb	Datblygu fframwaith meincnodi ar gyfer gwerthuso canlyniadau a gwerth am arian (Caeredin: A15) (Adolygiad o Addysg Heblaw yn yr Ysgol 2011: A13) 

en-gb	Key provision: 
cy-gb	Darpariaeth allweddol: 

en-gb	Collaboration 
cy-gb	Cydweithio 

en-gb	Recommendation 
cy-gb	Argymhelliad 

en-gb	Provide framework guidance on role of PRUs as part of continuum of provision (Estyn 2015:R8) 
cy-gb	Darparu canllawiau fframwaith am rôl Unedau Cyfeirio Disgyblion fel rhan o'r continwwm darpariaeth (Estyn 2015: A8) 

en-gb	Other 
cy-gb	Eraill 